0310-CH-S1-0 - Uniwersytet Śląski

Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wydział
str. 1
Kierunek i poziom studiów: Chemia, poziom kształcenia pierwszy
Sylabus modułu: Laboratorium badań materiałów (0310-CH-S1-015)
Nazwa wariantu modułu (opcjonalnie):
1. Informacje ogólne
koordynator modułu
rok akademicki
semestr
forma studiów
sposób ustalania oceny
końcowej modułu
informacje dodatkowe
Dr Barbara Mikuła
2014-2015
3
stacjonarne
średnia ważona z poszczególnych sposobów weryfikacji efektów kształcenia
60% egzamin : 20% konwersatorium; 20% laboratorium
2. Opis zajęć dydaktycznych i pracy studenta
nazwa
Wykład
prowadzący
grupa(-y)
treści zajęć
metody
prowadzenia
zajęć
liczba godzin
dydaktycznych
(kontaktowych)
liczba godzin
pracy własnej
studenta
opis pracy
własnej studenta
kod
0310-CH-S1015_fs_1
Dr Barbara Mikuła
1. Analiza próbek rzeczywistych (przemysłowe, biologiczne, spożywcze itp.) (3h).
2. Pobieranie próbki reprezentatywnej z materiałów stałych, ciekłych i gazowych (2h).
3. Przygotowanie próbek do analizy w zależności od charakteru próbki, zawartości
oznaczanego składnika oraz stosowanej metody analitycznej (2h).
4. Techniki roztwarzania i mineralizacji (1h).
5. Metody wzbogacania składników próbki (1h).
6. Wybór właściwego pomiaru z zastosowaniem odpowiednich technik fizycznych lub
chemicznych w zależności od zadania analitycznego (2h).
7. Przydatność metod klasycznych i instrumentalnych w analizie próbek
rzeczywistych (2h).
8. Zapoznanie z poszczególnymi etapami procesu analitycznego, specyfiką problemu
analitycznego (1h).
9. Nabycie umiejętności wykonania pomiaru i interpretacji jego wyniku (1h).
Wykład z użyciem środków audio-wizualnych.
15
10
organizacja zajęć
Samodzielna nauka studenta mająca na celu przyswojenie i poszerzenie wiadomości
związanych z tematami poruszanymi na wykładach w oparciu o notatki własne oraz
wskazaną literaturę. Indywidualne pogłębianie wiedzy z wykorzystaniem innych
źródeł niż zalecane.
Wykład 1 godzina tygodniowo
literatura
1. J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, tomy 1 i 2, PWN,
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wydział
obowiązkowa
literatura
uzupełniająca
str. 2
Warszawa, 2007.
2. A. Cygański, Chemiczne metody analizy ilościowej, WNT, Warszawa, 1999
3. W. Szczepaniak, Metody instrumentalne w analizie chemicznej, PWN,
Warszawa, 2002.
1. Z.S. Szmal, T. Lipiec, Chemia analityczna z elementami analizy instrumentalnej,
PZWL, Warszawa, 1996.
2. D.A. Skoog, D.M. West, F.J. Holler, S.R. Crouch, Podstawy chemii analitycznej,
PWN, Warszawa, 2007
3. J. Namieśnik, W. Chrzanowski, P. Szpinek, Nowe horyzonty i wyzwania w analityce
i monitoringu środowiskowym, Centrum Doskonałości Analityki i Monitoringu
Środowiska, Gdańsk, 2003,
adres strony
www zajęć
informacje
dodatkowe
nazwa
Laboratorium
prowadzący
grupa(-y)
treści zajęć
metody
prowadzenia
zajęć
liczba godzin
dydaktycznych
(kontaktowych)
liczba godzin
pracy własnej
studenta
opis pracy
własnej studenta
organizacja zajęć
kod
0310-CH-S1015_fs_2
dr Rozalia Czoik, dr Barbara Szpikowska-Sroka,dr Barbara Feist,,dr hab. Jan Małecki,
dr Ewa Malicka, mgr Karina Kocot
1. Omówienie tematyki ćwiczeń laboratoryjnych i kolokwiów oraz regulaminu
obowiązującego w pracowni. Analiza dolomitu cz. I (3 h)
2. Analiza dolomitu – cz. II (kontynuacja). (6h)
3. Oznaczanie azotu amonowego w nawozach sztucznych. (6h)
4. Oznaczanie procentowej zawartości kwasu octowego w occie handlowym z
wizualną i potencjometryczną detekcją PK. (6h)
5. Spektrofotometryczne oznaczanie śladów żelaza w solach niklu z zastosowaniem
strąceniowej metody zagęszczania. (6h)
6. Analiza wody. (6h)
7. Elektroanalityczne oznaczanie mieszaniny jonów miedzi i kadmu. (6h)
8. Odrabianie zaległych ćwiczeń laboratoryjnych, zaliczanie przedmiotu. (6h)
Każde zajęcia rozpoczynają się krótkim omówieniem zagadnień związanych z danym
ćwiczeniem oraz sposobu jego wykonania. Następnie studenci wykonują samodzielną
analizę wybranych próbek rzeczywistych z wykorzystaniem określonych metod
wagowych, miareczkowych i instrumentalnych.
