rolnictwo - Bezpieczna praca w gospodarstwie rolnym

rolnictwo - Bezpieczna praca w gospodarstwie rolnym

ROLNICTWO
Prace siewnikiem
Wsypywanie zaprawionego ziarna w rękawicach ochronnych i maseczce.
Trójkątna tablica wyróżniająca pojazd wolno
poruszający się.
W czasie siewu nie wolno przebywać w zasięgu
znaczników.
Napełnianie zbiornika z platformy załadowczej,
po opuszczeniu do położenia roboczego.
Wał przegubowo-teleskopowy z kompletną
osłoną i łańcuszkami.
SPRAWDŹ WARUNKI PRACY
JEŻELI
NA JAKIEŚ PYTANIE
ODPOWIESZ „NIE”,
ZASTANÓW SIĘ
I PODEJMIJ
NIEZBĘDNE DZIAŁANIA,
ABY TWOJA PRACA
BYŁA BEZPIECZNA.
Czy podczas pracy siewnikiem jesteś ubrany w odzież roboczą i buty
z podeszwą antypoślizgową i podnoskiem?
Czy znasz instrukcję eksploatacji siewnika i stosujesz zasady jego bezpiecznej obsługi?
Czy masz wymagane uprawnienia do kierowania ciągnikiem i znasz
przepisy ruchu drogowego oraz przepisy transportowe?
Czy siewnik wyposażony jest w wymagane osłony zabezpieczające?
Czy wał przegubowo-teleskopowy ma na całej długości osłonę z łańcuszkami zabezpieczającymi ją przed obracaniem?
Odzież robocza i ochronna
Do prac przy obsłudze siewnika należy zakładać
odzież roboczą. Poły bluzy należy zapiąć, a mankiety
rękawów nie mogą luźno zwisać. Powinno się także
założyć:
czapkę na głowę tak, żeby zakryć włosy lub spiąć je;
pełne buty z podeszwą antypoślizgową i podnoskiem chroniącym palce stóp;
rękawice ochronne i maseczkę przy pracach związanych z wsypywaniem zaprawionego ziarna.
Bezpieczeństwo eksploatacji
Przed przystąpieniem do pracy operator powinien zapoznać się z instrukcją:
bezpiecznej eksploatacji siewnika, w tym z zasadami jego konserwacji i regulacji;
obsługi ciągnika rolniczego;
dołączoną do wału przegubowo-teleskopowego (jeśli siewnik jest napędzany od WOM).
Obowiązkiem operatora jest także dostosowanie się
do oznaczeń w postaci nalepek – napisów ostrzegawczych. Szczególnie niebezpieczne miejsca na siewniku są oznaczone żółtymi znakami z komunikatami
ostrzegawczymi.
Agregowanie siewnika z ciągnikiem
Przed rozpoczęciem pracy należy sprawdzić każdorazowo stan techniczny siewnika i ciągnika.
Dla zachowania równowagi agregatu należy obciążyć przednią oś ciągnika.
Podczas łączenia nikt nie powinien znajdować się
pomiędzy ciągnikiem a siewnikiem.
Po precyzyjnym podjechaniu tyłem do siewnika
i unieruchomieniu ciągnika, należy połączyć ciągnik z maszyną – najpierw cięgna dolne, potem
cięgno górne, zabezpieczyć sworznie zawleczkami
i sprawdzić prawidłowość połączeń.
Przed zawieszeniem lub zdjęciem siewnika z trzypunktowego układu zawieszenia (TUZ) ciągnika
ustawić dźwignię podnośnika hydraulicznego
w położeniu zabezpieczającym przed niezamierzonym podniesieniem lub opuszczeniem maszyny.
Podczas łączenia przewodów hydraulicznych należy uważać, by układ nie był pod ciśnieniem.
Nie wolno wchodzić pomiędzy ciągnik a maszynę,
kiedy włączony jest silnik, a maszyna jest zawieszona na trzypunktowym układzie zawieszenia.
Przed odłączeniem siewnika od ciągnika należy
opróżnić zbiornik ziarna.
