Praktyczny Przewodnik

Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Kolonii
Wydział Ekonomiczno-Handlowy
Praktyczny Przewodnik
Zatrudnienie obywateli polskich
w Republice Federalnej Niemiec
Kolonia, lipiec 2004
Spis treści
•
Wprowadzenie
•
Zatrudnienie u niemieckich rodzin w charakterze opiekunki do dzieci "Au - pair"
•
Zatrudnienie stażystów "pracowników gości" celem podnoszenia kwalifikacji
zawodowych i językowych
•
Zatrudnienie sezonowe
•
Praktyki studenckie dla polskich studentów
•
Praca wakacyjna dla polskich studentów
•
Wykaz Wojewódzkich Urzędów Pracy w Polsce
Szanowni Państwo,
zatrudnienie w Republice Federalnej Niemiec realizowane jest obecnie w oparciu
o umowy i porozumienia rządowe zawarte pomiędzy Rzeczpospolitą Polską i Republiką
Federalną Niemiec oraz wewnętrzne przepisy niemieckie.
W praktycznym przewodniku, który oddajemy w Państwa ręce, wskazujemy na te
umowy i przepisy z którymi warto zapoznać się przed podjęciem pracy w Niemczech.
Informujemy o procedurach, wymogach, formalnościach i zezwoleniach warunkujących
zatrudnienie. Wskazujemy właściwe urzędy i adresy kontaktowe. Staraliśmy się również
przekazać szczególnie ważne wskazówki dotyczące warunków pracy i wynagrodzenia.
Przewodnik dostępny jest również w wersji elektronicznej na stronie internetowej WEH
w Niemczech http://www.wirtschaft-polen.de .
Mamy nadzieję, że niniejszy przewodnik ułatwi Państwu orientację w przepisach
niemieckich i będzie pomocny przy podejmowaniu decyzji o zatrudnieniu.
Danuta Dominiak - Woźniak
Kierownik Wydziału Ekonomiczno-Handlowego
Zatrudnienie u niemieckich rodzin w charakterze opiekunki do dzieci „Au – pair”
Zatrudnienie w charakterze Au-pair w Niemczech daje możliwość nauki języka
i poznania kultury obcego kraju. Poleca się korzystanie z agencji pośrednictwa, która
starannie dobiera rodzinę goszczącą i pomaga w rozwiązywaniu problemów na miejscu.
Wymagania:
- wiek przynajmniej 17 lat, opiekunki z krajów spoza UE nie powinny być starsze niż
25 lat
- podstawowa znajomość języka niemieckiego
- czasami prawo jazdy na samochód osobowy
Au-pair mieszka i pracuje u rodziny, pomaga w opiece nad dziećmi oraz wykonuje
drobne prace domowe. Jednak nie jest zatrudniona wyłącznie do wykonywania prac
domowych!
Praca nie powinna trwać dłużej niż 5 godzin dziennie. Au-pair przysługuje jeden dzień
wolny w tygodniu, niekoniecznie podczas weekendu, ale przynajmniej jedna niedziela
w miesiącu oraz 4 tygodnie płatnego urlopu wypoczynkowego (jeżeli umowa zawarta
jest na okres roczny) lub 2 dni urlopu za każdy przepracowany miesiąc.
Umowa o pracę najczęściej zawarta jest na okres 10 do 12 miesięcy (rzadziej na krócej
niż 6 miesięcy).
Za pracę Au-pair otrzymuje kieszonkowe, obecnie zwyczajowo w wysokości 205,- Euro
miesięcznie, niezależnie od ilości przepracowanych godzin. Koszty podróży ponosi
zazwyczaj Au-pair.
Warunkiem podjęcia pracy przez Au-pair z krajów spoza UE jest pozwolenie na pobyt
i pozwolenie na pracę. Wniosek na pozwolenie na pobyt należy złożyć we właściwym
urzędzie ds. cudzoziemców (Ausländerbehörde) w Niemczech. W celu uzyskania
pozwolenia na pracę należy zgłosić się zaraz po przyjeździe (przed podjęciem pracy) do
Urzędu Pracy już na miejscu.
Koszty ubezpieczenia zdrowotnego oraz od nieszczęśliwych wypadków pokrywa rodzina
goszcząca. Ponadto rodzina zapewnia wyżywienie oraz oddaje do dyspozycji oddzielny
pokój. Au-pair uczestniczy we wspólnych posiłkach, jedząc te same potrawy.
