116 Wojkowska_Layout 1
Transkrypt
116 Wojkowska_Layout 1
ed . 1 Zakład Bakteriologii, Ekologii Drobnoustrojów i Parazytologii, Katedra Mikrobiologii Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 2 Oddział Rehabilitacji, Krakowskie Centrum Rehabilitacji, Kraków 3 Zespół Kontroli Zakażeń, Krakowskie Centrum Rehabilitacji, Kraków 4 Zakład Epidemiologii Zakażeń, Katedra Mikrobiologii Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 1 Department of Bacteriology, Microbial Ecology and Parasitology, Chair of Microbiology, Jagiellonian University Medical College, Krakow 2 Rehabilitation Department, Centre of Rehabilitation, Krakow 3 Infection Control Team, Centre of Rehabilitation, Krakow 4 Department of Infection Epidemiology, Chair of Microbiology, Jagiellonian University Medical College, Krakow Zakażenia na oddziale rehabilitacji na przykładzie oddziału szpitala wysokospecjalistycznego ibu dis tr ly - Infections in patients of the rehabilitation department on Słowa kluczowe: oddział rehabilitacji, zakażenia szpitalne, nadzór nad zakażeniami Key words: rehabilitation unit, nosocomial infections, surveillance STRESZCZENIE pe rso na lu se Wstęp. Celem pracy była analiza epidemiologiczna zakażeń oraz kolonizacji szczepami lekoopornymi wśród pacjentów oddziału rehabilitacyjnego na podstawie ciągłego nadzoru biernego w okresie styczeń-grudzień 2007 roku oraz badania chorobowości punktowej. Materiał i metody. Badania przeprowadzono w wysoko specjalistycznym szpitalu o profilu ortopedycznym i rehabilitacyjnym, na oddziale rehabilitacyjnym. W roku 2007 hospitalizowano 749 pacjentów. Rejestracja zakażeń objawiających się w związku z hospitalizacją prowadzona była przez Zespół Kontroli Zakażeń. Badanie chorobowości punktowej przeprowadzono w dniu 20 lutego 2008, objęło 57 pacjentów. Nowe przypadki zakażeń zostały wykryte i zarejestrowane przez lokalny zespół zakażeń we współpracy z Katedrą Mikrobiologii CMUJ. Wyniki. Zachorowalność związaną z zakażeniami szpitalnymi ogółem w roku 2007 oszacowano na 1,2%. Wśród czynników etiologicznych zakażeń dominowały pałeczki Gram-ujemne: Enterobacter, Pseudomonas, Escherichia. Chorobowość punktowa ogółem wyniosła 28%. Najczęstszą formą zakażenia było zakażenie układu moczowego: 12 przypadków. Spośród 4 przypadków zakażeń dolnych dróg oddechowych, stwierdzono 1 narządowe zapalenie płuc o etiologii grzybiczej. Antybiotykowe leczenie celowane stosowano w 14% przypadków. Wnioski. Stwierdzono niski – nie odpowiadający literaturze współczynnik zachorowalności związany z zakażeniami. Jednak badanie chorobowości potwierdziło, że oddział rehabilitacji jest jednostką wymagającą prowadzenia nadzoru nad zakażeniami szpitalnymi. Dotyczy to zarówno konieczności rejestracji i analizy występowania zakażeń, jak i nadzoru mikrobiologicznego i prowadzenia celowanej terapii przeciwdrobnoustrojowej. SUMMARY is c op y is for Background. The aim of this work was to analyze the epidemiology and colonization of resistant strains causing infections among patients treated in the Rehabilitation Department. The data gathered using a continuous passive surveillance system in the year 2007 and the results of the point prevalence study were used in the analysis. Material and methods. The survey was conducted in the year 2007 at a highly specialist Orthopedic Department with 749 patients were hospitalized. The local Infection Control Team detected cases of infections in their everyday work. The point prevalence study was performed by the hospital Infection Control Team in cooperation with the experts from the Chair of Microbiology (Jagiellonian University Medical College). Results. The incidence rate for hospital infections in the year 2007 reached 1.2%. The predominant etiological factors included: Gram-negative bacilli: Enterobacter, Pseudomonas and Escherichia. The point prevalence rate was 28%. Urinary tract infections (UTI) were most common in 12 diagnosed cases. Among 4 cases of lower respiratory tract infections there was one case of severe pneumonia with mycotic etiology detected. Conclusions. The observed incidence rates were lower than those obtained from other studies reported in medical literature. However, the values of point prevalence confirmed the necessity of continuous surveillance in the units subjected to analysis involving surveillance and epidemiological monitoring, microbiological control and adopting a proper antibiotic treatment policy. Liczba słów/Word count: 4925 Tabele/Tables: 2 Ryciny/Figures: 0 Adres do korespondencji / Address for correspondence Jadwiga Wójkowska-Mach Katedra Mikrobiologii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum 31-121 Kraków, ul. Czysta 18, tel./fax: (12) 633-00-60, e-mail: [email protected] Th This copy is for personal use only - distribution prohibited. - Jadwiga Wójkowska-Mach1(A,B,C,D,E,F,G), Wojciech Szwarczyk2(B,D), Ewa Jaje3(A,B), Konrad Bernacki2(B), Dorota Romaniszyn4(A,B,C,D), Piotr B. Heczko1(A,D,G) tio np roh ibit This copy is for personal use only - distribution prohibited. Author’s Contribution A – Study Design B – Data Collection C – Statistical Analysis D – Data Interpretation