klub czterech żywiołów
Transkrypt
klub czterech żywiołów
KLUB CZTERECH ŻYWIOŁÓW Instrukcja Szanowni Państwo, Właściwa instrukcja to tylko cztery zewnętrzne strony tej broszury – po przeczytaniu prosimy je oderwać i odłożyć, ponieważ zawierają „tajne” informacje, związane choćby z kodami końcowymi gier multimedialnych, do których dzieci mają dostęp na stronie Klubu. Pozostała zawartość broszury to opis wszystkich odznak i zadań/wyzwań. Uczniowie powinni mieć możliwość zajrzenia do tego opisu. Witamy w Klubie Czterech Żywiołów – projekcie przyrodniczym przygotowanym przez Wydawnictwo Nowa Era i PGE Polską Grupę Energetyczną. Przekazujemy Państwu pakiet powitalny, w którego skład wchodzą: – niniejsza instrukcja (a w niej m.in. opis wszystkich zadań/wyzwań do 20 odznak); – list do rodziców, zachęcający ich do pomocy dziecku; – legitymacja dla każdego dziecka; – zestaw naklejek dla nauczyciela (punkty, odznaki i rangi); – tabliczka na drzwi klasy – identyfikacja klubowa; – zestaw 20 kart z zadaniami/wyzwaniami dla członków Klubu – po 5 kart do każdego z żywiołów: • każda karta to inna odznaka, • każda karta zawiera kilkanaście zadań/wyzwań, do wyboru przez dziecko, • zadania na kartach zostały podzielone na trzy grupy i ułożone od najłatwiejszych do najtrudniejszych; • Pierwsza grupa zadań (na jasnym tle) to zadania najłatwiejsze, za 10 punktów mocy, druga grupa (na ciemniejszym tle) to zadania trudniejsze, za 20 punktów, trzecia grupa (na tle najciemniejszym), to wyzwania najtrudniejsze, za 30 punktów. Cele główne projektu – rozwijanie i pogłębianie zainteresowań przyrodniczych uczniów, – promowanie postaw ekologicznych, znajomości mechanizmów związanych z energią, – rozbudzanie ciekawości świata, chęci dociekania i eksperymentowania, – indywidualne podejście do ucznia Cele szczegółowe – zapoznanie uczniów z podstawowymi terminami z zakresu przyrody, – wyrabianie wśród dzieci potrzeby i nawyku kontrolowania zużywanej energii i jej oszczędzania, – wyposażenie nauczycieli w „narzędzia”, które pomogą im zachęcić uczniów do odkrywania i poznawania świata przyrody oraz ekologii, – wyrobienie u dzieci trwałych nawyków i zachowań właściwych dla ekologicznego stylu życia Adresaci uczniowie klas 1–3 szkół podstawowych w drugim semestrze roku szkolnego 2013/2014, wychowawcy, rodzice i opiekunowie Czas realizacji projektu luty 2014 r. – czerwiec 2014 r. Charakterystyka Klubu i zadania Istota Klubu Czterech Żywiołów to wdrażanie uczniów do ekologicznego stylu życia, rozbudzenie świadomości i odpowiedzialności za własne decyzje związane z ekologią, rozbudzenie chęci poznawania świata. Nieocenioną rolę w tym procesie odgrywają nauczyciele oraz rodzice i opiekunowie. Zadanie nauczyciela, który zechce wziąć udział w projekcie, to założenie w szkole Klubu Czterech Żywiołów. Klub może działać jako kółko zainteresowań, jego działalność może być elementem codziennych zajęć szkolnych, uczniowie mogą także wykonywać swoje zadania/wyzwania samodzielnie, poza szkołą. Można również prowadzić Klub, spotykając się z poszczególnymi uczniami raz na jakiś czas, by „zaliczać” im wykonane zadania/wyzwania i przyznawać naklejkowe punkty oraz odznaki. W takim wypadku jednak, warto odbyć pierwsze spotkanie z całą grupą, by dzieci poznały reguły zabawy. Należy także ustalić stały termin dyżuru, by dzieci wiedziały, kiedy mogą pokazać swoje osiągnięcia i otrzymać za nie punkty i odznaki. Dla Klubów, które będą się spotykać regularnie, w grupie, przygotowaliśmy 9 scenariuszy. Zadaniem nauczyciela jest też nagradzanie działań indywidualnych ucznia poprzez naklejanie punktów w legitymacji oraz wręczanie odznak, także w postaci naklejek. Zadanie ucznia to zebranie w legitymacji członka Klubu co najmniej czterech sprawności – po jednej z każdego z żywiołów. Dzieci wybierają, a następnie realizują zadania/wyzwania i zdobywają odznaki we własnym tempie i w dowolnej kolejności. Punkty zbiera się, wykonując zadania z Kart Wyzwań. Proste zadanie to 10 punktów, trudniejsze – 20, najtrudniejsze – 30. Naklejkę z symbolem odznaki, np. Opiekun Zwierząt, Badacz Podziemia, Wodnik, można otrzymać za uzyskanie minimum 30 punktów (czyli wykonać trzy proste działania po 10 pkt., jedno proste a drugie trudniejsze – za punktów – 10 + 20, lub tylko jedno bardzo trudne, za to za 30 punktów). Zadanie rodzica/opiekuna to wspieranie nauczyciela i organizowanie w domu czasu na wykonywanie przez dziecko wyznaczonych działań, włączanie się z całą rodziną w realizację wyzwań, a także potwierdzanie tych działań poprzez złożenie podpisu na legitymacji. Spotkania Klubu nie są obowiązkowe. Mogą odbywać się podczas zajęć lekcyjnych, a także po lekcjach, np. w ramach kółek zainteresowań. Klub Czterech Żywiołów jest realizowany metodą projektu. Przebieg projektu Po otrzymaniu pakietu powitalnego, nauczyciel uroczyście rozpoczyna działalność Klubu. Na pierwszym spotkaniu Klubu rozdaje legitymacje, pokazuje uczniom Karty Wyzwań, opowiada o projekcie. Następnie spotyka się indywidualnie z każdym klubowiczem, by ustalić jego pierwsze zadania. Od tego momentu uczniowie będą realizować zadania/wyzwania samodzielnie albo w małych lub większych grupach, w zależności od charakteru wybranych działań. Nauczyciel zaś będzie te działania nagradzał. Przykładowe zadania na karcie odznaki Badacz Podziemia 1. Sprawdzę, czym różnią się korzenie różnych roślin (10 punktów). 2. Znajdę informacje o zwierzętach mieszkających pod ziemią (10 punktów). 3. Poszukam nor zwierząt żyjących pod ziemią (20 punktów). 4. Wykonam model mrowiska (30 punktów). Nauczyciel razem z dzieckiem wspólnie wybierają te zadania, które dziecko chciałoby wykonać (najlepiej pasujące do możliwości dziecka, otoczenia, zdolności, zainteresowań). Uczniowie mogą wybrać, jakie odznaki chcą zdobyć i jakie wyzwania podjąć, także na stronie internetowej Klubu. Przyznawanie punktów i odznak Po wykonaniu przez ucznia konkretnego zadania/wyzwania, nauczyciel przydziela uczniowi punkty. W zależności od stopnia trudności zadania, uczeń otrzymuje 10, 20 lub 30 punktów mocy. Jeśli uczeń zdobędzie 30 punktów za wyzwania przyporządkowane wybranej odznace, nauczyciel wręcza mu naklejkę z symbolem tej odznaki, a dziecko przykleja ją w swojej legitymacji. Dodatkową zachętą do wykonywania trudniejszych i bardzo trudnych zadań są naklejki z rangami. Jeśli uczeń wykona trudniejsze zadanie i zdobędzie odznakę, możemy dokleić mu na niej rangę Mistrz, a gdy podejmie się jednego z najtrudniejszych zadań, może otrzymać do swojej odznaki „doklejkę” Arcymistrz. W zestawie naklejek znajdują się 42 arkusiki: • 20 arkusików przedstawiających 20 odznak (1 arkusik to 25 naklejek przedstawiających jedną odznakę); • 12 arkusików z naklejkami: 10 punktów mocy; • 5 arkusików z naklejkami: 20 punktów mocy; • 1 arkusik z naklejkami: 30 punktów mocy; • 2 arkusiki ze słowem Mistrz; • 2 arkusiki ze słowem Arcymistrz. Strona internetowa Klubu www.klubczterechzywiolow.pl Strefa Nauczyciela – wymagająca logowania (login i hasło, jakimi logują się Państwo na stronach Nowej Ery) – to: – scenariusze na 9 spotkań, – dodatkowe legitymacje, – dodatkowe karty wyzwań, – instrukcja dla nauczyciela, – dodatkowy list do rodziców, – opis Klubu jako projektu. Strefa Klubowicza to gry i zabawy multimedialne, opis wszystkich odznak i spis wyzwań do zrealizowania oraz wiele materiałów dodatkowych, przydatnych przy realizacji wyzwań. Atrakcyjne nagrody dla najprężniej działających Klubów Wszystkie Kluby, które pod koniec swojej działalności wypełnią i odeślą wysłany do nich wcześniej prosty formularz, otrzymają dyplomy Strażnika Czterech Żywiołów. Specjalny Konkurs Klubowy, jaki ogłosimy wiosną, wyłoni trzy zwycięskie Kluby, które w nagrodę pojadą na wycieczkę do Centrum Edukacyjnego w Bełchatowie. Informacje dodatkowe • Klub w formule „bez spotkań” Nauczyciel może podjąć decyzję, że Klub będzie działał w formule „bez spotkań” całej grupy, lecz na zasadzie indywidualnych rozmów z uczniami zdającymi sprawozdania z wykonanych zadań/wyzwań. Nauczyciel powinien jednak w takim wypadku przeprowadzić pierwsze spotkanie ze wszystkimi uczniami, wykorzystując na nim pierwszy scenariusz, opowiedzieć o projekcie i rozdać legitymacje wszystkim, którzy chcą przystąpić do Klubu. • Klub w pełnym wymiarze Jeśli nauczyciel zdecyduje się prowadzić cykliczne spotkania Klubu, ma do dyspozycji 9 scenariuszy zajęć. Cztery z nich to pomysły na spotkania na świeżym powietrzu, po jednym na każdy żywioł. Pozostałe można zrealizować w szkole. Inne spotkania Klubu powinny mieć formę cyklu prezentacji prowadzonych przez jedno, dwoje lub więcej dzieci, w zależności od charakteru zadania/wyzwania. Reszta dzieci stanowi wtedy widownię i ocenia prezentację. Publiczność ocenia, czy zrozumiała wykład. Dla ułatwienia można na pierwszym spotkaniu wykonać z dziećmi tabliczki, za pomocą których będą głosować, czy zadanie zostało zaliczone. Tabliczki można wykonać wypisując na kartonikach treść „Rozumiem”, „Nie rozumiem” lub przedstawić to w sposób graficzny (np. posługując się znakiem zapytania i wykrzyknikiem). Dodatkowo dzieci, podnosząc tabliczkę, mogą wypowiadać zabawne wierszyki, np. „To rozumiem, to już znam, mogę opowiedzieć sam”. „To jest za trudne, dymi mi głowa. Nic nie rozumiem, zacznij od nowa”. • Nauczyciel ma decydujący głos Nauczyciel ma prawo zmieniać treść zadań, dostosowując je do formuły działania Klubu, czy możliwości uczniów, może także proponować zadania wymyślone przez siebie. Może wreszcie zmienić zaproponowaną punktację, jeśli uzna, że uczeń wykonał swoje zadanie nadzwyczaj dobrze lub wyjątkowo słabo. Ma także do dyspozycji dwa rodzaje małych naklejek z rangami (Mistrz i Arcymistrz). Gry edukacyjne i tajne kody Na stronie internetowej Klubu uczniowie znajdą gry edukacyjne, które w atrakcyjny sposób przekazują wiedzę dotyczącą przyrody. Za ukończoną grę komputerową uczeń powinien zostać nagrodzony 10 punktami. Jak zweryfikować, czy dziecku udało się samodzielnie rozwiązać zadanie w grze? Każde dziecko po zakończeniu gry otrzyma z systemu ciąg cyfr i liter. Powinno spisać ten ciąg i pokazać go nauczycielowi, jeśli chce otrzymać naklejkę z punktami. Tajemna wiedza, którą dysponuje wyłącznie nauczyciel to sposób „czytania” tego kodu. A sprawa jest prosta, wystarczy dodać do siebie pierwszą i ostatnią cyfrę z ciągu. W każdej grze ich suma, mimo obecności innych cyfr i liter, wynosić będzie 10! Oto cała tajemnica. • Tablica Klubu Warto umieścić na ścianie w klasie specjalną tablicę korkową lub kartonową, by uczniowie mogli wieszać na niej swoje prace plastyczne, których wśród zadań/wyzwań jest wiele. • Materiały dla uczniów na stronie Klubu Jeśli na Kartach Wyzwań i w Instrukcji jest zadanie, przy którego wykonaniu trzeba posłużyć się fragmentem ćwiczeń „Przyroda Plus”, to odpowiednie strony z ćwiczeń znajdą Państwo i uczniowie na stronie internetowej Klubu. Jeśli zadanie odwołuje się do artykułu z magazynu „Odkrywca” to na stronie internetowej Klubu zostaną zamieszczone linki do elektronicznych wydań tego czasopisma. Na stronie Klubu znajdują się też fragmenty ciekawych audycji radiowych. • Kontakt W razie jakichkolwiek wątpliwości prosimy o wysłanie pytania na adres [email protected] WODA WODniK ZnACZenie WODy – PrZyrODA i CZłOWieK 1. W ymieniętrzystanyskupieniawody.Opowiem,gdziemożnajespotkać,i ocenię,kiedy z wodąjestnajwięcejzabawy. Narysuję na kartce o formacie A3 obrazki i podpiszę je nazwami stanów skupienia wody. Zachęcę Klub do żywiołowej rozmowy na temat zabaw z wodą. Co kto lubi i dlaczego? 2. Zaprojektujęulotkędotyczącąkoniecznościpojeniazwierzątdomowych. Zaprojektuję, wykonam w trzech egzemplarzach i zaprezentuję moją ulotkę nauczycielowi oraz dwóm sąsiadom mającym zwierzaki w domu. 3. Przezmiesiącbędępodlewaćkwiatyw domulubklasie. Przygotuję tabelę podlewania składającą się z 30 komórek odpowiadających 30 dniom miesiąca (lub 31). Każdego dnia po podlaniu kwiatów wpiszę datę. 4. Przekonamkolegę,żebezwodyniemażycia. Zorganizuję wystąpienie przed publicznością. W jego trakcie publiczność może żywiołowo reagować, oceniając, czy liczba moich argumentów jest wystarczająca i czy udało mi się przekonać kolegę. 5. Zagramw grę„Przygodykropliwody”nastroniewww.klubczterechzywiolow.pl. Przepiszę na kartkę kod zwycięzcy, który pojawi się na ekranie po zakończonej grze. Odczytam kod opiekunowi Klubu. 