Rynek funduszy inwestycyjnych 4 kwartał 2011

Rynek funduszy inwestycyjnych 4 kwartał 2011

RYNEK FUNDUSZY
INWESTYCYJNYCH
vs. RYNEK BANKOWY
(sytuacja na koniec IV kw. 2011 r.)
Warszawa, 29 stycznia 2012 r.
Departament Strategii Banku
ElŜbieta Sawicka
[email protected]
Agenda
nr slajdu
1. Synteza i prognoza rozwoju rynku funduszy inwestycyjnych*
3-4
2. Koniunktura na rynku funduszy inwestycyjnych*
5-9
3. Napływ środków do funduszy inwestycyjnych i banków*
10-14
4. Największe TFI
15-19
Źródła danych
20
*Dotyczy krajowych funduszy inwestycyjnych; ze względu na nieporównywalność danych historycznych nie uwzględniono aktywów
w zarządzaniu Forum TFI
2
Synteza
Po odnotowanym w III kw. 2011 r. silnym załamaniu rynku funduszy inwestycyjnych (spadek aktywów o 11,1 mld
PLN, przede wszystkim na skutek wyników zarządzania), w IV kw. nastąpił tylko nieznaczny ich spadek (-1,2 mld PLN)
do 106,9 mld PLN*. Zmniejszenie aktywów w IV kw. było wynikiem przede wszystkim ujemnego salda wpłat i umorzeń;
rezultaty wyników zarządzania miały neutralny wpływ na aktywa funduszy, czemu sprzyjało wyprzedaŜ przez
zarządzających akcji krajowych z portfeli funduszy w III kw. w związku z obawami o rozprzestrzenianie się kryzysu
zadłuŜeniowego w strefie euro.
Sytuacja na rynku funduszy inwestycyjnych w IV kw. 2011 r. pozostawała pod wpływem niepewności. Pesymizm
inwestorów wynikający z rozwoju wydarzeń w strefie euro był spowodowany m.in. brakiem decyzji w sprawie
zadłuŜenia Grecji oraz pogarszającą się sytuacją we Włoszech i innych krajach peryferyjnych. NałoŜyły się na to
obawy o trwałość oŜywienia gospodarczego w USA. Istotny wpływ na sytuację na rynku funduszy inwestycyjnych
miała dekoniunktura na GPW na którą oddziaływały m.in. ograniczone od maja 2011 r. środki OFE. Ujemne stopy
zwrotu z jednostek udziałowych realizowane w poprzednich okresach sprzyjały awersji do ryzyka i skutkowały
wycofywaniem przez inwestorów środków z funduszy akcji i mieszanych, a takŜe funduszy dłuŜnych oraz pienięŜnych
i gotówkowych lokując je m.in. w funduszach aktywów niepublicznych.
Wg szacunków Departamentu Strategii Banku PKO Banku Polskiego SA w IV kw. 2011 r. inwestorzy indywidualni
wycofali netto z funduszy inwestycyjnych środki o wartości ok. 0,8 mld PLN, tj. dwukrotnie większej niŜ w III kw.,
lokując je na bezpieczniejsze rachunki bankowe; w IV kw. wolumen depozytów terminowych klientów indywidualnych
wzrósł o 17,2 mld PLN. Odpływ netto środków z funduszy inwestycyjnych odbywał się w warunkach utrzymujących się
ujemnych średnich stóp zwrotu 12M w największych segmentach rynku funduszy, przy niskim, mimo wzrostu,
oprocentowaniu depozytów bankowych. Skutkiem tej sytuacji na rynku funduszy i rynku bankowym były odpowiednie
przesunięcia w strukturze oszczędności gospodarstw domowych.
PKO TFI na koniec IV kw. 2011 r. utrzymało 3 pozycję rynkową na którą awansowało we wrześniu 2011 r.;
zwiększyło przewagę nad ING TFI zajmującego 4 pozycję rynkową i zmniejszyło dystans do Pioneer Pekao TFI,
największego TFI na rynku. Podobnie jak wszystkie TFI z szóstki największych, PKO TFI odnotowało odpływ środków
netto, jednak jego skala była mniejsza niŜ w III kw. i ponad dwukrotnie mniejsza niŜ wynosił odpływ środków netto z
Pioneer Pekao TFI.
* 108,1 mld PLN z TFI Forum
3
Prognoza rozwoju rynku funduszy inwestycyjnych
W 2012 r. nadal na sytuację na rynku funduszy inwestycyjnych będą istotnie oddziaływać czynniki rynkowe z 2011 r.
Zachowania inwestorów będą determinowały ujemne stopy zwrotu zrealizowane w 2011 r. w największych funduszach
inwestycyjnych, czego wyrazem będzie ich ograniczony apetyt na ryzyko.
MoŜna oczekiwać, Ŝe w przypadku utrzymywania się napięć politycznych w strefie euro i perturbacji na rynkach
finansowych oraz makroekonomicznej niepewności, dla inwestorów najwaŜniejsza będzie ochrona kapitału.
