wsei-i1-w05-so-net-6..
Transkrypt
wsei-i1-w05-so-net-6..
Podstawy informatyki Temat 04 OPROGRAMOWANIE cz.2 Systemy operacyjne "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 1 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 2 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 3 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 4 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 5 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 6 1 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 7 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 8 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 9 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 10 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 11 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 12 2 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 13 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 14 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 15 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 16 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 17 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 18 3 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 19 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 20 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 21 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 22 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 23 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 24 4 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 25 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 26 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 27 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 28 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 29 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 30 5 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 31 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 32 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 33 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 34 Interfejs znakowy Microsoft(R) MS-DOS(R) Version 6.20 (C)Copyright Microsoft Corp 1981-1993. C:\WINDOWS> "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 35 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 36 6 Polecenia trybu znakowego Nakładki sterowane przez menu C: \ UTI L>he l p C: \ UTI L>f or ma t / ? For ma t s a di s k f or us e wi t h MS- DOS. FORMAT FORMAT FORMAT FORMAT dr i dr i dr i dr i ve : ve : ve : ve : / V[ : l a be l ] /Q /U / F: s i z e /B /S / T: t r a c k s / N: s e c t or s /1 /4 /8 /C [ / V[ : [ / V[ : [ / V[ : [ / Q] l a bel l a bel l a bel [ / U] ]] [/ ]] [/ ]] [/ [ / 1] Q] [ / U] [ / Q] [ / U] [ / Q] [ / U] [ / [ / 4] [ / 8] F: s i z e ] [ / B | / S] [ / C] T: t r a c ks / N: s e c t or s ] [ / B | / S] [ / C] 1] [ / 4] [ / B | / S] [ / C] [ / B | / S] [ / C] Spe c i f i e s t he vol ume l a b e l . Pe r f or ms a qui c k f or ma t . Pe r f or ms a n unc ondi t i ona l f or ma t . Spe c i f i e s t he s i z e of t he f l oppy di s k t o f or ma t ( s uc h a s 160, 180, 320, 360, 720, 1. 2, 1. 44, 2. 88) . Al l oc a t e s s pac e on t he f or ma t t e d di s k f or s ys t e m f i l e s . Copi e s s ys t e m f i l e s t o t he f or ma t t e d di s k. Spe c i f i e s t he numbe r of t r a c ks pe r di s k s i de . Spe c i f i e s t he numbe r of s e c t or s pe r t r a c k . For ma t s a s i ngl e s i de of a f l oppy di s k. For ma t s a 5. 25- i nc h 360K f l oppy di s k i n a hi gh- dens i t y dr i ve. For ma t s e i ght s e c t or s pe r t r a c k . Te s t s c l us t e r s t ha t a r e c ur r e nt l y ma r ke d " bad. " C: \ UTI L>__ "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 37 Interfejs graficzny MS Windows 3.1 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 38 Interfejs graficzny - MS Windows 98 39 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 40 Rozwój koncepcji systemów operacyjnych 1950 Kompilatory Brak oprogramowania 1960 Multics Podział 1970 Wielodostępność 1980 1990 Systemy rozproszone czasu Systemy Wieloprocesory Wsadowe Monitory Tolerowanie awarii rezydentne 1960 1970 UNIX 1980 1990 Minikomputery Kompilatory Brak Wieloprocesory Wielodostępność oprogramowania Podział Monitoryczasu Tolerowanie awarii rezydentne 1970 1980 UNIX 1990 Mikrokopmputery Kompilatory Brak oprogramowania Interakcyjność Wieloprocesory Monitory Wielodostępność Komputery sieciowe rezydentne Brak oprogramowania Kompilatory "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 41 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 42 7 Struktura systemu Unix System MS-DOS Programy użytkowe Użytkownicy Powłoki i polecenia Kompilatory i interpretery Biblioteki systemowe Interfejs funkcji systemowych jądra Rezydentne programy systemowe Sygnały Planowanie przydzia łu procesora Wymiana