6. R azemz trójkąprzyjaciółpoliczę,ilekubkówwodywypiłkażdyz nasw ciągutrzechdni. Na koniecporównamwyniki. Przygotujemy tabele zliczania. Po wypiciu każdego kubka każdy wpisze do niej jedynkę. Podczas spotkania porównamy uzyskane przez nas wyniki. Każdy z tych wyników podzielimy przez trzy, dzięki temu dowiemy się, ile kubków wody wypijamy przeciętnie w ciągu jednego dnia. 7. Z czwórkąprzyjaciółstworzęgrupęartystyczną.Namalujęobrazkiprzedstawiającewodę w przyrodzie:wiosną,latem,jesieniąlubzimą. Każdy z nas wykona pracę plastyczną na jedną porę roku. Przyczepimy je wszystkie na dużym szarym papierze. Wystawimy wspólną pracę w klasie, podpiszemy ją wymyśloną nazwą grupy. 8. Sprawdzę,czyw moimcieleznajdujesięwoda. Chuchnę na szybę okienną. Przyjrzę się jej i przetrę ją palcem. Poszukam drobnych kropelek wody. Zaprezentuję ten eksperyment i wyjaśnię, co się stało, na spotkaniu Klubu. 9. Sprawdzę,ilewodymożepochłonąćmech. Podczas spaceru w lesie zbiorę sporą kępkę mchu. Najpierw muszę go wysuszyć. Przez tydzień potrzymam go na kaloryferze lub innym ciepłym miejscu. Teraz zaprezentuję eksperyment publiczności. Podczas spotkania Klubu zważę go na dokładnej wadze kuchennej (muszę ją przynieść z domu) – wynik zapiszę na tablicy. Zanurzę mech na pół godziny w wodzie i ponownie zważę. Zachęcę publiczność do zadawania pytań. Wspólnie omówimy wnioski, jakie nam się nasuwają. 10.Zademonstrujęzkimśz klasy,w jakisposóbstrumieniewodyrzeźbiąziemię. Na sporej, prostokątnej tacce umieścimy piasek i dobrze go uklepiemy. Tackę ustawimy pod kątem – jeden z jej brzegów będzie oparty o stół, drugi umieszczony będzie na podwyższeniu, np. stosie gazet, pudełku. Delikatnie będziemy lali strumyczek wody na górną część tacki. Zaobserwujemy drogę płynącej wody. Zrobimy zdjęciową 3 WODA dokumentację doświadczenia. Ponumerujemy zdjęcia i nakleimy na duży szary papier. Na spotkaniu Klubu opowiemy, co przedstawia nasz plakat. 11.Przygotujępokazslajdówo tym,jakenergiawodyzmieniaświat–rzeźbi,niszczy,transportuje. Slajdy wyświetlę za pomocą rzutnika lub na komputerze. Pokaz będzie trwał 5 minut, krótko omówię każdy slajd. Publiczność natężeniem braw oceni, czy pokaz był interesujący, a zadanie jest zaliczone. 12.Sprawdzę,jakiecechymawoda.Wykonamdoświadczeniaopisanew ćwiczeniach„Przyroda plus–zeszyt1”(str.26–27). Po wykonaniu doświadczeń pokażę je rodzicom lub nauczycielowi i poproszę o potwierdzenie wykonania zadania. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 13.Z kimśz klasyzaprojektujęi wykonamdoświadczenie,w którymprzedstawięznaczeniewody dlaroślin. Wspólnie wymyślimy, w jaki sposób można sprawdzić znaczenie wody dla rośliny. Do eksperymentu użyjemy rośliny wyhodowanej przez siebie lub otrzymanej od dorosłej osoby. Zrobimy zdjęciową dokumentację doświadczenia. Ponumerujemy zdjęcia i nakleimy na duży, szary papier. Na spotkaniu Klubu opowiemy, co przedstawia nasz plakat. 14.Wytnęz papierupięćróżnychśnieżynek.Opowiem,w jakisposóbpłatkiśniegupowstają w naturze. Wytnę z kartki kwadrat. Złożę go dwa razy na pół – tak by powstał mniejszy kwadrat. Złożę go jeszcze raz na pół, tym razem uzyskując kształt trójkąta. Na brzegach poskładanego papieru będę wycinać fantazyjne wzorki – kółeczka, kwadraty, trójkąty, fale. Muszę tylko pamiętać, by cięcia nie przepołowiły kartki. Zapiszę 5-punktowy plan opowiadania, w jaki sposób płatki śniegu powstają w naturze. Zmieszczę się z opowieścią w 5 minutach. Publiczność na końcu oceni, czy zrozumiała wszystko. 15.Wykonamgręplanszowąprzedstawiającąobiegwodyw przyrodzie. Na tekturze narysuję planszę przedstawiającą wędrówkę kropelki wody. Pionek (np. z guzika) może wędrować razem z kroplą, która paruje z oceanu, staje się chmurą. Podczas wędrówki kropla może oziębiać się nad lodowcami i spadać na ziemię w postaci śniegu, skraplać się w postaci deszczu. Woda z kałuż może znowu parować i tworzyć chmury. Na kroplę mogą czyhać różne przeszkody, np. poniesie ją wiatr albo połknie jakieś zwierzę. Wygrywa ten, kto pierwszy przejdzie cały cykl. rZeźbiArZ ZbiOrniKi i CieKi WODne 1. R azemz dwójkąprzyjaciółstworzęgrupęartystyczną.Wykonamywspólniekolażo wodzie. Wymienięprzykładyzbiornikówi ciekówwodnych.Opiszęnajbardziejinteresującywedługmnie. Poszukamy w czasopismach zdjęć przedstawiających różne zbiorniki i cieki wodne. Wykonamy z nich pracę plastyczną na dużym, szarym papierze. Wystawimy pracę w klasie, podpiszemy ją wymyśloną nazwą grupy. 2. Namalujętechniką„mokronamokrym”rysunekprzedstawiającybrzegmorski. Kartkę z bloku technicznego zmoczę delikatnie za pomocą gąbki. Na tak przygotowanym tle będę malować farbami wodnymi – akwarelami. Wywieszę rysunek na klasowej gazetce ściennej. 4 WODA 3. W skażęnamapiepięćpolskichrzeki pięćjezior.Pochwalęsię,któreudałomisięzobaczyć na własneoczy. Moja prezentacja będzie trwała 5 minut. Postaram się zachęcić słuchaczy do zobaczenia jednej z rzek lub jednego z jezior. 4. S prawdzę,któryzezbiornikówsłonejwodyjestnajwiększy,a takżeilesolirozpuścisię w szklancewody. Znajdę informacje w Internecie lub bibliotece. Napełnię szklankę letnią wodą. Przeleję jej zawartość do większego słoika lub garnka. Będę łyżeczką wsypywać do niego sól. Po każdej łyżeczce zamieszam wodę i poczekam, aż sól się rozpuści. Policzę, ile łyżeczek soli rozpuściło się w naczyniu. Wyniki przedstawię w dowolny sposób na jednej kartce z bloku technicznego. 5. P oulewieposzukammiejsc,w którychstrumieniedeszczuwyrzeźbiłyziemię.Zrobięzdjęcia tegozjawiska. Zdjęcia nakleję na szary, duży papier, tworząc z nich artystyczny kolaż. Przyniosę go na spotkanie Klubu i wystawię do oglądania. 6. Wykonamzdjęciezbiornikalubciekuwodnego. Poszukam w okolicy zbiornika wodnego (jeziora, stawu w parku, stawu rybnego) lub cieku wodnego (np. rzeki, strumienia, kanału). Wykonam jego zdjęcie, a na odwrocie napiszę, gdzie zdjęcie zostało wykonane, odszukam i wpiszę nazwę (jeśli istnieje) zbiornika lub cieku, zapiszę datę i godzinę wykonania zdjęcia. Tak opracowaną fotografię pokażę nauczycielowi. 7. Z trójkąprzyjaciółstworzęgrupębadawczą.Każdyz naszapomocąpatykasprawdzi,jakszybkopłyniewodaw ciekuwodnymnajbliżejjegodomu.Porównamywyniki. Udam się razem z opiekunem nad rzekę lub strumień. Znajdę kilka nierozgałęzionych patyków. Stanę na mostku lub brzegu i będę rzucać patyki do wody. Będę obserwować, jak szybko unosi je woda – kiedy zwalniają, a kiedy przyspieszają. Zapiszę swoje wnioski. Później porównam je z wnioskami dwóch kolegów. Wybierzemy lidera grupy, który podczas wystąpienia przed klubowiczami w ciągu 5 minut opowie o eksperymencie. 8. Z robięw miscemodelpiaszczystegobrzegumorza.Sprawdzę,w jakisposóbtworząsięfale i jakoddziałująnabrzeg. Przygotuję podłużną miskę, duże kamienie, piasek i wodę. Połowa miski będzie piaszczystym brzegiem morskim. Ustawię tam pojedyncze kamienie, a przestrzenie między nimi napełnię piaskiem. Piasek mocno uklepię ręką. Delikatnie naleję wodę do drugiej części miski. Będę tworzyć ręką fale – najpierw delikatne, później coraz większe. Będę obserwować, w jaki sposób fale niszczą brzeg morski. Eksperyment uwiecznię na zdjęciach, zdjęcia nakleję na szary, duży papier i opiszę, co na nich widać. Tak przygotowany plakat przyniosę na spotkanie Klubu i wyjaśnię, co przedstawia. 9. Wytłumaczępojęcia„zaporawodna”i „zbiornikzaporowy”.Wyjaśnię,dlaczegoludziejetworzą. Poszukam informacji w książkach i Internecie. Narysuję na kartce o formacie A3 schemat rzeki, na której zbudowano zaporę i zbiornik zaporowy. Przygotuję wypowiedź 5-minutową. Publiczność oceni, czy zrozumiale tłumaczę nowe pojęcia. 10.Zademonstruję,w jakisposóbpowstajekorytorzeki.Mogęposłużyćsięprzytyminstrukcją zawartąw ćwiczeniach„Przyrodaplus–zeszyt2”(str.33). W ciągu 3 minut zademonstruję przed publicznością powstawanie koryta rzeki i wyjaśnię, co widzowie zobaczyli. Publiczność oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 5 WODA 11.Napiszę,w jakisposóbmożnawykorzystaćenergięfalmorskich.Opowiemo tymsposobie, którynajbardziejmniezafascynował. Opis przekażę nauczycielowi lub rodzicom. Na spotkaniu Klubu w ciągu 5 minut postaram się przekonać publiczność, że energia fal morskich jest fascynująca. 12.Wytłumaczę,czymróżnisiędziałanieelektrowniprzepływowychi zbiornikowych. Przygotuję wypowiedź 5-minutową. Publiczność oceni, czy zrozumiale tłumaczę nowe pojęcia. 13.Stworzęz plastelinylubglinymodelkorytarzeki,zaznaczęjejźródło,ujście,prawyi lewy brzegorazdno. Wnętrze prostokątnego, papierowego talerzyka wykleję plasteliną lub gliną. Masa plastyczna ułożona będzie „ukośnie”. Z jednej strony talerzyka będzie miała grubość centymetra, z drugiej – przynajmniej 3 cm. Tam też umieszczę wyraźną pojedynczą górkę. Na jej terenie zrobię zagłębienie – źródło rzeki. Od tego miejsca zacznę wyciskać podłużne zagłębienie – koryto rzeki. Przy źródle będzie ono bardzo wąskie, później coraz szersze. Na samym dole talerzyka będzie bardzo szerokie. Ten brzeg talerzyka pokoloruję na niebiesko i napiszę na nim wyraz „morze”. Pozostałe nazwy (źródło, koryto, lewy brzeg, prawy brzeg, dno) napiszę na małych tekturkach i umieszczę w odpowiednim miejscu. Przyniosę model na spotkanie Klubu. Objaśnię, co przedstawia. 14.Razemz kolegąi z pomocąrodzicówwykonamymodelturbinywodnejw elektrowniprzepływowej. •Przygotuję plastikowy okrągły słoiczek (np. po lekach, kosmetyku), giętką tekturkę (najlepiej wodoodporną), prostokątny pojemnik po lodach, prosty patyczek (np. od szaszłyków), dwustronną taśmę klejącą, grubą taśmę klejącą, butelkę z wodą oraz nożyczki. •Poproszę rodzica, by w dnie i pokrywce słoiczka wyciął otworek, przez który później przełożę patyczek. •Z tektury wytnę pasek, którym będę mógł owinąć słoik. Jeżeli tektura nie jest wodoodporna, okleję pasek taśmą klejącą, przez co stanie się wodoodporna. Ponacinam ją tak, aby powstało kilka prostokątnych, odstających od paska skrzydełek (rys. 1). •Okleję słoik dwustronną taśmą klejącą. Przykleję do niego tekturę tak, by skrzydełka odstawały od niego (rys. 2). •Przez otwory w słoiku przełożę patyczek. •Po obu stronach pojemnika, na jego dłuższych brzegach wytnę płytkie zagłębienia, na których ułożę patyk ze słoikiem (rys. 3). •Będę wolnym strumieniem lać wodę na boczne skrzydełka. Zaobserwuję, w jaki sposób woda obraca modelem turbiny i patyczkiem. •Nakręcę film, na którym uwiecznię sposób, w jaki turbina powstawała i działała. Jeżeli się uda, przyniosę turbinę na spotkanie Koła. W ciągu 5 minut zademonstruję (lub pokażę film) i objaśnię, jak działa. Materiały na stronie www. klubczterechzywiolow.pl. Rys.1 Rys.2 Rys.3 rybA W WODZie ZWierZętA W eKOsystemACh WODnyCh 1. W ykonamz plastelinylubinnejmasyplastycznejtrzyfigurkiprzedstawiająceróżnezwierzęta wodne. Wystawię figurki i wypiszę na plakacie o formacie A4 trzy najważniejsze cechy wyglądu zwierząt pływających. 6 WODA 2. P rzeczytamartykuł„Bezkości”(„Odkrywca”,10/2013)i wypiszęinformacjedotyczącezwierzątwodnych. Przygotuję 5-minutową opowieść o zwierzęciu, które jest, moim zdaniem, najciekawsze i uzasadnię dlaczego. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 3. Opowiemo życiużab–jakzmieniająsięodwyjściaz jajeczkadouzyskaniadorosłości. Przygotuję 5-minutową opowieść i trzy plansze (na papierze lub w komputerze), które będą ilustrowały moją wypowiedź. 4. N arysujęplakatprzedstawiającykolejneetapyżyciażółwiamorskiego.Mogędotegowykorzystaćwiadomościz artykułu„Żółwiew podróży”(„Odkrywca”,8/2013). Wystawię plakat i przygotuję 5-minutową opowieść o żółwiu. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 5. Zagramw grę„Elektrycznezwierzęta”nastroniewww.klubczterechzywiolow.pl. Przepiszę na kartkę kod zwycięzcy, który pojawi się na ekranie po zakończonej grze. Odczytam kod opiekunowi Klubu. 6. Podejmęsiętygodniowejopiekinadszkolnąlubdomowąhodowląryb. Dowiem się, na czym polega opieka: ile razy dziennie należy ryby karmić, jak czyścić akwarium (jeśli akurat wypadnie sprzątanie akwarium), kupię kilka roślinek, wymienię filtr – jeśli będzie to konieczne. 7. P rzeczytaminformacjeo zwierzętachżyjącychw Bałtykui wykonamzadaniaumieszczone w ćwiczeniach„Przyrodaplus–zeszyt2”(str.16–17). Pokażę rodzicom wykonane zadania. Opowiem im, co mnie zaskoczyło, czego nie wiedziałem/wiedziałam przed zajrzeniem do „Przyrody plus”. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 8. S prawdzę,jakwyglądai jakpływaryba.Wykonamzadaniadotyczącerybumieszczonew ćwiczeniach„Przyrodaplus–zeszyt2”(str.20–21). Pokażę rodzicom wykonane zadania. Opowiem im, co mnie zaskoczyło, czego nie wiedziałem/wiedziałam przed zajrzeniem do „Przyrody plus”. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 9. Umiempływać. Jeśli posiadam już tę umiejętność, otrzymuję punkty po potwierdzeniu przez rodziców. 10.Zapisałem/zapisałamsięnakurspływania. Za chęć nabycia tej umiejętności (potwierdzenie od trenera) otrzymuję punkty. 11.Stworzętablicęinformacyjną,naktórejwyjaśnię,czymróżnisięwęgorzelektrycznyodinnychryb. Przyniosę na spotkanie Klubu moją tablicę informacyjną i wyjaśnię, co ona przedstawia. 12.Przygotujękartotekę,w którejzgromadzęwiadomościdotyczącegatunkówrybzeszkolnej lub domowejhodowli. Dowiem się, jakie gatunki ryb hodowane są w szkole. Poszukam na ich temat wiadomości w książkach i w Internecie. Dla każdego gatunku przygotuję osobną tekturkę, na której umieszczę zebrane najciekawsze informacje. Tekturki umieszczę w ozdobnym pudełku. 13.Podczasrodzinnejwycieczkinadjeziorolubstawwytropiępięćzwierzątwodnychi nadwodnych.Sporządzęnotatkęz obserwacji.Wykonamrysunkilubzdjęciazwierząt. Przygotuję 5-minutową opowieść (sprawozdanie) z rodzinnej wycieczki, zaprezentuję zdjęcia, powiem, które ze zwierząt jest, moim zdaniem, najciekawsze i uzasadnię dlaczego. 7 WODA 14.Zrobięrysunekrafykoralowej.Podpiszęnanimprzynajmniejpięćgatunkówzwierząt. Przed rysowaniem obejrzę zdjęcia rafy i zwierząt z nią związanych. Namaluję lub narysuję obrazek, starając się jak najdokładniej przedstawić rafę. 15.Opowiem,w jakisposóbzwierzętaprzystosowałysiędożyciapodwodą.Wyjaśniępojęcie „opływowykształtciała”. Przygotuję 5-minutową opowieść. Użyję do niej własnoręcznie wykonany model ryby lub planszę. LiLiA WODnA rOśLiny W eKOsystemACh WODnyCh 1. Wymienięnazwyośmiuroślinwodnychi nadwodnych. Opowiem o, moim zdaniem, najciekawszej z nich. Po skończonej opowieści zadam trzy pytania widowni. Pytania powinny opierać się na mojej opowieści. Jeśli widownia odpowie – zadanie zaliczone. 2. Z czwórkąprzyjaciółstworzęgrupęartystyczną.Wspólnienamalujemyplakatprzedstawiający roślinywodnei nadwodne. Wystawimy pracę w klasie, podpiszemy ją wymyśloną nazwą grupy. 3. Ulepięz plastelinymodelchronionejroślinywodnej–grążelażółtego. Wystawię pracę na spotkaniu Klubu, opowiem o charakterystycznych cechach tej rośliny. 4. U zupełniękartypracydotycząceroślinwodnychumieszczonew ćwiczeniach„Przyrodaplus –zeszyt2”(str.22–23). Pokażę rodzicom wykonane zadania. Opowiem im, co mnie zaskoczyło, czego nie wiedziałem/wiedziałam przed zajrzeniem do „Przyrody plus”. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 5. Wyjaśniępojęcie„glony”. Przedstawię moje wyjaśnienie widowni, która poprzez głosowanie oceni, czy zrozumiała mój przekaz. 6. P oszukamnapowierzchnijezioralubstawurzęsywodnej.Przeprowadzęjejobserwację za pomocąlupy.Obserwacjęwykonampodopiekąosobydorosłej. Zrobię zdjęcia. Na spotkaniu Klubu opowiem w ciągu 5 minut o najbardziej interesujących, według mnie, wynikach obserwacji. Pokażę zdjęcia. 7. Wyjaśnię,jakimisposobamiroślinywalcząz niszczącąsiłąpłynącejwody. Poszukam informacji na ten temat w Internecie lub bibliotece. Przedstawię moje wyjaśnienia widowni, która poprzez głosowanie oceni, czy zrozumiała mój przekaz. Moje wyjaśnienia zilustruję zdjęciami bądź rysunkami. 8. Przygotujędoświadczenie,w którymprzedstawięwpływsłonejwodynarośliny. Samodzielnie (lub z pomocą osoby dorosłej) wymyślę, w jaki sposób przeprowadzić doświadczenie. Użyję do eksperymentu rośliny samodzielnie wyhodowanej, zerwanej na nieużytku lub otrzymanej od opiekuna. Zaprezentuję wyniki doświadczenia na spotkaniu Klubu. Opowiem, co wynikło z mojego doświadczenia. 9. Podamprzykładyroślin,którewykorzystująenergiępłynącejwodydoprzemieszczaniasię. Opowiem o najbardziej interesującej roślinie według mnie. Moją opowieść zilustruję zdjęciami bądź rysunkami. 8 WODA 10.Stworzęhydroponicznąhodowlęroślin. Skorzystam z pomocy rodzica lub nauczyciela. Przygotuję duży słoik, kubek z przejrzystego plastiku (albo: inny plastikowy kubeczek, plastikową doniczkę), podłoże dla roślin (keramzyt ogrodniczy), młodą roślinę doniczkową (np. paprotkę), wodę, ewentualnie nawóz do uprawy hydroponicznej. Na brzegach kubeczka zrobię dużo otworków. Roślinę przygotuję do hodowli – delikatnie wyjmę ją z doniczki i część pokrytą ziemią zanurzę w misce z wodą. Po półgodzinie obmyję korzenie z ziemi. Przytrzymam roślinę nad kubeczkiem, tak by wszystkie korzenie były w nim ukryte, a łodygi i liście wystawały na zewnątrz. Delikatnie uzupełnię donicę podłożem. Roślina powinna stać stabilnie w pojemniku. Tak przygotowaną hodowlę umieszczę w słoiku napełnionym częściowo wodą (dolna część doniczki powinna być zakryta wodą) i tak zostawiam. Jeżeli chcę prowadzić hodowlę dłużej niż dwa tygodnie, muszę dodać do niej specjalny nawóz. Hodowlę zaprezentuję na spotkaniu Klubu. Opowiem o tym, jak ją stworzyłem/stworzyłam. 11.Podczasrodzinnejwycieczkizbioręliścieroślin,którerosnąnadsamąwodą–napodmokłym brzegu,w szuwarach.Wykonamz nichzielnik. Przy zbiorze (z pomocą osoby dorosłej) sprawdzę, czy roślina jest sucha, a po naciśnięciu złamanego liścia nie kapie sok. Tylko takie rośliny dadzą się wysuszyć. Każdą roślinę osobno umieszczę w gazecie (papier chłonący wodę). Arkusze ułożę w stos, przekładając je dodatkowymi gazetami. Przygniotę je ciężkimi książkami. Codziennie – aż do wyschnięcia – będę przekładać rośliny do suchych gazet. Stworzę zielnik, przyklejając każdą roślinę na osobnym kartoniku i podpisując ją. Zaprezentuję zielnik na spotkaniu Klubu. Opowiem o roślinie, która najbardziej mnie zaciekawiła. 12.Przygotujękartotekę,w którejzgromadzęwiadomościdotyczącegatunkówroślinznajdujących sięw akwariumszkolnymlubdomowym. Dowiem się, jakie rośliny znajdują się w akwariach. Każdej roślinie przygotuję metryczkę – niewielką tekturkę, na której umieszczę jej nazwę i rysunek oraz dodatkowe wiadomości (pochodzenie, wymagania, ciekawostki). Dla metryczek wykonam opakowanie, np. ozdobne pudełko. Zaprezentuję kartotekę na spotkaniu Klubu. Opowiem, jak przygotowuje się kartotekę roślin. młynArZ WyKOrZystAnie energii WODnej. ZbOżA 1. Z czwórkąprzyjaciółstworzęgrupęartystyczną.Wspólniewykonamypracęplastyczną z nasionzbóżi innychroślin. Wykonamy pracę na dużym papierze. Wystawimy pracę w klasie, podpiszemy ją wymyśloną nazwą grupy. 2. Narysuję,jakwyglądapolewiosną,latem,jesieniąi zimą. Utworzę z rysunków wystawę. Pokażę ją na spotkaniu Klubu. Opowiem, czym różni się pole o każdej porze roku. 3. Razemz przyjacielemzrobięplakato zbożachhodowanychw Polsce. Zaprezentujemy plakat na spotkaniu Klubu. Podpiszemy każdy rysunek. 4. R azemz grupąprzyjaciółstworzęplakatukazującyróżnesposobywykorzystaniaenergiiwody w historiiczłowieka. Porozmawiamy z rodzicami na ten temat. Zbierzemy wszystkie informacje i na ich podstawie wykonamy plakat. Zademonstrujemy go na spotkaniu Klubu. Opowiemy, co widać na plakacie. 5. Zagramw grę„Młynwodny”nastroniewww.klubczterechzywiolow.pl. Przepiszę na kartkę kod zwycięzcy, który pojawi się na ekranie po zakończonej grze. Odczytam kod opiekunowi Klubu. 9 WODA 6. Zgromadzękolekcjęproduktówzbożowych–różnerodzajekasz,mąk,płatkówi otrębów. Zaprezentuję kolekcję na spotkaniu Klubu. Podpiszę każdy eksponat. 7. Zbiorękwiatostanypięciuróżnychtraw. Dowiem się od babci lub dziadka, jak rozpoznać kwiatostany traw. Zbiorę je i postaram się nazwać. Wymyślę, jak w ciekawy sposób zaprezentować je publiczności. 8. Zmielęzapomocąkamieniziarnazbóżlubinnychtraw. Zaprezentuję, jak się to robi, na spotkaniu Klubu. 9. Upiekęz pomocąrodzicówciasto. Poczęstuję ciastem kolegów na spotkaniu Klubu. Chętnym wyjaśnię, jak robi się takie ciasto. 10.Opowiem,w jakisposóbludziewykorzystująenergiępłynącejwody. Przygotuję 5-minutową wypowiedź według 5 punktów planu, który wcześniej opracuję. Publiczność oceni moją wypowiedź. 11.Wytłumaczę,w jakisposóbdziałamłynwodny. Przygotuję 5-minutową wypowiedź. Zilustruję wypowiedź, używając dużej kartki papieru na ścianie i kolorowych mazaków. Zadam pytanie komuś z publiczności. Jeśli odpowie – to znaczy, że wykład był jasny, zadanie zaliczone. 12.Zrobięmakietęmłynai kołamłyńskiego. Przyjrzę się zdjęciom starych młynów i kół wodnych. Postaram się stworzyć makietę jak najwierniej odzwierciedlającą wygląd młyna. Do budowy makiety użyję dowolnych materiałów – papieru, drewna, plasteliny, surowców wtórnych (opakowań). Zaprezentuję makietę na spotkaniu Klubu. 13.Zrobięalbumpt.„Historiamąkąpisana”. W Internecie lub w bibliotece znajdę informacje, jak robiło się mąkę w najdawniejszych czasach, a jak współcześnie. Na podstawie zebranych informacji, rysunków i zdjęć przygotuję album. 14.Zademonstruję,w jakisposóbludzieczerpiąenergięz ruchuwody. Wykonam turbinę wodną według instrukcji przedstawionej przy odznace Rzeźbiarz (zad. 14). Gdy powstanie turbina (rys. 1), wytnę z tektury pasek i przyczepię go do patyczka utrzymującego turbinę (rys. 2). Pasek powinien być jak najdłuższy, nie może jednak opierać się na stole. Z drugiej strony patyczka umieszczę wycięte z papieru „koło zębate” (rys. 3). Na spotkaniu Klubu ustawię turbinę na stole. Na stole, tuż obok tekturowego paska, położę niewielką kulkę z papieru. Za pomocą wody (opis – zad. 14, odznaka Rzeźbiarz) uruchomię ją i zademonstruję, w jaki sposób energia uzyskana dzięki płynącej wodzie przesunęła kulkę. Pokażę też ruch koła zębatego. Wytłumaczę, w jaki sposób koło zębate może dalej przekazywać energię wody. Rys.1 Rys.2 15.Namapiezaznaczępięćpolskichelektrowniwodnych. Opowiem o tej, która zachwyciła mnie najbardziej. 10 Rys.3 POWietrZe PODniebny fiZyK CeChy fiZyCZne POWietrZA 1. Sprawdzę,w jakisposóbmożnazobaczyćpowietrze. Trzy razy dmuchnę przed siebie. Sprawdzę, czy widać wydmuchnięte przeze mnie powietrze. Później ponownie trzy razy dmuchnę, tym razem wdmuchując powietrze do balonika. Zobaczę, ile miejsca zajęło wydmuchiwane przeze mnie powietrze. Zaprezentuję eksperyment w trakcie spotkania Klubu. 2. Spróbujęprzesunąćkawałeczkipapieruzapomocąenergiipowietrzawydobywającegosięz balonika. Podrę skrawek papieru na kilka drobnych kawałeczków i umieszczę je na stole. Nadmucham balon – przytrzymam go jedną ręką, drugą zablokuję jego ustnik. Zbliżę balon do papierków i uwolnię powietrze. Zmierzę największą odległość, którą pokonał papierek. Na spotkanie Klubu przyniosę baloniki dla kolegów. Wyjaśnię, w jaki sposób przeprowadzić doświadczenie. Zapiszę na tablicy rekordowe odległości, na które odleciały papierki. Wspólnie ustalimy, jaki płynie z tego wniosek. 3. Porównamcechypowietrzai wody. Korzystając z biblioteki lub internetu dowiem się, na jakie cechy wody i powietrza warto zwrócić uwagę. Sprawdzę, co najbardziej je różni. Zaprezentuję to porównanie za pomocą prostego doświadczenia. Przedstawię wnioski. 4. Z przyjaciółmistworzęgrupęartystyczną.Wspólnienamalujemyobrazzapomocąpowietrza wydmuchiwanegoprzezsłomkę. Przygotujemy kartkę o formacie A3, farby plakatówki i słomki. Każdy doleje kilka kropel wody do pojemniczka z wybranym kolorem farby i intensywnie zamiesza. Po kolei będziemy wylewać mieszankę na kartkę i rozdmuchiwać ją za pomocą słomki w fantazyjny wzór. Zaprezentujemy obraz na spotkaniu Klubu, podpiszemy go nazwą grupy artystycznej. 5. Zagramw grę„Chrońmyklimat”nastroniewww.klubczterechzywiolow.pl. Przepiszę na kartkę kod zwycięzcy, który pojawi się na ekranie po zakończonej grze. Odczytam kod opiekunowi Klubu. 6. Przeczytamo powstawaniuruchówpowietrzanadmorzemw podręcznikuz ćwiczeniami „Przyrodaplus–zeszyt1”(str.18–19).Wykonamtablicęinformacyjnąprzedstawiającątozjawisko. Opowiem o tym na spotkaniu Klubu. Publiczność oceni, czy zrozumiała zagadnienie. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 7. Wykonamzabawkędziałającądziękienergiiporuszającegosiępowietrza. Przygotuję wieszak na ubrania, krepinę, sznurek, kartkę z bloku technicznego, nożyczki i pisaki. Owinę wieszak krepiną. Na kartce narysuję 3–4 latające zwierzęta, np. motyle, pszczoły, ptaki. Wytnę je i przymocuję do ramion wieszaka na sznureczkach długości około 15–20 cm. Zaprezentuję zabawkę na spotkaniu Klubu. Zawieszę ją tak, aby zwierzęta nie dotykały ściany ani szafki. Postaram się na różne sposoby poruszać zabawką za pomocą ruchów powietrza (np. dmuchając, wachlując książką lub wachlarzem wykonanym z kartki). 