W I półroczu 2012 r. sytuacja na rynku funduszy inwestycyjnych będzie determinowana przez:
• zmienność koniunktury na rynku akcji w związku z utrzymującą się niepewnością w strefie euro;
• utrzymującą się awersję do ryzyka będącą wynikiem ujemnych stóp zwrotu wygenerowanych przez fundusze
inwestycyjne w II połowie 2011 r.;
• niskie, mimo wzrostu, oprocentowanie lokat bankowych;
• wycofanie przez banki przed 1 kwietnia 2012 r. wyŜej oprocentowanych depozytów z dzienną kapitalizacją i
poszukiwanie przez klientów bankowych bezpiecznych form oszczędności, a przez banki stabilnych depozytowych
źródeł finansowania działalności mając na względzie lukę między kredytami a depozytami;
• niewielkie osłabienie tempa wzrostu dochodów do dyspozycji gospodarstw domowych;
• wykorzystanie sieci bankowej do sprzedaŜy jednostek funduszy inwestycyjnych w związku z poszukiwaniem
przez banki źródeł wzrostu dochodów pozaodsetkowych i efektywnego wykorzystania własnej sieci.
Wg prognozy PKO Banku Polskiego SA w bazowym scenariuszu przy wzroście indeksu WIG, w 2012 r aktywa
funduszy inwestycyjnych zwiększą się do ok. 120 mld PLN, przy dodatnim saldzie napływu nowych środków na poziomie
2,1 mld PLN. W tym okresie depozyty terminowe osób prywatnych wzrosną o ok. 23,5 mld PLN.
4
Agenda
nr slajdu
1. Synteza i prognoza rozwoju rynku funduszy inwestycyjnych
3-4
2. Koniunktura na rynku funduszy inwestycyjnych*
5-9
3. Napływ środków do funduszy inwestycyjnych i banków
10-14
4. Największe TFI
15-19
Źródła danych
20
*Dotyczy krajowych funduszy inwestycyjnych; ze względu na nieporównywalność danych historycznych nie uwzględniono aktywów
w zarządzaniu Forum TFI
5
Dalszy spadek aktywó
aktywów funduszy inwestycyjnych w IV kw. 2011 r.
Wartość aktywów funduszy inwestycyjnych vs. indeks WIG*
mld PLN
pkt
70 000
180
60 000
150
50 000
120
40 000
90
30 000
60
20 000
30
10 000
gru-11
wrz-11
cze-11
mar-11
gru-10
wrz-10
cze-10
mar-10
gru-09
wrz-09
cze-09
mar-09
gru-08
wrz-08
cze-08
ma-08
gru-07
aktywa funduszy inwestycyjnych (oś L)
W IV kw. 2011 r. był kontynuowany spadek aktywów funduszy
inwestycyjnych zapoczątkowany w sierpniu, ale jego skala była
umiarkowana wobec III kw. Wg serwisu Analizy Online portfel
funduszy inwestycyjnych zmniejszył się nieznacznie (-1,2 mld PLN
kw/kw ; -9,6 mld PLN r/r) do poziomu 106,9 mld PLN*
(31.12.2011 r.), po niewielkim wzroście w październiku i głębszym
spadku w listopadzie niŜ w grudniu.
W IV kw 2011 r. aktywa funduszy inwestycyjnych zmniejszyły się
o 1,1% kw/kw (-8,3% r/r) wobec spadku indeksu WIG o 1,8%
kw/kw (-20,8% r/r).
Główne czynniki determinujące sytuację na rynku funduszy
inwestycyjnych w IV kw. 2011 r.: spadek koniunktury na rynku
akcji na GPW; pogłębiająca się niepewność na rynkach
finansowych i strach przed przyszłością.
