List do Hebrajczyków - Czesc IIIa: Arcykapłan według porzadku

Transkrypt

List do Hebrajczyków - Czesc IIIa: Arcykapłan według porzadku
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
List do Hebrajczyków
Część IIIa: Arcykapłan według porządku Melchizedeka
Mariusz Grabowski
21 maja 2014
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
Cel wykładu
1
Przedstawić wezwanie do duchowego wzrostu – przed
przystąpieniem do części zasadniczej listu
2
Zaprezentować Chrystusa jako kapłana według porządku
Melchizedeka
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
5,11–6,8
5,11–14 (EIBD)
Mamy o tym wiele do powiedzenia, lecz trudno to wyjaśnić, gdyż
staliście się ociężali w słuchaniu. Biorąc bowiem pod uwagę
czas, powinniście być nauczycielami, tymczasem znowu jest
wam potrzebny ktoś, kto by was uczył elementarnych zasad
[zawartych] w wyroczniach Boga; potrzebujecie mleka, a nie
pokarmu stałego. Każdy bowiem, kto się karmi mlekiem, nie
doświadczył nauki o sprawiedliwości, jest bowiem niemowlęciem;
natomiast pokarm stały jest dla dojrzałych, którzy dzięki
praktyce mają władze poznawcze wyćwiczone do rozróżniania
między dobrem a złem.
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
5,11–6,8
5,11–12
Celem napomnienia jest przygotowanie odbiorców do
głównego wykładu
Autor Listu do Hebrajczyków krytykuje stan duchowy
odbiorców listu, który w zasadzie praktycznie uniemożliwia
zrozumienie jego przesłania
durm neutos – trudny (niemożliwy) do wyjaśnienia od dus –
przedrostek wyrażający trudność, niemożliwość i ármeneÔo –
wyjaśnić, nadać znaczenie, wytłumaczyć, przetłumaczyć
notrìs – leniwy, ospały, głuchy
Czas powinien sprzyjać duchowemu wzrostowi: Flp. 1,6
Jestem przekonany, że Ten, który zapoczątkował w was
dobre dzieło, będzie je też doskonalił aż do dnia powrotu
Chrystusa Jezusa.
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
5,11–6,8
5,13–14
Koncepcja duchowego mleka jako synonimu braku duchowej
dojrzałości:
1 Kor. 3,2 Ja też, bracia, nie mogłem mówić do was jak do
ludzi duchowych. Mówiłem jak do cielesnych, jak do
niemowląt w Chrystusie. Podawałem wam mleko, a nie
pokarm stały, bo nie mogliście go przyjąć. Teraz również nie
możecie, gdyż pozostajecie cieleśni. Cóż, skoro jest wśród
was zazdrość, dochodzi do kłótni, to czy nie jesteście cieleśni
i nie postępujecie po ludzku?
1 Pt. 2,22 Jako nowonarodzone niemowlęta zapragnijcie
niesfałszowanego, potrzebnego wam mleka. Dzięki niemu
będziecie mogli rozwijać się dla zbawienia.
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
5,11–6,8
5,13–14
Dzieci (n epios – niemowlę, małe dziecko) a dorośli (tèleios
– koniec, cel, doskonały)
Dorośli (doskonali) mają zmysły wyćwiczone dzięki praktyce
do rozróżniania pomiędzy dobrem a złem
Pokarm stały to nauka o sprawiedliwości i umiejętność
rozróżniania pomiędzy dobrem (kalìs – piękny, przystojny,
doskonały, dobry, prawdziwy cenny) a złem (kakìs – zły,
niegodziwy, destrukcyjny)
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
5,11–6,8
6,1–3
6,1–3 (EIBD)
Dlatego pominąwszy podstawy nauki o Chrystusie, przejdźmy do
[sprawy] doskonałości, nie kładąc znów fundamentu z [prawd] o
odwróceniu się od martwych czynów i zawierzeniu Bogu, z nauki
o obmywaniach, o nakładaniu rąk, o zmartwychwstaniu i o
sądzie wiecznym. To właśnie uczynimy, jeśli Bóg pozwoli.