8. Wykonamdoświadczenie,w którymzapomocąpłynui proszkustworzęgaz. Przygotuję pół szklanki octu, opakowanie sody oczyszczonej, kilka kropli płynu do naczyń, słoiczek i talerz. Ustawię słoik na talerzu. Wleję do niego ocet oraz płyn do naczyń. Zamieszam je dokładnie i jednym ruchem wsypię do środka całą sodę. Będę obserwować powstające bąbelki. Powstają, ponieważ po zmieszaniu octu i sody tworzy się gaz – dwutlenek węgla. Na spotkaniu Koła zaprezentuję doświadczenie. Przy pomocy nauczyciela wyjaśnię, na czym ono polega. 11 POWietrZe 9. Wykonamdoświadczeniedotyczącerozchodzeniasiędźwiękuw powietrzu. W Internecie lub bibliotece przeczytam o tym, jak rozchodzi się dźwięk w powietrzu. Przygotuję odtwarzacz muzyki, kartki z bloku technicznego, dużą chustę na szyję. Wykonam kartę obserwacji w sposób przedstawiony na rysunku (rys. 1). Jedną kartkę z bloku technicznego zwinę w niezbyt szeroki, prosty rulon. Drugą kartkę zwinę w tubę – jeden jej koniec będzie bardzo wąski, drugi najszerszy z możliwych. Będę słuchać jednej i tej samej piosenki najpierw normalnie, później przytykając do uszu rulon, następnie tubę z jednej oraz drugiej strony, w końcu obwiążę sobie głowę chustą, zasłaniając uszy. Za każdym razem będę się zastanawiać, czy słyszę piosenkę lepiej, gorzej, czy tak samo dobrze, jak bez wybranej pomocy. Obserwację zanotuję, kolorując odpowiednią liczbę kółek. Na spotkaniu Klubu zademonstruję doświadczenie i przedstawię wnioski. słyszę: gorzej tak samo lepiej 1. Rulon 2. Tuba szerokim końcem do ucha 3. Tuba wąskim końcem do ucha 4. Chusta Rys.1 10.Wykonammodelżaglówkiporuszanejprzezenergiępowietrza. Przygotuję plastikową, podłużną rynienkę (np. opakowanie po serku twarogowym), patyczek – 20 cm, taśmę klejącą, plastelinę i kartkę papieru. Wytnę z kartki prostokątny żagielek o długości 12 cm. Mogę go dowolnie ozdobić. Pośrodku żagla przymocuję taśmą klejącą patyczek. Na dnie opakowania, mniej więcej pośrodku, przykleję sporą kulkę plasteliny i wbiję w nią patyczek z żaglem. Zaprezentuję łódkę na spotkaniu Klubu, najlepiej na świeżym powietrzu, na rzeczce, jeziorku lub stawie. 11.Razemz dwójkąprzyjaciółzaprojektujęi przeprowadzędoświadczeniapokazujące,w jakisposóbmożnazbadaćróżnecechypowietrza. Powietrze wypełnia balonik, przesuwa przedmioty, wysusza rzeczy mokre, hałasuje, chłodzi, ogrzewa… Każdą z tych cech można jakoś pokazać. Zaprojektuję – jak, a następnie zaprezentuję na spotkaniu Klubu. 12.Przyjrzęsię,w jakisposóbdziałaurządzeniedonapowietrzaniawodyw akwarium. Na spotkaniu Klubu opowiem o moich obserwacjach oraz wspólnie zastanowimy się, w jaki sposób powietrze dostaje się do wody w przyrodzie. 13.Wykonamdoświadczeniepokazujące,w jakisposóbpowietrzenaciskanaróżneprzedmioty. Wyjaśniępojęcie„ciśnieniepowietrza”. Przygotuję balonik, nożyczki i niewielki lejek. Odetnę z balonika ustnik i nałożę go na szerszą część lejka (rys. 1). Będę dmuchać przez węższą część lejka. Przyjrzę się, jak powietrze naciska na balonik. Postaram się, „zdmuchnąć” balonik z lejka. Zaprezentuję doświadczenie, wyjaśnię, na czym polega. Rys.1 14.Sprawdzę,czypowietrzemożeprzewodzićenergięcieplną. Przygotuję niski słoik, zapałki i płaską świeczkę (tzw. tealight). Przy pomocy opiekuna umieszczę świeczkę w słoiku i zapalę ją. Po kilku minutach ostrożnie zbliżę dłoń do otworu słoika. Zastanowię się, czy czuję ciepło. Zaprezentuję doświadczenie na spotkaniu Klubu, wyjaśnię, na czym polega doświadczenie. 12 POWietrZe 15.Sprawdzę,w jakisposóbruszasięogrzewanepowietrze. Przygotuję kartkę, nożyczki, sznurek i ewentualnie świecę oraz zapałki. Na kartce narysuję kształt ślimaka (rys. 1) i wytnę go po linii. Pośrodku (w miejscu zaznaczonym na rysunku czerwoną kropką) zamocuję sznureczek. Zawieszę sprężynkę tuż nad kaloryferem. Będę obserwował, czy powietrze ogrzewające się od kaloryfera wędruje do góry, poruszając papierowym ślimakiem. Jeżeli kaloryfer jest zimny, mogę zawiesić zabawkę nad palącą się świecą. Na spotkaniu Klubu przedstawię doświadczenie i skomentuję je. Publiczność oceni, czy zrozumiała zagadnienie. Rys.1 trOPiCieL WiAtru ZnACZenie POWietrZA W PrZyrODZie 1. Namalujętrzymotyle–zastosujędotegometodętworzeniakleksównaskładanejkartce. Zegnę kartkę na pół. Rozłożę ją. Z prawej strony w środku namaluję jedno skrzydło motyla. Złożę kartkę i lekko docisnę. Z powstałych plam stworzę portret motyla. Zaprezentuję swoją pracę przedstawiającą trzy motyle. Na spotkaniu Klubu opowiem o tym, w jaki sposób motyle latają. 2. Wykonamozdobęnalampę–liściewirującenawietrze. Przygotuję duży, twardy liść o wyraźnych żyłkach (np. klonu, buka, dębu), kartkę, kredki świecowe, igłę z nitką. Liść położę na stole i nakryję kartką. Kartkę potrę kredką świecową i wytnę z niej odciśnięty kształt. W podobny sposób wykonam kilka następnych listków. Nawlekę je na nitkę, zostawiając odstępy (rys. 1). Aby listki nie zsuwały się w dół, będę wiązać na nitce supełki. Zaprezentuję swoją pracę – powieszę w miejscu, w którym powietrze się porusza, np. przy drzwiach lub oknie. Na spotkaniu Klubu opowiem o wędrówkach roślin przenoszonych przez wiatr. Rys.1 3. O powiemo powstawaniuwydmi przystosowaniachporastającychjeroślin. Mogęskorzystaćz podręcznikaz ćwiczeniami„Przyrodaplus–zeszyt2”(str.14–15). Napiszę notatkę na ten temat na jedną stronę A4. Odczytam notatkę na spotkaniu Klubu lub rodzicom w domu na zaliczenie. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 4. W ymieniętrzyprzykłady,w jakisposóbwiatr(energiaporuszającegosiępowietrza)możeniszczyćrośliny. Napiszę o tym na jednej stronie o formacie A4. Dam do przeczytania rodzicom lub nauczycielowi. 5. Zagramw grę„Naskrzydłachwiatru”nastroniewww.klubczterechzywiolow.pl. Przepiszę na kartkę kod zwycięzcy, który pojawi się na ekranie po zakończonej grze. Odczytam kod opiekunowi Klubu. 6. W yjaśnię,w jakisposóbenergiapowietrzaniszczyskały.Wykorzystamdotegomiędzyinnymi wiadomościz artykułu„Cudanatury”(„Odkrywca”,9/2013). Napiszę o tym na jednej stronie o formacie A4. Dam do przeczytania rodzicom lub nauczycielowi. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 13 POWietrZe 7. R azemz rodzicamiwykonamplakat,naktórymprzedstawięróżnezwierzętaunoszącesię w powietrzu. Wystawię pracę w klasie. Zabiorę rodziców na spotkanie Klubu. Podpiszę każde zwierzę na plakacie. Razem z rodzicami opowiem o najciekawszych zwierzętach. 8. Wyjaśnię,cooznaczapojęcie„tlen”. Opowiem o tym w ciągu 5 minut. Publiczność oceni, czy dobrze zrozumiała to zagadnienie. 9. Opowiemo znaczeniupowietrzadlazwierząt. Opowiem o tym w ciągu 5 minut. Publiczność oceni, czy dobrze zrozumiała to zagadnienie. 10.Wyjaśniępojęcie„zapylanie”.Opowiem,jakieznaczeniedlazapylaniamawiatr. Opowiem o tym w ciągu 5 minut. Publiczność oceni, czy dobrze zrozumiała to zagadnienie. 11.Wyjaśnię,w jakisposóbzwierzętaoddychająpodwodą. Napiszę o tym na jednej stronie o formacie A4. Dam do przeczytania rodzicom lub nauczycielowi. 12.Poszukamnasiontrzechroślin,którerozsiewająsięzapomocąwiatru(wykorzystująenergię poruszającegosiępowietrza). Zrobię z nich wystawę na spotkanie Klubu. Podpiszę każdy okaz. 13.Wykonamdoświadczenieudowadniające,żetlenjestniezbędnydożycia. Przyniosę na spotkanie świecę, sporo wyższy od niej słoik, zapałki. Wyjaśnię słuchaczom, że ludzie do oddychania potrzebują tlenu, który unosi się w powietrzu, choć go nie widać. Przy pomocy nauczyciela zapalę świecę. Wyjaśnię, że do tego, by się paliła, także potrzebny jest tlen. Nałożę na świecę słoik i poczekam kilka minut. Razem z kolegami przeprowadzę obserwacje. Zastanowimy się, co ma wspólnego gasnąca pod przykryciem świeca i wietrzenie sali na przerwie. 14.Przeprowadzęwklasiepokazw pt.„Jakpowstajei poruszasięwydma”(wskazówki:„Przyrodaplus –zeszyt2”,str.14).Wytłumaczę,jakiwpływnatenprocesmaenergiaporuszającegosiępowietrza. Opowiem i zademonstruję doświadczenie, które wyjaśni to zagadnienie. Publiczność oceni, czy zrozumiała, jak powstają wydmy. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. fAn POWietrZA PrOZDrOWOtne ZnACZenie śWieżegO POWietrZA 1. Opowiem,czymróżnisiępowietrzeleśneodtegow niewietrzonympomieszczeniu. Opowiem na tyle sugestywnie, by przekonać publiczność do częstego wietrzenia pomieszczeń. 2. Wykonamzawieszkę„Pamiętaj–wywietrzpokój”. Zawieszkę zaprezentuję na spotkaniu Klubu. Podaruję ją chętnemu koledze lub koleżance. 3. Wymieniędziesięćróżnychsportów,któremogęuprawiaćnaświeżympowietrzu. Opowiem o tym, który lubię najbardziej. 4. R azemz przyjaciółmizałożęgrupęartystycznąi wykonamplakatpt.„W zdrowymcielezdrowyduch”lub„Świeżepowietrzedodajemienergii!”. Wystawię plakat na spotkaniu Klubu. Podpiszę go nazwą naszej grupy artystycznej. 14 POWietrZe 5. Przeztydzieńspędzęcodzienniegodzinęnaświeżympowietrzu. Rodzice potwierdzą notatką i podpisem, że zadanie zostało wykonane w 100% (o ile pozwoliła na to pogoda). 6. P rzeprowadzęsondęnatemat„Salawywietrzona,salaniewywietrzona.W którejsalimilej spędzasięczas?”. Sonda to zadawanie pytań przypadkowym przechodniom (również na korytarzu szkolnym). Przedstawię zebrane odpowiedzi na spotkaniu Klubu. 7. Przezdwatygodniezadbamo to,byklasabyławietrzonapodczasprzerw. Albo sam otworzę klasowe okna, albo poproszę o to nauczyciela. 8. Sprawdzęczystośćpowietrzaw okolicymojejszkoły. Przygotuję taśmę samoprzylepną dwustronną, nożyczki i białą piankową tackę (np. po warzywach). Z tacki wytnę pasek o długości 10 cm i szerokości taśmy klejącej. Okleję go z dwóch stron taśmą dwustronną. Ściągnę osłonkę z jednej strony i pod nadzorem nauczyciela przykleję mój pasek na zewnętrznej stronie okna. Po dwóch tygodniach, na spotkaniu Klubu odkleimy taśmę i przyjrzymy się jej powierzchni. Wspólnie sformułujemy wnioski płynące z doświadczenia. Zainicjuję dyskusję, co można zrobić, by powietrze w okolicy szkoły było czystsze. 9. Zaprojektujęścieżkęzdrowianarodzinnąwycieczkę. Zastanowię się, w jakich miejscach w najbliższej okolicy można znaleźć świeże powietrze i swobodnie przeprowadzić ćwiczenia (las, ustronne miejsce w parku). Wymyślę kilka – kilkanaście ćwiczeń. Spiszę na kartce i przedstawię moje propozycje rodzicom do wyboru. Zabiorę rodzinę na moją ścieżkę zdrowia. Rodzice podpisem potwierdzą uczestnictwo w wycieczce. 10.Posługującsięplanemmojejmiejscowości,wyznaczętrzymiejsca,w którychmożnaprzeprowadzićwycieczkęnaświeżympowietrzu. Na spotkanie Klubu przyniosę mapę z zaznaczonymi punktami. W ciągu 5 minut opowiem, dlaczego uważam te miejsca za najlepsze na wycieczkę. 11.Wewspółpracyz kimśz klasysprawdzę,ilepowietrzamieścisięw płucachróżnychczłonków rodzinylubdzieciz klasy. Przygotuję dla każdego członka rodziny bądź Klubu balonik (wszystkie muszą być takie same). Przekażę instrukcje uczestnikom doświadczenia – mają nabrać jak najwięcej powietrza w płuca i z całej siły dmuchnąć. Za pomocą długiej linijki zmierzę wysokość wszystkich baloników (np. ustawiając balonik i linijkę koło siebie na stole). Zapiszę i porównam wyniki. Wspólnie zastanowimy się, czy widzimy jakieś prawidłowości. 12.Pomogęprzyorganizacjiklasowego„Biegupozdrowie”. Bieg może być też zorganizowany w ramach Klubu Czterech Żywiołów. Opracujemy z nauczycielem trasę, przygotujemy numery startowe oraz napoje dla biegaczy. Poprosimy dyrektora szkoły o pomoc w ufundowaniu nagrody dla zwycięzcy biegu. OrnitOLOg PtAKi – ZWierZętA unOsZąCe się W POWietrZu 1. Opowiem,jakiewyposażeniejestpomocneprzyobserwacjachptaków. Na spotkanie Klubu przyniosę coś z wyposażenia. Opowiem, do czego służy. 15 POWietrZe 2. Wytłumaczęznaczeniesłowa„ornitolog”. Na spotkaniu Klubu wytłumaczę, co znaczy to słowo. Osoba, która zrozumie, zaliczy mi zadanie. 3. Ulepięz masyplastycznejfiguręprzedstawiającąkonkretnygatunekptaka. Wystawię figurę i podpiszę. 4. Wymieniędziesięćgatunkówptakówwystępującychw Polsce. Wypiszę je na papierze A3. Na spotkaniu Klubu opowiem o, moim zdaniem, najciekawszym z nich. 5. Podamprzykładydwóchptaków,któreniepotrafiąlatać. Przygotuję o nich notkę na papierze A3. Na spotkaniu Klubu opowiem o, moim zdaniem, najciekawszym z nich. 6. Ułożęmozaikęzeskorupekjaj. Przygotuję kartkę z bloku technicznego, wydmuszki, czarny pisak, farby plakatówki, klej, ewentualnie pęsetę. Narysuję na kartce prosty wzór, który będę uzupełniać skorupkami jajek (np. kształt ptaka, motyla lub kwiatu). Zrobię kilka wydmuszek i pomaluję każdą z nich na inny kolor. Kiedy wyschną, pokruszę je na niewielkie kawałki. Posmaruję klejem kartkę i przykleję kawałki skorupek. Mogę przenosić je za pomocą pęsety. Mozaikę zaprezentuję na spotkaniu Klubu lub powieszę na klasowej gazetce. 