WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR

WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR
INSPEKCJI HANDLOWEJ
Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań
Poznań, dnia ……….sierpnia 2015 roku
Nr akt: D/KO.ŻG.8361.63.2015
RABA Sp. z o.o.
ul. Poznańska 176
62 – 510 Konin
DECYZJA
Na podstawie art. 40a ust.1 pkt 3 i 4 oraz ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości
handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. 2015 r. poz. 678) oraz art. 104 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze
zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego,
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej
wymierza
przedsiębiorcy Raba sp. z o.o., ul. Poznańska 176, 62-510 Konin (NIP 7821989406):
I. Karę pieniężną w wysokości 1.200 zł (słownie: jeden tysiąc dwieście złotych) z tytułu
wprowadzenia do obrotu, w dniu kontroli 27.04.2015 r., w sklepie Intermarche, ul.
Poznańska 176, 62-510 Konin, 4 partii artykułów rolno – spożywczych niewłaściwej
jakości handlowej, o łącznej wartości 564,59 zł.
II. Karę pieniężną w wysokości 1.000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych) z tytułu
wprowadzenia do obrotu, w dniu kontroli 27.04.2015 r., w sklepie Intermarche, ul.
Poznańska 176, 62-510 Konin, 1 partii artykułu rolno – spożywczego zafałszowanego o
wartości 103,92 zł.
Zgodnie z treścią art. 40a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów
rolno – spożywczych (Dz. U. z 2015 poz. 678) „kto wprowadza do obrotu artykuły rolno spożywcze
nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub
deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w
wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać
uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno – spożywczych do obrotu, nie niższej jednak
niż 500 zł.”
Zgodnie z treścią art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów
rolno – spożywczych (Dz. U. z 2015 poz. 678) „kto wprowadza do obrotu artykuły rolno –
spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu
osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż
1.000 zł”.
1
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Poznaniu, w dniach 27.04. - 04.05.2015r,
przeprowadził kontrolę w sklepie Intermarche, ul. Poznańska 176, 62-510 Konin, należącym do
przedsiębiorcy Raba sp. z o.o., ul. Poznańska 176, 62-510 Konin.
Kontrola przeprowadzona została w obecności pracowników kontrolowanego – Sławomiry
Grobelnej – Rąpel oraz Agnieszki Różyckiej.
Podstawę do przeprowadzenia kontroli stanowiły przepisy art. 3 ust.1, 2, 3 rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 882/2004r. w sprawie kontroli urzędowych
przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami
dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 191 z 30.4.2004r, s.1,
ze zm.), art.17 ust.3 ustawy z dn. 21.12.2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U.
z 2015 r. poz 678), art. 3 ust 1 pkt 1, 2, 6 ustawy z dn.15.12.2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z
2014r. poz.148 ze zm). Celem kontroli, sprecyzowanym w treści upoważnienia do
przeprowadzenia kontroli nr D/KO.ŻG.8361.63.2015 z dnia 27.04.2015 r., była m.in. ocena
prawidłowości oznakowania środków spożywczych oferowanych przez kontrolowanego
przedsiębiorcę.
Dowód: upoważnienie do przeprowadzenia kontroli nr D/KO.ŻG.8361.63.2015 (k. 6)
protokół kontroli (k. 9 - 12)
informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z KRS (k. 53 - 57)
W toku kontroli inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili nieprawidłowości w oznakowaniu
nw. produktów oferowanych luzem tj.
a) kiełbasa czosnkowa, wielkość partii 15kg, oferowana w cenie 10,99zł/kg, wartość 164,85zł,
b) kiełbasa domowa krucha, wielkość partii 16kg, oferowana w cenie 15,99zł/kg, wartość
255,84zł,
c) pieczeń cebulowa , wielkość partii 8kg, oferowana w cenie 10,99zł/kg, wartość 87,92zł,
d) polędwica surowa wędzona, wielkość partii 2kg, oferowana w cenie 27,99zł/kg, wartość
55,98zł.