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
5,11–6,8
6,1–3
Sprawa doskonałości – użyte jest to samo słowo, które Autor
użył w 5,14 określając dorosłych
Podstawy nauki o Chrystusie:
Odwrócenie się od martwych uczynków (Gal. 2,20; Ef. 2,9))
metˆnoia – pokuta, zmiana serca, zmiana drogi, zawrócenie
nekìrs – bez życia, martwy, nieużyteczny, nieefektywny
êrgon – praca, czyn, akcja, działanie, zajęcie
Wiara w Boga (
– wiara, zaufanie, przekonanie) (1 Mojż.
15,6; Hab. 2,4; Dz. 16,31; Ef. 2,8)
Nauka o obmywaniach (
) – chrzest, rytualne
obmycie (Mat. 28,19–20)
Nauka o wkładaniu rąk (Dz. 8,17; 1 Tym. 4,14; 2 Tym. 1,6–7)
Nauka o zmartwychwstaniu (1 Kor. 15,12–24)
Nauka o sądzie wiecznym (1 Kor. 15,24; Obj. 20,11-15)
pÐis
baptiìs
Powyższa tematyka, chociaż ważna, nie jest tematem
przesłania Listu do Hebrajczyków
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
5,11–6,8
6,4–8
6,4–8 (EIBD)
Nie da się bowiem raz oświeconych, którzy też posmakowali
niebiańskiego daru i którym dano stać się uczestnikami Ducha
Świętego, którzy spróbowali dobrego słowa Bożego oraz mocy
przyszłej epoki – i odpadli, ponownie doprowadzić do
opamiętania, gdyż oni sami sobie krzyżują Syna Bożego i
wystawiają [Go] na publiczną zniewagę. Ziemia bowiem, która
często pije spadający na nią deszcz, i tym, dzięki którym jest
uprawiana, wydaje użyteczny plon, otrzymuje od Boga pochwałę,
ta natomiast, która rodzi ciernie i osty, jest bezużyteczna i bliska
przekleństwa, a jej kresem – spalenie.
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
5,11–6,8
6,4–8
Pierwszy z kontrowersyjnych fragmentów Listu do
Hebrajczyków
Wielu uważa, że fragment ten jest dowodem na utracalność
zbawienia
Rozumienie takie spotyka się jednak z trudnościami w
rozumieniu innych fragmentów Biblii np. Przypowieści o
Synu Marnotrawnym (Łk. 15,11-32)
Możliwe wyjaśnienie:
‚dÔnatos
Co niemożliwe (
– niemożliwy, słaby, ułomny) dla
ludzi jest możliwe dla Boga (Mat. 19,26; Mk. 10,27; Łk. 18,27)
Krzyżowanie Syna Bożego – powrót do wykładni nauki o
usprawiedliwieniu – nauki, którą odbiorcy listu z uwagi na swój
wiek duchowy powinni znać (5,11–6,3)
Spalenie nie zawsze w Słowie Bożym musi oznaczać ogień
wieczny (por. 1 Kor. 3,11–15)
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
5,11–6,8
6,4–8
1 Kor. 3,11–15
Co do fundamentu, nikt nie może położyć innego, poza tym,
który już jest, a którym jest Jezus Chrystus. Natomiast, czy ktoś
na tym fundamencie buduje ze złota, srebra, drogich kamieni, z
drewna, siana czy słomy, to się okaże w tym Dniu. Każde dzieło
przejdzie próbę ognia i w ten sposób wyjdzie na jaw jego
wartość. Jeśli czyjeś dzieło, wzniesione na tym fundamencie,
przetrwa, ten otrzyma nagrodę. Jeśli czyjeś dzieło spłonie, ten
poniesie stratę, choć sam będzie zbawiony, tak jednak, jakby
został ocalony z ognia.
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
6,9–20
6,9–12
6,9-12 (EIBD)
Ale chociaż tak mówimy, jesteśmy co do was, kochani,
przekonani o rzeczach lepszych i wynikających ze zbawienia. Bóg
bowiem nie jest niesprawiedliwy, aby zapomnieć o waszym dziele
i o miłości dla Jego imienia, której dowiedliście jako ci, którzy
usługiwali i usługują świętym. Pragniemy zaś, aby – w obliczu
całkowitej pewności nadziei – każdy z was aż do końca
przejawiał to samo poświęcenie, abyście się nie stali ociężali,
lecz byli naśladowcami tych, którzy przez wiarę i cierpliwość
dziedziczą obietnice.