Stronicowanie na żądanie System znakowego WE/WY Moduły sterujące terminali Moduły obsługi urządzeń z poziomu MS-DOS System plików Obs ługa terminali Zast ępowanie stron Pamięć wirtualna System blokowego WE/WY Modu ły sterujące dysków i ta śm Interfejs między jądrem a sprzętem Sterowniki terminali Terminale Moduły obsługi urządzeń w pamięci ROM BIOS "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 43 Sterowniki urz ądzeń Dyski i ta śmy Sterowniki pami ęci Pamięć operacyjna "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 44 Sieci rozległe PC PC Podstawy informatyki 33.6K Temat 05 Sieci komputerowe 56K 56K Serwer Internetowy "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 45 ISO - International Organization for Standardization ANSI - American National Standards Institute IEEE - Institute of Electrical and Electronic IEC - International Electrotechnical Commission IAB - Internet Architecture Board PKN - Polski Komitet Normalizacyjny "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 46 ISO - International Organization for Standardization Standardy - organizacje • • • • • • "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 47 Międzynarodowa Organizcja Normalizacyjna. Utworzona w 1946 roku w Szwajcarii, w Genewie. ISO jest niezależnym podmiotem afiliowanym przez Organizację Narodów Zjednoczonych do określania standardów międzynarodowych. Zakres jej działania obejmuje praktycznie wszystkie dziedziny wiedzy ludzkiej, poza elektrotechniką i elektroniką. Aktualnie ISO składa się z ponad 90 różnych organizacji standaryzacyjnych z siedzibami na całym świecie. Najważniejszym standardem opracowanym przez ISO jest Referencyjny Model Systemu Otwartych Połączeń (Open System Interconnection), czyli model OSI. "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 48 8 ANSI - American National Standards Institute IEEE - Institute of Electrical and Electronic Engineers Amerykański Narodowy Instytut Normalizacji jest prywatną, niekomercyjną (non-profit). Jej misją jest ułatwianie rozwoju, koordynacji oraz publikowanie nieobligatoryjnych standardów. Organizacja ta nie wdraża aktywnie ani nie narzuca nikomu swoich standardów. Uczestniczy natomiast w pracach organizacji ustanawiających standardy globalne, takich jak ISO, IEC itp., w związku z tym niezgodność z jej standardami powoduje niezgodność ze standardami globalnymi. "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 Instytut Elektryków i Elektroników jest odpowiedzialny za definiowanie i publikowanie standardów telekomunikacyjnych oraz przesyłania danych. Jego największym osiągnięciem jest zdefiniowanie standardów LAN oraz MAN. Standardy te tworzą wielki i skomplikowany zbiór norm technicznych, ogólnie określany jako "Project 802" lub jako seria standardów 802. Celem IEEE jest tworzenie norm, które byłyby akceptowalne dla ANSI. Akceptacja taka zwiększa bowiem forum norm dzięki uczestnictwa ANSI w globalnych organizacjach określających standardy. 49 IEC - International Electrotechnical Commission 50 IAB - Internet Architecture Board Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna z siedzibą w Genewie, założona w 1909 roku. Komisja IEC ustanawia międzynarodowe standardy dotyczące wszelkich zagadnień elektrycznych i elektronicznych. Aktualnie w jej skład wchodzą komitety z 40 państw. W Stanach Zjednoczonych Instytut ANSI reprezentuje zarówno IEC, jak i ISO. IEC oraz ISO dostrzegły, że technologie informatyczne stanowią potencjalny obszar zazębiania się ich kompetencji; w celu określenia standardów dla technologii informatycznych utworzyły, więc Połączony Komitet Techniczny (ang. JTC - Join Technical Committee). "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 51 Komisja Architektury Internetu zarządza techniczną stroną rozwoju sieci Internet. Składa się z dwóch komisji roboczych: Grupy Roboczej ds. Technicznych Internetu oraz z Grupy Roboczej ds. Naukowych Internetu. Grupy te są odpowiedzialne za ustanawianie standardów technicznych dla Internetu, jak również nowych standardów, przykładowo, takich jak protokół IP "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 52 PKN - Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości(http://www.pkn.pl) • PKN - istnieje od 1923 r. • Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości (PKNMiJ), centralny organ administracji państwowej do spraw normalizacji, metrologii, jakości • Nowa ustawa o normalizacji uchwalona przez Sejm 12 września 2002 r. (weszła w życie 1 stycznia 2003 r.): • Polskie Normy są zatwierdzane przez krajową jednostkę normalizacyjną; • wprowadza całkowitą dobrowolność stosowania norm; • dopuszcza powoływanie Polskich Norm w przepisach prawnych po ich opublikowaniu w języku polskim, co nie zmienia ich statusu jako dokumentu do dobrowolnego stosowania; "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 