WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR

WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR
INSPEKCJI HANDLOWEJ
Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań
Poznań dnia
lipca 2014 roku
D/PI.ŻG.8361.54.2014
PO
ZPO
JERONIMO MARTINS
POLSKA S.A.
ul. Żniwna 5
62-025 Kostrzyn
DECYZJA
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej
działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 40a ust. 1 pkt 3
oraz ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno –
spożywczych (Dz. U. z 2014 r., poz. 669), po przeprowadzeniu postępowania
administracyjnego,
wymierza
Przedsiębiorcy: JERONIMO MARTINS POLSKA S.A., ul. Żniwna 5, 62-025
Kostrzyn,
karę pieniężną w wysokości 1.400 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta złotych 00/100)
wynikającą z art. 40 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej
artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2014 r., poz. 669),
1
z tytułu wprowadzenia do obrotu handlowego w dniu kontroli tj. w dniu
23 kwietnia 2014 roku w podległym Sklepie Biedronka 1035, al. Powstańców
Wielkopolskich, 64-920 Piła,
artykułów rolno- spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej
w przepisach o jakości handlowej
tj. 1 partii „Dobrońskiego cydru zimowego
z cynamonem” w ilości 38 szt., w cenie 7,89 zł/szt., wartości 299,82 złotych,
wyprodukowanego przez „JANTOŃ” S.A. Sp. K., ul. Sienkiewicza 68, 95-082
Dobroń.
Przedmiotowy produkt oznaczono etykietą, na której podano nazwę
produktu „cydr”, a na kontretykiecie nazwę „aromatyzowane wino
niskoalkoholowe”, czyli dwie odmienne nazwy kategorii fermentowanych napojów
winiarskich, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. q i p ustawy z dnia 12 maja 2011 roku
o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina
(Dz.U. z 2011 r., Nr 120, poz. 690 ze zm.). Na kontretykiecie podano także informację,
że jest to „lekki napój alkoholowy na bazie klasycznego Cydru Dobrońskiego”,
co sugeruje, że jest to napój o innym składzie surowcowym, niż to wynika z nazwy
„cydr”, pod którą produkt ten jest wprowadzany do obrotu.
Taki sposób oznakowania wprowadza konsumentów w błąd, co do cech
charakterystycznych tego produktu, w zakresie jego rodzaju oraz składu i stanowi
naruszenie przepisu art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r.
o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.) oraz art.
6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno –
spożywczych (Dz. U. z 2014 roku, poz. 669).
W myśl art. 40 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o jakości handlowej
artykułów rolno - spożywczych: „kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze
nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej
lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów,
podlega
karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej
uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych
artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500zł.”
Uzasadnienie
Podczas kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego
Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu, Delegatura w Pile w dniach od 23 do
28 kwietnia 2014 roku w Sklepie Biedronka 1035, al. Powstańców Wielkopolskich,
64 - 920 Piła, właściciel JERONIMO MARTINS POLSKA S.A., ul. Żniwna 5, 62-025
2
Kostrzyn, sprawdzono prawidłowość oznakowania
produktu „Dobroński cydr
zimowy z cynamonem” w odniesieniu do obowiązujących przepisów.
W wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono nieprawidłowości
w oznakowaniu partii „Dobrońskiego cydru zimowego z cynamonem” w ilości 38
szt., w cenie 7,89 zł/szt., wartości 299,82 złotych, wyprodukowanego przez
„JANTOŃ” S.A. Sp. K., ul. Sienkiewicza 68, 95-082 Dobroń.
Stwierdzono, iż przedmiotowy produkt oznaczono etykietą, na której podano
nazwę produktu „cydr”, a na kontretykiecie nazwę „aromatyzowane wino
niskoalkoholowe”, czyli dwie odmienne nazwy kategorii fermentowanych napojów
winiarskich, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. q i p ustawy z dnia 12 maja 2011 roku
o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina
(Dz.U. z 2011 r., Nr 120, poz. 690 ze zm.). Na kontretykiecie podano także informację,
że jest to „lekki napój alkoholowy na bazie klasycznego Cydru Dobrońskiego”,
co sugeruje, że jest to napój o innym składzie surowcowym, niż to wynika z nazwy
„cydr”, pod którą produkt ten jest wprowadzany do obrotu.
Taki sposób oznakowania wprowadza konsumentów w błąd, co do cech
charakterystycznych tego produktu, w zakresie jego rodzaju oraz składu i stanowi
naruszenie przepisu art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r.
o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.) oraz art.
6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno –
spożywczych (Dz. U. z 2014 roku, poz. 669).
Zgodnie z art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa
żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz
ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31
z 1.02.2002 r. ze zm.) podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają na
wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach
będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa
żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych
wymogów.
Wobec powyższego należy uznać, że kontrolowany wprowadził do obrotu
artykuły rolno – spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej
w przepisach o jakości handlowej, co skutkuje zastosowaniem sankcji art. 40 a ust.1
pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych (Dz. U. z 2014 roku, poz.
