List do Hebrajczyków - Czesc IIIa: Arcykapłan według porzadku
Transkrypt
List do Hebrajczyków - Czesc IIIa: Arcykapłan według porzadku
Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka List do Hebrajczyków Część IIIa: Arcykapłan według porządku Melchizedeka Mariusz Grabowski 21 maja 2014 Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka Cel wykładu 1 Przedstawić wezwanie do duchowego wzrostu – przed przystąpieniem do części zasadniczej listu 2 Zaprezentować Chrystusa jako kapłana według porządku Melchizedeka Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 5,11–6,8 5,11–14 (EIBD) Mamy o tym wiele do powiedzenia, lecz trudno to wyjaśnić, gdyż staliście się ociężali w słuchaniu. Biorąc bowiem pod uwagę czas, powinniście być nauczycielami, tymczasem znowu jest wam potrzebny ktoś, kto by was uczył elementarnych zasad [zawartych] w wyroczniach Boga; potrzebujecie mleka, a nie pokarmu stałego. Każdy bowiem, kto się karmi mlekiem, nie doświadczył nauki o sprawiedliwości, jest bowiem niemowlęciem; natomiast pokarm stały jest dla dojrzałych, którzy dzięki praktyce mają władze poznawcze wyćwiczone do rozróżniania między dobrem a złem. Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 5,11–6,8 5,11–12 Celem napomnienia jest przygotowanie odbiorców do głównego wykładu Autor Listu do Hebrajczyków krytykuje stan duchowy odbiorców listu, który w zasadzie praktycznie uniemożliwia zrozumienie jego przesłania durm neutos – trudny (niemożliwy) do wyjaśnienia od dus – przedrostek wyrażający trudność, niemożliwość i ármeneÔo – wyjaśnić, nadać znaczenie, wytłumaczyć, przetłumaczyć notrìs – leniwy, ospały, głuchy Czas powinien sprzyjać duchowemu wzrostowi: Flp. 1,6 Jestem przekonany, że Ten, który zapoczątkował w was dobre dzieło, będzie je też doskonalił aż do dnia powrotu Chrystusa Jezusa. Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 5,11–6,8 5,13–14 Koncepcja duchowego mleka jako synonimu braku duchowej dojrzałości: 1 Kor. 3,2 Ja też, bracia, nie mogłem mówić do was jak do ludzi duchowych. Mówiłem jak do cielesnych, jak do niemowląt w Chrystusie. Podawałem wam mleko, a nie pokarm stały, bo nie mogliście go przyjąć. Teraz również nie możecie, gdyż pozostajecie cieleśni. Cóż, skoro jest wśród was zazdrość, dochodzi do kłótni, to czy nie jesteście cieleśni i nie postępujecie po ludzku? 1 Pt. 2,22 Jako nowonarodzone niemowlęta zapragnijcie niesfałszowanego, potrzebnego wam mleka. Dzięki niemu będziecie mogli rozwijać się dla zbawienia. Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 5,11–6,8 5,13–14 Dzieci (n epios – niemowlę, małe dziecko) a dorośli (tèleios – koniec, cel, doskonały) Dorośli (doskonali) mają zmysły wyćwiczone dzięki praktyce do rozróżniania pomiędzy dobrem a złem Pokarm stały to nauka o sprawiedliwości i umiejętność rozróżniania pomiędzy dobrem (kalìs – piękny, przystojny, doskonały, dobry, prawdziwy cenny) a złem (kakìs – zły, niegodziwy, destrukcyjny) Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 5,11–6,8 6,1–3 6,1–3 (EIBD) Dlatego pominąwszy podstawy nauki o Chrystusie, przejdźmy do [sprawy] doskonałości, nie kładąc znów fundamentu z [prawd] o odwróceniu się od martwych czynów i zawierzeniu Bogu, z nauki o obmywaniach, o nakładaniu rąk, o zmartwychwstaniu i o sądzie wiecznym. To właśnie uczynimy, jeśli Bóg pozwoli. Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 5,11–6,8 6,1–3 Sprawa doskonałości – użyte jest to samo słowo, które Autor użył w 5,14 określając dorosłych Podstawy nauki o Chrystusie: Odwrócenie się od martwych uczynków (Gal. 2,20; Ef. 2,9)) metnoia – pokuta, zmiana serca, zmiana drogi, zawrócenie nekìrs – bez życia, martwy, nieużyteczny, nieefektywny êrgon – praca, czyn, akcja, działanie, zajęcie Wiara w Boga ( – wiara, zaufanie, przekonanie) (1 Mojż. 15,6; Hab. 2,4; Dz. 16,31; Ef. 2,8) Nauka o obmywaniach ( ) – chrzest, rytualne obmycie (Mat. 28,19–20) Nauka o wkładaniu rąk (Dz. 8,17; 1 Tym. 4,14; 2 Tym. 1,6–7) Nauka o zmartwychwstaniu (1 Kor. 15,12–24) Nauka o sądzie wiecznym (1 Kor. 15,24; Obj. 20,11-15) pÐis baptiìs Powyższa tematyka, chociaż ważna, nie jest tematem przesłania Listu do Hebrajczyków Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 5,11–6,8 6,4–8 6,4–8 (EIBD) Nie da się bowiem raz oświeconych, którzy też posmakowali niebiańskiego daru i którym dano stać się uczestnikami Ducha Świętego, którzy spróbowali dobrego słowa Bożego oraz mocy przyszłej epoki – i odpadli, ponownie doprowadzić do opamiętania, gdyż oni sami sobie krzyżują Syna Bożego i wystawiają [Go] na publiczną zniewagę. Ziemia bowiem, która często pije spadający na nią deszcz, i tym, dzięki którym jest uprawiana, wydaje użyteczny plon, otrzymuje od Boga pochwałę, ta natomiast, która rodzi ciernie i osty, jest bezużyteczna i bliska przekleństwa, a jej kresem – spalenie. Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 5,11–6,8 6,4–8 Pierwszy z kontrowersyjnych fragmentów Listu do Hebrajczyków Wielu uważa, że fragment ten jest dowodem na utracalność zbawienia Rozumienie takie spotyka się jednak z trudnościami w rozumieniu innych fragmentów Biblii np. Przypowieści o Synu Marnotrawnym (Łk. 15,11-32) Możliwe wyjaśnienie: dÔnatos Co niemożliwe ( – niemożliwy, słaby, ułomny) dla ludzi jest możliwe dla Boga (Mat. 19,26; Mk. 10,27; Łk. 18,27) Krzyżowanie Syna Bożego – powrót do wykładni nauki o usprawiedliwieniu – nauki, którą odbiorcy listu z uwagi na swój wiek duchowy powinni znać (5,11–6,3) Spalenie nie zawsze w Słowie Bożym musi oznaczać ogień wieczny (por. 1 Kor. 3,11–15) Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 5,11–6,8 6,4–8 1 Kor. 3,11–15 Co do fundamentu, nikt nie może położyć innego, poza tym, który już jest, a którym jest Jezus Chrystus. Natomiast, czy ktoś na tym fundamencie buduje ze złota, srebra, drogich kamieni, z drewna, siana czy słomy, to się okaże w tym Dniu. Każde dzieło przejdzie próbę ognia i w ten sposób wyjdzie na jaw jego wartość. Jeśli czyjeś dzieło, wzniesione na tym fundamencie, przetrwa, ten otrzyma nagrodę. Jeśli czyjeś dzieło spłonie, ten poniesie stratę, choć sam będzie zbawiony, tak jednak, jakby został ocalony z ognia. Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 6,9–20 6,9–12 6,9-12 (EIBD) Ale chociaż tak mówimy, jesteśmy co do was, kochani, przekonani o rzeczach lepszych i wynikających ze zbawienia. Bóg bowiem nie jest niesprawiedliwy, aby zapomnieć o waszym dziele i o miłości dla Jego imienia, której dowiedliście jako ci, którzy usługiwali i usługują świętym. Pragniemy zaś, aby – w obliczu całkowitej pewności nadziei – każdy z was aż do końca przejawiał to samo poświęcenie, abyście się nie stali ociężali, lecz byli naśladowcami tych, którzy przez wiarę i cierpliwość dziedziczą obietnice. Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 6,9–20 6,9–12 Fragment równoważący wcześniejszą krytykę Jedyne miejsce, w którym autor do odbiorców zwraca się kochani (agapetìs – umiłowani, szanowni, drodzy, warci miłości) Stanowi wezwanie do wytrwałości Werset 6,9 powinien być przetłumaczony raczej jako: Ale chociaż tak mówimy, to jeśli chodzi o was, jesteśmy przekonani o czymś lepszym, zwłaszcza co do rzeczy, które towarzyszą zbawieniu. 6,12 – Zapowiedź tematu: Bohaterowie wiary – Rozdział 11 Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 6,9–20 6,13–20 6,13–20 Zauważmy dalej, że gdy Bóg składał Abrahamowi obietnicę i nie miał nikogo większego, na kogo mógłby przysiąc, przysiągł na samego siebie w słowach: Zaręczam, że ci pobłogosławię i rozmnożę cię obficie; a ponieważ [Abraham] cierpliwie czekał, otrzymał to, co było obiecane. Ludzie bowiem przysięgają na kogoś większego i przysięga przypieczętowuje koniec każdego ich sporu; stąd Bóg, chcąc mocniej przekonać dziedziców obietnicy o niewzruszoności swego postanowienia, poręczył je przysięgą, abyśmy dzięki dwom niezmiennym posunięciom, co do których niemożliwe jest, aby Bóg zawiódł, my, którzy ocaleliśmy, mieli mocną zachętę do uchwycenia leżącej przed nami nadziei. Trzymamy się jej jako kotwicy duszy, pewnej i niewzruszonej, sięgającej aż poza zasłonę, gdzie jako przewodnik wszedł w naszym imieniu Jezus, stając się na wieki Arcykapłanem według porządku Melchisedeka Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 6,9–20 6,13–20 Obietnica i przysięga Abraham jest szczególnym bohaterem wiary dla Autora Listu do Hebrajczyków Znaczenie Bożej przysięgi jest powołane również w Ps 110,4 Dwa niezmienne posunięcia: obietnica i przysięga Boga (6,17–18) Bóg potwierdził swą obietnicę przysięgą, aby jeszcze mocniej zaznaczyć jej trwały i niezmienny charakter Ostatnia zapowiedź tematu Chrystus jako Arcykapłan według porządku Melchizedeka (6,20) Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 7,1–28 7,1–28 Cały rozdział siódmy Listu do Hebrajczyków jest midraszem opartym na tekstach biblijnych Składa się z trzech części: Przedstawienia Melchizedeka (7,1–3) Wykazania wyższości Melchizedeka nad Abrahamem i Lewim (7,4–11) Wykazania wyższości kapłaństwa Chrystusowego nad kapłaństwem Lewiego (7,12-28) Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 7,1–28 7,1–3 7,1–3 (EIBD) Co do tego Melchisedeka, króla Salemu, kapłana Boga Najwyższego, który wyszedł na spotkanie Abrahama powracającego po rozgromieniu królów i pobłogosławił mu, a któremu Abraham ze wszystkiego wydzielił dziesięcinę, to [jego imię] znaczy po pierwsze król sprawiedliwości, a po drugie król Salemu, czyli król pokoju. Bez ojca, bez matki, bez rodowodu, nie mający początku [swoich] dni ani końca życia — podobny w tym do Syna Bożego — pozostaje kapłanem nieprzerwanie. Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 7,1–28 7,1–3 Autor przedstawia Melchizedeka Autor stosuje tutaj metodę gezera szawa odchodzi bowiem od Ps. 110 do 1 Mojż. 14,18–20 Tłumaczy jego imię jako Król Sprawiedliwości oraz Król Pokoju – prawdopodobnie nawiązuje w ten sposób do czasów mesjańskich Wieczny Kapłan – interpretacja oparta na zasadzie Czego nie ma w Torze nie ma w świecie Ten krótki fragment jest dla autora Listu do Hebrajczyków wystarczającym do zbudowania doktryny o wieczności kapłaństwa według porządku Melchizedeka Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 7,1–28 Wyższość Melchizedeka nad Abrahamem i Lewim 7,4–11 (EIBD) Zauważcie zatem, jak wielki jest ten, któremu nawet patriarcha Abraham dał dziesięcinę z najlepszego łupu. Wprawdzie i ci, z synów Lewiego, którzy