Model ISO OSI 53 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 54 9 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 55 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 56 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 57 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 58 Standardy LAN "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 59 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 60 10 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 61 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 62 63 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 64 Sieci lokalne Server PC karty sieciowe Hub lub repeater wysyła pakiety do wszystkich portów nie potrafiąc ich rozdzielić na poszczególne porty. "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 Zasady pracy przełączników C Server D E F G H I J K I M N B Hub 10 Hub 10/100 Hub 100 Szybkie połączenie do serwera Przełącznik 10/100 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 65 Przełącznik wysyła pakiety tylko pod wskazane adresy "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 66 11 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 67 Gigabit Ethernet - przyszłość Ethernet "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 68 Architektura TCP/IP Fast Ethernet Gigabit Ethernet TCP/IP a model OSI Przepustowość 10Mbps 100 Mbps 1000 Mbps Kat 5 UTP 100 m (min) 100 m 100 m Adresowanie STP/Coax. 300 m 100 m 25m Warstwy TCP/IP Wielomodowy Światłowód 2 km 412 m 200-550 m Jednomodowy Światłowód 25 km 20 km 3 km "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 69 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 70 TCP/IP a model OSI TCP/IP a model OSI Zestaw protokołów TCP/IP nie jest w pełni zgodny z siedmiowarstwowym modelem odniesienia OSI. • wyłącznie trzy warstwy ponad warstwą łącza danych • nie tworzy pełnej hierarchii w ścisłym znaczeniu tego słowa • funkcje spełniane przez poszczególne warstwy modelu OSI nie pokrywają się z funkcjami warstw modelu TCP/IP • siłą napędową rozwoju TCP/IP są użytkownicy końcowi "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 71 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 72 12 Adresowanie • Istnieje tzw. lista dobrze znanych portów, zawierająca adresy standardowych aplikacji i usług TCP/IP. • Porty służą do identyfikacji aplikacji i usług wykorzystujących TCP lub UDP jako protokół transportowy. • Każdy komputer w sieci TCP/IP ma niepowtarzalny, 32-bitowy adres IP identyfikujący nie tylko komputer, lecz również sieć do której należy. • Adresy IP są 32-bitowe i zapisuje się je w notacji dziesiętnej oddzielając poszczególne segmenty adresu kropkami. • Na adres IP składają się trzy podstawowe elementy : bity określające klasę adresu część identyfikująca sieć lokalną część identyfikującą konkretny komputer w sieci "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 73 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 74 Adresowanie Internetowe adresy domenowe Na poniższym rysunku pokazano schemat adresowania IP i to, jak klasa adresu determinuje liczbę adresów dla podsieci i komputerów. Internetowe adresy domenowe wprowadzono w celu ułatwienia zapamiętania adresów. Podstawowa składnia takiego adresu wygląda następująco: usługa.nazwa.kategoria.kraj klasę A rozpoczyna liczba od 0 do 127. Wykaz dostępnych usług Lista podstawowych kategorii klasę B rozpoczyna liczba od 128 do 191. klasę C rozpoczyna liczba od 192 do 223. klasę D rozpoczyna liczba od 224 do 239. ftp www archie gopher irc serwer FTP serwer World Wide Web serwer usługi Archie serwer usługi Gopher serwer usługi IRC klasę E rozpoczyna liczba od 240 do 255. "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 75 com (commercial) edu (educational) gov (governemet) mil (military) org (organization) net (network) "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 76 Nowe domeny główne Warstwy TCP/IP W dniu 16 października 2000 r. ICANN, amerykańska Niezależna Korporacja ds. Nadawania Nazw i Numerów, zatwierdziła po raz pierwszy w historii Internetu zmiany w systemie domen internetowych. Warstwa aplikacji •.info - dla stron informacyjnych takich jak "żółte strony"; •.biz - dla firm; •.name - dla stron prywatnych (coś dla nas); •.pro - dla prawników, lekarzy i zawodów wymagających specyficznych kwalifikacji; •.museum - dla muzeów; •.coop - dla spółek i związków; •.aero - dla przemysłu lotniczego. "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 komercjalny edukacyjny rządowy wojskowy inne organizacje zasobów sieciowych Warstwa transportowa Warstwa sieciowa Warstwa łącza danych 77 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 78 13 Reprezentacja graficzna "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 79 81 Najważniejsze usługi Internetowe 1/2] "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 