ze względu na:
nie podanie na wywieszce bądź w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio
konsumentom wymaganych informacji, tj.:
nazwy środka spożywczego wskazanej w sposób określony w art. 17 rozporządzenia nr
1169/2011, co jest naruszeniem §19 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23.12.2014r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów
środków spożywczych (Dz.U. z 2015r., poz. 29) – dla 3 partii (kiełbasa czosnkowa, kiełbasa
domowa krucha, pieczeń cebulowa) – nie podano precyzyjnego określenia rodzaju wyrobu;
nazwy albo imienia i nazwiska producenta, co jest naruszeniem §19 ust. 1 pkt 2
oraz ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23.12.2014r.
– 1 partia wartości 55,98zł (polędwica surowa wędzona);
wykazu składników – zgodnie z art. 18-20 rozporządzenia nr 1169/2011,
z uwzględnieniem informacji, o których mowa w art. 21 tego rozporządzenia, co jest
naruszeniem §19 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 23.12.2014r. – 1 partia wartości 55,98zł ( polędwica surowa wędzona);
podanie wykazu składników w sposób niezgodny z art. 18-20 rozporządzenia
nr 1169/2011, co jest naruszeniem §19 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23.12.2014r. (wszystkie oceniane wyroby, za
wyjątkiem polędwicy surowej wędzonej), a dotyczyło to braku wykazu składników, dla
2
wymienionych w składach badanych przetworów mięsnych, składników, dla których
podano jedynie nazwy handlowe, tj.:
− w składzie kiełbasy czosnkowej: „Cortin p”;
− w składzie kiełbasy domowej kruchej: „przyprawa Agrosmak:
zmiękczacz do kiełbas kruchych”, „prz. kiełbasa ze wsi”;
− w składzie pieczeni cebulowej: „przyprawy Promar – bavaria
zwiebelfleisch”, „helalac”, „promacel WF 2000”.
Stwierdzono również nieprawidłowość kwalifikowaną jako zafałszowanie artykułu rolno –
spożywczego, w rozumieniu art. 3 pkt. 10c ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o jakości handlowej
artykułów rolno – spożywczych (Dz.U. z 2015r., poz. 678), w odniesieniu do 1 partii artykułu rolno
– spożywczego sprzedawanego luzem, o wartości 103,92 zł, tj.:
a) kiełbasa niedźwiedzia, wielkość partii 8kg, oferowana w cenie 12,99zł/kg, wartość
103,92zł,
ze względu na wynik badania laboratoryjnego przeprowadzone przez Urząd Ochrony
Konkurencji i Konsumentów Laboratorium Kontrolno-Analityczne z siedzibą w Poznaniu, Al.
K. Marcinkowskiego 3, 61-745 Poznań, który wykazał w badanej próbce obecność wołowiny
(sprawozdanie z badan nr 133/2015 z dnia 04.05.2015) podczas gdy zgodnie z deklaracją
producenta, kiełbasa przygotowywana była wyłącznie użyciem mięsa wieprzowego. W
związku ze stwierdzeniem obecności w kiełbasie niedźwiedziej wołowiny, nieprawidłowość
tę zakwalifikowano jako zafałszowanie w rozumieniu art. 3 pkt. 10c ustawy z dnia 21 grudnia
2000r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2015r., poz. 678)
Oznakowanie ww. produktu nie spełniało również wymagań w zakresie jakości handlowej
artykułów rolno – spożywczych ze względu na nie podanie, na wywieszce bądź w inny
sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom, wymaganych informacji, tj.:
nazwy środka spożywczego wskazanej w sposób określony w art. 17 rozporządzenia nr
1169/2011, co jest naruszeniem §19 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23.12.2014r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów
środków spożywczych (Dz.U. z 2015r., poz. 29);
podanie wykazu składników w sposób niezgodny z art. 18-20 rozporządzenia
nr 1169/2011, co jest naruszeniem §19 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23.12.2014r., a dotyczyło to braku wykazu
składników, dla wymienionych w składach badanych przetworów mięsnych, składników,
dla których podano jedynie nazwy handlowe, tj.: „Promar - kiełbasa śląska Hela”, „helalac”,
promacel WF 2000”;
.