Miesięczne
Miesi czne zmiany aktywó
aktywów funduszy inwestycyjnych
indeks WIG (oś P)
mld PLN
pkt
50 000
115
4,3
2,0
1,6
1,4
40 000
0,8
30 000
110
-0,4
0,0
-0,3
-0,6
-1,1
20 000
-2,1
105
10 000
*/ dotyczy 32 krajowych TFI
6
gru-11
paź-11
wrz-11
sie-11
lip-11
cze-11
maj-11
kwi-11
mar-11
lut-11
sty-11
gru-11
indeks WIG (oś P)
-7,3
gru-10
aktywa funduszy inwestycyjnych (oś L)
wrz-11
cze-11
mar-11
0
gru-10
100
-3,6
lis-11
120
0
wrz-07
0
mld PLN
210
Przyczyny zmian aktywó
aktywów funduszy inwestycyjnych
6
mld PLN
4
2
gru-11
paź-11
sie-11
cze-11
kwi-11
lut-11
gru-10
paź-10
sie-10
cze-10
kwi-10
lut-10
gru-09
paź-09
sie-09
cze-09
kwi-09
lut-09
gru-08
paź-08
sie-08
cze-08
kwi-08
lut-08
-2
gru-07
paź-07
0
-4
-6
-8
-10
wynik zarządzania
saldo wpłat i umorzeń
2,48
-12
-1,35
-0,79
-0,93
gru-11
lis-11
paź-11
wrz-11
sie-11
-4,73
lip-11
cze-11
maj-11
saldo wpłat i umorzeń
kwi-11
mar-11
lut-11
sty-11
gru-10
wynik zarządzania
-4,42
-2,56
-1,18
-0,68
-0,1
-0,4
-1,13
0,51
0,86
1,03
0,54
0,7
0,0
1,0
1,0
-0,1
-0,8
0,5
0,9
1,4
2,0
mld PLN
Spadek aktywów funduszy
inwestycyjnych w IV kw. 2011 r. był
wynikiem przede wszystkim odpływu
środków netto (ujemnego salda wpłat i
umorzeń). Z tego tytułu wzrosły o 1,2
mld PLN, co było skutkiem napływu
środków w październiku i odpływu w
listopadzie i grudniu wraz pogarszaniem
się nastrojów inwestorów i spadkiem
apetytu na ryzyko, co moŜe utrzymywać
się w kolejnych 2-3 kwartałach w
warunkach poprawy koniunktury
giełdowej.
W IV kw. 2011 r. wynik zarządzania miał
neutralny wpływ na poziom aktywów,
wobec silnego oddziaływania w III kw.
2011 r. (wynik zarządzania wyceny
wyniósł -10,3 mld PLN). Sprzyjała temu
wyprzedaŜ polskich akcji przez
zarządzających (spadek ich wartości w
portfelach funduszy o 8% w IV kw. i
28,7% w III kw. 2011 r.). Tym samym na
koniec 2011 r. polskie akcje stanowiły
15% (spadek o 4pkt proc. r/r).
7
Wpłaty
Wp aty i wypłaty
wyp aty z funduszy inwestycyjnych
mld PLN
20
8
mld PLN
15
6
10
4
5
2
0
0
-5
-2
-10
-4
wpłaty klientów (oś L)
-15
-6
wypłaty klientów (umorzenia) (oś L)
-20
-8
saldo wpłat i umorzeń (oś P)
-25
-10
-12
paź-07
gru-07
lut-08
kwi-08
cze-08
sie-08
paź-08
gru-08
lut-09
kwi-09
cze-09
sie-09
paź-09
gru-09
lut-10
kwi-10
cze-10
sie-10
paź-10
gru-10
lut-11
kwi-11
cze-11
sie-11
paź-11
gru-11
-30
mld PLN
13,6
6,5
5,4
7,1
6,8
6,6
9,1 7,38
-6,3 -5,1 -6,0 -5,4 -7,1 -6,9 -5,4
-11,5
-13,2
6,9
8,0
-7,43 -6,3 -7,8 -9,0
gru-11
lis-11
sie-11
lip-11
cze-11
maj-11
kwi-11
wypłaty klientów (umorzenia)
mar-11
lut-11
sty-11
gru-10
wpłaty klientów
5,5
paź-11
5,4
wrz-11
6,2
Na wycofywanie środków z funduszy
inwestycyjnych w IV kw. 2011 r. miała
wpływ niepewność na rynkach
finansowych sprzyjająca umarzaniu
jednostek funduszy. Równocześnie klienci
wykorzystywali spadek cen do nowych
zakupów.
W IV kw. 2011 z funduszy inwestycyjnych
odpłynęły środki o wartości 23,2 md
PLN. Skala napływu była mniejsza i
wyniosła 20,3 mld PLN (wartość wpłat i
wypłat była mniejsza niŜ w III kw. 2011r.).
Wpłaty dotyczyły głównie funduszy
uznanych za bardziej bezpieczne; chociaŜ
niektórzy klienci korzystali z okazji
niŜszych cen. Wykazali się jednak
mniejszą aktywnością niŜ w III kw., na co
wskazuje niŜszy średniomiesięczny
poziom nabyć i odkupień. Silniejszy
wzrost aktywności w grudniu był
wynikiem utrzymującej się niepewności
wynikającej z sytuacji w strefie euro.
Mimo słabej koniunktury na rynku
funduszy inwestycyjnych w IV kw. 2011 r.,
TFI utrzymały opłaty na zarządzanie i
opłaty manipulacyjne na niezmienionym
poziomie wobec sytuacji w III kw. 2011 r.