45
28
Przygotowanie teoretyczne do ćwiczeń laboratoryjnych, zapoznanie się z instrukcjami
dotyczącymi danego ćwiczenia. Przygotowywanie się do kolokwiów według podanych
zagadnień poprzez samodzielną pracę z polecaną literaturą.
Opracowywanie sprawozdań z wykonanych ćwiczeń zgodnie z zaleceniami.
ćwiczenia w grupach 10- osobowych; bloki po 6 godzin lekcyjnych tygodniowo II
połowa semestru
sale laboratoryjne nr. 61, 62, 63; ( III piętro) ul. Szklona 9
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wydział
literatura
obowiązkowa
literatura
uzupełniająca
adres strony
www zajęć
informacje
dodatkowe
str. 3
1. J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, tomy 1 i 2, PWN,
Warszawa, 2007,
2. A. Cygański, Chemiczne metody analizy ilościowej, WNT, Warszawa, 1999
3. W. Szczepaniak, Metody instrumentalne w analizie chemicznej, PWN,
Warszawa, 2002.
1. M. Jarosz, E. Malinowska, Pracownia chemiczna, Analiza instrumentalna,
Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa, 1994.
2. B. Klepaczko-Filipiak, J. Łoin, Pracownia chemiczna, Analiza techniczna,
Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa, 1994.
Warunkiem zaliczenia ćwiczeń laboratoryjnych jest wykonanie przewidzianych w
harmonogramie zadań, pozytywne zaliczenie sprawozdania przez prowadzącego oraz
uzyskanie pozytywnej oceny ze sprawdzianów ustnych.
nazwa
Konwersatorium
kod
0310-CH-S1-015_fs_3
prowadzący
grupa(-y)
treści zajęć
dr Barbara Mikuła
metody
prowadzenia
zajęć
liczba godzin
dydaktycznych
(kontaktowych)
liczba godzin
pracy własnej
studenta
opis pracy
własnej studenta
Zajęcia rozpoczynają się krótkim omówieniem zagadnień teoretycznych dotyczących
rozwiązywania zadań z działów wyszczególnionych w treściach zajęć. Rozwiązywanie
zadań przy tablicy. Sprawdziany pisemne zgodnie z harmonogramem.
15
organizacja zajęć
literatura
obowiązkowa
1.Metody przygotowania próbek materiałów złożonych do analizy. (1h)
2. Obliczenia iloczynu rozpuszczalności, rozpuszczalność i czynników wpływających
na wyżej wymienione wielkości. (2h)
3. Obliczenia związane z metodami wytrąceniowymi i wykorzystującymi lotność
substancji w metodach zatężania. (1h)
4. Obliczenia stałych charakteryzujących proces ekstrakcji. (1h)
5. Wymiana jonowa - obliczenia. (1h)
6. Obliczenia zawartości składników mieszanin metodami klasycznymi
(wagowe i objętościowe). (2h)
7. Metody kalibracji w metodach instrumentalnych analizy. (1h)
8. Spektrofotometria cząsteczkowa – obliczenia. –(2h)
9. Potencjometria i konduktometria – obliczenia. (2h)
10. Elektrograwimetria – obliczenia. (2h)
45
Przyswojenie wiadomości teoretycznych związanych z określonym tematem ćwiczeń
rachunkowych. Ćwiczenie umiejętności rachunkowych poprzez samodzielne
rozwiązywanie zadań ze wskazanych zbiorów zadań.
ćwiczenia w grupach 20- 25 osobowych, sale seminaryjne
1. Buhl F., Kania K., Mikuła B., Obliczenia rachunkowe z chemii analitycznej,
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 2004.
2. Cygański A. Ptaszyński B. Krostek J., Obliczenia w chemii analitycznej,
WNT, Warszawa, 2000.