Dowód: protokół kontroli (k. 9 - 12)
załącznik nr 1 do protokołu kontroli (k. 19)
załącznik nr 2 do protokołu kontroli (k. 20)
załącznik nr 3 do protokołu kontroli (k. 21)
załącznik nr 4 do protokołu kontroli (k. 22)
załącznik nr 5 do protokołu kontroli (k. 23)
sprawozdanie z badań nr 133/2015 (k. 62)
W związku z powyższym w dniu 2 lipca 2015 roku Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji
Handlowej wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kary pieniężnej z
tytułu wprowadzenia do obrotu z konsumentami artykułów rolno – spożywczych niewłaściwej
jakości oraz zafałszowanego. W piśmie informującym o wszczęciu postępowania
3
administracyjnego w sprawie ustalenia kary pieniężnej, kontrolowany został poinformowany o
przysługującym mu prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się, co do
zebranych dowodów i materiałów.
Kontrolowany pismem z dnia 14.07.2015 r. wskazał, iż nastąpiła zmiana dostawcy przypraw przy
jednoczesnym braku poprawienia etykiet na czas. W zakresie obecności wołowiny w kiełbasie
niedźwiedziej, kontrolowany wyjaśnił, iż nie było to celowe. Wcześniej w maszynie do mielenia
mielona była wołowina i to spowodowało jej obecność. Wszystkie niezgodności wykazane w
trakcie kontroli zostały poprawione.
Dowód: zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia
kary pieniężnej z dnia 02.07.2015 r. (k. 69 - 72)
pismo kontrolowanego z dnia 14.07.2015 r. (k. 76 – 82)
W kontekście powyższego Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej ustalił
i stwierdził:
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 678) w art. 40a ust. 1
pkt. 3 stanowi, iż każdy kto wprowadza do obrotu artykuły rolno – spożywcze nieodpowiadające
jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta
w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości
korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych
artykułów rolno – spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.
Zgodnie z treścią art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów
rolno – spożywczych (Dz. U. z 2015 poz. 678) „kto wprowadza do obrotu artykuły rolno –
spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu
osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż
1.000 zł”.
W przypadku produktu, w odniesieniu do którego przedsiębiorcy można przypisać naruszenie
przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 678)
zarówno pod kątem niewłaściwej jakości handlowej artykułu rolno – spożywczego oraz jego
zafałszowania, należy zastosować jedną karę z przepisu przewidującego sankcję wyższą,
w tym przypadku z art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych
(Dz. U. z 2015 r. poz. 678). Powyższe ma miejsce w odniesieniu do kiełbasy niedźwiedziej.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2015 r.
poz. 678) wprowadzane do obrotu artykuły rolno – spożywcze powinny spełniać wymagania w
zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie
wymagania, oraz dodatkowo wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało
zadeklarowane przez producenta. Poprzez jakość handlową, zgodnie z treścią art. 3 pkt. 5 ustawy
o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, należy rozumieć również wymagania wynikające
ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami
sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
Wymagania w odniesieniu do oznakowania i prezentacji artykułów rolno – spożywczych
oferowanych u danego przedsiębiorcy uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 21
grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 678),
rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23.12.2014r. w sprawie znakowania
poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. z 2015r., poz. 29), rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania
4
konsumentom informacji na temat żywności zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG,
dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE oraz rozporządzenia Komisji
(WE) nr 608/2004 (Dz.Urz UE L 304/18 z 22.11.2011 r.).