8
Zmiany w segmentach funduszy inwestycyjnych
Zmiana aktywó
aktywów FI m/m wg segmentó
segmentów vs.
vs. indeks WIG
4,0
pkt
3,0
50000
2,0
1,0
40000
0,0
-1,0
-2,0
gru- sty10 11
lut- mar- kwi- maj- cze- lip-11 sie- wrz- paź- lis-11 gru11
11 11 11 11 11
11 11 11
30000
20000
-3,0
-4,0
10000
-5,0
-6,0
0
akcyjne (L)
mieszane (L)
aktywów niepublicznych (L)
dłuŜne (L)
gotówkowe i pienięŜne
WIG (P)
Saldo napł
napływu środkó
rodków – wg segmentó
segmentów FI
mld PLN
1500
1200
pkt
900
600
300
0
-300
-600
wrz-11
paź-11
akcyjne
dłuŜne
ochrony kapitału
lis-11
W IV kw. 2011 r. spośród największych segmentów
rynku funduszy inwestycyjnych najsilniej wzrosły aktywa
funduszy aktywów niepublicznych oraz funduszy akcji
(odpowiednio +11% i +8%), natomiast istotnie poniżej
rynku zmniejszyła się wartość aktywów funduszy ochrony
kapitału (-10%) i funduszy mieszanych* (-6%), co było
wynikiem zarówno wyceny jak i salda wpłat i umorzeń.
W IV kw. 2011 r. największy napływ netto odnotowały
fundusze aktywów niepublicznych (1,6 mld PLM). We
wszystkich pozostałych funduszach przeważały umorzenia
nad wpłatami. Najsilniejszy odpływ netto dotyczył
funduszy mieszanych, co było m.in. skutkiem silnie
ujemnych stóp zwrotu odnotowywanych od II kw. 2011 r.
Mniejsza skala odpływu netto dotyczyła funduszy
pieniężnych i gotówkowych oraz dłużnych, które w III kw.
odnotowały dodatnie saldo napływu. Inwestorzy przestali
traktować tę grupę funduszy jako alternatywę, zwłaszcza,
że przestały gwarantować stopy zwrotu wyższe niż
oprocentowanie depozytów terminowych.
Ujemne saldo funduszy dłużnych to konsekwencja
ograniczonego zaufania inwestorów do rynku długu.
Problemy strefy euro i widmo jej rozpadu oraz obniżki
ratingów krajów europejskich powodowały, że inwestorzy
zaczęli uznawać je za ryzykowne.
60000
mld PLN
gru-11
mieszane
gotówkowe i pienięŜne
aktywów niepublicznych
* obejmujących m.in. produkty aktywnej alokacji, zrównoważone, stabilnego
wzrostu
9
Agenda
nr slajdu
1. Synteza i prognoza rozwoju rynku funduszy inwestycyjnych
3-4
2. Koniunktura na rynku funduszy inwestycyjnych
5-9
3. Napływ środków do funduszy inwestycyjnych i banków*
10-14
4.
15-19
Największe TFI
Źródła danych
20
*Dotyczy krajowych funduszy inwestycyjnych; ze względu na nieporównywalność danych historycznych nie uwzględniono aktywów
w zarządzaniu Forum TFI
10
Miesięczny
Miesi czny napływ
nap yw oszczędno
oszcz dności
dno ci inwestoró
inwestorów indywidualnych
do funduszy inwestycyjnych* i bankó
banków
mld PLN
9,4
10
8
7,9
7,2
6
4
0,4
-1,5
0
-0,1
0,0
0,7
-0,3
lip-11
cze-11
maj-11
kwi-11
mar-11
lut-11
sty-11
-2
gru-10
0,5
-1,6
0,3
-0,6
-0,5
gru-11
0,7
lis-11
1,4
paź-11
0,6
2,7
2,2
wrz-11
1,0
2,0
sie-11
2
2,0
4,7
4,6
4,0
napływ netto środków inwestorów indywidualnych do FI
miesięczny przyrost depozytów terminowych osób prywatnych
paź-07
gru-07
lut-08
kwi-08
cze-08
sie-08
paź-08
gru-08
lut-09
kwi-09
cze-09
sie-09
paź-09
gru-09
lut-10
kwi-10
cze-10
sie-10
paź-10
gru-10
lut-11
kwi-11
cze-11
sie-11
paź-11
gru-11
mld PLN
14
12
10
8
6
4
2
0
-2
-4
-6
-8
-10
napływ netto środków inwestorów indywidualnych do FI
miesięczny przyrost depozytów terminowych osób prywatnych
Na koniec IV kw. 2011 r. aktywa inwestorów
indywidualnych zaangaŜowane na rynku
funduszy inwestycyjnych spadły do poziomu
ok. 67,9 mld PLN (-0,8% wobec -10,8% w III
kw.) stanowiąc ok. 29% wolumenu
depozytów terminowych osób prywatnych
(32% na koniec III kw 2011).
