Japońska rewolucja gazowa
Transkrypt
Japońska rewolucja gazowa
KOMENTUJE opinie&komentarze Japońska rewolucja gazowa Jerzy Krzętowski Przeoczona przez zachodnie media decyzja podjęta w Japonii może się okazać najważniejszym w bieżącym roku wydarzeniem dla rynku skroplonego gazu ziemnego (LNG)– twierdzi Jonathan Stern, znany brytyjski analityk rynku gazu z Oksfordzkiego Instytutu Studiów nad Energią (OIES). Przyjęta przez Japonię strategia rozwoju rynku LNG może znacznie przyspieszyć trwający już proces uniezależniania się globalnego rynku gazu ziemnego od siostrzanego rynku ropy naftowej. Potencjalnie oznacza to więcej zmartwień dla koncernów, których obecne kontrakty oparte są na cenach ropy naftowej. Tradycyjnie umowy na dostawy gazu ziemnego podpisywane były na dekady, a płacona przez – Szykujemy kolejne ułatwienia dla przedsiębiorców! Rozmowy z ojcem to też insiding Były bankier z niewielkiego banku inwestycyjnego Perella Weinberg został skazany za nadużycia na rynku kapitałowym, gdy udowodniono mu, że wiedzą o przeprowadzanych transakcjach na rynku ochrony zdrowia dzielił się ze swoim ojcem, a ten handlował tymi informacjami. Sąd federalny na Manhattanie w środę uznał 35-letniego Seana Stewarta za winnego we wszystkich dziewięciu zarzutach postawionych mu w procesie o insiding. Sean Stewart został oskarżony o dzielenie się ze swoim ojcem REKLAMA Robertem Stewartem informacjami o pięciu transakcjach, w które był wtajemniczony najpierw jako pracownik szczebla wykonawczego w JPMorganie, a później w Perella Weinbergu. Młodszy Stewart zapewniał sąd o swojej niewinności, utrzymując, że jedynie rozmawiał z ojcem o swojej pracy i nie zdawał sobie sprawy, że ten zamierza sprzedawać informacje. Ale okazało się, że starszy Stewart zaangażował swojego przyjaciela i biznesowego wspólnika Richarda Cunniffe’a jako partnera handlowego w piątek, 19 sierpnia 2016 spisku, na którym nielegalnie zarobili 1,16 mln USD w latach 2011–2014. Nowojorski Departament Sprawiedliwości za oczywistą łapówkę uznał to, że ojciec zapłacił 10 tys. USD fotografowi, który obsługiwał ślub syna w 2011 r. Preet Bharara, nowojorski prokurator, powiedział, że insiding ustawił przebieg operacji na rynku kapitałowym na korzyść oszustów. Ojciec przyznał się do winy w jednej sprawie o dokonanie oszustwa na rynku i został skazany na cztery lata JB dozoru sądowego. 799581/A/KAWKJ Ewolucja w tę stronę wydaje się z roku na rok coraz bardziej nieuchronna. Pionierem w tej dziedzinie jest Ameryka Północna, gdzie od wczesnych lat 90. cena gazu z Henry Hub (hub gazowy w stanie Luizjana) jest podstawową zmienną w formułach cenowych. Według badania przeprowadzanego od dziesięciu lat przez Międzynarodową Unię Gazową (IGU), przynajmniej od 2005 r. około 99 proc. gazu w USA, Kanadzie i Meksyku sprzedawanych jest w oparciu o tzw. gas-on-gas competition (GOG), czyli bez żadnego udziału cen ropy naftowej. Europa przy swoich 64 proc. w formule GOG pozostaje w tyle, jednak gdy weźmie się pod uwagę, że jeszcze w 2005 r. ogromna większość (78 proc.) większego importera gazu w Japonii – JERA – który złożył publiczną deklarację, że będzie czynnie uczestniczył w procesie uniezależniania cen gazu. Dlaczego zmiany na odległym japońskim rynku miałyby mieć globalne znaczenie, skoro Japonia odpowiada za około 3 proc. światowej konsumpcji gazu? Handel LNG, który odbywa się drogą morską, jest jednym z najważniejszych mechanizmów wiążących ze sobą regionalne rynki gazu. Japończycy są zaś największym jego importerem – w 2015 r. odpowiadali za 35 proc. importu na świecie. Bezsprzecznie mają zatem istotny wpływ na kształtowanie się światowych cen LNG. Ponadto jeśli zgodnie z rządową strategią Japonia stałaby się regionalnym Strategia przyjęta przez japoński rząd może poważnie wpłynąć na tempo ewolucji mechanizmów ustalania cen gazu. odbiorców cena gazu uzależniona była za pomocą specjalnej formuły od ceny ropy naftowej. Ta metoda nazywana jest indeksacją do cen ropy naftowej. Zakłada ona, że w kontekście braku płynnego rynku gazu ziemnego zastosowanie indeksacji powinno uwolnić kupca od ryzyka nadużyć monopolistycznych, a wartość gazu dla obu stron transakcji i tak determinowana jest przez te same czynniki, co w przypadku