Pobierz plik - Centrum Obsługi Zielonych Inwestycji

Karpaty Przyjazne Ludziom
2011–2013
Lokalna inicjatywa partnerska na rzecz zrównoważonego użytkowania
i ochrony górskich obszarów województwa podkarpackiego
Projekt „Karpaty Przyjazne Ludziom” współfinansowany przez Szwajcarię w ramach
szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej
www.cfoundation.org
Ekologiczne uprawy
szklarniowe
Kuńkowce 27.03.2014r.
Marian Buksa
www.cfoundation.org
1. Budowa szklarni
2. Jak zrobić kompost ?
3. Odpowiednie podłoże
4. Przygotowanie rozsad
5. Nasadzenia w tunelach
6. W szklarni uprawiamy pomidorów i nie tylko
7. Koniec sezonu
www.cfoundation.org
Budowa szklarni
Każdy ogrodnik pragnie mieć w swoim ogrodzie szklarnię. Jedni chcą jeść
wcześniej warzywa i owoce, inni hodować rośliny egzotyczne.
W sklepach możemy kupić gotowe konstrukcje do pokrycia folią lub
oszklenia. Szklarnia powinna znajdować się w miejscu słonecznym, gdzie
nie występują północne wiatry.
Szkielet budowli robi się z belek, do których dodaje się listwy, które
wykorzystuje się jako podpórki pod okna. Pomiędzy nimi przymocowuje się
listwy oraz belkę dachową. W przypadku, gdy szkielet jest wykonany z
metalu, należy go pomalować preparatem zapobiegającym korozji.
Najlepiej, aby kształt dachu szklarni był dwuspadowy z pionowymi
ścianami. Jeżeli skośna część dachu będzie skierowana na południe to
maksymalnie wykorzystamy nasłonecznienie do uprawy roślin.
www.cfoundation.org
www.cfoundation.org
Jak zrobić kompost?
Kompost jest jednym z najbardziej popularnych nawozów organicznych.
Dzięki nieskomplikowanej procedurze jego uzyskiwania, niskim kosztom oraz
zawartości składników pokarmowych, niezbędnych do prawidłowego i bujnego
rozwoju roślin.
Na początek musimy wybrać miejsce, gdzie ustawimy nasz kompostownik. Kierujemy
się tutaj przede wszystkim kilkoma podstawowymi kryteriami. Po pierwsze nasz
kompost nie może znajdować się w miejscu, które jest notorycznie zalewane przez
wodę. Po drugie nie może być to stanowisko słoneczne, dobrze by było aby wokół
kompostu wyrastały krzewy dzikiego bzu gdyż kompost nie może za szybko wysychać.
Po trzecie, ze względu na marne walory estetyczne, a często wręcz szpecący wygląd
pryzmy kompostowej, wybieramy miejsce na uboczu działki, gdzieś, gdzie
odwiedzający nas ludzie nie będą musieli jej oglądać większą popularność w naszych
ogrodach oraz na działkach Dobrze jest też wpuścić w kompostownik trochę dżownic
kalifornijskich na szybsze przerobienie kompostu
www.cfoundation.org
www.cfoundation.org
Odpowiednie podłoże
Najlepiej zakupić najbardziej korzystne podłoże, wybierając pod kątem
planowanej uprawy, które następnie rozłożymy na terenie szklarni.
Możemy również zdecydować się na specjalne maty szklarniowe, które
mimo, że są droższą inwestycją, oferują szybkie rozwiązanie problemów
z początkowym nawożeniem czy nieodpowiednim dla naszej uprawy
pH gleby. Musimy pamiętać, że w niektórych wypadkach będziemy
musieli wymienić dość znaczną ilość ziemi, dlatego warto na tym etapie
przeliczyć sobie koszty planowanej inwestycji. W przypadku
profesjonalnej uprawy często lepiej jest wymienić warstwę ziemi na
samym starcie. W przypadku mniejszych, przydomowych szklarni do
własnego użytku, lepiej zastąpić jedynie wierzchnią warstwę gleby i
zacząć intensywnie nawozić nawozami naturalnymi jak obornik czy
kompost. Dzięki temu po pierwszym roku powinniśmy uzyskać dobrą
warstwę próchniczą, doskonałą do prywatnego użytku.
www.cfoundation.org
Przygotowanie rozsad
Szklarnia nie jest ogrzewana, więc pierwsze sadzonki pojawiają się
w niej dopiero w kwietniu.
Rozsady do szklarni przygotowuję już na początku lutego.
Wysiewam wtedy do doniczek nasiona .