W IV kw 2011 r. inwestorzy indywidualni
wycofali z rynku funduszy inwestycyjnych
środki netto o wartości 0,8 mld PLN (0,4 mld
PLN w III kw. 2011 r.) wobec wzrostu
depozytów terminowych osób prywatnych o
17,2 mld PLN (w III kw. o 20,6 mld PLN)
Analiza salda wpłat i umorzeń inwestorów
indywidualnych i przyrostu terminowych
depozytów osób prywatnych, przy
umiarkowanym tempie wzrostu dochodów do
dyspozycji, wskazuje na ostroŜniejsze
podejście tego segmentu klientów do
inwestycji na rynku kapitałowym realizowane
w warunkach niepewności i zmienności, przy
utrzymującej się większej skłonności do
oszczędzania w bankach gwarantujących
niŜsze, lecz pewne oprocentowanie
oszczędności.
*Szacunki Departamentu Strategii Banku w oparciu o dane Analiz Online
i NBP
11
2012-12-31
Udział
Udzia funduszy inwestycyjnych i lokat gospodarstw
domowych w strukturze oszczędno
oszcz dności*
dno ci*
2010-12-30
61,7%
8,9%
57,7%
11,0%
24,2%
24,9%
lokaty gospodarstw domowych
fundusze inwestycyjne
pozostałe
pozostałe
fundusze inwestycyjne
lokaty gospodarstw domowych
Dane: Analizy Online,
gru-11
wrz-11
cze-11
mar-11
gru-10
wrz-10
cze-10
mar-10
gru-09
wrz-09
cze-09
mar-09
gru-08
wrz-08
cze-08
mar-08
gru-07
wrz-07
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
Na skutek rosnącej niepewności na rynkach
finansowych powodującej odpływ środków z
funduszy inwestycyjnych spadł ich udział w
strukturze oszczędności gospodarstw
domowych.
Udział funduszy inwestycyjnych w
oszczędnościach gospodarstw domowych na
koniec 2011 r. spadł do 8,9% wobec 11% na
koniec 2010 r. i 20,3% we wrześniu 2007 r., a
udział lokat gospodarstw domowych wzrósł
do 61,7% wobec 42,5% we wrześniu 2007 r.
(kiedy to udział funduszy inwestycyjnych w
oszczędnościach był najwyŜszy w historii).
Potwierdza to, Ŝe w warunkach dobrej
koniunktury na rynku kapitałowym klienci są
skłonni do podejmowania inwestycji bardziej
ryzykownych, a w okresie dekoniunktury
wracają do banków gwarantujących większe
bezpieczeństwo oszczędności.
*Szacunki Departamentu Strategii Banku w oparciu o dane Analiz Online
i NBP
12
mld PLN
9,7
10
gru- sty10 11
lut- mar- kwi- maj- cze- lip11 11 11 11 11 11
-0,3
-0,3
0,2
0,3
0,2
0,4
-0,9
-1,4
-4
-1,0
-0,1
-0,1
0,0
-2
5,0
0,3
0,3
0,0
0
-3,4
2
0,5
4
3,4
4,0
6
6,8
5,7
8
-2,7
12
11,1
Miesięczny
rodkó
Miesi czny napływ
nap yw środk
rodków inwestoró
inwestorów instytucjonalnych*
instytucjonalnych*
do funduszy inwestycyjnych i bankó
banków
sie- wrz- paź- lis- gru11 11 11 11 11
napływ netto do FI środków inwestorów instytucjonalnych
przyrost depozytów terminowych podmiotów instytucjonalnych
m/m
mld PLN
20
16
12
8
4
paź-11
lip-11
kwi-11
sty-11
paź-10
lip-10
kwi-10
sty-10
paź-09
lip-09
kwi-09
sty-09
paź-08
lip-08
kwi-08
st-08
-4
paź-07
0
-8
Fundusze inwestycyjne odgrywają
nieznaczną rolę w lokowaniu wolnych
środków przez niefinansowych inwestorów
instytucjonalnych. Ten poziom jest od wielu
lat stabilny.
W IV kw 2011 r. aktywa inwestorów
instytucjonalnych na rynku funduszy
inwestycyjnych spadły do ok. 39 mld PLN
(-0,4 mld PLN kw/kw; +1,8 mld PLN r/r).
W IV kw. 2011 r. inwestorzy instytucjonalni
wycofali z rynku funduszy inwestycyjnych
środki netto o wartości 0,4 mld PLN . W
tym okresie depozyty terminowe
podmiotów instytucjonalnych wzrosły o
11,8 mld PLN.
W 2011 r. napływ netto środków
inwestorów instytucjonalnych pozostał
neutralny wobec wolumenu aktywów
funduszy inwestycyjnych tego segmentu
klientów. W tym okresie depozyty
terminowe inwestorów instytucjonalnych
wzrosły o 25 mld PLN.