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wydział
literatura
uzupełniająca
adres strony
www zajęć
informacje
dodatkowe
1. Cygański A., Chemiczne metody analizy ilościowej, Wydanie V, WNT,
Warszawa,1999.
nazwa
Konsultacje
prowadzący
grupa(-y)
treści zajęć
metody
prowadzenia
zajęć
liczba godzin
dydaktycznych
(kontaktowych)
liczba godzin
pracy własnej
studenta
opis pracy
własnej studenta
organizacja zajęć
literatura
obowiązkowa
literatura
uzupełniająca
adres strony
www zajęć
informacje
dodatkowe
str. 4
kod
0310-CH-S1015_fs_4
dr Barbara.Mikuła
dr Rozalia Czoik
dr Barbara Szpikowska-Sroka
dr Barbara Feist
dr.hab.Jan Małecki
dr Ewa Malicka
mgr Karina Kocot
1-5 osobowe
1. Tematyka przedstawiana na wykładzie oraz w zalecanej literaturze.
2. Zagadnienia teoretyczne związane z wykonywanymi ćwiczeniami laboratoryjnymi
oraz problematyka obowiązująca do kolokwiów.
3. Tematy poruszane na zajęciach konwersatoryjnych zgodnie z ich treściami.
Rozmowy bezpośrednie ze studentami mające na celu bieżącą pomoc w
rozwiązywaniu zadań rachunkowych, w opracowywaniu sprawozdań oraz w
pokonywaniu trudności wynikających z realizacji treści programowych
poszczególnych części modułu.
7,5
Zależna od indywidualnych predyspozycji studenta
Raz w tygodniu, zgodnie z ogólnodostępnymi planami, przez cały semestr
Taka, jaką podano dla poszczególnych form zajęć.
Taka, jaką podano dla poszczególnych form zajęć.
3. Opis sposobów weryfikacji efektów kształcenia modułu
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wydział
nazwa
Egzamin
str. 5
kod
0310-CH-S1-015_w_1
kod(-y) zajęć
osoba(-y)
przeprowadzająca(-e)
weryfikację
grupa(-y)
wymagania
merytoryczne
kryteria oceny
0310-CH-S1-015_fs_1
dr Barbara Mikuła
Tezy i zagadnienia będące przedmiotem wykładu, konwersatorium i laboratorium.
10 pytań; maksymalnie10 punktów za każde pytanie w sumie 100 punktów;
zaliczenie egzaminu od 50 %; ocena: 3,0; 50-60% ocena: 3,5; 60-70% ocena: 4,0;
80-90% ocena: 4,5; powyżej 90 % ocena: 5,0
Egzamin pisemny w formie pytań otwartych sprawdzający wiedzę nabytą podczas
wykładu, konwersatorium i laboratorium a także na podstawie pracy własnej z
zalecaną literaturą.
Czas: 100 minut.
przebieg procesu
weryfikacji
informacje
dodatkowe
nazwa
Kolokwium pisemne
kod(-y) zajęć
osoba(-y)
przeprowadzająca(e) weryfikację
grupa(-y)
wymagania
merytoryczne
kryteria oceny
przebieg procesu
weryfikacji
informacje
dodatkowe
kod
0310-CH-S1-015_w_2
0310-CH-S1-015_fs_2, 0310-CH-S1-015_fs_3
dr Barbara Mikuła
grupy 20 - 25 osobowe
1. Zadania rachunkowe z wybranych metod zatężania i przygotowania próbki do
analizy.
2. Zdania związane z metodami wytrąceniowymi, wykorzystującymi lotność
substancji, charakteryzującymi proces ekstrakcji i wymiany jonowej.
3. Obliczania zawartości składników w badanych mieszaninach na podstawie
wyników otrzymanych podczas analizy metodami klasycznymi (wagowymi
i objętościowymi).
4. Zadania rachunkowe z podstawowych technik instrumentalnych:
spektrofotometria, potencjometria, konduktometria, elektrograwimetria.
Za rozwiązanie każdego zadania można otrzymać 2 punkty.
Ocena końcowa jest oparta o maksymalną liczbę punktów możliwych do zdobycia.
Student zalicza przedmiot, jeśli zdobędzie, co najmniej 60% punktów.
Oceny: 3,0: 61-69%, 3,5: 70-78%, 4,0: 79-87%, 4,5: 88-94%, 5,0: 95-100%.
Sprawdzian w formie pisemnej weryfikujący umiejętności rozwiązywania zadań
rachunkowych z wybranych zagadnień, zgodnych z treścią tej części modułu.
Możliwość używania kalkulatorów.
Czas 10-15 min. zależnie od stopnia trudności zadania.
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wydział
nazwa
Odpowiedź ustna
kod(-y) zajęć
osoba(-y)
przeprowadzająca(weryfikację)
grupa(-y)
wymagania
merytoryczne
kryteria oceny
przebieg procesu
weryfikacji
informacje
dodatkowe
str. 6
kod
0310-CH-S1-015_w_3
0310-CH-S1-015_fs_2
dr Rozalia Czoik, dr Barbara Szpikowska-Sroka, dr Barbara Feist, dr hab. Jan
Małecki, dr Ewa Malicka, mgr Karina Kocot
grupy 10-12 osobowe
Sprawdzian 1. Podstawowe etapy przygotowania próbek do analizy.