E – Manuscript Preparation F – Literature Search G – Funds Collection This copy is for personal use only - distribution prohibited. - Zaangażowanie Autorów A – Przygotowanie projektu badawczego B – Zbieranie danych C – Analiza statystyczna D – Interpretacja danych E – Przygotowanie manuskryptu F – Opracowanie piśmiennictwa G – Pozyskanie funduszy © MEDSPORTPRESS, 2011; 2(4); Vol. 11, 135-141 Piśmiennictwo/References: 19 Otrzymano / Received Zaakceptowano / Accepted 06.07.2009 r. 21.03.2011 r. - This copy is for personal use only - distribution prohibited. Fizjoterapia Polska ARTYKUŁ ORYGINALNY / ORIGINAL ARTICLE 135 pe MATERIAŁ I METODY rso na lu se on ly - dis tr ibu tio np roh ibit ed . BACKGROUND Nosocomial infections are transmitted not only at surgical, neonatal or transplantation units. The patients of conservative treatment units are also at risk of infections. Knowledge of the problems occurring at every hospital unit, or using other words, the description of the dominant forms of nosocomial infections, identification of risk groups and the model of undesired bacteria spread are the necessary procedures performed by the Infection Control Team. This also concerns rehabilitation departments [1,2,3,4]. Prevention of nosocomial infections, e.g. through the control of multidrug-resistant microorganisms such as Methicillin resistant Staphylococcus aureus (MRSA), Enterococcus spp. [Vancomycin resistant enterococci (VRE)], gram negative Enterobacteriacae, Gram-negative and non-fermenting bacteria producing extended spectrum β-lactamase (ESBLs) or metallo-β–lactamase (MBL) and Pseudomonas aeruginosa - the multidrug resistant strain (resistant to at least 2 groups of antibiotics without ESBL and MBL mechanisms) is of particular importance in these units [5]. The presence of these bacteria is possible, both in symptomatic infections and asymptomatic colonization, particularly in the case of patients moved from other units [6]. The highest risk of infection is presented in patients after cerebral stroke with the diseases due to lower respiratory tract infections (including pneumonia) and symptomatic urinary tract infections (UTI) constituted 19.6% [7] and 27.3% [8] incidence respectively. Fewer data have been collected so far in Poland. Domka reports 6.6% and 36.9% incidence of the above infections respectively [9]. In the earlier pilot studies, carried out by the authors of this paper, the estimated incidence of nosocomial infections at the Rehabilitation Department was 20% [10]. The goal of the study was an epidemiological analysis of infections and colonization of drug-resistant strains among the patients of the Rehabilitation Department of the highly specialized hospital in Krakow, based on the continuous passive control from January to December 2007 and research of point prevalence for continuous method validation. is c op y is for Badania przeprowadzono w wysoko specjalistycznym szpitalu o profilu ortopedycznym i rehabilitacyjnym, na oddziale rehabilitacyjnym, liczącym 57 łóżek. W roku 2007 hospitalizowano na oddziale ogółem 749 pacjentów, przyjmowanych zarówno z warunków domowych, jak i po wcześniejszym leczeniu szpitalnym, bez względu na ograniczenia lokomocyjne. Rejestracja zakażeń objawiających się w związku z hospitalizacją w ramach czynnego nadzoru ciągłego odbywała się w ramach Systemu Czynnego Nadzoru nad Zakażeniami Szpitalnymi koordynowanego przez Katedrę Mikrobiologii CMUJ i Polskie Towarzystwo Zakażeń Szpitalnych. Kryteria rozpoznania zakażeń oparto na zaleceniach programu National Nosocomial Infection Surveillance System Centers for Disease Control and Prevention [11,12]. Na badanym oddziale rehabilitacji stosowano w roku 2007 bierny system wykrywania zakażeń, oparty na współpracy z lekarzem leczącym pacjenta. Th This copy is for personal use only - distribution prohibited. This copy is for personal use only - distribution prohibited. This copy is for personal use only - distribution prohibited. - WSTĘP Problem występowania zakażeń dotyczy nie tylko oddziałów zabiegowych, neonatologicznych czy transplantacyjnych. Wśród narażonych na występowanie zakażeń są również pacjenci oddziałów zachowawczych. Poznanie problemów każdego z oddziałów, czyli opis dominujących form klinicznych zakażeń, identyfikacja grup ryzyka, modelu transmisji niepożądanych drobnoustrojów chorobotwórczych jest niezbędnym elementem pracy Zespołu Kontroli Zakażeń. Dotyczy to w takiej samej mierze oddziałów rehabilitacyjnych [1,2,3,4]. Szczególnie ważnym dla epidemiologii tego typu oddziału będzie zapobieganie zakażeniom szpitalnym poprzez m.in. nadzór nad drobnoustrojami wielolekoopornymi, tj. Staphylococcus aureus metycylinooporny (MRSA), Enterococcus spp. oporne na glikopeptydy (VRE), pałeczki Gramujemne z rodziny Enterobacteriacae i niefermentujące wytwarzające β–laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (ESBL) lub metalo–β–laktamazy (MBL), Pseudomonas aeruginosa wielolekooporny (szczep oporny na co najmniej 2 grupy antybiotyków bez mechanizmu ESBL i MBL) [5]. Ich obecność zarówno w zakażeniach objawowych, jak i bezobjawowej kolonizacji jest prawdopodobna