-12
napływ netto do FI środków inwestorów instytucjonalnych
przyrost depozytów terminowych podmiotów instytucjonalnych m/m
* Szacunki PKO Banku Polskiego SA w oparciu o dane Analiz Online
13
gru-11
paź-11
sie-11
cze-11
kwi-11
lut-11
gru-10
Średnie
rednie stopy zwrotu 12 M funduszy inwestycyjnych vs.
vs.
oprocentowanie depozytó
depozytów bankowych
25%
4,8%
15%
4,6%
4,3%
5%
-5%
-7,5%
-15%
-15,7%
-25%
fundusze polskich akcji
fundusze mieszane
fundusze stabilnego wzrostu polskie uniwersalne
fundusze dłuŜne złotowe uniwersalne
fundusze pienięŜne i gotówkowe
średnie oprocentowanie depozytów GD */
-23,2%
*/ dotyczy nowych umów złotowych
65%
45%
25%
-15%
-35%
paź-07
gru-07
lut-08
kwi-08
cze-08
sie-08
paź-08
gru-08
lut-09
kwi-09
cze-09
sie-09
paź-09
gru-09
lut-10
kwi-10
cze-10
sie-10
paź-10
gru-10
lut-11
kwi-11
cze-11
sie-11
paź-11
gru-11
5%
Napływ środków do funduszy jest
zależny w dużym stopniu od stóp zwrotu
realizowanych w okresach wcześniejszych.
Potwierdza to sytuacja w IV kw. 2011 r. W
okresie sierpień-grudzień 2011 r. średnie
stopy zwrotu 12M głównych segmentów
funduszy (dominujących w strukturze
aktywów rynku) spadły poniżej poziomu
średniego oprocentowania oferowanego
przez banki gospodarstwom domowym, a
od sierpnia fundusze powiązane z rynkiem
akcji generowały ujemne stopy zwrotu
12M. Tym samym fundusze inwestycyjne
powiązane z rynkiem akcji zdecydowanie
przestały być konkurencyjne cenowo
wobec depozytów bankowych, co
determinowało napływ do nich środków
netto w IV kw. 2011 r. i będzie negatywnie
oddziaływało na napływ środków do
funduszy inwestycyjnych w kolejnych kilku
kwartałach.
-55%
fundusze polskich akcji
fundusze mieszane
fundusze stabilnego wzrostu polskie uniwersalne
fundusze dłuŜne złotowe uniwersalne
fundusze pienięŜne i gotówkowe
średnie oprocentowanie depozytów GD */ */ dot. nowych umów złotowych
* wg klasyfikacji Analizy Online zaznaczonej na wykresach
14
Agenda
nr slajdu
1. Synteza i prognoza rozwoju rynku funduszy inwestycyjnych
3-4
2. Koniunktura na rynku funduszy inwestycyjnych
5-9
3. Napływ środków do funduszy inwestycyjnych i banków
10-14
4. Największe TFI
15-19
Źródła danych
20
15
Aktywa w zarzą
zarządzaniu najwię
największych TFI
Aktywa w zarzą
zarządzaniu najwię
największych TFI
Pioneer
Pekao TFI
mld PLN
18
16
Aviva
Investors
Poland TFI
PKO TFI
14
12
10
ING TFI
8
6
BZ WBK TFI
4
gru-11
wrz-11
cze-11
mar-11
gru-10
wrz-10
cze-10
mar-10
gru-09
2
Union
Investment
TFI
Zmiana aktywó
aktywów w zarzą
zarządzaniu najwię
największych TFI (m/m)
200
mln PLN
0
-200
-400
W IV kw.2011 r. łączne aktywa w zarządzaniu
6 największych TFI* spadły silniej (4,3% kw/kw;
-2,4 mld PLN) niż aktywa w zarządzaniu całego
rynku TFI (-1,1%). Najsilniejszy spadek odnotowały
aktywa Pioneer Pekao TFI (-5,1%), BZ WBK TFI
(-6,1%) i ING TFI (-5,3%). Spadek aktywów w
zarządzaniu PKO TFI był słabszy niż konkurentów.
W IV kw. 2011 r. był kontynuowany spadek
koncentracji rynku funduszy. Udział w rynku
6 największych TFI spadł do 41,4% (wobec 51,5% na
koniec 2010 r.) na rzecz średnich TFI, których
fundusze realizowały wyższe stopy zwrotu.
O rozwoju rynku funduszy inwestycyjnych w IV kw.
2011 r. zadecydowały 2 średnie, dynamicznie
rozwijające się towarzystwa Ipopema TFI i
Copernicus Capital TFI, których łączne aktywa w
zarządzaniu, stanowiąc 5,9% rynku, wzrosły o 15,1%
(+1,6 mld PLN). Utrzymanie tak dynamicznego
rozwoju w następnych okresach przez te TFI może
spowodować istotne zmiany rynkowe.