ropy. Jednak w ostatnich latach, a zwłaszcza od rewolucji łupkowej w USA, rynek gazu częściowo uniezależnił się od rynku ropy. Podmioty mające problemy z dostatecznie szybką adaptacją nierzadko płaciły za to wysoką cenę. Na przykład niemiecki koncern E.ON „wypracował” na obrocie gazem w 2011 r. imponujące 700 milionów euro straty EBITDA. Stało się tak, ponieważ E.ON, jak i wielu innych europejskich graczy, kupował gaz z uwzględnieniem ceny ropy, a sprzedawał, opierając się na niezależnej cenie gazu. Różne kierunki, w których rozbiegły się rynki tych dwóch paliw, naraziły mniej przezornych na niebagatelne straty. Alternatywą dla indeksacji do cen ropy w kontraktach długoterminowych jest indeksacja do giełd gazu ziemnego (zwanych czasem hubami). handlu gazem odbywała się przez indeksację do cen ropy, a jedynie 15 proc. w nowocześniejszej formie – zauważalna jest determinacja i kierunek zmian. Na tle USA i Europy region, do którego należy Japonia, pozostaje bastionem tradycyjnej indeksacji do cen ropy (IGU zalicza do tego regionu Azję Północno-Wschodnią i Południowo-Wschodnią, Australię i Oceanię). Handel w oparciu o ceny ropy w 2015 r. stanowił w tych krajach aż 59 proc. obrotu gazem. W tym samym roku do wskaźników gazowych indeksowane było jedynie 17 proc. obrotu. Strategia rozwoju rynku LNG, przyjęta w maju przez japońskie Ministerstwo Gospodarki, Handlu i Przemysłu, zakłada stworzenie regionalnego hubu handlu LNG. Głównym narzędziem miałaby być ekspansja handlu w formule spot (najpłynniejszy rynek, na którym transakcje dotyczą dostaw dnia bieżącego lub następnego, przez co oddają realny popyt i podaż na rynku gazu, a nie ropy naftowej) oraz indeksacja cen w dłuższych kontraktach do indeksów gazowych (zamiast do cen ropy). Według wspomnianego Jonathana Sterna, kluczowym impulsem determinującym tempo zmian może się okazać postawa naj- ¶ Parkiet Gazeta Giełdy i Inwestorów, ul. Prosta 51, 00-838 Warszawa; tel. 22 463 06 93, faks 22 463 05 10 kontakt dla inwestorów: [email protected] www.parkiet.com [email protected] prenumerata: 0 800 120 195 Zamówienia na prenumeratę przyjmują jednostki Ruchu, Kolportera, Garmond Press, GLM. Prenumerata elektroniczna (e-wydanie, wydanie na tablet): tel. 801 15 15 15 e-mail: [email protected] ¶ Zastępcy redaktora naczelnego: Zdzisław Grzędziński Dariusz Wieczorek ¶ Działami kierują: >firmy: Dariusz Wieczorek, tel. 22 463 05 98 >finanse i gospodarka: Tomasz Goss-Strzelecki, tel. 22 463 06 22 >analizy, finanse osobiste: Wojciech Zieliński, tel. 22 463 05 99 >opinie&komentarze: Zdzisław Grzędziński, tel. 22 463 06 05 >studio graficzne: Joanna Żyngiel, tel. 22 463 05 91 www.parkiet.com; www.e-kiosk.pl www.e-gazety.pl ¶ Biuro Sprzedaży Korporacyjnej tel. 22 629 86 14; 22 621 48 69, faks 22 621 46 58; 22 625 61 57, [email protected] ¶ Redaktor naczelny: Andrzej Stec ¶ Dział Konferencji i Szkoleń: tel. 22 463 01 50 centrum handlu gazem, to jej oddziaływanie byłoby jeszcze bardziej odczuwalne, jako że region Azja-Pacyfik stanowi razem ponad 70 proc. importu LNG oraz 20 poc. konsumpcji gazu na świecie (źródło: BP). Strategia przyjęta przez japoński rząd może zatem poważnie wpłynąć na tempo ewolucji mechanizmów ustalania cen gazu. Kiedy padnie ostatnia twierdza indeksacji do cen ropy, jest duża szansa, że pomniejsze walczące jeszcze ośrodki dadzą za wygraną. Jak pokazuje przykład E.ON, nieodpowiednia taktyka może oznaczać straty dla koncernów energetycznych i ich akcjonariuszy. Istnieje wprawdzie możliwość, że producenci gazu przyjdą z odsieczą i stawią tym zmianom zdecydowany opór. Pod warunkiem jednak, że je na czas zauważą. FOT. MAT. PRASOWE .16 www.parkiet.com Katarzyna Błocka Fundacja Quantitative Finance ¶ Dział Marketingu: Jowita Kawka, tel. 22 463 05 57 ¶ Wydawca: GREMI BUSINESS COMMUNICATION Sp. z o.o. ¶ Druk: Agora SA Za treść ogłoszeń redakcja nie ponosi odpowiedzialności. – znak zastrzeżenia praw autorskich; – znak odpłatności; – umieszczenie tych dwóch znaków przy artykule oznacza możliwość jego dalszego rozpowszechniania tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” zamieszczonego na stronie www.rp.pl/regulamin i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem zamieszczonym na stronie www.rp.pl/licencja”