szczególnie u pacjentów przenoszonych z innych oddziałów szpitalnych [6]. Na zakażenia w najwyższym stopniu narażeni są pacjenci po udarze mózgu, gdzie zachorowalność związana z zakażeniami dolnych dróg oddechowych (w tym zapalenie płuc) sięga 19,6% [7], a objawowymi zakażeniami układu moczowego: 27,3% [8]. Polskie dane nie są zbyt liczne, Domka podaje zachorowalność odpowiednio: 6,6% oraz 36,9% [9]. Wcześniejsze pilotowe prace autorów szacowały zachorowalność na oddziale rehabilitacji ogółem na poziomie 20% [10]. Celem pracy była analiza epidemiologiczna zakażeń oraz kolonizacji szczepami lekoopornymi wśród pacjentów oddziału rehabilitacyjnego szpitala wysokospecjalistycznego w Krakowie na podstawie ciągłego nadzoru biernego w okresie styczeń-grudzień 2007 roku oraz: badania chorobowości punktowej przeprowadzonej dla walidacji metody ciągłej. - This copy is for personal use only - distribution prohibited. Wojkowska-Mach J. i wsp., Zakażenia na oddziale rehabilitacji 136 MATERIAL AND METHODS The study was carried out at a highly specialised orthopaedic and rehabilitation inpatient unit with 57 beds. In 2007 the total number of hospitalised patients, both from their homes of referred from other hospitals was 749, regardless transport limitations. The record of nosocomial infections during continuous control was performed as part of The Active Nosocomial Infection Control System, coordinated by the Chair of Microbiology of the Jagiellonian University Medical College and the Polish Society for Hospital Infections. The criteria of infection diagnosing are based on the guidelines of the program developed by the National Nosocomial Infection Surveillance System Centres for Disease Control and Prevention [11,12]. At the studied Rehabilitation Department, the passive system of detecting infections was applied in 2007, based on cooperation with the physicians providing care for patients. The study of point prevalence was carried out on 20th February 2008 in - dis tr ibu tio np roh ibit ed . 57 patients. The newly detected cases of infections were recorded by the local Infection Control Team in cooperation with the Chair of Microbiology of the Jagiellonian University Medical College. In 2007, 48 microbiological tests were performed for the needs of microbiological control, including 1 test of a smear sample from the nasal atrium for MRSA strain presence. The point prevalence study involved analysis of 13 materials. Additionally, the patients hospitalized for long periods of time underwent screening involving collection of smear samples from the nasal atrium (for MRSA diagnosis), urine samples from the catheterised patients and smears from wounds and injection sites. The species of the cultured bacteria were determined using routine diagnostic methods and their susceptibility to drugs was tested using the disc diffusion method, according to the recommendations of the Clinical and Laboratory Standards Institute [CLSI]. Microbiological tests were carried out at the Diagnostic Laboratory of the Jagiellonian University Medical College. WYNIKI RESULTS se on ly - During the continuous supervision period in 2007, 8 cases of infections were detected including the biggest number (5 cases) of UTI. The total estimated incidence of infections was 1.2% (Tab. 1). Among the cultured etiologic factors gram negative bacteria of Enterobacter, Pseudomonas, Escherichia species were predominant (Tab. 2). A multisusceptible strain Staphylococcus aureus was isolated from the pus sample of the patient with diagnosed surgical site infection. Lower respiratory tract infections were not confirmed by microbiological tests. 35 females and 22 males participated in the point prevalence study. The mean age of the subjects was 62 years (range: 18-85 years). 13 patients were bedridden, not self sufficient, requiring support in feeding and intensive nursing care (including one patient with diabetes). Their limited functional fitness was due to: cerebral stroke (4 patients), paresis (3 patients), backbone /vertebral shaft fracture, orthopaedic surgery or neurosurgical and other procedures. for pe rso na lu W ramach nadzoru ciągłego w roku 2007 wykryto 8 przypadków zakażeń, najwięcej – 5 przypadków – zakażeń układu moczowego (ZUM). Zachorowalność ogółem oszacowano na 1,2% (Tab. 1). Wśród wyhodowanych czynników etiologicznych zakażeń dominowały pałeczki Gram-ujemne z rodzaju: Enterobacter, Pseudomonas, Escherichia (Tab. 2). Z materiału ropnego od pacjenta z rozpoznanym zakażeniem miejsca operowanego (ZMO), wyizolowano wielowrażliwy szczep Staphylococcus aureus. Zakażenia dolnych dróg oddechowych nie zostały potwierdzone mikrobiologicznie. W badaniu punktowym wzięło udział 35 kobiet oraz 22 mężczyzn, średni wiek pacjentów to 62 lata (zakres: 18-85 lat). Spośród wszystkich hospitalizowanych w tym dniu osób – 13 było pacjentami leżącymi, niesamodzielnymi pod względem opieki i odżywienia i wymagającymi intensywnej opieki pielęgniarskiej (w tym 1 osoba z cukrzycą). Powodem ograniczonej wydolności czynnościowej był: udar mózgu (4 osoby), niedowład (3 osoby), złamanie kręgosłupa / trzonów kręgowych, operacje