Biotechnologia technologia - Wydział Nauk Biologicznych
Transkrypt
Biotechnologia technologia - Wydział Nauk Biologicznych
201 2013/2014 Biotechnologia technologia Wydział Nauk N Biologicznych 1 Uniwersytet Zielonogórski 2013/2014 2 U NI WE RS YTE T Z I ELO NO GÓ R SKI W YDZI A Ł N A U K B I OL O GI C ZNY C H PAKIET INFORMACYJNY kierunek BIOTECHNOLOGIA Rok akademicki 2013/2014 Europejski System Transferu Punktów ECTS 3 Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytet Zielonogórski ul. Prof. Z. Szafrana 1 65-516 Zielona Góra Tel./fax.: +48 68 328 23 41 e-mail: [email protected] Skład Wydział Nauk Biologicznych UZ Zdjęcia dr Krystyna Walińska Materiały Wydział Nauk Biologicznych UZ Biuro Promocji UZ Dział Spraw Studenckich UZ Pełnomocnik Rektora ds. Studentów Niepełnosprawnych Biuro Karier UZ Dział Nauki UZ Dział Współpracy z Zagranicą UZ Rev. 2010.262@2010-04-12 15:13 Jeśli zauważyłeś naruszenie praw autorskich prosimy o kontakt pod nr telefonu +48 68 328 23 41 lub +48 68 328 22 96 lub pod adresami e-mail [email protected] lub [email protected] . 4 Spis treści Informacje o Wydziale .................................................................................................................. 6 1.1. Wydział Nauk Biologicznych.................................................................................................. 7 1.2. Władze Wydziału................................................................................................................... 7 1.3. Ogólne informacje o Wydziale .............................................................................................. 7 1.4. Organizacja roku akademickiego 2013/2014 ...................................................................... 8 1.5. Kierunki i specjalności .......................................................................................................... 10 1.6.Ogólne zasady rekrutacji/przyjęć na studia ...........................................................................10 1.7.Przyznawanie punktów ECTS w oparciu o nakład pracy studenta wymagany do osiągnięcia zamierzonych efektów kształcenia/uczenia się ....................................................... 10 Informacje o studiach na kierunku Biologia................................................................................ 13 2.1.Przyznawane kwalifikacje......................................................................................................14 2.2.Podstawowe efekty kształcenia/uczenia się ......................................................................... 14 2.3.Przepisy dotyczące egzaminów, systemu oceniania i ocen .................................................. 14 2.4.Wymogi związane z ukończeniem studiów........................................................................... 14 2.5.Kierownik programu studiów lub inna odpowiedzialna osoba............................................. 16 Plany studiów .............................................................................................................................17 Opis poszczególnych przedmiotów ............................................................................................20 Ogólne informacje dla studentów.............................................................................................190 3.1. Praktyki zawodowe ...........................................................................................................190 3.2. Dalsze możliwości kształcenia się...................................................................................... 191 3.2. Obiekty sportowe i rekreacyjne ........................................................................................ 191 3.2.Stowarzyszenia studenckie ................................................................................................ 192 3.2.Pomoc materialna i akademiki .......................................................................................... 195 5 Informacje o Wydziale 6 1.1. WYDZIAŁ NAUK BIOLOGICZNYCH Adres korespondencyjny ul. Prof. Z. Szafrana 1 65-516 Zielona Góra Dziekanat tel.: +48 68 328 73 23 e-mail: [email protected] Sekretariat tel./fax: +48 68 328 23 41 e-mail: [email protected] Lokalizacja wydziału w Zielonej Górze: http://www.uz.zgora.pl/mapa/ 1.2. WŁADZE WYDZIAŁU Dziekan prof. dr hab. Leszek Jerzak, tel.: +48 68 328 23 41 e-mail: [email protected] Prodziekan ds. Nauki prof. dr hab. Beata Gabryś tel.: +48 328 73 17 e-mail: [email protected] Prodziekan ds. Dydaktyki dr Artur Wandycz tel.: +48 68 328 73 23 e-mail: [email protected] 1.3. OGÓLNE INFORMACJE O WYDZIALE Wydział Nauk Biologicznych to obecnie najmłodsza jednostka w strukturze Uniwersytetu Zielonogórskiego w Zielonej Górze. Wydział powstał w 2007 roku. Swoją siedzibę ma w najnowszym budynku UZ wspólnie z Wydziałem Inżynierii Lądowej i Środowiska. Równie młody jest jeden z jego kierunków – biologia. W strukturze WNB znajduje się 5 katedr (Katedra Biologii Molekularnej, Katedra Biotechnologii, Katedra Botaniki i Ekologii, Katedra Ochrony Przyrody, Katedra Zoologii), Muzeum Przyrodnicze oraz Ogród Botaniczny. Kadrę Wydziału Nauk Biologicznych stanowi 51 nauczycieli akademickich i 15 pracowników technicznych oraz administracji. Obecnie na Wydziale studiuje około 630 studentów, z czego ponad 500 na studiach stacjonarnych. 7 WNB prowadzi kształcenie na następujących kierunkach: biologia (I, II i III stopień), ochrona środowiska (I, II i III stopień) oraz od roku 2010/2011 – biotechnologia (I stopień). W poszczególnych katedrach i pracowniach Wydziału prowadzone są badania naukowe, które pozostają w ścisłym związku z kierunkami kształcenia studentów oraz rozwojem kadry naukowej. Badania realizowane są w ramach współpracy z zespołami naukowymi innych jednostek badaw- czych krajowych i zagranicznych. 1.4. ORGANIZACJA ROKU AKADEMICKIEGO 2013/2014 http://wnb.uz.zgora.pl/pl/studenci/harmonogram.html Rok akademicki trwa od 1 października 2013 do 30 września 2014. Inauguracja roku akademickiego 2013/2014: 1 października 2013. STUDIA STACJONARNE Semestr zimowy 1. Semestr zimowy: 01.10.2013 do 24.02.2014. 2. We wtorek 12.11.2013 zajęcia realizowane według planu na poniedziałek. 3. W środę 08.01.2014 zajęcia realizowane według planu na poniedziałek. 4. W środę 08.01.2014 zajęcia realizowane według planu na poniedziałek. 5. W czwartek 30.01.2014 zajęcia realizowane według planu na piątek. 6. Zimowa sesja egzaminacyjna od 01.02.2014 do 13.02.2014. 7. Zimowa sesja egzaminacyjna poprawkowa od 14.02.2014 do 27.02.2014. 8. Przerwa świąteczna od 21.12.2013 do 06.01.2014. Semestr letni 1. 2. 3. 4. 5. Semestr letni od 24.02.2014 do 12.06.2014. W środę 11.06.2014 zajęcia realizowane według planu na piątek. Letnia sesja egzaminacyjna od 13.06.2014 do 27.06.2014. Letnia sesja egzaminacyjna poprawkowa od 01.09.2014 do 14.09.2014. Przerwa świąteczna od 19.04.2014 do 22.04.2014. STUDIA NIESTACJONARNE Semestr zimowy • Semestr zimowy od 01.10.2013 do 16.02.2014 • Zimowa sesja egzaminacyjna od 17.02.2014 do 02.03.2014 • Zimowa sesja egzaminacyjna poprawkowa od 03.03.2014 do 16.03.2014 8 Semestr letni 1. Semestr letni od 23.02.2014 do 06.07.2014 2. Letnia sesja egzaminacyjna od 25.06.2012 do 08.07.2014 3. Letnia sesja egzaminacyjna poprawkowa od 01.09.2014 do 14.09.2014 9 1.5. KIERUNKI I SPECJALNOŚCI Studia stacjonarne • studia pierwszego stopnia o biotechnologia Studia niestacjonarne • studia pierwszego stopnia o biotechnologia 1.6.OGÓLNE ZASADY REKRUTACJI/PRZYJĘĆ NA STUDIA Rekrutacja na Uniwersytecie Zielonogórskim przeprowadzana jest drogą elektroniczną. Warunkiem przyjęcia na studia jest posiadanie świadectwa dojrzałości dla kandydatów na studia pierwszego stopnia oraz posiadanie dyplomu magistra, inżyniera, licencjata lub równorzędny dla kandydatów na studia drugiego stopnia . Rekrutację na Uniwersytecie Zielonogórskim prowadzi SEKCJA REKRUTACJI. W jej serwisie internetowym (http://www.uz.zgora.pl/pl/studia/rekrutacja.html) znajdują się najważniejsze informacje na temat zasad i przebiegu rekrutacji. UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI SEKCJA REKRUTACJI 65-762 Zielona Góra al. Wojska Polskiego 69, pok. 402R i 403R poniedziałek - piątek 8:00 - 14:00 sobota 9:00 – 13:00 tel.: +48 68 328 32 70, +48 68 328 29 36, +48 68 328 29 37 [email protected], [email protected], [email protected], [email protected] 1.7.PRZYZNAWANIE PUNKTÓW ECTS W OPARCIU O NAKŁAD PRACY STUDENTA WYMAGANY DO OSIĄGNIĘCIA ZAMIERZONYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA/UCZENIA SIĘ Zasady przyznawania punktów ECTS na Uniwersytecie Zielonogórskim reguluje Regulamin ECTS przyjęty Uchwałą Senatu UZ nr 456 w 2011roku. Funkcjonowanie systemu ECTS na Uniwersytecie Zielonogórskim reguluje Regulamin ECTS (Europejski System Transferu i Akumulacji Punktów Zaliczeniowych) w Uniwersytecie 10 Zielonogórskim, który jest załącznikiem do Uchwały nr 456 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia 30 listopada 2011r. W regulaminie opisano: • • • • zasady ogólne systemu ECTS, zasady powoływania, zadania uczelnianego i wydziałowych koordynatorów ECTS, zasady systemu punktowego ECTS, punktację ECTS przypisywaną przedmiotom. W sprawach nieuregulowanych w regulaminie stosuje się powszechnie obowiązujące przepisy prawa, w szczególności Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011r. w sprawie warunków i trybu przenoszenia zajęć zaliczonych przez studenta (Dz. U. nr 201, poz. 1187). Zasady przyznawania punktów ECTS na Uniwersytecie Zielonogórskim Wynikającym z programu kształcenia przedmiotom przypisuje się punkty ECTS. Punkty ECTS są miarą średniego nakładu pracy osoby uczącej się, niezbędnego do uzyskania zakładanych efektów kształcenia, przy czym liczba godzin pracy studenta obejmuje przedmioty prowadzone przez uczelnię zgodnie z programem kształcenia oraz jego indywidualną pracę. Punkty ECTS przypisuje się za zaliczenie każdego przedmiotu, w tym praktyk, seminarium dyplomowego, projektu dyplomowego, przewidzianych w programie kształcenia, przy czym liczba punktów ECTS nie zależy od uzyskanej oceny, a warunkiem ich przyznania jest spełnienie przez studenta wymagań dotyczących uzyskania zakładanych efektów kształcenia potwierdzonych zaliczeniem przedmiotu. Minimalna liczba punktów ECTS wymagana do zaliczenia semestru studiów wynosi 30, a jeden punkt ECTS odpowiada efektom kształcenia, których uzyskanie wymaga od studenta średnio 25-30 godzin pracy. Warunkiem zaliczenia przedmiotu i uzyskania punktów ECTS za przedmiot, jest zaliczenie wszystkich zajęć wchodzących w skład tego przedmiotu. Warunkiem przeniesienia zajęć zaliczonych w innej jednostce organizacyjnej Uniwersytetu lub w innych uczelniach, w tym w uczelniach zagranicznych jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia i uzyskanie nie mniej niż 30 punktów ECTS za zaliczenie każdego semestru. Podstawą zaliczenia semestru studentowi uczestniczącemu w krajowym bądź międzynarodowym programie wymiany studentów jest zrealizowanie uzgodnionego programu zajęć potwierdzone przez wydziałowego koordynatora ECTS. Warunkiem przeniesienia zajęć zaliczonych w innej jednostce organizacyjnej jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia i uzyskanie liczby punktów ECTS nie mniejszej niż ustalona w programie studiów doktoranckich. Decyzję o zaliczenie przedmiotów lub przeniesieniu zajęć 11 podejmuje, na wniosek doktoranta, kierownik studiów doktoranckich po zapoznaniu się z przedstawioną przez doktoranta dokumentacją przebiegu studiów doktoranckich i stwierdzeniu zbieżności uzyskanych efektów kształcenia z efektami kształcenia zakładanymi w programie studiów doktoranckich. W celu zdobycia kwalifikacji pierwszego lub drugiego stopnia, program kształcenia powinien przewidywać konieczność uzyskania przez studenta co najmniej: • • • 180 punktów ECTS dla studiów pierwszego stopnia, 90 punktów ECTS dla studiów drugiego stopnia, 300 punktów ECTS w systemie studiów pięcioletnich oraz 360 punktów ECTS w systemie studiów sześcioletnich dla jednolitych studiów magisterskich. W celu zdobycia kwalifikacji podyplomowych program kształcenia powinien przewidywać konieczność uzyskania przez słuchacza co najmniej 60 punktów ECTS. Łączny wymiar zajęć objętych programem całego toku studiów doktoranckich odpowiada od 45 do 60 punktom ECTS w tym od 20-30 punktom ECTS w ramach zajęć fakultatywnych rozwijających umiejętności dydaktyczne lub zawodowe, w wymiarze co najmniej 15 godzin. 12 Informacje o studiach na kierunku Biotechnologia 13 2.1.PRZYZNAWANE KWALIFIKACJE • studia I stopnia (licencjackie) Celem studiów pierwszego stopnia (licencjat) na kierunku biotechnologia jest przygotowanie absolwentów do posługiwania się ogólną wiedzą z zakresu nauk na styku technologii i biologii eksperymentalnej oraz uzyskanie umiejętności wykorzystania tej wiedzy w pracy zawodowej, życiu codziennym z zachowaniem zasad prawnych i etycznych. Absolwenci studiów licencjackich powinni być przygotowani do: pracy w przemyśle biotechnologicznym i przemysłach pokrewnych. 2.2.PODSTAWOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA/UCZENIA SIĘ Absolwenci kierunku Biotechnologia w toku studiów posiadają szeroka wiedzę z zakresu nauk matematycznych, przyrodniczych, technicznych i humanistycznych. Mają opanowane podstawy nauk ścisłych takich jak matematyka, fizyka, chemia i informatyka. Posiadają wiedzę z zakresu nauk biologicznych obejmującą m.in. biochemię, bioinformatykę, biologię komórki, genetykę, mikrobiologię i immunologię. Wiedza ta może być wykorzystana w obszarze biotechnologii, biologii molekularnej, inżynierii bioprocesowej, mikrobiologii przemysłowej, kultur tkankowych oraz metod biotechnologicznych w ochronie środowiska. Szerokie i wszechstronne wykształcenie o charakterze interdyscyplinarnym umożliwia absolwentom kierunku Biotechnologia sprawną współpracę ze specjalistami innych dziedzin nauki. Absolwenci kierunku Biotechnologia są przygotowani do stosowania technik biotechnologicznych w różnych, możliwych obszarach ich działalności zawodowej takich jak: laboratoria badawcze, analityczne i diagnostyczne, pracy z materiałem biologicznym czy pracy w przemyśle biotechnologicznym i przemysłach pokrewnych. 2.3.PRZEPISY DOTYCZĄCE EGZAMINÓW, SYSTEMU OCENIANIA I OCEN Przedmioty realizowane w czasie trwania studiów kończą się zaliczeniem z oceną. Wykaz zaliczeń i egzaminów znajduje się w planach studiów. Egzaminy odbywają się w formie ustnej bądź pisemnej. Tryb, zasady zaliczania, egzaminowania oraz odwołania od oceny proponowanej przez prowadzącego zajęcia określa REGULAMIN STUDIÓW Uniwersytetu Zielonogórskiego (http://www.uz.zgora.pl/pl/studia/regulamin_studiow.html) 2.4.WYMOGI ZWIĄZANE Z UKOŃCZENIEM STUDIÓW Zasady przygotowania, oceny pracy dyplomowej oraz egzaminu dyplomowego na Uniwersytecie Zielonogórskim opisane są w Regulaminie Studiów na Uniwersytecie Zielonogórskim (Regulamin studiów - ważny od 1 października 2012 r. Regulamin obowiązuje studentów przyjętych na studia po 30 września 2012 roku. tekst jednolity wprowadzony uchwałą nr 522 Senatu UZ z dn. 25.04.2012 r.). 14 Szczegółowe zasady dyplomowania uregulowane są uchwałami Rady Wydziału Nauk Biologicznych. http://www.uz.zgora.pl/pl/studia/regulamin-studiowUZ-2012.pdf 15 2.5.KIEROWNIK PROGRAMU STUDIÓW LUB INNA ODPOWIEDZIALNA OSOBA Prodziekan ds. Dydaktyki Prodziekan ds. Nauki dr Artur Wandycz Tel. +48 68 328 73 23 e-mail: [email protected] prof. dr hab. Beata Gabryś Tel. +48 68 328 73 17 e-mail: [email protected] Wydział Nauk Biologicznych budynek A-8, pok. 122 ul. Prof. Z. Szafrana 1 65-516 Zielona Góra Wydział Nauk Biologicznych Budynek A-8, pok. 120 ul. Prof. Z. Szafrana 1 65-516 Zielona Góra 16 Plany studiów 17 2 1 2 3 4 5 6 7 8 3 I rok / I semestr Podstawy biotechnologii Podstawy biologii Podstawy matematyki dla biotechnologów Chemia ogólna Technologia informacyjna Prakseologia Fizyka dla przyrodników Bezpieczeństwo pracy i ergonomia ZO E E E ZO ZO ZO 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 ZO ZO ZO E E E E 27 28 29 30 31 32 33 34 35 ZO E E ZO ZO ZO ZO Ć Ćz L S ECTS 7 8 9 10 11 12 ZO ZO ZO ZO ZO ZO ZO 15 60 60 75 30 30 45 30 15 30 30 30 ZO ZO ZO ZO ZO ZO ZO 45 75 75 30 15 30 15 45 15 15 30 15 30 15 90 0 15 30 30 15 15 15 105 0 30 45 45 15 15 30 15 45 45 15 15 ZO 15 15 ZO ZO ZO ZO ZO 75 75 60 30 30 30 30 30 375 135 60 45 60 60 60 30 45 30 30 30 30 45 30 30 15 15 420 195 15 45 0 165 30 5 7 5 2 1 2 1 4 1 2 15 15 15 ZO 18 30 30 15 135 ZO ZO ZO ZO ZO ZO ZO ZO ZO Z 30 15 15 120 2 5 5 7 2 2 5 2 30 15 360 SUMA II rok / IV semestr Mikrobiologia przemysłowa Biologia komórki Enzymologia ogólna Genetyka molekularna Metabolizm Wstęp do bioinformatyki i proteomiki Analiza instrumentalna Wychowanie fizyczne Język obcy Praktyka zawodowa (4 tygodnie - 120 godzin) SUMA Wz 6 SUMA II rok / III semestr 19 Chemia fizyczna 20 Fizjologia zwierząt Przedmiot wybieralny 2 (oferta 21 ogólnouczelniana) 22 Biochemia 23 Mikrobiologia z elementami immunologii 24 Genetyka ogólna 25 Wychowanie fizyczne 26 Język obcy W 5 345 ZO E E ZO ZO ZO Godziny zajęć w tym 4 SUMA I rok / II semestr Modelowanie matematyczne Chemia organiczna Biofizyka Metodologia pracy doświadczalnej Ochrona własności intelektualnej Biotechnologia ogólna Przedmiot wybieralny 1 Fizjologia roślin Ochrona bioróżnorodności Higiena RAZEM L.p. Studia stacjonarne I stopnia - kierunek BIOTECHNOLOGIA (od roku 2013/2014) Zaliczenie wykładu Zaliczenie ćwiczeń STUDIA I STOPNIA 0 30 30 30 0 30 0 210 3 3 30 0 4 3 4 4 4 2 3 1 2 3 30 30 30 0 30 0 195 1 3 5 0 30 15 15 30 30 15 30 3 5 5 2 1 2 1 3 1 24 6 6 6 1 2 30 1 4 4 5 2 2 3 2 23 30 1 45 45 30 Godziny w tygodniu 1 5 5 4 2 2 25 4 3 4 4 4 2 3 2 2 0 28 Technologie i techniki molekularne w badaniu 36 materiału genetycznego Biotechnologia żywności Bioetyka Techniki sterowania metabolizmem Genetycznie modyfikowane organizmy Podstawowe techniki inżynierii genetycznej Język obcy Przedmiot wybieralny 3 Przedmiot wybieralny 4 Przedmiot wybieralny 5 SUMA III rok / VI semestr 46 Inżynieria bioprocesowa 47 Przedmiot wybieralny 6 37 38 39 40 41 42 43 44 45 48 49 50 51 52 53 54 Biotechnologia w badaniach biologicznych i medycznych Technologie bioproduktów Język obcy Przedmiot wybieralny 7 Przedmiot wybieralny 8 Przedmiot wybieralny 9 Seminarium dyplomowe Przygotowanie do egzaminu dyplomowego SUMA RAZEM Zaliczenie wykładu Zaliczenie ćwiczeń III rok / V semestr W E ZO 45 15 30 6 E ZO E ZO E ZO 45 15 30 30 75 30 30 30 30 360 15 15 15 15 30 30 105 4 1 5 3 6 2 1 1 1 30 24 5 2 4 2 ZO ZO ZO ZO ZO ZO ZO E ZO ZO ZO 60 30 30 30 ZO ZO 60 30 ZO ZO E ZO ZO ZO ZO 45 30 15 30 30 45 15 345 105 RAZEM Wz 0 Ć 0 0 L 15 15 45 30 30 30 30 255 S 0 30 30 30 15 30 30 45 0 60 ECTS 5 30 2205 780 45 255 19 Ćz 0 135 45 0 885 255 3 2 1 1 1 3 10 33 180 Godziny w tygodniu 3 3 1 2 2 5 2 2 2 2 4 3 2 1 2 2 3 0 23 Opis poszczególnych przedmiotów 20 Analiza instrumentalna Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-AI Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Jacek J. Kozioł dr hab. Jacek J. Kozioł, dr Agnieszka Mirończyk, mgr inż. Iwona Sergiel Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 15 godzin zaliczenie z oceną punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 4 3 Laboratorium 30 godzin 4 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zapoznanie teoretyczne (wykład) i praktyczne (ćwiczenia)z zagadnieniami analityki chemicznej oraz wybranymi metodami analitycznym przy wykorzystaniu treści przekazanych również w ramach kursu z chemii fizycznej Wymagania wstępne wiadomości z chemii w zakresie szkoły średniej Zakres tematyczny Wykłady: Oznaczalność i wykrywanie substancji. Metody rozdziału: ekstrakcja, wymiana jonowa, chromatografia, strącanie. Metody analityczne: alkacymetria, nadmanganometria, kompleksometria, analiza strąceniowa i wagowa. Metody instrumentalne: elektrochemiczne, termiczne, Budowa i zasada działania spektrofotometru. Spektrofotometryczne oznaczenia stężenia związku, wyznaczanie współczynników absorpcji. Fluorescencja barwników organicznych i jej zastosowania w ilościowej analizie luminescencyjnej. Równowagi w roztworach kwasowo-zasadowych. Potencjometryczne wyznaczanie krzywych miareczkowania. Wyznaczanie pojemności buforowej metodą potencjometryczną. Wydzielanie związków metodą ekstrakcji do fazy stałej. Budowa i zasada działania 21 chromatografu cieczowego. Wykorzystanie HPLC do określania składu jakościowego i ilościowego mieszanin. chromatograficzne, spektroskopowe. Ćwiczenia laboratoryjne: Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej), - praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne z wykorzystaniem podstawowego sprzetu lanboratorium chemicznego) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W03 K1A_W01 zna i rozumie podstawowe zjawiska i procesy chemiczne P1A_W02 K1A_W02 interpretuje zjawiska chemiczne empirycznie, do ich interpretacji stosuje metody matematyczne i statystyczne P1A_W03 K1A_W01 posiada wiedzę z zakresu chemii niezbędną do zrozumienia zjawisk i procesów chemicznych P1A_U01 K1A_U01 umie stosować podstawowe techniki badawcze w zakresie chemii P1A_U02 P1A_U03 K1A_U02 posługuje się literaturą z zakresu chemii, umie wykorzystywać źrodła informacji w tym elektroniczne P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności z chemii P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wyklad: sprawdzian pisemny, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia ćwiczeń, przeprowadzony w formie pisemnej. Sprawdzian trwający 60 minut zawiera 5 wymagających omówienia zagadnień. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 60 pkt (60%) na 100 pkt. możliwych do zdobycia. Ćwiczenia laboratoryjne: Wykonanie ćwiczeń przewidzianych w programie przedmiotu (obecność na zajęciach jest obowiązkowa. W przypadkach nieobecności, Student powinien uzupełnić braki w terminie uzgodnionym z prowadzącym zajęcia). Przedstawienie wyników doświadczeń w formie sprawozdania.Sprawdzenie wiedzy w formie pisemnej – dwa kolokwia.Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta 22 Studia stacjonarne: godziny kontaktowe: wykład (15 godz.) zajęcia laboratoryjne (30 godz.), konsultacje (10 godz.). Praca samodzielna studenta: Wykład: przygotowanie do pisemnego zaliczenia i obecność na sprawdzianie (20 godz.+ 1 godz.) Ćwiczenia laboratoryjne: przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (20 godz.), samodzielne przygotowanie sprawozdań (20 godz.) Łącznie 116 godz. = 3 pkt. ECTS Nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: (15+30+10+1) godz. = 56 godz., co odpowiada 1 pkt. ECTS. Nakład pracy studenta związany z zajęciami o charakterze praktycznym: (30+10+20+20) godz. = 80 godz., co odpowiada 2 pkt. ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • W. Szczepaniak, Metody instrumentalne w analizie chemicznej, wyd. 5, PWN, Warszawa 2005 Minczewski J, Marczenko Z., Chemia analityczna, PWN, Warszawa 2001 A. Cygański, Chemiczne metody analizy ilościowej, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, wyd. 5, Warszawa, 1999 Literatura uzupełniająca • • Witkiewicz Z., Podstawy chromatografii, WNT, Warszawa 2000 Najbar J., Turek A., Fotochemia i spektroskopia optyczna, PWN, Warszawa 2009 Analiza instrumentalna Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-AI Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Jacek J. Kozioł dr hab. Jacek J. Kozioł, dr Agnieszka Mirończyk, mgr inż. Iwona Sergiel Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 15 godzin zaliczenie z oceną punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 4 3 Laboratorium 30 godzin 4 Studia niestacjonarne 23 zaliczenie z oceną Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zapoznanie teoretyczne (wykład) i praktyczne (ćwiczenia)z zagadnieniami analityki chemicznej oraz wybranymi metodami analitycznym przy wykorzystaniu treści przekazanych również w ramach kursu z chemii fizycznej Wymagania wstępne wiadomości z chemii w zakresie szkoły średniej Zakres tematyczny Wykłady: Oznaczalność i wykrywanie substancji. Metody rozdziału: ekstrakcja, wymiana jonowa, chromatografia, strącanie. Metody analityczne: alkacymetria, nadmanganometria, kompleksometria, analiza strąceniowa i wagowa. Metody instrumentalne: elektrochemiczne, termiczne, Budowa i zasada działania spektrofotometru. Spektrofotometryczne oznaczenia stężenia związku, wyznaczanie współczynników absorpcji. Fluorescencja barwników organicznych i jej zastosowania w ilościowej analizie luminescencyjnej. Równowagi w roztworach kwasowo-zasadowych. Potencjometryczne wyznaczanie krzywych miareczkowania. Wyznaczanie pojemności buforowej metodą potencjometryczną. Wydzielanie związków metodą ekstrakcji do fazy stałej. Budowa i zasada działania chromatografu cieczowego. Wykorzystanie HPLC do określania składu jakościowego i ilościowego mieszanin. chromatograficzne, spektroskopowe. Ćwiczenia laboratoryjne: Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej), - praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne z wykorzystaniem podstawowego sprzetu lanboratorium chemicznego) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W03 K1A_W01 zna i rozumie podstawowe zjawiska i procesy chemiczne P1A_W02 K1A_W02 interpretuje zjawiska chemiczne empirycznie, do ich interpretacji stosuje metody matematyczne i statystyczne P1A_W03 K1A_W01 posiada wiedzę z zakresu chemii niezbędną do zrozumienia zjawisk i procesów chemicznych P1A_U01 K1A_U01 umie stosować podstawowe techniki badawcze w zakresie chemii P1A_U02 K1A_U02 posługuje się literaturą z zakresu chemii, umie wykorzystywać źrodła 24 P1A_U03 informacji w tym elektroniczne P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności z chemii P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wyklad: sprawdzian pisemny, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia ćwiczeń, przeprowadzony w formie pisemnej. Sprawdzian trwający 60 minut zawiera 5 wymagających omówienia zagadnień. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 60 pkt (60%) na 100 pkt. możliwych do zdobycia. Ćwiczenia laboratoryjne: Wykonanie ćwiczeń przewidzianych w programie przedmiotu (obecność na zajęciach jest obowiązkowa. W przypadkach nieobecności, Student powinien uzupełnić braki w terminie uzgodnionym z prowadzącym zajęcia). Przedstawienie wyników doświadczeń w formie sprawozdania.Sprawdzenie wiedzy w formie pisemnej – dwa kolokwia.Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta Studia stacjonarne: godziny kontaktowe: wykład (15 godz.) zajęcia laboratoryjne (30 godz.), konsultacje (10 godz.). Praca samodzielna studenta: Wykład: przygotowanie do pisemnego zaliczenia i obecność na sprawdzianie (20 godz.+ 1 godz.) Ćwiczenia laboratoryjne: przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (20 godz.), samodzielne przygotowanie sprawozdań (20 godz.) Łącznie 116 godz. = 3 pkt. ECTS Nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: (15+30+10+1) godz. = 56 godz., co odpowiada 1 pkt. ECTS. Nakład pracy studenta związany z zajęciami o charakterze praktycznym: (30+10+20+20) godz. = 80 godz., co odpowiada 2 pkt. ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • W. Szczepaniak, Metody instrumentalne w analizie chemicznej, wyd. 5, PWN, Warszawa 2005 Minczewski J, Marczenko Z., Chemia analityczna, PWN, Warszawa 2001 A. Cygański, Chemiczne metody analizy ilościowej, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, wyd. 5, Warszawa, 1999 Literatura uzupełniająca • • Witkiewicz Z., Podstawy chromatografii, WNT, Warszawa 2000 Najbar J., Turek A., Fotochemia i spektroskopia optyczna, PWN, Warszawa 2009 Biochemia Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-BIOC Typ przedmiotu: obowiązkowy 25 Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące prof. dr hab. Aleksander F. prof. dr hab. Aleksander F. Sikorski, dr Dżamila Bogusławska Sikorski Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 30 godzin egzamin punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 3 6 Laboratorium 45 godzin 3 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Poznanie i zrozumienie chemicznych podstaw budowy i funkcji organizmu. Wymagania wstępne Wiedza z zakresu chemii nieorganicznej i organicznej oraz biofizyki Zakres tematyczny Biochemia - wyjaśnienie pojęć i zakresu tematycznego. Aminokwasy i białka. Wiązanie peptydowe. Białka - budowa, klasyfikacja, złożoność i różnorodność strukturalna i funkcjonalna. Parametry charakteryzujące właściwości białek. Enzymy - podstawy funkcji. Inhibitory enzymów. Kwasy nukleinowe - budowa, różnorodność, funkcja, biosynteza. Kod genetyczny. Biosynteza białek. Cukry struktura i funkcja w organizmie. Lipidy - złożoność, klasyfikacja, biosynteza i katabolizm niektórych lipidów. Witaminy - charakterystyka i podział witamin. Metabolizm podstawowe pojęcia. Procesy anaboliczne i kataboliczne. Reakcje sprzężone. Glikoliza. Cykl Krebsa. Fotosynteza. Fosforylacja oksydatywna. Wprowadzanie azotu do biosfery. Roztwory - obliczenia. Przeliczanie stężeń. Wirowanie, wysalanie i dializa. Techniki chromatograficzne. Elektroforeza. Podstawy spektrofotometrii. Korzystanie z podstawowych internetowych baz danych takich jak: NCBI, Expasy itp. Metody kształcenia WYKŁAD - metoda podająca: wykład informacyjny z wykorzystaniem prezentacji multimedialnych, przykłady rozwiązywania problemów ĆWICZENIA LABORATORYJNE - metoda podająca: pogadanka na temat stosowanych, metod analitycznych, Analiza wyników doświadczeń. 26 Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A_W11 czynne uczestnictwo w zajęciach oraz zaliczenie przedmiotu umożliwi słuchaczowi zrozumienie molekularnych podstaw funkcjonowania żywego organizmu a szczególnie zrozumienie funkcji komórki oraz całego organizmu. Uzyskana wiedza pozwoli na zrozumienie biologii komórki, genetyki, fizjologii. K1A_W12 przedmiot ten kształtuje również zrozumienie podstaw molekularnych zmienności i ewolucji organizmów oraz globalne znaczenie niektórych procesów takich jak fotosynteza, czy przyswajanie azotu cząsteczkowego dla biosfery. P1A_U01 P1A_U04 P1A_U06 P1A_U09 P1A_U011 K1A_U04 do uzyskanych umiejętności należą: rozwiązywanie prostych problemów z dziedziny biochemii i biologii molekularnej, posługiwanie się podstawowym sprzętem laboratoryjnym (pipety, urządzenia do elektroforezy i chromatografii, spektrofotometry, pH-metry itd.), przeprowadzanie doświadczeń według procedur. P1A_U03 K1A_U02 student potrafi wykorzystywać dostępne źródła informacji, ze szczególnym uwzględnieniem stron i programów bioinformatycznych P1A_K02 K1A_K02 student działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. K1A_K01 student stosuje metodę samokształcenia i rozumie, że posiadana wiedza i zdobyte doświadczenie w omawianym zakresie są niezbędne w rzetelnej realizacji doświadczeń biologicznych P1A_W01 P1A_W04 P1A_W04 P1A_W07 P1A_W08 P1A_K01, P1A_K05 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnego wyniku z zajęć laboratoryjnych oraz pozytywnego wyniku z egzaminu. Ćwiczenia laboratoryjne: warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich ćwiczeń laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji w ramach programu laboratorium,tj.:7 zaliczeń pisemnych (3-5 pytań - ocena pozytywna powyżej 50% uzyskanych punktów), samodzielnie przygotowane sprawozdania laboratoryjne i jedno zaliczenie umiejętności praktycznych. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Wykłady: Egzamin trwający 60 minut zawiera 3 otwarte pytania (z puli około 200 pytań udostępnionych wcześniej studentom). Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie minimum 50% punktów. Obciążenie pracą studenta 27 STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: wykład (30 godz.), zajęcia laboratoryjne (45 godz.), konsultacje (8 godz.) i egzamin 1 godz. Praca samodzielna studenta: przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (20 godz.), samodzielne przygotowanie sprawozdania z ćwiczeń laboratoryjnych (10 godz.) i przygotowanie się do egzaminu (50 godz.) Łącznie 164 godzin = 6 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 30+45+8+1 = 84 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 45+20+10 = 75 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • Berg, J.M, Tymoczko, J.L. , Stryer, L., Biochemia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2005, wydanie IV zmienione Berg, J.M, Tymoczko, J.L. , Stryer, L., Biochemia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2009, wydanie VI zmienione Kłyszejko-Stefanowicz L. Ćwiczenia z biochemii, PWN, Warszawa, 1999. Literatura uzupełniająca • • P. Kafarski & B. Lejczak, Chemia bioorganiczna, PWN, Warszawa, 1994 Obliczenia biochemiczne, A. Zgirski, R. Gondko.; wyd. PWN, Warszawa 1998; Bioetyka Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-BIOE Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Stefan Konstańczak dr hab. Stefan Konstańczak Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 15 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Wykład 5 Studia niestacjonarne 28 Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem prowadzonych zajęć jest nabycie przez studentów wiedzy teoretycznej z zakresu bioetyki oraz praktycznej umiejętności rozstrzygania dylematów moralnych pojawiających się w życiu społecznym. Efektem zajęć powinno być wyposażenie studenta w umiejętność dostrzegania takich dylematów, samodzielnego dokonania ich analizy oraz wybrania rozwiązania niesprzecznego z tradycjami kultury narodowej oraz zasadami obowiązującego prawa. Celem zajęć jest zatem także wyposażenie studentów w kompetencje w zakresie w zakresie eksperckiego rozstrzygania najczęściej pojawiających się jednostkowych dylematów bioetycznych. Wymagania wstępne Studenci powinni mieć opanowany podstawowy zasób informacji z zakresu historii kultury obowiązujący na poziomie szkoły średniej oraz praktycznie posługiwać się terminologią z zakresu antropologii i biologii populacji Zakres tematyczny Narodziny bioetyki jako samodzielnej dyscypliny naukowej. Spory o przedmiot i zastosowania bioetyki. Pomiędzy instrumentalnym a podmiotowym traktowaniem człowieka - ochrona praw jednostki w medycynie i w życiu społecznym. Europejska konwencja bioetyczna. Dylematy współczesnej bioetyki – sprawiedliwy dostęp do usług i środków medycznych, problem określenia momentu początku życia człowieka, przerywanie ciąży, badania na embrionach i komórkach macierzystych, eksperymenty medyczne, transplantacje, „usprawnianie” człowieka i medycyna reprodukcyjna, definicja śmierci i określenia momentu przerwania interwencji medycznej, opieka terminalna i opieka paliatywna, autodestrukcja i samobójstwo, eutanazja, kara śmierci. Komisje etyki i bioetyczne. Era biotechnologii – przyszłość gatunku ludzkiego - epoka postludzka. Metody kształcenia Wykład: wykład problemowy, pokaz (wykład w formie prezentacji multimedialnej) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W04 K1A_W87 Zna i rozumie źródła problemów bioetycznych oraz przyczyny trudności w ich rozwiązywaniu. Potrafi wskazać biologiczne determinanty dylematów moralnych ujawniających się w kulturze. P1A_W02 K1A_W88 Potrafi wykorzystać wiedzę z zakresu biologii do samodzielnego określania przyczyn oraz interpretacji zjawisk natury moralnej P1A_W05 K1A_W89 Zna najczęściej pojawiające sie dylematy moralne w praktyce medycznej i 29 nauk biologicznych P1A_W06 K1A_W90 Przewiduje skutki podejmowanych rozstrzygnięć bioetycznych P1A_W10 K1A_W91 zna i rozumie podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności przemysłowej i prawa autorskiego P1A_U01 P1A_U06 K1A_U27 Potrafi wykorzystać posiadaną twiedzą przy podejmowaniu decyzji o charakterze eksperckim, samodzielnie interpretuje fakty i wyciąga praktyczne wnioski. Wykorzystuje nabyte umiejętności w pracy zawodowej P1A_U03 P1A_U07 K1A_U28 Potrafi formułować uzasadnione sądy na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł. Wykazuje umiejętność krytycznej analizy i selekcji informacji P1A_U10 K1A_U29 Umie przygotować własne wystąpienie ustne uzasadniające stanowisko oraz racjonalnie bronić zajętego stanowiska P1A_K01 K1A_K08 Stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę doskonalenia umiejętności praktycznego rozwiązywania dylematów bioetycznych P1A_K02 K1A_K02 Sprawnie współdziała w ramach grupy i organizuje pracę własną i innych w zakresie analizowanego problemu Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest systematyczne uczestnictwo w zajęciach. Egzamin końcowy przeprowadzony jest w formie pisemnej i obejmuje zarazem sprawdzenie wiedzy teoretycznej jak i umiejętności samodzielnego rozwiązania jednostkowego problemu bioetycznego Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: - wykład (15 godz.) Praca samodzielna studenta: przygotowanie do zajęć (5 godz.) = samodzielne studiowanie zalecanej literatury (5 godz) przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie (5 godz. + 2 godz.) Łącznie 32 godzin = 1 ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • T.L. Beauchamp, J.F. Childress, Zasady etyki medycznej, przeł. W. Jacórzyński, KiW, Warszawa 1996 Encyklopedia bioetyki. Personalizm chrześcijański. Głos Kościoła, pod red. A. Muszali, Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne „Polwen”, Radom 2005 J. Hołówka, Etyka w działaniu, Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2002 Biofizyka 30 zajęte Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-BIOF Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące prof. dr hab. Lidia Latanowicz prof. dr hab. Lidia Latanowicz, dr Anna Timoszyk Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia Wykład 30 godzin 2 egzamin Laboratorium 45 godzin 2 zaliczenie z oceną Forma zajęć punkty ECTS Studia stacjonarne 5 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem kształcenia jest nabycie przez studentów zdolności powiązania wiedzy teoretycznej z umiejętnościami praktycznymi w zakresie opisu zjawisk zachodzących w materiałach biologicznych. Wymagania wstępne Podstawowa wiedza z zakresu biologii, chemii, fizyki i matematyki przewidziana w programie studiów na kierunku Biotechnologia (1 semestr). Zakres tematyczny Wykład: budowa materii: własności cieczy, gazów i ciał stałych, termodynamika procesów zachodzących w organizmach żywych: procesy makroskopowe i mikroskopowe, procesy transportu masy i energii, wpływ promieniowania elektromagnetycznego na żywe organizmy, promieniotwórczość naturalna i sztuczna. Laboratorium: budowa materii, m.in. gęstość cieczy i ciał stałych, lepkość, włoskowatość; wilgotność względna powietrza; termodynamika, m.in. entalpia układu, entalpia molowa, entropia układu, równowaga fazowa, termoregulacja organizmów stałocieplnych; własności elektryczne cieczy, m.in. elektroliza, przewodnictwo cieczy w zależności od stężenia i temperatury roztworu. Metody kształcenia 31 Wykład: podająca – prezentacja multimedialana. Laboratorium: praktyczna – doświadczenia wykonywane w parach przez studentów z wykorzystaniem metod pomiaru gęstości (naczynia połączone, piknometr), wilgotności powietrza (psychometr), lepkości (metoda Stokes’a), metod kalorymetrycznych i konduktometrii. