WSPÓLUDZIAL W SUKCESIE - E-SGH

1
WSPÓLUDZIAL W SUKCESIE
Czy zadowolenie pracowników i zysk firmy moga isc ze soba w parze?
Stoly do ping-ponga w zakladzie pracy? To przeciez nie jest nic niezwyklego. Zazwyczaj mozna je znalezc „na
tylach” danego zakladu gleboko schowane w szatniach lub s pecjalnych salach sportowych. W Unimerco, dunskiej
firmie produkcyjnej z siedziba w Sunds – malym miescie w srodkowej Danii, pracownicy moga zrobic sobie
przerwe i skorzystac z 10 stolów ping-pongowych znajdujacych sie pomiedzy (uwaga!) biurkami i maszynami.
Przedsiebiorstwo moze zostac uznane za modelowy przyklad tzw. stakeholder company do analizy przez
czolowych ludzi swiata biznesu i polityków. Jest to firma oparta w glównej mierze na angloamerykanskiej
zasadzie maksymalizacji wartosci akcji. Zasadnicza róznica polega na tym, ze wzrost wartosci akcji nie moze sie
odbywac kosztem pracowników.
W Unimerco teoria zdaje sie dzialac nadzwyczaj skutecznie. Firma osiaga bardzo dobre wyniki finansowe,
podwoila wartosc swojej sprzedazy w ciagu ostatnich pieciu lat i jest na dobrej drodze aby dokonac tego po raz
drugi w ciagu nastepnych pieciu. Jest to mozliwe glównie dzieki ekspansji za granice. Przedsiebiorstwo jest
wlasnoscia tylko i wylacznie swoich pracowników, którzy otrzymuja udzial w zyskach kazdego miesiaca i zgodnie
ze statutem firmy sa zmuszeni do odsprzedazy akcji, jesli opuszcza firme.
Oprócz stolów do tenisa w siedzibie firmy w Sunds znajduje sie takze bardzo dobra stolówka zatrudniajaca
czterech kucharzy i piekarnia pracujaca przez 24 godziny na dobe piekaca pieczywo na potrzeby 390
zatrudnionych.
Wszyscy pracownicy posiadaja klucze do fabryki i moga nawet przenocowac tam swoich gosci (na ostatnim
pietrze siedziby znajduje sie 19 sypialni wyposazonych niemalze jak luksusowy apartament).Kenneth Iverson
(dyrektor zarzadzajacy w Unimerco) jest glównym architektem tych nowych zasad zarzadzania. Jego zdaniem
podstawowym warunkiem osiagania przez firme tak znakomitych wyników jest zaangazowanie pracowników.
„Jesli zapewnimy pracownikom przyjazne otoczenie, zaczna pracowac wydajniej i beda bardziej pomyslowi” –
twierdzi.
Innym ciekawym rozwiazaniem organizacyjnym jest to, ze przestrzen administracyjno-biurowa i produkcyjna sa
oddzielone od siebie wylacznie linia pomalowana na podlodze. Pracownicy moga swobodnie poruszac sie
pomiedzy róznymi czesciami zakladu. Halas maszyn w czesci produkcyjnej tlumiony jest przez specjalna warstwe
okladzin izolacyjnych. Równiez same maszyny sa pomalowane na bialo zamiast tradycyjnego granatowego
koloru, aby stwarzac bardziej pogodne warunki pracy.
Firma zatrudnia 500 osób na calym swiecie i jest zarówno firma produkcyjna jak i uslugowa: produkuje
wyspecjalizowane narzedzia dla maszyn produkcyjnych i swiadczy uslugi serwisowe.
Poza zwiekszonymi korzysciami dla zatrudnionych firma niczym nie rózni sie od innych prywatnych
przedsiebiorstw i „absolutnie nie ma nic wspólnego zsocjalizmem” twierdzi K. Iverson. Jest on najwiekszym
udzialowcem firmy i posiada 33 proc. akcji. Kolejna jedna trzecia wszystkich udzialów jest w posiadaniu wyzszego
kierownictwa, na barkach którego spoczywa glówna odpowiedzialnosc za kierowanie firma. Skladaja oni
pracownikom raporty miesieczne dotyczace sprzedazy oraz zbieraja opinie i nowe pomysly od pracowników.
W ciagu 10 lat Unimerco otworzylo swoje biura oraz male zaklady produkcyjne w USA, Norwegii, Szwecji a takze
w Wielkiej Brytanii. Sprzedaz poza granicami Danii stanowi 40 proc. przychodów, a zysk przed opodatkowaniem
wzrósl prawie dwukrotnie w ciagu dwóch lat (1999-2000). Przewiduje sie spadek udzialu przychodów z
dzialalnosci krajowej do 30 proc. do roku 2005.
Zdaniem Iversona, który kieruje firma od 1980 roku, struktura wlascicielska firmy zacheca pracowników do
myslenia i zachowywania sie jakby kazdy z nich z osobna byl wlascicielem firmy.
Nowe zasady zostaly przedstawione przez K. Iversona w 1987 r. i sa oparte na sposobie, w jaki funkcjonuja
tradycyjne przedsiebiorstwa rybackie, gdzie kuter jest wlasnoscia nie tylko kapitana, ale i zalogi. Oprócz systemu
miesiecznego podzialu zysku 80 proc. zalogi, która posiada akcje, otrzymuje roczna dywidende. Przecietny
pracownik posiada pakiet akcji o wartosci nominalnej okolo 30 tys. USD, ale wartosc rynkowa tych akcji
osiagnelaby znacznie wyzszy poziom, gdyby byly one dostepne na rynku gieldowym.
Paul Rahbek, operator maszyn pracujacy w Unimerco przez 11 lat, twierdzi, ze mozliwosci swobodnego
poruszania sie miedzy czescia produkcyjna i biurowa bardzo ulatwia prace, np. kiedy chce sie sprawdzic
szczególy realizacji zamówienia dla klienta. Tom Kjalder (inny operator) maszyn uwaza, ze atmosfera w zakladzie
jest tu najwieksza zaleta, której nie posiadaja inne zaklady pracy. Otwarty system organizacji powoduje, ze
pomiedzy poszczególnymi dzialami firmy jest bardzo dobry przeplyw informacji.
Ta dobra atmosfera ma jednak swoja cene. Unimerco w ciagu tylko dwóch lat zainwestowalo ponad 14 mln USD
na siedzibe w Sunds m.in. sale konferencyjna, która sluzy takze jako miejsce do ogladania meczy pilki noznej na
olbrzymim szerokokatnym ekranie, który po nacisnieciu przycisku chowa sie, a zamiast niego ukazuje sie
przepiekny widok na rozlegle jezioro znajdujace sie obok budynku. Zdaniem dyrektora jest to jeszcze jeden
element, który powoduje, ze Unimerco jest szczególnym miejscem pracy, a logika stojaca za tym jest prosta: „nie
chcialbym byc menedzerem firmy, w której tylko ja bylbym zadowolony”.
Na podstawie znanych Ci teorii zwiazanych z motywacja i nie tylko uzasadnij dlaczego firma Unimerco
odnosi sukcesy.
Opracowanie: Marcin Maj, Katedra Teorii Zarzadzania, Szkola Glówna Handlowa,
na podstawie A share in corporate success [w:] Financial Times, styczen 2000.