Przejazd transportowy
Z tyłu siewnika należy umieścić trójkątną tablicę
wyróżniającą pojazd wolno poruszający się1 oraz
tablicę z lampami zespolonymi i światłami odblaskowymi.
Przed rozpoczęciem jazdy należy sprawdzić prawidłowość podłączenia przewodów zasilających,
układy hydrauliczny i hamulcowy oraz sprawność
instalacji oświetleniowej.
Przed ruszeniem należy każdorazowo upewnić się,
czy w pobliżu ciągnika i siewnika nie znajdują się
osoby niewidoczne z miejsca operatora, np. dzieci.
W czasie przejazdu transportowego z maszyną,
która jest uniesiona, dźwignia sterowania podnośnika hydraulicznego musi być zawsze zabezpieczona przed opuszczeniem.
Jadąc po drodze publicznej, należy stosować się
do przepisów ruchu drogowego i przepisów transportowych.
Kierujący ciągnikiem rolniczym jest obowiązany
jechać bliżej prawej krawędzi jezdni, tak by ułatwić
wyprzedzanie2 innym pojazdom.
Podczas jazdy po drogach publicznych siewniki
doczepiane należy przewozić w położeniu transportowym.
Znaczniki siewników i inne odchylane części powinny być podniesione na czas transportu.
Praca z wałem przegubowo-teleskopowym (WOM)
W przypadku siewników napędzanych od WOM
ciągnika, siewnik może być podłączony do ciągnika tylko za pomocą właściwie dobranego wału przegubowo-teleskopowego, wyposażonego
w sprzęgło jednokierunkowe i w osłony wału zabezpieczone przed obracaniem się za pomocą łańcuszków.
Wał przegubowo-teleskopowy można dołączać
i odłączać tylko przy:
wyłączonym wale odbioru mocy i wyłączonym
silniku ciągnika,
wyjętym ze stacyjki kluczyku,
zaciągniętym hamulcu postojowym.
Po zamontowaniu wału trzeba sprawdzić, czy jest
właściwie osadzony przez próbę ściągnięcia go
z WOM ciągnika i WPM (wału przyjęcia mocy)
maszyny.
Przed włączeniem wału odbioru mocy należy
upewnić się, że wybrana prędkość obrotowa wału
odbioru mocy ciągnika odpowiada dopuszczalnej
prędkości obrotowej siewnika i czy kierunek obrotów WOM jest właściwy.
Zabrania się przeciążania wału i maszyny oraz
gwałtownego załączania sprzęgła.
Przed włączeniem wału należy także upewnić się,
czy nikt nie znajduje się w strefie pracy wału przegubowo-teleskopowego.
Należy pamiętać o nasmarowaniu poszczególnych
części wału, zgodnie z instrukcją znajdującą się na
osłonie.
Szczególną uwagę trzeba zwrócić na te miejsca,
w których części ruchome mają kontakt z osłoną.
Załadunek ziarna
Przed przystąpieniem do pracy siewnikiem należy
skontrolować, czy w zbiorniku i w aparatach wysiewających nie ma żadnego ciała obcego, np.
przerośniętych nasion, sznurka, narzędzi itp.
Zbiornik siewnika można napełnić z platformy załadowczej po opuszczeniu go do położenia roboczego.
W przypadku ręcznego załadunku należy przestrzegać norm dźwigania ciężarów oraz stosować
dobre praktyki:
Worek z materiałem siewnym należy podnosić
w lekkim rozkroku przy zgiętych kolanach i prostych plecach.
Z ładunkiem należy wstać po uchwyceniu go
jedną ręką od spodu i przytrzymaniu drugą
ręką.
Należy także unikać przenoszenia ciężarów
przy jednoczesnym skręcie tułowia.
Przy załadunku za pomocą mechanicznych urządzeń załadunkowych, należy stosować się do przepisów dotyczących ich eksploatacji.
Praca maszyną
Podczas pracy siewnika w agregatach uprawowosiewnych należy przestrzegać zasad zawartych
w instrukcji obsługi takiego agregatu.
Po ustawieniu maszyny na polu w pozycji roboczej
należy zapewnić, aby w strefie działania zespołów
roboczych siewnika nie przebywały żadne osoby.
