Biuletyn grudzień 2015

Transkrypt

Biuletyn grudzień 2015
BIULETYN
Grudzień 2015
Z okazji zbliżających się Świąt Bożego Narodzenia
oraz nadchodzącego Nowego Roku życzymy
wszystkim naszym Klientom, Partnerom
i Sympatykom szczęścia, spokoju, wszelkiej
pomyślności w życiu osobistym i sukcesów w pracy
zawodowej.
SPIS TREŚCI
1.
Temat miesiąca: Pracownik delegowany do pracy w Polsce.
Str. 2-5.
2.
Wycofanie aplikacji z działalności gospodarczej w celu jej zbycia w formie darowizny.
Str. 6-7.
3.
Samozatrudnienie może być proste i opłacalne.
Str. 8-9.
4.
Czy wiesz, że… decyzje i postanowienia zyskują byt prawny dopiero w momencie doręczenia?
Str. 10.
5.
Z orzecznictwa NSA. Dwa podatki od jednej czynności czyli bezczelność fiskusa nie zna granic.
Str. 11.
6.
Zmiana kwalifikacji podatkowej opcji walutowych.
Str. 12-13.
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
1
1. Pracownik delegowany do pracy w Polsce.
Firma X z siedzibą w Szwajcarii zatrudnia Pracownika mającego co do zasady miejsce zamieszkania
(rezydencję) w Szwajcarii. Firma X przyjęła od Firmy Y z siedzibą w Polsce zlecenie przeprowadzenia
kompleksowego montażu urządzeń w fabryce oraz przeszkolenia w ich obsłudze polskiego personelu.
Do faktycznego wykonania zlecenia Firma X deleguje Pracownika, który przez okres około 6 miesięcy
będzie w związku z tym przebywał (i wykonywał zadania) na terenie Polski. Rozliczenia za zlecenie
odbywać się będą wyłącznie pomiędzy Firmą X i Firmą Y, w szczególności, Pracownik będzie
pozostawał w stosunku pracy wyłącznie ze swoim macierzystym pracodawcą, tj. Firmą X, chociaż dla
celów wizerunkowych może się posługiwać wizytówką i tytułem firmy Y.
Zabezpieczenie społeczne.
Zgodnie z zasadą generalną, miejscem podlegania wszelkim prawom i obowiązkom w zakresie
zabezpieczenia społecznego jest miejsce faktycznego wykonywania pracy, niezależnie od miejsca
siedziby pracodawcy lub miejsca zamieszkania pracownika.
Jeden z podstawowych wyjątków od tej zasady to właśnie tzw. „delegowanie pracownika”, czyli
czasowe odesłanie swojego pracownika do wykonywania pracy w innym państwie (Omawiane reguły
mają co do zasady zastosowanie do Państw Członkowskich UE oraz Norwegii, Księstwa Liechtenstein,
Szwajcarii i Islandii.). W takim przypadku, pomimo faktycznego wykonywania pracy w tym innym
państwie, pracownik podlega przepisom o zabezpieczeniu społecznym obowiązującym w kraju, z
którego został delegowany (a nie kraju do którego został delegowany). Aby można było mówić o
„oddelegowaniu pracownika” muszą zostać łącznie spełnione następujące warunki:
•
Okres oddelegowania nie może trwać dłużej niż 24 miesiące.
•
Przed oddelegowaniem, dana osoba podlegała ubezpieczeniu społecznemu (np. jako
pracownik) w swoim macierzystym państwie przynamniej przez okres 1 miesiąca.
•
Oddelegowanie danej osoby nie następuje w miejsce innej osoby, której delegacja się kończy.
•
Główna działalność firmy delegującej pracownika musi mieć miejsce w państwie, z którego
pracownik jest delegowany. Kryteria określania spełnienia tego warunku w tym miejscu
pomijamy.
•
Przez cały okres delegacji, osoba delegowana pozostaje pracownikiem firmy delegującej i od
niej otrzymuje wynagrodzenie.