W przypadku środków spożywczych sprzedawanych luzem podaje się, zgodnie z treścią § 19 ust.
1 pkt 1, 2, 3, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23.12.2014r. w sprawie
znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015r., poz. 29):
- nazwę środka spożywczego zgodnie z wymogami art. 17 rozporządzenia nr 1169/2011. Zgodnie
z art. 17 ust. 1 ww. rozporządzenia nazwa środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w
przepisach. W przypadku braku takiej nazwy, nazwą środka spożywczego jest jego nazwa
zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę
opisową tego środka spożywczego,
- nazwę albo imię i nazwisko producenta,
- wykaz składników zgodnie z wymogami art. 18 – 21 rozporządzenia nr 1169/2011.
W kontekście powyższego stwierdzono nieprawidłowości w odniesieniu do ww. artykułów rolno
– spożywczych
Stwierdzono również nieprawidłowość kwalifikowaną jako zafałszowanie artykułu rolno –
spożywczego, w rozumieniu art. 3 pkt. 10c ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o jakości handlowej
artykułów rolno – spożywczych (Dz.U. z 2015r., poz. 678), w odniesieniu do 1 partii artykułu rolno
– spożywczego sprzedawanego luzem, o wartości 103,92 zł, tj.:
b) kiełbasa niedźwiedzia, wielkość partii 8kg, oferowana w cenie 12,99zł/kg, wartość
103,92zł,
ze względu na wynik badania laboratoryjnego przeprowadzonego przez Urząd Ochrony
Konkurencji i Konsumentów Laboratorium Kontrolno-Analityczne z siedzibą w Poznaniu, Al.
K. Marcinkowskiego 3, 61-745 Poznań, który wykazał w badanej próbce obecność wołowiny
(sprawozdanie z badan nr 133/2015 z dnia 04.05.2015) podczas gdy zgodnie z deklaracją
producenta, kiełbasa przygotowywana była wyłącznie użyciem mięsa wieprzowego. W
związku ze stwierdzeniem obecności w kiełbasie niedźwiedziej wołowiny, nieprawidłowość
tę zakwalifikowano jako zafałszowanie w rozumieniu art. 3 pkt. 10c ustawy z dnia 21 grudnia
2000r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2015r., poz. 678)
Oznakowanie ww. produktu nie spełniało również wymagań w zakresie jakości handlowej
artykułów rolno – spożywczych ze względu na nie podanie, na wywieszce bądź w inny
sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom, wymaganych informacji, tj.:
nazwy środka spożywczego wskazanej w sposób określony w art. 17 rozporządzenia nr
1169/2011, co jest naruszeniem §19 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23.12.2014r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów
środków spożywczych (Dz.U. z 2015r., poz. 29);
podanie wykazu składników w sposób niezgodny z art. 18-20 rozporządzenia
nr 1169/2011, co jest naruszeniem §19 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23.12.2014r., a dotyczyło to braku wykazu
składników, dla wymienionych w składach badanych przetworów mięsnych, składników,
dla których podano jedynie nazwy handlowe, tj.: „Promar - kiełbasa śląska Hela”, „helalac”,
promacel WF 2000”;Istotnym z punktu widzenia zakresu podmiotowego art. 40a ust. 1 pkt.
3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 669) jest
5
ustalenie czy kontrolowany przedsiębiorca jest podmiotem wprowadzającym oceniane
produkty do obrotu.
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 669), w art. 3 pkt. 4, w
zakresie definicji odsyła do przepisów prawa żywnościowego Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 17
rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ogólne
zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds.
Bezpieczeństwa Żywności i ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności
(Dz. U. L 31 z 01.02.2002r. ze zm.) podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają na
wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod
ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi
dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Dotyczy to zatem i
ostatniego szczebla - tj. sprzedaży konsumentom.