1. Pobieranie próbek do analizy:
a) ogólne zasady pobierania próbek (próbki stałe, ciekłe i gazowe)
b) techniki zmniejszania próbki ogólnej
c) przechowywanie próbek
2. Podstawowe techniki rozkładu próbek materiałów:
a) rozkład na mokro
b) rozkład na sucho
3. Metody wzbogacania składników próbki (podział i charakterystyka):
a) strąceniowe
b) ekstrakcyjne
c) wymiany jonowej
d) wykorzystujące lotność substancji
Sprawdzian 2. Analiza materiałów złożonych.
1. Podstawy teoretyczne wybranych technik instrumentalnych
a) spektrofotometria UV- VIS
b) metody elektrochemiczne (potencjometria, konduktometria, elektroliza)
2. Analiza wybranych materiałów złożonych:
minerały, rudy, metale, stopy, nawozy sztuczne, woda.
Bardzo dobry: Student zna i rozumie terminy, pojęcia oraz procedury analityczne
wymienione w zagadnieniach do kolokwium; logicznie myśli oraz kojarzy fakty
wynikające ze zdobytej wiedzy oraz doświadczenia podczas pracy w laboratorium.
Swobodnie porusza się w danej tematyce.
Dobry: Student wykazuje dobrą znajomość terminów, pojęć oraz sposobu
postępowania analitycznego. Myśli logiczne, jednak kojarzenie faktów jest
częściowo ograniczone z powodu niepełnego przyswojenia sobie wszystkich
informacji podanych w zagadnieniach do kolokwium.
Dostateczny: Student słabiej kojarzy pojęcia, terminy oraz procedury wymienione w
zagadnieniach do kolokwium. Wolniej myśli i wyciąga wnioski a, znajomość
materiału jest niepełna.
Niedostateczny: Student ma niewystarczającą wiedzę z tematyki obowiązującej do
kolokwium. Nie potrafi także wyciągać wniosków na podstawie przeprowadzonych
ćwiczeń, ani informacji podanych przez prowadzącego.
Bezpośrednia rozmowa ze studentem; zadawanie pytań w celu ocenienia stopnia
przyswojenia wiadomości przedstawianych podczas zajęć laboratoryjnych oraz zdobytych w
czasie samodzielnej pracy z materiałami literaturowymi, zgodnie z wcześniej
przedstawionymi zagadnieniami.
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wydział
nazwa
Sprawozdanie
kod(-y) zajęć
osoba(-y)
przeprowadzająca(e) weryfikację
grupa(-y)
wymagania
merytoryczne
kryteria oceny
przebieg procesu
weryfikacji
str. 7
kod
0310-CH-S1-015_w_4
0310-CH-S1-015_fs_2
dr Rozalia Czoik, dr Barbara Szpikowska-Sroka,dr Barbara Feist,,dr hab. Jan
Małecki, dr Ewa Malicka, mgr Karina Kocot
grupy10-12 osobowe
Sprawozdanie pisemne wg. wzoru dołączonego do instrukcji. Sprawozdanie powinno
zawierać m. in. krótki opis zasady oznaczania z podaniem równań reakcji; wyniki
poszczególnych miareczkowań, pomiarów, ważeń, oznaczeń itp.; odpowiednie
wzory i obliczenia z podaniem jednostek, wynik końcowy wykonanej analizy.
Próbki kontrolne oceniane są wg. następujących kryteriów:
(0-1) % błędu względnego – 5,0
(1-2) % błędu względnego – 4,0
(2-3) % błędu względnego – 3,0
Próbki z większym błędem mogą być zaliczane indywidualnie przez prowadzącego
zajęcia po przeanalizowaniu problemu ze studentem lub analizę próbki student
powinien powtórzyć.
Ocena sposobu przeprowadzenia analizy chemicznej, poprawności wykonanych
obliczeń i otrzymanych wyników.
Ponadto ocena pracy w grupie oraz uczciwości intelektualnej.
informacje
dodatkowe
nazwa
Ocenianie ciągłe
kod(-y) zajęć
osoba(-y)
przeprowadzająca(e) weryfikację
grupa(-y)
wymagania
merytoryczne
kryteria oceny
przebieg procesu
weryfikacji
informacje
dodatkowe
kod
0310-CH-S1-015_w_5
0310-CH-S1-015_fs_2
dr Rozalia Czoik, dr Barbara Szpikowska-Sroka,dr Barbara Feist,,dr hab. Jan
Małecki, dr Ewa Malicka, mgr Karina Kocot
Bieżąca ocena umiejętności praktycznych podczas pracy w laboratorium oraz stopnia
wykorzystania wiedzy nabytej.