Często rodzina goszcząca
nieobowiązkowe).
opłaca
dodatkowo
kurs
językowy
(świadczenie
Wskazanym byłoby skorzystanie z pośrednictwa agencji Au-pair, która się zobowiąże
wspierać radą opiekunki do dzieci w razie kłopotów w rodzinie goszczącej.
Adresy agencji Au-pair w Niemczech można znaleźć na stronie internetowej
http://www.au-pair-agenturen.de
Nie istnieje jednolity system pobierania opłat za pośrednictwo. Agencje pobierają
prowizję od rodziny goszczącej, od Au-pair lub od obydwu stron. Wysokość prowizji dla
rodziny goszczącej nie powinna przekraczać 12% rocznego ich dochodu, a dla Au-pair
kwoty 150 Euro plus 15 Euro za opłaty manipulacyjne.
Opracowanie: M. Zebrowska i J. Wawrzyniak, WEH Kolonia, na podstawie informacji Bundesanstalt für Arbeit
(Federalnego Urzędu Pracy) w Norymberdze (nr BA IIb2 AVPriv 4 4.2002 pt. „Au-pair bei deutschen Familien“)
Zatrudnienie stażystów "pracowników gości" celem podnoszenia kwalifikacji
zawodowych i językowych
1. Na podstawie umowy między Rządem Republiki Federalnej Niemiec a Rządem
Rzeczypospolitej Polskiej obywatele polscy mogą podejmować w Niemczech pracę
w charakterze pracownika-gościa w celu podnoszenia swoich kwalifikacji
zawodowych i językowych na okres 12 miesięcy (na wniosek możliwe jest
przedłużenie o dalszych 6 miesięcy).
Pracownicy-goście mogą podejmować pracę tylko w swoim wyuczonym zawodzie
(w wyjątkowych przypadkach dopuszcza się uznanie 3-letniego doświadczenia
zawodowego za równoznaczne z ukończeniem kształcenia zawodowego).
2. Jednostkami koordynującymi są po stronie niemieckiej ZAV – Zentralstelle für
Arbeitsvermittlung (Centralny Urząd Pośrednictwa Pracy) w Bonn, a po stronie
polskiej Ministerstwo Gospodarki i Pracy, które w tym zakresie współpracuje
z Wojewódzkimi Urzędami Pracy. Kandydaci ubiegający się o zatrudnienie
w charakterze pracownika-gościa powinni zwracać się do Urzędów Pracy właściwych
dla miejsca zamieszkania, gdzie otrzymają niezbędne informacje i formularze
zgłoszeniowe.
3. Wymagania stawiane kandydatom:
- wiek od 18 do 40 lat (w odniesieniu do wieku nie dopuszcza się żadnych
wyjątków)
- ukończone wykształcenie zawodowe i odpowiednie doświadczenie zawodowe
(z reguły dwuletnia praktyka) lub porównywalne kwalifikacje zawodowe
(co najmniej 3-letnie doświadczenie zawodowe/praktyczne w zawodzie);
o dopuszczenie ubiegać mogą się pracownicy wszystkich grup zawodowych
z wykształceniem wyższym lub bez wykształcenia wyższego, o ile spełniają
warunki dopuszczenia;
- dobra znajomość języka niemieckiego.
Ważne:
- jako pracownicy-goście dopuszczane są tylko te osoby, które nigdy wcześniej nie
podejmowały w Niemczech zatrudnienia w charakterze pracownika-gościa;
- nie przewiduje się możliwości sprowadzenia członków rodziny (z zasady
członkom rodziny nie udziela się wizy pobytowej).
4. Formalności w Polsce
Kandydaci ubiegający się o pracę w Niemczech składają podanie o pracę w
Urzędzie Pracy w miejscu zamieszkania, gdzie otrzymują formularz zgłoszeniowy (2
egz.) i informator. Formularz zgłoszeniowy należy wypełnić w języku niemieckim i
dołączyć do niego następujące dokumenty:
- świadectwo ukończenia kształcenia lub świadectwa potwierdzające posiadanie co
najmniej 3-letniego doświadczenia zawodowego w obszarze, który jest
przedmiotem wniosku (z uwierzytelnionym tłumaczeniem);
- życiorys w języku niemieckim z podaniem ukończonych szkół i doświadczenia
zawodowego;
- świadectwa pracy (z uwierzytelnionym tłumaczeniem);
- dokument o niekaralności;
- 2 aktualne zdjęcia;
- test językowy przeprowadzony przez uznanego nauczyciela lub tłumacza języka
niemieckiego;
- umowa o pracę lub pisemna zgoda pracodawcy na zatrudnienie – o ile kandydat
już je posiada.