ortopedyczne bądź neurochi- is c op y is Tab. 1. Epidemiologia zakażeń pacjentów oddziału rehabilitacji Tab. 1. Epidemiology of infections in the patients of the Rehabilitation Department Th This copy is for personal use only - distribution prohibited. This copy is for personal use only - distribution prohibited. This copy is for personal use only - distribution prohibited. - Badanie chorobowości punktowej przeprowadzono w dniu 20 lutego 2008, objęło min 57 pacjentów. Nowe przypadki zakażeń zostały wykryte i zarejestrowane przez lokalny zespół zakażeń we współpracy z Katedrą Mikrobiologii CMUJ. W roku 2007 na potrzeby nadzoru mikrobiologicznego wykonano 48 badań mikrobiologicznych, w tym 1 badanie wymazu z przedsionka nosa w kierunku obecności szczepów MRSA. W badaniu punktowym wykonano analizę 13 materiałów. Dodatkowo wykonano również badania przesiewowe pacjentów długotrwale hospitalizowanych: tj: wymazy z przedsionka nosa (dla oceny MRSA), mocz od pacjentów cewnikowanych oraz wymazy z ran i miejsca wkłucia. Przynależność gatunkową wyhodowanych szczepów określano stosując rutynowe metody diagnostyczne, a ich lekowrażliwość badano metodą dyfuzyjno-krążkową, zgodnie z zaleceniami CLSI (Clinical and Laboratory Standards Institute). Badania mikrobiologiczne przeprowadzono w Pracowni Diagnostyki Mikrobiologicznej Katedry Mikrobiologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. - This copy is for personal use only - distribution prohibited. Wojkowska-Mach J. et al., Infections in patients of rehabilitation department 137 tio np roh ibit ed . Tab. 2. Udział czynników etiologicznych w populacji drobnoustrojów izolowanych od pacjentów w roku 2007 i w badaniu punktowym Tab. 2. The role of etiological factors in the population of microorganisms isolated from samples collected from patients in2007 and in point prevalence study se on ly - dis tr ibu Among the studied sample, 8 patients were referred from other hospitals (14%). The mean hospitalization period was 37 days in these patients (mediana = 28 days). 3 patients were catheterised for a long period of time. The total prevalence constituted 28%. The most frequent infections were UTIs (12 cases). Among the four cases of lower respiratory tract infections 1organic fungal pneumonia was diagnosed (Tab. 1, Tab. 2). Over 93% cases of infections were diagnosed in the group of patients with limited functional capacity or elderly patients (females: 73 years, males: 80 years). The prevalence in this group of patients constituted 77%. No infection was detected in 3 bedridden, care-dependent patients. There was 1 case of UTI diagnosed. The patient was a self-sufficient 73 years old female. Antimicrobial agents were applied in 14 patients (furagin –11 patients, augmentin – 2 patients, cipropol – 4 patients, zinnat – 1patient, nolicin – 1patient). Combined treatment was applied in 5 patients, involving administration of more than one antimicrobial preparation at a time. The medications administered to these patients included: furagin+cipropol; (3 patients), furagin+molicin (1patient) and furagin+zinnat (1patient). Antibiotic treatment was started on average 9 days earlier – during the 6th day of hospitalisation (mediana: during the 4th day of hospitalisation). Targeted treatment (following microbiological tests) was applied in 14% of the studied patients. Microbioogical tests of the samples collected from the patients during screening did not reveal any pathogens in smears from nose atria or urine inoculations. Positive results were obtained from the wound smear (local inflammation) of the patient after road accident; Staphylococcus aureus strain resistant to β-lactamase (MRSA), macrolides, lincosamides, streptogramin B (MLSB),aminoglycosides and fluorochinolones was detected. Escherichia coli oraz Citrobacter freundii with ESBL resistance mechanism were isolated from urine samples collected from the patients with UTI symptoms after a few day treatment which is indicative of resistance to penicillin without inhibitors – β-lactamase, cephalosporin and aztreonam. No pathogenic microorganisms were isolated from the lower respiratory tract (sputum), however, profuse growth of yeast-like fungi was noted. The patient was undergoing a sustained, intensive antibiotic treatment (Tab. 2). Th is c op y is for pe rso na lu rurgiczne i inne. Spośród badanych pacjentów 8 osób było przyjętych z innego szpitala (14%), poprzednia hospitalizacja trwała średnio 37 dni (mediana 28 dni). U 3 osób długotrwale stosowano cewnik do pęcherza moczowego. Chorobowość ogółem wyniosła 28%. Najczęstszą formą zakażenia było zakażenie układu moczowego: 12 przypadków. Spośród 4 przypadków zakażeń dolnych dróg oddechowych, stwierdzono 1 narządowe zapalenie płuc o etiologii grzybiczej (Tab. 1, Tab. 2). Ponad 93% przypadków zakażeń wystąpiło w grupie pacjentów o ograniczonej wydolności czynnościowej, bądź w wieku podeszłym (kobiety: 73 lata, mężczyźni: 80 lat), w tej grupie pacjentów chorobowość wyniosła 77%. U 3 pacjentów leżących, niesamodzielnych nie stwierdzono żadnego zakażenia, natomiast 1 przypadek ZUM stwierdzono u kobiety w wieku 73 lat