7. P owiem,dlaczegoBiebrzajestkrólestwemptaków.Wykonamzadaniazebranew karciepracy („Przyrodaplus–zeszyt2”,str.30–31). Opowiem o tym na spotkaniu Klubu. Ułożę 5-punktowy plan opowiadania. Przedstawię go w ciągu 3 minut publiczności na spotkaniu Klubu. Publiczność oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 8. Wykonamalbumpt.„PtakiPolski”. Przejrzę kilka albumów przedstawiających polskie zwierzęta, w szczególności ptaki. Wybiorę 10, moim zdaniem, najciekawszych gatunków. Wykonam ilustracje każdego z nich oraz dołączę krótki opis (czym się żywi, czy odlatuje do ciepłych krajów, czy jest chroniony itd.). Wystawię album na spotkaniu Klubu. Opowiem, co znalazło się w moim albumie. 9. Z apomocązdjęciaalbomodelu(wypchanegoptakalubjegoszkieletu)zademonstruję,w jaki sposóbptakisąprzystosowanedolatania. Wyjaśnię to podczas spotkania Klubu. Publiczność zagłosuje, czy zrozumiała, dlaczego ptaki potrafią latać. 10.Wykonammodelptaka,którybędzieunosiłsięw powietrzu. Przyjrzę się rysunkom na stronie, na których przedstawiono kolejne etapy składania ptaka trzepoczącego skrzydłami. Na przykład http://origami-paper.ru/origami/polish/shemy_origami/pticy_letyaszaya_ptica.html. Posługując się instrukcją, złożę swój model ptaka – origami. Wystawię mój model podczas spotkania Klubu. 11.Nagramodgłosywydawaneprzeztrzyróżnegatunkiptaków. Dam posłuchać nagranie czterem klubowiczom. Wspólnie spróbujemy odgadnąć głos przynajmniej jednego ptaka. 12.Stworzękalendarzobserwacjiptaków. Wybiorę stanowisko obserwacji (np. ustronną ławkę w parku). Przez pięć kolejnych sobót poświęcę 15 minut na obserwację ptaków w wybranym miejscu. Wykonam dokumentację. W specjalnym notesie umieszczę datę oraz obserwacje dotyczące ptaków – ich liczbę i nazwy rozpoznanych gatunków, opis ciekawych zachowań. Podczas obserwacji mogę wykonywać zdjęcia i rysunki – pomogą mi porównać ptaki ze zdjęciami w albumach przyrodniczych. Opowiem na spotkaniu Klubu, jakich ciekawych spostrzeżeń udało mi się dokonać. 16 POWietrZe 13.Wyjaśnię,dlaczegoptakimająopływowykształtciała. Ułożę 5-punktowy plan opowiadania. Przedstawię go w ciągu 3 minut publiczności na spotkaniu Klubu. Publiczność oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 14.Zapomocąlupyprzyjrzęsięjajkukurzemu.Zanotujęwynikiobserwacji.Materiałypomocnicze znajdęw ćwiczeniach„Przyrodaplus–zeszyt1”(str.40). Opowiem o swoich obserwacjach na spotkaniu Klubu. Ułożę 5-punktowy plan opowiadania. Przedstawię go w ciągu 3 minut publiczności na spotkaniu Klubu. Publiczność oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. KOnstruKtOr WiAtrAKóW nisZCZąCA i buDująCA siłA WiAtru 1. Wymienięrodzajewiatru–odnajsłabszegodonajsilniejszego. Wypiszę je na kartce o formacie A3. Wymyślę i narysuję symbol każdego z rodzajów wiatru. 2. Narysujęobrazekpt.„Wichura”. Wystawię obrazek na spotkaniu Klubu. 3. Wykonamzdjęciadrzewpodczassilnegowiatru. Nakleję zdjęcia na planszę i nadam im wymyślone tytuły. 4. Zaprojektujęznaczekpocztowyprzedstawiającywiatrak. Przedstawię mój projekt na spotkaniu Klubu. 5. Zagramw grę„Farmawiatrowa”nastronie www.klubczterechzywiolow.pl. Przepiszę na kartkę kod zwycięzcy, który pojawi się na ekranie po zakończonej grze. Odczytam kod opiekunowi Klubu. 6. Razemz kimśz klasyopowiemo zagrożeniachwynikającychz siływiatru. Przygotuję z kolegą dialog na ten temat. Wygłosimy go podczas spotkania Klubu. Publiczność poprzez głosowanie oceni, czy dowiedziała się czegoś o niszczycielskiej sile wiatru. 7. Wykonamdoświadczenie,w którympowietrzebędzieporuszałoróżnymiprzedmiotami. Zademonstruję doświadczenie na spotkaniu Klubu i zaproszę do udziału w moim doświadczeniu kilku klubowiczów. 8. Wyjaśnię,doczegoużywasięskaliBeauforta. Przygotuję 5-punktowy plan mojego wykładu. Wygłoszę go w ciągu 5 minut. Publiczność poprzez głosowanie oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 9. Wykonamwiatraczek. Przygotuję kartkę papieru, patyczek, nożyczki, szpilkę. Wytnę kwadrat z kartki. Złożę go w poprzek – tak by powstał trójkąt. Rozprostuję i złożę kwadrat w drugą stronę. Po rozprostowaniu widoczne będą zagniecenia Rys.1 Rys.2 Rys.3 Rys.4 17 POWietrZe w kształcie X (rys. 1). Przetnę każde z zagnieceń do połowy. Chwycę po jednym rożku z każdego skrzydełka i przykleję delikatnie do środka (uwaga – bez zaginania kartki; rys. 2). Środek wiatraczka przebiję szpilką (rys. 3). Szpilkę wbiję w patyczek (rys. 4). Wystawię wiatraczek podczas spotkania Klubu. Opowiem, jak działa. 10.Stworzętablicęinformacyjnądotyczącąsiływiatru. Znajdę w książkach lub w Internecie opis skali Beauforta – rysunki oraz zdjęcia. Użyję tych wiadomości do stworzenia tablicy informacyjnej. Na kartce o formacie A3 narysuję tabelę, w której umieszczę rysunki ilustrujące kolejne stopnie skali. Tablicę wystawię na spotkaniu Klubu. Opowiem, co przedstawia moja tablica. 11.Razemz grupąprzyjaciółpokażęw przedstawieniubezsłów,w jakisposóbludziewykorzystują energiępłynącąz poruszającegosiępowietrza. Przygotuję pantomimę – zagadkę. My będziemy pokazywali, a publiczność będzie zgadywała, jaki sposób wykorzystania wiatru pokazujemy. 12.Natrzyróżnesposobypobudzępowietrzedoruchu.Zademonstrujęjegowpływnawykonanymprzezemniewiatraczku. Użyję do zadania wykonany przez siebie wiatraczek (zadanie 9). Wystawię wiatraczek podczas spotkania Klubu. Zademonstruję, jak na trzy sposoby pobudzić powietrze do ruchu. 13.Wykonamalbumdotyczącyenergiiczerpanejz powietrza–dawnieji dziś. Poszukam w książkach i w Internecie informacji dotyczących energii czerpanej z powietrza. Przerysuję, skseruję lub wydrukuję najciekawsze ilustracje. Przykleję je do kartek z bloku technicznego. Umieszczę pod nimi odpowiednie podpisy. Kartki ułożę w kolejności czasu powstania (od najstarszych konstrukcji do współczesnych). Wystawię album na spotkaniu Klubu. Opowiem, co przedstawia. 14.Nakręcęfilm,w którymuwieczniędziałaniewiatraczkaprzypodmuchacho różnejsile. Przedstawię mój film na spotkaniu Klubu. Po projekcji odpowiem na pytania publiczności. 15.Wykonammodelstaregowiatraka. Przyjrzę się zdjęciom współczesnych i niegdyś używanych wiatraków. Wybiorę jeden z nich i wykonam jego makietę. Użyję do tego dowolnej techniki, np. formowania z masy plastycznej, sklejania opakowań lub elementów wyciętych z papieru. Przedstawię mój model na spotkaniu Klubu. Podczas krótkiego wystąpienia opowiem, jak działał taki wiatrak. 18 ZiemiA geOLOg bOgACtWA nAturALne Ziemi 1. WymieniędziesięćróżnychbogactwZiemi. Wypiszę je na kartonie o formacie A3. Wystawię planszę na spotkaniu Klubu. Opowiem o tym bogactwie, które, moim zdaniem, jest najbardziej fascynujące. 2. Przygotujęmasęsolnąi ulepięz niejskrzynięskarbów. Przygotuję szklankę soli, szklankę mąki i pół szklanki wody. Zmieszam i ugniotę, aż powstanie jednolita masa solna. Uformuję z niej małą skrzynię. Mogę ją dowolnie ozdobić, np. wciskając w jej ścianki koraliki lub malując ją po wyschnięciu. Zaprezentuję skrzynię na spotkaniu Klubu. Wyjaśnię, dlaczego sól uważana była kiedyś za skarb. 3. Namalujękilkaobrazówzapomocąpiaskuwysypanegonatacce.Efektuwiecznięnazdjęciach. Przygotuję jak największą tackę. Usypię na niej warstwę piasku, tak by zakryć dokładnie jej dno. Będę rysować na tacce różne wzory. Najciekawsze z nich sfotografuję. Zaprezentuję zdjęcia na spotkaniu Klubu. Wymienię przykłady wykorzystania piasku. 4. R azemz przyjaciółmistworzęgrupęartystyczną.Namalujęrysunekprzedstawiającykopalnię soli.Wykorzystamdotegokartkęz podkłademz solikuchennej. Kartkę z bloku technicznego delikatnie przetrę wilgotną gąbką. Nakropię ją tuszem. Kiedy plamy tuszu nieco się rozleją, posypię kartkę solą. Później, gdy tusz wyschnie, strząsnę z kartki kryształki soli. Kartkę można użyć jako tło pracy albo jej element, naklejony na większą kartkę. Zaprezentuję pracę na spotkaniu Klubu. Opowiem o pracy w kopalni soli. Podpiszę pracę nazwą naszej grupy artystycznej. 5. Zagramw grę„Wydobyciewęgla”nastroniewww.klubczterechzywiolow.pl. Przepiszę na kartkę kod zwycięzcy, który pojawi się na ekranie po zakończonej grze. Odczytam kod opiekunowi Klubu. 6. Przeprowadzękonkursklasowynanajpiękniejszyrysunekwykonanykredąnaboiskuszkolnym. Ustalę z nauczycielem dzień przeprowadzenia konkursu i jego zasady (np. czas trwania, temat rysunków, podział na grupy artystyczne). Jeśli trzeba, przyniosę do szkoły kredę. Zrobię zdjęcia zwycięskich prac i wystawię je na spotkaniu Klubu. 7. Wymienięprzykładyużyciatrzechróżnychbogactwnaturalnych. Wypiszę je na kartonie o formacie A3. Wystawię planszę na spotkaniu Klubu. Opowiem o tym wykorzystaniu bogactw, które, moim zdaniem, jest najbardziej fascynujące. 8. Wykonamozdobęzapomocązabarwionejsoli. Przygotuję sól, słoik (dobrze, by miał ciekawy kształt), pisaki i plastikowe kubeczki. Nasypię pół kubeczka soli. Będę mieszać sól otwartym pisakiem tak długo, aż sól zmieni barwę. Do następnego kubeczka nasypię sól i pofarbuję ją na inny kolor. Zabarwię sól na tyle kolorów, na ile mam ochotę. Na końcu delikatnie przesypię sól do słoika i stworzę w niej kolorowe warstwy. Wystawię pracę na spotkaniu Klubu. Podpiszę ją wymyśloną przeze mnie nazwą. 9. WymieniępięćprzykładówbogactwZiemi,któredostarczająnamenergii. Wypiszę je na kartonie o formacie A3. Opowiem o tym bogactwie Ziemi, które wydaje mi się najprostsze w przetwarzaniu na energię, i o tym, które jest najbardziej ekologiczne w przetwarzaniu. 10.Wykonamzadaniaumieszczonew karciepracy„OdWieliczkidosolniczki”(„Przyrodaplus –zeszyt2”,str.50–51). Wykonanie zadań rodzice potwierdzą swoim podpisem. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 19 ZiemiA 11.Wytłumaczępojęcie„surowiecenergetyczny”i wyjaśnię,czymróżniąsięsurowceodnawialne odnieodnawialnych. Przygotuję 5-punktowy plan wypowiedzi. Według niego przedstawię temat na spotkaniu Klubu. Publiczność – głosując – oceni, czy zrozumiała, czym różnią się surowce odnawialne od nieodnawialnych. 12.Z przyjaciółmistworzęgrupęartystyczną.Przygotujemyksiążeczkępt.„Surowceenergetyczne –naszymbogactwem”. Wystawimy książeczkę na spotkaniu Klubu. Opowiemy, co zawiera nasza książeczka. Podpiszemy ją nazwą naszej grupy artystycznej. 13.Razemz grupąprzyjaciółstworzęmakietęlubrysunekkuliziemskiej.Wykorzystamydotego skarbyziemi. Przeprowadzimy naradę, w jaki sposób wykonamy swoją pracę. Postaramy się użyć do tego soli, piasku, kawałków kory, patyczków, liści i innych skarbów. Zastanowimy się nad formą – może być to np. wyklejanka na kole wyciętym z tektury, na piłce lub balonie. Wystawimy makietę na spotkaniu Klubu. Opowiemy o naszym dziele. 14.Stworzęzbiórdziesięciuróżnychskarbówziemi(np.kreda,piasek,kamienie,żwir,węgiel). Przyniosę kolekcję na spotkanie Klubu. Podpiszę każdy eksponat. Opowiem o eksponacie, z którego jestem najbardziej dumny/dumna. 15.Stworzęhodowlękryształów. Przygotuję niezbyt duży słoik, łyżeczkę, sól, patyk i kawałek sznurka. Do słoiczka naleję wody – mniej niż połowę. Będę wsypywać sól do wody i mieszać tak długo, aż sól przestanie się rozpuszczać. Do patyczka przywiążę sznurek. Patyczek położę na brzegu słoika. Koniec sznurka powinien dotykać dna słoika (rys 1). Odstawię na dwa tygodnie hodowlę kryształów w ciepłe miejsce. Przyniosę ją na spotkanie Klubu. Opowiem, jak hoduje się kryształy. Rys.1 bADACZ PODZiemiA żyCie gLeby – ZWierZętA, grZyby, PODZiemne CZęśCi rOśLin 1. Wymieniępięćzwierzątżyjącychpodziemią. Wypiszę nazwy zwierząt na kartce o formacie A3. Przyniosę plakat na spotkanie Klubu. Opowiem o zwierzęciu, które podoba mi się najbardziej. 