669): „Kto wprowadza do obrotu artykuły rolno- spożywcze nieodpowiadające
3
jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych
artykułów podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości
korzyści majątkowej uzyskanej, lub która mogłaby zostać uzyskana przez
wprowadzenie tych artykułów rolno- spożywczych do obrotu nie niższej jednak
niż 500 zł”.
Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości
organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii,
produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji,
opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi,
weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
Celem prawa żywnościowego jest szeroko rozumiana ochrona interesów
konsumentów. Art. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego
i Rady ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego,
powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i ustanawiającego
procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002 r.
ze zm.) precyzuje, że celem tego prawa jest ochrona interesów konsumentów
i umożliwienie im świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich
żywnością.
Prawo żywnościowe ma przeciwdziałać oszukańczym lub podstępnym
praktykom, fałszowaniu żywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym
wprowadzić konsumentów w błąd.
W kontekście powyższego Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji
Handlowej uznał, iż zgodnie z art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu
Europejskiego i Rady ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa
żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności
i ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L 31
z 01.02.2002r. ze zm.) podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają na
wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach
będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa
żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania
tych wymogów.
Należy zaznaczyć, że w świetle prawa żywnościowego pojęcie wprowadzenia do
obrotu dotyczy każdego etapu obrotu i nie jest zawężone jedynie do pierwszego
wprowadzenia na rynek. Wprowadzenie na rynek zgodnie z art. 3 pkt 8
rozporządzenia 178/2002 oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży,
4
z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania.
Odwołując się do treści art. 3 pkt. 8 rozporządzenia 178/2002, za jakość handlową
odpowiada nie tylko producent, ale także przedsiębiorcy prowadzący obrót
handlowy produktami żywnościowymi, na każdym jego etapie, w tym także
etapie detalicznym.
W oparciu o zebrany materiał dowodowy, na podstawie art. 61 § 4 Kodeksu
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm.), pismem
z dnia 25 czerwca 2014 roku, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji
Handlowej
poinformował
stronę
o
wszczęciu
z
urzędu
postępowania
administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z art. 40 a ust. 1 pkt 3
ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych.
Jednocześnie
Wielkopolski
Wojewódzki
Inspektor
Inspekcji
Handlowej
poinformował, że na podstawie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego,
strona może brać czynny udział w każdym stadium postępowania, a w szczególności
wypowiadać się, co do zebranych dowodów i zapoznać się ze zgromadzonymi w tej
sprawie materiałami.
Kontrolowany przedsiębiorca nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia.
Zgodnie z art. 40 a ust. 5 ustawy o jakości ustalając wysokość kary pieniężnej
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnił stopień
szkodliwości czynu, stopień zawinienia strony, zakres naruszenia a także
dotychczasową
działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-
spożywczych oraz wielkość obrotów.
Oceniając stopień szkodliwości czynu Wielkopolski Wojewódzki Inspektor
Inspekcji
Handlowej
uwzględnił
wszystkie
okoliczności
wyznaczające
w konkretnym przypadku rozmiar szkodliwości czynu a odnoszące się zarówno
do przedmiotowej jak i podmiotowej strony danego czynu.
Przedsiębiorca wprowadzając do obrotu produkt niewłaściwie oznakowany
niewątpliwie naruszył interes konsumenta. Oznakowanie produktu etykietą, na
której podano nazwę produktu „cydr” i kontretykietą z nazwą „aromatyzowane
wino niskoalkoholowe”, czyli dwie odmienne nazwy kategorii fermentowanych
napojów winiarskich oraz podanie na kontretykiecie informacji, że jest to „lekki
napój alkoholowy na bazie klasycznego Cydru Dobrońskiego”, co sugeruje, że jest to
napój o innym składzie surowcowym, niż to wynika z nazwy „cydr”, pod którą
produkt ten jest wprowadzany do obrotu niewątpliwie wprowadza konsumenta
5
w błąd i jest istotnym naruszeniem. Konsument pozbawiony został prawa rzetelnej
informacji mogącej mieć zasadniczy wpływ na wybór określonego produktu.
Mając
powyższe
rozważania
na
względzie,
należy
stwierdzić,
że
czyn
kontrolowanego przedsiębiorcy charakteryzuje niewątpliwie najwyższy stopień
szkodliwości.
Stopień zawinienia kontrolowanego należałoby określić jako lekkomyślność.
Kontrolowany przewidywał możliwość popełnienia czynu, ale bezpodstawnie
przypuszczał, że tego uniknie, świadomie łamiąc zasady ostrożności. Przedsiębiorca
wiedział, iż oznakowanie produktu powinno zawierać rzetelne informacje i nie
powinno wprowadzać konsumenta w błąd.
Strona postępowania, jako profesjonalista działający na rynku artykułów
rolno- spożywczych ma obowiązek stosowania takich procedur, by nie dopuszczać
do przedostawania się do bezpośredniej sprzedaży dla konsumentów produktów,
które są niewłaściwie oznakowane.
