Pobierz cały tekst w PDF

NAZWA PUBLIKATORA:
NUMER WYDANIA:
Builder
sierpień 2009
DATA PUBLIKACJI:
AUTOR:
sierpień 2009
Małgorzata Bojarska
TYTUŁ:
Zasady płatności według FIDIC
TREŚĆ:
Ustalenie zasad płatności wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych stanowi niezmiernie ważny
punkt podczas negocjowania przez strony warunków umowy o roboty budowlane. Poprzez wybór
odpowiedniej metody płatności każda strona może bowiem zabezpieczyć swoje interesy.
Zamawiający musi znać terminy zapłaty. Opóźnienie z zapłatą może bowiem spowodować dla niego poważane
konsekwencje, zwłaszcza w przypadku większych kontraktów budowlanych: od zapłaty odsetek do możliwości
odstąpienia Wykonawcy od kontraktu. Ponadto w jego interesie jest by płacić za roboty rzeczywiście wykonane
oraz by uzyskać zabezpieczenie ich prawidłowego wykonania. Dla Wykonawcy z kolei bardzo istotne jest regularne
otrzymywanie zapłaty za wykonane roboty, musi bowiem nie tylko kupić sprzęt czy materiały, ale także rozliczyć się
z podwykonawcami. Z powyższych przyczyn niezwykle istotne jest by strony wybrały model uwzględniający interesy
obu stron, o charakterze systemowym, regulujący wszystkie płatności od momentu rozpoczęcia budowy,
aż do zakończenia robót i upływu okresu gwarancyjnego. Taki model zawarty został w Warunkach Ogólnych FIDIC.
Dokumenty i rodzaje płatności
Zasady dokonywania płatności na rzecz Wykonawcy określone zostały w Klauzuli 14 Warunków Ogólnych FIDIC,
która obejmuje płatności dokonywane na każdym etapie realizacji umowy, począwszy od rozpoczęcia budowy
i wypłaty zaliczki na zagospodarowanie terenu budowy aż do końcowego rozliczenia wszelkich należności.
Aby uzyskać zapłatę za Roboty Wykonawca powinien przedstawić Inżynierowi stosowne dokumenty, następnie
Inżynier wystawi odpowiednie Świadectwo Płatności, a Zamawiający dokona zapłaty.
Wśród rodzajów płatności przewidzianych w Warunkach Ogólnych należy wyróżnić przede wszystkim płatności
przejściowe dokonywane w okresach miesięcznych, które są związane ze stopniem zaawansowania prac.
Ponadto po wykonaniu przez Wykonawcę prac objętych Kontraktem dokonywana jest płatność końcowa.
W niniejszym artykule przedstawione zostaną zasady dokonywania płatności wynagrodzenia za wykonane prace,
zgodnie z Warunkami Ogólnymi. Trzeba jednak pamiętać, iż zawierając umowę Strony mogą zmodyfikować
przewidzianą procedurę i dopasować ją do warunków konkretnej inwestycji, przyjmując odpowiednie postanowienia
w Warunkach Szczególnych. Wprowadzona modyfikacja nie powinna jednak pozostawać w sprzeczności
z pozostałymi klauzulami Warunków Ogólnych.
Płatności miesięczne
Zgodnie z klauzulą 14.3 Warunków Ogólnych po zakończeniu każdego miesiąca Wykonawca winien przedłożyć
Inżynierowi dokumenty, na podstawie których Inżynier będzie mógł ustalić kwotę należną Wykonawcy za wykonanie
Robót w danym miesiącu, tj.: Rozliczenie oraz dokumenty towarzyszące, zawierające raport o postępie Robót
w danym miesiącu. Rozliczenie powinno przedstawiać szczegółowo kwoty, do których Wykonawca uważa się
za uprawnionego, a w szczególności szacunkową wartość kontraktową wykonanych Robót i Dokumentów Wykonawcy
sporządzonych do końca danego miesiąca. Oprócz Rozliczenia Wykonawca powinien sporządzić raport o postępie
i przedłożyć go Inżynierowi.
Trzeba pamiętać, iż pierwszy raport winien obejmować okres aż do końca pierwszego miesiąca kalendarzowego
następującego po Dacie Rozpoczęcia. Następne raporty powinny być dostarczone co miesiąc, każdy w ciągu 7 dni
od ostatniego dnia okresu, do którego się odnosi.
Budynek Focus, al. Armii Ludowej 26, 00 – 609 Warszawa
T: +48 22 314 90 00 | F: +48 22 314 90 99
www.krawczyk-legal.com
Po otrzymaniu powyższych dokumentów Inżynier w ciągu 28 dni wydaje Zamawiającemu Przejściowe Świadectwo
Płatności, potwierdzające kwotę do zapłaty. Ustaloną w ten sposób kwotę Zamawiający powinien zapłacić
Wykonawcy w terminie do 56 dni po otrzymaniu przez Inżyniera Rozliczenia za dany miesiąc. Kwota zostanie
wpłacona na wskazany przez Wykonawcę rachunek bankowy.
Należy zwrócić uwagę, iż Warunki Ogólne nie przewidują obowiązku wystawienia faktury przez Wykonawcę.
Taki obowiązek powinien więc zostać uwzględniony w Warunkach Szczególnych, poprzez ustalenie, iż Wykonawca
wystawia fakturę po otrzymaniu Świadectwa Płatności za dany miesiąc, a Zamawiający dokonuje zapłaty
w określonym terminie od otrzymania faktury, lecz nie później niż w ciągu 56 dni od otrzymania przez Inżyniera
Rozliczenia, lub w innym określonym przez strony terminie.