•
Firma, do której pracownik jest delegowany, nie może przekazać tego pracownika do pracy w
innej firmie lub do innego kraju.
Biorąc pod uwagę wskazane na wstępie okoliczności faktyczne, sądzimy, że odesłanie Pracownika do
Polski będzie spełniać warunki uznania tegoż odesłania za delegowanie.
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
2
Wiedząc już, że mamy do czynienia z oddelegowaniem pracownika, warto pamiętać o dwóch
kwestiach praktycznych. Po pierwsze, delegowany pracownik powinien uzyskać w swoim kraju
macierzystym, osobiście lub za pośrednictwem pracodawcy – zależnie od przypadku, zaświadczenie
na tzw. formie A1, o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu w swoim macierzystym państwie.
Zaświadczenie wydaje organ właściwy dla spraw ubezpieczenia społecznego. Na podstawie tego
zaświadczenia, delegowany pracownik (pracodawca) nie jest zobowiązany do opłacania składek
ubezpieczeniowych w kraju, w którym przebywa na delegacji, a ponadto jest uprawniony do
korzystania w tym kraju z publicznej opieki zdrowotnej. Po drugie, należy pamiętać o tym, że
delegowany pracownik musi korzystać z przywilejów płacowych i pozapłacowych nie gorszych niż
obowiązujące wg przepisów prawa pracy w kraju, do którego jest delegowany.
Podatek dochodowy od osób fizycznych.
Zgodnie z polskim prawem podatkowym, osoba fizyczna podlega tzw. nieograniczonemu
obowiązkowi podatkowemu (zobowiązana jest do płacenia PIT-u w Polsce od wszystkich swoich
dochodów, osiąganych gdziekolwiek na świecie), jeśli posiada w Polsce ośrodek interesów życiowych,
a w szczególności wówczas, gdy przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w ciągu danego roku. Jeśli
natomiast danej osoby nie można uznać za podatkowego rezydenta Polski, wówczas wyłącznie jej
dochody osiągane w Polsce, podlegają w Polsce opodatkowaniu PIT-em. Biorąc pod uwagę tylko te
regulacje należałoby stwierdzić, że Pracownik będzie zobowiązany rozliczać się z podatku PIT w
Polsce w odniesieniu do wynagrodzenia uzyskanego za pracę w Polsce (nie ma przy tym znaczenia, że
wynagrodzenie wypłacane jest przez firmę szwajcarską w Szwajcarii), a jeśli jego pobyt w Polsce
przekroczy 183 dni w danym roku, wówczas będzie zobowiązany rozliczać się z polskim fiskusem z
wszelkich swoich dochodów.
Jednakże, pod uwagę należy brać również tzw. umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania
zawartą między Polską i Szwajcarią, zgodnie z którą "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę
w Umawiającym się Państwie" oznacza każdą osobę, która według ustawodawstwa tego Państwa
podlega tam opodatkowaniu ze względu na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu,
siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze. Jednocześnie, jeżeli stosownie do tej
zasady, osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Państwach (w tym przypadku, jeśli zarówno
szwajcarskie, jak i polskie ustawodawstwo krajowe będą uznawać Pracownika za swojego rezydenta
podatkowego, co może mieć miejsce, gdy jego pobyt w Polsce przekroczy w danym roku 183 dni), to
jej status będzie określony według następujących zasad:
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
3
a) osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym ma ona stałe
miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Państwach, to uważa
się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania
osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych),
b) jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo
jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się ją za
mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym zwykle przebywa;
c) jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obydwu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym
z nich, to będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, którego jest
obywatelem.
Reasumując zagadnienie nieograniczonego obowiązku podatkowego Pracownika (jego rezydencji
podatkowej) należy stwierdzić, że w przypadku, gdy jego pobyt w Polsce nie przekroczy 183 dni w
danym roku, wówczas pozostanie on rezydentem Szwajcarii, a jego ewentualne rozliczenia
podatkowe w Polsce będą ograniczone do dochodów osiąganych w Polsce, co w szczególności
dotyczyć będzie dochodów osiąganych z pracy na rzecz Firmy Y, tj. polskiego zleceniodawcy.