Należy zaznaczyć, że w świetle prawa żywnościowego pojęcie wprowadzenia do obrotu
dotyczy każdego etapu obrotu i nie jest zawężone jedynie do pierwszego wprowadzenia na
rynek. Wprowadzenie na rynek zgodnie z art. 3 pkt. 8 rozporządzenia 178/2002 oznacza
posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży
lub innej formy dysponowania. Uwzględniając definicję obrotu zawartą w ustawie z dnia
21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz.
678), odwołującą się do treści art. 3 pkt. 8 rozporządzenia 178/2002, za jakość handlową
odpowiada nie tylko producent, ale także przedsiębiorcy prowadzący obrót handlowy
produktami żywnościowymi, na każdym jego etapie, w tym także detalicznym.
Przedstawiona powyżej interpretacja znajduje poparcie w treści wyroku Trybunału
Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 23.11.2006 r. w sprawie C-315/05 (Dz.U.
C 331 z 30.12.2006 s.14) wydanego w trybie prejudycjalnym, z którego wynika,
że wprowadzający do obrotu może być odpowiedzialny za jakość, nawet w sytuacji, gdy ogranicza
się on, jako zwykły dystrybutor do wprowadzenia do obrotu produktu w postaci w jakiej został
mu dostarczony przez producenta. Określając ramy prawne wyroku Trybunał Sprawiedliwości
przywołał m.in. art. 3 pkt. 3 oraz art. 17 rozporządzenia nr 178/2002, które definiują podmiot
działający na rynku spożywczym oraz stanowią obowiązki tych podmiotów, a także państw
członkowskich w zakresie przestrzegania wymagań prawa żywnościowego na wszystkich etapach
produkcji, przetwarzania i dystrybucji. Każdy z podmiotów tj.: producent, przetwarzający czy
dystrybutor, obarczony jest obowiązkiem przestrzegania wymagań prawa żywnościowego.
Ponadto stosownie do postanowień art. 8 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom
informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1924/2006 i (WE) 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady
90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 200/13/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U.
L 304 z 22.11.2011r. str. 18 ze zm.) bez uszczerbku dla ust. 2-4 podmioty działające na rynku
spożywczym zapewniają przestrzeganie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą
wymogów prawa dotyczącego informacji na temat żywności i odpowiednich przepisów
krajowych mających znaczenie dla ich działalności i upewniają się, że wymogi te są spełnione.
Zgodnie z art. 40 a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, ustalając
wysokość kary pieniężnej, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnił
stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia strony, zakres naruszenia a także dotychczasową
działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno- spożywczych i wysokość obrotów.
6
Oceniając stopień szkodliwości czynu Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej
uwzględnił wszystkie okoliczności wyznaczające w konkretnym przypadku rozmiar szkodliwości
czynu a odnoszące się zarówno do przedmiotowej jak i podmiotowej strony danego czynu.
Przedsiębiorca, dokonując sprzedaży środków spożywczych, których oznakowanie nie spełnia
wymogów wskazanych powyżej, naruszył interesy konsumenta pod względem ekonomicznym i
zdrowotnym.
Przepisy wskazane powyżej precyzyjnie regulują zakres informacji, jaki konsument winien
otrzymać w momencie dokonania zakupu danego produktu. Wskazane przepisy nakładają
konkretne obowiązki na producentów jak i sprzedawców danych środków spożywczych ale
jednocześnie stanowią jasną informacje dla konsumenta jakiego rodzaju środek spożywczy
kupuje. Konsument kierując się informacjami zawartymi w oznakowaniu środków spożywczych,
mając na względzie preferencje smakowe, ustala swą dietę. Umieszczenie danych niepełnych lub
też brak jakichkolwiek danych o produkcie może uniemożliwić konsumentowi dokonania
świadomego wyboru i zakupu odpowiedniego dla niego środka spożywczego. Powyższe ma
szczególne znaczenie w przypadku wykazu składników zastosowanych do produkcji danego
środka spożywczego. Obecnie wielu konsumentów cierpi na różnorodne schorzenia np. alergie
pokarmowe, cukrzycę, które wiążą się z koniecznością stosowania ściśle określonej diety. Spożycie
produktu zawierającego składnik wykluczony z diety konsumenta ze względu na jego schorzenia,
może powodować poważne konsekwencje zdrowotne.