5. Wymagania stawiane pracodawcy w Niemczech
Pracodawca powinien zatrudniać co najmniej 4 innych stałych pracowników, w
pełnym wymiarze godzin, władających językiem niemieckim oraz posiadać
uprawnienia kształcenia pracowników. Ponadto ZAV wymaga indywidualnie podania
innych informacji o firmie, w której kandydat ma być zatrudniony. W celu
równomiernego rozdziału kandydatów w poszczególnych branżach ZAV może
dopuścić ograniczoną liczbę kandydatów dla danej firmy w danej branży, niezależnie
od spełnienia w/w wymagań przez kandydatów.
Pracownicy-goście nie mogą być zatrudniani przez osoby prywatne
(gospodarstwa domowe).
6. Procedura
Pracownik-gość może ubiegać się o pracę jedynie za pośrednictwem ZAV, jednak
może podać listę pracodawców, którzy go interesują.
Również pracodawca w Niemczech ma prawo wystąpić o zatrudnienie konkretnej
osoby z Polski. W takim wypadku kandydat po otrzymaniu umowy o pracę
bezpośrednio od pracodawcy stara się we własnym zakresie o załatwienie w/w
formalności w Polsce.
ZAV nie udzieli zgody na pracę jeżeli załatwianie takiej umowy o pracę odbywa się
za pośrednictwem niemieckiej lub zagranicznej prywatnej agencji.
Pośrednictwo ZAV jest dla obywateli polskich bezpłatne.
7. Umowa o pracę
Podstawą otrzymania zgody na pracę jest umowa o pracę. Powinna ona zawierać
następujące punkty:
- pracownik-gość powinien być zatrudniony jako specjalista, a nie jako personel
pomocniczy;
- okres zatrudnienia powinien wynosić co najmniej 1 rok;
- tygodniowa liczba godzin pracy powinna odpowiadać uregulowaniom taryfowym
lub zwyczajowym w danej branży - w wymiarze pełnego etatu;
- określenie prawa do urlopu;
- określenie wynagrodzenia brutto, odpowiadającego uregulowaniom taryfowym
(najczęściej wysokość odpowiada wynagrodzeniu w pierwszym roku
zatrudnienia);
- na pracodawcy ciąży obowiązek zapewnienia zakwaterowania;
- pracownik podlega w Niemczech obowiązkowi ubezpieczenia społecznego oraz
zobowiązany jest do zawarcia ubezpieczenia zdrowotnego w Niemczech.
8. Procedura uzyskania pozwolenia na pracę
- Lokalny Urząd Pracy w Polsce wysyła komplet dokumentów kandydata do
Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w Polsce, które z kolei
przekazuje je do ZAV. Między ZAV a polskimi urzędami współpracującymi istnieje
porozumienie, że każdy kandydat musi wziąć udział w rozmowie kwalifikacyjnej.
Po spełnieniu wszystkich wymagań ZAV wydaje kandydatowi dopuszczenie do
pracy w charakterze pracownika-gościa i wraz z umową o pracę wysyła je do
odpowiedniego Urzędu Pracy w Polsce, który następnie przekazuje je
kandydatowi. Po przyjeździe do Niemiec należy złożyć wniosek o zezwolenie na
pobyt we właściwym urzędzie ds. cudzoziemców (Ausländerbehörde).
Dopuszczenie do pracy upoważnia do zatrudnienia u konkretnego
pracodawcy, na konkretnym stanowisku i nie może być przenoszone na inne
firmy.
W ciągu tygodnia od przybycia do Niemiec pracownik-gość ma obowiązek
zameldowania się w urzędzie meldunkowym, gdzie otrzyma kartę podatkową. Jeżeli
upłynie termin wizy pobytowej, to należy ją przedłużyć w Ausländeramt - urzędzie
dla obcokrajowców.
Cała procedura uzyskania pozwolenia na pracę trwa zazwyczaj od 3 do 4 miesięcy
dla umów imiennych, w przypadku osób nie posiadających przedwstępnej umowy o
pracę u konkretnego pracodawcy znacznie dłużej.