Prawdopodobnie sytuacji nie zmieni także przekroczenie okresu pobytu Pracownika w Polsce ponad
183 dni w danym roku, gdyż – jak sądzimy – ustawodawstwo szwajcarskie nadal będzie tegoż
pracownika uważać za swojego rezydenta podatkowego, a czasowe oddelegowanie do Polski nie
sprawi, że Polska stanie się centrum jego interesów życiowych. Niemniej, definitywne rozstrzygnięcie
tej kwestii wymagałoby dalszych analiz, w szczególności obejmujących regulacje szwajcarskiego
prawa podatkowego.
Jeśli natomiast chodzi o wynagrodzenie za pracę wykonywaną w Polsce, to zasadą generalną jest
opodatkowanie należnego odeń wynagrodzenia właśnie w Polsce. Jednak wynagrodzenia, jakie osoba
mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie osiąga z pracy najemnej, wykonywanej
w drugim Umawiającym się Państwie, podlegają opodatkowaniu tylko w pierwszym Państwie, jeżeli:
a) odbiorca wynagrodzenia przebywa w drugim Państwie przez okres lub okresy
nieprzekraczające łącznie 183 dni w każdym dwunastomiesięcznym okresie rozpoczynającym
się lub kończącym w danym roku podatkowym, oraz
b) b) wynagrodzenia są wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma
miejsca zamieszkania lub siedziby w drugim Państwie, oraz
c) wynagrodzenia nie są ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada
w drugim Państwie.
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
4
Z powyższego wynika więc, że w przypadku pobytu Pracownika w Polsce przez okres nie dłuższy niż
183 dni w roku, Pracownik nie będzie musiał rozliczać się ze swoich dochodów z polskim fiskusem. W
przypadku przekroczenia okresu 183 dni pobytu w Polsce w danym roku, Pracownik będzie
zobowiązany do rozliczeń swoich dochodów z polską administracją podatkową, co najmniej w
zakresie uzyskiwanego za pracę w Polsce wynagrodzenia. Sposób rozliczeń oraz pogodzenia rozliczeń
w Szwajcarii i Polsce szczegółowo regulują przepisy podatkowe obu krajów oraz w/w umowa
międzynarodowa.
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
5
2. Wycofanie aplikacji z działalności gospodarczej w celu jej zbycia w formie darowizny.
Pytanie: Jestem osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. Moja firma stworzyła
specjalistyczną aplikację analizującą i dokumentującą wyniki badań pomiarowych w branży
budowlanej. Chciałbym przekazać ją członkowi najbliższej rodziny, który dokona jej wniesienia
(aportem) do spółki z o.o., gdzie rzeczona aplikacja zostanie wykorzystana na szeroką skalę. Czy
wycofanie aplikacji z działalności do majątku prywatnego, a następnie odstąpienie jej członkowi
rodziny w drodze darowizny będzie wolne od podatków PIT i VAT, skoro VAT naliczony przy
tworzeniu aplikacji nie podlegał odliczeniu (właściwie nie było VAT-u naliczonego)?
Odpowiedź Kancelarii: Na wstępie należy zastanowić się, czy jest aplikacja, co stanowi przedmiot
rozważań. Najprawdopodobniej mówimy o prawie majątkowym do wytworzonego oprogramowania,
względnie do jakiegoś rodzaju „know-how” utrwalonego w dokumentacji czy procedurze. Rzeczona
aplikacja z pewnością nie była ujęta w EŚT firmy, gdyż nie była nabyta (por. art. 22b ust.1 Ustawy o
PIT), lecz wytworzona we własnym zakresie. Hipotetycznie można byłoby rozważać jej
zakwalifikowanie do tzw. „kosztów prac rozwojowych” w rozumieniu art. 22b ust. 2 pkt. 2) Ustawy o
PIT, ale w opisie sytuacji brakuje danych do przyjęcia takiej tezy. Tak czy inaczej należy przyjąć, że
mamy do czynienia z prawem majątkowym, które choć nie było amortyzowane, może stanowić
przedmiot obrotu, w tym zbycia na rzecz członka rodziny, a następnie aportu do sp. z o.o. Nawiasem
mówiąc zauważyć można istnienie dwóch możliwości:
•
Definitywne wyzbycie się aplikacji – wtedy będziemy mówić o przeniesieniu praw autorskich
w całości, albo
•
Przekazanie członkowi rodziny jedynie ograniczonych praw do eksploatacji aplikacji (licencja).