Podczas jazdy należy zwracać uwagę na przeszkody znajdujące się w zasięgu pracy znaczników
śladów.
Nie należy cofać, zawracać i transportować siewnika, kiedy koła i redlice spoczywają na podłożu.
Podczas nawrotów na końcu pola redlice i zgarniacz nie mogą dotykać ziemi. Dlatego siewnik należy podnieść do pozycji transportowej.
Nie należy stawiać siewnika na podłożu podczas
jazdy do tyłu.
Na polu z dużą ilością resztek roślinnych należy
sprawdzać, czy redlice nie zapchały się i nie jest
blokowany wysiew.
Nie wolno przegarniać ziarna w zbiorniku dłonią w czasie pracy siewnika.
Przed pozostawieniem ciągnika zagregowanego
z maszyną należy zabezpieczyć go przed niezamierzonym uruchomieniem i stoczeniem się. Należy opuścić maszynę na ziemię, zaciągnąć hamulec postojowy i po wyłączeniu silnika wyjąć kluczyk ze stacyjki.
Po zakończeniu pracy maszynę należy ustawić
w pozycji transportowej.
Czyszczenie, regulacje i konserwacja
oraz naprawy
Wszelkie czynności naprawcze, konserwacyjne
i regulacyjne można wykonywać jedynie w czasie
postoju, przy wyłączonym silniku ciągnika i wyjętym ze stacyjki kluczyku.
Przy naprawie siewnika uniesionego na TUZ konieczne jest zabezpieczenie go przez odpowiednio stabilne podparcie.
Przy pracach obsługowych należy używać odzieży
ochronnej i rękawic ochronnych.
Dobre praktyki
Operator siewnika powinien wyposażyć ciągnik w apteczkę pierwszej pomocy i mieć przy sobie telefon komórkowy, który pozwoli na szybkie wezwanie pomocy w razie nagłej potrzeby.
Nie wolno!
Uruchomiać maszyny dzieciom, osobom nietrzeźwym lub po użyciu środka działającego
podobnie do alkoholu.
Transportować siewnika z napełnioną skrzynią.
Przewozić osób na platformie załadowczej
maszyny.
Pracować agregatem, jeśli w strefie działań
zespołów roboczych siewnika znajdują się
ludzie.
Szczególne okoliczności
W związku z siewem wykonywane są prace związane
z transportem ziarna. Warto przeczytać kartę pt.
„Prace transportowe w rolnictwie”.
1
2
§ 52 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego
wyposażenia (Dz. U. z 2015, poz. 305, t.j.);
art. 24 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012,
poz. 1137 t.j.).
Seria wydawnicza „Karty bezpiecznego wykonywania pracy
w rolnictwie” powstała w 2014 r. jako wsparcie merytoryczne
kampanii prewencyjno-informacyjnej „Szanuj życie! Bezpieczna
praca w gospodarstwie rolnym”, adresowanej do rolników
oraz członków ich rodzin, ale także do wszystkich osób
narażonych na utratę zdrowia i życia w związku
z wykonywaniem pracy rolniczej.
Każda z kart zawiera najważniejsze informacje dotyczące
bezpiecznego wykonywania prac z wykorzystaniem maszyn
powszechnie stosowanych w rolnictwie. W 2015 r. seria
wzbogaciła się o 6 nowych pozycji. Obecnie obejmuje 12 tytułów:
■ Prace prasą do słomy,
■ Wał przegubowo-teleskopowy,
■ Praca rozrzutnikiem obornika,
■ Prace kombajnem zbożowym,
■ Prace transportowe,
■ Prace kosiarką rotacyjną,
■ Prace siewnikiem,
■ Prace opryskiwaczem ciągnikowym,
■ Prace pilarką tarczową,
■ Prace ładowarką teleskopową,
■ Prace wózkiem jezdniowym,
■ Prace na drabinie przenośnej.
Wszystkie publikacje dostępne są nieodpłatnie w wersji elektronicznej na stronie internetowej Państwowej Inspekcji Pracy.
Więcej informacji, także o kampanii i bezpiecznej pracy w rolnictwie, na www.pip.gov.pl i bhpwrolnictwie.pl
© Państwowa Inspekcja Pracy 15026/01/00