Adresy kontaktowe:
ZAV - Zentralstelle für Arbeitsvermittlung
Internationale Arbeitsvermittlung – 241.10/11
53107 Bonn
tel. 0049-228/713-1326
fax: 0049-228/713-1166
E-mail: [email protected]
Firmy i pracownicy branży hotelarsko-gastronomicznej podejmują kontakt z:
ZIHOGA
(Zentrale und Internationale Management-und Fachvermittlung
für Hotel-und Gaststättenpersonal)
53107 Bonn
Połączenia telefoniczne:
0049-228/713-1237 lub 1273 – pracownicy recepcji, administracji, sprzedaży, służby
hotelowej);
0049-228/713-1225 lub 1281 – pracownicy kuchenni;
0049-228/713-1406 lub 1072 – personel sprzątający;
fax: 0049-228/713-1222
E-mail: [email protected]
Opracowanie: M. Zebrowska i J. Wawrzyniak, WEH Kolonia, na podstawie informacji ZAV - Zentralstelle für
Arbeitsvermittlung (Centralnego Urzędu Pośrednictwa Pracy) w Bonn (Merkblatt zur Vermittlung von
Gastarbeitnehmern nach Deutschland – Hinweise für Bewerber und Arbeitgeber, maj 2003)
Zatrudnienie sezonowe
1. Osoby, które ukończyły 18 rok życia, mogą podjąć pracę do maksymalnie trzech
miesięcy w roku kalendarzowym w rolnictwie, leśnictwie, w branży gastronomicznohotelarskiej, w przetwórstwie owoców i warzyw oraz w tartakach. Do dziewięciu
miesięcy mogą pracować osoby zatrudnione przy objazdowych imprezach
widowiskowych.
2. O pracę sezonową podobnie jak o pozostałe formy zatrudnienia polskich
pracowników w Niemczech można ubiegać się tylko za pośrednictwem ZAV
- Zentralstelle für Arbeitsvermittlung (Centralny Urząd Pośrednictwa Pracy) w Bonn,
które współpracuje z Wojewódzkimi Urzędami Pracy w Polsce. Oferta kształtuje się
w oparciu o zapotrzebowania niemieckich pracodawców oraz wielkości kontyngentu.
Pracodawca niemiecki zgłasza zapotrzebowanie na pracowników sezonowych
w swoim Urzędzie Pracy w Niemczech. Pracodawca niemiecki może również
wystąpić o zatrudnienie konkretnej osoby z Polski (tzw. zapotrzebowanie imienne).
Zgodnie z tym Wojewódzkie Urzędy Pracy w Polsce mają do dyspozycji zarówno
imienne umowy o pracę - wystawione na konkretne nazwisko, jak również
„anonimowe”, do których wybiera się odpowiedniego kandydata. Decydujące są przy
tym kwalifikacje zawodowe oraz znajomość języka.
W przypadku zapotrzebowań imiennych nie jest konieczne sprawdzenie, czy
kandydat spełnia warunki niezbędne do wykonywania danej pracy. Imienne
zgłoszenie polega na złożeniu przez firmę niemiecką umowy o pracę do
miejscowego urzędu pracy.
Po przyjeździe do Niemiec należy złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt we
właściwym urzędzie ds. cudzoziemców (Ausländerbehörde).
Ważne: Osoba ubiegająca się o pracę sezonową lub przebywająca w Niemczech
w celu znalezienia takiej pracy we własnym zakresie, która nawet posiada zgodę
niemieckiego pracodawcy zainteresowanego danym pracownikiem musi wrócić do
Polski i skorzystać z pośrednictwa swojego Urzędu Pracy. Na podstawie uzyskanej
zgody z Urzędu Pracy można dopiero złożyć wniosek o wizę pracowniczą do
Konsulatu RFN w Polsce.
3. Wynagrodzenie i czas pracy
Polscy pracownicy nie mogą być zatrudnieni w RFN na warunkach mniej korzystnych
aniżeli porównywalni pracownicy niemieccy. Odnośnie czasu pracy obowiązują
przepisy ustawy o czasie pracy. Wynagrodzenie polskich pracowników sezonowych
odpowiada uregulowaniom taryfowym lub płacy odpowiedniej dla danego rejonu.
Wynagrodzenie za pracę akordową powinno być tak skalkulowane, że przy
normalnych umiejętnościach i przeciętnej wydajności pracy stawka powinna być
o 20% wyższa od normalnej taryfowej stawki godzinowej za taką samą pracę.
Tygodniowy czas pracy wynosi przynajmniej 30 godzin, średnio 6 godzin dziennie.