-600
-800
paź-11
lis-11
gru-11
-1000
Pioneer
Pekao TFI
BZ WBK TFI
ING TFI
PKO TFI
Union
Investment
TFI
Aviva
Investors
Poland TFI
* Na koniec 2011 r. działalność operacyjną na rynku polskim
prowadziło 50 krajowych towarzystw funduszy inwestycyjnych
posiadających licencję Komisji Nadzoru Finansowego, z tego 34 były
monitorowane przez Izbę Zarządzających Aktywami i Funduszami
uwzględnione w niniejszej analizie.
kwartalna zmiana aktywów w zarządzaniu 4Q/3Q2011
-734
-507
-445
-338
-299
-94
16
Przyczyny zmian aktywó
aktywów najwię
największych TFI
Saldo wpł
wpłat i umorzeń
umorzeń *
W IV kw. 2011 r. każde z 6 największych TFI odnotowało
0
mln PLN
-50
-100
-150
-200
-250
paź-11
lis-11
gru-11
-300
Pioneer
Pekao TFI
PKO TFI
Union
Invest. TFI
ING TFI
BZ WBK TFI
Aviva
Poland TFI
saldo wpłat i umorzeń w 4Q2011 (mln PLN)
-882
-361
-375
-319
-77
-296
Zmiana aktywó
aktywów netto na skutek wynikó
wyników zarzą
zarządzania (m/m)
Pioneer
Pekao TFI
Union Invest.
TFI
PKO TFI
Aviva Poland
TFI
ING TFI
BZ WBK TFI
mln PLN
600
300
0
-300
paź-11
lis-11
odpływ środków netto (ujemne saldo wpłat i umorzeń) najsilniejszy Pioneer Pekao TFI. Odpływ z PKO TFI był ponad
dwukrotnie niższy niż z Pioneer Pekao TFI.
Odwrotną tendencję odnotowano w średnich TFI
niefunkcjonujących w ramach bankowych grup kapitałowych;
najwyższy napływ netto był do Ipopema TFI (+944 mln PLN) i
Capital Copernicus TFI (+677 mln PLN) wobec odpływu netto z
PKO TFI w wysokości 375 mln PLN. Było to wynikiem
osiąganych efektów zarządzania.
Według szacunków Departamentu Strategii Banku PKO
Banku Polskiego SA w IV kw. 2011 r. najsilniejszy na rynku
spadek aktywów netto na skutek efektów zarządzania
odnotowało BZ WBK TFI. Natomiast najsilniejszy wzrost
aktywów z tego tytułu odnotowały Pioneer Pekao TFI (+148 mln
PLN oraz TFI Allianz (+133 mln PLN) - posiadający 2%-wy udział
w rynku pod względem wartości aktywów w zarządzaniu. Poziom
spadku aktywów netto na skutek efektów zarządzania w PKO
TFI był ok. 4-krotnie mniejszy niż w Pioneer Pekao TFI .
W 2011 r. najsilniejszy na rynku napływ środków netto
odnotowały: Ipopema TFI (+2,4 mld PLN) i Copernicus TFI(+1,4
mld PLN) wobec odpływu netto z PKO TFI wynoszącego 0,9 mld
PLN i Pekao TFI - 2,1 mld PLN.**
* wg danych Analiz Online
** nie uwzględniono napływu netto środków do TFI PZU (+2,3 mld PLN,
który w dużym stopniu (+1,1 mld PLN) był wynikiem zdarzenia
jednorazowego wynikającego z przesunięcia środków w ramach GK PZU.
gru-11
zmiana aktywów natto na skutek efektów zarządzania w 4 kw. 2011 (mln PLN)
+148
+62
+37
-17
-126
-210
17
Udział
Udziały rynkowe najwię
największych TFI*
Udział
Udział w rynku najwię
największych TFI
Pioneer
Pekao TFI
12,0%
14%
8,5%
10%
7,05%
Aviva
Investors
Poland TFI
PKO TFI
6,95%
ING TFI
6,8%
BZ WBK TFI
6,6%
Union
Investment
TFI
gru-11
lis-11
paź-11
wrz-11
sie-11
lip-11
cze-11
maj-11
kwi-11
lut-11
mar-11
Źródło: IZFiA
sty-11
gru-10
6%
PKO TFI - zmiany pozycji rynkowej i udział
udziałów w rynku
mld PLN
9,8
9,0%
9,4
9,0
8,6%
8,3%
8,2%
8,6
8,3% 8,3%
8,2%
8,2% 8,2% 8,1%
8,2
8,0%
7,9%
7,8
7,8%
7,8%
7,4%
7,2%
7,4
7,0%
7,3%
#5.
#4.
gru-11
lis-11
paź-11
wrz-11
sie-11
lip-11
cze-11
maj-11
kwi-11
mar-11
lut-11
sty-11
7,0%
gru-10
7,0
pozycja rynkowa
#3.
Źródło: IZAiF
aktywa netto PKO TFI (oś L)
Na koniec IV kw. 2011 r. pozycję lidera
rynku funduszy inwestycyjnych pod względem
aktywów w zarządzaniu utrzymało Pioneer
Pekao TFI, mimo spadku udziałów w rynku: 1,4 pkt proc. kw/kw i -3,5 pkt proc. w 2011 r.,
wobec spadku PKO TFI odpowiednio o -0,7 pkt
proc. i -1,3 pkt proc.