Ustawa o PIT opodatkowuje odpłatne zbycie składników majątkowych związanych z prowadzoną
działalnością gospodarczą (por. art. 14 ust. 2 pkt. 1 i art. 10 ust. 2 pkt. 3 tej ustawy). Żaden z tych
przepisów nie wspomina jednak o zbyciu nieodpłatnym. W konsekwencji, wycofanie aplikacji z
działalności i przekazanie jej członkowi najbliższej rodziny w darowiźnie nie spowoduje powstania
przychodu dla celów PIT i to niezależnie od tego, jak dokładnie była przedmiotowa aplikacja
kwalifikowana w firmie zbywcy.
Istnieje jednakże pewne ryzyko po stronie kosztów uzyskania przychodów. Planowany ruch może
oznaczać ryzyko konieczności wyksięgowania kosztów wytworzenia aplikacji z kosztów uzyskania
przychodów. Wszystko zależy od okoliczności, a zwłaszcza okresu i intensywności jej używania w
sposób przynoszących firmie przychody. W sytuacji skrajnej, tj. gdyby aplikacja w ogóle nie była
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
6
używana do osiągania przychodów, tylko zaraz po wytworzeniu byłaby darowana, wydatki na jej
nabycie na pewno nie mogłyby być uznane za kup. W takiej sytuacji, o ile firma darująca nie ma
straty, tylko dochód, taki ruch prowadziłby de facto do opodatkowania tej darowizny, tyle że
technicznie „od drugiej strony”, tj. nie ma przychodu, ale za to podniesie się dochód na skutek
obniżenia kosztów.
Jeśli chodzi o VAT, to brak możliwości odliczenia podatku naliczonego ma znaczenie tylko w
przypadku nieodpłatnego użycia lub przekazania towarów (por. art. 7 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 pkt. 1
Ustawy o VAT), a aplikacja towarem nie jest (towar to rzeczy i energia; wszystko inne to usługi).
Istnieje teoretyczna szansa przekonania organu podatkowego, że przeniesienie aplikacji do majątku
prywatnego nie jest usługą, a z kolei późniejsze darowanie jej członkowi rodziny nie podlega
opodatkowaniu, gdyż było czynione z majątku prywatnego, a więc właściciel nie działał w charakterze
podatnika VAT w rozumieniu art. 15 Ustawy o VAT. Tego typu ryzyko najlepiej zabezpieczyć
interpretacją, gdyż US może próbować wymusić na podatniku zapłatę VAT od darowizny tej aplikacji.
Darowizna dla członka najbliższej rodziny (małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i
macocha) będzie oczywiście zwolniona z podatku od spadków i darowizn. Należy jednak pamiętać o
konieczności zgłoszenia darowizny – na odpowiednim druku – do US w terminie 6 miesięcy.
Na koniec warto zaznaczyć istnienie innych rozwiązań. Prostszym sposobem na osiągnięcie
zamierzonego w tej sprawie celu mogłoby być na przykład wniesienie aplikacji aportem do sp. z o.o. i
darowanie członkowi rodziny objętego w ten sposób udziału. Przy takiej opcji zabezpieczeniu
podlegałby temat przychodu od nominalnej wartości obejmowanych udziałów oraz zagadnienia VAT
związane z aportem.