Za pośrednictwo w znalezieniu polskiego pracownika sezonowego niemiecki
pracodawca ponosi opłatę w wysokości 60,- Euro za osobę; kwoty tej nie wolno mu
potrącać z wynagrodzenia pracownika.
4. Ubezpieczenie zdrowotne
Polscy pracownicy podlegają zasadniczo obowiązkowi ubezpieczenia w ramach
niemieckiego ubezpieczenia społecznego (ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenie
na wypadek konieczności opieki, ubezpieczenie emerytalno-rentowe, ubezpieczenie
od następstw nieszczęśliwych wypadków i ubezpieczenie na wypadek bezrobocia).
Z wyjątkiem obowiązku ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków, pracownik
sezonowy nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w Niemczech pod
warunkiem, że jest zatrudniony nie dłużej niż 2 miesiące lub 50 dni roboczych
w ciągu roku (nie kalendarzowego) i praca sezonowa nie stanowi jego pracy
zawodowej. Zawodowa forma zatrudnienia nie występuje głównie w przypadku
zatrudnienia uczniów, studentów, gospodyń domowych, osób prowadzących
samodzielnie działalność gospodarczą lub w przypadku zatrudnienia w okresie
płatnego urlopu wypoczynkowego.
Jeżeli pracownik sezonowy jest zwolniony z ubezpieczenia zdrowotnego, to
pracodawca może go na własny koszt ubezpieczyć. W przeciwnym wypadku
pracodawca ponosi pełne ryzyko finansowe w razie choroby.
Znajomość języka niemieckiego nie jest warunkiem podjęcia pracy sezonowej,
jednak może zadecydować o pozytywnym i szybkim pośrednictwie.
5. Zakwaterowanie
Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikowi sezonowemu dogodne warunki
mieszkaniowe, odpowiednie pod względem cenowym i wymagań socjalnych.
Zakwaterowanie w namiotach i przyczepach kempingowych jest niedozwolone,
chyba że chodzi o osoby zatrudnione przy objazdowych imprezach widowiskowych.
Zapewnienie przez pracodawcę złych warunków mieszkaniowych lub po zbyt
wysokich cenach może doprowadzić do cofnięcia zatrudniającemu pozwolenia na
zatrudnianie pracowników sezonowych.
Wymogi mieszkaniowe stawiane pracodawcy niemieckiemu zatrudniającego pracowników sezonowych
- pomieszczenia, w których zakwaterowani są pracownicy sezonowi powinny być
przestronne, o wysokości co najmniej 2,30 m, ciepłe (z możliwością ogrzewania od
października do marca) ze szczelnymi oknami i drzwiami;
- w jednym pomieszczeniu nie powinno mieszkać więcej niż 6 osób, każda z osób
powinna mieć własne łóżko z czystą pościelą, dopuszcza się łóżka piętrowe,
mężczyźni i kobiety oddzielnie;
- każdy pracownik powinien mieć do dyspozycji szafkę na ubrania, krzesło
i miejsce przy stole;
- wymogi dot. sanitariatów: jedna toaleta dla 8 osób, jeden prysznic z ciepłą i zimną
wodą dla 10 osób, pomieszczenia powinny być łatwe w utrzymaniu porządku;
- w przypadku braku kuchni zakładowej, pracownicy muszą mieć do dyspozycji
miejsce do gotowania (jedna kuchenka na 2 osoby) i przechowywania żywności;
- konieczne jest zapewnienie możliwości prania i suszenia odzieży;
- pomieszczenia powinny być wyposażone w łatwo dostępną apteczkę pierwszej
pomocy
Powyższe wymogi stanowią wskazówki dla nowopowstających obiektów
mieszkalnych dla pracowników sezonowych. W przypadku pomieszczeń już
istniejących toleruje się niewielkie odchylenia.
6. Wypowiedzenie umowy o pracę
Pracodawca niemiecki ma prawo wypowiedzieć umowę o pracę w okresie do
3 tygodni przed rozpoczęciem pracy. Jeżeli pracownik sezonowy w Polsce nie
zostanie o tym osobiście poinformowany i stawi się w miejscu pracy w Niemczech, to
obie strony związane są umową o pracę.
Jeżeli w pośrednictwo pracowników sezonowych włączone są osoby prywatne
tzw. naganiacze, którzy czerpią z tego korzyści materialne, to Urząd Pracy w
Niemczech nie wyda pozwolenia na pracę lub może nawet spowodować
wydalenie z Niemiec, jeżeli odkryje nielegalny sposób zatrudnienia.