bez ograniczeń w samoobsłudze. Leczenie przeciwdrobnoustrojowe prowadzone było u 14 pacjentów (furagin –11 osób, augmentin – 2 osoby, cipropol – 4, zinnat – 1, nolicin – 1 osoba), u 5 osób stosowano terapię mieszaną, tj. podawano jednocześnie więcej niż 1 preparat przeciw/drobnoustrojowy i były to: furagin+ cipropol; (3 osoby), furafin+molicin (1 osoba) oraz furagin+ zinnat (1 osob). Antybiotykoterapię rozpoczęto średnio 9 dni wcześniej – w 6 dobie pobytu (mediana: w 4 dobie pobytu). Leczenie celowane (po wcześniejszym badani mikrobiologicznym) stosowano w 14% przypadków. Badania mikrobiologiczne materiałów pobranych od pacjentów w badaniu przesiewowym nie wykazały obecności patogenów w wymazach z przedsionka nosa oraz posiewów z moczu. Uzyskano wynik dodatni wymazu z rany (miejscowy stan zapalny) pacjenta po wypadku komunikacyjnym: stwierdzono obecność szczepu Staphylococcus aureus opornego na antybiotyki betalaktamowe (MRSA), makrolidy, linkozamidy, streptograminyB (MLSB), oraz aminoglikozydy i fluorochinolony. Z moczu pacjentów z objawami zakażenia układu moczowego, po kilkudniowej terapii przeciwdrobnoustrojowej izolowano Escherichia coli oraz Citrobacter freundii z mechanizmem oporności ESBL, co jest jednoznaczne z brakiem wrażliwości na działanie penicylin bez inhibitorów β-laktamaz, cefalosporyn i aztreonamu. W materiale z dolnych dróg oddechowych (plwocina) nie wyizolowano drobnoustrojów patogennych, stwierdzono natomiast obfity wzrost grzybów drożdżopodobnych. Pacjent był trakcie długotrwałej, intensywnej terapii antybiotykowej (Tab. 2). - This copy is for personal use only - distribution prohibited. - This copy is for personal use only - distribution prohibited. - This copy is for personal use only - distribution prohibited. - This copy is for personal use only - distribution prohibited. Wojkowska-Mach J. i wsp., Zakażenia na oddziale rehabilitacji 138 - is c op y is for pe rso na lu se on ly - dis tr ibu tio np roh ibit ed . DISCUSSION The patients of the hospital rehabilitation departments can be divided into two different groups. The first group includes patients admitted from their homes for fitness improvement. The second group consists of patients who have to be rehabilitated prior to discharge due to general severe conditions, namely the patients after cerebral stroke, with paresis or after surgery of the musculoskeletal system. These patients are at high risk of infection due to sustained hospitalization, age and ill health resulting in a weakened immune response to infections and earlier hospitalization at different hospital departments including neurology, internal diseases departments or intensive care units (ICUs). At the studied Rehabilitation Department the distribution of patients was similar. There were healthy patients at low risk and the patients at increased risk of infections. The studied sample included 13 subjects requiring intensive nursing care. In this group, the previously hospitalized patients were dominant; hence the incidence of infections was so high. Such circumstances are typical. There is a wealth of papers reporting that half of the complications in patients after cerebral stroke are connected with microbial infections and may occur even in one fourth of this population (incidence) [9,13]. UTIs are of particular importance with the prevalence in general population, namely the presence of symptomatic bacteriuria in patients over 65 years of age constituting 20% and 10% in the female and male populations respectively [14]. Hershkovitz reports that point prevalence of UTI on admission to the geriatric rehabilitation department (namely presence of infection on admission) constituted 15% in the females. The prevalence did not depend on the existing conditions such as cerebral stroke or orthopaedic procedures, but a close correlation was found between the degree of self-sufficiency and the frequency of nosocomial infections, namely the care dependent individuals developed UTI 6 times as often as self-sufficient patients [15]. The presented analysis, based on the continuous study from the year 2007, showed an incomplete classification and record of infections; the estimated incidence was significantly lower than cited in the literature pertaining to this issue. At the same time, the microbiological studies of the materials collected from patients with symptoms of infection and those performed as part of epidemiological control (screening for colonized potentially pathogenic strains) are sparse. It is alarming that the prevailing part of antibiotic treatment (12 cases) was not preceded by microbiological tests. The results of the point prevalence study confirm the incidence of infections and support other authors’ reports, emphasising that, like other departments of conservative treatment, the rehabilitation department requires intensive nursing care [1,2,3,4]. Unfortunately, we are not sure if infection control is carried out regularly at other hospital rehabilitation departments. Despite the laws of infection control which were introduced several years ago (the Act of Prevention and Treatment of Infections with executive