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
6,9–20
6,9–12
Fragment równoważący wcześniejszą krytykę
Jedyne miejsce, w którym autor do odbiorców zwraca się
kochani (agapetìs – umiłowani, szanowni, drodzy, warci
miłości)
Stanowi wezwanie do wytrwałości
Werset 6,9 powinien być przetłumaczony raczej jako: Ale
chociaż tak mówimy, to jeśli chodzi o was, jesteśmy
przekonani o czymś lepszym, zwłaszcza co do rzeczy, które
towarzyszą zbawieniu.
6,12 – Zapowiedź tematu: Bohaterowie wiary – Rozdział 11
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
6,9–20
6,13–20
6,13–20
Zauważmy dalej, że gdy Bóg składał Abrahamowi obietnicę i nie miał
nikogo większego, na kogo mógłby przysiąc, przysiągł na samego siebie w
słowach: Zaręczam, że ci pobłogosławię i rozmnożę cię obficie; a
ponieważ [Abraham] cierpliwie czekał, otrzymał to, co było obiecane.
Ludzie bowiem przysięgają na kogoś większego i przysięga
przypieczętowuje koniec każdego ich sporu; stąd Bóg, chcąc mocniej
przekonać dziedziców obietnicy o niewzruszoności swego postanowienia,
poręczył je przysięgą, abyśmy dzięki dwom niezmiennym posunięciom, co
do których niemożliwe jest, aby Bóg zawiódł, my, którzy ocaleliśmy, mieli
mocną zachętę do uchwycenia leżącej przed nami nadziei. Trzymamy się
jej jako kotwicy duszy, pewnej i niewzruszonej, sięgającej aż poza
zasłonę, gdzie jako przewodnik wszedł w naszym imieniu Jezus, stając się
na wieki Arcykapłanem według porządku Melchisedeka
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
6,9–20
6,13–20
Obietnica i przysięga
Abraham jest szczególnym bohaterem wiary dla Autora Listu
do Hebrajczyków
Znaczenie Bożej przysięgi jest powołane również w Ps 110,4
Dwa niezmienne posunięcia: obietnica i przysięga Boga
(6,17–18)
Bóg potwierdził swą obietnicę przysięgą, aby jeszcze mocniej
zaznaczyć jej trwały i niezmienny charakter
Ostatnia zapowiedź tematu Chrystus jako Arcykapłan
według porządku Melchizedeka (6,20)
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
7,1–28
7,1–28
Cały rozdział siódmy Listu do Hebrajczyków jest midraszem
opartym na tekstach biblijnych
Składa się z trzech części:
Przedstawienia Melchizedeka (7,1–3)
Wykazania wyższości Melchizedeka nad Abrahamem i Lewim
(7,4–11)
Wykazania wyższości kapłaństwa Chrystusowego nad
kapłaństwem Lewiego (7,12-28)
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
7,1–28
7,1–3
7,1–3 (EIBD)
Co do tego Melchisedeka, króla Salemu, kapłana Boga
Najwyższego, który wyszedł na spotkanie Abrahama
powracającego po rozgromieniu królów i pobłogosławił mu, a
któremu Abraham ze wszystkiego wydzielił dziesięcinę, to [jego
imię] znaczy po pierwsze król sprawiedliwości, a po drugie król
Salemu, czyli król pokoju. Bez ojca, bez matki, bez rodowodu, nie
mający początku [swoich] dni ani końca życia — podobny w tym
do Syna Bożego — pozostaje kapłanem nieprzerwanie.