Produkty spożywcze oferowane na rynku powinny być również w pełni identyfikowalne zarówno
jeżeli chodzi o dane producenta jak i nazwę (rodzaj) danego produktu. W interesie konsumenta jak
również i producenta jest dokładne rozpoznanie artykułów rolno – spożywczych oferowanych na
rynku spożywczym. W przypadku zakupienia przez konsumenta produktu w pełni spełniającego
jego oczekiwania jakościowe, będzie on chciał do takiego produktu powrócić i być może na stałe
włączyć go do swej diety. Dokładne dane identyfikujące taki produkt ułatwią konsumentowi
odnalezienie do na rynku wśród innych podobnych.
W odniesieniu do zarzutu zafałszowania artykułu rolno – spożywczego należy wziąć pod uwagę,
iż zakwestionowany środek spożywczy oferowany przez kontrolowanego przedsiębiorcę był
opisany, na dostępnej dla konsumenta wywieszce, poprzez użycie jego nazwy oraz wykazu
składników. Była to jedyna informacją jaką uzyskiwał konsument w momencie dokonania wyboru
danego środka spożywczego. W wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych stwierdzono
w składzie kiełbasy obecność mięsa wołowego, które nie było deklarowane przez producenta.
Działania kontrolowanego przedsiębiorcy polegające na deklarowaniu na wywieszce produktu
innego niż w rzeczywistości tj. kiełbasy wyprodukowanej wyłącznie z mięsa wieprzowego
podczas gdy w rzeczywistości dodano do wyrobu również mięso wołowe.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, oceniając stopień szkodliwości czynu,
wziął również pod uwagę fakt, iż kontrolowany przedsiębiorca jest profesjonalistą prowadzącym
działalność gospodarczą polegającą m.in. na prowadzeniu sprzedaży detalicznej w
niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych.
Mając powyższe rozważania na względzie należy stwierdzić, że czyn kontrolowanego
przedsiębiorcy charakteryzuje wysoki stopień szkodliwości – w odniesieniu do zarzutu
niewłaściwej jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych oraz najwyższy stopień
szkodliwości w odniesieniu do zarzutu wprowadzania do obrotu środka spożywczego
zafałszowanego.
Wina definiowana jest jako zarzucalność procesu decyzyjnego polegająca na dokonaniu przez
sprawcę wolnego wyboru z katalogu możliwych zachowań, zachowania sprzecznego
7
z obowiązującą norma prawną. Wina definiowana jest również jako stosunek psychiczny sprawcy
do przedsiębranego czynu oraz do naruszenia przez niego zasad ostrożności, których
przestrzeganie miało zapobiec popełnieniu zarzucanego mu czynu.
Wada ocenianych produktów oferowanych bez opakowań jednostkowych oraz produktu
zafałszowanego powstała u kontrolowanego przedsiębiorcy. Kontrolowany przedsiębiorca ma
bezpośredni wpływ na sposobu prezentacji oferowanych produktów w miejscu sprzedaży.
Jakiekolwiek zaniechania ze strony zatrudnionych pracowników jak i osób wykonujących
czynności zawodowe na podstawie umów cywilnoprawnych obciążają bezpośrednio
kontrolowanego przedsiębiorcę. Powinien on zapewnić taki system monitorowania procesu
prezentacji danych środków spożywczych, by wykluczyć w tym względzie jakiekolwiek
uchybienia i nieprawidłowości.
Należy również wskazać, iż produkt sprzedawany jako kiełbasa niedźwiedzia oznakowany był
przez wykaz składników – główny składnik mięso wieprzowe. W badaniach laboratoryjnych
wykazano, iż oprócz mięsa wieprzowego do wyrobu dodane zostało mięso wołowe.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wziął pod uwagę fakt, iż wszystkie
wskazane przez inspektorów uchybienia zostały niezwłocznie przez kontrolowanego usunięte.