re- Th This copy is for personal use only - distribution prohibited. This copy is for personal use only - distribution prohibited. This copy is for personal use only - distribution prohibited. - DYSKUSJA Wśród pacjentów oddziału rehabilitacji można zazwyczaj rozróżnić dwie różne grup. Jedna z nich to pacjenci zdrowi przyjmowani z domu dla poprawy ich sprawności. Druga grupa to osoby przebywające na oddziale rehabilitacji dla umożliwienia powrotu do sprawności z powodu ciężkiego stanu ogólnego, tj. pacjenci w stanie po udarze mózgu, z niedowładem czy po zabiegach operacyjnych w zakresie układu mięśniowo-szkieletowego. Są oni pacjentami obciążonymi dużym ryzykiem wystąpienia zakażenia. Powodem jest długi pobyt na oddziale, wiek i obciążenie chorobami – a co za tym idzie słaba odpowiedź immunologiczna oraz wcześniejsza hospitalizacja w warunkach różnych oddziałów szpitalnych, w tym również oddziału neurologicznego, internistycznego czy intensywnej terapii. Na badanym oddziale stwierdzono właśnie taki – typowy podział na populację „zdrowych” pacjentów nie narażonych na ryzyko zakażenia oraz pacjentów o zwiększonym ryzyku zakażenia. W badanej grupie było 13 osób wymagających intensywnej opieki pielęgniarskiej. W grupie tej dodatkowo dominowali pacjenci długo, wcześniej hospitalizowani, stąd tak wysoki udział pacjentów z zakażeniem. Jest to sytuacja typowa, w wielu pracach zwraca uwagę fakt, że u pacjentów w stanie po udarze połowa wszystkich komplikacji medycznych wiąże się z występowaniem chorób o etiologii drobnoustrojowej i może dotyczyć nawet ¼ pacjentów hospitalizowanych (zachorowalność) [9,13]. Szczególne znaczenie ma zakażenie układu moczowego, gdzie chorobowość w populacji ogólnej, czyli obecność objawowej bakteriurii u osób w wieku powyżej 65 lat sięga u kobiet 20%, u mężczyzn 10% [14]. W badaniach Hershkovitza chorobowość punktowa zakażeń układu moczowego w dniu przyjęcia do geriatrycznego oddziału rehabilitacyjnego (czyli obecność zakażenia w dniu przyjęcia) sięgała 15% u kobiet. Częstość zakażeń nie zależała od obciążenia chorobami, np. udar mózgu, czy zabiegi ortopedyczne, natomiast wskazano ścisły związek ze stopniem samodzielności, tj. osoby wymagające intensywnej opieki pielęgniarskiej 6-krotnie częściej miały ZUM niż pacjenci samodzielni [15]. Prezentowana analiza opierając się na ciągłym badaniu oddziału w roku 2007 wykazała niepełną kwalifikację i rejestrację zakażeń, szacowana zachorowalność była na znacznie niższym poziomie niż cytowana w piśmiennictwie. Jednocześnie stwierdzono małą liczbę badań mikrobiologicznych, zarówno materiałów od pacjentów z objawami zakażenia, jak i wykonanych dla celów nadzoru epidemiologicznego (poszukiwanie pacjentów skolonizowanych szczepami potencjalnie patogennymi). Niepokojący jest fakt, że znaczna część antybiotykoterapii (12 przypadków) prowadzonej w dniu badania punktowego odbywała się bez wcześniejszego badania mikrobiologicznego. Natomiast wyniki badania punktowego potwierdziły występowanie zakażeń i potwierdziły zbieżność z doniesieniami innych autorów, którzy podkreślają, że oddział rehabilitacji, podobnie jak i inne oddziały zachowawcze wymagają kontroli zakażeń, szczególnie w zakresie pacjentów niesamodzielnych, wymagających intensywnej opieki pielęgniarskiej [1,2,3,4]. Niestety nieznana jest sytuacja innych polskich oddziałów rehabilitacyjnych, mimo obowią- - This copy is for personal use only - distribution prohibited. Wojkowska-Mach J. et al., Infections in patients of rehabilitation department 139 ed . tio np roh ibit ibu dis tr ly - on se lu rso na y is WNIOSKI Th is c op 1. W badanym oddziale rehabilitacji stwierdzono niski – nie odpowiadający literaturze współczynnik zachorowalności, jednak wysoka wartość współczynnika chorobowości punktowej wskazuje na istnienie w badanej placówce problemu z zakresu nadzoru nad zakażeniami. 2. Uzyskane wyniki potwierdzają, że na oddziale rehabilitacji, podobnie jak na każdym oddziale szpitalnym, bądź opieki długoterminowej ważny jest wzmożony nadzór nad zakażeniami u pacjentów leżących, niesamodzielnych pod względem opieki i odżywiania oraz wymagających intensywnej opieki pielęgniarskiej. - This copy is for personal use only - distribution prohibited. gulations), no report pertaining to this issue has been published so far. The justification and necessity of screening for the presence of particularly drug resistant microorganisms is another necessary procedure of infection control, including elderly patient care, especially when the treatment was carried out in other inpatient units [6]. Additional indications for colonization testing are: the necessity of intensive nursing care, the presence of bed sores, earlier antibiotic treatment and selected invasive procedures including tracheotomy [4,16,17]. Apart from microbiological tests, other testing options, should be considered as well. The most recommended test is post-void residual urine (PVR) test as it is believed that urine retention and/or residual urine are among the factors that most often contribute to UTI development. Hershkovit even suggests replacing routine microbiological screening tests (inoculation) with USG imaging. It is especially recommended for patients after cerebral stroke or with the history of diabetes [18,19]. Point prevalence studies, performed to validate the results of continuous tests, found insufficient sensitivity of continuous recording, too few microbiological tests, lack of antibiotic resistance control (screening) and application of antibiotic treatment without microbiological diagnosing. Implementation of infection control is necessary for complete and effective supervision of infections. Therefore, full understanding of the rehabilitation department specificity and epidemiological profile is essential. In the studied case of the hospital rehabilitation department, intensive control of infections may be and should be limited to the patients referred from other inpatient units and patients requiring intensive nursing care. This population of patients should undergo routine screening for infections (nose smear, inoculation from the area of the tracheotomy tube, injection, etc.) and needs to be systematically controlled by the Infection Control Team. The necessity of isolation of patients with infections and/or colonized multidrug-resistant or resistance manifesting strains should also be considered. pe for This copy is for personal use only - distribution prohibited. This copy is for personal use only - distribution prohibited. - zujących od kilku lat przepisów prawa, to jest Ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wraz z przepisami wykonawczymi – nie ukazało się dotychczas żadne opracowanie dotyczące tej tematyki: raport, artykuł czy doniesienie. Drugim elementem nadzoru mikrobiologicznego w opiece m.in. nad osobami leczonymi przewlekle, szczególnie jeżeli leczenie odbywało się w innej jednostce – jest zasadność i konieczność wykonywania badań przesiewowych w kierunku obecności drobnoustrojów o szczególnej oporności [6]. Dodatkowym wskazaniem do badania kolonizacji powinna być konieczność intensywnej opieki pielęgniarskiej, obecność odleżyn, wcześniejsze stosowanie antybiotyków oraz obecność wybranych procedur inwazyjnych, a wśród nich tracheotomii [4,16,17]. Należy również rozważyć możliwości stosowania innego – oprócz mikrobiologicznego – typu badań, a wśród nich najbardziej zalecane to badanie zalegania moczu w pęcherzu po jego opróżnieniu (ang. post-void residua urine PVR), gdyż uważa się, że zatrzymanie moczu i/lub jego zaleganie jest jednym ze znaczących czynników ryzyka rozwoju ZUM. Hershkovit proponuje nawet zastąpienie rutynowych przesiewowych badań mikrobiologicznych moczu (posiew) badaniem ultrasonograficznym. Jest to szczególnie polecane zwłaszcza u osób po udarze mózgu, czy z cukrzycą w wywiadzie [18,19]. Badanie punktowe, wykonane dla walidacji wyników badania ciągłego stwierdziło zbyt małą czułość rejestracji ciągłej, zbyt małą liczbę badań mikrobiologicznych, brak nadzoru nad antybiotykoopornością (badania przesiewowe) oraz stosowanie antybiotykoterapii bez diagnostyki mikrobiologicznej. Dla wprowadzenia pełnego efektywnego nadzoru nad zakażeniami koniecznie jest wdrożenie procedur z zakresu kontroli zakażeń. Zatem, konieczne jest pełne zrozumienie specyfiki oddziału i jego profilu epidemiologicznego. W przypadku analizowanego oddziału, intensywną kontrolę zakażeń można, a nawet należy ograniczyć do części pacjentów, tj. pacjentów przyjmowanych z innych jednostek oraz pacjentów wymagających intensywnej opieki pielęgniarskiej. Ta grupa powinna podlegać rutynowemu badaniu przesiewowemu (wymaz z nosa, posiew moczu, posiew z okolic rurki tracheotomijnej, wkłucia itp.) oraz systematycznemu nadzorowi ze strony Zespołu Kontroli Zakażeń. Należy również uwzględnić konieczność izolacji pacjentów z objawami zakażenia i/lub skolonizowanych szczepami wielolekoopornymi, bądź manifestującymi mechanizmy oporności. - This copy is for personal use only - distribution prohibited. Wojkowska-Mach J. i wsp., Zakażenia na oddziale rehabilitacji 140 CONCLUSIONS 1. A low infection incidence rate was found at the studied hospital rehabilitation department, which was not in agreement with the literary data. However, the high value of point prevalence indicates insufficient control of infections at the reported unit. 2. The obtained results confirm the importance of intensive long-term infection control in case of bedridden and dependent patients requiring intensive nursing care. 3. Implementation of screening for microbes with particular resistance is essential for this population of patients. The procedure should encompass elderly, previously hospitalized and nursing care-dependent patients. - ibu tio np roh ibit ed . 4. Each rehabilitation department should develop their own procedures, depending on the local conditions of infection control procedures including monitoring. Such procedures should consider characteristics of patients at highest risk of infections. 5. Antimicrobial treatment should be carried out based on the result of microbiological tests. Antibiotic treatment without earlier microbiological diagnosis may prove ineffective. PIŚMIENNICTWO / REFERENCES is c op y is for pe rso na lu se on ly - dis tr 1. Mylotte JM, Graham R, Kahler L, Young BL, Goodnough S: Impact of Nosocomial Infection on Length of Stay and Functional Improvement Among Patients Admitted to an Acute Rehabilitation Unit Infect Control Hosp Epidemiol 2001; 22(2): 83-87. 