Konflikt Pakistańsko

Konflikt Pakistańsko - Indyjski o Kaszmir
Geneza konfliktu Pakistańsko - Indyjskiego o Kaszmir
Przed 1947 roku terytorium dzisiejszych Indii, Pakistanu i Bangladeszu było połączone i stanowiło
część Imperium Brytyjskiego. W 1947 roku na mocy India Independence Act (czyli ustawy o
niepodległości Indii) Wielka Brytania uznawała suwerenność hinduistycznych Indii i muzułmańskiego
Pakistanu. Ponieważ Wielka Brytania nie określiła dokładnego przebiegu granic, konflikt pakistańskoindyjski był oczywisty. Najpoważniejszym punktem zapalnym było terytorium Kaszmiru, krainy położonej
w północnej części dawnej kolonii brytyjskiej, przy granicy z Chinami. Indie zdecydowały się na politykę
faktów dokonanych i jeszcze w 1947 roku zajęło ten teren siłą.
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});
Pierwsza wojna Pakistańsko Indyjska
Wobec bezczynności Organizacji Narodów Zjednoczonych Pakistan, przy częściowym poparciu
miejscowej ludności, zdecydował się na konfrontację zbrojną. Ze względu na specyficzną sytuację
etniczną oraz trudne dla działań wojennych ukształtowanie terenu, żadna ze stron nie osiągnęła w
trwającej od 1947 do 1949 roku wojnie, wszystkich wyznaczonych celów. Indiom udało się zachować
większą, południowo-wschodnią część Kaszmiru, natomiast Pakistan zajął północno-zachodnie terytoria.
Obie strony uznały zaproponowaną przez ONZ linię demarkacyjną oraz ustaliły przeprowadzenie
plebiscytu na spornych terytoriach w porozumieniu z Karaczi w 1949.
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});
Pozorny pokój
Od tego czasu Pakistan i Indie przestrzegały warunków porozumienia, ale obie strony dawały do
zrozumienia, że nie osiągnęły swoich celów, a pokój uważają za przejściowy. Do kolejnej eskalacji
napięcia doszło w roku 1954, kiedy Indie dokonały oficjalnej inkorporacji, formalnie autonomicznej,
swojej części Kaszmiru. W 1956 premier Indii Jawaharlala Nehru otwarcie zanegował sens
przeprowadzania plebiscytu. Obustronne napięcie, z większym lub mniejszym natężeniem, utrzymywało
się jeszcze przez całe dziesięciolecie. Obie strony lawirowały między USA i państwami zachodnimi a
ZSRR, a w konflikt zaangażowały się również Chiny które zgłosiły swoje własne pretensje do Kaszmiru.
Druga wojna
Kiedy w 1965 roku Indie kolejny raz aresztowały szejka Abdullaha, przywódcę propakistańskiej
muzułmańskiej społeczności kaszmirskiej, Pakistan postanowił uderzyć przy pomocy
„ochotników” z północno-wschodniego Kaszmiru. Miejscowa ludność nie poparła jednak
działań Islamabadu i Indie przeprowadziły kontratak. Zarówno USA jak i ZSRR odmówiły zaangażowania
się w konflikt po żadnej ze stron. Wojna znów stała się stacjonarna i kolejny raz żadna ze stron nie
osiągnęła zwycięstwa. Wobec tego już w tym samym roku 1965 wstrzymano ogień, a w 1966, przy
mediacji radzieckiego premiera Aleksieja Kosygina, zawarto porozumienie w Taszkiencie, zwane jako
deklaracja Taszkiencka, w której obie strony wyrzekły się stosowania siły i zobowiązały do rozwijania
dobrosąsiedzkich stosunków.
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});
Powstanie Bangladeszu i trzecia wojna w Kaszmirze
Sytuacja w Kaszmirze uległa względnemu załagodzeniu, ale niedługo potem wybuchł kolejny konflikt
indyjsko-pakistański, który tym razem skoncentrował się na terytorium tak zwanego Pakistanu
Wschodniego (Bengalu Wschodniego), dzisiejszego Bangladeszu. W 1971 roku Bangladesz, czując się
http://www.wos.org.pl
Kreator PDF
Utworzono 2 March, 2017, 14:44
dyskryminowany i zapomniany przez Islamabad, ogłosił niepodległość. Armia pakistańska rozpoczęła
pacyfikację swojej enklawy, której zdecydowanego poparcia udzieliły Indie. W grudniu 1971 napięcie
dyplomatyczne zmieniło się w kolejną wojnę w Kaszmirze. Tym razem armia indyjska osiągnęła szybki
sukces i narzuciła Pakistanowi warunki pokoju. Islamabad musiał przede wszystkim uznać niepodległość
Bangladeszu, ale Indie doprowadziły również do przesunięcia linii demarkacyjnej. Nowy stan rzeczy został
usankcjonowany przez porozumienie z Simli z 1972 roku.
Konflikt dziś
Mimo, że trzecia wojna zakończona porozumieniem z Simli była ostatnim konfliktem zbrojnym na taką
skalę w tym regionie, to sytuacja pozostaje wciąż napięta. Co jakiś czas oba kraje ogłaszają mobilizację
wojsk i koncentrują je w pobliżu granicy w Kaszmirze. Wojna nie wybucha, ponieważ kolejny konflikt
pochłonąłby gigantyczne środki, a powodzenie nie jest pewne. Mimo to w okresie od 1972 roku kilka razy
sytuacja stawała na ostrzu noża. W 1990 roku Indie musiały uporać się z powstaniem mudżahedinów,
inspirowanym prawdopodobnie przez Islamabad. W 1996 roku Pakistan oskarżył Indie o atak rakietowy
na jedną z wiosek po zachodniej stronie Kaszmiru. W 1998 świat przeraził się, kiedy oficjalnie zostało
potwierdzone, że oba kraje posiadają broń jądrową. W 2001 roku, dwa miesiące po zamachach na Word
Trade Center, islamscy terroryści zaatakowali Parlament w Delhi. Ostatnie wydarzenia w Bombaju, gdzie
w listopadzie 2008 roku terroryści zabili ponad 100 osób, kolejny raz podgrzały temperaturę. New Delhi
oskarżyło Islamabad, że nie robi nic, aby ująć inspiratorów tego ataku.
Problem Kaszmiru pozostaje więc nierozwiązany i stanowi zarzewie dalszych konfliktów. Są one tym
bardziej niebezpieczne, z powodu faktu posiadania przez oba kraje broni jądrowej. Ponadto sytuacja w
Kaszmirze w sposób bezpośredni przekłada się na powodzenia misji stabilizacyjnej na Bliskim Wschodzie
– w Iraku i Afganistanie.
Najważniejsze daty:
1947 – powstanie Indii i Pakistanu jako niepodległych państw
1947-1949 – I wojna kaszmirska (zakończona porozumieniem w Karaczi)
1965 – II wojna kaszmirska (zakończona deklaracją Taszkiencką w 1966)
1971 – powstanie Bangladeszu i III wojna kaszmirska (zakończona porozumieniem z Simli z 1972)
1998 – Indie i Pakistan przeprowadzają próby jądrowe
2008 – krwawe zamachy w Bombaju, ginie około 160 osób
Autor: Bartosz Wasilewski
http://www.wos.org.pl
Kreator PDF
Utworzono 2 March, 2017, 14:44