Warto też pamiętać, iż zgodnie z Warunkami Ogólnymi, Wykonawca nie otrzyma żadnej kwoty dopóki nie zapewni
Zabezpieczenia Wykonania, objętego klauzulą 4.2 Warunków Ogólnych.
Rozliczenie ostateczne...
Po wykonaniu Robót, objętych Kontraktem oraz innych prac na rzecz Zamawiającego, strony powinny dokonać
końcowego rozliczenia. Zgodnie z klauzulą 14.13 Warunków Ogólnych w terminie 56 dni od otrzymania Świadectwa
Wykonania Wykonawca winien przedłożyć Inżynierowi projekt rozliczenia ostatecznego, wraz z dokumentami
towarzyszącymi. Projekt winien szczegółowo przedstawiać wartość wszystkich prac wykonanych zgodnie
z Kontraktem oraz wszelkie inne kwoty, które Wykonawca uważa za należne od Zamawiającego. W przypadku,
gdy Inżynier kwestionuje jakąkolwiek część projektu Wykonawca winien dostarczyć Inżynierowi szczegółowe
informacje oraz ewentualnie dokonać uzgodnionych z Inżynierem zmian w projekcie rozliczenia ostatecznego
i sporządzić Rozliczenie Ostateczne. W przypadku sporu co do kwoty Ostatecznego Rozliczenia Inżynier dostarczy
Zamawiającemu Przejściowe Świadectwo Płatności na uzgodnione części projektu Rozliczenia Ostatecznego.
Tak więc niesporna część wynagrodzenia zostanie wypłacona zgodnie z procedurą, natomiast sporna, dopiero
po rozstrzygnięciu sporu, zgodnie z klauzulą 20 Warunków Ogólnych.
Zwolnienie od zobowiązań
Wykonawca powinien dołączyć do Oświadczenia Ostatecznego zwolnienie Zamawiającego od zobowiązań
potwierdzające, że Oświadczenie to zawiera pełne uregulowanie wszelkich należności pieniężnych na rzecz
Wykonawcy związanych z realizacją danego Kontraktu. Warto wiedzieć, iż w przypadku, gdy Wykonawcy
nie zwrócono Zabezpieczenia Wykonania Kontraktu, powinien zastrzec, iż zwalnia Zamawiającego od zobowiązań,
ale dopiero z chwilą otrzymania przez Wykonawcę zwrotu Zabezpieczenia oraz pozostałego salda należności.
W przeciwnym wypadku nie będzie mógł dochodzić od Zamawiającego zwrotu takiego Zabezpieczenia.
Odpowiedzialność Zamawiającego jest ograniczona bowiem do roszczeń zgłoszonych w Oświadczeniu Ostatecznym
lub Oświadczeniu po Ukończeniu.
Podkreślić należy, iż jeżeli Wykonawca nie złoży zwolnienia od zobowiązań czy wniosku o Końcowe Świadectwo
Płatności, Inżynier, po dodatkowym wezwaniu Wykonawcy, będzie uprawniony do wystawienia Ostatecznego
Świadectwa Płatności na kwotę, jaką rzetelnie sam ustali jako należną.
Końcowe Świadectwo Płatności
W terminie 28 dni od otrzymania Rozliczenia Ostatecznego Inżynier wystawia Końcowe Świadectwo Płatności
dla Zamawiającego, stwierdzające należną kwotę, po odjęciu m.in. kwot wcześniej wypłaconych przez
Zamawiającego oraz kwot, do których Zamawiający jest uprawniony. Zamawiający zapłaci Wykonawcy kwotę
poświadczoną w Końcowym Świadectwie Płatności w terminie 56 dni od otrzymania tego Świadectwa.
Nie ma przeszkód, by strony odmiennie określiły termin zapłaty i uzależniły go od np. przedstawienia dodatkowych
zabezpieczeń np. gwarancji ubezpieczeniowej usunięcia wad. Takie zabezpieczenie może być przydatne szczególnie,
gdy Zamawiający nie zatrzymywał z płatności przejściowych tzw. Kwot Zatrzymanych.
Ponadto w Warunkach Szczególnych strony powinny umieścić klauzulę, iż zapłata nastąpi po wystawieniu faktury
przez Wykonawcę. Można także wskazać, iż za dzień zapłaty uznaje się dzień obciążenia rachunku Wykonawcy.
Warunki Ogólne FIDIC w sposób szczegółowy i kompleksowy regulują zasady płatności za wykonane Roboty.
Oprócz przedstawionych zasad, wskazują także skuteczne procedury postępowania na wypadek, gdyby pomiędzy
stronami zaistniał spór dotyczący wysokości należnych Wykonawcy kwot. Ustalając sposoby dokonywania płatności,
warto jest skorzystać z przedstawionego modelu. Dla potrzeb niniejszego artykułu odniesiono się do klauzul
zawartych w Warunkach Kontraktowych dla Budowy (czwarte wydanie angielsko-polskie, niezmienione 2008,
tłumaczenie pierwszego wydania 1999).
Budynek Focus, al. Armii Ludowej 26, 00 – 609 Warszawa
T: +48 22 314 90 00 | F: +48 22 314 90 99
www.krawczyk-legal.com