2. Henderson E, Lergerwood D, Romance L, Nocolle L. Nosocomial infections In short-term rehabilitation patients: a two centre study. Infect Control Hosp Epidemiol 1996; 17(suppl): 24. 3. Mylotte JM, Kahler L, Graham R, Young L, Goodnough S. Prospective surveillance for antibiotic-resistant organisms in patients with spinal cord injury admitted to an acute rehabilitation unit.; Am J Infect Control 2000; 28(4); 291-297. 4. Mylotte JM, Graham R, Kahler L, Young BL, Goodnough S. Impact of nosocomial infection on length of stay and functional improvement among patients admitted to an acute rehabilitation unit.; Infect Control Hosp Epidemiol 2001 Feb; 22(2); 83-87. 5. Mylotte JM, Graham R, Kahler L, Young L, Goodnough S. Epidemiology of nosocomial infection and resistant organisms in patients admitted for the first time to an acute rehabilitation unit.; Clin Infect Dis 2000 Mar; 30(3); 425-432. 6. Santus G , Brun C, Viani P, Pirali F, Pirali F. Nosocomial infections in the rehabilitation department. Eura Medicophys 2005;41:233-237. 7. Roth EJ, Lovell L, Harvey RL, Heinemann AW, Semik P, Diaz S. Incidence of and risk factors for medical complications during stroke rehabilitation. Stroke 2001; 32(2): 523-529. 8. Ersoz M, Ulusoy H, Oktar MA, Akyuz M. Urinary tract infection and bacteriuria In stroke patients: frequencies, pathogen, microorganisms and risk factors. Am J Phys Med Rehabil 2007; 86(9): 734-741. 9. Domka E, Majkowska E, Kwolek A. Ocena częstości występowania powikłań u pacjentów rehabilitowanych z powodu udaru mózgu. Neurol Neurochir Pol 2005; 39, 4: 300-309. 10. Wójkowska-Mach J, Bulanda M, Adamski P, Heczko PB. Wstępna analiza danych uzyskanych w ramach programu kontroli zakażeń. Terapia, 1998; 3(1): 3-6. 11. Emori T.G. National nosocomial infections surveillance system (NNIS): Description of surveillance methods. Am J Infect Control 1991; 19:19–35. 12. Horan TC, Andrus M, Dudeck MA: CDC/NHSN surveillance definition of health care–associated infection and criteria for specific types of infections in the acute care setting. AJIC 2008; 36: 309-332. 13. Langhorne P, Stott DJ, Robertson L, MacDonald J, Jones L, McAlpine C, Dick F, Taylor GS, Murrey G. Medical complications after stroke. A multicenter study. Stroke 2000; 31: 1223-1229. 14. Schaeffer AJ. Urinary tract infections in the elderly. Eur Urol 1991 19(suppl): 2-6. 15. Hershkovitz A, Beloosesky Y, Pomp N, Brill S. In routine screening for urinary tract infection in rehabilitation day-hospital elderly patients necessary? Arch Gerontol Geriatr 2002; 34: 29-36. 16. Aizen E, Ljubuncic Z, Ljubuncic P, Aizen I, Potasman I. Risk Factors for Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus Colonization in a Geriatric Rehabilitation Hospital. J Gerontology 2007; 62: 1152-1156. 17. Modak R, Ross D, Kan VL. Macrolide and clindamycin resistance in Staphylococcus aureus isolates and antibiotic use in a Veterans Affairs Medical Center. Infect Control Hosp Epidemiol. 2008; 29(2): 180-182. 18. Garrett VE, ScottJA, Costich J, Aubrey DL, Gross J. Bladder emptying assessment in stroke patients. Arch Phys Med Rehabil 1989; 70(1):41-43. 19. Wu J, Baguley IJ. Urinary retention in a general rehabilitation unit: prevalence, clinical outcome, and the role of screening. Arch Phys Med Rehabil 2005; 86(9):1772-1777. Praca częściowo finansowana ze środków projektu badawczego nr N N404 047236/ The paper is part of the research project under grant No: N N404 047236. Th This copy is for personal use only - distribution prohibited. This copy is for personal use only - distribution prohibited. This copy is for personal use only - distribution prohibited. - 3. W stosunku do wybranej populacji pacjentów konieczne jest wdrożenie procedur wykonania badania przesiewowego w kierunku obecności drobnoustrojów o szczególnej oporności. Procedura powinna objąć m.in. pacjentów w wieku podeszłym, uprzednio hospitalizowanych oraz wymagających intensywnej opieki pielęgniarskiej. 4. Każdy oddział rehabilitacji powinien wypracować własne, zależne od lokalnych warunków procedury kontroli zakażeń, w tym ich monitorowania. Procedury te powinny uwzględniać charakterystykę grup pacjentów różnie obarczonych czynnikami ryzyka zakażenia. 5. Leczenie przeciwdrobnoustrojowe powinno być prowadzone z uwzględnieniem wyniku badania mikrobiologicznego. Antybiotykoterapia bez wcześniejszej diagnozy mikrobiologicznej może okazać się nieskuteczna. - This copy is for personal use only - distribution prohibited. Wojkowska-Mach J. et al., Infections in patients of rehabilitation department 141 142 - is c Th op y is - lu rso na pe se This copy is for personal use only - distribution prohibited. for This copy is for personal use only - distribution prohibited. ly - - ed . This copy is for personal use only - distribution prohibited. tio np roh ibit ibu dis tr This copy is for personal use only - distribution prohibited. on -