82 Najważniejsze usługi Internetowe [2/2] • Telnet (Network Terminal Protocol) jest protokołem terminala sieciowego, służy do zalogowania się i zdalnej pracy na odległym komputerze z wykorzystaniem konsoli tekstowej. • FTP (File Transfer Protocol) jest protokołem transmisji plików, umożliwia transmisję i odbiór plików z odległego systemu. Ponadto jest oczywi ście możliwość wylistowania zawartości katalogów. • SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) jest podstawowym protokołem transmisji poczty. Umożliwia wysyłanie poczty elektronicznej e-mail. • POP (postoffice) jest protokołem pocztowym, za jego pomocą możemy odbierać naszą pocztę z serwera. • HTTP (Hypertext Transfer Protocol) jest protokołem odpowiedzialnym za przesyłanie w Internecie stron WWW. "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 80 Zasada działania RARP Zasada działania ARP "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 83 • SSH (Secure Shell Login) jest bezpiecznym protoko łem terminala sieciowego udostępniającym usługi szyfrowania połączenia. Zalecany do stosowania zamiast telnetu. • Finger jest usługą dostarczania informacji o u żytkowniku, umożliwia zapytywanie odległego serwera o dane osobiste interesuj ącego nas użytkownika. Ze względów bezpieczeństwa wychodzi z użycia. • NNTP (USENET News Transfer Protocol) protokół transmisji USENET-owej. Służy do transmisji listów na grupę dyskusyjną i odczytywania listów z grup dyskusyjnych. • SNMP (Simple Network Management Protocol) prosty protokół zarządzania siecią. Służy do konfiguracji urządzeń sieciowych (tych udostępniających tę usługę) oraz do zbierania informacji o ich działaniu. • IRC (Internet Relay Chat) protokół służący do prowadzenia rozmów za pomocą konsoli tekstowej. "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 84 14 MS Windows - organizacja sieci protokoły sieciowe Model OSI "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 85 7. Dostęp do plików, potoki, skrzynki pocztowe, poczta, ... 6. warstwa prezentacji 6. System 5. warstwa sesji 5. 4. warstwa transportu 4. 3. warstwa sieci 3. 2. warstwa łącza 2. 1. warstwa fizyczna 1. Ethernet, Token Ring, ... MPR Redirector Gniazda 7. warstwa zastosowań NetBIOS •Dostęp do sieci w środowisku Ms Windows •Składniki architektury sieciowej •Sterowniki urządzeń wirtualnych •Sieciowe mechanizmy wymiany informacji: •NetBIOS •gniazda •skrzynki pocztowe (mailslots) •nazwane potoki •zdalne wywołanie procedury •Poczta elektroniczna jako przykład usługi sieciowej Windows 95 TDI Net BE UI TCP/IP NDIS 5 nośnik transmisji "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 86 Sterownik urządzenia wirtualnego (virtual device driver) Architektura sieciowa • proces działający w trybie jądra rozszerzający możliwości systemu • składniki sterownika: – – – – – inicjalizacja procedury obsługi przerwań i wyjątków obsługa komunikatów systemowych usługi (dla innych sterowników) funkcje (dla programów użytkowych) "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 Sterownik karty sieciowej (Network Adapter Driver) NDIS (Network Driver Interface Specification) • sterownik urządzenia wirtualnego odpowiedzialny za obsługę karty sieciowej • implementacja funkcji wywoływanych przez sterownik NDIS • funkcje sterownika: MiniportXXX lub MacXXX • zwany inaczej Network Interface Card (NIC) Driver "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 88 89 • sterownik urządzenia wirtualnego odpowiedzialny za komunikację ze sterownikami kart sieciowych • udostępnia funkcje systemu operacyjnego na potrzeby sterownika karty sieciowej • wywołuje funkcje sterownika karty sieciowej • implementuje funkcje wywoływane przez sterownik urządzenia wirtualnego implementujący protokół sieciowy • współdziałanie wielu kart sieciowych jednocześnie • funkcje sterownika: ProtocolXXX "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 90 15 TDI (Transport Driver Interface) MPR (Multiple Provider Router) • implementacja operacji sieciowych udostępnianych programom użytkowym: przeglądanie i zarządzanie zasobami sieciowymi - funkcji WNetXxx • izolacja programu użytkowego od protokołów sieciowych • komunikacja z TDI za pośrednictwem sterowników zdalnych systemów plików: – network redirector - korzystanie z zasobów sieciowych – network server - udostępnianie zasobów lokalnych • zestaw operacji udostępnianych przez sterownik urządzenia wirtualnego implementujący protokół sieciowe • zapewnia komunikację dwukierunkową z wyższą warstwą • obsługa komunikacji w trybie połączeniowym i bezpołączeniowym • współdziałanie wielu protokołów jednocześnie "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 91 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 92 Gniazda Dziękuję za uwagę "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 93 "Informatyka I", Tadeusz Wilusz 2005 94 16