W związku z powyższym czyn kontrolowanego przedsiębiorcy zakwalifikowano jako popełniony
nieumyślnie poprzez niedbalstwo – w odniesieniu do zarzutu niewłaściwej jakości handlowej oraz
nieumyślnie poprzez lekkomyślność w odniesieniu do zarzutu zafałszowania.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iż czyn przedsiębiorcy narusza
wymagania w zakresie oznakowania artykułów rolno- spożywczych istotne z punktu widzenia
właściwości produktu oraz regulacji rynków rolnych krajowych.
Uwzględniając kolejną przesłankę, która dotyczy dotychczasowej działalności podmiotu
działającego na rynku artykułów rolno- spożywczych należy wziąć pod uwagę, iż w stosunku do
przedsiębiorcy, w okresie ostatnich 24 miesięcy, nie prowadzono postępowania administracyjnego
w sprawie ukarania karą pieniężną za wprowadzenie do obrotu z konsumentami artykułów rolno
– spożywczych niewłaściwej jakości handlowej z terenu działania Wojewódzkiego Inspektoratu
Inspekcji Handlowej w Poznaniu Delegatura w Koninie.
Przedsiębiorca zalicza się do grupy małych przedsiębiorców wg. przepisów ustawy
z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584).
Ponadto przy wydawaniu decyzji Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej
uwzględnił treść art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady
ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds.
Bezpieczeństwa Żywności i ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności
(Dz. U.L 31 Z 01.02.2002 r. ze zm.), iż kara powinna być skuteczna, oraz odstraszająca,
a także wziął pod uwagę zasadę proporcjonalności, która zakłada, że zastosowany środek musi
być właściwy do osiągnięcia zakładanego celu.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, zgodnie z treścią art. 40a ust. 1 pkt. 3
ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2015,
poz. 678) może wymierzyć karę pieniężną w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści
majątkowej uzyskanej lub którą mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów
rolno – spożywczych do obrotu.
Zgodnie z treścią art. 40a ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów
rolno – spożywczych (Dz. U. z 2015 poz. 678) „kto wprowadza do obrotu artykuły rolno –
spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu
8
osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż
1.000 zł”.
W tym przypadku, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, należało zastosować środek
w postaci wymierzenia kary pieniężnej w wysokości:
- 1.200,00 zł (słownie: jeden tysiąc dwieście złotych 00/100) z tytułu wprowadzenia do obrotu
środków spożywczych niewłaściwej jakości,
- 1.000 (słownie: jeden tysiąc złotych 00/100) z tytułu wprowadzenia do obrotu środka
spożywczego zafałszowanego.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej orzekł zatem jak w sentencji.
Zgodnie z art. 40 a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, karę
pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, przedsiębiorca
jest zobowiązany wpłacić na konto bankowe Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej
w Poznaniu, Nr konta NBP O/O Poznań nr 96 1010 1469 0032 7422 3100 0000, w terminie
nieprzekraczalnym 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, która wtedy staje się jednocześnie
decyzją ostateczną.
Pouczenie:
1. Od niniejszej decyzji na podstawie art. 127 § 1 i 2 kpa, art. 129 § 1 i 2 kpa przysługuje stronie odwołanie do Prezesa Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów 00-950 Warszawa, Plac Powstańców Warszawy 1 składane na piśmie za
pośrednictwem Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej AL. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań, w
terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
2. Do należności pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 rokuOrdynacja podatkowa.
...................................................................
(imię i nazwisko, stanowisko służbowe, podpis)
Otrzymują:
1. Adresat
2. Wydział Prawno – Organizacyjny w/m
3. Wydział Budżetowo –Administracyjny w/m
4. a/a
9