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
7
3. Samozatrudnienie może być proste i opłacalne.
Prowadzenie działalności gospodarczej jako forma samozatrudnienia ma wymierne korzyści tak po artykuł z dnia
stronie osoby pracującej, jak również po stronie zleceniodawcy. Główną korzyścią są niższe
2 grudnia 2015
obciążenia publiczno-prawne ( PIT, ZUS ).
Od nowego roku kalendarzowego wysokość minimalnego wynagrodzenia wypłacanego na podstawie
umowy o pracę będzie wynosić 1.850 zł. Z tej kwoty są potrącane składki ZUS i podatek dochodowy.
To co pozostanie po potrąceniach, to wynagrodzenie netto wypłacane pracownikowi. Oprócz kwoty
brutto wynikającej z umowy, na pracodawcy ciąży obowiązek „dołożenia się” do składek na
ubezpieczenie emerytalno-rentowe, oraz zapłacenia składek na Fundusz Pracy, Fundusz
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, ubezpieczenia wypadkowego. Zatem rzeczywisty koszt
wynagrodzenia obciążający pracodawcę wyniesie 2.233,69 zł, zaś wynagrodzenie netto wypłacone
pracownikowi 1.355,69 zł.
Przy samozatrudnieniu nie ma konieczności opłacania wyższych składek ZUS przy wzroście kwoty
wynagrodzenia. Jeśli w pierwszych dwóch latach prowadzenia działalności gospodarczej osoba
fizyczna będzie korzystała z preferencyjnego oskładkowania ( celem preferencyjnego obciążenia ZUS
jest właśnie promowanie zakładania małych i średnich przedsiębiorstw ), wówczas wysokość
obciążenia wyniesie tylko 455,74 zł. Przy wynagrodzeniu umówionym w kwocie brutto miesięcznie
2.233,69 zł podatek dochodowy wyniesie ( liczony równomiernie według stawki 18% ) 83 zł i nie ma
już żadnych dodatkowych obciążeń po stronie zleceniodawcy.
Jak widzimy, gdy pracodawca poniesie koszt 2.233,69 zł, pracownik otrzyma 1.355,69 zł, zaś osobie
prowadzącej działalność gospodarczą po wszelkich obciążeniach pozostanie kwota 1.694,95 zł. Warto
podkreślić, iż w miarę wzrostu miesięcznego wynagrodzenia różnica na korzyść samozatrudnienia
rośnie skokowo.
Wszelkie formalności związane z rozpoczęciem działalności gospodarczej można zlecić osobie trzeciej
wydając jej stosowne upoważnienie. Pełnomocnik może dokonać wpisu do Centralnej Ewidencji i
Informacji o Działalności Gospodarczej. Dokument ten jest jednocześnie wnioskiem o nadanie
numeru Regon, nadanie lub wskazanie NIP, wyborem formy opodatkowania oraz zgłoszeniem
płatnika składek ubezpieczeniowych do ZUS. Pełnomocnik może także dopełnić wszelkich
dodatkowych formalności w urzędzie skarbowym, np. zarejestrować firmę do VAT, o ile okaże się to
korzystne dla danej osoby prowadzącej działalność gospodarczą oraz w Zakładzie Ubezpieczeń
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
8
Społecznych, np. zgłosić daną osobę jako ubezpieczoną. Przedsiębiorca w ZUS-ie posiada bowiem
podwójną osobowość, występuje jednocześnie jako osoba wpłacająca składki, jak również jako osoba
ubezpieczona. Na początku wydaje się to skomplikowane, ale w praktyce wcale tak nie jest.
Zakładanie oraz prowadzenie działalności gospodarczej może budzić niepokój osób, które wcześniej
tego nie robiły. W takim przypadku bardzo pomocne jest zlecenie pełnomocnikowi wszelkich
formalności związanych z obsługą dokumentacyjną. Miesięczne koszty prowadzenia książki
podatkowej wynoszą około 150 zł, w tym zakładanie działalności gospodarczej często gratis.
Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą może zyskać większe zarobki bez
dodatkowych obciążeń formalnych. Obie strony umowy gospodarczej zyskują partnerstwo, bowiem
świadczenie pracy na zasadzie samozatrudnienia dowodzi większej niezależności oraz dojrzałości
stron.
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
9
4. Czy wiesz, że… decyzje i postanowienia zyskują byt prawny dopiero w momencie
doręczenia?
W wyroku z 10 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Po 588/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w
Poznaniu uwzględnił skargę podatnika i uchylił postanowienie Urzędu Skarbowego oraz zasądził od
organu podatkowego na rzecz podatnika zwrot kosztów postępowania.
Organ podatkowy przegrał sprawę, dotyczącą bezprawnego przedłużania terminu zwrotu
podatnikowi podatku VAT, dlatego, że nie dokonał skutecznego doręczenia stosownego
postanowienia. Dlatego Sąd przypomniał, że to „z momentem doręczenia powstają skutki prawne
dotyczące zarówno organu podatkowego, jak i strony postępowania. Brak skutecznego doręczenia
decyzji lub postanowienia oznacza, iż w obrocie prawnym ich nie ma”.
Brak doręczenia decyzji lub postanowienia, w czym zawiera się także doręczenie nieprawidłowe, np.
podatnikowi zamiast pełnomocnikowi, od lat stanowi bardzo skuteczny sposób podważania nawet
najsłuszniejszych merytorycznie decyzji organów podatkowych. Mamy tu doskonały przykład na to,
że prowadząc spory z fiskusem, oprócz poświęcenia należytej uwagi przedmiotowi sporu, warto także
dokładnie przeanalizować proceduralną poprawność postępowania organu podatkowego. A poważne
błędy w tym względzie zdarzają się Urzędom Skarbowym często. Oprócz wspomnianego braku
doręczenia lub nieprawidłowego doręczenia spotykamy się także z arbitralną ocenę materiału
dowodowego, zaniechaniem zebrania pełnego materiału dowodowego, bezprawnego przerzucania
na podatnika ciężaru zbierania dowodów (kosztowność, pracochłonność), podejmowanie działań
podważających zaufanie podatników do organów państwa, i wiele innych błędów, z których każdy
może stać się powodem wygrania sprawy w sądzie, o ile tylko proceduralny błąd urzędu posiadał
rangę „mogącego mieć wpływ na wynik sprawy”.
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
10
5. Z orzecznictwa NSA. Dwa podatki od jednej czynności, czyli bezczelność fiskusa nie zna
granic.
Zdaniem Ministra Finansów (Krajowej Informacji Podatkowej), od majątku likwidowanej spółki z o.o.
organy podatkowe mogą pobrać podatek dochodowy dwa razy, tj. zarówno od spółki, jak i od
otrzymującego ten majątek jedynego jej wspólnika.
Czynność przekazania majątku likwidowanej spółki jej jedynemu wspólnikowi powoduje oczywiście
powstanie przychodu, a w efekcie zazwyczaj także dochodu i ostatecznie podatku dochodowego. Co
do tego nie ma wątpliwości. Jednakże, zdaniem wydających interpretację urzędników KIP,
podatnikiem w takiej transakcji jest także likwidowana spółka. Choć teza wydaje się wprost
niewiarygodna, wręcz niedorzeczna, to jednak MF bardzo przy niej obstawał. Nie poddał się po
przegranej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie (wyrok z dnia 6.02.2013 r. sygn.
akt. III SA/Wa 2073/12) i wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w
wyroku z dnia 15 lipca br., sygn. akt. II FSK 1327/13 także nie podzielił poglądów resortu, lecz przyznał
rację podatnikowi argumentując, że likwidowana spółka kapitałowa nie uzyskuje w związku z
przekazaniem majątku wspólnikowi żadnego przysporzenia, gdyż jest to transakcja nieekwiwalentna
(spółka nie otrzymuje od wspólnika świadczenia wzajemnego o zbliżonej wartości). Trudno też,
zdaniem NSA, mówić o zmniejszeniu ciężarów podatnika (sp. z o.o.) poprzez zwolnienie jej z długu. W
konsekwencji, przekazanie majątku likwidowanej spółki nie stanowi także zbycia rzeczy czy też praw
majątkowych.