Wszelkie uwagi dotyczące ewidentnych naruszeń umów (również warunków
socjalnych) należy zgłaszać we właściwych urzędach pracy (Arbeitsamt)
w Niemczech
Po ukończeniu pracy sezonowej pracownicy otrzymują pisemne potwierdzenie
zatrudnienia dla urzędu w Polsce.
Wykaz branż dostępnych dla pracowników sezonowych
1. Rolnictwo
uprawa roli, ogrodnictwo: uprawa warzyw, owoców i roślin ozdobnych, szkółka
drzewek, uprawa winorośli
2. Chów zwierząt
hodowla bydła, świń, owiec, kóz, koni, drobiu i innych
3. Świadczenie usług na bazie rolnictwa, ogrodnictwa i hodowli zwierząt
4. Leśnictwo
5. Przetwórstwo owoców i warzyw
6. Tartaki i zakłady przetwórstwa drzewnego
7. Branża gastronomiczno-hotelarska
hotele, pensjonaty, schroniska, kempingi, domki wczasowe
restauracje, restauracje samoobsługowe, bary szybkiej obsługi, kawiarnie,
lodziarnie, puby, jadłodajnie, karczmy
zakaz obowiązuje kluby nocne, bary i lokale rozrywkowe
8. Obsługa objazdowych imprez widowiskowych
jarmarki, kiermasze, imprezy okolicznościowe, festyny strzeleckie, sklepy
objazdowe, gastronomia pod namiotem, strzelnice objazdowe, wesołe
miasteczka, loterie i gry fantowe, cyrk
Opracowanie: M. Zebrowska i J. Wawrzyniak, WEH Kolonia, na podstawie informacji ZAV - Zentralstelle für
Arbeitsvermittlung (Centralnego Urzędu Pośrednictwa Pracy) w Bonn („Merkblatt für Arbeitgeber zur Vermittlung und
Beschäftigung ausländischer Saisonarbeitnehmer/Schaustellergehilfen“ XII/2002)
Praktyki studenckie dla polskich studentów
1. Warunkiem odbycia praktyki studenckiej w Niemczech jest posiadanie statusu
studenta studiów dziennych, wiek od 18 do 35 lat oraz powiązanie tematyczne
praktyki z kierunkiem studiów, co należy udokumentować przez przedstawienie
planu merytorycznego praktyki, wskazującego jednocześnie specjalistę-opiekuna.
2. Praktyka może trwać maksymalnie 6 miesięcy.
3. Minimalna wysokość wynagrodzenia za praktykę powinna odpowiadać zasadom
krajowej ustawy o stypendiach BaföG (Bundesausbildungsförderungsgesetz), wg
której przyznawane obecnie stypendium wynosi około 560 Euro miesięcznie.
4. Pozwolenia na odbycie praktyki studenckiej w Niemczech może jedynie udzielić ZAV
-Zentralstelle für Arbeitsvermittlung (Centralny Urząd Pośrednictwa Pracy),
Studentenvermittlung 242.12, D–53107 Bonn w ramach studenckich programów
międzynarodowych lub dla osób indywidualnych.
5. Opis procedury
Pracodawca wysyła pismo do ZAV w Bonn zawierające
- krótki opis działalności firmy,
- plan tematyczny i czasowy praktyki wraz z określeniem specjalisty-opiekuna,
- życiorys studenta ubiegającego się o praktykę w formie tabelarycznej,
- oryginał zaświadczenia stwierdzającego wpis na listę studentów na uczelni
w Polsce wraz z podaniem kierunku studiów (w języku niemieckim lub angielskim)
- informację o wysokość wynagrodzenia.
6. Po sprawdzeniu dokumentów przez ZAV, pracodawca otrzymuje niezbędne
formularze dopuszczeniowe, które po wypełnieniu odsyła do ZAV. Następnie ZAV
wydaje pracodawcy zaświadczenie o zwolnieniu studenta z obowiązku uzyskania
pozwolenia na pracę. Oryginał zaświadczenia pracodawca przesyła do studenta.
7. Ww. zaświadczenie student powinien otrzymać przynajmniej na sześć tygodni przed
terminem rozpoczęcia praktyki. Dokument ten składany jest następnie wraz
z wnioskiem wizowym w Ambasadzie/Konsulacie RFN w Polsce.