otrzymują urząd kapłański, mają – zgodnie z Prawem – nakaz pobierania dziesięciny od ludu, to jest od swoich braci, choć także pochodzą z lędźwi Abrahama; ten jednak, nie pochodzący od nich, przyjął dziesięcinę od [samego] Abrahama i pobłogosławił temu, który miał obietnicę. Nie podlega zaś żadnej dyskusji, że niższe jest błogosławione przez wyższe. I tutaj dziesięcinę przyjmują śmiertelni ludzie, a tam z kolei Ten, o którym poświadczono, że żyje. I – jak można by powiedzieć – za pośrednictwem Abrahama również Lewi, który pobiera dziesięcinę, złożył dziesięcinę; był bowiem wciąż w lędźwiach swego ojca, gdy Melchisedek wyszedł na spotkanie [Abrahama]. Jeśliby więc doskonałość była [osiągalna] za pośrednictwem kapłaństwa lewickiego — a w oparciu o nie lud otrzymał Prawo — to skąd potrzeba, by ustanawiać innego kapłana, według porządku Melchisedeka, a nie według porządku Aarona? Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 7,1–28 Kapłaństwo Chrystusowe zastępuje kapłaństwo lewickie 7,12–19 (EIBD) Przy zmianie kapłaństwa z konieczności dochodzi przecież do zmiany Prawa. Ten zaś, o którym mowa, należał do innego plemienia, z którego nikt nie służył ołtarzowi; bo wiadomo, że nasz Pan pochodzi z plemienia Judy, a o kapłanach z tego plemienia Mojżesz nic nie powiedział. I jest to tym bardziej oczywiste, że na podobieństwo Melchisedeka pojawia się inny kapłan, który stał się [nim] nie według nakazu Prawa [dotyczącego] cielesnego [pochodzenia], ale mocą niezniszczalnego życia. Złożono bowiem o Nim takie świadectwo: Ty jesteś kapłanem na wieki według porządku Melchisedeka. Z jednej więc strony dochodzi do unieważnienia poprzedniego nakazu z powodu jego słabości i bezużyteczności – Prawo bowiem niczego nie uczyniło doskonałym – z drugiej zaś strony do wprowadzenia lepszej nadziei, dzięki której zbliżamy się do Boga. Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 7,1–28 Kapłaństwo Chrystusowe jest lepsze, ponieważ ... Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 7,1–28 Poręczone przysięgą Boga 7,20–22 (EIBD) I co więcej, stało się to nie bez złożenia przysięgi; o ile bowiem tamci zostawali kapłanami bez złożenia przysięgi, o tyle Ten – ze złożeniem przysięgi ze strony Tego, który do Niego mówi: Przysiągł Pan i nie będzie żałował: Ty jesteś kapłanem na wieki. O tyle więc lepszego przymierza Jezus stał się poręczycielem. Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 7,1–28 Trwałe 7,23–25 (EIBD) I podczas gdy tych, którzy stają się kapłanami, jest więcej, ponieważ śmierć [im] przeszkadza [i nie mogą] nieprzerwanie pełnić [służby]; Ten, z racji swojego trwania na wieki, sprawuje kapłaństwo nieprzemijające. Dlatego też może na zawsze zbawić tych, którzy przez Niego przychodzą do Boga, ponieważ zawsze żyje, aby się za nimi wstawiać. Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków Napomnienie wstępne Słowa zbudowania Porządek Melchizedecka 7,1–28 Jednorazowe i ostateczne 7,26–28 (EIBD) Taki właśnie potrzebny był nam arcykapłan: święty, niewinny, niesplamiony, odłączony od grzeszników i wywyższony ponad niebiosa; który nie musi codziennie, jak arcykapłani, składać ofiar najpierw za własne grzechy, a następnie [za grzechy] ludu; uczynił to bowiem raz na zawsze, gdy ofiarował siebie samego. Prawo bowiem ustanawia arcykapłanami ludzi mających słabości, lecz słowo przysięgi, złożonej po nadaniu Prawa – Syna uczynionego doskonałym na wieki. Mariusz Grabowski List do Hebrajczyków