Sąd podkreślił ponadto fundamentalny aspekt tej sprawy. Opodatkowanie zarówno wspólnika jak i
likwidowanej spółki oznaczałoby podwójne opodatkowanie tego samego zdarzenia prawnego,
podczas gdy ta sama czynność nie może wywoływać obowiązku podatkowego u dwóch stron tej
samej czynności.
Powyższa sprawa toczyła się w oparciu o stan prawny, w którym nie istniały jeszcze ani art. 14a
Ustawy o CIT ani odpowiadający mu art. 14 ust. 2e Ustawy o PIT, a które to przepisy do pewnego
stopnia dodały fiskusowi argumentacji na rzecz swojej tezy. Jednak, zdaniem Kancelarii, zastosowana
w w/w sprawie wykładnia podatnika i sądów obu instancji wciąż pozostaje w mocy. Ponadto,
oczywiście niewłaściwym rozwiązaniom należy się z zasady sprzeciwiać, choćby próbowano ubierać je
w prawne szaty. Choć rzadko widać to wprost w uzasadnieniach wyroków (zawierających niemal
zawsze dywagacje ściśle prawne), to w praktyce, między wierszami widać, że sędziowie pamiętają
jednak, że prawo to sztuka stosowania tego, co dobre i słuszne (ars boni et aequi).
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
11
6. Zmiana kwalifikacji podatkowej opcji walutowych.
Podległe Ministerstwu Finansów organy podatkowe otrzymały ogólną interpretację prawa
podatkowego odnoszącą się do możliwości zaliczania w koszty strat poniesionych na opcjach
artykuł z dnia
16 grudnia 2015
walutowych. Od wielu lat fiskus stał na stanowisku, zasadniczo popieranym przez sądy
administracyjne, zgodnie z którym, straty poniesione na tych pochodnych instrumentach
finansowych nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, a jednocześnie, w przypadku umorzenia
przez bank całości lub części zobowiązania przedsiębiorcy z tego tytułu – darowana kwota stanowi
przychód podatkowy. Jednocześnie, zakres problemu był gigantyczny; zdaniem Komisji Nadzoru
Finansowego, polskie firmy straciły w ten sposób co najmniej 9 miliardów zł. Wiele firm upadło.
Interpretacja obecnego Ministra Finansów Pawła Szałamachy nie odnosi się do kwestii przychodu z
darowanego przez bank długu, ale nakazuje organom podatkowym uznawać straty poniesione na
opcjach za koszt uzyskania przychodów, lecz wyłącznie w przypadkach, w których te instrumenty
zostały nabyte w rzeczywistych celach gospodarczych, np. w związku z koniecznością zabezpieczenia
ryzyka zmiany kursu walut u podatników prowadzących międzynarodowy handel. Natomiast firmy
inwestujące w opcje w celach spekulatywnych (czyli w celu osiągnięcia dochodu bezpośrednio z
samych opcji) nie mogą – zdaniem MF – zaliczyć poniesionych strat do kosztów podatkowych.
Sam kierunek działania nowego MF należy niewątpliwie uznać za słuszny. Jednak sposób
prowadzenia tych działań może przynieść szkody. Przede wszystkim, w nowym podejściu resortu
pierwsze skrzypce gra polityka – budowanie wizerunku dbałości o polski, rzetelny biznes,
przeciwstawiany zapowiedziom ukrócenia spekulacji i wszechmocy banków.
Poza ogólnikowym powołaniem się na dwa przepisy regulujące kwestie kosztów uzyskania
przychodów, pismo Pawła Szałamachy de facto nie zawiera uzasadnienia merytorycznego. Faktyczne
uzasadnienie brzmi natomiast następująco: „Zależy mi, aby nasz rząd był postrzegany przez
przedsiębiorców jako partner. Państwo powinno wspierać firmy, które tworzą miejsca pracy, a
konsekwentnie dochodzić podatków od tych którzy koncentrują się na ich obchodzeniu lub wręcz
oszustwie. Wiele legalnie działających firm przemysłowych zapłaciło zbyt wysoką cenę z tytułu opcji
walutowych”.
