Tematy – LUTY - Moje Bambino

Tematy – LUTY
Badamy i doświadczamy
Doświadczenia z wodą
„Przygody małej kropli” J. Kulmowa
Wpadła kropla do strumienia, strumień płynie od niechcenia.
Do strumienia wpada struga, najpierw jedna, potem druga.
I już jako spora rzeczka, strumień dotarł do miasteczka.
Płynie kropla niezbyt szybko, to za listkiem, to za rybką.
Aż tu nagle młode pstrągi mówią: - Kryj się wodociągi!
Naszą kroplę coś chwyciło i wciągnęło z wielką siłą.
I już kropla płynie rurą, gdzie jest ciemno i ponuro.
Przerażoną i zemdloną, kroplę w filtrach oczyszczono.
I po chwili szumi w kranie, w filtrowanym, czystym stanie.
Z kranu wpadła wprost do pralki, gdzie się prały jakieś halki.
Prąd po pralce kroplę toczy, mydło kroplę gryzie w oczy.
Wreszcie bardzo wyczerpana, zaplątała się w falbanach.
Teraz wisząc koło pieca, tak piecowi się poleca:
Grzej mnie piecu jak najwięcej, żebym miała wolne ręce.
Gdy się znowu stanę parą to ucieknę jakąś szparą.
1.
Czy woda potrafi unosić się do góry? – doświadczenie tylko w obecności osoby dorosłej!
Potrzebujemy szklankę z gorącą wodą z czajnika lub termosu, spodeczek lub szklaną płytkę.
Nalewamy do szklanki gorącej wody. Na szklance kładziemy suchy spodeczek lub szklaną
płytkę. Po chwili zdejmujemy spodeczek ze szklanki. Na spodeczku znajdują się kropelki
wody. Woda powędrowała do góry. Pod wpływem ciepła zamieniła się w parę wodną,
a napotykając spodek o niższej temperaturze cząsteczki pary wodnej zaczęły się do siebie tulić
tworząc maleńkie kropelki.
Tematy – LUTY
2. Czy w każdej temperaturze woda paruje?
Potrzebujemy talerzyk i szklankę z wodą. Na talerzyk nalewamy niewielką ilość wody. Odstawiamy
talerzyk na kilka dni na parapet okna. Po kilku dniach oglądamy zawartość talerzyka. Woda zniknęła.
Co się z nią stało? Woda z talerzyka wyparowała. Woda, czyli ciecz, potrafi zamieniać się w parę
wodną, czyli gaz, w różnych temperaturach.
3. Czy woda paruje zimą?
Potrzebujemy talerzyk i szklankę z wodą. Na talerzyk nalewamy niewielką ilość wody i w mroźny
dzień wystawiamy talerzyk za okno. Obserwujemy zawartość talerzyka co kilka dni. Jeżeli jest
mroźna pogoda, woda w talerzyku zamarznie. Powstanie z niej lód. Po pewnym czasie lód z talerzyka
zniknie. Co się stało z lodem? Lód wyparował. Woda paruje zawsze, jak się okazuje lód też paruje,
tylko dużo wolniej.
4. Dlaczego zimą posypuje się ulice solą?
Potrzebujemy szklankę z czystą wodą i szklankę ze słoną wodą. Szklankę, w której jest słona woda
oznaczamy np. czerwoną wstążeczką. W mroźny dzień wystawiamy obie szklanki za okno
i obserwujemy, jak szybko woda zamarza w obu szklankach. Jeśli mróz nie jest zbyt duży, to czysta
woda zamarznie dość szybko, a woda z solą nie. Woda z solą też może zamarznąć, ale dopiero przy
dużym mrozie i dużo wolniej niż czysta woda.
5. Co możemy rozpuścić w wodzie?
Potrzebujemy sól, cukier, mąkę, pieprz, piasek, pięć słoiczków po dżemie wypełnionych wodą.
Odmierzamy łyżeczką jednakowe ilości cukru, soli, mąki, pieprzu i piasku i wsypujemy do
oddzielnych słoików. Mieszamy wodę w słoikach aby rozpuścić to co wsypaliśmy. Obserwujemy co
pewien czas, co dzieje się w słoikach (przez około pół godziny). W wodzie rozpuszczą się całkowicie
sól i cukier. Woda, która powstała po rozpuszczeniu soli i cukru jest zupełnie przezroczysta. Trudno
odróżnić, w której jest cukier a w której sól. Tylko smak jest inny. Tam, gdzie rozpuszczaliśmy mąkę
woda jest mętna, tworzy zawiesinę. Piasek i pieprz nie rozpuszcza się w wodzie, opada na dno słoika.