2. Wymieniępodziemneczęściroślini opowiemo ichznaczeniu. Wypiszę nazwy części roślin na kartce o formacie A3. Przyniosę plakat na spotkanie Klubu. O znaczeniu podziemnych części roślin opowiem w ciągu 5 minut. Publiczność – głosując – oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 3. Wyjaśnię,w jakisposóbkretjestprzystosowanydopodziemnegożycia. Przyjrzę się zdjęciom kreta i poszukam informacji dotyczących jego przystosowań. Na spotkaniu Klubu pokażę zdjęcie i na jego podstawie opowiem o krecie w ciągu 5 minut. Publiczność – głosując – oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 4. Wytłumaczępojęcie„próchnica”w lesie.Wyjaśnię,w jakisposóbonapowstaje. Przygotuję 5-punktowy plan wypowiedzi i na jego podstawie na zajęciach Klubu krótko wyjaśnię, co to próchnica i jak powstaje. Jeśli mi się uda, przyniosę kolegom próbkę próchnicy zebranej w lesie. Publiczność – głosując – oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 20 ZiemiA 5. Poszukamnorzwierzątżyjącychpodziemią–kretów,mrówek,myszy. Przygotuję dokumentację moich poszukiwań: zrobię zdjęcia znalezionych nor, zanotuję, gdzie one się znajdują. Na koniec wyciągnę wnioski dotyczące miejsc, gdzie lubią gnieździć się te zwierzęta. Przedstawię moją pracę na spotkaniu Klubu. 6. Sitemprzesiejęglebęz podwórkai poszukamw niejzwierząt. Eksperyment uwiecznię na zdjęciach. Postaram się zidentyfikować znalezione zwierzęta. Zdjęcia zaprezentuję podczas spotkania Klubu. 7. P rzeprowadzęobserwacjeglebynapodwórzuszkolnym.Użyjędotegokartypracyzawartej w ćwiczeniach„Przyrodaplus–zeszyt1”(str.42–43). Założę dzienniczek obserwacji. Przyniosę dzienniczek na spotkanie Klubu, opowiem o moich obserwacjach. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl 8. Poszukamgrzybówznajdującychsiępodziemią. Na wycieczce w lesie rozgarnę ściółkę i przyjrzę się jej, posługując się lupą. Obejrzę dokładnie znajdujące się tam liście, kawałki kory, grudki ziemi. Poszukam białych, cienkich niteczek – podziemnych części grzybów. Jeśli mi się uda, znalezisko zbiorę i zamknę w tekturowym kartoniku. Przyniosę na następne zebranie i zademonstruję kolegom. Wytłumaczę przy tym, co oznacza termin „grzybnia”. 9. Będęprzezdwatygodniehodowaćdżdżownicę. Do dużego słoika wsypię warstwę jasnego piasku i warstwę czarnej ziemi. Skropię je wodą. Położę na nich zerwaną trawę i liście roślin. W środku umieszczę zebrane na podwórku dżdżownice. Założę dzienniczek obserwacji, w którym będę notować, w jaki sposób zmienia się wygląd hodowli. Zastanowię się, jaki wpływ ma dżdżownica na glebę. Przyniosę dzienniczek na spotkanie Klubu, opowiem o moich obserwacjach. 10.Wyjaśniępojęcie„torf”.Opowiem,w jakisposóbmożebyćonwykorzystywanyprzezczłowieka. Przygotuję 5–minutową wypowiedź i przedstawię ją na spotkaniu Klubu. 11.Znajdęzdjęciai informacjeo mchach–torfowcachi wykonamtablicęinformacyjnądopowieszeniaw klasie. Każde zdjęcie opatrzę podpisem i krótką notatką. Przyniosę tablicę na spotkanie Klubu. Opowiem, co przedstawia moja tablica. 12.Sprawdzę,czymróżniąsiękorzenieroślin.Wykonamtablicęinformacyjnąprzedstawiającą te różnice. Sprawdzę w książkach lub w Internecie, w jaki sposób mogą wyrastać korzenie u rośliny. Znajdę rysunek systemu palowego i wiązkowego. Delikatnie wyrwę z ziemi kilka roślin, w tym niewielką kępkę trawy rosnącą np. na piaszczystym podwórzu. Przyjrzę się korzeniom i sprawdzę, do którego typu należą. Ususzę zebrane rośliny – umieszczę je między gazetami i docisnę książkami. Codziennie, aż do wysuszenia, będę zmieniać gazety. Wyschnięte rośliny użyję do stworzenia tablicy informacyjnej, na której przedstawię dwa systemy korzeni. Tablicę wystawię podczas spotkania Klubu. Chętnym wyjaśnię, co ona przedstawia. strAżniK Ziemi OChrOnA PrZyrODy 1. Z grupąprzyjaciółzaprojektujemyodznakę„PrzyjacielZiemi”.WykonamyodznakidlawszystkichczłonkównaszegoKlubu. Przyniosę projekt na spotkanie Klubu. Wspólnie zastanowimy się, jak ją wykorzystać w Klubie Czterech Żywiołów. 21 ZiemiA 2. Wyjaśniępojęcia„recykling”i „segregacjaśmieci”. Przygotuję kilkupunktowy plan wypowiedzi. Na jego podstawie postaram się prostymi słowami opowiedzieć, co to jest recykling i segregacja śmieci. Publiczność, głosując, oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 3. R ozwiążękartępracydotyczącąBiałowieskiegoParkuNarodowego(„Przyrodaplus–zeszyt2”, str.26–27). Wykonanie ćwiczeń potwierdzą moi rodzice. Opowiem im, czego dowiedziałem się o Białowieskim Parku Narodowym. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 4. Przezdwatygodniebędęzbieraćdoosobnegopojemnikamakulaturę. Na koniec zrobię zdjęcie swoich zbiorów. Zainicjuję rozmowę o tym, jak dużo papieru wyrzucamy codziennie. 5. Zagramw grę„OdnawiamyZiemię”nastroniewww.klubczterechzywiolow.pl. Przepiszę na kartkę kod zwycięzcy, który pojawi się na ekranie po zakończonej grze. Odczytam kod opiekunowi Klubu. 6. Razemz przyjaciółmiprzeprowadzęakcjęuświadamiającąinnymkoniecznośćsortowaniaodpadów. Wykonamy plakat i powiesimy go w szkole lub (po powieleniu na kolorowym ksero) na klatce schodowej naszych domów. 7. Wykonamdoświadczenie,w którympokażę,w jakisposóbmożnaoczyszczaćwodę. Przygotuję: dwa słoiki, lejek, łyżeczkę, filtr do kawy, piasek, ciemną ziemię, wodę. Do pierwszego słoika włożę lejek. Umieszczę w nim filtr do kawy i warstwę piasku. W drugim słoiku zmieszam wodę z kilkoma łyżeczkami ciemnej ziemi. Powoli przeleję połowę wody przez wykonaną przez siebie oczyszczalnię. Porównam kolor wody w obu słoikach. Zademonstruję doświadczenie podczas spotkania Klubu. Wyjaśnię, na czym polega. Publiczność – głosując – oceni, czy zrozumiała wyjaśnienia. 8. Stworzęalbumprzedstawiającywybranyparknarodowy. Wykorzystam do przygotowania albumu symbol parku. Przyniosę pracę na spotkanie Klubu. Opowiem o parku narodowym, który osobiście zwiedzałem. 9. Wykonamzabawkęlubinnąużytecznąrzeczz odpadów. Zaprojektuję samodzielnie przedmiot. Postaram się, aby faktycznie była to przydatna rzecz, np. ozdobny pojemnik na ołówki ze słoika, poduszeczka do igieł ze skrawków materiału, dom dla lalek z kartonika po butach, osłonka na doniczkę z plastikowej butelki. Przyniosę przedmiot na spotkanie Klubu. Opowiem, jakich materiałów użyłem/użyłam i skąd je mam. 10.Wezmęudziałw SzkolnymDniuZiemilubSprzątaniuŚwiata. Zrobię kilka zdjęć i przyniosę na zajęcia Klubu. Krótko opowiem o tym wydarzeniu. 11.Wykonammapęzanieczyszczeńmojejokolicy. Wydrukuję lub skseruję plan mojej miejscowości (lub plan mojej dzielnicy – w przypadku większych miast). Razem z opiekunem udam się na kilka dłuższych spacerów, podczas których będziemy wyszukiwać głównych źródeł zanieczyszczeń (np. kominy fabryczne, duże zakłady przemysłowe, większe skrzyżowania z dużym ruchem samochodowym). Obserwacje zanotuję za pomocą wymyślonych przeze mnie symboli na mapie. Przyniosę mapę na spotkanie Klubu. Opowiem, co na niej jest i jak udało mi się ustalić, gdzie w mojej okolicy występują największe zanieczyszczenia. 12.Wykonampięćdoświadczeńdotyczącychzagrożeńprzyrody.Posłużęsiękartamipracyz ćwiczeń„Przyrodaplus–zeszyt1”(str.44–45). Na spotkaniu Klubu zaprezentuję jedno wybrane doświadczenie. Wyjaśnię, czego ono dowodzi. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 22 ZiemiA 13.Opowiem,w jakisposóbmogęoszczędzaćenergię. Przeprowadzę wywiad wśród domowników. Zapiszę wszystkie sposoby, a potem przedstawię je na spotkaniu Klubu. Publiczność zagłosuje, który z wymienionych sposobów jest jej zdaniem najbardziej skuteczny. 14.Przeprowadzęw klasieankietędotyczącąoszczędzaniaenergii.Wynikiankietyprzedstawięw klasie. Poproszę kolegów z Klubu, by porozmawiali z rodzicami o sposobach oszczędzania energii stosowanych w ich domach. Na następne zajęcia przygotuję ankietę dotyczącą tego zagadnienia. W komputerze lub odręcznie zapiszę przynajmniej pięć sposobów oszczędzania energii. Pozostawię też puste miejsce na własne propozycje kolegów. Powielę ankietę (wydrukuję lub skseruję) i przyniosę na spotkanie Klubu. Poproszę kolegów o uzupełnienie ankiety. Sprawdzę i zapiszę na tablicy wyniki ankiety. Wspólnie podsumujemy wyniki. 15.Zaprojektujęznaczkiprzypominająceo gaszeniuświatłai oszczędzaniuwody. Zaprojektuję i wykonam dla wszystkich znaczki przypinane na agrafki. Przyniosę znaczki na spotkanie Klubu. Wspólnie zastanowimy się, w jaki sposób można wykorzystać je w pracy Klubu Czterech Żywiołów. AstrOnOm ZiemiA W uKłADZie słOneCZnym 1. Wymienięplanetywchodzącew składUkładuSłonecznego. Opowiem o tej, która, moim zdaniem, jest najbardziej niezwykła i tajemnicza. 2. Wymienięprzyrządysłużącedoobserwacjigwiazd. Przygotuję na ten temat prezentację na papierze lub w komputerze. Na spotkaniu Klubu przedstawię ją publiczności i opowiem jakąś ciekawostkę o gwiazdach. 3. Wyjaśniępojęcia:„planeta”,„kometa”,„gwiazda”i „satelita”. Przygotuję 5-punktowy plan opowiadania. Publiczność – głosując – oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 4. W ykonamzadaniaprzedstawionew karciepracy„Dziękujęci,słonko”(„Przyrodaplus –zeszyt1”,str.29). Rodzice swoim podpisem potwierdzą wykonanie zadań. Na spotkaniu Klubu opowiem o znaczeniu światła i energii słonecznej dla życia na Ziemi. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 5. P rzeczytamartykuł„Buuum”(„Odkrywca”,7/2013)i znajdęinformację,dlaczegownętrze Ziemiprzypominaswojąbudowąowocawokado. Na spotkanie Klubu przyniosę przecięty na pół owoc awokado. Przygotuję 5-punktowy plan wypowiedzi. W ciągu 5 minut opowiem, dlaczego budowa wewnętrzna Ziemi przypomina owoc awokado. Publiczność – głosując – oceni czy zrozumiała moje wyjaśnienia. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 6. Stworzęplakatprzedstawiającywybranygwiazdozbiór. Plakat wykonam dowolną techniką. Umieszczę na nim nazwę gwiazdozbioru. Przyniosę plakat na spotkanie Klubu. 7. Zrobięalbumprzedstawiającyróżneciałaniebieskie. Będzie to album łączący zdjęcia, wycinki z gazet i wydruki z Internetu z własnoręcznym rysunkiem i podpisami. 8. Przeprowadzęobserwacjenieba.PoszukamWielkiegoWozui gonarysuję. Sprawdzę, jak wygląda gwiazdozbiór Wielki Wóz. Razem z opiekunem przeprowadzę wieczorne obserwacje nieba (najlepiej podczas spaceru na słabiej oświetlonym obszarze, z dala od latarni). Rysunek wykonam na kartce formatu A4. 23 ZiemiA 9. Opowiem,w jakisposóbludziewykorzystująenergięsłonecznądoogrzewaniadomów. Na kartce o formacie A3 wypiszę te sposoby. Przyniosę ją na spotkanie Klubu. Odpowiem na ewentualne pytania. 10.WykonammakietęUkładuSłonecznego.Zaznaczę,jakiemiejscezajmujew nimZiemia. Przyjrzę się budowie Układu Słonecznego przedstawianej na rysunkach w książkach i internecie. Porównam wielkości planet i ich odległość od Słońca. Zastanowię się, w jaki sposób wykonam makietę. Mogę np. narysować planety i Słońce na tekturkach lub ulepić z masy plastycznej. Elementy mogą być np. przytwierdzone do tektury na patyczkach, na drucikach lub zawieszone na nitkach. Przyniosę makietę na spotkanie Klubu. Opowiem, co przedstawia. 11.WykonammodelprzestrzennywnętrzaZiemi,ukazującyjejbudowę. Poszukam rysunków przedstawiających budowę wnętrza Ziemi. Przygotuję kolorową masę solną: zmieszam szklankę mąki, szklankę soli i pół szklanki wody. Rozdzielę ją na pięć części. Cztery z nich zabarwię – kurkumą na żółto, kakao na brązowo, barszczem z torebki na czerwono, papryką na pomarańczowo. Z pierwszego koloru ulepię kształt wyglądający jak połowa kuli (np. rozpłaszczę kulkę na talerzyku). Będę oklejać kulę kolejnymi kolorami masy solnej, pilnując, by grubość warstw była podobna do tych przedstawionych na rysunkach w książce. Przyniosę model na spotkanie Klubu. Opowiem, co przedstawia. 12.Sprawdzę,czySłońcefaktycznieogrzewaZiemię. Przygotuję dwa słoiki pełne wody. Jeden z nich ustawię w ocienionej części podwórka, drugi w miejscu dobrze naświetlonym. Po dwóch godzinach zmierzę w nich temperaturę wody. Zrobię notatki z przebiegu eksperymentu, przedstawię je na spotkaniu Klubu. Publiczność poprzez głosowanie oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. (Uwaga – zadanie powinno być wykonywane późną wiosną, w bezchmurny dzień, najlepiej w godzinach południowych). 13.Sprawdzęi opowiem,w jakisposóbdziałabateriasłonecznaw kalkulatorze. Przygotuję kalkulator zasilany wyłącznie przez baterie słoneczną, tekturkę i taśmę klejącą. Nakleję na ogniwo słoneczne tekturkę i sprawdzę, jak długo kalkulator bez niej działa. Wyniki przedstawię na spotkaniu Klubu. Publiczność poprzez głosowanie oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 14.Posłuchamfragmentuaudycjiradiowejo Kosmosie(DzieciakinaLUZie,odc.30,z dnia 03.11.2013,fragment:6.36–15.45)i stworzęgazetkęklasowąpt.„TajemniceKosmosu”. Gazetkę sfotografuję i pokażę zdjęcie na spotkaniu Klubu. W ciągu 5 minut opowiem, co najbardziej zaciekawiło mnie w audycji. eKO-ZiemiAnin ZDrOWe ODżyWiAnie 1. Wyjaśniępowiedzenie„Grunttozdrowie”. Przygotuję 5-punktowy plan wypowiedzi. W ciągu 5 minut wyjaśnię publiczności to powiedzenie. Poprzez głosowanie publiczność oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 2. Przyrządzęzdrowąkanapkęi wezmęjądoszkoły. Pokażę kanapkę mamie i wyjaśnię, dlaczego składniki mojej kanapki są zdrowe. Mama oceni, czy dobrze wykonałem zadanie. 