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
7,1–28
7,1–3
Autor przedstawia Melchizedeka
Autor stosuje tutaj metodę gezera szawa odchodzi bowiem od
Ps. 110 do 1 Mojż. 14,18–20
Tłumaczy jego imię jako Król Sprawiedliwości oraz Król
Pokoju – prawdopodobnie nawiązuje w ten sposób do czasów
mesjańskich
Wieczny Kapłan – interpretacja oparta na zasadzie Czego
nie ma w Torze nie ma w świecie
Ten krótki fragment jest dla autora Listu do Hebrajczyków
wystarczającym do zbudowania doktryny o wieczności
kapłaństwa według porządku Melchizedeka
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
7,1–28
Wyższość Melchizedeka nad Abrahamem i Lewim
7,4–11 (EIBD)
Zauważcie zatem, jak wielki jest ten, któremu nawet patriarcha Abraham
dał dziesięcinę z najlepszego łupu. Wprawdzie i ci, z synów Lewiego,
którzy otrzymują urząd kapłański, mają – zgodnie z Prawem – nakaz
pobierania dziesięciny od ludu, to jest od swoich braci, choć także
pochodzą z lędźwi Abrahama; ten jednak, nie pochodzący od nich, przyjął
dziesięcinę od [samego] Abrahama i pobłogosławił temu, który miał
obietnicę. Nie podlega zaś żadnej dyskusji, że niższe jest błogosławione
przez wyższe. I tutaj dziesięcinę przyjmują śmiertelni ludzie, a tam z kolei
Ten, o którym poświadczono, że żyje. I – jak można by powiedzieć – za
pośrednictwem Abrahama również Lewi, który pobiera dziesięcinę, złożył
dziesięcinę; był bowiem wciąż w lędźwiach swego ojca, gdy Melchisedek
wyszedł na spotkanie [Abrahama]. Jeśliby więc doskonałość była
[osiągalna] za pośrednictwem kapłaństwa lewickiego — a w oparciu o nie
lud otrzymał Prawo — to skąd potrzeba, by ustanawiać innego kapłana,
według porządku Melchisedeka, a nie według porządku Aarona?
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
7,1–28
Kapłaństwo Chrystusowe zastępuje kapłaństwo lewickie
7,12–19 (EIBD)
Przy zmianie kapłaństwa z konieczności dochodzi przecież do zmiany
Prawa. Ten zaś, o którym mowa, należał do innego plemienia, z którego
nikt nie służył ołtarzowi; bo wiadomo, że nasz Pan pochodzi z plemienia
Judy, a o kapłanach z tego plemienia Mojżesz nic nie powiedział. I jest to
tym bardziej oczywiste, że na podobieństwo Melchisedeka pojawia się
inny kapłan, który stał się [nim] nie według nakazu Prawa [dotyczącego]
cielesnego [pochodzenia], ale mocą niezniszczalnego życia. Złożono
bowiem o Nim takie świadectwo: Ty jesteś kapłanem na wieki według
porządku Melchisedeka. Z jednej więc strony dochodzi do unieważnienia
poprzedniego nakazu z powodu jego słabości i bezużyteczności – Prawo
bowiem niczego nie uczyniło doskonałym – z drugiej zaś strony do
wprowadzenia lepszej nadziei, dzięki której zbliżamy się do Boga.
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
7,1–28
Kapłaństwo Chrystusowe
jest lepsze, ponieważ ...
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
7,1–28
Poręczone przysięgą Boga
7,20–22 (EIBD)
I co więcej, stało się to nie bez złożenia przysięgi; o ile bowiem
tamci zostawali kapłanami bez złożenia przysięgi, o tyle Ten – ze
złożeniem przysięgi ze strony Tego, który do Niego mówi:
Przysiągł Pan i nie będzie żałował: Ty jesteś kapłanem na wieki.
O tyle więc lepszego przymierza Jezus stał się poręczycielem.
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
7,1–28
Trwałe
7,23–25 (EIBD)
I podczas gdy tych, którzy stają się kapłanami, jest więcej,
ponieważ śmierć [im] przeszkadza [i nie mogą] nieprzerwanie pełnić
[służby]; Ten, z racji swojego trwania na wieki, sprawuje
kapłaństwo nieprzemijające. Dlatego też może na zawsze zbawić
tych, którzy przez Niego przychodzą do Boga, ponieważ zawsze
żyje, aby się za nimi wstawiać.
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków
Napomnienie wstępne
Słowa zbudowania
Porządek Melchizedecka
7,1–28
Jednorazowe i ostateczne
7,26–28 (EIBD)
Taki właśnie potrzebny był nam arcykapłan: święty, niewinny,
niesplamiony, odłączony od grzeszników i wywyższony ponad
niebiosa; który nie musi codziennie, jak arcykapłani, składać ofiar
najpierw za własne grzechy, a następnie [za grzechy] ludu; uczynił
to bowiem raz na zawsze, gdy ofiarował siebie samego. Prawo
bowiem ustanawia arcykapłanami ludzi mających słabości, lecz
słowo przysięgi, złożonej po nadaniu Prawa – Syna uczynionego
doskonałym na wieki.
Mariusz Grabowski
List do Hebrajczyków