O tej porze roku rośliny mają w mieszkaniu wystarczająco dużo
ciepła, by wykiełkować i podrosnąć. Oczywiście mógłbym kupić
gotowe rozsady, ale samodzielne przygotowanie daje mi więcej
satysfakcji.
www.cfoundation.org
Odmiany maliny do upraw pod osłonami
Z polskich odmian do produkcji deserowej owoców w tunelach foliowych
można polecić wczesna odmiana ‘Laszka’ której owoce w tradycyjnym
systemie uprawy dojrzewają na przełomie czerwca i lipca , a w uprawach
pod osłonami owoce można zbierać już nawet pod koniec maja .’Laszka’
ma duże lub bardzo duże owoce.
•Jeżeli chodzi o odmiany to w światowej produkcji dominują dwie letnia
Tulameen i jesienna
Polka. Odmiana Tulameen w warunkach Polski może przemarzać. Z
innych odmian
przydatnych do produkcji deserowej można wymienić na przykład Laszkę,
Benefis, Glen
Ample, a także inne hodowli Brzeżnej. (Poranna Rosa, Sokolica,
Radziejowa, Polana)
www.cfoundation.org
www.cfoundation.org
Uprawa ogórka pod osłonami
Ogórki to warzywa ciepłolubne, a najwłaściwsza dla nich temperatura
waha się w przedziale od 18 do 30°C. Temperatura poniżej 10°C jest już
szkodliwa dla roślin, zaś przy 5°C rośliny mogą zamierać. Rośliny te są
również wrażliwe na zmianowanie – nie powinno się ich uprawiać na
tym samym miejscu nie częściej niż co 3-4 lata, a dobrym przedplonem
dla nich są warzywa strączkowe (fasola, groch, bób) oraz wczesne
kapustne. Dobrze reagują na uprawę współrzędną z cebulą z dymki,
sałatą,
Aby cieszyć się obfitym plonem nie zapominajmy o takich zabiegach
pielęgnacyjnych, jak: optymalne i systematyczne nawadnianie,
regularne wietrzenie , przycinanie uschłych i porażonych pędów,
systematyczne regulowanie wilgotności powietrza . Zbiorów należy
dokonywać systematycznie, średnio co 2 dnie. Dobra odmiana ogórka to
‘AMANT’.
www.cfoundation.org
www.cfoundation.org
Uprawianie pomidorów
Pod szklaną uprawiamy pomidory. Są one na tyle duże, że wspieramy je na
specjalnie rozwieszonych sznurkach. W sezonie do pielęgnacji roślin
stosujemy tylko naturalne środki. Do podlewania – odżywczą kiszonkę z
pokrzyw, a do opryskiwania – jeśli jest taka konieczność – wywar z czosnku,
którego nie lubi większość szkodników. Takie zabiegi w zupełności wystarczają.
Szklarnia sama w sobie stanowi doskonałą ochronę dla roślin. Zabezpiecza je
przed szkodnikami, które znajdują się w powietrzu i zwykle spadają z
deszczem na warzywa rosnące na zewnątrz. W gruncie zawsze marnuje nam
się część zbiorów, czego przy ekologicznej uprawie nie sposób uniknąć.
Odkąd mamy szklarnię, warzywa nigdy nie chorują.
www.cfoundation.org
www.cfoundation.org
Truskawka – uprawa sterowana i tradycyjna
Uprawa sterowana to technologia produkcji polegająca na sterowaniu
wzrostu i rozwoju roślin tak, aby truskawki zaowocowały poza sezonem
ich tradycyjnego owocowania. Podaż owoców przy tej metodzie
produkcji następuje wtedy, gdy tradycyjnie uprawiane truskawki jeszcze
nie owocują, czyli na początku maja, lub też kiedy już zakończą
owocowanie tj. od połowy lipca aż do przymrozków jesiennych.
Producenci przy tej technologii mogą liczyć na:
1. sprzedaż owoców po wyższych cenach oraz łatwiejszy zbyt.
2. przedłużenie okresu owocowania i ewentualne ominięcie
przymrozków.
3. Uniezależnienie produkcji o sytuacji pogodowej przy produkcji w
gruncie.
4 Możliwość lepszej organizacji pracy i efektywnego zagospodarowania
własnej pracy w gospodarstwie.
www.cfoundation.org
www.cfoundation.org
UPRAWA WINOROŚLI
Stanowisko
Przy uprawie winorośli bardzo ważny jest wybór stanowiska na
plantację. Najkorzystniejsze są pola lekko nachylone (10%) w kierunku
południowym, południowo - zachodnim lub zachodnim. Dna dolin są
niewskazane.
Wszystkie odmiany można uprawiać pod osłonami.
Na południu i zachodzie Polski udają się odmiany wczesne,
średniowczesne oraz późne.