3. Podampodstawowezasadyzdrowegoodżywiania. Wypiszę ja na kartce o formacie A3. Na spotkaniu Klubu wyjaśnię, co przedstawia moja lista. 24 ZiemiA 4. Własnoręczniewykonamsurówkę. Przyniosę surówkę na spotkanie Klubu i poczęstuję nią uczestników. Opowiem, dlaczego moja surówka jest zdrowa, a chętnym podam przepis na moje danie. 5. Zaprojektujęulotkęprzekonującąuczniówo koniecznościzdrowegoodżywianiasię. Poszukam informacji dotyczących wpływu jedzenia na stan naszego zdrowia. Najważniejsze z nich przedstawię na ulotce. Postaram się wykonać zadanie tak, by zachęcić kolegów. 6. Pomogęw przeprowadzeniuklasowegokonkursunazdrowedrugieśniadanie. W konkursie wystartują chętni uczniowie z klasy, którzy w wyznaczonym dniu przyniosą wykonane przez siebie zdrowe drugie śniadanie. Zaprezentują je na forum klasy i krótko opiszą jego zalety. Później nastąpi tajne głosowanie na najciekawszy pomysł. Poproszę nauczyciela o pokierowanie projektem. Wykonam ulotkę dotyczącą zasad konkursu. Powielę ją – skseruję lub wydrukuję – i rozdam kolegom i koleżankom. Podczas konkursu będę zapisywać pomysły na tablicy (nazwa i kolejny numer). Pomogę w głosowaniu – rozdam karteczki, na których uczniowie wpiszą numer wybranej propozycji, policzę głosy i ogłoszę wynik. Wyniki konkursu i swoje spostrzeżenia na temat zdrowego śniadania w mojej klasie przedstawię na spotkaniu Klubu. 7. Ułożęjadłospisnatydzieńuwzględniającyzasadyzdrowegoodżywiania. Przyniosę jadłospis na spotkanie Klubu, a chętnym opowiem, dlaczego mój jadłospis jest zgodny z zasadami zdrowego żywienia. 8. Poszukamjednejz dzikorosnącychroślinjadalnych. Przyniosę roślinę na spotkanie Klubu. Powiem, jak ta roślina się nazywa, i przedstawię dowód, że nie jest trująca. Uwaga, roślin nie można próbować na spotkaniu bez zgody nauczyciela – mogły mieć kontakt z trującymi substancjami (nawozami, odpadami), niektóre z nich powinny być przed spożyciem ugotowane. 9. Stworzęwłasnąhodowlępietruszki,szczypiorku,rzeżuchylubkoperku. Przygotuję doniczkę z ziemią oraz nasiona wybranej rośliny. Wysieję nasiona, podleję je i umieszczę uprawę w jasnym miejscu. Przez trzy tygodnie będę dbać o uprawę. Co drugi dzień zrobię zdjęcie dokumentujące rozwój rośliny. Pokażę zdjęcia, opowiem o niej na spotkaniu Klubu. 10.Wyjaśniępojęcie„kaloria”. Przygotuję opowieść połączoną z rysowaniem na kartce A3. Po zakończonym wykładzie publiczność poprzez głosowanie oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 11.Wymieniędziesięćprzykładów,doczegoludzieużywająenergiiz jedzenia. Wypiszę to w punktach na kartce o formacie A3. Na spotkaniu Klubu zaprezentuję mój plakat i krótko opowiem, czego dowiedziałem się na ten temat. 12.Wykonamksiążkękucharskąprzedstawiającąwyłączniezdroweprzepisy. Wybiorę przynajmniej sześć zdrowych, prostych do wykonania przepisów kulinarnych (np. sałatki, kanapki). Skonsultuję swój wybór z rodzicem lub nauczycielem. Każdy przepis zapiszę na osobnej kartce i dowolnie zilustruję. Wykonam okładkę i zepnę z innymi kartkami. Pokażę książkę na spotkaniu Klubu. Opowiem o ulubionym przepisie. 13.Zaprojektujęi wykonamdoświadczenie,w którymwskażę,żeglebajestniezbędnadorozwojuroślin. Przy pomocy nauczyciela lub rodzica zaprojektuję doświadczenie. Użyję do tego rośliny, której strata nie będzie dla nikogo dotkliwa. Zaprezentuję doświadczenie na spotkaniu Klubu, krótko omówię, na czym ono polega. 14.Stworzę album warzyw i owoców, w którym opiszę ich pochodzenie i sposób wykorzystania. Wykorzystamrównieżwiadomościz artykułu„Coskrywajązwykłewarzywa”(„Odkrywca”,8/2013). Przyniosę album na spotkanie Klubu. Krótko opowiem, co najciekawszego udało mi się dowiedzieć podczas przygotowywania albumu. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 25 ZiemiA 15.Wykonamwystawkęzdrowychprzypraw.Przedrozpoczęciempracyprzeczytamartykuł„Coskrywajązwykłewarzywa”(„Odkrywca”,8/2013). Wybiorę przynajmniej pięć zdrowych przypraw. Pomyślę, w jaki sposób mogę je zaprezentować. Przygotuję również tabliczki z informacjami o przyprawach (skąd pochodzi, do czego się jej używa). Zaprezentuję wystawkę na spotkaniu Klubu. Krótko opowiem, dlaczego moje przyprawy są zdrowe. Materiały na stronie www. klubczterechzywiolow.pl. 16.Wyjaśnię,cowspólnegomajedzeniez energiąSłońca. Wypiszę to w punktach na kartce o formacie A3. Na spotkaniu Klubu zaprezentuję mój plakat i krótko opowiem, czego dowiedziałem się na ten temat. 26 OgieŃ OgniOmistrZ OgieŃ i WysOKie temPerAtury W PrZyrODZie 1. R azemz przyjaciółmistworzęgrupęartystyczną.Wspólnienarysujemy,w jakisposóbludzie chroniąsięprzedprzegrzaniem. Przyniesiemy naszą pracę na zajęcia Klubu. Opowiemy, co przedstawia i czego ciekawego dowiedzieliśmy się, przygotowując pracę. 2. Opowiemw klasieo zniszczeniach,jakiemożedokonaćw przyrodzieogień. Umówię się na takie wystąpienie z nauczycielem. Przygotuję 5-punktowy plan wypowiedzi, zmieszczę się z moją opowieścią w 5 minutach. 3. Opowiem,w jakisposóbzwierzętai roślinychroniąsięprzedprzegrzaniem.Sprawdzęw artykule „Sierociniecdlasłoni”(„Odkrywca”,9/2013),jakradząsobiez tymproblememsłonie. Przygotuję 5-punktowy plan wypowiedzi, zmieszczę się z moją opowieścią w 5 minutach. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 4. Odczytamtemperaturęnatermometrze. Przyniosę termometr na zajęcia Klubu. Odczytam temperaturę, którą wskazuje. Chętnym wyjaśnię, jak odczytuje się temperaturę na termometrze. 5. B ędęprzeztydzieńprowadzićkalendarz pogody,sprawdzając,jakatemperatura byłao poranku,popołudniu i późnymwieczorem. Na kartce o formacie A4 narysuję tabelkę (rys. 1). Trzy razy dziennie będę odczytywać temperaturę na termometrze zewnętrznym – przed wyjściem do szkoły, tuż po powrocie, przed zaśnięciem. Przedstawię kalendarz na spotkaniu Klubu. Podsumuję moje obserwacje. rano po południu wieczorem poniedziałek wtorek środa czwartek piątek sobota Rys.1 niedziela 6. Wykonammodelwulkanu. Przygotuję mały słoik, tackę, plastelinę, opakowanie sody oczyszczonej, pół szklanki octu, płyn do naczyń, czerwoną farbę – plakatówkę, dodatkowo – papier, nożyczki, suszone rośliny, patyczki. Słoiczek ustawię na tacce i okleję go plasteliną, tak by uformowała ściany wulkanu. Jeśli mam ochotę, mogę go przyozdobić drzewkami wyciętymi z papieru, przygotowanymi z patyczków lub suszonych roślin. Przedstawię model na spotkaniu Klubu. Przeprowadzę prezentację wybuchu wulkanu. Do słoiczka wleję ocet, kilka kropel płynu do naczyń i kilka kropel farby. Energicznie dosypię sodę. Opowiem, co przedstawia mój model. 7. Razemzkimśzklasy narysujęwulkan. Na spotkaniu Klubu omówię rysunek. Naszą wypowiedź podzielimy na dwie części – moją i kolegi/koleżanki. 8. Przeprowadzędoświadczeniedotycząceprzewodzeniaciepłaprzezróżneprzedmioty. Pod opieką osoby dorosłej przygotuję kubek z gorącą wodą oraz trzy łyżki – metalową, plastikową i drewnianą. Umieszczę łyżki w kubku. Po trzech minutach sprawdzę, która łyżka nagrzała się najbardziej. Przedstawię doświadczenie na spotkaniu Klubu. Opowiem, czego dowodzi moje doświadczenie. 27 OgieŃ 9. Wykonamprezentacjędotyczącątermometrów. Poszukam w książkach lub w Internecie wiadomości dotyczących różnych termometrów – okiennych, lekarskich, pokojowych itd. Wykonam materiały pomocnicze do przeprowadzenia prezentacji, np. plakat lub tablicę informacyjną. Na spotkaniu Klubu opowiem, czym różnią się termometry z mojej prezentacji. 10.Stworzęalbumnatemat„gorącychmiejsc”w przyrodzie–wulkanów,gorącychźródeł,gejzerówalbokominówhydrotermalnych. Przyniosę album na spotkanie Klubu. Opowiem o miejscach, które zafascynowały mnie najbardziej. 11.Wyszukamprzykładynajgorętszychi najzimniejszychmiejscnaZiemi.Zaznaczętemiejscana mapie. Mapę wydrukuję z Internetu i na niej naniosę ważne punkty. Przyniosę mapę na spotkanie Klubu. Opowiem o miejscach, które zafascynowały mnie najbardziej. 12.Przeczytamartykuł„Ludziedrogi”(„Odkrywca”,10/2013)i opowiem,w jakisposóbradzą sobieludzieżyjącyw klimaciebardzozimnymi bardzogorącym. Opowiem o tym na spotkaniu Klubu. Moją opowieść zmieszczę w 5 minutach. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 13.Przeczytamartykuł„Buuum”(„Odkrywca”,7/2013)i opowiemo życiuludziżyjącychw pobliżuwulkanu. Opowiem o tym na spotkaniu Klubu. Moją opowieść zmieszczę w 5 minutach. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 14.Wymieniękilkasposobów,w jakiludzieogrzewająsiebieorazswojemieszkania. Wypiszę je na kartce o formacie A3. Przedstawię moje notatki na spotkaniu Klubu i krótko omówię. Publiczność, poprzez głosowanie, oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 15.Sprawdzę(przypomocyrodziców),w jakisposóbogieńdostarczanamenergii–ciepła. Przy pomocy rodziców rozpalę ognisko. Zmierzę temperaturę tuż przy nim oraz w odległości trzech kroków. Porównam wyniki. Pokrótce opowiem, czego udało mi się dowiedzieć. Doświadczenie najlepiej wykonywać w chłodny dzień. strAżAK ZAsADy beZPieCZnegO ZAChOWAniA W KOntAKCie Z Ogniem i PrąDem 1. Wykonamzawieszkęprezentującąnumeryalarmowe. Przyniosę zawieszkę na spotkanie Klubu. Wyjaśnię, dlaczego warto znać te numery. Wspólnie z kolegami i koleżankami zastanowimy się, gdzie ją zawiesić, by dobrze służyła wszystkim klubowiczom. 2. Z pamięciwymienięprzynajmniejtrzynumeryalarmowe. Na spotkaniu Klubu zorganizuję zabawę. Zacznę od siebie – wymienię numer, który pamiętam, i wyznaczę osobę, która ma wyrecytować inny numer alarmowy i wyznaczyć kolejną osobę. 3. Narysujęwózstrażacki. Przyniosę rysunek na spotkanie Klubu. Rysunek będzie opatrzony numerkami, a pod spodem znajdzie się opis. Umieszczę informacje, jak nazywają się poszczególne elementy wyposażenia wozu strażackiego oznaczone tymi numerkami. Opowiem, do czego służą poszczególne elementy 28 OgieŃ 4. Wymienięzasadybezpiecznegoobchodzeniasięz ogniemi prądem. Wypiszę je na kartce o formacie A3. Zadam kilka pytań publiczności, porozmawiamy o tym na spotkaniu Klubu. 5. Wypiszęlubnarysujęurządzeniadomowe,któredziałajądziękienergiipłynącejz prądu. Pracę wykonam na kartce o formacie A3. Przyniosę ją na spotkanie Klubu i omówię ten przykład, który wybierze publiczność. 6. Zagramw grę„Oszczędzamyenergię”nastronie www.klubczterechzywiolow.pl. Przepiszę na kartkę kod zwycięzcy, który pojawi się na ekranie po zakończonej grze. Odczytam kod opiekunowi Klubu. 7. N arysujętablicęinformacyjnązawierającązasadybezpiecznegoobchodzeniasięz prądemlub ogniem. Przyniosę tablicę na spotkanie Klubu. Zadam kilka pytań publiczności, porozmawiamy o bezpiecznym obchodzeniu się z prądem na spotkaniu Klubu. 8. Razemz dwomaosobamizklasystworzęgazetkęklasowądotyczącąpracystrażaka. Zaprezentujemy gazetkę na spotkaniu Klubu. Każde z nas powie jedno zdanie o pracy strażaka. 9. Opowiemo zasadachewakuacjiz budynkuszkolnego. Wypiszę je na kartce o formacie A3. Zadam kilka pytań publiczności, porozmawiamy o tym na spotkaniu Klubu. 10.Przedstawięsposobypostępowaniaw wypadkupoparzenia. Z pomocą kogoś uczestniczącego w zajęciach zaprezentuję udzielanie pierwszej pomocy przy poparzeniu na spotkaniu Klubu. Zachęcę publiczność do zadawania pytań. Porozmawiamy na temat pierwszej pomocy. 11.Nauczęsięzakładaćopatruneknaprzedramię. Z pomocą innego ucznia zaprezentuję zakładanie opatrunku na spotkaniu Klubu. Zachęcę publiczność do zadawania pytań. Porozmawiamy na temat pierwszej pomocy. 12.Przedstawięróżnesposobygaszeniapożaru. Przygotuję na ten temat planszę na papierze lub w komputerze. Planszę i informacje zaprezentuję na spotkaniu Klubu. Publiczność za pomocą głosowania odpowie, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 13.Wyjaśnię,dlaczegonależyodciąćdostęppowietrza,abyugasićpożar. Opowiem o tym w ciągu 5 minut. Publiczność za pomocą głosowania odpowie, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 14.Poznambudowęi zasadędziałaniagaśnicy. Na spotkaniu Klubu opowiem, czego udało mi się dowiedzieć. Wyjaśnię, dlaczego zabawa gaśnicą szkolną jest niemądra i może być niebezpieczna. 