Na koniec IV kw. 2011 r. PKO TFI utrzymało
trzecią pozycję rynkową - zdobytą we wrześniu
- nieco zwiększając w IV kw. dystans wobec
ING TFI zajmującego czwartą pozycję (o 0,1
pkt proc.), co było rezultatem przede
wszystkim lepszych efektów zarządzania w
PKO TFI niż w ING TFI.
W 2011 r. PKO TFI systematycznie
zmniejszało dystans w zakresie aktywów w
zarządzaniu wobec Pioneer Pekao TFI. Na
koniec 2011 r. wynosił 5 pkt proc. wobec 5,7
pkt proc. na koniec III kw. 2011 r. i 7,2 pkt
proc. na koniec 2010 r.
udział w rynku PKO TFI (oś P)
*Udziały rynkowe poszczególnych TFI w październiku, listopadzie i
grudniu 2011 r. Zostały zaniżone po uwzględnieniu w
statystykach IZAiF aktywów TFI Forum (wynoszących odpowiednio
6,8 mld PLN, 6,8 mld PLN i 7,5 mld PLN), które wcześniej
nie raportowało do IZFiA.
18
Stopy zwrotu funduszy największych TFI
Stopy zwrotu 24M (30 grudnia 2011 r.)
Stopy zwrotu 12M (30 grudnia 2011 r.)
fundusz akcji
(AKP UN)
fundusz
stabilnego
wzrostu (MIP
ST)
fundusze
fundusz
gotówkowy i
zrównowaŜony pienięŜny (RPP
(MIP ZR)
UN)
fundusze
obligacji (PDP
UN)
fundusze akcji
(AKP UN)
5%
16%
0%
10%
-5%
4%
-10%
-2%
-15%
-20%
-30%
średnie oprocentowanie nowych depozytów GD 4,6%
rynek
Aviva Investors Poland TFI
ING TFI
Union Investment TFI
−
-26%
-32%
-40%
−
fundusze
gotówkowe i
pienięŜne (RPP fundusze obligacji
UN)
(PDP UN)
-14%
-25%
fundusze
zrównowaŜone
(MIP ZR)
-8%
-20%
-35%
fundusze
stabilnego
wzrostu (MIP ST)
Pioneer Pekao TFI
PKO TFI
BZ WBK AIB TFI
rynek
Aviva Investors Poland TFI
ING TFI
Union Investment TFI
Pioneer Pekao TFI
PKO TFI
BZ WBK AIB TFI
Wg stanu na 30 grudnia 2011 r. w kaŜdym z 6 największych TFI wypracowano:
ujemne stopy zwrotu 12M dla funduszy powiązanych z rynkiem akcji (AKP UN, MIP ST i MIP ZR) dominujących w strukturze
aktywów rynku; we wszystkich analizowanych kategoriach najsilniejsze spadki dotyczyły funduszy zarządzanych przez
Pioneer Pekao TFI, a najmniejsze -Union Investment TFI; spadki stóp zwrotu 12M w funduszach PKO TFI były niŜsze niŜ
średnia rynkowa;
dodatnie stopy zwrotu 12M dla funduszy gotówkowych i pienięŜnych (RPP UN) oraz funduszy obligacji (PDP UN); jednak w
większości TFI dodatnie stopy zwrotu wypracowane przez fundusze pienięŜne i gotówkowe były niŜsze od średniego
oprocentowania nowych złotowych depozytów gospodarstw domowych wynoszącego 4,6%; nieco wyŜsze stopy zwrotu 12M
od średniego oprocentowania depozytów bankowych wypracowały wszystkie analizowane fundusze obligacji (poza
funduszem Pioneer Pekao TFI); stopy zwrotu 12M wypracowane przez fundusze RPP UN i PDP UN oferowane przez PKO TFI
były wyŜsze od średniej rynkowej.
Stopy zwrotu wypracowane na koniec IV kw. 2011 r. przez fundusze o największym udziale w rynku niŜsze od średniego
oprocentowania złotowych depozytów gospodarstw domowych będą negatywnie oddziaływały na napływ środków do tych
funduszy inwestycyjnych w kolejnych kwartałach. MoŜna spodziewać się, Ŝe największy odpływ środków moŜe nastąpić z
funduszy akcji (AKP UN), funduszy stabilnego wzrostu i funduszy zrównowaŜonych wszystkich największych TFI.
19
Źródła danych:
•
Analizy Online
•
IZAiF
•
EcoWin Pro
•
GPW
•
NBP
•
GUS
obliczenia, szacunki Departamentu Strategii Banku z wykorzystaniem prognoz Departamentu Analiz
Ekonomicznych i Biura Strategii Rynkowych PKO Banku Polskiego SA
•
20