Należy nadmienić, iż stopień zawinienia nie tyle wpływa na sam fakt
wymierzenia kary w ogóle, ale na jej wysokość, którą organ wydający decyzję
jedynie miarkuje w wymiarze określonym ustawą. W tej kwestii stanowisko
Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej jest zbieżne
z poglądem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrażonym w wyroku
z dnia 24.07.2008 roku („Stopień zawinienia przedsiębiorcy wpływa jedynie na
ustalenie wysokości kary pieniężnej, jest natomiast nieistotny dla samego
wymierzenia kary pieniężnej”, XVII AmE 170/07”).
Nadto przyjęte przez ustawodawcę brzmienie art. 40 a ust. 1 pkt 3 ustawy
o jakości handlowej wprowadza mechanizm polegający na tym, że każdy,
w stosunku do kogo zostanie spełniona
przesłanka
wprowadzania do obrotu
artykułów rolno spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej
w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta, podlega karze
określonej w tym przepisie. Dlatego też przy określaniu wysokości sankcji bierze się
pod uwagę stopień zawinienia, który nie jest ustalany w chwili uznania konieczności
wymierzania sankcji, ale na późniejszym etapie postępowania, to jest w momencie
określania jej wysokości. Należy zatem zauważyć, że ustawodawca zakłada istnienie
stopnia zawinienia w każdej sytuacji wymierzania kary pieniężnej z tytułu
naruszania przepisów prawa żywnościowego, a rolą organu stosującego prawo,
to jest wymierzającego karę pieniężną, jest jedynie miarkowanie wymiaru sankcji.
6
Wojewódzki Inspektor zakres naruszenia ocenił jako istotny z punktu
widzenia
właściwości
produktu
oraz
regulacji
rynków,
gdyż
pozbawia
konsumentów rzetelnej informacji o produkcie. Stwierdzone nieprawidłowości
pomimo, że dotyczyły oznakowania, które stanowi jedynie część wymagań
w zakresie jakości handlowej przewidzianych przez przepisy prawa dla tego rodzaju
środków spożywczych w obrocie z udziałem konsumentów, to jednak informacje te
są jednymi z najważniejszych elementów jakości handlowej.
Biorąc pod uwagę dotychczasową działalność kontrolowanego przedsiębiorcy
na rynku artykułów rolno – spożywczych należy zaznaczyć, iż był on wcześniej
karany za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno - spożywczych niewłaściwej
jakości.
Biorąc pod uwagę piąty z czynników mających wpływ na wysokość kary
pieniężnej, tj. wielkość obrotów przedsiębiorcy wprowadzającego do obrotu artykuły
rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej, Wielkopolski Wojewódzki
Inspektor Inspekcji Handlowej w oparciu o przedstawioną przez stronę informację
stwierdził, iż wg przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności
gospodarczej (Dz. U. z 2013, poz. 672 ze zm.) strona należy do grupy „pozostałych”
przedsiębiorców, w związku z czym oceniono i wzięto pod uwagę fakt, ze jej udział
w obrocie rynkowym jest największy spośród wszystkich innych kategorii
przedsiębiorców.
Ponadto, przy wydawaniu decyzji, obok uwzględnienia powyższych
przesłanek, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wziął pod
uwagę treść art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego
i Rady ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i ustanawiającego procedury w zakresie
bezpieczeństwa żywności ( Dz. Urz. UE L 31 Z 01.02.2002 r. ze zm.), iż kara powinna
być
skuteczna,
oraz
odstraszająca,
a
także
wziął
pod
uwagę
zasadę
proporcjonalności, która zakłada, że zastosowany środek musi być właściwy do
osiągnięcia zakładanego celu.
W tym przypadku, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy,
należało zastosować środek w postaci wymierzenia odpowiedniej kary pieniężnej
w wysokości 1.400,00 zł (jeden tysiąc czterysta złotych 00/100).
7
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zdecydował
zatem jak w sentencji.
Zgodnie z art. 40 a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej artykułów rolnospożywczych, karę pieniężną o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód
budżetu państwa, przedsiębiorca jest zobowiązany wpłacić na konto bankowe
Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu, Nr konta NBP O/O
Poznań Nr 96 1010 1469 0032 7422 3100 0000, w terminie 30 dni od dnia, w którym
decyzja o wymierzeniu kary stała się ostateczna.
Kara niezapłacona w terminie staje się zaległością podatkową w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 roku,
poz. 749 ze zm.).
Pouczenie:
1.
Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz art. 129 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), stronie przysługuje odwołanie do Prezesa Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów 00-950 Warszawa, Plac Powstańców Warszawy 1, składane na piśmie za
pośrednictwem Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, Al. Marcinkowskiego 3, 60-967
Poznań, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
2.
Zgodnie z art. 40a ust.8 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2014r.,
poz. 669) w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III
ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 roku, poz. 749 ze zm.).
............ ………………………………………
8