Na północy kraju doradza się sadzenie odmian wczesnych.
Korzystne dla plantacji jest posiadanie osłon od wiatrów wschodnich i
północnych.
www.cfoundation.org
Gleba dla winorośli
Winorośl może zadowolić się dowolną glebą, ale są pewne
prawidłowości.
Na glebach żyznych, wilgotnych przyrost masy zielonej jest bardzo
duży, owoce są większe i plon jest obfity, powoduje to jednak
późniejsze wchodzenie w stan spoczynku zimowego.
Na glebach słabych i suchych przyrost masy jest słaby, owoce są małe
i mniej liczne lecz często słodsze a krzewy są lepiej przygotowane do
zimowania i rzadziej przemarzają.
Optymalna gleba to gleba żyzna, głęboka i gliniasta, lekko wilgotna
(o pH 6,5 - 7,1) z możliwością nawadniania (np. rzeka lub staw pobliżu)
w okresie od maja do połowy sierpnia.
www.cfoundation.org
Zakładanie plantacji
Zakładając plantację należy grunt starannie odchwaścić i nawieźć oraz
zbudować konstrukcje podtrzymujące rośliny. Zagęszczenie na plantacji
nie powinno przekraczać 1 rośliny / m2.
Rośliny uśpione (w stanie bezlistnym) można sadzić w dowolnym czasie o
ile grunt nie jest zamarznięty.
Jeśli mamy rośliny już z liśćmi można je sadzić dopiero po ustaniu
przymrozków (zwykle po 15 maja). Nabrzmiałe pąki winorośli, rosnące
pędy i liście nie są odporne na mróz i spadek temperatury może
uszkodzić a nawet zniszczyć roślinę. Przymrozki są główną przyczyną strat
w winnicach. Groźna dla krzewów jest niestabilna wiosna, nawroty zimy
a nie silne mrozy zimą.
www.cfoundation.org
Pielęgnacja
W ciągu sezonu wegetacyjnego winorośle wymagają około 4-5 zabiegów cięcia
lub przycinania. Nie przycinana winorośl wyradza się i przestaje owocować.
Cięcie zimowe - wykonywane jest od końca listopada do końca lutego - pozostają
tylko pędy(łozy) owocujące.
Cięcie wiosenne - wykonywane jest głównie w maju - usuwa się pędy słabe, zbyt
liczne i te, które nie zawiązały owoców.
Cięcie letnie (przycinanie) - wykonywane jest całe lato od czerwca do końca
sierpnia - skraca się pędy z owocami za 6 liściem licząc od grona oraz pasierby za
pierwszym liściem. Cięcie letnie powtarza się w miarę potrzeby.
Łoza - pęd zeszłoroczny, z którego wyrastają pędy owocujące.
Pędy na odtworzenie - silne pędy wyrastające z głównego pnia nie dające
owoców.
Pasierb - pędy wyrastające z kątów liściowych pędów jednorocznych.
Oczko - pąk z którego wyrosną młode pędy i liście.
www.cfoundation.org
www.cfoundation.org
Domowa uprawa pieczarek
Instrukcja dotycząca uprawy białych i brązowych pieczarek. Idealne do
założenia w domu/ w piwnicy / w ogrodzie! Instrukcja dotyczy każdej
wielkości opakowania.
Podłoże wymaga w pierwszym tygodniu temperatury pokojowej
następnie +12 do +18 C. Podłoże do uprawy należy pozostawić w
kartonie. Brzegi folii odchylić. Ziemię dołączoną w woreczku należy
pokruszyć równomiernie na podłożu na grubość 3 cm (pozostałą ziemię
zostawić na później). Nie uklepywać ziemi!!!
www.cfoundation.org
www.cfoundation.org
Koniec sezonu
Na koniec sezonu naszą osłonę dokładnie sprzątamy, a do podłoża
dosypujemy trochę kompostu, dolomitu lub samego magnezu.
Tego ostatniego pierwiastka bardzo brakuje w naszych glebach.
Zimą naszą szklarnię wykorzystujemy do kopcowania.
www.cfoundation.org
Dziękujemy bardzo za uwagę
Fundacja Karpacka – Polska
Centrum Obsługi Zielonych Inwestycji
Kontakt:
telefon: 13 46 38 857, 534 884 194/195
e-mail: [email protected]
e-mail: [email protected]
e-mail: [email protected]
www.cfoundation.org
PARTNERZY PROJEKTU
Bieszczadzki Park
Narodowy
Ustrzyki Górne
www.bdpn.pl
www.cfoundation.org
Bieszczadzka Grupa
GOPR
Sanok
www.gopr.bieszczady.pl
Fundacja Partnerstwo dla Środowiska
Kraków
www.fdps.pl