ŚaktiŚAKTI (w sanskrycie - siła, energia, moc, zdolność - Joga-Joga

ścieżka do tekstu:
/ strona główna /abc jogi /słowniczek /
ŚaktiŚAKTI (w sanskrycie - siła, energia, moc, zdolność").
Jeden z podstawowych terminów filozoficzno religijnych w Indiach, który oznacza:
1) energię lub aktywną moc jakiegokolwiek boga panteonu indyjskiego
2) żeńską personifikację tej mocy, w postaci małżonki danego boga.
Potocznie używane jest w znaczeniu natchnienia, inspiracji, charyzmy, intensywnej aktywności, witalności
W pierwszym przypadku chodzi o pojęcie śakti; w drugim mamy do czynienia z ogólnym imieniem
jakiejkolwiek bogini Śakti.
1) Śakti jako aktywny (dynamiczny) aspekt Boga oznacza Jego inteligencję, wolę oraz zdolność kreacji i
przejawiania się w świecie. Oznacza również możliwość oddziaływania na dusze ludzkie.
Śakti nie jest drugą naturą Boga (Absolut jako byt doskonały jest niepodzielny), lecz jedynie manifestacją
Jego potencjalnej energii, która, jako siła kosmiczna jest obecna we wszystkim, co istnieje, sprawia, że z
pramaterii wyłania się świat zjawiskowy. W takim przypadku śakti jest przyczyną instrumentalną tego świata,
natomiast Bóg jego główną przyczyną sprawczą.
Czasem śakti uważana jest za przyczynę materialną świata - wówczas utożsamiana jest z pramaterią jego
budulcem.
W tantryzmie śakti to energia pierwotna, której pulsowanie przejawia się jako materia, inteligencja i życie.
Energia ta identyfikowana jest z Absolutem.
W interpretacji teistycznej śakti to przede wszystkim łaska Boga i jej oddziaływanie.
2) Bogini Śakti - imię Śakti pojawia się wyłącznie na płaszczyźnie filozoficznej jako uogólnienie sugestii, że
esencją bytową każdej bogini (kobiety) jest szeroko rozumiana aktywność
żeński element Kosmosu
przeciwstawiana pasywności.
Śakti występuje też jako imię własne w śaktyzmie, odłamie hinduizmu, w którym głównym obiektem kultu i
doktryny jest Śakti bogini.
W całych Indiach i we wszystkich odgałęzieniach hinduizmu abstrakcyjna energia Boga przedstawiana jest
jako uosobiona Bogini (Dewi), małżonka Śiwy.
W mitologii występuje w wielu postaciach ikonograficznych, najczęściej jako
(1) Parwati (małżonka Siwy), inne imię to właśnie Śakti
(2) Lakszmi (małżonka Wisznu),
(3) Saraswati (małżonka Brahmy).
W kulturze religijnej Indii, boska para Śiwa i Śakti stanowią zasady nierozłączne i wzajemnie się
równoważące, stanowiąc całość.
Bibliografia
Praca zbiorowa: Mały słownik klasycznej myśli indyjskiej. Semper, Warszawa, 1992
Georg Feuerstein Joga Encyklopedia, Brama Książnica włóczęgów i uczonych, Poznań 2004
Georg Feuerstein Na początku była liczba Limbus, Bydgoszcz 1995
Wikipedia - portal internetowy
(Opr. JM )
data wydruku:
środa, 8 marca 2017 roku 11:07:55
adres dokumentu:
http://www.joga-joga.pl//index.php?LANG=pl&page_ID=98&art_ID=157
1/1