8. Ważne uwagi:
- praktykant musi uzyskać formalne zwolnienie z obowiązku uzyskiwania
pozwolenia na pracę; procedurę przeprowadza ZAV;
- ZAV rozpocznie procedurę sprawdzającą zasadność wniosku dopiero po
otrzymaniu oryginałów wszystkich niezbędnych dokumentów;
- nie dopuszcza się praktyk, będących wynikiem pośrednictwa osób trzecich, nie
uznanych przez Bundesanstalt für Arbeit (Federalny Urząd Pracy) za organizacje
wymiany studenckiej o zasięgu międzynarodowym.
Opracowanie: M. Zebrowska i J. Wawrzyniak, WEH Kolonia, na podstawie informacji ZAV - Zentralstelle für
Arbeitsvermittlung (Centralnego Urzędu Pośrednictwa Pracy) w Bonn (Merkblatt „Studienfachbezogene Praktika in
Deutschland für ausländische Studierende aus Ländern außerhalb der Europäischen Union, des Europäischen
Wirtschaftsraumes oder der Schweiz“, 02/2003)
Praca wakacyjna dla polskich studentów
1. Warunki przyjęcia
O pracę w czasie wakacji mogą ubiegać się tylko studenci studiów stacjonarnych na
uczelniach wyższych, w wieku od 18–35 lat. Od kandydatów oczekuje się bardzo dobrej
znajomości języka niemieckiego oraz doświadczenia z wcześniejszej pracy.
Zatrudnienie nie może trwać dłużej niż 3 miesiące i musi przypadać na okres oficjalnych
wakacji międzysemestralnych w Polsce. Ważnym warunkiem otrzymania pracy jest
kontynuowanie studiów po przerwie wakacyjnej.
Pracę wakacyjną można podjąć tylko za pośrednictwem ZAV – Zentralstelle für
Arbeitsvermittlung w Bonn (Centralny Urząd Pośrednictwa Pracy), który współpracuje
z Wojewódzkimi Urzędami Pracy w Polsce.
2. Formalności
Formularze wniosków dostępne są w Polsce w Wojewódzkich Urzędach Pracy. Do
wniosku należy dołączyć zaświadczenie z uczelni wg wzoru ZAV, potwierdzające wpis
na listę studentów, czas trwania przerwy wakacyjnej oraz fakt kontynuowania nauki po
wakacjach.
Wnioskowany okres zatrudnienia nie może być krótszy niż 8 tygodni. Określenie we
wniosku możliwie elastycznego okresu oraz charakteru zatrudnienia zwiększa znacznie
szanse na uzyskanie miejsca pracy.
Ze względów podatkowych konieczne jest przedstawienie pracodawcy dodatkowego
zaświadczenia o immatrykulacji.
Komplet dokumentów obejmuje: 2 wnioski, 2 zdjęcia paszportowe, oryginał
zaświadczenia z uczelni oraz certyfikat znajomości języka.
O ostatecznym terminie składania dokumentów informują Wojewódzkie Urzędy Pracy.
Nabór kandydatów w Wojewódzkich Urzędach Pracy w Polsce trwa z reguły od
października do końca lutego.
3. Rodzaj pracy
Praca wakacyjna polega przede wszystkim na zatrudnieniu w charakterze personelu
pomocniczego w branży hotelarsko-gastronomicznej, w rolnictwie i w usługach
sprzątania, a w mniejszym stopniu w przemyśle.
4. Warunki pracy i wynagrodzenie
Czas pracy, wynagrodzenie i pozostałe warunki pracy odpowiadają uregulowaniom
taryfowym lub miejscowym zwyczajom. Polscy studenci nie mogą być zatrudniani
w RFN na warunkach mniej korzystnych, aniżeli pracownicy niemieccy, wykonujący
porównywalne prace.
5. Wiza i pozwolenie na pracę
Studenci polscy, podejmujący za pośrednictwem ZAV pracę wakacyjną trwającą nie
dłużej niż trzy miesiące, nie muszą posiadać wizy oraz pozwolenia na pracę.
6. Zameldowanie, podatki
W ciągu 8 dni po przybyciu do Niemiec studenci mają obowiązek zameldowania się we
właściwym terenowo urzędzie meldunkowym. Studenci podlegają ograniczonemu
obowiązkowi podatkowemu. Dalszych informacji w sprawie podatku od płac udzielają
miejscowe urzędy podatkowe.
7. Ubezpieczenie zdrowotne
Na okres zatrudnienia w Niemczech studenci powinni zawrzeć w Polsce ubezpieczenie,
gwarantujące pokrycie ewentualnych kosztów leczenia.