Tematy – LUTY
6. Co pływa, co tonie?
Do miski z wodą wrzucamy różne przedmioty: ołówek, kamień, moneta, gwóźdź, piasek, spinacz
biurowy, klucz, korek, magnes, spinacz, plastikowy klocek. Obserwujemy i omawiamy co dzieje się
z tymi przedmiotami, wyciągając wnioski. Następnie dzieci wrzucają: skruszony styropian, skorupki
od orzecha, piórko, piłeczkę pingpongową, kawałeczek drewna, papier i inne lekkie przedmioty omawiają co dzieje się z tymi przedmiotami i dlaczego tak się zachowują.
WYJAŚNIENIE: Po wykonaniu doświadczenia, dzieci wymieniają przedmioty, które pływały po
wodzie, czyli: ołówek, drewniany klocek, plastikowy klocek, piłeczka pingpongowa, kawałek
styropianu i z jakich surowców zostały wykonane: drewno, plastik, styropian. Wiedzą, że te
przedmioty pływają dlatego, że wykonane są z takich właśnie materiałów, a zatoną przedmioty
z metalu: moneta, gwóźdź oraz magnes. Wielkość przedmiotu nie ma wpływu na to, czy pływa, czy
tonie; duży kawałek styropianu pływał, mała moneta utonęła. Następnie nauczyciel prosi dziecko
o wrzucenie kulki z plasteliny – dzieci obserwują co się z nią dzieje, a następnie tę samą plastelinę
rozpłaszcza (tworzy z niej łódkę) i kładzie na wodzie - plastelina nie tonie. Dzieci wyciągają wnioski
dlaczego tak się dzieje.
7. Znikająca woda – doświadczenie tylko w obecności osoby dorosłej!
Potrzebujemy dwie podstawki, szklankę, świeczkę, wodę, zapałkę. Zapaloną świeczkę stawiamy na
podstawce, na której znajduje się woda i przykrywamy szklanką. W trakcie eksperymentu świeczka
zgaśnie, a woda zostanie wessana ze spodka do szklanki.
Wniosek: tlen z powietrza podtrzymuje płomień świecy, kiedy tlenu pod szklanką zabraknie,
płomień zgaśnie. Powietrze, które zostanie w szklance, oziębi się i skurczy. W ten sposób zrobi
miejsce dla wody, która wciśnie się do szklanki.
Tematy – LUTY
8. Hodowla kryształów I
Potrzebujemy słoiki z wodą dla każdego dziecka, sól, patyczki, wełniane nici. Dzieci samodzielnie
przygotowują roztwór nasycony soli, w celu jej krystalizacji. Na słoikach opierają patyczki, zanurzają
wełniane nitki w wodzie.
Wniosek: Po kilku dniach na nitkach utworzą się kryształki pod wpływem parowania wody.
Hodowla kryształów II
Podobnie jak wyżej, zamiast soli dodajemy sodę do prania i proszek
Wskazówki: dodanie kilku kropli farby plakatowej albo atramentu do wody spowoduje zmianę
koloru kryształków.
9. Papierowe kwiaty – magia wody
Potrzebny kolorowy papier, talerz z wodą. Z papieru wycinamy kolorowe kwiatki z zagiętymi do
środka płatkami. Układamy je na talerzyku z wodą. Wnioski: Papier składa się z drobnych
drewnianych włókien. Gdy papier staje się mokry, włókna pęcznieją i prostują się, dlatego po krótkim
czasie płatki w kwiatkach otworzą się.
Bibliografia:
1. Al.Khamisy D. - Rozwijanie pojęć przyrody nieożywionej u dzieci sześcioletnich.
2. Elbanowska S. – Przyroda nieożywiona w wychowaniu przedszkolnym
3. Elbanowska S. – Jak zadziwić przedszkolaka tym, co świeci, pływa, lata
4. Kielar - Turska M. - Jak pomagać dziecku w poznawaniu świata
Materiały opracowała:
Mirosława Matczak
Nauczyciel – Konsultant
ds. edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej WODN w Łodzi