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
12
Należy zauważyć, że omawiana interpretacja zmienia o 180 stopni praktykę fiskusa, a jednocześnie
nie doszło do zmiany prawa – przepisy jakie były, takie są. Czy wobec tego wciąż można wierzyć, że
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, tj. takim, którego funkcjonowanie
opiera się na rzetelnie ustanowionym prawie? Jakie znaczenie ma prawo stanowione przez Sejm, jeśli
jego stosowanie na dwa skrajne, wzajemnie wykluczające się sposoby, zależy od interpretacji
urzędnika? Dominująca w interpretacji retoryka, niemalże ignorująca przepisy i orzecznictwo, a
opierająca rozstrzygniecie na poczuciu słuszności Ministra Finansów, szlachetnych intencjach wobec
uczciwych, polskich przedsiębiorców i wyraźnej niechęci do „spekulantów” nie wróży niczego
dobrego, takim wartościom jak równości wobec prawa czy pewności prawa. Urzędnicy skarbowi
zamiast badać zgodność postępowania podatników z przepisami, skupią się teraz na zastanawianiu
się, czy mają do czynienia z uczciwym polskim przedsiębiorcą, czy z niecnym spekulantem i od wyniku
tych domysłów będą uzależniać decyzje podatkowe. W praktyce oznacza to także daleko posuniętą
arbitralność, tak jak arbitralny pozostaje podział na tych, którzy opcje nabyli w „słusznych” i
„niesłusznych” celach, które to rozróżnienie nie znajduje najmniejszego nawet uzasadnienia w
przepisach prawa podatkowego. .
Nowa interpretacja w sprawie opcji walutowych jest dostępna m.in. na stronie internetowej MF.
Niniejszy dokument nie stanowi opinii prawnej ani podatkowej. W konkretnych sprawach, nawet bardzo
podobnych do tutaj opisanych, zalecamy przeprowadzanie indywidualnej analizy faktycznej i prawnej. W tym
względzie zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Wszelkie dane teleadresowe znajdują się na ostatniej stronie.
13
Oferujemy:
• Pełną obsługę księgową,
• Kompleksowe doradztwo w obszarze prawa podatkowego,
• Uzyskiwanie od Ministra Finansów interpretacji prawa podatkowego w
indywidualnych sprawach Klientów,
• Doradztwo i pomoc we wdrożeniu rozwiązań z zakresu optymalizacji
obciążeń podatkowych i ZUS-owych oraz minimalizacji ryzyk,
• Reprezentowanie Klienta we wszelkich kontaktach z organami podatkowymi
oraz przed sądami administracyjnymi, w tym obrona rozwiązań wdrożonych
w wyniku optymalizacji i minimalizacji ryzyk,
• Pomoc w pozyskaniu dofinansowania działalności Klienta, w tym dotacji UE.
Mamy bardzo duże doświadczenie w obsłudze zarówno Klientów indywidualnych,
jak i korporacyjnych, prowadzących poważne interesy, w tym transgraniczne,
należących do międzynarodowych struktur kapitałowych lub posiadających
zagraniczne oddziały i przedstawicielstwa. Nie mamy ograniczeń terytorialnych.
Obsługujemy Klientów m.in. z Zamościa, Lublina, Rzeszowa, Warszawy, Poznania,
Gdyni, Białegostoku, a także Nowego Yorku, Berlina, Zurychu, Borris (Irlandia),
Vaduz (Liechtenstein) czy Tel-Awiwiu.
We współpracy z partnerami zapewniamy także opiekę prawną.
Kontakt: [email protected], tel. 606 936 036 lub (84) 307 22 60. Zobacz także
www.kpf.company lub poproś o przesłanie Ci naszych drukowanych materiałów
informacyjnych.”