8. Koszty podróży i zakwaterowanie
Koszty podróży i zakwaterowania ponoszą studenci. W wielu przypadkach – szczególnie
w rolnictwie i hotelarstwie - pracodawca zapewnia zakwaterowanie lub pomaga w jego
znalezieniu.
9. Badania lekarskie
Badania lekarskie w celu podjęcia pracy wakacyjnej nie są konieczne, jednak
w pojedynczych przypadkach – np. przy pracy w gastronomii i przemyśle spożywczym
lub przy opiece nad chorymi – studenci muszą poddać się na własny koszt badaniom
lekarskim w Niemczech.
Ważne uwagi
a) Studenci mogą ubiegać się o pracę wakacyjną jedynie za pośrednictwem
Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Polsce. Nie można szukać pracy w Niemczech
we własnym zakresie.
b) Należy zwrócić uwagę, że wysokość zarobków uzyskiwanych z pracy wakacyjnej nie
pozwala na poczynienie oszczędności. Ponieważ wypłata następuje z reguły na
koniec miesiąca, konieczne jest posiadanie środków własnych, pozwalających na
utrzymanie się w pierwszym okresie pobytu. Należy także uwzględnić fakt, że
w Niemczech trudno jest znaleźć tanie zakwaterowanie.
Opracowanie: M. Zebrowska i J. Wawrzyniak, WEH Kolonia, na podstawie informacji ZAV – Zentralstelle für
Arbeitsvermittlung (Centralnego Urzędu Pośrednictwa Pracy) w Bonn (nr ZAV 2 863 02/03 Merkblatt „Ferienarbeit in
Deutschland für ausländische Studierende aus Ländern außerhalb der Europäischen Union (EU), des Europäischen
Wirtschaftsraums (EWR) oder der Schweiz“, 02/2003)
Wykaz Wojewódzkich Urzędów Pracy w Polsce
Białystok
Wojewódzki Urząd Pracy
w Białymstoku
ul. Św. Rocha 13/15
15-879 Białystok
tel. (085) 746 02 68
Gdańsk
Wojewódzki Urząd Pracy
w Gdańsku
ul. Okopowa 21/27
80-810 Gdańsk
tel. (058) 307 72 69
Katowice
Wojewódzki Urząd Pracy
ul. Powstańców 41a
40-024 Katowice
tel. (032) 255 30 65
Kielce
Wojewódzki Urząd Pracy
Al. IX Wieków Kielc 3
25-516 Kielce
tel. (041) 342 14 89
Kraków
Wojewódzki Urząd Pracy
ul. Zacisze 7
31-156 Kraków
tel. (012) 430 03 81
Lublin
Wojewódzki Urząd Pracy
ul. Skłodowskiej 5
20-029 Lublin
tel. (081) 742 42 27
Łódź
Wojewódzki Urząd Pracy
w Łodzi
ul. Wólczańska 49
90-608 Łódź
tel. (042) 633 49 09
Olsztyn
Wojewódzki Urząd Pracy
ul. Głowackiego 28
10-448 Olsztyn
tel. (089) 535 99 03
Opole
Wojewódzki Urząd Pracy
w Opolu
ul. Głogowska 28
45-057 Opole
tel. (077) 441 67 12
Poznań
Wojewódzki Urząd Pracy
w Poznaniu
Al. Niepodległości 16/18
60-967 Poznań
tel. (061) 854 15 23
Rzeszów
Wojewódzki Urząd Pracy
ul. Lisa-Kuli 20
35-025 Rzeszów
tel. (017) 852 44 60
Szczecin
Wojewódzki Urząd Pracy
ul. Odrowąża 1
71-420 Szczecin
tel. (091) 455 31 23
Toruń
Wojewódzki Urząd Pracy
w Toruniu
tel. (056) 622 29 59
Wałbrzych
Dolnośląski
Wojewódzki Urząd Pracy
ul. Szosa Chełmińska
30/32,
87-100 Toruń
ul. Ogrodowa 5b
58-306 Wałbrzych
Warszawa
Wojewódzki Urząd Pracy
w Warszawie
ul. Młynarska 16
01-205 Warszawa
tel. (022) 631 28 44
Zielona Góra
Wojewódzki Urząd Pracy
w Zielonej Górze
ul. Wyspiańskiego 15
65-036 Zielona Góra
tel. (068) 325 41 11
tel. (074) 846 87 94