15.Wykonamprzypomocyopiekunaobwódzamknięty,którympopłynieprąd. Przygotuję: baterię (4,5 V), dwa druciki, deseczkę lub grubą tekturę, małą żarówkę, taśmę klejącą, klamerkę. Przykleję do deseczki (lub do tektury) baterię. W odległości kilku centymetrów przykleję klamerkę. Po przyklejeniu powinna nadal się otwierać i zamykać. Do blaszek baterii przyczepię po jednym druciku. Druciki zamocuję na końcach klamerki. W klamerce umieszczę żarówkę i zobaczę, czy świeci. Przyniosę mój model na spotkanie Klubu. Opowiem, jak działa. 29 OgieŃ ZnAWCA energii WęgieL i rOPA nAftOWA jAKO źróDłA energii 1. Wyjaśnię,w jakisposóbpowstałwęgiel. Poszukam informacji o tym w Internecie lub bibliotece. Przygotuję planszę na ten temat na papierze lub w komputerze. Przedstawię ją na spotkaniu Klubu. Omówię planszę w ciągu 5 minut. 2. Wyjaśnię,w jakisposóbuzyskujemyenergięz węgla. Poszukam informacji o tym w Internecie lub bibliotece. Przygotuję planszę na ten temat na papierze lub w komputerze. Przedstawię ją na spotkaniu Klubu. Omówię planszę w ciągu 5 minut. 3. Z czwórkąprzyjaciółstworzęgrupęartystyczną.Wspólnienarysujemyobrazwęglem. Wystawimy obraz na spotkaniu Klubu. Podpiszemy obraz nazwą grupy. 4. Zaprojektujęlogostacjibenzynowej. Przedstawię logo na spotkaniu Klubu. 5. Zagramw grę„Jakpowstałwęgiel”nastroniewww.klubczterechzywiolow.pl. Przepiszę na kartkę kod zwycięzcy, który pojawi się na ekranie po zakończonej grze. Odczytam kod opiekunowi Klubu. 6. W ykonamzadaniaumieszczonew karciepracy„Tajemnicewęgla”(„Przyrodaplus–zeszyt2”, str.48–49). Pokażę zadania rodzicom, którzy podpisując legitymację, zaliczą moje zadania. Opowiem rodzicom, czego nowego udało mi się dowiedzieć, rozwiązując zadania. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 7. Przyjrzęsięzapomocąlupybryłcewęglai opowiem,jakonawygląda. Napiszę notatki, wykonam szkice i przyniosę je na spotkanie Klubu. Opowiem, jakie są moje spostrzeżenia. 8. Napiszęwęglemnakartce,jakiecechymawęgiel. Zrobię to na kartce o formacie A3. Cechy wypiszę w punktach. Na spotkaniu Klubu w ciągu kliku minut omówię cechy węgla. Publiczność, poprzez głosowanie, oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 9. Z czwórkąprzyjaciółstworzęgrupęartystyczną.Wspólniewykonamyplakatdotyczącywydobycia,przetwarzaniai użyciawęglalubropynaftowej. Wystawimy plakat na spotkaniu Klubu. Podpiszemy plakat nazwą naszej grupy. Wyjaśnimy, co przedstawia nasze dzieło. 10.Zrobięmakietęlasukarbońskiego. Dowiem się z książek lub z Internetu, jak wyglądał las karboński. Wymyślę, w jaki sposób mogę go przedstawić. Drzewa wykonam np. z wysuszonych roślin zebranych na dworze lub tekturek ozdobionych pociętą w paski bibułą. Podstawą makiety może być pokrywka kartonika po butach wyklejona masą solną lub tacka wypełniona plasteliną. Przyniosę makietę na spotkanie Klubu. Powiem, co jest ciekawego w lesie karbońskim. 11.ZaznaczęnamapiePolskimiejsca,w którychwydobywanyjestwęgiel. Mapę narysuję lub wydrukuję z Internetu i opracuję ją zgodnie z poleceniem. Przyniosę mapę na zajęcia Klubu. Podpiszę zaznaczone miejsca. 12.Wykonamdoświadczenie,w którymprzedstawięsposóbwydobywaniaenergiiz węgla. Razem z dorosłym opiekunem upiekę na grillu kiełbaski, grzankę lub inne danie. Jako paliwa użyję do tego węgla i suchych kawałków drewna. Porównam, w jaki sposób się zachowują – czy się rozpalają, czy tylko żarzą, 30 OgieŃ jak szybko to następuje i jak długo utrzymują ogień. Uwiecznię eksperyment na zdjęciach. Przykleję je na duży papier, podpiszę zdjęcia i przyniosę na spotkanie Klubu. Opowiem, co wynika z doświadczenia. 13.Zorganizujęklasowąwystawęprzedmiotówwykonanychz węgla. Zaprezentuję wystawę na spotkaniu Klubu. Podpiszę każdy eksponat. Opowiem o najciekawszym z nich. 14.Opowiem,comawspólnegowęgieli prądelektryczny. Porozmawiam z dorosłym na ten temat. Przygotuję 5-punktowy plan wypowiedzi. Wystąpię przed publicznością, która za pomocą głosowania oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 15.PrzeczytamwierszMariiTerlikowskiejpt.„Węglowarodzinka”i przygotujęnajegopodstawie planszęz rysunkami,zdjęciamii napisami. Przedstawię planszę na spotkaniu Klubu. Omówię ją w ciągu 5 minut. Publiczność poprzez głosowanie oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. miłOśniK DrZeW DrZeWA i KrZeWy POLsKi 1. Wymieniędziesięćgatunkówdrzewi krzewówPolski. Wypiszę je na kartce o formacie A3. Opowiem o tym gatunku, który, moim zdaniem, jest najbardziej interesujący. 2. Wyjaśnię,czymróżniąsiędrzewaodkrzewów. Opowiem o tym w ciągu 5 minut. Swój wykład będę uzupełniać rysunkami wykonywanymi na kartce o formacie A3 lub na tablicy. 3. Wykonampracęplastycznązapomocąliścialubgałązkidrzewa. Przyniosę pracę na spotkanie Klubu. Zaprezentuję, jak wygląda ta technika. 4. W ykonamopisjednegodrzewa.Pomogąmiw tymmateriałyumieszczonew ćwiczeniach „Przyrodaplus–zeszyt1”(str.14–17). Pokażę zadania rodzicom, którzy, podpisując legitymację, zaliczą moje zadania. Opowiem rodzicom, czego nowego dowiedziałem się, rozwiązując zadania. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl 5. Narysujępięćowocówrosnącychnadrzewach. Przyniosę rysunek na zajęcia Klubu. Opowiem o owocu, który lubię najbardziej. 6. Opiszęsposobywykorzystywaniadrewna. Na podstawie moich notatek opowiem o tym na spotkaniu Klubu. Publiczność – głosując – oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 7. Pokażęnaprzykładzie,jakzbudowanejestdrzewo. Podczas zajęć w terenie opowiem i pokażę, z jakich fragmentów składa się drzewo. 8. Nauczęsięobliczaćwiekdrzewa. Podczas zajęć w terenie (np. w pobliżu zrębu) opowiem i zademonstruję, jak obliczyć wiek drzewa iglastego (po przyrostach) i liściastego (po przekroju). 9. Nauczęsięmierzyćpierśnicędrzewa. Poszukam w książkach lub Internecie, co to jest pierśnica i w jaki sposób się ją oblicza. Podczas zajęć w terenie zademonstruję tę technikę. Opowiem, do czego służy mierzenie pierśnicy drzewa. 31 OgieŃ 10.Znajdęnaleśnejściółcetrzygałązkipochodzącez różnychdrzew. Podczas zajęć w terenie opowiem, co znalazłem i skąd wiem, z jakiego drzewa pochodzą gałązki – jakie są ich cechy charakterystyczne. 11.Wykonammetryczkitrzechdrzewznajdującychsięw ogrodzieszkolnym. Z pomocą atlasu roślin rozpoznam kilka drzew i krzewów zasadzonych w ogrodzie lub na podwórzu szkolnym. Na kartkach z bloku technicznego zapiszę ich nazwy oraz umieszczę kilka zdań je opisujących. Pokażę metryczki nauczycielowi i, gdy je już sprawdzi, włożę je w przezroczyste koszulki. Przyniosę metryczki na spotkanie Klubu. Razem z kolegami umieścimy je na odpowiednich roślinach. Opowiem, czego nowego dowiedziałem się o drzewach podczas przygotowywania metryczek. 12.Podamprzykładytrzechdrzew,którełatworozpoznaćpokorze. Podczas zajęć w terenie odszukam je i zaprezentuję grupie. Opowiem o cechach charakterystycznych kory drzew. 13.Wykonamzielnikprzedstawiającydziesięćpolskichdrzewi krzewów. Aby dokonać zbioru roślin, udam się na spacer do lasu lub nad rzekę (rośliny sadzone w parku i przy ulicy są często trudne do rozpoznania). Poproszę opiekuna, aby pomógł mi odciąć fragment gałązki z liśćmi. Gałązka ma się zmieścić na kartce z bloku technicznego. Podczas rozpoznawania roślin przyjrzę się nie tylko liściom, ale również ich ułożeniu na gałązce, kolorowi kory, wyglądowi pączków. W domu będę suszyć gałązki w gazetach. Codziennie będę je przekładać do nowych, suchych arkuszy. Kiedy wyschną, przykleję je na kartki z bloku technicznego. Każdą roślinę opiszę nazwą, datą i miejscem zbioru oraz swoim imieniem i nazwiskiem. Przyniosę zielnik na zajęcia Klubu. Zaprezentuję go publiczności. 14.Z kimśz klasyzrobięalbumpt.„Drzewomieszkaniemzwierząt”. Przyniesiemy album na spotkanie Klubu. Wymyślimy dialog na ten temat (np. w formie wywiadu), który przedstawimy publiczności. 15.Zrobięwywiadz aptekarzemi dowiemsię,któredrzewai krzewywykorzystujesiędoprodukcjileków. Nagram wywiad na dyktafon lub komórkę. Odtworzę nagranie podczas spotkania Klubu. 16.Narysujęmiejsceluburządzenie,w którymużywasiędrewnajakoźródłaenergii. Porozmawiam na ten temat z dorosłymi. Przyniosę rysunek na spotkanie Klubu. Opowiem, co przedstawia mój rysunek. OPieKun ZWierZąt ZAsADy ODPOWieDZiALnej OPieKi nAD ZWierZętAmi 1. Z przyjaciółmistworzęgrupęartystyczną.Wspólniewykonamyplakatprzedstawiającyróżne zwierzętadomowe. Wystawimy pracę w klasie, podpiszemy ją wymyśloną nazwą grupy. 2. Opowiem,w jakisposóbnależysięopiekowaćwybranymzwierzęciemdomowym. Opowiem o tym w ciągu 5 minut na spotkaniu Klubu. Publiczność, głosując, oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 3. Opiszę,w jakisposóbludziewykorzystująumiejętnościpsów. Zilustruję moją wypowiedź własnoręcznie wykonanym plakatem. Publiczność – głosując – oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 32 OgieŃ 4. P rzeczytamartykuł„Sierociniecdlasłoni”(„Odkrywca”,9/2013)i opowiem,w jakisposób ludzieopiekująsiępozbawionymirodzicówsłonikami. Przygotuję 5-punktowy plan opowiadania. Przedstawię opowieść podczas spotkania Klubu. Publiczność, poprzez głosowanie, oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 5. O piszęjednozwierzęz hodowliszkolnejlubdomowej.Dopomocyużyjękartpracyz ćwiczeń „Przyrodaplus–zeszyt1”(str.18–19). Pokażę zadania rodzicom, którzy, podpisując legitymację, zaliczą moje zadania. Opowiem rodzicom, czego nowego dowiedziałem się, rozwiązując zadania. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 6. Opowiem,w jakisposóbludziewykorzystywalikiedyśsiłękoni. Opowiem o tym na spotkaniu Klubu. Publiczność, poprzez głosowanie, oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 7. Narysujęksiążeczkępt.„Mójprzyjacielpies”. Przyniosę ją do szkoły i zaprezentuję kolegom. Umieszczę ją na wystawce. 8. Będędbaćprzeztydzieńo zwierzęhodowanew szkolelubnależącedosąsiadów. Dowiem się od właścicieli, na czym polega opieka nad pupilem i sumiennie będę wykonywać wszystkie obowiązki. Rodzice potwierdzą moją pracę podpisem w legitymacji. 9. Wyjaśnię,czymróżnisięweterynarzodinnychlekarzy.Opowiemo jegopracy. Opowiem o tym na spotkaniu Klubu. Publiczność, poprzez głosowanie, oceni, czy zrozumiała moje wyjaśnienia. 10.Przeprowadzęhodowlęślimaków.Mogędopomocyużyćopisuhodowliumieszczonego w ćwiczeniach„Przyrodaplus–zeszyt1”(str.9i 11). Pokażę zadania rodzicom, którzy, podpisując legitymację, zaliczą moje zadania. Opowiem rodzicom, czego nowego dowiedziałem się, rozwiązując zadania. Materiały na stronie www.klubczterechzywiolow.pl. 11.Zorganizujęklasowąwystawęprzedmiotówzwiązanychz opiekąnadzwierzętami. Dowiem się, jakie zwierzęta hodują w domu inni uczniowie z mojej klasy. Poproszę ich by w wyznaczonym dniu przynieśli przedmioty, które pomagają im w karmieniu zwierząt, wyprowadzaniu na spacer, czyszczeniu itd. Zaprezentuję wystawę na spotkaniu Klubu. Chętnym opowiem o niektórych eksponatach. 12.Przeprowadzęwywiadz osobąhodującąciekawezwierzę. Nagram wywiad na dyktafon lub komórkę. Odtworzę nagranie podczas spotkania Klubu. Porozmawiamy o tym na spotkaniu Klubu. 13.Przeprowadzęakcjęzbiórkidarówdlazwierzątz miejscowegoschroniska. Odwiedzę schronisko dla zwierząt i dowiem się, w jaki sposób można pomóc jego mieszkańcom. Do pomocy zaangażuję kolegów z klasy. Przygotuję plakat informacyjny, na którym zapiszę, jakiego rodzaju dary są przyjmowane i jaki jest termin zbiórki. W wyznaczonym przez nauczyciela miejscu umieszczę plakat oraz pojemnik na dary. Po zakończeniu zbiórki będę uczestniczyć w przewożeniu darów do schroniska. Zrobię zdjęcia podczas akcji. Przyniosę je na spotkanie Klubu. Opowiem, jak udała się akcja. 14.Będęregularniei mądrzedokarmiaćptaki. Poszukam w książkach i Internecie zasad odpowiedzialnego dokarmiania ptaków. Zrobię kalendarz dokarmiania. Wypiszę, jakie ptaki przylatywały do mojego karmnika. Opowiem na spotkaniu Klubu, co to znaczy mądrze dokarmiać ptaki. 33 OgieŃ 15.Zaprojektujęi narysujęzooidealnedlazwierząt.Posłuchamprzytymwywiadówz pracownikamizoowrocławskiego. Posłucham wskazanej audycji radiowej. Wybiorę kilka zwierząt, które chciałbym/chciałbym mieć w swoim zoo. Poszukam informacji o tym, w jakich warunkach powinny one przebywać (otwarty wybieg, klatki, sadzawka itd.). Zaprezentuję rysunek na spotkaniu Klubu. Opowiem, jak powinno wyglądać idealne zoo. Porozmawiamy o tym, czy ogrody zoologiczne to ulubione domy zwierząt. 16.Stworzę„Kodeksodwiedzającegozoo”i przedstawięgow formierysunkulubopisu. Skorzystamz różnychźródełwiedzy,międzyinnymifragmentówaudycjiradiowej. Przedstawię kodeks podczas spotkania Klubu. Porozmawiamy o zachowaniu się w zoo. 34