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A_W13 Student potrafi zdefiniować, opisać i wytłumaczyć podstawowe zjawiska i procesy przyrodnicze z zakresu budowy materii, termodynamiki i promieniowania. P1A_W03 K1A_W14 Student potrafi scharakteryzować podstawowe zjawiska i procesy przyrodnicze na podstawie posiadanej wiedzy, np. bilans cieplny i termoregulacja organizmów stałocieplnych. P1A_U01 K1A_U01 Student potrafi zastosować podstawowe metody badawcze w zakresie przewidzianym przez program zajęć oraz potrafi wykorzystać dostępne źródła informacji, w tym źródła elektroniczne. P1A_U06 K1A_U03 Student przeprowadza obserwacje podczas wykonywania doświadczenia i wykonuje w laboratorium proste pomiary oraz potrafi zastosować podstawowe metody statystyczne do analizy danych. P1A_K02 K1A_K02 Student potrafi współdziałać i pracować w grupie. P1A_K03 K1A_K11 Student potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania. P1A_W01 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład: zaliczenie z oceną – test otwarty z progami punktowymi. Maksymalna ilość pynktów możliwa do uzyskania wynosi 52. Warunkiem uzyskania zaliczenia jest otrzymanie minimum 26 pkt. Laboratorium: warunkiem zaliczenia jest przygotowanie teoretyczne do wykonywanych doświadczenia, wykonanie 12 doświadczeń przewidzianych w programie laboratorium oraz wykonanie sprawozdania z każdego z nich, zgodnie z zaleceniami prowadzącego. Sprawozdania obejmują cel doświadczenia, opis przeprowadzenia doświadczenia, obliczenia na podstawie otrzymanych wyników, analizę wyników (zastosowanie rozkładu normalnego, wyznaczanie błędu końcowego metodą różniczki zupełnej) oraz wykreślanie wyjresów. Ocenie podlegają: wejściówki (teoria) pisane przed wykonaniem każdego z doświadczeń oraz sprawozdania. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie średniej arytmetycznej ocen z wszystkich wejściówek na poziomie 3,0 oraz uzyskanie średniej arytmetycznej ocen z wszystkich sprawozdań na poziomie 3,0. 32 Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: Wykład (30 h) Laboratorium (45 h) i konsultacje (5 h) Praca samodzielna studenta: Wykład – przygotowanie do testu zaliczeniowego i udział w egzaminie (30 h + 2 h) Laboratoria – przygotowanie do zajęć i samodzielne wykonanie sprawozdań (40 h) Łącznie 152 h = 5 pkt. ECTS Nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: (30+45+5+2) h = 82 h, co odpowiada 2 pkt. ECTS. Nakład pracy studenta związany z zajęciami o charakterze praktycznym: (45+40+5) h = 90 h, co odpowiada 3 pkt. ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • Red. Jaroszyk F., Biofizyka – podręcznik dla studentów, PZWL, Warszawa, 2001. Red. Terlecki J., Ćwiczenia laboratoryjne z biofizyki i fizyki – podręcznik dla studentów, PZWL, Warszawa, 1999. Red. Hendrich A. i Michalak K., Ćwiczenia laboratoryjne z biofizyki – skrypt dla studentów medycyny, Wydawnictwo AM we Wrocławiu, Wrocław, 2005. Red. Trębacz K., Ćwiczenia z biofizyki dla studentów biologii i biotechnologii UMCS w Lublinie, Wydawnictwo UMCS, Lublin, 2002. Literatura uzupełniająca • Red. Jóźwiak Z. i Bartosz G., Biofizyka – wybrane zagadnienia wraz z ćwiczeniami, PWN, Warszawa, 2005. Biologia komórki Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-BK Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące prof. dr hab. Aleksander F. dr Elżbieta Heger, prof. dr hab. Aleksander F. Sikorski Sikorski Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS Studia stacjonarne 3 Wykład 30 godzin 4 33 egzamin Laboratorium 15 godzin 4 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem kształcenia jest umożliwienie zrozumienia zjawisk zachodzących w komórce eukariotycznej na poziomie molekularnym. Istotnym celem jest przedstawienie struktur komórkowych i funkcji i dynamiki na poziomie ultrastrukturalnym oraz molekularnym. Wymagania wstępne Biologia, biochemia, biofizyka, genetyka Zakres tematyczny Elementy ewolucji komórki oraz struktur subkomórkowych, Podstawy ultrastrukturalne i molekularne oraz funkcja poszczególnych organelli komórkowych oraz ich funkcje. Rola "przepływu błon". Struktura, dynamika i funkcje szkieletu komórkowego. Przekazywanie sygnałów na poziomie komórki. Cykl komórkowy i niektóre systemy jego regulacji. Nowotworzenie. Metody kształcenia WYKŁAD - metoda podająca: wykład informacyjny z wykorzystaniem prezentacji multimedialnych, przykłady rozwiązywania problemów ĆWICZENIA LABORATORYJNE - metoda podająca: pogadanka na temat stosowanych metod analitycznych, analiza wyników doświadczeń, - metoda praktyczna: laboratorium komputerowe, praca analityczna z wykorzystaniem zasobów internetowych baz danych i wybranych programów komputerowych służących analizie budowy i funkcji życiowych komórek Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01, P1A_W02, P1A_W04 K1A_W03 K1A_W18 student w interpretacji zjawisk i procesów przyrodniczych opiera się na podstawach empirycznych, rozumiejąc w pełni znaczenie metod matematycznych i statystycznych P1A_W04, P1A_W08 K1A_W04 K1A_W36 Student wyjaśnia podstawy molekularnej zmienności i ewolucji organizmów, posiada wiedzę o aktualnie dyskutowanych w literaturze problemach kierunkowych w dziedzinie biologii komórki, P1A_U01, P1A_U04 P1A_U06 K1A_U03 K1A_U04 student wykorzystuje zasoby internetowych biotechnologicznych baz danych, potrafi wykorzystać pozyskane informacje do przewidywania lokalizacji i funkcji cząstek komórkowych, rozwiązuje proste problemy w dziedzinie 34 P1A_U09 K1A_U05 biochemii i biologii molekularnej, przygotowuje raporty na podstawie wykonanych analiz „in silico”, prowadzi analizy zgodnie z procedurami. K1A_K01 student stosuje metodę samokształcenia i rozumie, że posiadana wiedza i zdobyte doświadczenie w omawianym zakresie są niezbędne w rzetelnej realizacji doświadczeń biologicznych P1A_W04 P1A K1A_W30 Potrafi omówić przebieg procesów komórkowych, rozumie biochemiczne uwarunkowania tych procesów, potrafi wyjaśnić mechanizm integracji i regulacji procesów komórkowych. P2A_K02 K1A_K02 Działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, nawiązuje poprawne relacje z członkami grupy. P1A_K01, P1A_K05 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnego wyniku z zajęć laboratoryjnych oraz pozytywnego wyniku z egzaminu. Ćwiczenia laboratoryjne: warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich analiz (in silico)realizowanych za pomocą dostępnych programów komputerowych, przewidzianych do realizacji w ramach programu laboratorium komputerowego,3 zaliczeń pisemnych (2-4 pytań - ocena pozytywna powyżej 50% uzyskanych punktów). Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Wykłady: Egzamin trwający 60 minut zawiera 3 otwarte pytania (z puli około 200 pytań udostępnionych wcześniej studentom). Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie minimum 50% punktów. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: wykład (30 godz.), laboratorium (15 godzin), konsultacje (10 godzin), egzamin (1 godzina) = 61 godzin. Praca samodzielna studenta: przygotowanie do zajęć ćwiczeniowych (20 godz.), przygotowanie sprawozdań (10 godz.),samodzielne studiowanie zalecanej literatury (20 godz.). Przygotowanie do egzaminu 60 godzin. Łącznie 110 godzin = 3 pkt ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30+15+10+1=56 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS. - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 15+10+20+60=105 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • Harvey Lodishi in.,Molecular Cell Biology, 6th Edition, Freeman 2008 Bruce Albertsi in., Molecular Biology of the Cell, 5th Edition, Garland Sci. 2007 Gerald Karp,Cell and Molecular Biology: Concepts and Experiments, Study Guide, 5th Edition, Wiley 2007 Literatura uzupełniająca • • • Bruce Alberts i in., Podstawy Biologii Komórki, PWN 2009(copyright 2005) Wincenty M. Kilarski, Strukturalne Podstawy Biologii Komórki, PWN2012 (copyright 2005) red. Zofia Bielańska- OsuchowskaSłownik Biologii Komórki, wyd II, PAU 2008 35 • • A. Kraj, A. Drabik, J. Silberring, Proteomika i metabolomika, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2010 S. Doonan, Białka i peptydy, PWN, Warszawa, 2008 Biotechnologia ogólna Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-BO Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące prof. dr hab. Lucyna Słomińska prof. dr hab. Lucyna Słomińska Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia Wykład 15 godzin 2 zaliczenie z oceną Ćwiczenia 15 godzin 2 zaliczenie z oceną Forma zajęć punkty ECTS Studia stacjonarne 2 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Poznanie podstawowych procesów biotechnologicznych, parametrów działania urzadzeń potrzebnych do ich prowadzenia. Znajomość odnawialnych żródeł energii. Wymagania wstępne podstawy biotechnologii, chemii, fizyki Zakres tematyczny Zalety procesów biotechnologicznych. Rodzaje bioprocesów: biosynteza, biotransforacja, biohydroliza, fermentacja, bioługowanie, biodegradacja. Reaktory: rodzaje, zasady działania, wymagania. Kryteria zmiany skali procesów biotechnologicznych. Biopaliwa i bioenergia. Metody kształcenia 36 -podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej) -praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne w formie doświadczeń z wykorzystaniem sprzętu i urządzeń w pracowni biotechnologii) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 K1A_W16 opisuje procesy związane z biotechnologią PIA_W03 K1A_W17 ma wiedzę z zakresu korzyści związanych z rozwojem biotechnologii P1A_U01 K1A_U05 wskazuje podstawowe zasady bezpieczenstwa i higieny pracy laboratoryjnej P1A_K02 K2A_U02 jest chętny do współdziałania i pracy w grupie, przyjmuje w niej różne role P1A_K05 K1A_U04 jest świadomy potrzeby systematycznego zapoznawania się z literaturą naukow K1A_W86 zna ogólne zasady tworzenia i rozwoju form indywidualnej przedsiębiorczości, wykorzystującej wiedzę z zakresu dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla kierunku biotechnologia P1A_W11 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład – zaliczenie w formie pisemnej. Trwa 45 minut i obejmuje 10 pytań zamkniętych. Do zaliczenia na ocenę pozytywną wymagane są odpowiedzi na 6 pytań Laboratorium – warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich ćwiczeń laboratoryjnych. Oceniane są: test sprawdzający wiedzę (20 pytań, 60 min., ocena pozytywna - min. 60% punktów) i sprawozdania z wykonywanych doświadczeń. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe - wykład (15 godz.) - zajęcia laboratoryjne (15 godz.) - konsultacje (10 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (30 godz.) - samodzielne przygotowanie się do zaliczenia w formie pisemnej i obecność na zaliczeniu (20 godz. + 1 godz.) Łącznie 91 godzin = 2 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 15+15+10+1 godz. = 41 godz., co odpowiada 1 punktom ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 15+30+20 godz. = 65 godz., co odpowiada 1 punktom ECTS Literatura Literatura podstawowa • Chmiel A.. Biotechnologia . Podstawy mikrobiologiczne i biochemiczne. 1998, PWN 37 • • • • Tabiś B., Grzywacz R.: Procesy i reaktory biochemiczne, Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej W-wa, 1993 Twardowski T. : Korzyści, oczekiwania, dylematy biotechnologii, Edytor P-ń, 2001 Bednarski W.:, Reps A.: Biotechnologia żywności, WNT W-wa, 2001 Russel S. Biotechnologia. PWN. 1990. Literatura uzupełniająca • • Fiedurek J. Podstawy wybranych procesów biotechnologicznych.Wyd. UMCS. 2004. Buchowicz J. Biotechnologia molekularna. PWN. 2007. Biotechnologia w badaniach biologicznych i medycznych Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-BWBBIM Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Katarzyna Baldy-Chudzik dr hab. Katarzyna Baldy-Chudzik, mgr Justyna Mazurek Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 30 godzin zaliczenie z oceną punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 6 5 Laboratorium 30 godzin 6 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć z biotechnologii w badaniach biologicznych i medycznych jest nabycie przez studenta wiedzy teoretycznej i praktycznej, w wyniku czego student powinien scharakteryzować podstawowe techniki badania budowy i funkcji genomów,opisać metody służące poznaniu funkcji genów, objaśnić możliwości wykorzystania technik biologii molekularnej w prognostyce, diagnostyce i terapii człowieka, scharakteryzować podstawowe procesy i techniki służące pozyskiwaniu preparatów medycznych. W ramach zajęć laboratoryjnych student powinien poznać podstawowe zasady bezpiecznej pracy w 38 laboratorium biologii molekularnej, opanować samodzielne molekularnych i nabyć umiejętność interpretacji wyniku badania. wykonywanie prostych analiz Wymagania wstępne Znajomość podstaw biologii, chemii, biochemii i genetyki ogólnej na poziomie studiów I stopnia. Zakres tematyczny Wykład Główne cele projektów poznania genomów. Wykorzystanie markerów molekularnych do mapowania genetycznego. Metody lokalizacji genów w sekwencjach DNA. Ustalanie funkcji genu. Genomika porównawcza.Metody badania białek wiążących DNA. Partnerstwo DNA i białka. Badanie regulacji krótkotrwałych i długotrwałych aktywności genomu. Metody badania molekularnych podstaw ewolucji genomów. Analizy dróg ewolucji genomu. Wprowadzenie do filogenetyki molekularnej i jej zastosowania. Wykorzystanie genetyki molekularnej w medycynie. Prognozowanie i leczenie chorób genetycznie uwarunkowanych. Analizy DNA w medycynie sądowej. Diagnostyka chorób infekcyjnych i inwazyjnych. Szczepionki. Zastosowanie przeciwciał monoklonalnych. Produkcja preparatów medycznych (czynniki krwi, hormony, interferony).Terapia genowa - leczenie wykorzystujace rDNA technologie. Transgeniczne rośliny i zwierzęta. Zajęcia laboratoryjne Właściwości fizyczne kwasów nukleinowych i ich wykorzystanie w technikach biologii molekularnej.Techniki izolacji DNA z komórek bakteryjnych i eukariotycznych. Analizy elektroforetyczne kwasów nukleinowych.Wykorzystanie analizy restrykcyjnej. Reakcja PCR jako metoda diagnostyczna. Ocena polimorfizmu genomu eukariotycznego – metoda PFGE, typowanie HLA klasy I. Ocena polimorfizmu genomu bakteryjnego - metoda rep-PCR, identyfikacja genów toksyn u E.coli. Identyfikacja białek techniką ELISA. Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej), - praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A_W18 Rozumie podstawowe procesy związane z badaniem molekularnym genomów, ma wiedzę z zakresie najważniejszych problemów związanych z poznaniem funkcji genomów różnych organizmów P1P_U01 P1P_U04 K1A_U06 Stosuje podstawowe techniki molekularne związane z diagnostyków genomową i genową, wykonuje zlecone proste analizy i badania pod kierunkiem opiekuna naukowego P1P_U07 K1A_U07 Wykazuje umiejętność poprawnego wnioskowania na podstawie wyników przeprowadzonych prostych analiz P1A_K01 K1A_K01 Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, rozumie potrzebę P1A_W01 P1A_W04 39 P1A_K05 P1A_K02 podnoszenia kompetencji zawodowych i osobistych K1A_K02 Potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład - zaliczenie końcowe, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia ćwiczeń, przeprowadzone w formie pisemnej. Czas trwania 90 minut i obejmuje odpowiedź na 4 pytania problemowe wylosowane spośród przygotowanych przez wykładowcę zestawów pytań. Ćwiczenia laboratoryjne - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich ćwiczeń laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji w ramach programu laboratorium. Ocenie podlegają: testy sprawdzające wiedzę (zamknięte i otwarte) – ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów, obecność i aktywny udział w ćwiczeniach. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: - wykład (30 godz.) - zajęcia laboratoryjne (30 godz.) i konsultacje (2 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (15 godz.) -samodzielne studiowanie zalecanej literatury (10 godz.) - przygotowanie się do zaliczenia końcowego i obecność na zaliczeniu (15 godz.) Łącznie 102 godzin = 5 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: Nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30+30+2+2 godz.= 64 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS, Nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+2+15 godz.= 47 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Primrose S. B.: Zasady analizy genomu, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa, 1998 Kur J.: Podstawy inżynierii genetycznej, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk, 1994 Brown T.A.: Genomy, PWN, Warszawa, 2001 Bal J.: Biologia molekularna w medycynie, PWN, Warszawa, 1998 Desmont S., Nicholl T.: An introduction to genetic engineering, Cambridge, 2008 Biotechnologia żywności Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-BŻ Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące prof. dr hab. Lucyna Słomińska prof. dr hab. Lucyna Słomińska 40 Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia Wykład 15 godzin 5 egzamin Laboratorium 30 godzin 5 zaliczenie z oceną Forma zajęć punkty ECTS Studia stacjonarne 4 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Poznanie możliwości zastosowania czynników biotycznych w technologii żywności. Wymagania wstępne Podstawy biotechnologii, chemii, fizyki. Zakres tematyczny Wykład. Bioreaktory: zasada działania, wymagania, kryteria podziału, kryteria zmiany skali. Bioprocesy: biosynteza, biotransformacja, biohydroliza, fermentacja, bioługowanie, biodegradacja. Podstawowe operacje i procesy w biotechnologii. Technologie fermentacyjne: rodzaje, cechy charakterystyczne, znaczenie, zastosowanie. Metody wydzielania produktów biotechnologicznych: sączenie, filtracja, wirowanie, flotacja. Przetwarzanie surowców roślinnych i zwierzęcych. Produkty uboczne, niekorzystne procesy biotechnologiczne w przemyśle spożywczym. Synteza mikrobiologiczna witamin. Zagrożenia ze strony biotechnologii – klasyfikacja drobnoustrojów pod katem biozagrożen, czynniki zmniejszające zagrożenia, kategorie, w których powinna być rozważana analiza biozagrożeń. Laboratorium. Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej) - praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne w formie doświadczeń z wykorzystaniem sprzętu i urządzeń w pracowni biotechnologii) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W04 K1A_W60 zna możliwości zastosowania procesów biotechnologicznych w produkcji żywności P1A_W05 K1A_W61 ma wiedzę z zakresu technik stosowanych w biotechnologii żywności 41 P1A_U02, P1A_U07 K1A_U02 korzysta ze źródeł literaturowych, potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje P1A_K02 K1A_K02 potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role P1A_K05 K1A_K04 rozumie potrzebę podnoszenia kompetencji zawodowych Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład – zaliczenie w formie pisemnej. Trwa 60 minut i obejmuje 10 pytań zamkniętych. Do zaliczenia na ocenę pozytywną wymagane są odpowiedzi na 6 pytań. Laboratorium – warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnej oceny z testu sprawdzającego wiedzę (pytania otwarte) – ocena pozytywna powyżej 60% punktów. Oceniane są również sprawozdania z wykonywanych doświadczeń. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe - wykład (15 h) i konsultacje (10 h) - zajęcia laboratoryjne (30 h) i konsultacje (20 h) Praca samodzielna studenta - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (30h) opracowanie sprawozdań z przeprowadzonych doświadczeń (30h) - przygotowanie się do zaliczenia i obecność na zaliczeniu (30h + 2h) Łącznie 167 h = 4 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela 15+30+10+20+2= 72 h, co odpowiada 2 punktom ECTS -nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+10+30+30= 100 h, co odpowiada 2 punktom ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • • Bednarski W., Reps A. Biotechnologia żywności. WNT. 2001. Tabiś B., Grzywacz R. Procesy i reaktory biochemiczne. Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej. 1993. Twardowski T. Korzyści, oczekiwania, dylematy biotechnologii. Edytor Poznań. 2001. Chmiel A. Biotechnologia. Podstawy mikrobiologiczne i biochemiczne. PWN. 1998. Literatura uzupełniająca • • Fiedurek J. Podstawy wybranych procesów biotechnologicznych, 2004, Wyd. UMCS Grzywacz R.: Procesy i reaktory biochemiczne, 1993, Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej W-wa Chemia fizyczna Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-CF Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski 42 Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Agnieszka Mirończyk dr Agnieszka Mirończyk, mgr Alicja Defort Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 15 godzin zaliczenie z oceną punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 3 3 Laboratorium 30 godzin 3 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Przedstawienie wybranych zgadnień z zakresu chemii fizycznej mających szczególne znaczenie w badaniu procesów biologicznych i stanowiących podstawę dla badań eksperymentalnych. Nauczenie studentów samodzielnego planowania i prowadzenia pomiarów fizykochemicznych. Wymagania wstępne wiadomości z chemii w zakresie szkoły średniej Zakres tematyczny Wykład: Kinetyka chemiczna reakcji prostych i złożonych. Teoria kompleksu aktywnego. Kataliza homoi heterogeniczna. Podstawy elektrochemii. Przewodnictwo roztworów elektrolitów. Elektroliza. Ogniwa. Korozja. Zjawiska powierzchniowe - adsorpcja. Układy koloidalne. Rodzaje oddziaływań międzycząsteczkowych. Elektryczne i magnetyczne właściwości substancji. Elementy fotochemii i radiochemii. Podstawy spektroskopii molekularnej (elektronowej, oscylacyjnej, NMR i MS). Ćwiczenia: Wyznaczanie energii aktywacji Landolta. Kinetyka reakcji rozkładu jonu kompleksowego. Przewodnictwo słabych elektrolitów (pomiar stałej dysocjacji słabego kwasu). Pomiar stałej dysocjacji kwasów i zasad metodą potencjometryczną. Entalpia swobodna reakcji dysocjacji p-nitrofenolu. Współczynnik podziału. Adsorpcja z roztworów wodnych. Analiza związków kompleksowych. Konduktometryczny pomiar zmydlania estru ługiem. Wyznaczanie stałej dysocjacji p-nitrofenolu metodą spektrofotometrii absorpcyjnej. Równowagi fazowe w układach trójskładnikowych typu cieczciecz. Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej) - praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne z wykorzystaniem podstawowego sprzętu laboratorium chemicznego) Efekty kształcenia 43 Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 K1A_W01 rozumie podstawowe zjawiska i procesy chemiczne P1A_W02 K1A_W02 interpretuje zjawiska chemiczne empirycznie, do ich interpretacji stosuje metody matematyczne i statystyczne P1A_W03 K1A_W01 posiada wiedzę z zakresu chemii niezbędną do zrozumienia zjawisk i procesów chemicznych P1A_U01 K1A_U01 stosuje podstawowe techniki badawcze w zakresie chemii P1A_U02 P1A_U03 K1A_U02 posługuje się literaturą z zakresu chemii, umie wykorzystywać źrodła informacji w tym elektroniczne P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności z chemii P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład: sprawdzian przeprowadzony w formie pisemnej, złożony z 10 pytań otwartych, trwający 60 minut. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 12 pkt (60%) na 20 pkt. możliwych do zdobycia. Ćwiczenia laboratoryjne: Wykonanie ćwiczeń przewidzianych w programie przedmiotu (obecność na zajęciach jest obowiązkowa. W przypadkach nieobecności, Student powinien uzupełnić braki w terminie uzgodnionym z prowadzącym zajęcia). Przedstawienie wyników doświadczeń w formie sprawozdania. Sprawdzenie wiedzy w formie pisemnej – dwa kolokwia.Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: wykład (15 godz.), zajęcia laboratoryjne (30 godz.) i konsultacje (10 godz.) Praca samodzielna studenta: Wykład: przygotowanie do pisemnego zaliczenia i obecność na sprawdzianie (10 godz.+ 1 godz.) Zajęcia laboratoryjne: przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (10 godz.), przygotowanie sprawozdań (10 godz.) samodzielne przygotowanie do kolokwiów (10 godz.) Łącznie 96 godz. = 3 pkt. ECTS Nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: (15+30+10+1) godz. = 56 godz., co odpowiada 1 pkt. ECTS. Nakład pracy studenta związany z zajęciami o charakterze praktycznym: (30+10+10+10+10) godz. = 70 godz., co odpowiada 2 pkt. ECTS Literatura Literatura podstawowa 44 • • • • K. Pigoń, Z. Ruziewicz, Chemia fizyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005. P.W. Atkins, Chemia fizyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001. L. Sobczyk, A. Kisza, Chemia fizyczna dla przyrodników, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1977 A. Olszowski, Doświadczenia fizykochemiczne, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2004 Literatura uzupełniająca • A.G. Whittaker, A.R. Mount, M.R. Heal, Chemia fizyczna (krótkie wykłady), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004. Chemia ogólna Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-CO Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Jacek J. Kozioł dr hab. Jacek J. Kozioł, mgr Alicja Defort, dr Agnieszka Mirończyk Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia Wykład 30 godzin 1 egzamin Ćwiczenia 15 godzin 1 zaliczenie z oceną Laboratorium 30 godzin 1 zaliczenie z oceną Forma zajęć punkty ECTS Studia stacjonarne Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu przekazanie stanu wiedzy na temat budowy materii ze szczególnym uwzględnieniem pierwiastków chemicznych, oraz związków nieorganicznych i ich roli w przyrodzie, nabycie doswiadczenia w pracy laboratoryjnej Wymagania wstępne 45 7 znajomość chemii na poziomie szkoły średniej Zakres tematyczny Wykłady: Podstawowe pojęcia, definicje i prawa chemiczne. Budowa atomu, konfiguracja elektronowa, układ okresowy pierwiastków. Istota wiązania chemicznego, geometria molekularna i orbitale molekularne, teorie wiązań, koncepcja hybrydyzacji. Stany materii, rodzaje symetrii komórek elementarnych. Energia sieci kryształów. Statyka chemiczna, efekty cieplne reakcji chemicznych. Napięcie powierzchniowe, lepkość. Przemiany fazowe. Roztwory i ich właściwości. Równowagi w roztworach elektrolitów, prawo rozcieńczeń Ostwalda, definicje kwasów i zasad, pojęcie pH. Reakcje jonowe. Bufory. Właściwości fizyczne i chemiczne pierwiastków grup głównych. Struktura wybranych związków chemicznych: azotki, tlenki, wodorki, borany, węgliki, krzemki i siarczki. Kwasy tlenowe. Wodór i jego charakterystyka. Związki helowców. Pierwiastki bloku d – właściwości fizyczne i chemiczne pierwiastków i ich jonów. Połączenia koordynacyjne. Program przedmiotu obejmuje następujące treści: budowa atomu, podstawowe pojęcia i prawa chemiczne, reakcje chemiczne (w tym reakcje redoks), obliczenia stechiometryczne, stężenia roztworów, mieszanie roztworów o różnych stężeniach, przeliczanie jednostek stężeń, równowagi jonowe w roztworach, pH i pK roztworów, dysocjacja, prawa gazowe. Zajęcia laboratoryjne: Zapoznanie z podstawowymi regułami pracy w laboratorium chemicznym oraz ze sprzętem i technikami laboratoryjnymi. Program przedmiotu obejmuje następujące treści merytoryczne: równowagi jonowe w roztworach wodnych, równowagi w reakcjach kwasowo-zasadowych, równowagi kompleksowania, identyfikacja i właściwości wybranych kationów i anionów, analiza zanieczyszczeń wody, analiza kolorymetryczna. Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej), - praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne z wykorzystaniem podstawowego sprzetu lanboratorium chemicznego), część ćwiczeniowa (zajęcia rachunkowe) – rozwiązywanie problemów i zadań w oparciu o listy podzielone tematycznie. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W03 K1A_W01 zna i rozumie podstawowe zjawiska i procesy chemiczne P1A_W02 K1A_W02 interpretuje zjawiska chemiczne empirycznie, do ich interpretacji stosuje metody matematyczne i statystyczne P1A_W03 K1A_W01 posiada wiedzę z zakresu chemii niezbędną do zrozumienia zjawisk i procesów chemicznych P1A-U01 K1A_U01 umie stoswać podstawowe techniki badawcze w zakresie chemii 46 P1A-U02 P1A_U03 K1A_U02 posługuje się literaturą z zakresu chemii, umie wykorzystywać źrodła informacji w tym elektroniczne P1A_K01 P1AK1A_K01 K05 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności z chemii P1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. K1A_K02 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia egzamin końcowy, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia ćwiczeń, przeprowadzony w formie pisemnej. Egzamin trwający 60 minut zawiera 5 wymagających omówienia zagadnień. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 60 pkt (60%) na 100 pkt. możliwych do zdobycia. Ćwiczenia laboratoryjne: wykonanie ćwiczeń przewidzianych w programie przedmiotu (obecność na zajęciach jest obowiązkowa. W przypadkach nieobecności, Student powinien uzupełnić braki w terminie uzgodnionym z prowadzącym zajęcia). Przedstawienie wyników doświadczeń w formie sprawozdania zamieszczonego w dzienniku laboratoryjnym. Sprawdzenie wiedzy w formie pisemnej – kolokwium. Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną ocen cząstkowych ćwiczenia (rachunkowe): Obecność na zajęciach jest obowiązkowa.Sprawdzenie wiedzy w formie kolokwiów. Aktywność na zajęciach.Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: - wykład (30 godz.) - ćwiczenia (15 godz.) i konsultacje (10 godz.) - zajęcia laboratoryjne (30 godz.) i konsultacje (10 godz.) Praca samodzielna studenta: Wykład: – przygotowanie do egzaminu pisemnego i udział w egzaminie (30 godz. + 2 godz.) Ćwiczenia laboratoryjne: przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (15 godz.),prowadzenie dziennika laboratoryjnego (15 godz.), samodzielne przygotowanie do kolokwiów (15 godz.) Ćwiczenia rachunkowe:przygotowanie do zajęć rachunkowych (15 godz.),samodzielne przygotowanie do kolokwiów (15 godz.) Łącznie 202 godz. = 7 pkt. ECTS Nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: (30+15+30+10+10+2) godz. = 97 godz., co odpowiada 3 pkt. ECTS. Nakład pracy studenta związany z zajęciami o charakterze praktycznym: (30+15+15+15+15+15) godz. = 105 godz., co odpowiada 4 pkt. ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • L.Jones, P.Atkins „Chemia ogólna”, PWN, Warszawa 2004. A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, PWN, Warszawa 1987 F. A. Otton, G. Wilkinson, P. L. Gaus, Chemia nieorganiczna, PWN, Warszawa 1995 Literatura uzupełniająca • • J. D. Lee, Zwięzła chemia nieorganiczna, PWN, Warszawa 1999 W. Kołos, J. Sadlej, Atom i cząsteczka, WNT, Warszawa 1998 Chemia organiczna 47 Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-CO Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Jacek J. Kozioł dr hab. Jacek J. Kozioł, dr Agnieszka Mirończyk, mgr Alicja Defort Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia Wykład 30 godzin 2 egzamin Laboratorium 45 godzin 2 zaliczenie z oceną Forma zajęć punkty ECTS Studia stacjonarne 7 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu przekazanie wiedzy na temat klas związków organicznych ze szczóglnym uwzględnieniem ich budowy, metod otrzymywania i reaktywności. Pokazanie związku pomiędzy jego strukturą, a właściwościami fizykochemicznymi. Przedstawienie roli związków organicznych w i dla organizmów żywych. Wymagania wstępne wiadomości z chemii w zakresie szkoły średniej Zakres tematyczny przekazanie wiedzy na temat klas związków organicznych ze szczóglnym uwzględnieniem ich budowy, metod otrzymywania i reaktywności. Pokazanie związku pomiędzy jego strukturą, a właściwościami fizykochemicznymi. Przedstawienie roli związków organicznych w i dla organizmów żywych. Ćwiczenia laboratoryjne: Preparatyka organiczna (acetylowanie, nitrowanie, sulfonowanie, estryfikacja, hydroliza, utlenianie). Jakościowa analiza organiczna (wykrywanie grup funkcyjnych). Metody wyodrębniania i oczyszczania związków organicznych (dekantacja, suszenie, krystalizacja, ekstrakcja, destylacja, chromatografia). Oznaczanie własności fizycznych (temperatura topnienia, temperatura wrzenia). Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej), - praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne z wykorzystaniem podstawowego sprzetu lanboratorium chemicznego) 48 Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W03 K1A_W01 zna i rozumie podstawowe zjawiska i procesy chemiczne P1A_W02 K1A_W02 interpretuje zjawiska chemiczne empirycznie, do ich interpretacji stosuje metody matematyczne i statystyczne P1A_W03 K1A_W01 posiada wiedzę z zakresu chemii niezbędną do zrozumienia zjawisk i procesów chemicznych P1A_U01 K1A_U01 umie stoswać podstawowe techniki badawcze w zakresie chemii P1A_U02 P1A_U03 K1A_U02 posługuje się literaturą z zakresu chemii, umie wykorzystywać źrodła informacji w tym elektroniczne P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności z chemii P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia egzamin końcowy, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia ćwiczeń, przeprowadzony w formie pisemnej. Egzamin trwający 60 minut zawiera 5 wymagających omówienia zagadnień. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 60 pkt (60%) na 100 pkt. możliwych do zdobycia. Ćwiczenia Wykonanie ćwiczeń przewidzianych w programie przedmiotu (obecność na zajęciach jest obowiązkowa. W przypadkach nieobecności, Student powinien uzupełnić braki w terminie uzgodnionym z prowadzącym zajęcia). Przedstawienie wyników doświadczeń w formie sprawozdania zamieszczonego w dzienniku laboratoryjnym. Sprawdzenie wiedzy w formie pisemnej – kolokwium. Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną ocen cząstkowych Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: wykład (30 godz.) zajęcia laboratoryjne (30 godz.) i konsultacje (10 godz.) Praca samodzielna studenta: Wykład: przygotowanie do egzaminu pisemnego i udział w egzaminie (30 godz. + 2 godz.) Ćwiczenia: przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (15 godz.) prowadzenie dziennika laboratoryjnego (15 godz.) samodzielne przygotowanie do kolokwiów (20 godz.) Łącznie 152 godz. = 7 pkt. ECTS Nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: (30+30+10+2) godz. = 72 godz., co odpowiada 3 pkt. ECTS. Nakład pracy studenta związany z zajęciami o charakterze praktycznym: (30+15+15+20) godz. = 80 godz., co odpowiada 4 pkt. ECTS 49 Literatura Literatura podstawowa • • • • R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, PWN, Warszawa 1996 J. McMurry, Chemia organiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 P. Mastalerz, Podręcznik chemii organicznej, Wyd. Chemiczne, Wrocław 1997 Vogel A.I., Preparatyka organiczna, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2006 Literatura uzupełniająca • G. Patrick, Chemia organiczna (krótkie wykłady), WNT, Warszawa 2004 Enzymologia ogólna Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-EO Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Jacek Leluk dr hab. Jacek Leluk Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 45 godzin egzamin punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 4 4 Laboratorium 15 godzin 4 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zdobycie wiedzy na temat podziału i klasyfikacji enzymów. Rozumienie mechanizmu działania enzymów, budowy i przeznaczenia ważnych funkcjonalnie obszarów w cząsteczce enzymu. Rozumienie podstaw kinetyki enzymatycznej oraz znaczenia parametrów opisujących tę kinetykę. Zapoznanie się z najważniejszymi szlakami metabolicznymi oraz mechanizmami ich kontroli. Rozumienie mechanizmów kontroli aktywności enzymu, jego aktywacji i inhibicji. Zapoznanie się z typami specyficznej inhibicji. Zapoznanie się z wpływem różnych typów inhibicji na zmianę parametrów kinetyki enzymatycznej. Zdobycie wiedzy na temat zaplanowania i przeprowadzenia testów enzymatycznych. 50 Wymagania wstępne Pozytywnie zaliczony kurs Biochemii oraz Chemii Ogólnej. Zakres tematyczny Definicja i ogólna charakterystyka enzymu. Klasyfikacja i podział enzymów. Charakterystyka poszczególnych klas enzymów. Rola i mechanizm działania enzymów. Rola i sposób współdziałania centrum katalitycznego i kieszeni substratowej. Centra allosteryczne - znaczenie i efekt działania. Czynniki wpływające na aktywność enzymu - niespecyficzne i specyficzne. Charakterystyka działania inhibitorów kompetycyjnych, niekompetycyjnych i akompetycyjnych. Podstawy kinetyki enzymatycznej. Równanie Michaelisa-Menten. Podstawowe parametry opisujące kinetykę enzymu - prędkość maksymalna reakcji i stała Michalisa. Wzór Lineweavera-Burka - cel i znaczenie takiego przekształcenia wzoru. Aktywacja i kontrola aktywności enzymatycznej. Sens istnienia proenzymów (zymogenów). Enzymatyczne reakcje kaskadowe. Szczegółowy opis podstawowych szlaków metabolicznych i ich kontroli (glikoliza, glukoneogeneza, cykl Krebsa, fosforylacja tlenowa, fotosynteza). Szczegółowa charakterystyka wybranych enzymów. Zaplanowanie i przeprowadzenie testu enzymatycznego. Obliczanie parametrów kinetycznych z danych otrzymanych z testu enzymatycznego. Metody kształcenia Wykład z prezentacjami multimedialnymi (PowerPoint, flash). Ćwiczenia - korzystanie z multimedialnych materiałów szkoleniowych. Przeprowadzenie wirtualnych testów enzymatycznych wraz z obliczaniem parametrów kinetycznych na podstawie otrzymanych wyników testu. Samodzielne opracowanie szczegółowej charakterystyki wybranych enzymów. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 K1A_W81 rozumie podstawy procesów enzymatycznych P1A_W04 K1A_W82 ma wiedzę w zakresie najważniejszych problemów z zakresu enzymologii P1A_W05 K1A_W83 ma wiedzę w zakresie podstawowych pojęć i terminologii stosowanej w enzymologii i kinetyce enzymatycznej P1A_W07 K1A_W84 ma wiedzę w zakresie podstawowowego oprogramowania do analizy kinetyki enzymatycznej P1A_U01 K1A_U23 stosuje podstawowe metody obliczeniowe i oprogramowanie w zakresie kinetyki enzymatycznej P1A_U02 K1A_U24 rozumie literaturę z zakresu enzymologii w języku polskim i angielskim 51 P1A_U07 K1A_U25 wykazuje umiejętność poprawnego wnioskowania na podstawie danych pochodzących z przeprowadzonych testów enzymatycznych P1A_K05 K2A_K04 jest świadomy potrzeby systematycznego zapoznawania się z literaturą naukowa, aktualizuje wiedzę i zna jej praktyczne zastosowanie K1A_U26 ma umiejętności językowe w zakresie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla studiowanego kierunku studiów, zgodne z wymaganiami określonymi dla poziomu B2 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego P1A_U11 P2A_W01 rozumie złożone zjawiska i procesy enzymologiczne Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Egzamin jest testem pisemnym złożonym z 30 pytań. Na pozytywna ocenę (dostateczny) nalezy udzielić prawidłowych odpowiedzi przynajmniej na 20 pytań (66%). Zaliczenie jest oceniane na podstawie samodzielnego opracowania charakterystyki wybranych enzymów, zaprezentowanego w formie PowerPoint (prezentacja 20 minutowa), oraz na podstawie wykazania umiejętności prawidłowego zaplanowania i przeprowadzenia testu enzymatycznego i wyliczenia na tej podstawie parametrów kinetycznych. Obciążenie pracą studenta Studia stacjonarne: Godziny kontaktowe: Wykład - 30 godzin. Ćwiczenia praktyczne (laboratorium) - 30 godzin Praca samodzielna studenta: Uzupełnianie wiedzy wspomagane poprzez korzystanie z materiału zdalnego nauczania (e-learning) - 20 godzin. Samodzielne opracowanie i przedstawienie prezentacji PowerPoint na temat charakterystyki wybranych enzymów - 10 godzin. Samodzielne zaplanowanie i przeprowadzenie testu enzymatycznego wraz z wyliczeniem parametrów kinetycznych - 5 godzin. Przygotowanie sie do egzaminu końcowego - 10 godzin. Łącznie 105 godzin = 4 ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • • 1. Berg, J.M, Tymoczko, J.L. , Stryer, L., Biochemia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2005, wydanie III zmienione 2. Reginald H. Garret, Charles M. Grisham, Biochemistry (rozdział 6), Thomson Learning Third Edition, 2005 3. Biochemia. Krótkie wykłady. Wydanie II. David B. Hames, Nigel M. Hooper. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009 4. Biochemia Harpera. Ilustrowana, Robert K. Murray, Daryl K. Granner, Victor W. Rodwell, Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2008, Wyd. 6 Fizjologia roślin Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-FR Typ przedmiotu: obowiązkowy 52 Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Katarzyna Dancewicz dr Katarzyna Dancewicz Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 15 godzin 2 4 Laboratorium 30 godzin 2 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem przedmiotu jest przedstawienie fizjologii roślin jako dyscypliny naukowej posługującej się specyficznymi i właściwymi sobie pojęciami i metodami badawczymi. Zakłada się, że student będzie znał podstawowe pojęcia i techniki badawcze stosowane w fizjologii roślin, rozumiał podstawowe procesy życiowe, zachodzące w komórkach, tkankach i całym organizmie roślinnym oraz umiał powiązać je ze sobą, rozumiał znaczenie integracji funkcji całej rośliny w zmiennych warunków środowiskowych (abiotyczne i biotyczne czynniki stresowe) i roli fitohormonów w regulacji procesów życiowych. Ponadto, student będzie świadom wpływu procesów fizjologicznych w roślinie na produktywność roślin, ich plonowanie oraz dobór tradycyjnych bądź biotechnologicznych metod hodowli roślin. Wymagania wstępne Zaliczone kursy z botaniki ogólnej i systematycznej. Zakres tematyczny Fizjologia roślin a inne dyscypliny naukowe. Ogólne zasady budowy i funkcjonowania komórki roślinnej. Transport przez błony biologiczne. Gospodarka wodna komórki oraz pobieranie i transport wody w roślinie. Mineralne odżywianie roślin. Fotosynteza i anabolizm. Transport, dystrybucja i akumulacja związków organicznych w roślinie. Oddychanie. Wybrane zagadnienia z metabolizmu wtórnego. Wzrost i rozwój roślin. Regulacja procesów fizjologicznych przez fitohormony. Ruchy roślin. Fizjologia reagowania roślin na stresowe czynniki środowiska – abiotyczne i biotyczne. Fizjologia plonowania roślin. Podstawy biotechnologii roślin. LABORATORIUM: Pobieranie i oddawanie wody przez komórkę roślinną. Gospodarka wodna rośliny. Mineralne odżywianie roślin. Fotosynteza i produktywność 53 fotosyntetyczna. Oddychanie. Kiełkowanie nasion. Wzrost i rozwój roślin. Regulatory wzrostu i rozwoju roślin. Ruchy roślin. Metody kształcenia WYKŁAD: wykład informacyjny z elementami wykładu problemowego w formie prezentacji multimedialnej. LABORATORIUM: metoda podająca – pogadanka, metody praktyczne – pokaz, ćwiczenia laboratoryjne Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 K1A_W28 Zna i rozumie podstawowe procesy życiowe roślin. P1A_W07 K1A_W29 Zna podstawowe techniki fizjologicznych roślin. K1A_W30 Potrafi omówić przebieg procesów fizjologicznych w roślinie, rozumie anatomiczne, biochemiczne i środowiskowe uwarunkowania tych procesów, potrafi wyjaśnić mechanizm integracji i regulacji procesów fizjologicznych w roślinie. P1A_W02 K1A_W18 W interpretacji zjawisk i procesów przyrodniczych opiera się na podstawach empirycznych, rozumiejąc w pełni znaczenie metod matematycznych i statystycznych. P1A_U01, P1A_U04 P1A_U06 P1A_U07 P1A_K06 K1A_U04 K1A_U12 K1A_K03 Stosuje zasady ergonomii w pracy laboratoryjnej, planuje i przeprowadza badania z wykorzystaniem sprzętu laboratoryjnego, samodzielnie przeprowadza zadania badawcze z pomocą opiekuna, dokonuje ich analizy i interpretacji. P1A_W09 K1A_W31 Zna i rozumie podstawowe zasady bezpiecznej pracy w laboratorium biologicznym. P2A_K02 K1A_K02 Działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, nawiązuje poprawne relacje z członkami grupy. P1A_K01, P1A_K05 K1A_K04 Docenia istotność posiadania podstawowej wiedzy z fizjologii roślin dla zrozumienia wielu innych dziedzin nauk biologicznych, dostrzega, na czym polega rzetelność w prowadzeniu badań laboratoryjnych. P1A_W04, P1A_W05 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia 54 laboratoryjne stosowane w badaniach WYKŁAD - ustny egzamin końcowy, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia laboratoriów, przeprowadzony w formie ustnej. Student zobowiązany jest do odpowiedzi, na co najmniej dwa z trzech pytań problemowych dotyczących znajomości pojęć z fizjologii roślin i analizy procesów fizjologicznych. LABORATORIUM - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich pisemnych kolokwiów (w formie zamkniętych i otwartych pytań, ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów) oraz zaliczenie wszystkich kart pracy wykonanych doświadczeń laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji w ramach programu laboratorium. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: wykład (15h), zajęcia laboratoryjne (30h), konsultacje (5h). Praca samodzielna studenta: przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (20h), samodzielne opracowanie kart pracy wykonanych doświadczeń (20h), przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie (20+2h). ŁĄCZNIE: 187 godzin = 4 ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 15+30+5+2h = 52 godzin, co odpowiada 2 punktom ECTS; nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+5+20+20h = 75 godzin, co odpowiada 2 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Kopcewicz J., Lewak S.: Fizjologia roślin, PWN, Warszawa, 2002 Lewak S., Kopcewicz J.: Fizjologia roślin, Wprowadzenie, PWN, Warszawa 2009 Szweykowska A.: Fizjologia roślin, UAM, Poznań, 1998 Wojtaszek P., Woźny A., Ratajczak L.: Biologia komórki roślinnej, PWN, Warszawa 2006 Bandurska H.: Ćwiczenia z fizjologii roślin, Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Poznaniu, Poznań, 2008 Literatura uzupełniająca • • • • Buczek J.: Ćwiczenia z fizjologii roślin, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław, 1992 Kozłowska M.: Fizjologia roślin, PWRiL, Poznań, 2007 Jankiewicz L.: Regulatory wzrostu i rozwoju roślin, PWN, Warszawa, 1997 Kączkowski J.: Biochemia roślin, PWN, Warszawa, 1980-1985 Fizjologia zwierząt Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-FZ Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące 55 dr hab. Mariusz Kasprzak Forma zajęć dr hab. Mariusz Kasprzak Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 15 godzin egzamin punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 3 3 Laboratorium 30 godzin 3 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu 1.Zapoznanie studentów z budową i funkcjonowaniem podstawowych układów fizjologicznych zwierząt. 2.Wykazanie zależności i mechanizmów współdziałania poszczególnych organów na poziomie organizmu. 3.Zrozumienie zasad umożliwiających utrzymanie homeostazy w organizmie. 4.Nauczenie studentów podstawowych zasad bezpiecznej pracy w laboratorium fizjologii oraz obsługi prostego sprzętu laboratoryjnego takich jak wirówka, spektrofotometr, pipet automatycznych. 5.Wytworzenie potrzeby odpowiedzialności za uzyskanie prawidłowego wyniku przeprowadzanej analizy. 6.Wykształcenie krytycznego podejścia do uzyskanych wyników oraz analiza ewentualnie popełnionych błędów analitycznych. Wymagania wstępne Znajomość podstawowych procesów biochemicznych. Posługiwanie się mikroskopem świetlnym na każdym z powiększeń. Znajomość systematyki zwierząt na poziomie szkoły średniej. Zakres tematyczny Anatomia i fizjologia porównawcza podstawowych narządów wewnętrznych bezkręgowców, kręgowców i człowieka. Szczegółowa analiza fizjologii kręgowców. Fizjologia układu nerwowego. Fizjologia układu krwionośnego. Fizjologia układu pokarmowego. Fizjologia układu wydalniczego. Fizjologia narządów ruchu. Fizjologia narządów zmysłów. Homeostaza jako efekt współdziałania wszystkich układów. Metody kształcenia Wykład i zajęcia laboratoryjne w których student osobiście przeprowadza analizy hematologiczne i biochemiczne w surowicy. Bada procesy trawienne in vitro. Analizuje ilościowo i jakościowo składniki moczu. Analizuje przebieg eksperymentów fizjologicznych przeprowadzanych na zwierzętach w oparciu o filmy dydaktyczne. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Wiedza, umiejętności, kompetencje 56 Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych P1A_W01, P1A_W04 K1A_W32 student charakteryzuje budowę i mechanizm funkcjonowania głównych układów narządów zwierząt P1A_W01, P1A_W03, P1A_W04 K1A_W12 student potrafi rozpoznać procesy biochemiczne zachodzące w układzie trawiennym; P1A_W07, P1A_U01, P1A_U06 K1A_W29, K1A_U04 zna i potrafi zastosować podstawowe techniki laboratoryjne stosowane w badaniach krwi; P1A_W09 K1A_W31 zna podstawowe zasady bezpieczeństwa i i higieny pracy w laboratorium fizjologii zwierząt P1A_U01, P1A_U06 K1A_U05 potrafi wykonać podstawowe badania hematologiczne i biochemiczne surowicy; P1A_U02 K1A_U16 potrafi zaprezentować fizjologiczne funkcje narządów; P1A_U01, P1A_U04 K1A_U12 Student potrafi zaplanować i zrealizować proste eksperymenty fizjologiczne; P1A_K01, P1A_K02 P1A_K05 K1A_K04 jest świadomy jak ważna jest rzetelność w prowadzeniu badań laboratoryjnych i jak ważna jest rola każdego członka zespołu dla osiągnięcia poprawnego wyniku K1A_K04 Jest świadomy znaczenia znajomości podstawowej wiedzy z zakresu fizjologii zwierząt dla zrozumienia funkcjonowania zwierzęcia w środowisku naturalnym i sztucznym; K1A_K07 poprzez poznawanie coraz nowszych i bardziej dokładnych technik wykonywania analiz laboratoryjnych, zdaje sobie sprawę z konieczności stałego podnoszenia kompetencji zawodowych. P1A_K01, P1A_K02 P1A_K05 P1A_K04 P1A_K05 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Laboratorium - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich ćwiczeń laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji w ramach programu laboratorium. Egzamin końcowy, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia wszystkich ćwiczeń, przeprowadzony w formie pisemnej. Egzamin trwający 120 minut polega na opisowym scharakteryzowaniu 5 zjawisk fizjologicznych zachodzących na poziomie organizmu. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczny jest prawidłowy opis przynajmniej trzech procesów. 57 Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: wykład (15 godz.) zajęcia laboratoryjne (30 godz.) i konsultacje (10 godz.) Praca samodzielna studenta: przygotowanie do pisemnego zaliczenia i obecność na sprawdzianie (13 godz.+2 godz.) przygotowanie sprawozdań (5 godz.) samodzielne przygotowanie do kolokwiów (15 godz.) Łącznie 90 godz. = 3 pkt. ECTS Nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: (15+30+10+2) godz. = 57 godz., co odpowiada 2 pkt. ECTS. Nakład pracy studenta związany z zajęciami o charakterze praktycznym: (15+15+15+15) godz. = 60 godz., co odpowiada 3 pkt. ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • • • Bieguszewski H. Fizjologia zwierząt. Pomorska Akademia Pedagogiczna w Słupsku 2006. Traczyk W.: Fizjologia człowieka w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005 Krzymowski T., Przała J.: Fizjologia zwierząt, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2005 Schmidt-Nielsen K. Fizjologia zwierząt. PWN Warszawa 2008 Gill J. Zarys fizjologii porównawczej zwierząt. PWN Warszawa 1987 Literatura uzupełniająca • • • • Sotowska-Brochocka J.: Fizjologia zwierząt. Zagadnienia wybrane, Uniwersytet Warszawski, 2001 Konturek S.: Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagielońskiego, 2002 Campbell T., W.: Avian hematology and cytology. Iowa State University Press II edition. 1995 Bukała B.: Fizjologia zwierząt z elementami fizjologii człowieka, Omega, 2005 Fizyka dla przyrodników Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-FDP Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące prof. dr hab. Lidia Latanowicz prof. dr hab. Lidia Latanowicz, dr Anna Timoszyk Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS Studia stacjonarne 5 Wykład 15 godzin 1 58 zaliczenie z oceną Ćwiczenia 30 godzin 1 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem kształcenia jest nabycie przez studentów umiejętności opisu zjawisk zachodzących w przyrodzie na podstawie uzyskanej wiedzy oraz umiejętności rozwiązywania problemów i zadań z treścią. Wymagania wstępne Podstawowa wiedza z matematyki i fizyki przewidziana w programie szkoły średniej. Zakres tematyczny Wykład: kinematyka i dynamika układów, praca i energia, budowa i własności materii, przemiany gazów doskonałych, I i II zasada termodynamiki, elektrostatyka, prąd elektryczny, magnetyzm, pole elektromagnetyczne, fale mechaniczne i elektromagnetyczne, elementy mechaniki kwantowej, optyka falowa i geometryczna. Ćwiczenia: kinematyka, dynamika, praca i energia, budowa materii, termodynamika, pole elektrostatyczne, prąd elektryczny, elektrochemia, pole magnetyczne, drgania i fale mechaniczne, fale elektromagnetyczne, optyka. Metody kształcenia Wykład: podająca – prezentacja multimedialana. Ćwiczenia: praktyczna – rozwiązywanie problemów i zadań z list podzielonych tematycznie. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 K1A_W22 Student potrafi zdefiniować, opisać i wytłumaczyć podstawowe zjawiska i procesy zachodzące w przyrodzie, np. procesy cieplne oraz zjawiska związane z polem elektromagnetycznym. P1A_W03 K1A_W14 Student potrafi scharakteryzować podstawowe przyrodnicze na podstawie posiadanej wiedzy. P1A_U07 K1A_U09 Student wykazuje umiejętność poprawnego wnioskowania na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł. P1A_U11 K1A_U10 Student potrafi uczyć się samodzielnie w sposób ukierunkowany. 59 zjawiska i procesy P1A_K02 K1A_K02 Student potrafi współdziałać i pracować w grupie. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład: zaliczenie z oceną – test otwarty z progami punktowymi. Maksymalna liczba punktów możliwa do uzyskania wynosi 46. Warunkiem zaliczenia jest otrzymanie minimum 23 punkty. Ćwiczenia: warunkiem zaliczenia jest przygotowanie teoretyczne do każdych zajęć (trzy 1,5 h sprawdziany z teorii po 5 pytan: na zaliczenie należy uzyskać 42% punktów) oraz zaliczenie trzech kolokwiów (trzy 1,5 h kolokwia po 5 zadań: na zaliczenie należy uzyskać 42% punktów). Do zaliczenia na ocenę dostateczną przedmiotu (ćwiczeń)konieczne jest uzyskanie średniej arytmetycznej ocen z wszystkich sprawdzianów na poziomie 3,0 oraz uzyskanie średniej arytmetycznej ocen z wszystkich kolokwiów na poziomie 3,0. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: Wykład (15 h) Ćwiczenia (30 h) i konsultacje (10 h) Praca samodzielna studenta: Wykład – przygotowanie do testu zaliczeniowego i udział w egzaminie (30 h + 2 h) Ćwiczenia – przygotowanie do zajęć i samodzielne przygotowanie do kolokwiów (30 h + 30 h) Łącznie 147 h = 5 pkt. ECTS Nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: (15+30+10+2)h = 57h, co odpowiada 2 pkt. ECTS. Nakład pracy studenta związany z zajęciami o charakterze praktycznym: (30+10+30+30)h = 100h, co odpowiada 3 pkt. ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Skorko M., Fizyka, PWN, Warszawa, 1985. J. W. Kane, M. M. Sternheim, Fizyka dla przyrodników, PWN, Warszawa 1988 Kaczorek H. i Słówko Z., Zbiór zadań z fizyki, WSziP, Warszawa, 1989. Ćwiok S. i in., Zbiór zadań z fizyki, WSziP, Warszawa, 1989. Jenike M., Zbiór zadań z fizyki, WNT, Warszawa, 1994. Literatura uzupełniająca • • W. Bolton, Zarys Fizyki, PWN, Warszawa 1988. E. M. Rogers, Fizyka dla dociekliwych 1986 Genetycznie modyfikowane organizmy Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-GMO Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące 60 dr Renata Grochowalska Forma zajęć dr Renata Grochowalska Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 15 godzin zaliczenie z oceną punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 5 3 Laboratorium 15 godzin 5 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Wykład ma za zadanie: omówienie organizmów genetycznie zmodyfikowanych oraz sposobów ich uzyskiwania, przedstawienie molekularnych technik kontrolowania GMO oraz prawnych i społecznych aspektów zastosowań, omówienie biobezpieczeństwa ludzi i środowiska. Laboratorium ma na celu: zapoznanie studentów z metodami transgenezy zwierząt, z zastosowaniem zwierząt w ksenotransplantacjach, omówienie transformacji roślin za pomocą Agrobacterium, modyfikacji kukurydzy (gen Cry). Wymagania wstępne Znajomość biologii, biochemii, mikrobiologii i genetyki Zakres tematyczny Wykład: Przegląd organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Molekularne podstawy transformacji genetycznej oraz sposoby uzyskiwania roślin i zwierząt zmodyfikowanych genetycznie. Ekspresja transgenów i sposoby jej pomiaru. Techniki kontrolowania GMO. Prawne i społeczne aspekty zastosowań GMO. Żywność genetycznie modyfikowana. Biobezpieczeństwo ludzi i środowiska – regulacje prawne, bioetyka. Zajęcia laboratoryjne: Geny reporterowe i markerowe. Białko GFP. Metody transgenezy. Klonowanie ssaków. Ksenotransplantacje – polskie badania. Transformacja roślin za pomocą Agrobacterium. Kukurydza genetycznie zmodyfikowana – gen Cry. Uprawy roślin genetycznie zmodyfikowanych na świecie. Metody kształcenia wykład – podająca - w formie prezentacji multimedialnej, zajęcia laboratoryjne – praktyczna - w formie pogadanki problemowej oraz podająca w formie prezentacji multimedialnej Efekty kształcenia Efekty kształcenia Wiedza, umiejętności, kompetencje Obszarowe w Kierunkowe zakresie nauk 61 przyrodniczych P1A_W01, P1A_W04 K1A_W23 zna najważniejsze zagadnienia dotyczące różnorodności organizmów genetycznie modyfikowanych i ich znaczenia dla środowiska, zna regulacje prawne obowiązujące w Polsce i Unii Europejskiej dotyczące zastosowań organizmów genetycznie modyfikowanych P1A_W07 K1A_W24 zna metody uzyskiwania organizmów genetycznie modyfikowanych, zna podstawowe techniki laboratoryjne stosowane w analizie GMO K1A_U02 potrafi dokonywać egzegezy tekstów z zakresu zagadnień dotyczących GMO w języku polskim, korzysta ze źródeł literaturowych w języku polskim i angielskim P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności, docenia istotność posiadania podstawowej wiedzy dotyczącej GMO dla zrozumienia wielu innych dziedzin nauk biologicznych P1A_K02 K1A_K02 potrafi współdziałać i pracować w grupie P1A_U02 P1A_U03 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład - egzamin końcowy, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia ćwiczeń, przeprowadzony w formie pisemnej. Egzamin trwający 60 minut zawiera 5 pytań, każde pytanie – max 2 pkt. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 6 pkt. (60%). Ćwiczenia - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen z dwóch pisemnych sprawdzianów wiedzy – ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów z każdego sprawdzianu oraz problemowe opracowanie zadanego tematu z literatury (praca pisemna i prezentacja ppt). Ocena końcowa to średnia arytmetyczna pozytywnych ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: - wykład (15 godz.) - zajęcia laboratoryjne (15 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (35 godz.) - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie (15 godz. + 1 godz.) Łącznie 81 godzin = 3 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : (15 + 15 + 1) godz. = 31 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: (15 + 35) godz. = 50 godz., co odpowiada 2 punktowi ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • Bishop J.: Ssaki transgeniczne, PWN, Warszawa, 2001 Buchowicz J. Biotechnologia molekularna, Geneza, przedmiot, perspektywy badań i zastosowań, PWN, Warszawa,2007 Malepszy S. Biotechnologia roślin PWN Warszawa, 2005 r. Literatura uzupełniająca 62 • Artykuły naukowe w języku polskim i angielskim Genetyk ogólna Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-GO Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Katarzyna Baldy-Chudzik dr hab. Katarzyna Baldy-Chudzik, mgr Paweł Pusz Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia Wykład 30 godzin 3 egzamin Laboratorium 30 godzin 3 zaliczenie z oceną Forma zajęć punkty ECTS Studia stacjonarne 6 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć z genetyki jest nabycie przez studenta wiedzy o strukturze i organizacji materiału genetycznego oraz zależnościach występujących pomiędzy strukturą a funkcją materiału genetycznego. Poznanie przez studenta podstawowych mechanizmów związanych z ekspresją materiału genetycznego oraz podstaw chromosomowej teorii dziedziczności (prawa Mendla, mitoza, mejoza) i wyjątków od praw Mendla. Nabycie przez studenta wiedzy o mutacjach, występowaniu ruchomych elementów genetycznych. Poznanie podstaw wiedzy z zakresu genetyki populacyjnej . W ramach zajęć laboratoryjnych student powinien poznać podstawowe zasady bezpiecznej pracy w laboratorium typu genetycznym, opanować techniki samodzielnego wykonywania prostych eksperymentów z zakresu genetyki klasycznej. Student powinien nauczyć się rozwiązywania zadań genetycznych oraz krytycznej analizy i interpretacji wyników przeprowadzonych eksperymentów. Wymagania wstępne Znajomość podstaw biologii, chemii i biochemii na poziomie szkoły średniej Zakres tematyczny 63 Wykład Przedmiot i zakres genetyki. Model DNA Watsona i Cricka a funkcje materiału genetycznego. Chemiczna natura polinukleotydów. Organizacja materiału genetycznego u Prokariontów i Eukariontów. Replikacja i rekombinacja. Podstawowy mechanizm syntezy DNA. Mechanizm i formy rekombinacji. Podstawy transkrypcji. Szczegółowy mechanizm transkrypcji. Operony - podstawowe jednostki ekspresji genu u bakterii. Terminacja transkrypcji.. Struktura genu eukariotycznego i jego ekspresja. Struktura chromatyny. Polimerazy RNA i ich rola. Promotory genów - regulacja transkrypcji, interakcje DNA-białko Translacja. Zależności pomiędzy genami i białkami, rybosomy - funkcje białek rybosomowych. Transportowy RNA. Kod genetyczny. Mechanizm translacji. Chromosomowa teoria dziedziczności i jej podstawy, tj. prawa Mendla oraz mitoza i mejoza. Dowody chromosomowej teorii dziedziczności; cechy sprzężone z płcią. Wyjątki od praw Mendla: niepełna dominacja, epistaza genów, geny letalne, wpływ mateczny, sprzężenie genów. Mapy chromosomowe i pojęcie grup sprzężeniowych. Mutacja genowa i wrodzone błędy w metabolizmie. Test na komplementację – analiza położenia cis-trans alleli. Mutacje punktowe i genomowe. Ruchome elementy genetyczne. Podstawy genetyki populacji - Prawo Hardy-Weinberga. Zajęcia laboratoryjne Wprowadzenie do genetyki. Drosophila melanogaster jako obiekt badań genetycznych. Mejoza. Mutanty D. melanogaster. I i II prawo Mendla. Interakcje pomiędzy allelami tego samego genu. Allele wielokrotne. Allele letalne i subletalne. Geny plejptropowe. Interakcje między genami nieallelicznymi. Epistaza i zadania genetyczne z tego zakresu. Dziedziczenie cech sprzężonych i związanych z płcią, determinacja płci i zadania genetyczne z tego zakresu. Sprzężenie genów. Mapowanie genów i zadania genetyczne z tego zakresu. Komplementacja. Omówienie i interpretacja wyników krzyżówek mutantów D. melanogaster. Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej), -praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne z wykorzystaniem binokularów i lup oraz kolekcji mutantów D. melanogaster) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W04 K1A_W25 zna i rozumie podstawy genetyki w zakresie struktury i funkcji materiału genetycznego oraz obowiązujących praw i mechanizmów dziedziczenia cech. P1A_W07 K1A_W26 objaśnia zasady stosowania technik genetyki klasycznej oraz ma wiedzę w zakresie stosowania sprzętu laboratoryjnego w pracowni genetyki klasycznej. P1A_U01 P1A_U06 K1A_U11 stosuje zasady ergonomii w pracy laboratoryjnej, planuje i przeprowadza eksperyment, potrafi wykorzystać poznane techniki badawcze, interpretuje i wyciąga wnioski. Wykorzystuje nabyte umiejętności w środowisku zawodowym oraz w innych środowiskach. P1A_U02 P1A_U03 K1A_U02 korzysta ze źródeł literaturowych oraz innych źródeł (e-learning), potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje. 64 P1A_U07 P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności z genetyki. P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład - egzamin końcowy, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia ćwiczeń, przeprowadzony w formie pisemnej. Egzamin trwający 90 minut zawiera 70 zamkniętych pytań. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 42 pkt (60%) na 70 pkt. możliwych do zdobycia. Ćwiczenia laboratoryjne - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich ćwiczeń laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji w ramach programu laboratorium. Ocenie podlegają: obecność na zajęciach, kolokwia - testy sprawdzające wiedzę (zamknięte i otwarte) – ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów, umiejętność rozwiązywania zadań genetycznych, praktyczna umiejętność przeprowadzenia krzyżówki muchowej. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: - wykład (30 godz.) - zajęcia laboratoryjne (30 godz.) i konsultacje (15 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (30 godz.) - praca z literaturą (15 godz.) - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie (30 godz. + 2 godz.) Łącznie 152 godzin = 6 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: Nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30+30+15+2 godz.= 77 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS, Nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+15+30 godz.= 75 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • A. Sadakierska-Chudy, G. Dąbrowska, A. Goc. „Genetyka ogólna. Skrypt do ćwiczeń dla studentów biologii. Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2004. P.C. Winter, G.I. Hickey, H.L. Fletcher. “Krótkie wykłady. Genetyka”. Wydawnictwo Naukowe PWN, Wa-wa, 2004 W. Gajewski. „Genetyka ogólna i molekularna” Wydawnictwo Naukowe PWN, Wa-wa, 1987 B. Piątkowska, A. Goc, G. Dąbrowska. ”Zbiór zadań i pytań z genetyki, część I. Genetyka ogólna. Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 1998. Genetyka molekularna Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-GM Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski 65 Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Katarzyna Baldy-Chudzik dr hab. Katarzyna Baldy-Chudzik, mgr Paweł Pusz Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 30 godzin zaliczenie z oceną punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 4 4 Laboratorium 30 godzin 4 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć z genetyki molekularnej jest nabycie przez studenta wiedzy teoretycznej i praktycznej, w wyniku czego student powinien scharakteryzować chemiczną naturę kwasów nukleinowych, opisać budowę genów prokariotycznych i eukariotycznych, objaśnić procesy regulacji zachodzące podczas replikacji, transkrypcji i translacji, objaśnić znaczenie ruchomych elementów genetycznych w ewolucji genomów bakteryjnych, scharakteryzować genetyczne podstawy dyferencjacji komórek. W ramach zajęć laboratoryjnych student powinien poznać podstawowe zasady bezpiecznej pracy w laboratorium genetycznym, opanować samodzielne wykonywanie prostych eksperymentów genetycznych i nabyć umiejętność analizy wyniku eksperymentu. Wymagania wstępne Znajomość podstaw biologii, chemii, biochemii i genetyki ogólnej na poziomie studiów I stopnia Zakres tematyczny Wykład Struktura i funkcja genów jako molekuł. Geny DNA i RNA. Relacje między rozmiarem DNA a pojemnością genetyczną. Aktywność genów i ich ekspresja. Replikacja i rekombinacja. Enzymologia procesu replikacji. Mechanizm i formy rekombinacji. Transkrypcja i jej kontrola u prokariontów. Operony - podstawowe jednostki ekspresji genu u prokariontów i ich regulacja ,interakcje DNA-białko. Struktura genu eukariotycznego i regulacja jego ekspresji. Polimerazy RNA i ich rola. Promotory regulacja transkrypcji.Translacja. Genetyka bakterii i fagów. Genetyczne podstawy dyferencjacji komórki. Poziomy kontroli i mechanizmy kontroli ekspresji genu w procesach różnicowania. Zajęcia laboratoryjne Mapowanie genów w genomach Saccharomyces cerevisiae jako modelu dla badań genetycznych. Analiza tetrad u drożdży. Zakładanie krzyżówek. Wykonywanie matrycy z tetradami drożdży. Disekcja worków, wyróżnianie typów worków. Uzyskiwanie mutantów oddechowych u drożdży. Analiza mutantów oddechowych- jako model dziedziczenia pozajądrowego. Koniugacja bakterii Escherichia coli. Badanie częstości rekombinacji w układach F+ x F – i Hfr x F-. 66 Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej), - praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W04 K1A_W25 zna i rozumie podstawy genetyki molekularnej w zakresie struktury i funkcji materiału genetycznego oraz obowiązujących praw i mechanizmów dziedziczenia cech. P1A_W07 K1A_W26 objaśnia zasady stosowania technik genetycznych oraz ma wiedzę w zakresie stosowania sprzętu laboratoryjnego w pracowni genetyki molekularnej. P1A_U01 P1A_U06 K1A_U11 stosuje zasady ergonomii w pracy laboratoryjnej, planuje i przeprowadza eksperyment, potrafi wykorzystać poznane techniki badawcze, interpretuje i wyciąga wnioski. Wykorzystuje nabyte umiejętności w środowisku zawodowym oraz w innych środowiskach. P1A_U02 P1A_U03 P1A_U07 K1A_U02 korzysta ze źródeł literaturowych oraz innych źródeł (e-learning), potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje. P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności z zakresu genetyki molekularnej P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład - egzamin końcowy, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia ćwiczeń, przeprowadzony w formie pisemnej. Egzamin trwający 90 minut obejmuje odpowiedź na 4 pytania problemowe wylosowane spośród przygotowanych przez egzaminatora zestawów pytań. Ćwiczenia laboratoryjne - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich ćwiczeń laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji w ramach programu laboratorium. Ocenie podlegają: testy sprawdzające wiedzę (zamknięte i otwarte) – ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów, obecność i aktywny udział w ćwiczeniach. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta 67 Godziny kontaktowe: - wykład (30 godz.) - zajęcia laboratoryjne (30 godz.) i konsultacje (15 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (10 godz.) - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie(10 godz. + 2 godz.) Łącznie 97 godzin = 4 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: Nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30+30+15+2 godz.=77 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS, Nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym:30+5+15 godz.=50 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Węgleński P. Genetyka molekularna , Wydawnictwo PWN ,1995 ; Primrose S. B., Zasady analizy genomu , Wydawnictwo PWN,1995; Winter P.C. et all. Krótkie wykłady. Genetyka; Wydawnictwo PWN, 2002 Turner P. C. Krótkie wykłady. Biologia molekularna; Wydawnictwo PWN, 2002 Gajewski W. Genetyka ogólna i molekularna. Wyd. Nauk. PWN, W-wa ,1983; Higiena- Przedmiot wybieralny I-a Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-HIGI Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Ewa Nowacka-Chiari dr Ewa Nowacka-Chiari Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 15 godzin zaliczenie z oceną 2 Studia stacjonarne Ćwiczenia 2 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu znajomość podstawowych pojęć z zakresu higieny, medycyny zachowawczej i środowiskowej; zagrożenia cywilizacyjne - poznanie czynników środowiskowych (w tym środowiska pracy) i ich wpływu na zdrowie człowieka; choroby cywilizacyjne; Ugruntowanie zasad zdrowego stylu życia, wskazanie sposobów ich propagowania. Wymagania wstępne 68 podstawowa wiedza z zakresu biologii i ekologii człowieka Zakres tematyczny Higiena powietrza, wody i gleby, zanieczyszczenia i ich konsekwencje dla zdrowia człowieka. Higiena żywienia i żywności. Choroby cywilizacyjne związane z deficytem aktywności fizycznej i nieprawidłowym żywieniem; higiena zdrowia psychicznego oraz jego zagrożenia - stres i jego konsekwencje. Uzależnienia - profilaktyka i leczenie; higiena pracy, choroby zawodowe, ich profilaktyka, zasady organizacji pracy umysłowej; choroby zakaźne - zapobieganie i zwalczanie. Zasady higieny osobistej oraz problemy z nią związane; dezynfekcja i sterylizacja; Metody kształcenia metod praktyczna - pokaz, metoda podająca - pogadanka Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W04 K1A_W27 objaśnia podstawowe pojęcia z zakresu higieny, medycyny zachowawczej i środowiskowej, opisuje składowe środowiska naturalnego, wskazuje ich znaczenie higieniczne; zna uwarunkowania zdrowia P1A_W05 K1A_W28 rozróżnia czynniki wpływające na kondycję biologiczną człowieka, rozpoznaje cywilizacyjne zagrożenia zdrowia P1A_W04 K1A_W29 objaśnia zależności stanu środowiska z działalnością gospodarczą człowieka P1A_U02 P1A_U03 P1A_U07 K1A_U02 korzysta ze źródeł literaturowych oraz innych źródeł (strony internetowe), potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje P1A_U11 K1A_U09 uczy się samodzielnie w sposób ukierunkowany P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności poznawczych; jest świadomy dynamicznych zmian stanu wiedzy, dba o jej uaktualnianie P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Ćwiczenia - uzyskanie pozytywnych ocen z zadań realizowanych w trakcie zajęć oraz pisemne kolokwium z zakresu ćwiczeń - oceniane są odpowiedzi odnoszące się do 4 pytań/poleceń. Czas na ich 69 udzielenie - 45 min. Praca jest pozytywnie oceniona przy uzyskaniu minimum 2,5 pkt (przy 4 możliwych do zdobycia). Ocena końcowa - na podstawie średniej arytmetycznej wszystkich uzyskanych ocen. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: ćwiczenia - 15 godz. i konsultacje - 10 godz. Praca samodzielna studenta: przygotowanie do zajęć - 25 godz., przygotowanie do kolokwium - 9 godz. i obecność na kolokwium - 1 godz. Łącznie: 60 godz.= 2 punkty ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 15+10+1[godz.]= 26 godz. co odpowiada 1 punktowi ECTS, nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 15+25[godz.]= 40 godz. co odpowiada 1 punktowi ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • Karczewski J.K. (red.), Higiena, Wydawnictwo Czelej, Lublin, 2002. Kolaczyk E., Wybrane problemy higieny i ekologii człowieka, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, 2000. Koradecka D., Bezpieczeństwo i higiena pracy, Centralny Instytut Ochrony pracy, t. 1 i 2, Warszawa, 1999. Literatura uzupełniająca • • • • Jethon Z., A. Grzybowski, Medycyna zapobiegawcza i środowiskowa, PZWL, Warszawa, 2000. Traczyk W.: Fizjologia człowieka w zarysie, PZWL, Warszawa, 2000. Wolański N., Rozwój biologiczny człowieka, PWN, Warszawa, 2005. Wolański N.: Ekologia człowieka, t. 1 i 2, PWN, Warszawa, 2006. Inżynieria bioprocesowa Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-IB Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr inż. Julia Nowak-Jary dr inż. Julia Nowak-Jary Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS Studia stacjonarne 5 Wykład 30 godzin 6 70 egzamin Ćwiczenia 30 godzin 6 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem przedmiotu jest nabycie przez studenta wiedzy dotyczącej podstawowych zasad inżynierii procesowej oraz najważniejszych operacji i procesów jednostkowych, zwłaszcza takich, które mają zastosowanie w biotechnologii; nabycie umiejętności analizy matematycznej operacji i procesów jednostkowych, umożliwiającej przewidywanie właściwości technologicznych i ekonomicznych dowolnie zaprojektowanych procesów. Wymagania wstępne Zaliczenie kursów: Podstawy biotechnologii i Technologie bioproduktów oraz znajomość podstaw fizyki i matematyki. Zakres tematyczny Wykłady: Operacje jednostkowe a procesy jednostkowe. Wybrane zagadnienia reologii oraz przepływu mediów biotechnologicznych. Równanie ciągłości strumienia i równanie Bernouliego. Straty ciśnienia na długości rurociągu i wywołane przez opory miejscowe. Pompy. Wypływ cieczy ze zbiornika. Przepływy jedno- i wielofazowe przez złoża: przepływy przez wypełnienie, sedymentacja, fluidyzacja, barbotaż, filtracja. Bioreaktory. Mieszanie i napowietrzanie. Transport ciepła. Ekstrakcja. Destylacja. Adsorpcja. Krystalizacja. Ćwiczenia: rozwiązywanie problemów i zadań rachunkowych: podstawowe właściwości fizykochemiczne, przepływ płynów, opadanie cząstek ciał stałych, filtracja, ruch ciepła, destylacja. Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej) - praktyczna(ćwiczenia - rozwiązywanie problemów i zadań rachunkowych) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 Student opisuje i interpretuje podstawowe zjawiska fizykochemiczne oraz procesy i operacje jednostkowe. P1A_W03 Student ma wiedzę z zakresu matematyki, fizyki i chemii niezbędną dla zrozumienia podstawowych procesów i operacji jednostkowych. 71 P1A_W05 Student ma wiedzę w zakresie podstawowych kategorii pojęciowych i terminologii inżynierii procesowej oraz ma znajomość rozwoju dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla studiowanego kierunku studiów i stosowanych w nich metod badawczych. P1A_U01 Student potrafi wykonywać obliczenia z zakresu inżynierii procesowej. P1A_U02 Student rozumie literaturę z zakresu dziedzin nauki i dyscyplin naukowych właściwych dla studiowanego kierunku studiów, w języku polskim; czyta ze zrozumieniem nieskomplikowane teksty naukowe w języku angielskim. P1A_U03 Student wykorzystuje elektroniczne. P1A_U07 Student wykazuje umiejętność formułowania uzasadnionych sądów na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł. P1A_U011 Student uczy się samodzielnie w sposób ukierunkowany. P1A_K02 Student potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role. dostępne źródła informacji, w tym Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykłady - egzamin końcowy przeprowadzony w formie pisemnej. Egzamin trwający 90 minut zawiera 5 wymagających omówienia zagadnień. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 60 pkt (60%) na 100 pkt. możliwych do zdobycia. Ćwiczenia - sprawdzenie wiedzy w formie pisemnej – kolokwia. Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną ocen cząstkowych Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE: Godziny kontaktowe: - wykład (30 godz.) - ćwiczenia (30 godz.) - konsultacje (10 godz.) - egzamin (2 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do ćwiczeń (30 godz.) przygotowanie opracowania zadanego tematu w zespole (15 godz.) - przygotowanie się do egzaminu (20 godz.) Łącznie 137 godzin = 5 ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: (30+30+10+2) godz. = 72 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: (30+15+20)godz. = 65 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • Bednarski W., Fiedurk, J.:Podstawy biotechnologii przemysłowej. WNT W-wa 2007 Kembłowski Z.: Podstawy teoretyczne inżynierii chemicznej i procesowej. WNT W-wa 1985 Kudra T.: Zbiór zadań z podstaw teoretycznych inżynierii chemicznej i procesowej. WNT W-wa 1985 Ciesielczyk W.: Przykłady i zadania z zakresu inżynierii chemicznej i procesowej, cz. I i II (skrypt Politechniki Krakowskiej 1989). Redakcja Wydawnicza Politechniki Krakowskiej. 72 źródła Literatura uzupełniająca • Serwiński M.: Zasady inżynierii chemicznej i procesowej. WNT W-wa 1982 Język obcy - semestr 3 Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-JO Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące mgr Jadwiga Nikitiuk mgr Jadwiga Nikitiuk Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 2 Studia stacjonarne Laboratorium 3 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zasadniczym celem oferowanych kursów języka angielskiego jest podniesienie ogólnej kompetencji językowej w zakresie odpowiadającym poziomowi B2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie , Ocenianie w stopniu umożliwiającym wykorzystanie języka angielskiego dla potrzeb studiowania, a w szczególności umiejętne korzystanie z różnorodnych obcojęzycznych materiałów źródłowych i mediów, literatury popularnonaukowej i specjalistycznej , kontynuację nauki w ramach wybranej specjalizacji na uczelniach zagranicznych oraz wykonywanie pracy zawodowej lub naukowej z wykorzystaniem języka angielskiego. Wymagania wstępne Znajomość zagadnień z zakresu gramatyki języka angielskiego : czasy w języku angielskim, strona bierna, okresy warunkowe, mowa zależna, czasowniki modalne na poziomie A2 I B1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie oraz słownictwa i wyrażeń idiomatycznych na poziomie szkoły średniej. Zakres tematyczny 73 Zajęcia z języka angielskiego odbywają się w formie ćwiczeń gramatyczno-leksykalnych z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego z danej dziedziny nauki. Omawiane są następujące zagadnienia: charakterystyka i opis układów: nerwowego, krwionośnego, kostnego, mięśniowego, moczowego, rozrodczego. Skład chemiczny i budowa komórki roślinnej, badania nad komórkami macierzystymi i wykorzystanie ich w medycynie w leczeniu wielu nieuleczalnych chorób, praca nad tekstami z dziedziny biologii molekularnej, ekologii, genetyki. Wykorzystywane są nowoczesne artykuły ze strony Internetowej : The Guardian Weekly : onestopenglish.com , które zawierają słownictwo specjalistyczne na poziomie B2 I C1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. Szczególną zaletą tych artykułów jest to, że słownictwo specjalistyczne jest przedstawiane w wielu ćwiczeniach leksykalno-gramatycznych: przedstawianie definicji z uwzględnieniem kluczowych słów, konstruowanie zdań pytających i odpowiedzi na pytania , łączenie słów i wyrażeń specjalistycznych w logiczną całość, tworzenie rzeczowników, przymiotników, czasowników, pisanie streszczeń i prac na tematy związane z tematyką artykułów, przygotowywanie prezentacji multimedialnych na tematy związane z artykułami: zmiany klimatyczne w arktycznej tundrze w Rosji, wirus grypy ‘ Hiszpanki’, żółwie z Wysp Galapagos, zatoka delfinów, flora i fauna na wyspach Greckich, przełom w badaniach komórek macierzystych nadzieją na wyleczenie chorób genetycznych, choroba SARS, nielegalny handel tygrysami i gorylami w Internecie ,życie na pokładzie międzynarodowej stacji kosmicznej, życie przez soczewkę ( ostatnie osiągnięcia technologiczne ), zakaz handlu kością słoniową, 500 miejsc, które warto zwiedzić zanim przestaną istnieć, wykorzystanie elektrowni wiatrowych, uzależnienie od Internetu, telefony komórkowe w naszym życiu i ich wpływ na nasze zdrowie, interesujące fakty o rasach psów. 1. Warning: extreme weather ahead .2. Climate change In Russia’s Arctic tundra. 3. Back from the dead. 4. Galapagos giant tortoises saved from extinction by breeding programme. 5. Greece : Only tourism can save our bankrupt land. 6. Stem cell breakthrough brings hope of cures for genetic diseases , but raises alarm. 7. Doctor who identified SARS becomes its victim. 8. Tigers and gorillas for sale online. 9. We need a total ban on ivory sales. 10. Trafficking of baby gorillas poses new threat to endangered species.11. Life aboard the International Space Stadion. 12. Life through a lens. 13. We need a total ban on ivory sales. 14. 500 places to see before they die. 15. Offshore wind farms to power one In six household In Britain. 16. Addiction to Internet is an illness. 17. Mobile phones have transformed the way we communicate. 18. Dogs are either optimists or pessimists, Clairm scientists. Zagadnienia gramatyczne są omawiane na poziomie B2 I C1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie , Ocenianie w formie teoretycznej I praktycznej rozszerzonej: czasy w języku angielskim ( 16 ), strona bierna ( 16 czasów ), okresy warunkowe, mowa zależna, czasowniki modalne, zasady użycia przyimków , przedimków , oraz wyrażenia frazeologiczne : put up with, catch up with, do out, do up, go In for, go by, come along, come apart, come forward, come up with, take away, take off, take over, bring into, bring up, walk off, hand out, face down, face up, lead In , lead off with sth, lead up to sth, count on / upon sth / sb, . etc. Metody kształcenia Metoda podająca: opisowe wyjaśnianie i omawianie zagadnień gramatycznych, słów i wyrażeń idiomatycznych na poziomie B2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego : Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. Metoda praktyczna: ćwiczenia językowe z tekstem, leksykalno-gramatyczne wyjaśniające słownictwo specjalistyczne z danej dziedziny, wyrażenia idiomatyczne , wyjaśnianie synonimów i antonimów, ćwiczenie struktur gramatycznych i leksykalnych w sytuacjach komunikacyjnych. Metoda komunikacyjna i poznawcza: zajęcia z języka angielskiego odbywają się w Sali językowej, są to zajęcia komunikacyjne, praca w grupach i indywidualna z wykorzystaniem środków audiowizualnych i multimedialnych: komputer, CD player, rzutnik, plakaty, plansze, wykresy, filmy 74 popularnonaukowe z wykorzystaniem specjalistycznego słownictwa języka angielskiego w różnych dziedzinach związanych z kierunkiem studiów. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W02 K1A_W30 Student rozumie znaczenie głównych wątków przekazu zawartego w złożonych tekstach na tematy konkretne i abstrakcyjne , łącznie z rozumieniem dyskusji na tematy naukowe z zakresu danej specjalności. P1A_W04 K1A_W31 Student potrafi porozumiewać się płynnie i spontanicznie i prowadzić rozmowę z rodzimym użytkownikiem języka nie powodując przy tym napięcia u którejkolwiek ze stron. K1A_W32 Student potrafi opisać , scharakteryzować , wytłumaczyć zagadnienia dotyczące technik , narzędzi badawczych stosowanych w zakresie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych właściwych dla studiowanego kierunku studiów oraz technologii wykorzystujących osiągnięcia naukowe w języku angielskim K1A_U02 W zakresie wybranych tematów powiązanych ze studiowaną specjalnością student potrafi formułować przejrzyste szczegółowe wypowiedzi ustne i pisemne , a także wyjaśniać swoje stanowisko w sprawach będących przedmiotem dyskusji , rozważając wady i zalety różnych rozwiązań K1A_U02 Student potrafi czytać listy, raporty, instrukcje, broszury informacyjne i inne teksty użytkowe , krytycznie czytać teksty medialne , korzystać z encyklopedii, Internetu, i słowników językowych oraz specjalistycznych. K1A_U11 Student umie przygotować w języku angielskim dobrze udokumentowane opracowanie problemów z zakresu dziedzin nauki i dyscyplin naukowych , właściwych dla studiowanego kierunku na poziomie B2, C1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego : Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. P1A_K02 K1A_K02 Student potrafi znaleźć się w różnych sytuacjach życiowych , otwarcie komunikować się z ludżmi w języku angielskim , pracować w grupie , rozumieć różnice zdań wśród ludzi. P1A_K04 K1A_K06 Student prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. P1A_K05 K1A_K04 Student stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i P1A_W07 P1A_U02 P1A_U07 P1A_U10 75 doskonalenia swoich umiejętności językowych z danej dziedziny nauki. P1A_K07 K1A_K07 Student rozumie potrzebę podnoszenia kompetencji językowych , zawodowych, osobistych , wykazuje potrzebę stałego aktualizowania wiedzy kierunkowej. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich zadań, ćwiczeń przewidzianych do realizacji w ramach programu ćwiczenia językowe. Ocenie podlegają: testy sprawdzające wiedzę, ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów, samodzielnie wykonane i opracowane prezentacje multimedialne z danej dziedziny nauki z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego, ocena poprawności leksykalnej, gramatycznej, fonetycznej. Testy językowe sprawdzają stopień zaawansowania w zakresie poszczególnych sprawności językowych: czytania, pisania, mówienia i słuchania. Oceniane są również wypowiedzi dłuższe studentów, zadania leksykalno-gramatyczne wykonywane w domu, oraz prace pisemne: recenzje z obejrzanych filmów popularno- naukowych , streszczenia artykułów, wypracowania, rozprawki. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Egzamin końcowy , do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia ćwiczeń, przeprowadzany jest po 4 semestrach nauki języka angielskiego i składa się z 2 części. Część pierwsza egzaminu obejmuje multimedialne prezentacje ustne z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego z danej dziedziny nauki na poziomie B2 I C1 według Europejskiego Systemu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. Część druga egzaminu pisemna obejmuje tekst ze słownictwem specjalistycznym z danej dziedziny nauki, ćwiczenia leksykalnogramatyczne związane z tekstem, wypracowanie ( 250 – 300 ) słów, temat wypracowania związany jest z tematyką tekstu. Ponadto, część pisemna zawiera ćwiczenia gramatyczne: czasy w języku angielskim, stronę bierną, okresy warunkowe, mowę zależną , czasowniki modalne na poziomie B2 I C1 według Europejskiego Systemu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie, oraz dwa rodzaje ćwiczeń sprawdzających rozumienie ze słuchu. Egzamin trwa 120 minut, zawiera zagadnienia na 100 punktów. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest 60 pkt. ( 60% ) na 100 pkt. Możliwych do zdobycia. Obciążenie pracą studenta Studia stacjonarne: Godziny kontaktowe: - ćwiczenia laboratoryjne (30 godz.) - konsultacje z języka angielskiego (10 godz. ); Praca samodzielna studenta: - przygotowanie się do ćwiczeń laboratoryjnych (10 godz.); - samodzielne przygotowanie multimedialnych prezentacji z danej dziedziny nauki z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego ( 10 godz.); - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie ( 10 godz. + 2 godz. Egzaminu); 30 godz.+10 godz.+10 godz.+10 godz. +10 godz. +2 godz.= 72 godziny. Łącznie : 72 godziny co odpowiada 2 punktom ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału wykładowcy akademickiego: 30 godz. + 10 godz. +2 godz. = 42 godz. ( 1 punkt ECTS ). - nakład związany z samodzielną pracą studenta, przygotowaniem się do egzaminu i obecność na egzaminie: 10 godz. + 10 godz. + 10 godz. = 30 godz. ( 1 punkt ECTS ). 42 godz. + 30 godz. = 72 godziny co odpowiada 2 punktom ECTS Literatura Literatura podstawowa 76 • • • • • Pickering , W.R. Complete Biology. Oxford University Press. 2005. Penn, J. and E. Hanson. Anatomy and Physiology for English language learners. Pearson Longman . 2006. Kelly, K. Science . Macmillan . 2007. Bains , W. Biotechnology from A to Z . Oxford University Press . 2007. Artykuły ze słownictwem specjalistycznym z danej dziedziny nauki na stronie Internetowej : onestopenglish.com . Literatura uzupełniająca • • • • • Vince , M. Macmillan English Grammar In Context . Macmillan . 2007. Murphy, R. English Grammar in Use . Intermediate. Cambridge University Press . 2008. Semeniuk , B. and G. Maludzińska. English- Polish Chemical Dictionary . Wydawnictwo Naukowo – Techniczne . Warszawa . 2003. Słomski , P. and P. Słomski . Concise Medical Dictionary. English – Polish and Polish – English . Polish Medical Publishers . Warsaw. 2007. Hornby, A.S. Oxford Advanced Learner’s Dictionary. Oxford University Press. 2003. Język obcy - semestr 4 Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-JO Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące mgr Jadwiga Nikitiuk mgr Jadwiga Nikitiuk Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 2 Studia stacjonarne Laboratorium 4 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zasadniczym celem oferowanych kursów języka angielskiego jest podniesienie ogólnej kompetencji językowej w zakresie odpowiadającym poziomowi B2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie , Ocenianie w stopniu umożliwiającym wykorzystanie języka angielskiego dla potrzeb studiowania, a w szczególności umiejętne korzystanie z różnorodnych 77 obcojęzycznych materiałów źródłowych i mediów, literatury popularnonaukowej i specjalistycznej , kontynuację nauki w ramach wybranej specjalizacji na uczelniach zagranicznych oraz wykonywanie pracy zawodowej lub naukowej z wykorzystaniem języka angielskiego. Wymagania wstępne Znajomość zagadnień z zakresu gramatyki języka angielskiego : czasy w języku angielskim, strona bierna, okresy warunkowe, mowa zależna, czasowniki modalne na poziomie A2 I B1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie oraz słownictwa i wyrażeń idiomatycznych na poziomie szkoły średniej. Zakres tematyczny Zajęcia z języka angielskiego odbywają się w formie ćwiczeń gramatyczno-leksykalnych z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego z danej dziedziny nauki. Omawiane są następujące zagadnienia: charakterystyka i opis układów: nerwowego, krwionośnego, kostnego, mięśniowego, moczowego, rozrodczego. Skład chemiczny i budowa komórki roślinnej, badania nad komórkami macierzystymi i wykorzystanie ich w medycynie w leczeniu wielu nieuleczalnych chorób, praca nad tekstami z dziedziny biologii molekularnej, ekologii, genetyki. Wykorzystywane są nowoczesne artykuły ze strony Internetowej : The Guardian Weekly : onestopenglish.com , które zawierają słownictwo specjalistyczne na poziomie B2 I C1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. Szczególną zaletą tych artykułów jest to, że słownictwo specjalistyczne jest przedstawiane w wielu ćwiczeniach leksykalno-gramatycznych: przedstawianie definicji z uwzględnieniem kluczowych słów, konstruowanie zdań pytających i odpowiedzi na pytania , łączenie słów i wyrażeń specjalistycznych w logiczną całość, tworzenie rzeczowników, przymiotników, czasowników, pisanie streszczeń i prac na tematy związane z tematyką artykułów, przygotowywanie prezentacji multimedialnych na tematy związane z artykułami: zmiany klimatyczne w arktycznej tundrze w Rosji, wirus grypy ‘ Hiszpanki’, żółwie z Wysp Galapagos, zatoka delfinów, flora i fauna na wyspach Greckich, przełom w badaniach komórek macierzystych nadzieją na wyleczenie chorób genetycznych, choroba SARS, nielegalny handel tygrysami i gorylami w Internecie ,życie na pokładzie międzynarodowej stacji kosmicznej, życie przez soczewkę ( ostatnie osiągnięcia technologiczne ), zakaz handlu kością słoniową, 500 miejsc, które warto zwiedzić zanim przestaną istnieć, wykorzystanie elektrowni wiatrowych, uzależnienie od Internetu, telefony komórkowe w naszym życiu i ich wpływ na nasze zdrowie, interesujące fakty o rasach psów. Metody kształcenia Metoda podająca: opisowe wyjaśnianie i omawianie zagadnień gramatycznych, słów i wyrażeń idiomatycznych na poziomie B2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. Metoda praktyczna: ćwiczenia językowe z tekstem, leksykalno-gramatyczne wyjaśniające słownictwo specjalistyczne z danej dziedziny, wyrażenia idiomatyczne , wyjaśnianie synonimów i antonimów, ćwiczenie struktur gramatycznych i leksykalnych w sytuacjach komunikacyjnych. Metoda komunikacyjna i poznawcza : zajęcia z języka angielskiego odbywają się w Sali językowej, są to zajęcia komunikacyjne, praca w grupach i indywidualna z wykorzystaniem środków audiowizualnych i multimedialnych : komputer, CD player, rzutnik, plakaty, plansze, wykresy, filmy popularnonaukowe z wykorzystaniem specjalistycznego słownictwa języka angielskiego w różnych dziedzinach związanych z kierunkiem studiów. Efekty kształcenia 78 Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A _W30 Student rozumie znaczenie głównych wątków przekazu zawartego w złożonych tekstach na tematy konkretne i abstrakcyjne , łącznie z rozumieniem dyskusji na tematy naukowe z zakresu danej specjalności. K1A _W31 Student potrafi porozumiewać się płynnie i spontanicznie i prowadzić rozmowę z rodzimym użytkownikiem języka nie powodując przy tym napięcia u którejkolwiek ze stron K1A _W32 Student potrafi opisać , scharakteryzować , wytłumaczyć zagadnienia dotyczące technik , narzędzi badawczych stosowanych w zakresie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych właściwych dla studiowanego kierunku studiów oraz technologii wykorzystujących osiągnięcia naukowe w języku angielskim K1A _ U02 W zakresie wybranych tematów powiązanych ze studiowaną specjalnością student potrafi formułować przejrzyste szczegółowe wypowiedzi ustne i pisemne , a także wyjaśniać swoje stanowisko w sprawach będących przedmiotem dyskusji , rozważając wady i zalety różnych rozwiązań K1A _ U02 Student potrafi czytać listy, raporty, instrukcje, broszury informacyjne i inne teksty użytkowe , krytycznie czytać teksty medialne , korzystać z encyklopedii, Internetu, i słowników językowych oraz specjalistycznych K1A _ U11 Student umie przygotować w języku angielskim dobrze udokumentowane opracowanie problemów z zakresu dziedzin nauki i dyscyplin naukowych , właściwych dla studiowanego kierunku na poziomie B2, C1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego : Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. P1A _ K02 K1A _ K02 potrafi znaleźć się w różnych sytuacjach życiowych , otwarcie komunikować się z ludżmi w języku angielskim , pracować w grupie , rozumieć różnice zdań wśród ludzi. P1A _ K04 K1A _ K06 Student prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. P1A _ K05 K1A _ K04 Student stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności językowych z danej dziedziny nauki P1A _ K07 K1A _ K07 Student rozumie potrzebę podnoszenia kompetencji językowych , zawodowych, osobistych , wykazuje potrzebę stałego aktualizowania wiedzy P1A _ W02 P1A _ W04 P1A _ W07 P1A _ U02 P1A _ U07 P1A _ U10 79 kierunkowej Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich zadań, ćwiczeń przewidzianych do realizacji w ramach programu ćwiczenia językowe. Ocenie podlegają: testy sprawdzające wiedzę, ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów, samodzielnie wykonane i opracowane prezentacje multimedialne z danej dziedziny nauki z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego, ocena poprawności leksykalnej, gramatycznej, fonetycznej. Testy językowe sprawdzają stopień zaawansowania w zakresie poszczególnych sprawności językowych: czytania, pisania, mówienia i słuchania. Oceniane są również wypowiedzi dłuższe studentów, zadania leksykalno-gramatyczne wykonywane w domu, oraz prace pisemne: recenzje z obejrzanych filmów popularno- naukowych , streszczenia artykułów, wypracowania, rozprawki. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta Studia stacjonarne: Godziny kontaktowe: - ćwiczenia laboratoryjne (30 godz.) - konsultacje z języka angielskiego (10 godz. ); Praca samodzielna studenta: - przygotowanie się do ćwiczeń laboratoryjnych (10 godz.); - samodzielne przygotowanie multimedialnych prezentacji z danej dziedziny nauki z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego ( 10 godz.); - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie ( 10 godz. + 2 godz. Egzaminu); 30 godz.+10 godz.+10 godz.+10 godz. +10 godz. +2 godz.= 72 godziny. Łącznie : 72 godziny co odpowiada 2 punktom ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału wykładowcy akademickiego: 30 godz. + 10 godz. +2 godz. = 42 godz. ( 1 punkt ECTS ). - nakład związany z samodzielną pracą studenta, przygotowaniem się do egzaminu i obecność na egzaminie: 10 godz. + 10 godz. + 10 godz. = 30 godz. ( 1 punkt ECTS ). 42 godz. + 30 godz. = 72 godziny co odpowiada 2 punktom ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • • • Artykuły ze słownictwem specjalistycznym z danej dziedziny nauki na stronie Internetowej : onestopenglish.com Pickering, W.R. Complete Biology. Oxford University Press. 2005. Penn, J. and E. Hanson. Anatomy and Physiology for English language learners. Pearson Longman. 2006. Kelly, K. Science. Macmillan. 2007. Bains, W. Biotechnology from A to Z. Oxford University Press. 2007. Literatura uzupełniająca • • • • • Vince, M. Macmillan English Grammar in Context. Macmillan. 2007. Murphy, R. English Grammar in Use. Intermediate. Cambridge University Press. 2008. Semeniuk, B. and G. Maludzińska. English- Polish Chemical Dictionary. Wydawnictwo NaukowoTechniczne. Warszawa. 2003. Słomski, P. and P. Słomski. Concise Medical Dictionary. English- Polish and Polish- English. Polish Medical Publishers. Warsaw. 2007. Hornby, A.S. Oxford Advanced Learner’s Dictionary. Oxford University Press. 2003. 80 Język obcy - semestr 5 Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-JO Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące mgr Jadwiga Nikitiuk mgr Jadwiga Nikitiuk Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 2 Studia stacjonarne Laboratorium 5 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zasadniczym celem oferowanych kursów języka angielskiego jest podniesienie ogólnej kompetencji językowej w zakresie odpowiadającym poziomowi B2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie , Ocenianie w stopniu umożliwiającym wykorzystanie języka angielskiego dla potrzeb studiowania, a w szczególności umiejętne korzystanie z różnorodnych obcojęzycznych materiałów źródłowych i mediów, literatury popularnonaukowej i specjalistycznej , kontynuację nauki w ramach wybranej specjalizacji na uczelniach zagranicznych oraz wykonywanie pracy zawodowej lub naukowej z wykorzystaniem języka angielskiego. Wymagania wstępne Znajomość zagadnień z zakresu gramatyki języka angielskiego : czasy w języku angielskim, strona bierna, okresy warunkowe, mowa zależna, czasowniki modalne na poziomie A2 I B1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie oraz słownictwa i wyrażeń idiomatycznych na poziomie szkoły średniej. Zakres tematyczny Zajęcia z języka angielskiego odbywają się w formie ćwiczeń gramatyczno-leksykalnych z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego z danej dziedziny nauki. Omawiane są następujące zagadnienia: charakterystyka i opis układów: nerwowego, krwionośnego, kostnego, mięśniowego, moczowego, rozrodczego. Skład chemiczny i budowa komórki roślinnej, badania nad komórkami 81 macierzystymi i wykorzystanie ich w medycynie w leczeniu wielu nieuleczalnych chorób, praca nad tekstami z dziedziny biologii molekularnej, ekologii, genetyki. Wykorzystywane są nowoczesne artykuły ze strony Internetowej : The Guardian Weekly : onestopenglish.com , które zawierają słownictwo specjalistyczne na poziomie B2 I C1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. Szczególną zaletą tych artykułów jest to, że słownictwo specjalistyczne jest przedstawiane w wielu ćwiczeniach leksykalno-gramatycznych: przedstawianie definicji z uwzględnieniem kluczowych słów, konstruowanie zdań pytających i odpowiedzi na pytania , łączenie słów i wyrażeń specjalistycznych w logiczną całość, tworzenie rzeczowników, przymiotników, czasowników, pisanie streszczeń i prac na tematy związane z tematyką artykułów, przygotowywanie prezentacji multimedialnych na tematy związane z artykułami: zmiany klimatyczne w arktycznej tundrze w Rosji, wirus grypy ‘ Hiszpanki’, żółwie z Wysp Galapagos, zatoka delfinów, flora i fauna na wyspach Greckich, przełom w badaniach komórek macierzystych nadzieją na wyleczenie chorób genetycznych, choroba SARS, nielegalny handel tygrysami i gorylami w Internecie ,życie na pokładzie międzynarodowej stacji kosmicznej, życie przez soczewkę ( ostatnie osiągnięcia technologiczne ), zakaz handlu kością słoniową, 500 miejsc, które warto zwiedzić zanim przestaną istnieć, wykorzystanie elektrowni wiatrowych, uzależnienie od Internetu, telefony komórkowe w naszym życiu i ich wpływ na nasze zdrowie, interesujące fakty o rasach psów. Metody kształcenia Metoda podająca: opisowe wyjaśnianie i omawianie zagadnień gramatycznych, słów i wyrażeń idiomatycznych na poziomie B2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego : Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. Metoda praktyczna: ćwiczenia językowe z tekstem, leksykalno-gramatyczne wyjaśniające słownictwo specjalistyczne z danej dziedziny, wyrażenia idiomatyczne , wyjaśnianie synonimów i antonimów, ćwiczenie struktur gramatycznych i leksykalnych w sytuacjach komunikacyjnych. Metoda komunikacyjna i poznawcza : zajęcia z języka angielskiego odbywają się w Sali językowej, są to zajęcia komunikacyjne, praca w grupach i indywidualna z wykorzystaniem środków audiowizualnych i multimedialnych : komputer, CD player, rzutnik, plakaty, plansze , wykresy , filmy popularnonaukowe z wykorzystaniem specjalistycznego słownictwa języka angielskiego w różnych dziedzinach związanych z kierunkiem studiów. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych P1A _ W02 P1A _ W04 Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A _W30 Student rozumie znaczenie głównych wątków przekazu zawartego w złożonych tekstach na tematy konkretne i abstrakcyjne , łącznie z rozumieniem dyskusji na tematy naukowe z zakresu danej specjalności. K1A _W31 Student potrafi porozumiewać się płynnie i spontanicznie i prowadzić rozmowę z rodzimym użytkownikiem języka nie powodując przy tym napięcia u którejkolwiek ze stron 82 K1A _W32 Student potrafi opisać , scharakteryzować , wytłumaczyć zagadnienia dotyczące technik , narzędzi badawczych stosowanych w zakresie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych właściwych dla studiowanego kierunku studiów oraz technologii wykorzystujących osiągnięcia naukowe w języku angielskim K1A _ U02 W zakresie wybranych tematów powiązanych ze studiowaną specjalnością student potrafi formułować przejrzyste szczegółowe wypowiedzi ustne i pisemne , a także wyjaśniać swoje stanowisko w sprawach będących przedmiotem dyskusji , rozważając wady i zalety różnych rozwiązań K1A _ U02 Student potrafi czytać listy, raporty, instrukcje, broszury informacyjne i inne teksty użytkowe , krytycznie czytać teksty medialne , korzystać z encyklopedii, Internetu, i słowników językowych oraz specjalistycznych K1A _ U11 Student umie przygotować w języku angielskim dobrze udokumentowane opracowanie problemów z zakresu dziedzin nauki i dyscyplin naukowych , właściwych dla studiowanego kierunku na poziomie B2, C1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego : Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. P1A _ K02 K1A _ K02 potrafi znaleźć się w różnych sytuacjach życiowych , otwarcie komunikować się z ludżmi w języku angielskim , pracować w grupie , rozumieć różnice zdań wśród ludzi. P1A _ K04 K1A _ K06 Student prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. P1A _ K05 K1A _ K04 Student stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności językowych z danej dziedziny nauki K1A _ K07 Student rozumie potrzebę podnoszenia kompetencji językowych , zawodowych, osobistych , wykazuje potrzebę stałego aktualizowania wiedzy kierunkowej P1A _ W07 P1A _ U02 P1A _ U07 P1A _ U10 P1A _ K07 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich zadań, ćwiczeń przewidzianych do realizacji w ramach programu ćwiczenia językowe. Ocenie podlegają: testy sprawdzające wiedzę, ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów, samodzielnie wykonane i opracowane prezentacje multimedialne z danej dziedziny nauki z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego, ocena poprawności leksykalnej, gramatycznej, fonetycznej. Testy językowe sprawdzają stopień zaawansowania w zakresie poszczególnych sprawności językowych: czytania, pisania, mówienia i słuchania. Oceniane są również wypowiedzi dłuższe studentów, zadania leksykalno-gramatyczne wykonywane w domu, oraz prace pisemne: recenzje z obejrzanych filmów popularno- naukowych , streszczenia artykułów, wypracowania, rozprawki. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. 83 Obciążenie pracą studenta Studia stacjonarne: Godziny kontaktowe: - ćwiczenia laboratoryjne (30 godz.) - konsultacje z języka angielskiego (10 godz. ); Praca samodzielna studenta: - przygotowanie się do ćwiczeń laboratoryjnych (10 godz.); - samodzielne przygotowanie multimedialnych prezentacji z danej dziedziny nauki z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego ( 10 godz.); - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie ( 10 godz. + 2 godz. Egzaminu); 30 godz.+10 godz.+10 godz.+10 godz. +10 godz. +2 godz.= 72 godziny. Łącznie : 72 godziny co odpowiada 2 punktom ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału wykładowcy akademickiego: 30 godz. + 10 godz. +2 godz. = 42 godz. ( 1 punkt ECTS ). - nakład związany z samodzielną pracą studenta, przygotowaniem się do egzaminu i obecność na egzaminie: 10 godz. + 10 godz. + 10 godz. = 30 godz. ( 1 punkt ECTS ). 42 godz. + 30 godz. = 72 godziny co odpowiada 2 punktom ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • • • Artykuły ze słownictwem specjalistycznym z danej dziedziny nauki na stronie Internetowej : onestopenglish.com Pickering, W.R. Complete Biology. Oxford University Press. 2005. Penn, J. and E. Hanson. Anatomy and Physiology for English language learners. Pearson Longman. 2006. Kelly, K. Science. Macmillan. 2007. Bains, W. Biotechnology from A to Z. Oxford University Press. 2007. Literatura uzupełniająca • • • • • Vince, M. Macmillan English Grammar in Context. Macmillan. 2007. Murphy, R. English Grammar in Use. Intermediate. Cambridge University Press. 2008. Semeniuk, B. and G. Maludzińska. English- Polish Chemical Dictionary. Wydawnictwo NaukowoTechniczne. Warszawa. 2003. Słomski, P. and P. Słomski. Concise Medical Dictionary. English- Polish and Polish- English. Polish Medical Publishers. Warsaw. 2007. Hornby, A.S. Oxford Advanced Learner’s Dictionary. Oxford University Press. 2003. Język obcy - semestr 6 Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-JO Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące mgr Jadwiga Nikitiuk mgr Jadwiga Nikitiuk 84 Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin egzamin 2 Studia stacjonarne Laboratorium 6 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zasadniczym celem oferowanych kursów języka angielskiego jest podniesienie ogólnej kompetencji językowej w zakresie odpowiadającym poziomowi B2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie , Ocenianie w stopniu umożliwiającym wykorzystanie języka angielskiego dla potrzeb studiowania, a w szczególności umiejętne korzystanie z różnorodnych obcojęzycznych materiałów źródłowych i mediów, literatury popularnonaukowej i specjalistycznej , kontynuację nauki w ramach wybranej specjalizacji na uczelniach zagranicznych oraz wykonywanie pracy zawodowej lub naukowej z wykorzystaniem języka angielskiego. Wymagania wstępne Znajomość zagadnień z zakresu gramatyki języka angielskiego : czasy w języku angielskim, strona bierna, okresy warunkowe, mowa zależna, czasowniki modalne na poziomie A2 I B1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie oraz słownictwa i wyrażeń idiomatycznych na poziomie szkoły średniej. Zakres tematyczny Zajęcia z języka angielskiego odbywają się w formie ćwiczeń gramatyczno-leksykalnych z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego z danej dziedziny nauki. Omawiane są następujące zagadnienia: charakterystyka i opis układów: nerwowego, krwionośnego, kostnego, mięśniowego, moczowego, rozrodczego. Skład chemiczny i budowa komórki roślinnej, badania nad komórkami macierzystymi i wykorzystanie ich w medycynie w leczeniu wielu nieuleczalnych chorób, praca nad tekstami z dziedziny biologii molekularnej, ekologii, genetyki. Wykorzystywane są nowoczesne artykuły ze strony Internetowej : The Guardian Weekly : onestopenglish.com , które zawierają słownictwo specjalistyczne na poziomie B2 I C1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego: Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. Szczególną zaletą tych artykułów jest to, że słownictwo specjalistyczne jest przedstawiane w wielu ćwiczeniach leksykalno-gramatycznych: przedstawianie definicji z uwzględnieniem kluczowych słów, konstruowanie zdań pytających i odpowiedzi na pytania , łączenie słów i wyrażeń specjalistycznych w logiczną całość, tworzenie rzeczowników, przymiotników, czasowników, pisanie streszczeń i prac na tematy związane z tematyką artykułów, przygotowywanie prezentacji multimedialnych na tematy związane z artykułami: zmiany klimatyczne w arktycznej tundrze w Rosji, wirus grypy ‘ Hiszpanki’, żółwie z Wysp Galapagos, zatoka delfinów, flora i fauna na wyspach Greckich, przełom w badaniach komórek macierzystych nadzieją na wyleczenie chorób genetycznych, choroba SARS, nielegalny handel tygrysami i gorylami w Internecie ,życie na pokładzie międzynarodowej stacji kosmicznej, życie przez soczewkę ( ostatnie osiągnięcia technologiczne ), zakaz handlu kością słoniową, 500 miejsc, które warto zwiedzić zanim przestaną istnieć, wykorzystanie 85 elektrowni wiatrowych, uzależnienie od Internetu, telefony komórkowe w naszym życiu i ich wpływ na nasze zdrowie, interesujące fakty o rasach psów. Metody kształcenia Metoda podająca: opisowe wyjaśnianie i omawianie zagadnień gramatycznych, słów i wyrażeń idiomatycznych na poziomie B2 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego : Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. Metoda praktyczna: ćwiczenia językowe z tekstem, leksykalno-gramatyczne wyjaśniające słownictwo specjalistyczne z danej dziedziny, wyrażenia idiomatyczne , wyjaśnianie synonimów i antonimów, ćwiczenie struktur gramatycznych i leksykalnych w sytuacjach komunikacyjnych. Metoda komunikacyjna i poznawcza : zajęcia z języka angielskiego odbywają się w Sali językowej, są to zajęcia komunikacyjne, praca w grupach i indywidualna z wykorzystaniem środków audiowizualnych i multimedialnych : komputer, CD player, rzutnik, plakaty, plansze , wykresy , filmy popularnonaukowe z wykorzystaniem specjalistycznego słownictwa języka angielskiego w różnych dziedzinach związanych z kierunkiem studiów. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A _W30 Student rozumie znaczenie głównych wątków przekazu zawartego w złożonych tekstach na tematy konkretne i abstrakcyjne , łącznie z rozumieniem dyskusji na tematy naukowe z zakresu danej specjalności. K1A _W31 Student potrafi porozumiewać się płynnie i spontanicznie i prowadzić rozmowę z rodzimym użytkownikiem języka nie powodując przy tym napięcia u którejkolwiek ze stron K1A _W32 Student potrafi opisać , scharakteryzować , wytłumaczyć zagadnienia dotyczące technik , narzędzi badawczych stosowanych w zakresie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych właściwych dla studiowanego kierunku studiów oraz technologii wykorzystujących osiągnięcia naukowe w języku angielskim K1A _ U02 W zakresie wybranych tematów powiązanych ze studiowaną specjalnością student potrafi formułować przejrzyste szczegółowe wypowiedzi ustne i pisemne , a także wyjaśniać swoje stanowisko w sprawach będących przedmiotem dyskusji , rozważając wady i zalety różnych rozwiązań P1A _ U07 K1A _ U02 Student potrafi czytać listy, raporty, instrukcje, broszury informacyjne i inne teksty użytkowe , krytycznie czytać teksty medialne , korzystać z encyklopedii, Internetu, i słowników językowych oraz specjalistycznych P1A _ U10 K1A _ U11 Student umie przygotować w języku angielskim dobrze udokumentowane opracowanie problemów z zakresu dziedzin nauki i dyscyplin naukowych , P1A _ W02 P1A _ W04 P1A _ W07 P1A _ U02 86 właściwych dla studiowanego kierunku na poziomie B2, C1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego : Uczenie się, Nauczanie, Ocenianie. P1A _ K02 K1A _ K02 potrafi znaleźć się w różnych sytuacjach życiowych , otwarcie komunikować się z ludżmi w języku angielskim , pracować w grupie , rozumieć różnice zdań wśród ludzi. P1A _ K04 K1A _ K06 Student prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu. P1A _ K05 K1A _ K04 Student stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności językowych z danej dziedziny nauki K1A _ K07 Student rozumie potrzebę podnoszenia kompetencji językowych , zawodowych, osobistych , wykazuje potrzebę stałego aktualizowania wiedzy kierunkowej P1A _ K07 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich zadań, ćwiczeń przewidzianych do realizacji w ramach programu ćwiczenia językowe. Ocenie podlegają: testy sprawdzające wiedzę, ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów, samodzielnie wykonane i opracowane prezentacje multimedialne z danej dziedziny nauki z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego, ocena poprawności leksykalnej, gramatycznej, fonetycznej. Testy językowe sprawdzają stopień zaawansowania w zakresie poszczególnych sprawności językowych: czytania, pisania, mówienia i słuchania. Oceniane są również wypowiedzi dłuższe studentów, zadania leksykalno-gramatyczne wykonywane w domu, oraz prace pisemne: recenzje z obejrzanych filmów popularno- naukowych , streszczenia artykułów, wypracowania, rozprawki. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta Studia stacjonarne: Godziny kontaktowe: -ćwiczenia laboratoryjne (30 godz.) -konsultacje z języka angielskiego (10 godz. ); Praca samodzielna studenta: - przygotowanie się do ćwiczeń laboratoryjnych (10 godz.); - samodzielne przygotowanie multimedialnych prezentacji z danej dziedziny nauki z uwzględnieniem słownictwa specjalistycznego ( 10 godz.); - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie ( 10 godz. + 2 godz. Egzaminu); 30 godz.+10 godz.+10 godz.+10 godz. +10 godz. +2 godz.= 72 godziny. Łącznie : 72 godziny co odpowiada 2 punktom ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału wykładowcy akademickiego: 30 godz. + 10 godz. +2 godz. = 42 godz. ( 1 punkt ECTS - nakład związany z samodzielną pracą studenta, przygotowaniem się do egzaminu i obecność na egzaminie: 10 godz. + 10 godz. + 10 godz. = 30 godz. ( 1 punkt ECTS ). 42 godz. + 30 godz. = 72 godziny co odpowiada 2 punktom ECTS Literatura Literatura podstawowa 87 • • • • • Artykuły ze słownictwem specjalistycznym z danej dziedziny nauki na stronie Internetowej : onestopenglish.com Pickering, W.R. Complete Biology. Oxford University Press. 2005. Penn, J. and E. Hanson. Anatomy and Physiology for English language learners. Pearson Longman. 2006. Kelly, K. Science. Macmillan. 2007. Bains, W. Biotechnology from A to Z. Oxford University Press. 2007. Literatura uzupełniająca • • • • • Vince, M. Macmillan English Grammar in Context. Macmillan. 2007. Murphy, R. English Grammar in Use. Intermediate. Cambridge University Press. 2008. Semeniuk, B. and G. Maludzińska. English- Polish Chemical Dictionary. Wydawnictwo NaukowoTechniczne. Warszawa. 2003. Słomski, P. and P. Słomski. Concise Medical Dictionary. English- Polish and Polish- English. Polish Medical Publishers. Warsaw. 2007. Hornby, A.S. Oxford Advanced Learner’s Dictionary. Oxford University Press. 2003. Metabolizm Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-META Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Ewa Jaśkiewicz dr hab. Ewa Jaśkiewicz, dr Beata Machnicka Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 30 godzin zaliczenie z oceną punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 4 4 Laboratorium 30 godzin 4 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć jest nabycie przez studenta wiedzy teoretycznej dotyczącej metabolizmu komórki poprzez poznanie najważniejszych procesów katabolicznych i anabolicznych,powiązań zachodzących pomiędzy 88 poszczególnymi szlakami oraz zasad regulacji tych procesów.Student powinien umieć objaśnić aktualny stan wiedzy na temat molekularnych przyczyn chorób u człowieka, wynikajacych z zaburzeń metabolicznych. W ramach zajęć laboratoryjnych student powinien poznać podstawowe zasady pracy w laboratorium biochemicznym, opanować podstawowe techniki stosowane w badaniach nad metabolizmem komórkowym, nauczyć się prowadzić hodowle różnicujące pod względem wymagań pokarmowych mikroororganizów oraz umieć dokonać analizy zaburzeń metabolicznych mikroorganizmów. Wymagania wstępne Znajomość chemii fizycznej i biochemii na poziomie akademickim. Zakres tematyczny Wykład.Metabolizm – podstawowe pojęcia i organizacja.Podstawy termodynamiki reakcji biochemicznych. Podstawy kinetyki enzymatycznej. Glikoliza i glukoneogeneza. Cykl kwasu cytrynowego. Fosforylacja oksydacyjna. Szlak pentozofosforanowy. Rozkład i stynteza glikogenu. Metabolizm kwasów tłuszczowych. Biosynteza lipidów i steroidów. Biosynteza i rozkład białek. Biosynteza i rozkład nukleotydów. Integracja metabolizmu - kluczowe połączenia. Profile metaboliczne organów. Zajęcia laboratoryjne – drożdże jako organizm modelowy w badaniach biochemicznych i genetycznych. Badanie regulacji metabolizmu oddechowego u mutantów drożdży piekarniczych Saccharomyces cerevisiae. Indukcja akryflawiną podwójnych mutantów oddechowych aci+rho- i aci+rhoo. Metody kształcenia -podająca (wykład informacyjny w formie prezentacji multimedialnej), -ćwiczenia laboratoryjne z wykorzystaniem modelowego materiału biologicznego, drożdży piekarniczych Saccharomyces cerevisiae oraz szkła i sprzętu mikrobiologicznego: sterylnych pipet, ez, głaszczków, wirówki. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W04 K1A_W33 student zna i rozumie podstawy metabolizmu w zakresie reakcji, integracji i regulacji szlaków metabolicznych. P1A_W07 P1A_W09 K1A_W34 student zna podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii; ma wiedzę w zakresie podstawowych technik i narzędzi badawczych stosowanych w biochemii metabolizmu. P1A_U01 P1A_U06 K1A_U10 student planuje i przeprowadza proste eksperymenty, potrafi wykorzystać poznane techniki i narzędzia badawcze P1A_U02 P1A_U03 K1A_U02 student korzysta ze źródeł literaturowych oraz elektronicznych, potrafi 89 P1A_U07 interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje P1A_K05 P1A_K07 K1A_K09 student stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności P1A_K02 K1A_K02 student współdziała w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład - kolokwium przeprowadzane w formie pisemnej, trwające 60 minut i zawierające około 30 pytań otwartych. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 60% punktów z 60 możliwych do zdobycia. Ćwiczenia laboratoryjne: Obecność na zajęciach, poprawne wykonanie doświadczeń laboratoryjnych i pozytywne zaliczenie 2 kolokwiów (pierwsze w formie testowej 20 pytan, do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 60% punktów z 20 możliwych do zdobycia, drugie 3 pytania otwarte, do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 60% punktów z 9 możliwych do zdobycia). Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: - wykład (30 godz.) - zajęcia laboratoryjne (30 godz.) - konsultacje (5 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (30 godz.) - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie (30 godz. + 1 godz.) Łącznie 126 godzin = 4 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30+30+5+1 godz.= 66 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS, Nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+5 +30 godz.= 65 godz., co odpowiada 2 punktowi ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • Berg J, Tymoczko J L, Stryer L, Biochemia, wyd. V, PWN, 2005 Murray R K, Granner D K, Mayes P A, Rodwell V W, Biochemia Harpera, wyd V, Wydawnictwo lekarskie PZWL, 2006 Hames B D, Hooper N M. Krótkie wykłady-biochemia, PWN, 2007 Metodologia pracy doświadczalnej Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-MPD Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Piotr Kamiński dr hab. Piotr Kamiński 90 Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia Wykład 15 godzin 2 zaliczenie z oceną Ćwiczenia 15 godzin 2 zaliczenie z oceną Forma zajęć punkty ECTS Studia stacjonarne 2 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem przedmiotu jest zapoznanie i wdrożenie podstawowych wiadomości z zakresu planowania eksperymentu biologicznego, jego pełnej, reprezentatywnej i pomyślnej realizacji, w warunkach naturalnych i laboratoryjnych, prawidłowego opracowania wyników badań, właściwego wnioskowania i interpretacji. Przedmiot obejmuje poznanie struktury projektu naukowego, klasyfikacji metod badawczych, metod analizy i syntezy, indukcji i dedukcji, analogii. Studenci będą zapoznani z empirycznymi metodami badawczymi, zasadami obserwacji naukowej, metodami eksperymentalnymi. Zaznajomią się z systematyzowaniem wyników, ich interpretacją, wnioskowaniem, dowodzeniem, definiowaniem. Poznają proces badania statystycznego, analizy statystyczne, cechy statystyczne, rodzaje statystyk opisowych, etapy badania statystycznego, czynniki warunkujące wybór metody, eksperymenty diagnostyczne. Wymagania wstępne Wymagane jest wstępne zapoznanie się z podstawowymi wiadomościami z zakresu planowania eksperymentu biologicznego, jego pełnej, reprezentatywnej i pomyślnej realizacji, w warunkach naturalnych i laboratoryjnych, prawidłowego opracowania wyników badań, właściwego wnioskowania i interpretacji. Zakres tematyczny Planowanie eksperymentu. Struktura projektu naukowego. Klasyfikacja metod badawczych. Ogólne metody badawcze. Analiza i synteza. Wyłączanie i włączanie cech. Indukcja i dedukcja. Analogia. Empiryczne metody badawcze. Obserwacja naukowa. Metody eksperymentalne. Systematyzowanie wyników. Interpretacja. Wnioskowanie. Dowodzenie. Definiowanie. Hipoteza. Prawda i prawa naukowe. Modele. Etapy procesu badawczego. Problem badawczy. Wyniki badań. Proces badania statystycznego. Cechy statystyczne. Rodzaje statystyk opisowych. Etapy badania statystycznego. Czynniki warunkujące wybór metody. Eksperymenty diagnostyczne. Obserwacja, doświadczenie, eksperyment. Planowanie badań doświadczalnych. Ogólne zasady eksperymentowania. Wybrane metody statystyczne stosowane do analizy wyników pomiarów. Regresja. Korelacja. Wnioskowanie statystyczne. Weryfikacja hipotez. Estymacja. Charakterystyka obiektu badań. Ustalenie celu badań doświadczalnych. Generacja lub wybór planu eksperymentu. Realizacja pomiarów. Analiza danych empirycznych. Analiza merytoryczna. Formułowanie wniosków. Typologie badań naukowych. Charakterystyka procesu badawczego. Kryteria doboru. Obserwacje; techniki. Czynniki determinujące wybiórczość otrzymanych wyników. Techniki weryfikacji. Metody bankietowe. Badania przeglądowe. 91 Wykrywanie zależności przyczynowo-skutkowych. Zmienne uboczne, składowe, globalne, tłumiące. Metody badania procesów biologicznych. Metody badań dynamicznych. Analizy szeregów czasowych. Analizy trendów. Metodologia: wykorzystanie metod doświadczalnych w rolnictwie, przemyśle, medycynie, ochronie środowiska. Wybrane przykłady zastosowania metod doświadczalnych w działalności człowieka. Technologie ochrony atmosfery. Metody usuwania zanieczyszczeń pyłowych i gazowych. Metody biotechnologicznego wykorzystanie odpadów. Metody uzdatniania wody. Usuwanie żelaza i manganu z wód głębinowych. Metody biologicznego oczyszczania ścieków i wody. Metoda osadu czynnego. Złoża biologiczne. Filtry biologiczne. Metody złóż fluidalnych. Nitryfikacja i denitryfikacja. Metody oczyszczania dwu- i wielostopniowego. Chemiczno-fizyczna i biologiczna eliminacja fosforu. Filtracja w oczyszczaniu ścieków. Metody doświadczalne usuwania substancji biogennych w oczyszczalniach komunalnych. Metody uzdatniania ścieków tłuszczowo-białkowych z przemysłu. Metody stosowane w oczyszczalniach glebowo-roślinnych. Utylizacja odpadów. Odzyskiwanie surowców i energii z odpadów. Metody unieszkodliwiania odpadów komunalnych, organicznych, przemysłowych, niebezpiecznych. Metody doświadczalne biotechnologicznego zwalczania pasożytów i ich identyfikacji w glebie i wodzie. Wykorzystanie odpowiedniej metodologii w regulacji stanów fizjologicznych komórki. Metody kształcenia Wykłady i konwersatoria. Podczas semestru odbywają się stałe kolokwia (=rozmowy ze studentem) ustne, podczas konwersatoriów, seminariów i zajęć praktycznych. Pod koniec cyklu zajęć kolokwium końcowe (koniec semestru) ze znajomości zagadnień obejmujących treści wykładów i zajęć konwersatoryjnych. Końcowy egzamin ustny z zakresu merytorycznego tematyki wykładów i konwersatoriów. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych P1A_W01 P1A_W04 P1A_W07 Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A_W35 Student zna i rozumie podstawowe wiadomości z zakresu planowania eksperymentu biologicznego, jego pełnej, reprezentatywnej i pomyślnej realizacji, w warunkach naturalnych i laboratoryjnych, prawidłowego opracowania wyników badań, właściwego wnioskowania i całościowej (kompleksowej) interpretacji. K1A_W36 Student objaśnia zasady stosowania zróżnicowanych technik z zastosowaniem struktury projektu naukowego, klasyfikacji metod badawczych, metod analizy i syntezy, indukcji i dedukcji, analogii, objaśnia empiryczne metody badawcze, zasady obserwacji naukowej, metody eksperymentalne, systematyzowanie wyników, ich interpretację, wnioskowanie, dowodzenie, definiowanie, czynniki warunkujące wybór metody, eksperymenty diagnostyczne. 92 P1A_U01 P1A_U06 K1A_U10 Student ma wiedzę w zakresie zasad planowania badań doświadczalnych, eksperymentowania, metod statystycznych. P1A_U06 K1A_U03 Student posługuje się metodami poznanymi podczas kursu realizacji przedmiotu. K1A_U02 Student korzysta ze źródeł literaturowych i innych źródeł (e-learning), potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje dotyczące tematyki przedmiotu. P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 Student stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności w zakresie całokształtu problematyki związanej z zakresem przedmiotu. P1A_K02 K1A_K02 Student działa w aktywnej grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. P1A_U02 P1A_U03 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Po ukończeniu przedmiotu (cyklu wykładów oraz serii konwersatoriów i zajęć praktycznych) student powinien analizować, definiować, formułować, identyfikować, interpretować, koordynować, nazywać, objaśniać, podsumowywać, opisywać, rozpoznawać, rozróżniać, stosować, sporządzać, szacować, tworzyć, tłumaczyć, wyjaśniać procesy i zagadnienia z zakresu programu przedmiotu. Ocenę z czynnego uczestnictwa w wykładach i na zajęciach praktycznych (konwersatoria, zajęcia praktyczne) stanowi średnia arytmetyczna ocen z poszczególnych kolokwiów przeprowadzonych podczas tych form zajęć oraz oceny prezentacji ustnej wybranego zagadnienia. Ponadto każdy ze studentów może zdobyć punkty dodatkowe z rozmów sprawdzających przygotowanie studentów do zajęć. Punkty te zostają doliczone do punktów zdobytych na kolokwium a tym samym dają szanse na wyższą ocenę z zajęć i stanowią motywację do systematycznego zdobywania wiedzy. Podczas semestru odbywają się stałe kolokwia (=rozmowy ze studentem) ustne, podczas konwersatoriów, seminariów i zajęć praktycznych. Pod koniec cyklu zajęć kolokwium końcowe (koniec semestru) ze znajomości zagadnień obejmujących treści wykładów i zajęć konwersatoryjnych. Końcowy egzamin ustny z zakresu merytorycznego tematyki wykładów i konwersatoriów. Podczas realizacji wykładów i zajęć praktycznych przeprowadzane są systematycznie kolokwia (rozmowy), co pozwoli na ciągłą rejestrację i ocenę bieżącego przygotowania do zajęć i aktywności studenta podczas ich trwania. Stanowi to podstawę do zaliczenia poszczególnych zajęć, w tym wykładów. Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: kolokwia cząstkowe i kolokwium końcowe (koniec semestru) ze znajomości zagadnień obejmujących treści wykładów i ćwiczeń laboratoryjnych, egzamin ustny z zakresu merytorycznego tematyki wykładów i ćwiczeń. Podczas realizacji wykładów i ćwiczeń przeprowadzane są systematycznie śródsemestralne pisemne testy kontrolne, śródsemestralne ustne kolokwia, ocena ciągła (bieżące przygotowanie do zajęć i aktywność), tzw. „wejściówki” oraz końcowe zaliczenie pisemne, końcowe zaliczenie ustne, kolokwia pisemne końcowe, egzamin ustny. W trakcie semestru odbywa się systematyczne sprawdzanie stopnia znajomości i przygotowania do ćwiczeń i wykładów (kolokwia ustne; =rozmowy ze studentem). Warunki odrabiania zajęć opuszczonych z przyczyn usprawiedliwionych: w uzasadnionych przypadkach przewiduje się możliwość wprowadzenia jednorazowego odrobienia ćwiczeń opuszczonych dla grupy studentów, którzy opuścili zajęcia planowe z przyczyn usprawiedliwionych. 93 Obciążenie pracą studenta Bilans nakładu pracy przeciętnego studenta: - udział w wykładach (obecność i przygotowanie merytoryczne): 15 x 2 godz. + 1 godz. = 31 godz., - udział w zajęciach praktycznych (konwersatoria, seminaria): 15 x 2 godz. + 1 godz. = 31 godz., - przygotowanie do zajęć praktycznych (konwersatoria, seminaria): 8 x 3 godz. = 24 godz., - dokończenie (w domu) sprawozdań z zajęć praktycznych (konwersatoria, seminaria): 8 x 2 godz. = 16 godz., - udział w konsultacjach związanych z realizacją przedmiotu: 4 x 1 godz. = 4 godz., - realizacja zadań projektowych: 20 godz. (obejmuje także zainstalowanie oprogramowania i opanowanie umiejętności wykorzystania go do realizacji przedmiotu oraz przygotowanie i „obronę” sprawozdania), - przygotowanie do egzaminu i obecność na egzaminie: 15 godz. + 3 godz. = 18 godz., Łączny nakład pracy studenta wynosi: 144 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Pieter J. 1967. Ogólna metodologia pracy naukowej. Wyd. Ossolineum, Wrocław. Globler A. 2006. Metodologia nauk. Wyd. Aureus & Wyd. Znak, Kraków. Mańczak K. 1976. Technika Planowania Eksperymentu. WNT, Warszawa. Chromińska M. 2004. Statystyka. Teoria i zastosowanie. Wyd. WSB, Poznań. Ratledge C., Kristiansen B. 2011. Podstawy biotechnologii. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa. Literatura uzupełniająca • • • • • Konkol J. 2008. Wprowadzenie do praktycznego planowania eksperymentu. Polit. Rzesz. Rzeszów. Aronowski R. 2007. Podstawy technologii ogólnej - doświadczenie jako podstawa projektowania procesu. Wyd. UAM, Poznań. Kacprzyński B. 2005. Planowanie eksperymentów. Podstawy matematyczne. WNT, Warszawa. Koronacki J., Mielniczuk J. 2007. Statystyka dla studentów kierunków technicznych i przyrodniczych, WNT, Warszawa. Bugno M., Rokita H. (red.). 1999. Podstawowe techniki biologii molekularnej i biotechnologii. Wyd. Inst. Biol. Mol. UJ, Kraków. Dodatkowe informacje Uwagi DODATKOWA LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA: Ambrożewicz P. 1999. Zwarty system zagospodarowywania odpadów. Wyd. Ekonomia i Środowisko, Białystok. Baran S., Turski R. 1995. Degradacja, ochrona i rekultywacja gleb. Wyd. Akad. Roln., Lublin. Bartkowski T. 1979. Kształtowanie ochrony środowiska. PWN, Warszawa. Ciechanowicz J. 1999. Międzynarodowe prawo ochrony środowiska. PWN, Warszawa. Dobrzański B., Zawadzki W. 1995. Gleboznawstwo. PWRiL, Warszawa. Fleming G. 1983. Klimat – środowisko – człowiek. PWRiL, Warszawa. Gajewski W., Węgleński P. 1986. Inżynieria genetyczna. PWN, Warszawa. Głowiak B., Kempa E., Winnicki T. 1985. Podstawy ochrony środowiska. PWN, Warszawa. Horst A. 1986. Fizjologia patologiczna. PZWL, Warszawa. Juda J., Chruściel S. 1974. Ochrona powietrza atmosferycznego. WNT, Warszawa. Jurasz F. 1989. Gospodarka surowcami wtórnymi. PWN, Warszawa. Kaku M. 1997. Wizje, czyli jak nauka zmieni świat w XXI wieku. PWN, Warszawa. Kłoskowski K. 1995. Bioetyczne aspekty inżynierii genetycznej. PWN, Warszawa. Kowal A.L. 1996. Odnowa wody. Podstawy teoretyczne procesów. Wyd. Polit. Wrocł., Wrocław. Kowal A.L., Świderska-Bróz M. 1997. Oczyszczanie wody. PWN, Warszawa-Wrocław. Kozar Z., Kozar M. 1972. 94 Diagnostyka chorób pasożytniczych człowieka. PZWL, Warszawa. Monahan S.E. 1983. Environmental chemistry. Brooks&Cole Pub. Comp. Monterey, California. USA. Namieśnik J., Jamrógiewicz Z. (red.). 1998. Fizykochemiczne metody kontroli zanieczyszczeń środowiska. WNT, Warszawa. Paczuski R. 1994. Prawo ochrony środowiska. Wyd. Branta., Bydgoszcz. Pawlaczyk-Szpilowa M. 1980. Mikrobiologia wody i ścieków. PWN, Warszawa. Roman M. 1995. Roślinne oczyszczalnie ścieków. Wyd. MOŚZNiL, Dep. Gosp. Wod., Warszawa. Siuta J. 1995. Gleba - diagnozowanie stanu i zagrożenia. IOŚ, Warszawa. Skalmowski K. (red.). 2000. Poradnik gospodarowania odpadami. Verlag Dashofer, Warszawa. Turoboyski L. 1979. Hydrobiologia techniczna. PWN, Warszawa. Twardowski T. 1996. Społeczne i prawne aspekty biotechnologii. Wyd. Polit. Łódz., Łódź. Twardowski T., Michalska A. 1998. Genetycznie modyfikowane organizmy a środowisko. Agencja Edytor, Poznań. Urbaniak M. 1997. Przerób i wykorzystanie osadów za ścieków komunalnych. Wyd. Ekoinżynieria, Lublin-Łódź. Viesturs U.E., Szmite I.A., Żilewicz A.W. 1972. Biotechnologia. Substancje biologicznie czynne, technologia, aparatura. WNT, Warszawa. Zalewski M. (red.). 1995. Procesy biologiczne w ochronie i rekultywacji nizinnych zbiorników zaporowych. Bibl. Monit. Środ., PIOŚ, ZES UŁ, Łódź. Ziomko J., Cencek T. 1999. Inwazje pasożytnicze zwierząt gospodarskich. PZWL, Warszawa. Mikrobiologia przemysłowa Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-MP Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące prof. dr hab. Michał Stosik prof. dr hab. Michał Stosik, mgr Justyna Mazurek, mgr Paweł Pusz Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 30 godzin zaliczenie z oceną punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 4 4 Laboratorium 30 godzin 4 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Nabycie przez studenta wiedzy teoretycznej i praktycznej z zakresu mikrobiologii przemysłowej, znajomość funkcji biologicznych i fizjologicznych bakterii i grzybów, procesów metabolicznych i ich 95 regulacji, możliwości wykorzystania potencjału biologicznego mikroorganizmów w biotechnologii. Opanowanie zasad doboru i ulepszania mikroorganizmów, przechowywania kultur starterowych, typów hodowli mikroorganizmów, sterowania metabolizmem, fermentacji, biosyntezy związków biologicznie czynnych, hodowli mikroorganizmów rekombinowanych. Wymagania wstępne Znajomość podstaw biologii / mikrobiologii, chemii, biochemii na poziomie szkoły średniej. Zakres tematyczny Wykład Mikroorganizmy wykorzystywane w procesach przemysłowych. Techniki pozyskiwania i rozpoznawania szczepów mikroorganizmów o znaczeniu przemysłowym. Właściwości produkcyjne mikroorganizmów. Sterowanie metabolizmem drobnoustrojów. Hodowla mikroorganizmów w bioreaktorze. Zastosowanie potencjału biologicznego mikroorganizmów w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym, chemicznym i w ochronie środowiska. Przechowywanie szczepów mikroorganizmów i kultury starterowe. Hodowle mikroorganizmów przemysłowych. Biokatalizatory unieruchomione. Zajęcia laboratoryjne Przechowywanie szczepów mikroorganizmów i kultury starterowe. Izolacja i identyfikacja mikroorganizmów glebowych o aktywności proteolitycznej. Metody przechowywania kultur mikroorganizmów. Doskonalenie szczepów mikroorganizmów o znaczeniu przemysłowym. Fermentacja alkoholowa. Hodowla mikroorganizmów w bioreaktorze. Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej), - praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne z wykorzystaniem technik klasycznych i molekularnych stosowanych w badaniach mikrobiologii przemysłowej) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W04 K1A_W37 zna i rozumie podstawy mikrobiologii przemyslowej w zakresie bakteriologii, wirusologii i mykologii. K1A_W38 objaśnia zasady stosowania technik wykorzystywanych w badaniach mikrobiologicznych, ma wiedzę w zakresie stosowania sprzętu laboratoryjnego w laboratorium mikrobiologicznym i biotechnologicznym. P1A_U01 P1A_U06 K1A_U10 stosuje zasady ergonomii w pracy laboratoryjnej, planuje i przeprowadza eksperyment, potrafi wykorzystać poznane techniki badawcze, interpretuje i wyciąga wnioski. Wykorzystuje nabyte umiejętności w środowisku zawodowym oraz w innych środowiskach. P1A_U06 K1A_U03 posługuje się najnowszymi technikami stosowanymi w laboratorium P1A_W07 96 mikrobiologii przemysłowej i biotechnologicznym. P1A_U02, P1A_U03 P1A_U07 K1A_U02 korzysta ze źródeł literaturowych oraz innych źródeł (e-learning), potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje. P1A_K01, P1A_K05 K1A_U01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności. P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład - egzamin końcowy, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia ćwiczeń. Egzamin: I termin – forma pisemna, dalsze terminy – ustna Trzy pytania pytanie I – 2 pkt pytanie II – 2pkt pytanie III – 2 pkt Czas trwania egzaminu / zaliczenia – 90 min. Ocena – dostateczny – 4 pkt dostateczny plus – 5 pkt dobry – 6 pkt dobry plus lub b. dobry – 6 pkt + oryginalność udzielonej odpowiedzi. Ćwiczenia laboratoryjne - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich ćwiczeń laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji w ramach programu laboratorium. Ocenie podlegają: testy sprawdzające wiedzę (zamknięte i otwarte) – ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów i test umiejętności praktycznych. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: - wykład (30 godz.) - zajęcia laboratoryjne (30 godz.) i konsultacje (10 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (45 godz.) - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie (30 godz. + 1 godz.) Łącznie 146 godzin = 4 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 30+30+10+1 godz. = 71 godz., co odpowiada 2 punktowi ECTS, nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+10+45 godz. = 85 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Chmiel A. Biotechnologia. Podstawy mikrobiologiczne i biochemiczne. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1998 Chmiel A., Grudziński S.. Biotechnologia i chemia antybiotyków. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998 Klimiuk E., Łebkowska M.. Biotechnologia w ochronie środowiska. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 Kunicki-Goldfinger W. Życie bakterii. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998 Nicklin J., Graeme– Cook K., Killington R.. Krótkie wykłady – mikrobiologia. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004 Literatura uzupełniająca 97 • • • • • Salyers A. A., Whitt D. D.. Mikrobiologia. Różnorodność, chorobotwórczość i środowisko. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 Cieśliński H., Filipkowski P., Kur J., Lass A., Wanarska M.. Podstawy mikrobiologii przemysłowej. Ćwiczenia laboratoryjne. Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk 2007 Ilczuk Z. (red.). Ćwiczenia z mikrobiologii przemysłowej, Wyd. Uniwersytetu Marii CurieSkłodowskiej, Lublin 1997 Markiewicz Z., Kwiatkowski Z.A. Bakterie, antybiotyki, lekooporność. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001 Trojanowska K., Giebel H., Gołębiowska B. Mikrobiologia żywności, Wyd. AR w Poznaniu, Poznań 1996 Mikrobiologia z elementami immunologii Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-MZEI Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące prof. dr hab. Michał Stosik prof. dr hab. Michał Stosik, dr hab. Ewa Jaśkiewicz, mgr Justyna Mazurek Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia Wykład 30 godzin 3 egzamin Laboratorium 45 godzin 3 zaliczenie z oceną Forma zajęć punkty ECTS Studia stacjonarne 6 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Nabycie przez studenta wiedzy teoretycznej i praktycznej, w wyniku czego student powinien opisać: funkcje biologiczne i fizjologiczne bakterii i grzybów; procesy metaboliczne i ich regulacje u wymienionych organizmów; możliwości wykorzystania potencjału biologicznego bakterii i grzybów w biotechnologii; właściwości biologiczne i funkcje regulacyjne wirusów. Celem zajęć jest również poznanie struktury i funkcji biologicznych układu odpornościowego. Opanowanie podstawowych technik eksperymentalnych i laboratoryjnych stosowanych w immunologii. Student powinien opisać strukturę układu odpornościowego, objaśnić istotę i mechanizm regulacyjny reakcji obronnych warunkowanych elementami mechanizmów odporności nieswoistej i swoistej. W ramach zajęć 98 laboratoryjnych student powinien poznać podstawowe zasady bezpiecznej pracy w laboratorium biologicznym, opanować techniki diagnostyki mikrobiologicznej, techniki eksperymentalne i laboratoryjne stosowane w mikrobiologii na poziomie molekularnym. W ramach zajęć laboratoryjnych student powinien opanować techniki badań immunologicznych, samodzielnego wykonywania wybranych testów diagnostyki i badań immunologicznych. Wymagania wstępne Znajomość podstaw biologii / mikrobiologii, chemii, biochemii na poziomie szkoły średniej. Zakres tematyczny Wykład Miejsce mikroorganizmów w świecie organizmów żywych. Budowa i funkcjonowanie komórki bakteryjnej. Bakterie fototroficzne, chemolitotroficzne, chemoorganotroficzne. Procesy metaboliczne bakterii i mechanizmy ich regulacji. Bakteriofagi, plazmidy, transpozony. Genetyka bakterii - zmienność i dziedziczność. Bakterie w biosferze. Wzajemne oddziaływanie bakterii. Wirusy i ich właściwości biologiczne. Grzyby i ich właściwości biologiczne. Mikroorganizmy patogenne dla roślin, zwierząt i ludzi. Struktura układu odpornościowego. Antygeny. Narządy limfatyczne. Odporność nieswoista. Odporność swoista. Odpowiedź immunologiczna typu humoralnego. Odpowiedź immunologiczna typu komórkowego. Regulacja odpowiedzi immunologicznej. Ewolucja odporności. Zajęcia laboratoryjne Obserwacje mikroskopowe. Wielkość i kształt drobnoustrojów. Barwienie metodą Grama. Barwienie złożone – elementy strukturalne bakterii. Sterylizacja. Podłoża mikrobiologiczne. Techniki posiewu. Izolowanie bakterii i uzyskiwanie czystych kultur. Określanie liczby bakterii. Wpływ czynników fizycznych i chemicznych na bakterie. Metody badania właściwości chemicznych komórek bakteryjnych. Metody badań właściwości fizjologicznych bakterii. Metody molekularne. Testy diagnostyczne. Izolacja i obserwacja komórek układu odpornościowego. Reakcje antygen-przeciwciało (odczyn precypitacji, wiązanie dopełniacza, immunofluorescencja, immunodyfuzja, test immunoenzymatyczny ELISA). Metody oznaczania dopełniacza. Metody pomiaru funkcji efektorowych komórek układu odpornościowego (migracja, adherencja, pochłanianie, wewnątrzkomórkowe zabijanie, aktywność metaboliczna). Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej), - praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne z wykorzystaniem technik klasycznych i molekularnych stosowanych w badaniach mikrobiologicznych i immunologicznych) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W04 K1A_W37 zna i rozumie podstawy mikrobiologii ogólnej w zakresie bakteriologii, wirusologii i mykologii oraz zagadnień z zakresu immunologii. P1A_W07 K1A_W38 objaśnia zasady stosowania technik wykorzystywanych w badaniach 99 mikrobiologicznych i immunologicznych, ma wiedzę w zakresie stosowania sprzętu laboratoryjnego w laboratorium. P1A_U01 P1A_U06 K1A_U10 stosuje zasady ergonomii w pracy laboratoryjnej, planuje i przeprowadza eksperyment, potrafi wykorzystać poznane techniki badawcze, interpretuje i wyciąga wnioski. Wykorzystuje nabyte umiejętności w środowisku zawodowym oraz w innych środowiskach. P1A_U06 K1A_U03 posługuje się najnowszymi technikami stosowanymi w laboratorium mikrobiologicznym i immunologicznym. P1A_U02 P1A_U03 P1A_U07 K1A_U02 korzysta ze źródeł literaturowych oraz innych źródeł (e-learning), potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje. P1A_K01, P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności z w zakresie mikrobiologii i immunologii. P1A_K02 K1A_U02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład - egzamin końcowy, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia ćwiczeń, przeprowadzony w formie pisemnej. Egzamin: I termin – forma pisemna, dalsze terminy – ustna Trzy pytania pytanie I – 2 pkt pytanie II – 2pkt pytanie III – 2 pkt Czas trwania egzaminu / zaliczenia – 90 min. Ocena – dostateczny – 4 pkt dostateczny plus – 5 pkt dobry – 6 pkt dobry plus lub b. dobry – 6 pkt + oryginalność udzielonej odpowiedzi. Ćwiczenia laboratoryjne - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich ćwiczeń laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji w ramach programu laboratorium. Ocenie podlegają: testy sprawdzające wiedzę (zamknięte i otwarte) – ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów i test umiejętności praktycznych. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: - wykład (30 godz.) - zajęcia laboratoryjne (45 godz.) i konsultacje (10 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (55 godz.) - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie (30 godz. + 2 godz.) Łącznie 172 godzin = 6 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 30+45+10+2 godz. = 87 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS, nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 45+10+55 godz. =110 godz., co odpowiada 4 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • Kunicki-Goldfinger W. Życie bakterii. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998 100 • • • • Collier L., Oxford J. Wirusologia – podręcznik dla studentów medycyny, stomatologii i mikrobiologii. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 1996 Schlegel H. Mikrobiologia ogólna. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1996 Węgleński P. (red.). Genetyka Molekularna. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1996 Pawlaczyk-Szpilowa M. Mikrobiologia wody i ścieków. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1980 Literatura uzupełniająca • • • • • Buczek J., Deptuła W., Gliński Z., Jarosz J., Stosik M., Wernicki A. Immunologia porównawcza i rozwojowa zwierząt. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2000 Gołąb J, Jakóbisiak M, Lasek W, Immunologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002 Jakóbisiak M. (red.). Immunologia. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1998 Baran E. (red.) Zarys mikologii lekarskiej. VOLUMED, Wrocław 1998 Jabłoński L. Podstawy mikrobiologii lekarskiej. PZWL, Warszawa 1986 Modelowanie matematyczne Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-MM Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Agnieszka Janiak-Osajca dr Agnieszka Janiak-Osajca Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 15 godzin zaliczenie z oceną punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 2 5 Laboratorium 30 godzin 2 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć z przedmiotu modelowanie procesów biologicznych jest nabycie przez studenta wiedzy teoretycznej i praktycznej, w wyniku czego student powinien posiadać umiejętności wykorzystywania rachunku różniczkowego do opisu podstawowych pojęć fizycznych. Na zajęciach laboratoryjnych 101 student ma możliwość zapoznania się z zastosowaniem równań różniczkowych do modelowania zjawisk przyrodniczych. Student ma możliwość zapoznania się i korzystania z programów informatycznych na poziomie pozwalającym na opisywanie i interpretowanie zjawisk przyrodniczych. Wymagania wstępne Znajomość kursu "Podstawy matematyki dla biotechnologów". Zakres tematyczny Fizyczny sens pochodnej. Zastosowania pochodnej do obliczania wartości przybliżonych. Równania różniczkowe rzędu pierwszego. Równania różniczkowe o zmiennych rozdzielonych. Zagadnienia prowadzące do równań różniczkowych. Model wzrostu populacji jako zmiany liczebności w czasie. Wykładnicze prawo wzrostu. Równanie logistyczne. Rozwój populacji w modelu drapieżnik-ofiara, układ Lotki-Volterry. Modele przemian chemicznych i biochemicznych. Matematyczne modelowanie chorób nowotworowych. Interpretacja danych wynikających z zastosowania narzędzi informatycznych. Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej), - praktyczna (samodzielne dochodzenie do wiedzy) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W02 K1A_W41 w interpretacji zjawisk i procesów przyrodniczych zna, rozumie oraz opiera się na podstawach empirycznych, rozumie znaczenie metod matematycznych P1A_W01 P1A_W03 K1A_W42 zna podstawowe pojęcia z zakresu rachunku różniczkowego i równań różniczkowych oraz wykorzystania narzędzi informatycznych P1A_W04 P1A_W06 K1A_W43 wykazuje wiedzę o kluczowych zastosowaniach równań różniczkowych w modelowaniu matematycznym zjawisk przyrodniczych P1A_W06 P1A_W08 K1A_W44 ma wiedzę w zakresie statystyki i informatyki na poziomie pozwalającym na opisywanie i interpretowanie zjawisk przyrodniczych rozumie związki między osiągnięciami z zakresu nauk biologicznych a modelowaniem matematycznym P1A_U05 K1A_U12 stosuje podstawowe metody statystyczne oraz techniki informatyczne do opisu zjawisk i analizy danych P1A_U08 P1A_U09 P1A_U10 K1A_U13 potrafi zastosować równania różniczkowe do modelowania zjawisk ekologicznych, biologicznych, chemicznych i biochemicznych a także epidemiologicznych i immunologicznych wykorzystując przy tym stosowny 102 P1A_U11 język naukowy P1A_U02 P1A_U03 K1A_U02 korzysta ze źródeł literaturowych oraz innych źródeł (e-learning), potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje, potrafi korzystać z technik informacyjnych w celu pozyskiwania i przechowywania danych P1A_U11 K1A_U09 uczy się samodzielnie w sposób ukierunkowany P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład - zaliczenie, do którego student jest dopuszczany na podstawie uprzedniego zaliczenia ćwiczeń, przeprowadzony w formie pisemnej. Zaliczenie wykładu trwające 45 minut zawiera 20 zamkniętych pytań. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 12 pkt. (60%) na 20 pkt. możliwych do zdobycia. Ćwiczenia laboratoryjne - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen z zadań realizowanych w trakcie zajęć oraz przedstawienie w formie prezentacji POWER POINT referatu na zadany temat. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: - wykład (15 godz.) - zajęcia laboratoryjne (30 godz.) i konsultacje (30 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (50 godz.) - samodzielne przygotowanie referatu (30 godz.) - przygotowanie się do zaliczenia w formie pisemnej i obecność na zaliczeniu (30 godz. + 1 godz.) Łącznie 186 godzin = 5 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 15+30+30 godz. = 75 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+30+50+30 godz. = 140 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • D. Wrzosek, Matematyka dla biologów., WUW 2008 J.D. Murray, Wstęp do Biomatematyki., PWN, 2007 U. Foryś, Matematyka w biologii., Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, 2005 A. Palczewski, Równania różniczkowe zwyczajne., Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, 1999 M. Gewert, Równania różniczkowe zwyczajne., Wyd. Gis. Wrocław. 1998 Literatura uzupełniająca • • P. Holanicki, Z. Nahorski i A. Żochowski, Modelowanie procesów środowiska naturalnego., Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej i Zarządzania, 2000 J.M. Smith, Matematyka w biologii., Wiedza Pow., 1974 103 Ochrona bioróżnorodności Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-OB Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Marcin Bocheński dr Marcin Bocheński Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 15 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Wykład 2 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem kształcenia jest zapoznanie studenta z podstawami ochrony przyrody. Wymagania wstępne Znajomość podstaw ekologii. Zakres tematyczny Przedmiot i cele ochrony przyrody. Rodzaje zasobów przyrody. Zagrożenia zasobów przyrody i różnorodności biologicznej. Historia ochrony przyrody w Polsce i na świecie. Ochrona przyrody w konwencjach i traktatach międzynarodowych. Konwencja o różnorodności biologicznej. Krajowa Strategia Ochrony i Umiarkowanego Użytkowania Różnorodności Biologicznej. System ochrony przyrody w Polsce. Administracyjne organy ochrony przyrody. Pozarządowe organizacje ekologiczne. Ustawa o ochronie przyrody z 2004 roku - treść i komentarze. Czerwone księgi i czerwone listy. Ochrona gatunkowa. Krajowy system obszarów chronionych. Podstawowe sieci i obiekty o znaczeniu krajowym i międzynarodowym. Korytarze eologiczne. Dyrektywy i rozporządzenia unijne. Dyrektywa Siedliskowa i Dyrektywa Ptasia Unii Europejskiej. Sieć NATURA 2000. Podstawy prawne, wykaz obiektów oraz zasady funkcjonowania. Renaturyzacja. Krajowy Program Rolnośrodowiskowy. Projektowanie obszarów ochrony. Plany ochrony rezerwatów, parków krajobrazowych i narodowych oraz obszarów Natura 2000. Ochrona procesu ewolucji. Metody kształcenia 104 Podająca - wykłady w formie prezentacji multimedialnej. praktyczna - ćwiczenia - zapoznawania się z wzorcowymi dokumentacjami, OOŚ, metodami badań. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01, P1A_W04 K1A_W86 ma wiedzę na temat podstawowych zasad ochrony przyrody ożywionej P1A_U07 P1A_U11 potrafi uczyć się samodzielnie w sposób ukierunkowany P1A_K08 P1A_K21 potrafi myśleć i działać w sposób przedsiębiorczy Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład - egzamin końcowy w postaci testu. Obciążenie pracą studenta STACJONARNE Godziny kontraktowe: - wykład 15 godz. - przygotowanie do testu 10 godz. razem 25 godz. = 1 pkt ECTS Obciążenie pracą studenta: - nakład pracy studenta wymnagający obecności prowadzącego: 14+10+5+2 godz. = 31 godz., co jest równe 1 pkt. ECTS; Literatura Literatura podstawowa • • • • • Głowaciński Z., (red.). 1992. Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. ZOP i ZN PAN, Kraków Głowaciński Z., (red.). 2001. Polska czerwona księga zwierząt. Kręgowce. Warszawa. Zarzycki K., Kazimierczakowa R., (red.). 1993. Polska czerwona księga roślin. IB PAN, Kraków. Wiśniewski J., Gwiazdowicz D. 2004. Ochrona przyrody. Wydawnictwo Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu. Poznań Pullin A., S., 2004. Biologiczne podstawy ochrony przyrody. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. Literatura uzupełniająca • erzak L. (red.) Opracowanie ekofizjogrficzne województwa lubuiego. Przyroda ożywiona. Urz. Marszałk. w Zielonej Górze, 2008. Ochrona własności intelektualnej Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-OWI 105 Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Julia Gierałtowicz dr Julia Gierałtowicz Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 15 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Wykład 2 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu zdobycie wiedzy na temat prawa własności intelektualnej, ochrony praw autorskich i praw pokrewnych, zrozumienie podstaw prawa, zrozumienie norm prawnych i ich stosowania oraz przestrzegania w państwie prawa Wymagania wstępne Zakres tematyczny Historia międzynarodowej ochrony praw autorskich i na ziemiach polskich, Źródła prawa autorskiego, Przedmiot prawa autorskiego, pojęcie utworu Pojęcie autora, Zagadnienie współautorstwa, Prawa autorskie do utworu pracowniczego, pracy naukowej i pracy dyplomowej, Pojęcie utworu zależnego, Dozwolony użytek chronionych utworów, Osobiste i majątkowe prawa autorskie, Ochrona osobistych i majątkowych praw autorskich, Zagadnienie repografii, Czas ochrony praw autorskich, Sukcesja praw autorskich, Prawo autorskie do utworów audiowizualnych Prawo autorskie do programów komputerowych Ochrona wizerunku, adresata korespondencji i tajemnicy źródeł informacji Prawa pokrewne, Fundusz Promocji Twórczości, Odpowiedzialność karna za naruszenie prawa autorskich. Metody kształcenia wykład w formie prezentacji Efekty kształcenia Efekty kształcenia Wiedza, umiejętności, kompetencje 106 Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych P1A_W10 K1A_W85 zna i rozumie podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności przemysłowej i prawa autorskiego; potrafi korzystać z zasobów informacji patentowej P1A_U07 K1A_U07 wykazuje umiejętność poprawnego wnioskowania na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł P1A_K01 K1A_K08 rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie P1A_K02 K1A_K02 potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia obecność na wykładach wraz z do wyboru: przygotowaniem pisemnego referatu zaliczającego z jednego z podanych zagadnień tematycznych lub odpowiedź ustna z materiału wykładu Obciążenie pracą studenta Studia stacjonarne: Godziny kontaktowe: Wykład - 15 godzin. Praca własna Studenta: przygotowanie referatu zaliczającego - 10 godzin lub przygotowanie do odpowiedzi ustnej zaliczeniowej 10 godzin; zaliczenie w formie ustnej 2 godziny; dodatkowo Student ma do dyspozycji 20 godzin konsultacji. Razem 57 godzin= 1 pkt ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • • • Prawo autorskie, Komentarz dla praktyków, Rafał Golat, Gdańsk 2008 Autor- Wydawca. Poradnik prawa autorskiego, Andrzej Karpowicz, Warszawa 2009 Dobra intelektualne, Problemy międzynarodowej ochrony, Leonard Łukaszczuk, Warszawa 2009 Ustawa Kodeks Cywilny z dnia 23.04.1964 roku Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4.02.1994 rok Podstawowe techniki inżynierii genetycznej Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PTIG Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące 107 Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Ewa Bok dr Ewa Bok, mgr Justyna Mazurek Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 30 godzin egzamin punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 5 6 Laboratorium 45 godzin 5 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Wykład z podstawowych technik inżynierii genetycznej ma za zadanie przedstawienie studentowi zagadnień z zakresu technik wykorzystywanych do manipulacji materiałem genetycznym, różnych technik klonowania DNA oraz technik rekombinacji DNA wykorzystywanych do produkcji białek. Zajęcia laboratoryjne mają na celu zapoznanie studenta z zasadami bezpiecznej pracy w laboratorium biologii molekularnej oraz przekazanie praktycznej wiedzy na temat podstawowych technik inżynierii genetycznej. Student powinien nabyć umiejętność przeprowadzenia eksperymentu klonowania oraz wypracować umiejętność krytycznej analizy i właściwej interpretacji wyników. Wymagania wstępne Kurs prowadzony jest w oparciu o wiedzę z wcześniejszych wykładów z biochemii, genetyki ogólnej, molekularnej i mikrobiologii Zakres tematyczny Wykład: Termin „inżynieria genetyczna”. W jakim celu wykorzystuje się techniki inżynierii genetycznej? Korzyści i zagrożenia wynikające z manipulowania genami. Inżynieria genetyczna w świetle zagadnień moralnych i etycznych. Najważniejsze odkrycia w biologii molekularnej. Struktura i fizykochemiczne właściwości DNA i RNA. Organizacja materiału genetycznego u prokariota i eukariota. Metody izolacji i oczyszczania DNA. Enzymy restrykcyjne jako podstawowe narzędzie w inżynierii genetycznej. Inne enzymy wykorzystywane do klonowania. Wektory wykorzystywane do klonowania. Dobór odpowiedniego typu wektora w zależności od docelowych komórek gospodarza. Metody wprowadzania DNA do komórek prokariotycznych i eukariotycznych. Schemat klonowania DNA. Strategie klonowania. Tworzenie bibliotek genomowych i cDNA. Selekcja i skrining pozytywnych klonów. Inżynieria białek: - metoda racjonalnego projektowania, - metoda ukierunkowanej ewolucji. Ekspresja rekombinowanych białek. Wykorzystanie E. coli do produkcji rekombinowanych białek. Identyfikacja oddziaływań między białkami - drożdżowy system dwuhybrydowy Y2H. Zajęcia laboratoryjne: -przygotowanie wektora-izolacja i oczyszczanie DNA plazmidowego, -technika prowadzenia rozdziału elektroforetycznego kwasów nukleinowych, - przygotowanie komórek kompetentnych, - przygotowanie wstawki do klonowania, - ligacja, - transformacja komórek 108 kompetentnych, - analiza restrykcyjna rekombinanowanych plazmidów, - ekspresjonowanie i oczyszczanie rekombinowanego białka oraz analiza jego nadekspresji w rozdziale SDS-PAGE. Metody kształcenia Podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej). Praktyczna (ćwiczenia w sali laboratoryjnej wyposażonej w odpowiedni sprzęt i aparaturę badawczą) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A_W45 Rozumie zagadnienie rekombinacji genetycznej, opisuje podstawowe techniki inżynierii genetycznej, dostrzega związek pomiędzy strukturą i organizacją genomu, a możliwością wykorzystania poszczególnych technik. K1A_W46 Planuje badania z wykorzystaniem poznanych technik inżynierii genetycznej. Tłumaczy zasady posługiwania się sprzętem, który stanowi wyposażenie pracowni biologii molekularnej. P1A_U01 P1A_U04 K1A_U06 Stosuje poznane techniki inżynierii genetycznej, potrafi samodzielnie zaplanować i wykonać prosty eksperyment, wykonuje bardziej złożone zadania badawcze pod kierunkiem prowadzącego. P1A_U02 K1A_U02 Wykorzystuje dostępne źródła literaturowe w języku polskim i angielskim, w zakresie technik inżynierii genetycznej. P1A_U06 K1A_U03 Przeprowadza poprawną analizę i interpretację uzyskanych wyników, formułuje odpowiednie wnioski. P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 Rozumie potrzebę ciągłego kształcenia się i doskonalenia swoich umiejętności w zakresie technik inżynierii genetycznej. P1A_K02 K1A_K02 Wykazuje umiejętność pracy w zespole i organizacji zadań w określonym zakresie, stosuje się do wskazówek prowadzącego. P1A_W01 P1A_W04 P1A_W07 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład – warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu pisemnego, trwającego 90 min, do którego student jest dopuszczony na podstawie zaliczonego laboratorium. Egzamin zawiera 30 pytań (otwartych i zamkniętych), do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 60% punktów możliwych do zdobycia. Laboratorium - warunkiem zaliczenia jest obecność na zajęciach, aktywny udział w ćwiczeniach oraz uzyskanie pozytywnych ocen z kolokwiów pisemnych w formie 109 pytań otwartych i zamkniętych (wymagane powyżej 60% punktów możliwych do zdobycia). Ocena końcowa to średnia arytmetyczna pozytywnych ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: - wykład (30 godz.) - zajęcia laboratoryjne (45 godz.) konsultacje (20 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (40 godz.) - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie (40 godz. + 2 godz.) Łącznie 177 godzin = 6 punktów ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 30+45+20+2 godz. = 97 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 45+40+20godz. = 105 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Nicholl D., An Introduction to Genetic Engineering, Cambridge University Press, 2008 Kur J., Podstawy inżynierii genetycznej, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, 1994 Węgleński P. (red.), Genetyka molekularna, PWN, 2006. Turner P.C., McLennan A.G., Bates A.D., White M.R.H., Biologia molekularna. Krótkie wykłady, PWN, 2007. Buchowicz J., Biotechnologia molekularna. Modyfikacje genetyczne, postępy, problemy, PWN, 2009 Literatura uzupełniająca • • Sadakierska-Chudy A., Dąbrowska G., Goc A., Genetyka ogólna. Skrypt do ćwiczeń dla studentów biologii, UMK, 2004. Reiss MJ., Straughan R., Poprawianie natury. Inżynieria genetyczna-nauka i etyka, Amber, 1997 Podstawy biologii Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PB Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Katarzyna Dancewicz dr Katarzyna Dancewicz, dr hab. Grzegorz Iszkuło Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 5 Studia stacjonarne 110 Wykład 30 godzin 1 egzamin Laboratorium 30 godzin 1 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem przedmiotu jest przedstawienie systematyki, morfologii, anatomii, reprodukcji oraz filogenezy najważniejszych taksonów organizmów żywych. Ponadto, celem zajęć laboratoryjnych jest opanowanie podstawowych zasad bezpiecznej pracy w laboratorium biologicznym, opanowanie techniki mikroskopowania oraz samodzielnego wykonywania preparatów mikroskopowych i rysunków spod mikroskopu. Zakłada się, że student będzie znał podstawowe pojęcia biologiczne, rozumiał podstawowe procesy życiowe organizmów żywych, znał podstawy morfologii, anatomii i reprodukcji organizmów, potrafił rozpoznać i sklasyfikować przedstawicieli poszczególnych taksonów organizmów żywych, oraz wybranych przedstawicieli polskiej flory i fauny. Wymagania wstępne Wiadomości z zakresu biologii określone minimum programowym liceum ogólnokształcącego. Zakres tematyczny WYKŁAD: Podstawy taksonomii i nomenklatury biologicznej. Charakterystyka najważniejszych taksonów organizmów żywych: systematyka, podstawowe zagadnienia z morfologii, anatomii, ekologii, reprodukcji oraz filogenezy. LABORATORIUM: Zapoznanie się z budową morfologiczną i anatomiczną organizmów reprezentujących florę i faunę w ujęciu systematycznym. Rozpoznawanie wybranych gatunków roślin i zwierząt. Metody kształcenia WYKŁAD: wykład informacyjny z elementami wykładu problemowego w formie prezentacji multimedialnej. LABORATORIUM: metoda podająca – pogadanka, metody praktyczne – pokaz, ćwiczenia laboratoryjne. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W04 K1A_W47 Definiuje i tłumaczy podstawowe pojęcia biologiczne. Wyjaśnia podstawy morfologii, anatomii i reprodukcji organizmów żywych. P1A_W07 K1A_W48 Objaśnia zasady stosowania technik mikroskopowych i preparacyjnych oraz ma wiedzę w zakresie stosowania sprzętu laboratoryjnego w pracowni 111 biologicznej. P1A_U01 P1A_U06 K1A_U10 Stosuje zasady ergonomii w pracy laboratoryjnej. Planuje i przeprowadza badania z wykorzystaniem mikroskopu świetlnego oraz stereoskopowego. Rozumie podstawowe zasady bezpiecznej pracy w laboratorium biologicznym. Rozpoznaje i właściwie analizuje preparaty mikroskopowe, samodzielnie wykonuje preparaty mikroskopowe. Samodzielnie rozpoznaje i klasyfikuje przedstawicieli poszczególnych taksonów organizmów żywych, oraz wybranych przedstawicieli polskiej flory i fauny. P1A_U02 P1A_U03 K1A_U02 Korzysta ze źródeł literaturowych oraz innych źródeł (e-learning), interpretuje i łączyć w spójną całość uzyskane informacje. P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 docenia istotność posiadania podstawowej wiedzy z podstaw biologii dla zrozumienia wielu innych dziedzin nauk biologicznych; dostrzega, na czym polega rzetelność w prowadzeniu badań laboratoryjnych. P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia WYKŁAD: egzamin - warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest uzyskanie pozytywnej oceny z laboratoriów. Egzamin w formie pisemnej trwający 60 minut zawiera 60 zamkniętych pytań (ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów). LABORATORIUM: zaliczenie z oceną - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich testów sprawdzających wiedzę (w formie zamkniętych i otwartych pytań, ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów) oraz praktyczne umiejętności studenta z zakresu rozpoznawania i opisywania budowy oglądanych na zajęciach gatunków roślin i zwierząt. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: wykład (30h), zajęcia laboratoryjne (30h) i konsultacje (5h). Praca samodzielna studenta: przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (35h), przygotowanie się do testu sprawdzającego umiejętności (35h), przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie (30+2h). ŁĄCZNIE: 167 godzin = 5 ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30+30+5+2h = 67 godzin, co odpowiada 2 punktom ECTS; nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+5+35+35h = 105 godzin, co odpowiada 3 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • Szweykowska A., Szweykowski J., Botanika systematyczna, tom 2, PWN, Warszawa, 2009 (ewentualnie starsze) Lack A.J., Evans D.E., Biologia roślin - krótkie wykłady. PWN, Warszawa, 2005 Jura Cz., Bezkręgowce. PWN, Warszawa, 2002 Rajski A., Zoologia, PWN, Warszawa, 1998 112 • Zamachowski W., Zyśk A. Strunowce Chordata, WNAP, Kraków, 2002 Literatura uzupełniająca • • • • Solomon, Berg, Villee, Biologia Mulico, Warszawa, 2000 Rutkowski L. Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. PWN, Warszawa, 2006 Seneta W., Dolatowski J., Dendrologia. PWN, Warszawa, 2000 (lub nowsze) Rybak J., Bezkręgowe zwierzęta słodkowodne, PWN, Warszawa, 2000 Podstawy biotechnologii Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PB Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące prof. dr hab. Lucyna Słomińska prof. dr hab. Lucyna Słomińska Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 15 godzin zaliczenie z oceną 2 Studia stacjonarne Wykład 1 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zapoznanie się podstawowymi pojęciami wstępującymi w biotechnologii, historią biotechnologii, rodzajami podziału biotechnologii, zaletami procesów biotechnologicznych, czynnikami biotycznymi oraz znajomością zastosowań współczesnej biotechnologii. Wymagania wstępne Znajomość podstaw biologii, chemii, fizyki 113 Zakres tematyczny Definicja nauki biotechnologia, podział, okresy rozwoju, cechy charakterystyczne, czynniki biotyczne. Narzędzia biotechnologii: enzymy i drobnoustroje Technologie tradycyjne i nowoczesne. Procesy biotechnologiczne: zalety. Materiał genetyczny komórki. Zastosowanie współczesnej biotechnologii i produkty biotechnologiczne Metody kształcenia -podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje PIA_W01 K1A_W16 ma wiedzę z zakresu podstaw biotechnologii PIA_W03 K1A_W17 definiuje pojęcia i procesy zachodzące przy udziale czynników biotycznych biotechnologii PIA_U07 K1A_U07 nazywa i opisuje zastosowanie procesów biotechnologicznych P1A_K01 K1A_K01 rozumie potrzebę uczenia się PIA_K07 K1A_K07 wykazuje potrzebę aktualizowania wiedzy Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład – zaliczenie w formie pisemnej. Trwa 45 minut i obejmuje 10 pytań zamkniętych. Do zaliczenia na ocenę pozytywną wymagane są odpowiedzi na 6 pytań Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: – wykład (15 godz.) i konsultacje ( 15 godz.) Praca samodzielna studenta : -przygotowanie do zaliczenia w formie pisemnej i obecność na zaliczeniu (30 godz. +1 godz) Łącznie 61 godz. = 2 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 15+15= 30 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+15+1 godz.= 46 godz. co odpowiada 1 punktowi ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • Chmiel A.. Biotechnologia . Podstawy mikrobiologiczne i biochemiczne. 1998, PWN Chmiel A.. Biotechnologia . Podstawy mikrobiologiczne i biochemiczne. 1998, PWN Viesturs U.E. Biotechnologia. 1992.Wyd. Naukowo-Techniczne, Warszawa 114 • Russel S.. Biotechnologia. 1990, PWN Literatura uzupełniająca • • Fiedurek J. Podstawy wybranych procesów biotechnologicznych, 2004, Wyd. UMCS Grzywacz R.: Procesy i reaktory biochemiczne, 1993, Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej W-wa Podstawy matematyki dla biotechnologów Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PMDB Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Włodzimierz Łenski dr hab. Włodzimierz Łenski Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 30 godzin egzamin punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 1 5 Ćwiczenia 30 godzin 1 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zapoznanie studenta z elementami logiki i teorii mnogości, metodami rozwiązywania układów równań liniowych, z podstawowymi pojęciami, twierdzeniami i metodami stosowanymi w rachunku różniczkowym i całkowym funkcji jednej zmiennej oraz z zastosowaniami prezentowanej teorii w rozwiązywaniu zadań. Wymagania wstępne Znajomość matematyki na poziomie szkoły ponad gimnazjalnej. Zakres tematyczny 115 WYKŁAD Elementy logiki, zbiory, ciągi i szeregi, granica i ciągłość funkcji, pochodna funkcji i jej zastosowania, całka nieoznaczona, oznaczona i niewłaściwa, liczby zespolone, macierze i wyznaczniki, układy równań liniowych. ĆWICZENIA Wykonywanie operacji na zdaniach i funkcjach zdaniowych. Wykonywanie operacji na zbiorach. Wyznaczanie dziedziny i zbioru wartości funkcji. Badanie własności ciągów. Obliczanie granic ciągów i funkcji. Badanie zbieżności szeregów. Obliczanie pochodnych. Stosowanie reguły de L’Hospitala do obliczania granic funkcji. Wyznaczanie punktów przegięcia oraz przedziałów wklęsłości i wypukłości. Badanie przebiegu zmienności funkcji. Całkowanie funkcji przy pomocy metod poznanych na wykładzie. Obliczanie całek oznaczonych i ich stosowanie w geometrii i fizyce. Obliczanie całek niewłaściwych. Badanie własności macierzy i rozwiazywanie układów równań liniowych. Metody kształcenia Wykład - wykład konwencjonalny z wykorzystaniem narzędzi multimedialnych, Ćwiczenia - ćwiczenia audytoryjne, praca w grupie Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych P1A_W03 P1A_U01 P1A_K01, P1A_K03 Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A_W92 Student zna podstawy logiki matematycznej i teorii zbiorów. Student zna elementy algebry macierzy i metody obliczania wyznaczników Student zna metody rozwiązywania ogólnych układów równań liniowych. Wie co to jest funkcja i jej granica. Zna i rozumie pojęcia granicy ciągu oraz zbieżności szeregu liczbowego. Student zna i rozumie pojęcie pochodnej i różniczki funkcji. Wie czym jest reguła de L’Hospitala i do czego służy. Zna podstawowe pojęcia i twierdzenia rachunku całkowego. Zna podstawowe metody całkowania całek nieoznaczonych i oznaczonych K1A_U32 Student potrafi zbadać wartość logiczną zdania. Posługuje się kwantyfikatorami. Student umie wykonywać pewne operacje na macierzach i obliczać wyznaczniki Student umie rozwiązywać ogólne układy równań liniowych. Potrafi wyznaczać granice ciągów i funkcji oraz badać ich własności. Bada zbieżność szeregu liczbowego. Student oblicza pochodne i posługuje się nimi w badaniu monotoniczności, ekstremów oraz przedziałów wklęsłości i wypukłości funkcji. Umie zbadać przebieg zmienności funkcji. Oblicza niektóre typy całek nieoznaczonych. Potrafi korzystać z całek oznaczonych K1A_K12 Student potrafi samodzielnie wyszukiwać oraz analizować informacje dostępne w literaturze i w internecie. Rozumie potrzebę podnoszenia swoich kompetencji zawodowych Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia 116 Wykład: Warunkiem zaliczenia jest pozytywna ocena z egzaminu. Ćwiczenia: Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich kolokwiów Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: - wykład (30 godz.) - ćwiczenia (30 godz.) i konsultacje (30 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć (30 godz.) - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie (30 godz. + 2 godz.) Łącznie 152 godzin = 5 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: Nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30+30+30+2 godz.=92 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS, Nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+30+30 godz.=90 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • R. Leitner, Zarys matematyki wyższej, cz. I i II, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1994 R. Leitner, J. Zacharski, Zarys matematyki wyższe, cz. III, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1994. W. Leksiński, I. Nabiałek, W Żakowski, Matematyka dla studiów eksperymentalnych, Warszawa 1993 M. Gewert, Z. Skoczylas , Analiza Matematyczna 1 Przykłady i zadania, Wrocław 2007 D. A. McQuarrie, Matematyka dla przyrodników i inżynierów, cz. I, II i III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005/2006 Literatura uzupełniająca • • • W. Krysicki, L. Włodarski, Analiza matematyczna w zadaniach, cz. I i II, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004 W. Stankiewicz, J. Wojtowicz, Zadania z matematyki dla wyższych uczelni technicznych, cz. I i II, PWN, Warszawa 1995 W Żakowski, Matematyka, Cwiczenia problemowe, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1995 Prakseologia Kod przedmiotu: 13.1-WB-OS1-PRAK Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Artur Wandycz dr Artur Wandycz 117 Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia Wykład 15 godzin 1 zaliczenie z oceną Ćwiczenia 15 godzin 1 zaliczenie z oceną Forma zajęć punkty ECTS Studia stacjonarne 2 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Wzbogacenie wiedzy i umiejętności studentów o treści dotyczące skutecznego funkcjonowania człowieka w społeczeństwie. Doskonalenie umiejętności pracy zespołowej i samodzielnej. Wymagania wstępne Podstawy wiedzy o człowieku i społeczeństwie - poziom szkoły średniej. Zakres tematyczny Wykład. Koncepcje organizacji. Kierowanie. Efektywność organizacji. Społeczny kontekst decyzji. Myślenie i twórcze rozwiązywanie problemów. Komunikacja społeczna. Zarządzanie zasobami ludzkimi. Zachowanie i działanie w organizacji. Ergonomia. Stres pracy. Ćwiczenia. Omówienie historycznych i aktualnych wydarzeń kulturowych, politycznych, społecznych i ekonomicznych wpływających na życie i funkcjonowanie społeczeństw. Przygotowanie w zespole opracowania na zadany temat. Metody kształcenia Wykład zdalny (w postaci multimedialnej), dyskusja, pogadanka, ćwiczenia. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W08 K1A_W51 rozumie związki między celem, planowaniem działania a jego skutkiem P1A_U03 K1A_U28 wyszukuje i wykorzystuje dostępne źródła informacji K1A_U28 interpretuje wyszukane informacje, decyduje o przydatności danych z różnych źródeł, sporządza opracowania na podstawie wyciągniętych wniosków P1A_U07 118 P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład – zaliczenie przeprowadzane w formie pisemnej - trwające 60 minut (zawiera 10 pytań, każde pytanie – 1 pkt.). Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 6 pkt. (60%) na 10 pkt. możliwych do zdobycia. Ćwiczenia - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen z dwóch pisemnych sprawdzianów wiedzy – ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów z każdego sprawdzianu oraz pozytywnie ocenione pisemne opracowanie na zadany zespołowi (grupie) temat. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna pozytywnych ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: - ćwiczenia (15 godz.) i konsultacje (15 godz.) Praca samodzielna studenta: wykład zdalny – e-learning (15 godz.) - przygotowanie opracowania zadanego tematu w zespole (10 godz.) - przygotowanie się do pisemnego zaliczenia wiedzy z przedmiotu i obecność na zaliczeniu (10 godz. + 1 godz.) Łącznie 66 godzin = 2 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 15+15+1 godz. = 31 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 15+10+10 godz. = 35 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Ariely D., Potęga irracjonalności, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2009. Chmiel N. (red.), Psychologia pracy i organizacji, GWP, Gdańsk 2003. Cialdini R., Wywieranie wpływu na ludzi, GWP, Gdańsk 2004. Koźmiński A. K., Piotrowski W. (red.), Zarządzanie. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997. Robbins S. P., Skuteczne podejmowanie decyzji, PWE, Warszawa 2005. Literatura uzupełniająca • • • • • Mroziewski M., Style kierowania i zarządzania, Difin, Warszawa 2005. Proctor T., Twórcze rozwiązywanie problemów. Podrecznik dla menedżerów, GWP, Gdańsk 2003. Robbins S. P., Zasady zachowania w organizacji, Zysk i S-ka, Poznan 2001. Stoner J.A.F., Freeman R.E., Gilbert D.R. Jr., Kierowanie, PWE, Warszawa 2001. Wren K., Wpływ społeczny, GWP, Gdańsk 2005. Praktyka zawodowa Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PZ Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski 119 Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Elżbieta Roland dr Elżbieta Roland Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 120 godzin zaliczenie 3 Studia stacjonarne Ćwiczenia 4 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu 1.Pogłębienie i poszerzenie wiadomości teoretycznych uzyskanych na zajęciach dydaktycznych. 2.Doskonalenie umiejętności w zakresie wykonywanych czynności na poszczególnych stanowiskach pracy. 3. Zapoznanie się z techniką prowadzenia dokumentacji na różnych stanowiskach pracy i poprawnym jej prowadzeniu. 4. Zapoznanie się z prawidłową organizacją pracy w podmiotach gospodarczych i jednostkach organizacyjnych, w warunkach gospodarki rynkowej. 5. Kształcenie umiejętności pracy w zespołach ludzkich, przygotowanie do samodzielnej pracy oraz do podejmowania decyzji. 6. Kształcenie poczucia odpowiedzialności za wykonywaną pracę i podejmowane decyzje. 7. Kształcenie poczucia etyki zawodowej. Wymagania wstępne Wiedza i umiejętności objęte programem studiów I stopnia Zakres tematyczny 1. Poznanie wybranych elementów działalności jednostki, w której odbywa się praktyka. 2. Charakterystyka jednostki, w której odbywa się praktyka. 3. Stosowane przez jednostkę metody zarządzania. 4. Zarządzanie zasobami ludzkimi. 5. Organizacja pracy na wybranym stanowisku pracy. 6. Zadania realizowane na wybranym stanowisku. Metody kształcenia praktyczna Efekty kształcenia Efekty kształcenia Wiedza, umiejętności, kompetencje Obszarowe w Kierunkowe zakresie nauk 120 przyrodniczych P1A_W04 K1A_W52 1. Student wzbogaca swoją wiedzę i umiejętności uzyskane na zajęciach dydaktycznych. P1A_W04 K1A_W52 2. Student zna dokumentację wymaganą na różnych stanowiskach pracy i potrafi poprawnie ją prowadzić. P1A_W11 K1A_W86 3. zna ogólne zasady tworzenia i rozwoju form indywidualnej przedsiębiorczości, wykorzystującej wiedzę z zakresu dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla kierunku biotechnologia P1A_U01 K1A_U01 1.Student potrafi wykonywać poprawnie poszczególnych stanowiskach pracy. P1A_K02 K1A_K02 1.Student potrafi pracować w zespole P1A_K05 K1A_K04 2. Student ma poczucie odpowiedzialności za wykonywaną pracę i podejmowane decyzje czynności wymagane Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Praktykę zalicza się na podstawie stosownej dokumentacji (dziennik praktyk) potwierdzonej przez Zakład pracy, przedłożonej Opiekunowi praktyk na Wydziale. Formalnym wyrazem zaliczenia praktyki jest dokonanie wpisu w indeksie oraz na karcie egzaminacyjnej przez Opiekuna praktyk na Wydziale. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe - konsultacje 3 godz. Praca samodzielna - praktyka w zakładzie pracy - 120godz Łącznie 123 godzin = 3 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: -nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 3 godz. nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 120 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS. Promocja Zdrowia - Przedmiot wybieralny I-b Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PZ Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące 121 na dr Ewa Nowacka-Chiari Forma zajęć dr Ewa Nowacka-Chiari Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 15 godzin zaliczenie z oceną 2 Studia stacjonarne Ćwiczenia 2 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Poznanie i zrozumienie roli czynników wpływających bezpośrednio i długofalowo na zdrowie. Nabycie umiejętności aktywnego i świadomego kształtowania swojego zdrowia - właściwego postępowania w różnych fizjologicznie ważnych okresach życia, propagowania zdrowego stylu życia. Poznanie profesjonalnych źródeł bibliograficznych. Doskonalenie sposobu pracy indywidualnej i zespołowej. Wymagania wstępne Wiedza z zakresu biologii człowieka - poziom szkoły średniej. Zakres tematyczny Zdrowie i jego uwarunkowania - koncepcja Lalonda, zachowania zdrowotne; WHO i jej znaczenie w promocji zdrowia. Zagrożenia cywilizacyjne zdrowia: wzorce żywieniowe, znaczenie rolnictwa ekologicznego; zaburzenia prawidłowej masy ciała, zespół metaboliczny, choroby układu krążenia, nowotwory, choroby zakaźne; stres i jego konsekwencje, depresja, uzależnienia, wady postawy; profilaktyka i leczenie. Kształtowanie postaw prosomatycznych – aktywność ruchowa, organizacja pracy i wypoczynku. Zagrożenia rozwoju prenatalnego, poradnictwo genetyczne, opieka prenatalna; metody oceny rozwoju progresywnego. Metody kształcenia metoda praktyczna - pokaz multimedialny (przygotowany przez studentów), metoda podająca pogadanka, projekt Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W04 dobiera nazewnictwo stosowane w promocji zdrowia; wskazuje mechanizmy homeostatyczne odpowiedzialne za stan zdrowia, 122 P1A_W08 rozpoznaje zależności zdrowia osobniczego z możliwościami społecznogospodarczymi zdrowego społeczeństwa P1A_U02 P1A_U03 P1A_U07 korzysta ze źródeł literaturowych oraz innych źródeł (strony internetowe), potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje P1A_U11 uczy się samodzielnie w sposób ukierunkowany P1A_K01 P1A_K05 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności poznawczych; jest świadomy dynamicznych zmian stanu wiedzy, dba o jej uaktualnianie P1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Uzyskanie pozytywnych ocen z zadań realizowanych w trakcie zajęć oraz przedstawienie PROJEKTU (praca zespołowa): scenariusz działania na rzecz wybranego środowiska, obejmujący następujące informacje kluczowe: •temat przewodni, •adresat działań, •przebieg działań, •oczekiwane rezultaty. Należy go przygotować i przedstawić w formie prezentacji multimedialnej. Ocena końcowa to średnia arytmetyczna pozytywnych ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: ćwiczenia - 15 godz. i konsultacje - 15 godz. Praca samodzielna studenta: przygotowanie do zajęć - 20 godz., przygotowanie projektu - 10 godz. Łącznie: 60 godzin = 2 ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 15+15 godz. = 30 godz. co odpowiada 1 punktowi ECTS, nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 15+20+10 godz. = 45 godz. co odpowiada 1 punktowi ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Gromadzka-Ostrowska J., Włodarek D., Toeplitz Z.: Edukacja zdrowotna, Wydawnictwo SGGW, Warszawa, 2003. Karski J.B.: Promocja zdrowia, Wydawnictwo IGNIS, Warszawa, 1999. Karski J.B.: Promocja zdrowia dziś i perspektywy jej rozwoju w Europie, Wyd. CeDeWu, Warszawa, 2009. Lwow F., Milewicz A.: Promocja zdrowia, Podręcznik dla studentów i lekarzy, Wyd. Medyczne Urban & Partner, Wrocław, 2004. Tuszyńska-Bogucka V., Bogucki J.: Styl życia a zdrowie, Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Czelaj, Lublin, 2005. Literatura uzupełniająca 123 • • • • Karski J.B.: Praktyka i teoria promocji zdrowia, Wybrane zagadnienia, CeDeWu Sp. z o.o., Warszawa, 2003. Korczak C.W.: Higiena i ochrona zdrowia, PZWL, Warszawa, 1994. Wolański N.: Ekologia człowieka, t.2, PWN, Warszawa, 2006. Wolański N., Rozwój biologiczny człowieka, PWN, Warszawa, 2005. Przedmiot wybieralny 1A - semestr 2- Zarys histologii roślin i zwierząt Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW1A Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Renata Grochowalska dr Renata Grochowalska Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 15 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 2 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć jest zapoznanie studentów z histologią roślin i zwierząt Wymagania wstępne znajomość podstaw biologii, botaniki i zoologii Zakres tematyczny Klasyfikacja tkanek. Charakterystyka i podział tkanek twórczych. Budowa, podział i funkcje tkanek miękiszowych. Budowa, rodzaje i występowanie tkanek wzmacniających. Charakterystyka tkanek okrywających Elementy budowy i funkcje tkanek przewodzących. Klasyfikacja nabłonków ze względu na budowę i funkcję. Cechy charakterystyczne i funkcje tkanki nabłonkowej. Podział gruczołów i sposoby wydzielania. Budowa i funkcje skóry ssaka. Wytwory naskórka i skóry właściwej. Ogólna budowa tkanki 124 łącznej i jej funkcje. Tkanka łączna właściwa - budowa, funkcje, występowanie. Tkanka łączna oporowa. Tkanka łączna płynna. Budowa włókna mięśniowego. Rodzaje tkanek mięśniowych – budowa włókna, funkcjonowanie i występowanie. Budowa i rodzaje neuronów, rola komórek glejowych. Rodzaje synaps. Struktury nerwowe (nerwy, zwoje, mózg, rdzeń kręgowy, ośrodki nerwowe, istota szara i biała). Metody kształcenia Metoda praktyczna - ćwiczenia laboratoryjne z wykorzystaniem mikroskopów i binokularów, zestawów preparatów i zgromadzonego materiału biologicznego. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A_W58 zna i rozumie podstawy zoologii ogólnej i systematycznej w zakresie histologii tkanek zwierzęcych,zna i rozumie podstawy botaniki ogólnej i systematycznej w zakresie cytologii i histologii roślin, K1A_W59 objaśnia zasady stosowania technik mikroskopowych i preparacyjnych oraz ma wiedzę w zakresie stosowania sprzętu laboratoryjnego w pracowni biologicznej P1A_U01 P1A_U06 K1A_U10 stosuje zasady bezpiecznej pracy w laboratorium, planuje i przeprowadza eksperyment, potrafi wykorzystać poznane techniki badawcze (preparacja materiału biologicznego, analiza z wykorzystaniem mikroskopu, stereoskopu), interpretuje i wyciąga wnioski. Wykorzystuje nabyte umiejętności w środowisku zawodowym oraz w innych środowiskach. P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności z histologii P1A_K02 K1A_K02 potrafi działać w grupie i organizować pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. P1A_W01 P1A_W04 P1A_W07 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Ćwiczenia laboratoryjne - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich ćwiczeń laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji w ramach programu laboratorium. Ocenie podlegają: testy sprawdzające wiedzę (zamknięte i otwarte) – ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów. Ocenie podlega też umiejętność rozpoznawania preparatów tkankowych (mikroskopowych)test praktycznych umiejętności(z 20 preparatów rozpoznanie 11). Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta 125 STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: - zajęcia laboratoryjne (15 godz.) i konsultacje (5 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (15 godz.) Łącznie 35 godzin = 1 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 15+5 godz. = 30 godz., co odpowiada 1 pkt. ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 15 godz. , co odpowiada 1 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • Anatomia roślin - E. Malinowski, PWN W-wa Zawistowski S., Zarys histologii, PZWL, Warszawa, 1976 Z. Hejnowicz, Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych., PWN Warszawa, 2002 Rajski A., Zoologia, PWN, Warszawa, 1998 Literatura uzupełniająca • • Solomon, Berg, Villee, Biologia Mulico, Warszawa, 2000 R. Ochocka (1999) Ćwiczenia z botaniki- cytologia, histologia i organografia. Wydawnictwo Akademii Medycznej w Gdańsku Przedmiot Wybieralny 1B - (semestr 2) - Biotechnologia żywności Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW1B Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące prof. dr hab. Lucyna Słomińska prof. dr hab. Lucyna Słomińska, dr Andrzej Jurkowski Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 15 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 2 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu 126 Poznanie możliwości zastosowania czynników biotycznych w technologii żywności. Wymagania wstępne Podstawy biotechnologii, chemii, fizyki. Zakres tematyczny Wykład. Bioreaktory: zasada działania, wymagania, kryteria podziału, kryteria zmiany skali. Bioprocesy: biosynteza, biotransformacja, biohydroliza, fermentacja, bioługowanie, biodegradacja. Podstawowe operacje i procesy w biotechnologii. Technologie fermentacyjne: rodzaje, cechy charakterystyczne, znaczenie, zastosowanie. Metody wydzielania produktów biotechnologicznych: sączenie, filtracja, wirowanie, flotacja. Przetwarzanie surowców roślinnych i zwierzęcych. Produkty uboczne, niekorzystne procesy biotechnologiczne w przemyśle spożywczym. Synteza mikrobiologiczna witamin. Zagrożenia ze strony biotechnologii – klasyfikacja drobnoustrojów pod katem biozagrożen, czynniki zmniejszające zagrożenia, kategorie, w których powinna być rozważana analiza biozagrożeń. Laboratorium. Procesy fermentacji i biosyntezy w przemyśle spożywczym. Fermentacja etanolowa na przykładzie przemysłu browarniczego i winiarskiego. Produkcja kwasów organicznych. Praktyczne wykorzystanie bakterii kwasu mlekowego. Biosynteza składników żywności - biosynteza dekstranu. Enzymatyczna modyfikacja składników żywności na przykładzie sacharydów. Metody kształcenia - podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej) - praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne w formie doświadczeń z wykorzystaniem sprzętu i urządzeń w pracowni biotechnologii) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W04 K1A_W60 zna możliwości zastosowania procesów biotechnologicznych w produkcji żywności P1A_W05 K1A_W61 ma wiedzę z zakresu technik stosowanych w biotechnologii żywności P1A_U02, P1A_U07 K1A_U02 korzysta ze źródeł literaturowych, potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje P1A_K02 K1A_K02 potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role P1A_K05 K1A_K04 rozumie potrzebę podnoszenia kompetencji zawodowych Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia 127 Wykład – zaliczenie w formie pisemnej. Trwa 60 minut i obejmuje 10 pytań zamkniętych. Do zaliczenia na ocenę pozytywną wymagane są odpowiedzi na 6 pytań. Laboratorium – warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnej oceny z testu sprawdzającego wiedzę (pytania otwarte) – ocena pozytywna powyżej 60% punktów. Oceniane są również sprawozdania z wykonywanych doświadczeń. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe - zajęcia laboratoryjne (15 h) i konsultacje (5 h) Praca samodzielna studenta - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (10h) - opracowanie sprawozdań z przeprowadzonych doświadczeń (10h) - przygotowanie się do zaliczenia i obecność na zaliczeniu (10h + 2h) Łącznie 52 h = 1 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela 15+5+2= 22 h, -nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 15+5+10+10= 40 h, co odpowiada 1 punktowi ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • • Bednarski W., Reps A. Biotechnologia żywności. WNT. 2001. Tabiś B., Grzywacz R. Procesy i reaktory biochemiczne. Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej. 1993. Twardowski T. Korzyści, oczekiwania, dylematy biotechnologii. Edytor Poznań. 2001. Chmiel A. Biotechnologia. Podstawy mikrobiologiczne i biochemiczne. PWN. 1998. Przedmiot wybieralny 2 - semestr 3 - Oferta ogólnouczelniana Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW2 Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Beata Machnicka dr Beata Machnicka Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 15 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Wykład 3 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu 128 Wykład ma za zadanie: omówienie organizmów genetycznie zmodyfikowanych oraz sposobów ich uzyskiwania, przedstawienie molekularnych technik kontrolowania GMO oraz prawnych i społecznych aspektów zastosowań, omówienie biobezpieczeństwa ludzi i środowiska. Wymagania wstępne Znajomość biologii na poziomie licealnym Zakres tematyczny Wykład: Przegląd organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Molekularne podstawy transformacji genetycznej oraz sposoby uzyskiwania roślin i zwierząt zmodyfikowanych genetycznie. Ekspresja transgenów i sposoby jej pomiaru. Techniki kontrolowania GMO. Prawne i społeczne aspekty zastosowań GMO. Żywność genetycznie modyfikowana. Biobezpieczeństwo ludzi i środowiska – regulacje prawne, bioetyka Metody kształcenia Wykład: z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej, pogadanka problemowa Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Warunki zaliczenia: Wykład - kolokwium zaliczeniowe Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: – wykład (15 godz.) - konsultacje (5 godz.) – w tym obecność na kolokwium zaliczeniowym (1 godz.) Praca samodzielna studenta:- przygotowanie się do kolokwium zaliczeniowego wykład i obecność na kolokwium (15 godz.). Łącznie 30 godzin = 1 ECTS w ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 15+5= 20 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS. STUDIA NIESTACJONARNE Godziny kontaktowe: – wykład (15 godz.) - konsultacje (5 godz.) – w tym obecność na kolokwium zaliczeniowym (1 godz.) Praca samodzielna studenta:- przygotowanie się do kolokwium zaliczeniowego wykład i obecność na kolokwium (15 godz.). Łącznie 30 godzin = 1 ECTS w ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 15+5= 20 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • Bishop J.: Ssaki transgeniczne, PWN, Warszawa, 2001 Buchowicz J. Biotechnologia molekularna, Geneza, przedmiot, perspektywy badań i zastosowań, 129 • Malepszy S. Biotechnologia roślin PWN Warszawa, 2005 r. Przedmiot wybieralny 3A - semestr 5 - Ekologia i ochrona środowiska Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW3A Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Piotr Kamiński dr hab. Piotr Kamiński Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 5 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem przedmiotu (cykl zajęć praktycznych; seminaryjnych) jest wykształcenie u studenta zdolności samodzielnego analizowania, definiowania, formułowania, identyfikowania, interpretowania, koordynowaania, nazywania, objaśniania, podsumowywania, opisywania, rozpoznawania, rozróżniania, stosowania, sporządzania, szacowania, tworzenia, tłumaczenia, wyjaśniania procesów i zagadnień z zakresu ekologii i ochrony środowiska. Student definiuje pojęcia związane z całokształtem procesów ekologicznych, biogeoechemicznych i fizjologicznych oraz zjawisk zachodzących w biosferze i ich wielostronnych efektów w organizmach żywych. Student dokonuje wielokierunkowej analizy wiadomości zdobytych na wykładach i zajęciach seminaryjnych, wyciąga odpowiednie wnioski oraz umiejętnie wykorzystuje otrzymane dane w praktyce. Wymagania wstępne Interpretacja udziału procesów ekologicznych w kształtowaniu homeostazy środowisk naturalnych. Właściwa interpretacja i rozumienie roli procesów ekologicznych, ekofizjologicznych i biochemicznych, w kształtowaniu stanu (kondycji) organizmu w jego środowisku naturalnym. Wymagana jest znajomość podstawowych reguł i prawidłowości z dziedziny biogeochemii, ekologii i ochrony środowiska, na poziomie liceum ogólnokształcącego. 130 Zakres tematyczny Ekologia i ochrona środowiska w systemie nauk przyrodniczych. Historia ekologii i ochrony środowiska. Historia naturalna Wszechświata. Wpływ czynników środowiska na organizmy żywe i organizmów na środowisko. Ekologia populacji, biocenoz, ekosystemów; uwarunkowania ochrony środowiska. Obieg materii i przepływ energii w ekosystemach. Rozmieszczenie i liczebność organizmów na poziomie populacji i w przestrzeni. Ekologia inwazji zwierząt i roślin. Elementy ekologii roślin i zwierząt. Różnorodność ekologiczna a bioindykacja i układy ekologiczne. Ekologia behawioralna. Środowisko nie zniekształcone antropogenicznie. Główne składniki środowiska; sozologia. Ekologia gleby. Obieg pierwiastków w ekosystemach leśnych. Zasoby wody jako składnika środowiska. Kwaśne deszcze i zakwaszenie środowiska; konsekwencje ekologiczne. Pestycydy w środowisku; reakcje roślin i zwierząt. Ochrona gatunkowa w ekosystemach naturalnych i półnaturalnych. Wielkoprzestrzenna ochrona środowiska. Znaczenie stref ekotonu dla ochrony środowiska. Strategie adaptacji roślin do środowisk zanieczyszczonych. Skażenie wód i lądu. Rośliny jako ogniwo bioakumulacyjne pierwiastków. Udział bezkręgowych i kręgowców w obiegu pierwiastków w środowiskach. Reakcje biologiczne drzew na zanieczyszczenia przemysłowe. Ochrona wód. Ochrona i rekultywacja gleb. Ochrona środowiska przed odpadami i zanieczyszczeniami. Międzynarodowy charakter ochrony środowiska. Rekultywacja terenów przemysłowych i poprzemysłowych. Ochrona gatunkowa roślin i zwierząt; formy ochrony w Polsce i na świecie. Zasady gospodarowania w obiektach chronionych. Rola lasów państwowych i w ochronie przyrody. Podstawy prawne ochrony przyrody. Inwentaryzacja przyrodnicza i waloryzacja przestrzeni przyrodniczej. Parki narodowe w Polsce i na świecie. Ekologiczne konsekwencje związków ropopochodnych. Alternatywne źródła energii. Strategie adaptacji roślin do środowisk zanieczyszczonych metalami (pobieranie, reakcje, odporność). Wchłanianie, przemieszczanie i metabolizm ksenobiotyków oraz czynniki determinujące toksyczność różnych ksenobiotyków. Mechanizmy homeostatyczne zabezpieczające komórkę przed szkodliwym wpływem wolnych rodników i ksenobiotyków. Środowisko a kancerogeneza chemiczna i mutagenna. Wielostronność aspektów zanieczyszczenia atmosfery. Skażenie wód i lądu. Biologiczne konsekwencje znieczyszczenia środowiska (dla organizmów żywych). Skażenie radioaktywne; uwarunkowania ekologiczne. Kontrola i monitoring zanieczyszczeń. Reakcje toksykogenne zwierząt i człowieka. Bioakumulacja pierwiastków w glebie i jej ekologiczne konsekwencje. Rośliny jako ogniwo bioakumulacyjne pierwiastków. Udział zwierząt bezkręgowych w obiegu pierwiastków w różnych środowiskach. Ekologiczne znaczenie zwierząt kręgowych jako ogniwa bioakumulacyjnego pierwiastków w różnych środowiskach. Adaptacje zwierząt do środowisk zanieczyszczonych metalami. Problemy ekologiczne rtęci w środowisku. Glin – nowa trucizna środowiska. Znaczenie cykli biogeochemicznych i metabolizmu pierwiastków dla ich obiegu i akumulacji w środowisku. Ekologiczne znaczenie bioakumulacji siarki w środowisku i organizmach żywych. Źródła i przemiany związków azotowych w glebie. Migracje i wymywanie azotu i rola azotu w produkcji roślinnej. Reakcje biologiczne drzew na zanieczyszczenia przemysłowe. Kwaśne deszcze i zakwaszenie środowiska a konsekwencje ekologiczne. Pestycydy w środowisku – reakcje roślin i zwierząt. Reakcje populacji ptaków drapieżnych na skażenie środowiska pestycydami. Przemiany pestycydów w środowisku. Ekologiczne znaczenie ptaków wodnych w przerywaniu łańcucha obiegu pierwiastków w zbiorniku. Porosty jako bioindykatory zanieczyszczenia środowiska. Ptaki synantropijne jako biowskaźniki skażenia środowisk miejskich. Klasyfikacja pierwiastków chemicznych oddziałujących na organizm żywy, ze względu na ich znaczenie fizjologiczne i zależność od stężenia. Obieg makroelementów, mikroelementów i toksycznych metali ciężkich w środowiskach miejskich i jego ekologiczne uwarunkowania. Wpływ metali ciężkich na biologię ptaków miejskich. Różnorodność ekologiczna a bioindykacja. Bioindykatory a układy ekologiczne. Znaczenie metalotionein w unieczynnianiu metali ciężkich i w przeciwdziałaniu zmianom nowotworowym. Znaczenie (rola) 131 interakcji makroelementów, mikroelementów i toksycznych metali ciężkich w poszczególnych poziomach troficznych biocenoz. Pióra ptaków jako wskaźniki zanieczyszczenia ich środowisk – zależność stopnia indykacji od fazy pierzenia. Glebowe organizmy wskaźnikowe; zależność stopnia indykacji od rodzaju grupy ekologicznej organizmów. Zmiany histopatologiczne w organizmie jako fizjologiczna reakcja na zanieczyszczenie środowiska. Rośliny wyższe jako biowskaźniki akumulujące gazowe zanieczyszczenia powietrza. Zanieczyszczenia środowiska pierwiastkami śladowymi. Skażenie środowiska a zmiany składu gatunkowego formacji roślinnych i zespołów zwierzęcych. Toksykologia zawodowa; zmiany fizjologiczne spowodowane zmianami w środowisku w różnych regionach geograficznych. Wchłanianie i przemieszczanie ksenobiotyków w organizmie zwierząt. Oddziaływanie zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego na zdrowie człowieka. Adaptacje zwierząt do środowisk zanieczyszczonych metalami. Cykle biogeochemiczne siarki i azotu i ich znaczenie dla obiegu i akumulacji w środowisku. Cykle biogeochemiczne węgla i fosforu i ich znaczenie dla obiegu i akumulacji w środowisku. Klasyfikacja pierwiastków chemicznych ddziałujących na organizm żywy, ze względu na ich znaczenie fizjologiczne i stężenie (koncentrację). Zmiany fizjologiczne w organizmach żywych spowodowane zanieczyszczeniem środowiska. 50. Alternatywne źródła energii. Obieg pierwiastków w ekosystemach leśnych. Oczyszczalnie ścieków i ochrona wód. Rekultywacja terenów przemysłowych i poprzemysłowych. Ochrona gatunkowa roślin. Ochrona gatunkowa bezkręgowców. Ochrona pierścienic, mięczaków i pająków. Ochrona gatunkowa ryb. Ochrona gatunkowa płazów i gadów. Ochrona gatunkowa ptaków. Ochrona gatunkowa ssaków. Formy ochrony przyrody w Polsce i na świecie i ich zróżnicowanie. Zasady gospodarowania w obiektach chronionych. Rola lasów państwowych i leśnych kompleksów promocyjnych w ochronie przyrody. System ekologiczny regionu kujawsko-pomorskiego. Ocena aktualnego stanu zagrożenia zwierząt bezkręgowych w Polsce. Ocena aktualnego stanu zagrożenia kręgowców w Polsce. Polskie i międzynarodowe akty prawne dotyczące ochrony roślin i zwierząt. Owady chronione - biologia i ekologia wybranych gatunków, rola w przyrodzie. Metody oceny zasobów populacyjnych. Ochrona gatunkowa owadów jako ochrona biotopów i żywicieli alternatywnych. Ochrona zwierząt jako ochrona kompleksów faunistycznych. Ochrona roślin a ochrona przyrody. Podstawy prawne ochrony przyrody. Inwentaryzacja przyrodnicza i waloryzacja przestrzeni przyrodniczej. Metody ochrony gatunkowej. Naturalne i półnaturalne ekosystemy lądowe i wodne. Wielkoprzestrzenna ochrona przyrody na terenie parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu. Wykorzystanie waloryzacji przyrodniczej terenu dla celów turystyczno-rekreacyjnych i gospodarczych. Awifauna środowisk zurbanizowanych i obszarów rolniczych; ekologia, rozpoznawanie, ochrona. Herpetofauna - biologia i oznaczanie gatunków chronionych. Parki narodowe w Polsce. Parki narodowe na świecie. Walory przyrodnicze parków krajobrazowych. Obiekty prawnie chronione w regionie kujawsko-pomorskim. Twórcy i działacze ochrony przyrody w Polsce i na świecie. Organy prawne ochrony przyrody w Polsce. Organy prawne ochrony przyrody na świecie. Waloryzacja faunistyczna obszarów chronionego krajobrazu. Znaczenie stref ekotonu dla ochrony przyrody. Ekologiczne konsekwencje związków ropopochodnych (ropa naftowa, gaz ziemny, węgiel, paliwa napędowe). Wpływ zakwaszenia środowiska na niektóre procesy fizjologiczne ptaków. Bioakumulacja pierwiastków w łańcuchu troficznym i jej ekologiczne konsekwencje. Ekologiczne uwarunkowania zakwaszenia środowiska. Skorupa jaja jako magazyn metali toksycznych dla rozwijających się embrionów ptasich (zarodków ptaków). Biodostępność wapnia w środowisku zanieczyszczonym i kontrolnym. Biodostępność pierwiastków fizjologicznych (Mg, Fe, S, Na, K, P, N) w zanieczyszczonym i kontrolnym łańcuchu troficznym. Biomonitoring metali toksycznych (Pb, Cd, Hg, Cr) w zanieczyszczonym i kontrolnym łańcuchu troficznym. Biomonitoring pierwiastków fizjologicznych (Ca, Mg, Fe, S, Na, K, P, N) w zanieczyszczonym i kontrolnym łańcuchu troficznym. Metody kształcenia 132 Konwersatoria; podczas semestru odbywają się stałe kolokwia (=rozmowy ze studentem) ustne, podczas konwersatorióaw, seminariów i zajęć praktycznych. Pod koniec cyklu zajęć kolokwium końcowe (koniec semestru) ze znajomości zagadnień obejmujących treści zajęć konwersatoryjnych. Końcowy egzamin ustny z zakresu merytorycznego tematyki i konwersatoriów. Podczas realizacji zajęć praktycznych przeprowadzane są systematycznie kolokwia (rozmowy), co pozwoli na ciągłą rejestrację i ocenę bieżącego przygotowania do zajęć i aktywności studenta podczas ich trwania. Stanowi to podstawę do zaliczenia poszczególnych zajęć. Metody dydaktyczne: Celem zwiększenia efektywności nauczania przedmiotu prowadzący: - przed rozpoczęciem zajęć praktycznych, oprócz sprawdzenia przygotowania merytorycznego studentów do zajęć wyjaśnia wszystkie niezrozumiałe kwestie, zarówno dotyczące zagadnień merytorycznych, jak i praktycznych, - zwraca uwagę na kwestie najbardziej istotne w danym podstawowym temacie konwersatorium, w celu uniknięcia ew. błędów przez uczestniczących w zajęciach oraz podkreślenia stopnia istotności danych zagadnień, - odpowiada na pytania studentów dotyczące wykonania ćwiczenia i analizy danych, jednak studenci samodzielnie przeprowadzają dyskusję, wyciągają wnioski i wykonują sprawozdania z każdorazowo odbytego seminarium (konwersatorium), gdyż praktyczne podejście do danego zagadnienia jest najbardziej efektywnym, w kwestii szybkości nauczania. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A_W39 Student zna i rozumie podstawowe wiadomości z zakresu udziału procesów ekologicznych w kształtowaniu homeostazy środowisk naturalnych. Właściwie interpretuje i rozumie rolę procesów ekologicznych, ekofizjologicznych i biochemicznych, w kształtowaniu stanu (kondycji) organizmu w jego środowisku naturalnym. P1A_W07 K1A_W40 Student objaśnia zasady stosowania zróżnicowanych pojęć związanych z całokształtem procesów ekologicznych, biogeoechemicznych i fizjologicznych oraz zjawisk zachodzących w biosferze i ich wielostronnych efektów w organizmach żywych. Student dokonuje wielokierunkowej analizy wiadomości zdobytych na wykładach i zajęciach seminaryjnych, wyciąga odpowiednie wnioski oraz umiejętnie wykorzystuje otrzymane dane w praktyce. P1A_U01 P1A_U06 K1A_U01 K1A_U03 K1A_U08 K1A_U10 K1A_U18 Student ma wiedzę w zakresie ekologii i ochrony środowiska w systemie nauk przyrodniczych P1A_U06 K1A_U03 Student posługuje się metodami poznanymi podczas kursu realizacji przedmiotu. P1A_W01 P1A_W04 133 K1A_U02 Student korzysta ze źródeł literaturowych i innych źródeł (e-learning), potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje dotyczące tematyki przedmiotu. P1A_K01 P1A_K05 K1A_U01 Student stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności w zakresie całokształtu problematyki związanej z zakresem przedmiotu. P1A_K02 K1A_K02 Student działa w aktywnej grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. K1A_K11 Po ukończeniu przedmiotu (cyklu wykładów oraz serii konwersatoriów i zajęć praktycznych) student powinien analizować, definiować, formułować, identyfikować, interpretować, koordynować, nazywać, objaśniać, podsumowywać, opisywać, rozpoznawać, rozróżniać, stosować, sporządzać, szacować, tworzyć, tłumaczyć, wyjaśniać procesy i zagadnienia z zakresu programu przedmiotu. P1A_U02 P1A_U03 P1A_K03 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Ocenę z czynnego uczestnictwa na zajęciach praktycznych (konwersatoria, laboratoria, zajęcia praktyczne) stanowi średnia arytmetyczna ocen z poszczególnych kolokwiów przeprowadzonych podczas tych form zajęć oraz oceny prezentacji ustnej wybranego zagadnienia. Ponadto każdy ze studentów może zdobyć punkty dodatkowe z rozmów sprawdzających przygotowanie studentów do zajęć. Punkty te zostają doliczone do punktów zdobytych na kolokwium a tym samym dają szanse na wyższą ocenę z zajęć i stanowią motywację do systematycznego zdobywania wiedzy. Podczas semestru odbywają się stałe kolokwia (=rozmowy ze studentem) ustne, podczas konwersatoriów, seminariów i zajęć praktycznych. Pod koniec cyklu zajęć kolokwium końcowe (koniec semestru) ze znajomości zagadnień obejmujących treści zajęć konwersatoryjnych. Końcowy egzamin ustny z zakresu merytorycznego tematyki konwersatoriów. Podczas realizacji zajęć praktycznych przeprowadzane są systematycznie kolokwia (rozmowy), co pozwoli na ciągłą rejestrację i ocenę bieżącego przygotowania do zajęć i aktywności studenta podczas ich trwania. Stanowi to podstawę do zaliczenia poszczególnych zajęć. Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: kolokwia cząstkowe i kolokwium końcowe (koniec semestru) ze znajomości zagadnień obejmujących treści konwersatoriów, egzamin ustny z zakresu merytorycznego tematyki ćwiczeń. Podczas realizacji ćwiczeń przeprowadzane są systematycznie śródsemestralne pisemne testy kontrolne, śródsemestralne ustne kolokwia, ocena ciągła (bieżące przygotowanie do zajęć i aktywność), tzw. „wejściówki” oraz końcowe zaliczenie pisemne, końcowe zaliczenie ustne, kolokwia pisemne końcowe, egzamin ustny. W trakcie semestru odbywa się systematyczne sprawdzanie stopnia znajomości i przygotowania do ćwiczeń (kolokwia ustne; =rozmowy ze studentem). Warunki odrabiania zajęć opuszczonych z przyczyn usprawiedliwionych: w uzasadnionych przypadkach przewiduje się możliwość wprowadzenia jednorazowego odrobienia zajęć praktycznych (ćwiczeń) opuszczonych dla grupy studentów, którzy opuścili zajęcia planowe z przyczyn usprawiedliwionych. Obciążenie pracą studenta 134 Bilans nakładu pracy przeciętnego studenta: STUDIA STACJONARNE: - udział w zajęciach praktycznych (konwersatoriaa, seminaria): 30 x 2 godz. + 1 godz. = 61 godz., - przygotowanie do zajęć praktycznych (konwersatoria, seminaria): 30 x 3 godz. 90 godz., - dokończenie (w domu) sprawozdań z zajęć praktycznych (konwersatoria, seminaria): 30 x 2 godz. = 60 godz., - udział w konsultacjach związanych z realizacją przedmiotu: 6 x 1 godz. = 6 godz., - realizacja zadań projektowych: 20 godz. (obejmuje także zainstalowanie oprogramowania i opanowanie umiejętności wykorzystania go do realizacji przedmiotu oraz przygotowanie i „obronę” sprawozdania), - przygotowanie do zaliczenia i obecność na zaliczeniu: 20 godz. + 3 godz. = 23 godz., Łączny nakład pracy studenta wynosi: 257 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Odum E.P. 1982. Podstawy ekologii. PWRiL, Warszawa. Collier B.D., Cox G.W., Johnson A.W., Miller P.C. 1996. Ekologia dynamiczna. PWRiL, Warszawa. Weiner J. 2006. Ekologia i ewolucja biosfery. PWN, Warszawa. Głowiak B., Kempa E., Winnicki T. 1998. Podstawy ochrony środowiska. PWN, Warszawa. Begon M., Mortimer M. 1999. Ekologia populacji. Studium porównawcze zwierząt i roślin. PWRiL, Warszawa. Literatura uzupełniająca • • • • • Krebs C.J. 2010. Ekologia. Eksperymentalna analiza rozmieszczenia i liczebności. PWN, Warszawa. Manahan S.E. 2006. Toksykologia środowiska. Aspekty chemiczne i biochemiczne. PWN, Warszawa. Andrzejewski R., Falińska K. (red.). 1986. Populacje roślin i zwierząt. Ekologiczne studium porównawcze. PWN, Warszawa. Harbone J.B. 1997. Ekologia biochemiczna. PWN, Warszawa. Paczuski R. 1994. Prawo ochrony środowiska. Wyd. Branta., Bydgoszcz. Przedmiot Wybieralny 3B - (semestr 3) - Ekofizjologia Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW3B Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Piotr Kamiński dr hab. Piotr Kamiński Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze 135 Forma zaliczenia punkty ECTS Studia stacjonarne Laboratorium 30 godzin 5 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem przedmiotu (cykl zajęć praktycznych; seminaryjnych) jest wykształcenie u studenta zdolności samodzielnego analizowania, definiowania, formułowania, identyfikowania, interpretowania, koordynowania, nazywania, objaśniania, podsumowywania, opisywania, rozpoznawania, rozróżniania, stosowania, sporządzania, szacowania, tworzenia, tłumaczenia, wyjaśniania procesów i zagadnień z zakresu ekofizjologii środowiskowej. Student zapoznaje się z ekologicznymi aspektami ochrony atmosfery, litosfery, hydrosfery, poznają testy toksyczności. Wymagania wstępne Właściwa interpretacja i rozumienie roli procesów ekofizjologicznych i biochemicznych w kształtowaniu stanu (kondycji) organizmu w jego środowisku naturalnym. Wymagana jest znajomość podstawowych reguł fizjologii, biochemii i ekologii, na poziomie liceum ogólnokształcącego. Zakres tematyczny Ekologia fizjologiczna. Bioenergetyka i bioklimatologia ekofizjologiczna. Biochemiczno-ekologiczne oddziaływania organizmów. Miejsce geochemii w ekofizjologii. Bioakumulacja pierwiastków w środowisku; ekofizjologiczne uwarunkowania kondycji organizmu; odżywianie i oddychanie heterotrofów, rola krwi. Oddziaływanie środowiska poprzez przewód pokarmowy, oddychanie i skórę; uwarunkowania zdrowia. Zmiany patologiczne w organizmie jako fizjologiczne reakcje na zanieczyszczenie środowiska. Wchłanianie i transfer ksenobiotyków w organizmie. Oddziaływanie zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego na zdrowie. Adaptacje zwierząt do środowisk zanieczyszczonych. Przekształcenia chemiczne w środowisku spowodowane antropopresją. Zanieczyszczenie wód, skażenie powietrza atmosferycznego, problemy promieniowania, skażenie radioaktywne, hałas i wibracje w środowisku, losy ksenobiotyków w organizmie, Niebezpieczne związki organiczne, czynniki wpływające na toksyczność, mutagenne i kancerogenne działanie ksenobiotyków, fizjologia nerek i wątroby wobec zagrożeń środowiska; ekotoksykologia zawodowa; ekofizjologiczne uwarunkowania środowiska i zdrowia. Ekofizjologia komórki; równowaga pro-antyoksydacyjna. Równowaga prooksydacyjno-antyoksydacyjna organizmów żywych w różnych środowiskach. Mechanizmy obrony organizmów przed reaktywnymi formami tlenu. Środowiskowe uwarunkowania chorób pasożytniczych. Zaopatrzenie w tlen i termoregulacja u zwierząt stałocieplnych; uwarunkowania rozmiarów ciała. Biotechnologiczne procesy beztlenowej stabilizacji odpadów stałych. Fosfatazy i ich znaczenie w środowisku. Wpływ barier biogeochemicznych na przepływ materii. Układ odpornościowy organizmów żywych w zróżnicowanych warunkach stresu środowiskowego. Mechanizmy kształtowania się reakcji ekofizjologicznych w środowiskach zdegradowanych. Fizjologiczne i biochemiczne metody obrony organizmów przed substancjami toksycznymi. Wpływ czynników stresowych na metabolizm organizmów żywych. Reakcje biologiczne drzew na zanieczyszczenia; uwarunkowania ekofizjologiczne i środowiskowe. Znaczenie interakcji pierwiastków na poziomach troficznych; uwarunkowania ekofizjologiczne. Transport jonów przez kanały jonowe; uwarunkowania środowiskowe. Znaczenie 136 1 jonów pierwiastków w kształtowaniu odpowiedzi ekofizjologicznej organizmów żywych. Mechanizmy obrony organizmów przed reaktywnymi formami tlenu. Rola reaktywnych form tlenu jako substratów reakcji enzymatycznych. Nieenzymatyczne reakcje obronne organizmów wobec stresu środowiskowego. Znaczenie białek stresowych w procesach obronnych organizmów żywych. Lipoperoksydacja jako mechanizm obronny organizmów żywych wobec stresorów środowiska. Indukcja biosyntezy białek przez reaktywne formy tlenu. Reaktywne formy tlenu jako mediatory i regulatory szlaków metabolicznych. Chemiczne procesy proekologiczne w środowiskach antropogenicznych. Procesy chemiczne a reakcje populacyjne i ekofizjologiczne u stałocieplnych zwierząt synantropijnych. Uwarunkowania wapniowe u ptaków w okresie lęgowym. Środowiskowe uwarunkowania chorób pasożytniczych; mechanizmy obronne. Procesy biochemiczne a reakcje populacyjne i ekofizjologiczne u stałocieplnych zwierząt synantropijnych. Strategie adaptacji metabolicznych organizmów wobec czynników fizykochemicznych środowiska. Ekofizjologiczne uwarunkowania rozmiarów ciała zwierząt. Biochemia ekologiczna w łańcuchach troficznych, interakcje organizmów. Strategie adaptacji metabolicznych organizmów wobec wahań czynników fizykochemicznych środowiska. Skażenia fizyczne i chemiczne środowiska i ich wpływ na zmiany w metabolizmie organizmów żywych. Wpływ zróżnicowanych czynników stresowych środowiska na metabolizm organizmów żywych. Metody kształcenia Konwersatoria; podczas semestru odbywają się stałe kolokwia (=rozmowy ze studentem) ustne, podczas konwersatoriów, seminariów i zajęć praktycznych. Pod koniec cyklu zajęć kolokwium końcowe (koniec semestru) ze znajomości zagadnień obejmujących treści zajęć praktycznych (konwersatoryjnych). Końcowy egzamin ustny z zakresu merytorycznego tematyki konwersatoriów. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A_W49 Student zna i rozumie podstawowe wiadomości w zakresie właściwej interpretacji i rozumienia roli procesów ekofizjologicznych i biochemicznych w kształtowaniu stanu (kondycji) organizmu w jego środowisku naturalnym. Interpretuje wszechstronne możliwości zastosowania ekofizjologii w rolnictwie, przemyśle, medycynie, ochronie środowiska. P1A_W07 K1A_W40 Student objaśnia i definiuje pojęcia związane z całokształtem procesów biochemicznych i fizjologicznych oraz zjawisk zachodzących w biosferze i ich wielostronnych efektów w organizmach żywych. Student dokonuje odpowiedniej analizy wiadomości zdobytych na wykładach i zajęciach seminaryjnych, wyciąga właściwe wnioski oraz umiejętnie wykorzystuje dane wynikowe w praktyce. P1A_U01 P1A_U06 K1A_U03 K1A_U10 Student ma wiedzę w zakresie właściwej interpretacji i rozumienia roli procesów ekofizjologicznych i biochemicznych w kształtowaniu stanu (kondycji) organizmu w jego środowisku naturalnym. Ponadto student P1A_W01 P1A_W04 137 wykazuje się znajomością podstawowych reguł fizjologii, biochemii i ekologii, na poziomie liceum ogólnokształcącego. K1A_U03 Student posługuje się metodami poznanymi podczas kursu realizacji przedmiotu. K1A_U02 Student korzysta ze źródeł bibliograficznych i innych źródeł (e-learning), potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje dotyczące tematyki przedmiotu. P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 Student stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności w zakresie całokształtu problematyki związanej z zakresem przedmiotu. P1A_K02 K1A_K02 Student działa w aktywnej grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. K1A_K11 Po ukończeniu przedmiotu (cyklu wykładów oraz serii konwersatoriów i zajęć praktycznych) student powinien analizować, definiować, formułować, identyfikować, interpretować, koordynować, nazywać, objaśniać, podsumowywać, opisywać, rozpoznawać, rozróżniać, stosować, sporządzać, szacować, tworzyć, tłumaczyć, wyjaśniać procesy i zagadnienia z zakresu programu przedmiotu. P1A_U06 P1A_U02 P1A_U03 P1A_K03 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Ocenę z czynnego uczestnictwa na zajęciach praktycznych (konwersatoria, zajęcia praktyczne) stanowi średnia arytmetyczna ocen z poszczególnych kolokwiów przeprowadzonych podczas tych form zajęć oraz oceny prezentacji ustnej wybranego zagadnienia. Ponadto każdy ze studentów może zdobyć punkty dodatkowe z rozmów sprawdzających przygotowanie studentów do zajęć. Punkty te zostają doliczone do punktów zdobytych na kolokwium a tym samym dają szanse na wyższą ocenę z zajęć i stanowią motywację do systematycznego zdobywania wiedzy. Podczas semestru odbywają się stałe kolokwia (=rozmowy ze studentem) ustne, podczas konwersatoriów, seminariów i zajęć praktycznych. Pod koniec cyklu zajęć kolokwium końcowe (koniec semestru) ze znajomości zagadnień obejmujących treści zajęć konwersatoryjnych. Końcowy egzamin ustny z zakresu merytorycznego tematyki konwersatoriów. Podczas realizacji zajęć praktycznych przeprowadzane są systematycznie kolokwia (rozmowy), co pozwoli na ciągłą rejestrację i ocenę bieżącego przygotowania do zajęć i aktywności studenta podczas ich trwania. Stanowi to podstawę do zaliczenia poszczególnych zajęć. Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: kolokwia cząstkowe i kolokwium końcowe (koniec semestru) ze znajomości zagadnień obejmujących treści konwersatoriów, egzamin ustny z zakresu merytorycznego tematyki ćwiczeń. Podczas realizacji ćwiczeń przeprowadzane są systematycznie śródsemestralne pisemne testy kontrolne, śródsemestralne ustne kolokwia, ocena ciągła (bieżące przygotowanie do zajęć i aktywność), tzw. „wejściówki” oraz końcowe zaliczenie pisemne, końcowe zaliczenie ustne, kolokwia pisemne końcowe, egzamin ustny. W trakcie semestru odbywa się systematyczne sprawdzanie stopnia znajomości i przygotowania do ćwiczeń (kolokwia ustne; =rozmowy ze studentem). Warunki odrabiania zajęć opuszczonych z przyczyn usprawiedliwionych: w uzasadnionych 138 przypadkach przewiduje się możliwość wprowadzenia jednorazowego odrobienia ćwiczeń opuszczonych dla grupy studentów, którzy opuścili zajęcia planowe z przyczyn usprawiedliwionych. Obciążenie pracą studenta Bilans nakładu pracy przeciętnego studenta: STUDIA STACJONARNE: - udział w zajęciach praktycznych (konwersatoria, seminaria): 30 x 2 godz. + 1 godz. = 61 godz., - przygotowanie do zajęć praktycznych (konwersatoria, seminaria): 30 x 3 godz. 90 godz., - dokończenie (w domu) sprawozdań z zajęć praktycznych (konwersatoria, seminaria): 30 x 2 godz. = 60 godz., - udział w konsultacjach związanych z realizacją przedmiotu: 6 x 1 godz. = 6 godz., - realizacja zadań projektowych: 20 godz. (obejmuje także zainstalowanie oprogramowania i opanowanie umiejętności wykorzystania go do realizacji przedmiotu oraz przygotowanie i „obronę” sprawozdania), - przygotowanie do zaliczenia i obecność na zaliczeniu: 20 godz. + 3 godz. = 23 godz., Łączny nakład pracy studenta wynosi: 257 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • vanLoon G.W., Duffy S.J. 2007. Chemia środowiska. PWN, Warszawa. Traczyk W. 2009. Zarys fizjologii lekarskiej. PZWL, Warszawa. Wolański N. 2007. Ekologia człowieka. PWN, Warszawa, T. I, II. Walker C. H., Hopkin S. P., Sibly R. M., Peakall D. B. 2002. Podstawy ekotoksykologii. PWN, Warszawa. Siemiński M. 2007. Środowiskowe zagrożenie zdrowia człowieka – nowe wyzwania. PWN, Warszawa. Literatura uzupełniająca • • • • • Berg J.M., Tymoczko J.L., Stryer L. 2009 (i dalsze). Biochemia. PWN, Warszawa. Dąbrowski Z. 2000. Fizjologia krwi. Wybrane zagadnienia. PWN, Warszawa, T. I, II. Krzymowski T. 2005. Fizjologia zwierząt. PWRiL, Warszawa. Kirschner H. 1996. Zarys medycyny środowiskowej. Wyd. WAM, Warszawa. Martin M. H., Cughtrey P. J., 1982. Biological Monitoring of Heavy Metal Pollution. Land and Air. Appl. Sci. Pub., London, N.York. Dodatkowe informacje Uwagi Dodatkowa bibliografia nt. wpywu uwarunkowań środowiskowych na zdrowie i kondycję (stan fizjologiczny) organizmu(por. Internet: www.wnb.uz.zgora.pl): Aleksandrowicz J. 1973. Metale życia a ochrona środowiska człowieka. Wyd. PAN, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków, Z. 210, s. 40. Aleksandrowicz J. 1979. Świadomość ekologiczna. PIW, Warszawa. Aleksandrowicz J. 1990. Sumienie ekologiczne. PIW, Warszawa. Alle W.C., Emerson A.E., Park O., Park T., Schmidt K.P. 1958. Zasady ekologii zwierząt. PWN, Warszawa, t. 1, 2. Alloway B.J., Ayres D.C. 1999. Chemiczne podstawy zanieczyszczania środowiska. PWN, Warszawa, s. 423. Anusz Z. 1999. Mikrobiologia i parazytologia lekarska. PZWL, Warszawa, s. 358. Bargiel Z. 1997. Stres – problem otwarty. Wyd. UMK, Toruń, s. 138. Barnard N. 2001. Uciec przed chorobą. Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa, s. 376. Barnier M. 1995. Atlas wielkich zagrożeń. Ekologia, Środowisko, Przyroda. WNT, Warszawa, s. 126. Bartosz G. 2004. Druga twarz tlenu. Wolne rodniki w przyrodzie. PWN, Warszawa, s. 448. Bates M. 1967. Człowiek i jego środowisko. PWN, Warszawa, s. 396. Bednarski W., Reps A. (red.) 2003. Biotechnologia żywności. Wyd. 139 WNT, Warszawa, s. 500. BegemannW., Schiechtl H.M. Inżynieria ekologiczna w budownictwie wodnym i ziemnym. Wyd. Arkady, Warszawa, s. 199. Blech J. 2001. 600 gatunków lokatorów. Przyjaciele i wrogowie człowieka. Wyd. Interspar, Warszawa, s. 175. Bondariew L.G. 1989. Pierwiastki śladowe – dobre i złe zarazem. Wyd. Not-Sigma, Warszawa, s. 134. Brown L.R. 2003. Gospodarka ekologiczna. Na miarę Ziemi. Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa, s. 323. Carper J. 2001. Nasz wspaniały mózg. Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa, s. 304. Charles R. 1998. Pożywienie dla zdrowia. Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa, s. 326. Tombak M. Czy można zyć 150 lat ? Wyd. Firma Księgarska Serwis Sp. z o.o., Łódź. Tombak M. Odżywianie a zdrowie. Wyd. Firma Księgarska Serwis Sp. z o.o., Łódź. Tombak M. Uleczyć nieuleczalne. T. I. Wyd. Firma Księgarska Serwis Sp. z o.o., Łódź. Tombak M. Czy można żyć długo i zdrowo ? Wyd. Firma Księgarska Serwis Sp. z o.o., Łódź. Chopra D. 1998. Życie bez starości. Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa, s. 280. Ciechanowicz J. 1999. Międzynarodowe prawo ochrony środowiska. PWN, Warszawa. Colbin A. 1998. Odżywianie a zdrowie. Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa, s. 383. Colbin A. 2000. Osteoporoza. Jak leczyć ją dietą. Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa, s. 272. Combes C. 1999. Ekologia i ewolucja pasożytnictwa. Długotrwałe wzajemne oddziaływania. PWN, Warszawa, s. 628. Czekanowski J. 1932. Człowiek w czasie i przestrzeni. Wyd. Trzaska, Evert i Michalski S.A., Warszawa, Biblioteka Wiedzy, t. 9, s. 257. Czyżewski A. 1981. Ochrona środowiska – rachunek strat i korzyści społecznych. Warszawa. Deryło A. (red.) 2002. Parazytologia i akaroentomologia medyczna. PWN, Warszawa, s. 507. Dołęga J.M. 1998. Człowiek w zagrożonym środowisku. Warszawa. Ditfurth von H. 1997. Dzieci Wszechświata. Wyd. Świat Książki. Warszawa, s. 319. Dutkiewicz T. 1974. Chemia toksykologiczna. PZWL, Warszawa. Ernst W.H.O., Joosse-van Damme E.N.G. 1989. Zanieczyszczenie środowiska substancjami mineralnymi. Skutki biologiczne. PWRiL, Warszawa, s. 320. Falkowska L., Korzeniewski K. 1998. Chemia atmosfery. Wyd. Uniw. Gdańsk. s. 193. Gacki R. 2003. Vademecum zagrożeń. Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa, s. 76. Gillie O. 2000. Uciec przed rakiem. Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa, s. 296. Gorlach E., Mazur T. 2002. Chemia rolna. PWN, Warszawa, s. 347. Graczyk A. (red.) 1992. Glin – nowa trucizna środowiska. Bibl. Monit. Środ., Nr 999, Warszawa, s. 87. Gross L. 1937. Ludzkość w walce o zdrowie. Wyd. Trzaska, Evert i Michalski S.A., Warszawa, Biblioteka Wiedzy, t. 21, s. 220. Gumińska M. 1987. Pierwiastki życia. I. Węgiel, tlen, wodór. Wyd. PAN, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków, Z. 409, s. 72. Gumińska M. (red.) 1989. Ekologiczne zagrożenia zdrowia człowieka. Wyd. PAN, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków, Z. 430, s. 101. Hawks E. 1934. Dziwy Przyrody. Wyd. Trzaska, Evert i Michalski S.A., Warszawa, Biblioteka Wiedzy, t. 15, s. 244. Hull Z. 1999. Problemy filozofii ekologii. W: Wprowadzenie do filozoficznych problemów ekologii. Red.: A. Papuziński, Wyd. AB, Bydgoszcz. Juda-Rezler K. 2000. Oddziaływanie zanieczyszczeń powietrza na środowisko. Wyd. Polit. Warsz. s. 243. Kadłubowski R., Kurnatowska A. 2001. Zarys parazytologii lekarskiej. PZWL, Warszawa, s. 344. Kayser O., Müller R.H. (red.) 2003. Biotechnologia farmaceutyczna. PZWL, Warszawa, s. 416. Kędzierska I., Kędzierski W. 1995a. Ekologia a choroby cywilizacyjne. Pol. Stow. Pom. Dzieciom Chorym na Astmę i Alergię. Inst. Gruźlicy i Chorób Płuc. Rabka. Kędzierska I., Kędzierski W. 1995b. Profilaktyka w zgodzie z naturą. Pol. Stow. Pom. Dzieciom Chorym na Astmę i Alergię. Inst. Gruźlicy i Chorób Płuc. Rabka. Kędzierska I., Kędzierski W. 1997. Ekologiczna profilaktyka chorób uwarunkowanych przez czynniki środowiskowe. Wyd. Med. Tour Press Int., Warszawa, s. 170. Kiełczewski D. 2001. Ekologia społeczna. Wyd. Ekonomia i Środowisko. Białystok, s. 246. Kirschner H. 1996. Zarys medycyny środowiskowej. Wyd. WAM, Warszawa. Klimuszko A.C. 1987. Szukajmy szczęścia w przyrodzie. Oficyna Wyd. Rytm, Warszawa, s. 132. Konopka E. (red.). 1955. Wszechświat, życie, człowiek. Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa, s. 484. Kozłowski S. 2002. Ekorozwój. Wyzwanie XXI wieku. PWN, Warszawa, s. 373. Kurnatowska A. (red.) 2001. Ekologia. Jej związki z różnymi dziedzinami wiedzy medycznej. PWN, Warszawa, s. 189. Lonc E. (red.) 2001. Parazytologia w ochronie środowiska i zdrowia. Wyd. Volumed. Wrocław, s. 272. Malepszy S. (red.) 2001. Biotechnologia roślin. PWN, Warszawa, s. 608. Marcinkiewicz J. 1982. Widmo kryzysu ekologicznego. Wyd. Pol. Tow. Nauk. na Obczyźnie, Londyn, s. 73. 140 Marcinkiewicz J. 1986. Ekologiczne zanieczyszczenie Polski. Wyd. Pol. Tow. Nauk. na Obczyźnie, Londyn, s. 55. Mastalerz P. 2000. Ekologiczne kłamstwa ekowojowników. Rzecz o szkodliwości kłamliwej propagandy ekologicznej. Wyd. Chemiczne, Wrocław, s. 244. Michalska A., Twardowski T. 1997. GMO a środowisko. Wyd. Edytor, Poznań. Oberbeil K. 1996. Mikroelementy – pierwiastki życia. Interart, Warszawa, 211 pp. Pacha J. 1989. Wpływ chromu na właściwości biologiczne i fizykochemiczne gleby. Wyd. UŚ, Katowice, s. 123. Pierpaoli W., Regelson W., Colman C. 1996. Cud melatoniny. Wyd. Amber, Warszawa, s. 246. Pijanowski E., Dłużewski M., Dłużewska A., Jarczyk A. 2004. Ogólna technologia żywności. Wyd. WNT, Warszawa, s. 586. Piotrowski F. 1999. Stawonogi. Sprzymierzeńcy i wrogowie człowieka i zwierząt. PWN, Warszawa, s. 122. Przeździecki Z. 1980. Biologiczne przemiany substancji toksycznych. PWN, Warszawa, s. 327. Przeździecki Z. 1984. Biologiczne skutki chemizacji środowiska. Oddziaływanie czynników współczesnego środowiska na organizm człowieka. PWN, Warszawa, s. 191. Reichholf J. 1999. Żyć i przeżyć. Zależności ekologiczne. Wyd. Świat Książki, Warszawa, s. 223. Rejmer P. 1997. Podstawy ekotoksykologii. Wyd. Ekoinżynieria, Lublin, s. 208. Richling A., Solon J. 2002. Ekologia krajobrazu. PWN, Warszawa, s. 319. Rusiecki W., Kubikowski P. 1969. Toksykologia współczesna. PWRiL, Warszawa. Safian M. 1999. Prawo wobec wyzwań współczesnej medycyny. Prawo i Medycyna, 1. Saint-Marc P. 1979. Przyroda dla człowieka. PIW, Warszawa, s. 280. Sanders T. B. 1997. Czy wiemy, co jeść? Co pomaga, a co szkodzi. Reader’s Digest Ass. Ltd., Warszawa, s. 408. Scala J. 2000. Artretyzm. Jak leczyć go dietą. Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa, s. 274. Seńczuk W. 2003. Toksykologia. PZWL, Warszawa, s. 888. Siemiński M. 1994. Fizyka zagrożeń środowiska. PWN, Warszawa, s. 224. Siemiński M. 2001. Środowiskowe zagrożenia zdrowia. PWN, Warszawa, s. 660. Singleton P. 2000. Bakterie w biologii, biotechnologii i medycynie. PWN, Warszawa, s. 473. Skawina T. 1970. Zanieczyszczenia i zatruwanie środowiska przyrodniczego człowieka. Wyd. PAN, Warszawa. Tombak M. 2005. Czy można żyć 150 lat? Wyd. Firma Księgarska Serwis Sp. z o.o., Łódź, s. 285. Twardowska-Pozorska A., Twardowski T. 1998. Odbiór społeczny nowej żywności (GMO) w Polsce. Biotechnologia, 4, 43. Twardowski T. 1996. Społeczne i prawne aspekty biotechnologii. Wyd. Polit. Łódz., Łódź. Twardowski T., Michalska A. 1998. Genetycznie modyfikowane organizmy (GMO) a środowisko. Agencja Edytor, Poznań. Twardowski T., Michalska A. 2000. Dylematy współczesnej biotechnologii z perspektywy biotechnologa i prawnika. Wyd. Tonik, Toruń, s. 284. Underwood E.J. 1971. Żywienie mineralne zwierząt. PWRiL, Warszawa, s. 319. Vowles H., Vowles M. 1935. Człowiek i siły Przyrody. Wyd. Trzaska, Evert i Michalski S.A., Warszawa, Biblioteka Wiedzy, t. 17, s. 287. Walter C.H., Hopkin S.P., Sibly R.M., Peakall D.B. 2002. Podstawy ekotoksykologii. PWN, Warszawa, s. 373. Wąchalewski T. 1997. Elementy chemii środowiska. Wyd. AGH, Kraków, s. 123. Wiąckowski S.K. 1995. Próba ekologicznej oceny żywienia, żywności i składników pokarmowych. PWN, Warszawa, s. 283. Wiąckowski S.K. 2004. Abecadło pierwiastków. PWN, Warszawa, s. 216. Winpenny J. 1996. Wartość środowiska. Warszawa. Wojtusiak R.J., Majlert Z. 1992. Geomegnetobiologia. Wpływ pola magnetycznego Ziemi na organizmy. Wyd. PAN, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków, Z. 445, s. 87. Zakrzewski S.F. 1998. Podstawy toksykologii środowiska. PWN, Warszawa, s. 276. Zwierzchowski L., Jaszczak K., Modliński J.A. (red.) 1997. Biotechnologia zwierząt. PWN, Warszawa, s. 736. Czasopisma (Ekofizjologia) – do wyboru: Magazines – the choice: - Journal of Environmental Monitoring - Journal of Environmental Contamination and Toxicology - Environmental Pollution - Ecotoxicology and Environmental Safety - Environmental Toxicology and Chemistry - Archives of Environmental Contamination and Toxicology - Water, Air and Soil Pollution - Science of the Total Environment - Xenobiotica - Biometals - Environmental Monitoring and Assessment - Functional Ecology - Environmental Research - Environmental Toxicology and Chemistry - Polish Journal of Environmental Studies - Journal of Applied Ecology - Ecological Monographs - Polish Journal of Environmental Studies - Journal of Wildlife Management 141 Przedmiot wybieralny 4A - semestr 5 - Metabolity wtórne roślin Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW4A Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Krystyna Walińska dr Krystyna Walińska Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 5 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć jest nabycie przez studenta praktycznej wiedzy, w wyniku czego student powinien definiować metabolity wtórne roślin, opisać budowę chemiczną tych związków, przedstawić ich występowanie, objaśnić metabolizm tej grupy związków. Student po odbyciu zajęć z przedmiotu powinien scharakteryzować i objaśnić aktywność biologiczną metabolitów wtórnych pochodzenia roślinnego i przedstawić ich znaczenie aplikacyjne. Wymagania wstępne Znajomość podstaw botaniki ogólnej i systematycznej oraz biochemii. Zakres tematyczny Metabolity wtórne roślin – ogólna charakterystyka i podział. Metabolizm i aktywność biologiczna głównych grup metabolitów wtórnych: - związków fenolowych (kwasy fenolowe, flawonoidy), terpenoidów (monoterpeny, saponiny itp.), - związków azotowych (alkaloidy, aminy, aminokwasy niebiałkowe, glikozydy i glukozynolany). Przegląd wybranych roślin użytkowych z uwzględnieniem produkowanych przez nie metabolitów wtórnych (rośliny lecznicze, trujące, jadalne, oleiste, włókno-, korko i drewnodajne, gumo-, żywico-, balsamo- i kauczukodajne, farbierskie, klejodajne, garbnikodajne, miododajne olejkodajne, przyprawowe, narkotyczne i używkowe i rośliny jako źródło insektycydów). Rola metabolitów wtórnych w kształtowaniu stosunków ekologicznych roślin. Praktyczne wykorzystanie związków należących do metabolitów wtórnych roślin. 142 Metody kształcenia - aktywizująca (samodzielne przygotowanie prezentacji), - praktyczna (ćwiczenia z wykorzystaniem zgromadzonego materiału biologicznego (zielniki). Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W04 K1A_W68 rozumie i objaśnia procesy metaboliczne zachodzące w roślinach i wyjaśnia pojęcie metabolitów wtórnych. P1A_W07 K1A_W67 zna znaczenie technik mikroskopowych, preparacyjnych chromatograficznych w aspekcie identyfikacji metabolitów wtórnych. P1A_U03 P1A_U07 K1A_K02 korzysta ze źródeł literaturowych oraz źródeł elektronicznych, potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje. P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności. P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich zajęć laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji. Ocenie podlegają: testy sprawdzające wiedzę (zamknięte i otwarte) – ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów, Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: zajęcia laboratoryjne (30 godz.), konsultacje (2 godz.). Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do testów (10 godz.). Łącznie 42 godziny = 1 ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30+2 godz. = 32 godz. 1 punktowi ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+10+2 godz. = 42 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • Kączkowski J.: Biochemia roślin. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2005. Kołodziejczyk A.: Naturalne związki organiczne. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2004. 143 oraz Literatura uzupełniająca • • • Podbielkowski Z.: Rośliny użytkowe. WSiP, Warszawa, 1992. Nowak B.: Leksykon roślin ozdobnych i użytkowych. Wiedza Powszechna, Warszawa, 2000. Podbielkowski Z.: Przystosowania roślin do środowiska. WSiP, Warszawa, 1992. Przedmiot Wybieralny 4B - (semestr 5) - Formy życiowe roślin Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW4B Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Krystyna Walińska dr Krystyna Walińska Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 5 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć jest nabycie przez studenta praktycznej wiedzy, w wyniku czego student powinien opisać formy życiowe roślin, przedstawić ich charakterystykę i wyjaśnić zależności pomiędzy morfologią i anatomią roślin, a warunkami środowiskowymi. Student po odbyciu zajęć z przedmiotu powinien umieć zaklasyfikować daną roślinę do określonej formy życiowej. Wymagania wstępne Znajomość podstaw botaniki ogólnej i systematycznej. Zakres tematyczny 144 Kryteria podziału form życiowych roślin. Drzewa, krzewy, krzewinki i rośliny zielne – charakterystyka form i przykładowe gatunki Formy życiowe roślin - klasyfikacja wg C. Raunkiaera: fanerofity, chamefity, hemikryptofity, kryptofity, geofity, helofity, hydrofity, terofity Wymagania środowiskowe roślin. Metody kształcenia - aktywizująca (samodzielne przygotowanie prezentacji), - praktyczna (ćwiczenia z wykorzystaniem zgromadzonego materiału biologicznego (zielniki). Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01, P1A_W04 K1A_W68 charakteryzuje kryteria podziału form życiowych roślin i opisuje poszczególne formy. P1A_W07 K1A_W69 zna znaczenie technik mikroskopowych (mikroskop biologiczny i stereoskopowy) w aspekcie określenia cech budowy anatomicznej i morfologicznej roślin uwarunkowanych warunkami środowiskowymi. P1A_U03, P1A_U07 K1A_K02 korzysta ze źródeł literaturowych oraz źródeł elektronicznych, potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje. P1A_K01, P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności. P1A_K02 K1A_K02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich zajęć laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji. Ocenie podlegają: testy sprawdzające wiedzę (zamknięte i otwarte) – ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów, Ocena końcowa to średnia arytmetyczna ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: zajęcia laboratoryjne (30 godz.), konsultacje (2 godz.). Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do testów (10 godz.). Łącznie 42 godziny = 1 ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30+2 godz. = 32 godz. 1 punktowi ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+10+2 godz. = 42 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS. 145 Literatura Literatura podstawowa • • • Szweykowska A., Szweykowski J.: Botanika, Tom 1. Morfologia. PWN, Warszawa 2004 Szweykowska A., Szweykowski J.: Botanika, Tom 2. Systematyka. PWN, Warszawa 2004 Strasburger E. Noll F., Schenck H., A.F.W. Schimper A.F.W.: Botanika. PWRiL, Warszawa 1972 Literatura uzupełniająca • • Podbielkowski Z.: Przystosowania roślin do środowiska. WSiP, Warszawa 1992 Rutkowski L.: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. PWN, Warszawa 2006 Przedmiot wybieralny 5A - semestr 5- Biochemiczne oddziaływania środowiskowe Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW5A Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Katarzyna Dancewicz dr Katarzyna Dancewicz Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 5 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem przedmiotu jest przedstawienie biochemicznych oddziaływań pomiędzy organizmami różnych poziomów troficznych w biocenozie. Zakłada się, że student będzie znał biochemiczne mechanizmy zapewniające równowagę biologiczną w ekosystemach oraz będzie potrafił wykonać podstawowe biotesty w celu wykrycia właściwości allelopatycznych, toksycznych, deterentnych, repelentnych i atraktantnych badanego związku oraz wykorzystać podstawowe techniki badawcze stosowane w ekologii biochemicznej w działaniach na rzecz ochrony środowiska (odporne odmiany roślin, pułapki feromonowe i wyciągi roślinne). 146 Wymagania wstępne Znajomość podstaw biochemii, ekologii, biologii roślin, biologii zwierząt. Zakres tematyczny LABORATORIUM: Stosowane aspekty biochemicznych oddziaływań środowiskowych: wykorzystanie badań allelopatycznych w poszukiwaniu naturalnych herbicydów, ochrona roślin przed szkodnikami – wykorzystanie mechanizmów odporności roślin na ograniczenie żerowania owadów i infekcji patogenów, modyfikacja żywieniowego zachowania owadów (repelenty, atraktanty, deterenty pokarmowe). Metody kształcenia LABORATORIUM: metoda podająca – pogadanka, metody praktyczne – pokaz, laboratoryjna. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 K1A_W65 Tłumaczy biochemiczne mechanizmy zapewniające równowagę biologiczną. K1A_W44 Omawia i wykorzystuje podstawowe techniki laboratoryjne i biotesty stosowane w celu wykrycia właściwości allelopatycznych, toksycznych, deterentnych, repelentnych i atraktantnych badanego związku. P1A_U01 K1A_U10 Stosuje podstawowe techniki badawcze w działaniach na rzecz ochrony środowiska (odporne odmiany roślin i zwierząt, biopestycydy i naturalne herbicydy, deterenty pokarmowe, repelenty, pułapki feromonowe i wyciągi roślinne). P1A_U01, P1A_U04, P1A_U06 K1A_U17 Planuje i przeprowadza badania z wykorzystaniem sprzętu laboratoryjnego. P1A_U01, P1A_U05, P1A_U06 K1A_U24 K1A_U31 Dokonuje analizy i interpretacji uzyskanych wyników badań. Stosuje metody statystyczne do analizy danych. P1A_K08 K1A_K19 Ma świadomość praktycznego znaczenia ekologii biochemicznej w działaniach na rzecz ochrony środowiska. P1A_K05 K1A_K04 Dostrzega, na czym polega rzetelność w prowadzeniu badań laboratoryjnych. P1A_K02 K1A_K02 Działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag P1A_W07 147 prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia LABORATORIUM: warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich pisemnych kolokwiów (w formie otwartych pytań, ocena pozytywna powyżej 60% uzyskanych punktów) oraz zaliczenie wszystkich kart pracy wykonanych doświadczeń laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji w ramach programu laboratorium. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE. Godziny kontaktowe: laboratoria (30h), konsultacje (5h). Praca własna studenta: przygotowanie do zajęć, samodzielne opracowanie kart pracy (5h), przygotowanie do zaliczenia wykładu i obecność na zaliczeniu (5h). ŁĄCZNIE: 45 godzin = 1 pkt ECTS. Nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30+5h = 35 godzin, co odpowiada 1 pkt. ECTS. Nakład pracy studenta związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+10h = 40 godzin, co odpowiada 1 pkt. ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • Ostroumow S.A.: Wprowadzenie do ekologii biochemicznej, PWN, Warszawa, 1992 Harborne J.B.: Ekologia biochemiczna, (tłum. z ang.), PWN, Warszawa, 1997 Oleszek W., Głowiak K., Leszczyński B.: Biochemiczne oddziaływania środowiskowe, Wydawnictwo Akademii Medycznej w Lublinie, Lublin, 2001 Literatura uzupełniająca • • • Chmiel A.: Biotechnologia, podstawy mikrobiologiczne i biochemiczne, PWN, Warszawa, 1994 Dabrowski Z. T.: Podstawy odporności roślin na szkodnik, PWRiL, Warszawa,1988 Leszczyński B.: Kurs praktyczny w zakresie chemicznych interakcji owady-rośliny na przykładzie mszyc (Aphidodea), Wydawnictwo Naukowe WSRP, Siedlce, 1996 Przedmiot Wybieralny 5B - (semestr 5) - Ekologia organizmów wodnych Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW5B Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące mgr Anna Wróblewska mgr Anna Wróblewska 148 Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 5 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć jest nabycie przez studenta wiedzy na temat głównych grup organizmów wodnych oraz poznanie głównych przedstawicieli wodnych formacji ekologicznych. Wymagania wstępne Znajomość podstawowych wiadomości z zakresu biologii, zoologii, botaniki oraz ekologii. Zakres tematyczny Główne formacje ekologiczne: plankton, bentos, nekton, pleuston, peryfiton, neuston Metody kształcenia Wykład - metoda podająca (wykład informacyjny w formie prezentacji multimedialnej). Laboratoria metody podające (pogadanka), metoda praktyczna (laboratoryjna, pokaz, praktyka). Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01, P1A_W04 K1A_W72 Opisuje cechy charakterystyczne poszczególnych formacji ekologicznych organizmów wodnych. P1A_W01, P1A_W04 K1A_W72 Opisuje cechy charakterystyczne organizmów wodnych. K1A_U10 Stosuje zasady ergonomii w pracy laboratoryjnej, planuje i przeprowadza eksperyment, potrafi wykorzystać poznane techniki badawcze (preparacja materiału biologicznego, analiza z wykorzystaniem mikroskopu), interpretuje i wyciąga wnioski. Wykorzystuje nabyte umiejętności w środowisku zawodowym oraz w innych środowiskach. P1A_U01 P1A_U06 149 P1A_U06, P1A_U02 K1A_U20 Rozpoznaje i klasyfikuje organizmy wodne do właściwych formacji ekologicznych. P1A_U02 P1A_U03 P1A_U07 K1A_U02 Korzysta ze źródeł literaturowych oraz innych źródeł, potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje. P1P_K02 K1A_K02 Działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, słucha uwag prowadzącego zajęcia i stosuje się do jego zaleceń. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład - warunkiem zaliczenia wykładu jest uzyskanie pozytywnej oceny z kolokwium zaliczeniowego (pytania zamknięte). W celu uzyskania oceny dostatecznej z kolokwium konieczne jest uzyskanie 60% punktów możliwych do zdobycia. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE. Godziny kontaktowe: laboratoria: 30h, konsultacje 2h. Praca własna studenta: przygotowanie do zajęć 10h. Łącznie 42h - 1 pkt ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: -nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela 30+2[h]= 32 h, co odpowiada 1 punktwi ECTS. -nakład z związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+2+10 [h] = 42h, co odpowiada 1 punktowi ECTS. STUDIA NIESTACJONARNE: Godziny kontaktowe: laboratoria: 18h, konsultacje 5h. Praca własna studenta: przygotowanie do zajęć 10h, Łącznie 33h - 1 pkt ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: -nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 18+5[h]= 23h, co odpowiada 1 punktowi ECTS, -nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 18+5+10[h]= 33h, co odpowiada 1 punktowi ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Z.Kajak:Hydrobiologia -Limnologia,Ekosystemy wód śródlądowych, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 1998 M.Pliński,:Hydrobiologia ogólna, Uniwersytet Gdański, Gdańsk,1992 M. Strzelec, A. Spyra, W Serafiński, Biologia wód śródlądowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2010 J.St. Mikulski: Biologia wód śródlądowych. PWN, Warszawa,1982. K.Starmach, S. Wróbel, K. Pasternak: Hydrobiologia. Limnologia, PWN, Warszawa, 1976 Literatura uzupełniająca • Żmudziński L.,Pęczalska A.: Słownik hydrobiologiczny, PWN,Warszawa, 1984 Przedmiot wybieralny 6A - semestr 6 - Podstawy analityki klinicznej - hematologia Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW6A 150 Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Mariusz Kasprzak dr hab. Mariusz Kasprzak Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 2 Studia stacjonarne Laboratorium 6 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zapoznanie studenta z podstawowymi badaniami hematologicznymi wykonywanymi w laboratoriach analitycznych. Student praktycznie opanowuje technikę wykonywania tych badań. Wymagania wstępne Umiejętność posługiwania się mikroskopem optycznym w każdym zakresie powiększeń. Zna zasady pracy spektrofotometru. Potrafi posługiwać się pipetą automatyczną. Zakres tematyczny Analityka kliniczna –hematologia: 1.Przygotowanie szkła laboratoryjnego. 2.Technika wykonywania rozmazów krwi. 3.Barwienie preparatów mikroskopowych. 4.Różnicowanie krwinek białych ssaka. 5.Oznaczanie hematokrytu. 6.Oznaczanie stężenia hemoglobiny metodą Drabkina. 7.Korelacyjne zależności pomiędzy parametrami hematologicznymi. Metody kształcenia Praktyczna - ćwiczenia laboratoryjne. Student samodzielnie wykonuje poszczególne analizy hematologiczne. Wykonuje rozmazy krwi, barwi je i różnicuje poszczególne rodzaje krwinek białych. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Wiedza, umiejętności, kompetencje Obszarowe w Kierunkowe zakresie nauk 151 przyrodniczych P1A_W04 K1A_W73 Student ma wiedzę z zakresu budowy i funkcjonowania krwinek czerwonych i białych. P1A_W05 K1A_W74 Potrafi definiować podstawowe pojęcia z zakresu hematologii P1A_W06 K1A_W75 Zna podstawowe funkcje statystyczne umożliwiające współzależności pomiędzy parametrami hematologicznymi krwi P1A_W07 K1A_W76 Ma wiedzę w zakresie podstawowych technik i narzędzi stosowanych w hematologii P1A_U01 K1A_U21 Student potrafi sporządzać rozmazy krwi, barwić je i różnicować poszczególne rodzaje krwinek białych człowieka P1A_U04 K1A_U21 Potrafi wykonać oznaczenie hematokrytu, OB, stężenia hemoglobiny P1A_U05 K1A_U12 Przy pomocy podstawowych funkcji statystycznych potrafi określić współzależności pomiędzy parametrami hematologicznymi krwi P1A_K02 K1A_K02 Chętnie współdziała w zespole wykonującym poszczególne analizy co przyspiesza powstanie efektu końcowego P1A_K04 K1A_K06 Potrafi krytycznie ustosunkować się do uzyskanych wyników -interpretacja błędów powstałych na poziomie analitycznym określenie Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Do zaliczenia student musi określić poszczególne rodzaje krwinek białych. Zna ich znaczenie. Uzyskuje prawidłowe wartości hematokrytu, hemoglobiny oraz OB w krwi o znanych wartościach. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE. Godziny kontaktowe: wykład: 30 godzin, konsultacje: 5 godzin, razem: 35 godzin - 1 pkt ECTS. Praca własna studenta: przygotowanie do zaliczenia - 25 godzin razem: 25 godzin 1 pkt ECTS Łącznie 60 godzin co odpowiada 2 pkt ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • • Mariańska B., Fabijańska - Mitek J., Windyga J. 2003. Badania Laboratoryjne w Hematologii. PZWL, Warszawa . Bomski H. 1995. Podstawowe laboratoryjne badania hematologiczne. PZWL, Warszawa. Provan D. i wsp. 2006. Hematologia kliniczna. PZWL, Warszawa. Carr J.H., Rodak B.F. 2011. Atlas hematologii klinicznej. Elsevier Urban & Partner, Wrocław Literatura uzupełniająca 152 • • Hoffbrand A.V., Pettit J.E. 2003. Atlas hematologii klinicznej. Czelej, Lublin. Pawelski S.1983. Diagnostyka Laboratoryjna w hematologii. PZWL Przedmiot Wybieralny 6B - (semestr 5) - Podstawy analityki klinicznej - biochemia Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW6B Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Mariusz Kasprzak dr hab. Mariusz Kasprzak Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 2 Studia stacjonarne Laboratorium 6 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zapoznanie studenta z podstawowymi badaniami biochemicznymi wykonywanymi w laboratoriach analitycznych. Student praktycznie opanowuje technikę wykonywania tych badań. Wymagania wstępne Umiejętność posługiwania się wirówką -programowanie. Zna zasady pracy spektrofotometru. Potrafi posługiwać się pipetą automatyczną. Zakres tematyczny Analityka kliniczna – biochemia 1. Zasady oznaczeń biochemicznych, przyczyny błędów analitycznych. 2. Otrzymywanie surowicy albo osocza. 3. Oznaczanie poziomu glukozy we krwi. 4. Gospodarka tłuszczowa: •Cholesterol całkowity, •Cholesterol frakcji LDL •Cholesterol frakcji HDL •Triglicerydy 5. Korelacyjne zależności pomiędzy parametrami biochemicznymi krwi. Metody kształcenia Praktyczna -ćwiczenia laboratoryjne. Student samodzielnie wykonuje poszczególne biochemiczne. Ocenia dopuszczalny błąd statystyczny otrzymanych wyników. 153 analizy Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W04 K1A_W77 Student ma wiedzę z zakresu podstawowych zależności biochemicznych w surowicy. P1A_W06 K1A_W78 Zna podstawowe funkcje statystyczne umożliwiające określenie współzależności pomiędzy parametrami biochemicznymi w surowicy. P1A_W07 K1A_W79 Ma wiedzę w zakresie podstawowych technik i narzędzi stosowanych w biochemii klinicznej. P1A_U01 K1A_U21 Student potrafi uzyskać surowicę krwi oraz przygotować roztwory z zestawów analitycznych do wykonania analiz laboratoryjnych P1A_U04 K1A_U21 Potrafi określić stężenie glukozy, triglicerydów, cholesterolu całkowitego oraz jego fakcji HDL i LDL. P1A_U05 K1A_U12 Przy pomocy podstawowych funkcji statystycznych potrafi określić współzależności pomiędzy parametrami niektórych związków biochemicznych krwi. P1A_K02 K1A_K02 Chętnie współdziała w zespole wykonującym poszczególne analizy co przyspiesza powstanie efektu końcowego P1A_K02 K1A_K02 Chętnie współdziała w zespole wykonującym poszczególne analizy co przyspiesza powstanie efektu końcowego P1A_K04 K1A_K06 Potrafi krytycznie ustosunkować się do uzyskanych wyników -interpretuje błędy powstałych na poziomie analitycznym Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Zna znaczenie omawianych związków. Zna zasady działania oraz posługuje się spektrofotometrem i wirówką. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE. Godziny kontaktowe: wykład: 30 godzin, konsultacje: 5 godzin, razem: 35 godzin - 1 pkt ECTS. Praca własna studenta: przygotowanie do zaliczenia - 25 godzin razem: 25 godzin 1 pkt ECTS Łącznie 60 godzin co odpowiada 2 pkt ECTS 154 Literatura Literatura podstawowa • • • Tomaszewski J.,J. 1993. Diagnostyka laboratoryjna. PZWL Angielski S. Biochemia kliniczna i analityka. PZWL 1990 Dembińska-Kieć A., Naskalski J., W. 2009. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej. Urban & Partner Wrocław. Przedmiot wybieralny 7A - semestr 6 - Szata roślinna Polski Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW7A Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Dmytro Iakushenko dr Dmytro Iakushenko Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 15 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 6 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć jest nabycie przez studenta wiedzy teoretycznej i praktycznej o szacie roślinnej, czyli zapoznanie z podstawowymi ekologicznymi, historycznymi, geograficznymi oraz gospodarczymi grupami roślin naczyniowych flory Polski; zapoznanie z metodyką badań florystycznych; poznanie podstawowych typów zbiorowisk roślinnych Polski. Wymagania wstępne Wiedza z zakresu biologii roślin, otrzymana po zaliczeniu kursów Botanika ogólna i Botanika systematyczna. Zakres tematyczny Wykład: Flora Polski (ogólna charakterystyka, liczby. Elementy florystyczne: historyczne, geograficzne. Wybrane grupy roślin naczyniowych Polski (gatunki rodzime i zawleczone): drzewa, krzewy, pnącza, 155 byliny, rośliny jednoroczne. Gatunki chronione. Roślinność, pojęcie o zbiorowisku roślinnym. Podstawowe typy zbiorowisk roślinnych Polski. Podział geobotaniczny Polski. Gatunki inwazyjne. Synantropizacja szaty roślinnej. Metody kształcenia - metoda podająca: wykład informacyjny w formie prezentacji multimedialnej Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01, P1A_W05 K1A_W78 Student potrafi wskazać główne elementy flory Polski i scharakteryzować ich wybranych przedstawicieli, opisać zróżnicowanie roślinności kraju i rozpoznać podstawowe typy zbiorowisk roślinnych. P1A_U01, P1A_U02 K1A_U33 Student potrafi wykorzystywać klucze do oznaczania roślin naczyniowych. P1A_K05 K1A_K15 Student rozumie potrzebę podnoszenia kompetencji zawodowych i osobistych. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykłady, zaliczenie - pozytywna ocena z pisemnego kolokwium obejmującego treści wykładów, zaprezentowanie wybranego zagadnienia. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: - zajęcia (15 godz.) i konsultacje (5 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć (5 godz.) - samodzielne przygotowanie prezentacji (5 godz.) Łącznie 30 godzin = 1 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 15+5 godz. = 20 godz., co odpowiada 1 punktom ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 5+5= 10 godz., co odpowiada 1 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • Szafer W., Zarzycki K. (red.) 1972. Szata roślinna Polski. PWN, Warszawa. Matuszkiewicz W. 2001. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. PWN, Warszawa. Witkowska – Żuk L. 2008. Flora Polski. Atlas roślinnośći lasów. MULTICO Oficyna Wydawnicza, Warszawa. Piękoś-Mirkowa H., Mirek Z. 2006. Flora Polski. Rośliny chronione. MULTICO Oficyna Wydawnicza, Warszawa. 156 • Sudnik-Wójcikowska B. 2011. Flora Polski. Rośliny synantropijne. MULTICO Oficyna Wydawnicza, Warszawa. Literatura uzupełniająca • • Wysocki C., Sikorski P. 2002. Fitosocjologia stosowana. Wydawnictwo SGGW, Warszawa. Nawara Z. 2006. Rośliny łąkowe. MULTICO Oficyna Wydawnicza, Warszawa. Przedmiot Wybieralny 7B - (semestr 6) - Fitoindykacja Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW7B Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Dmytro Iakushenko dr Dmytro Iakushenko Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 15 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 6 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć jest nabycie przez studenta teoretycznej wiedzy ob indykacyjnym znaczeniu różnych grup organizmów (roślin naczyniowych, mchów, glonów, porostów). Student będzie orientował się w podstawowych współczesnych metodach fitoindykacji i ich zasadach; portafi wymienić główne gatunki wskaźnikowe flory Polski; rozpoznać główne typy indykatorów środowiskowych; potrafi wykorzystać odpowiedni skalę, wskaźniki i indeksy indykacyjne w badaniach naukowych i monitoringu Wymagania wstępne Zaliczone kursy z zakresu botaniki systematycznej oraz ekologii ogólnej na poziomie studiów pierwszego stopnia. Zakres tematyczny 157 Wykład: Pojęcie o fitoindykacji. Gatunki wskaźnikowe. Ekologiczne liczby wskaźnikowe. Wskaźniki zanieczyszczeń powietrza. Porosty jako bioindykatory, skala porostowa. Glony: wskaźniki okrzemkowe, indeks saprobowy. Mchy jako indykatory zanieczyszczeń środowiska. Wykorzystanie roślin naczyniowych w poszukiwaniu geologicznym. Metody kształcenia - metoda podająca: wykład informacyjny w formie prezentacji multimedialnej Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01, P1A_W05 K1A_W79 Student umie dobierać indykatory, nazywa podstawowe wskaźnikowe, potrafi wyjaśnić teoretyczne zasady fitoindykacji. P1A_U01 K1A_U56 Student potrafi zastosować odpowiedni wskaźniki, skale lub indeksy indykacyjne. P1A_K05 K1A_K15 Student rozumie potrzebę podnoszenia kompetencji zawodowych i osobistych. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykłady, zaliczenie - pozytywna ocena z pisemnego kolokwium obejmującego treści wykładów, zaprezentowanie wybranego zagadnienia. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: - zajęcia (15 godz.) i konsultacje (5 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć (5 godz.) - samodzielne przygotowanie prezentacji (5 godz.) Łącznie 30 godzin = 1 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 15+5 godz. = 20 godz., co odpowiada 1 punktom ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 5+5= 10 godz., co odpowiada 1 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Kóżański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. 2002. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. W. Szafera, Kraków. Roo-Zielińska E. 2004. Fitoindykacja jako narzędzie oceny środowiska fizycznogeograficznego. Podstawy teoretyczne i analiza porównawcza stosowanych metod. Prace geograficzne, 199. IGiPZ PAN, Warszawa. Wysocki C., Sikorski P. 2002. Fitosocjologia stosowana. Wydawnictwo SGGW, Warszawa. 158 gatunki • • Zimny H. 2006. Ekologiczna ocena stanu środowiska: bioindykacja i biomonitoring. ARW Grzegorczyk, Warszawa. Falińska K. 2004. Ekologia roślin. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. Przedmiot wybieralny 8A - semestr 6- Kurs ekologii behawioralnej zwierząt i człowieka Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW8A Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Martin Hromada dr hab. Martin Hromada Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 6 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Kurs ekologii behawioralnej zwierząt i człowieka. Przedstawienie nauk behawioralnych: etologia, socjobiologia, psychologia ewolucyjna.Zapoznanie studentów z metodologią pracy nauk behawioralnych w laboratorium i w terenie. Wymagania wstępne Podstawy ekologii, biologii i genetyki. Zakres tematyczny Dobór naturalny, ekologia i zachowania. Hipotezy ekologii behawioralnej. Znaczenie konkurencji w życiu osobnika. Dobór płciowy. Konflikty seksualne - "wyścigi zbrojeń płci". Drogi doboru płciowego. Opieka rodzicielska, "mating system". Od samolubności do altruizmu. Sygnały w przyrodzie i ich znaczenie w zachowaniach. Metody kształcenia Podająca. Aktywizująca. 159 Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A_W80 Student rozumie genezę zachowań ludzi i ziwerzat w kontekscie ewolucyjnym. Rozumie złożone zjawiska i procesy przyrodnicze. konsekwentnie stosuje i upowszechnia zasadę ścisłego, opartego na danych empirycznych, interpretowania zjawisk i procesów przyrodniczych w pracy badawczej i działaniach praktycznych. ma wiedzę w zakresie aktualnie dyskutowanych w literaturze kierunkowej problemów z wybranej dziedziny nauki i dyscypliny naukowej. P1A_U01 P1A_U03 K1A_U22 Potrafi stosować metody behawioralne w badaniach ekologicznych. Stosuje zaawansowane techniki i narzędzia badawcze w zakresie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla studiowanego kierunku studiów. Wykazuje umiejętność krytycznej analizy i selekcji informacji, zwłaszcza ze źródeł elektronicznych P1A_K01 K1A_K01 Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, potrafi inspirować i organizować proces uczenia się innych osób. P1A_W01 P1A_W02 P1A_W05 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Przygotowanie teoretyczne do zajęć – prezentacja multimedialna, realizacja zadań w grupie. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: - wykład (30 godz.) - konsultacje (5 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć (15 godz.) Łącznie 50 godzin = 1 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 30+5=35 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • Matt Ridley Czerwona królowa 2010 Rebis Jarred Diamond Trzeci szympans 1998 PIW Jarred Dimond Dlaczego lubimy seks? Ewolucja ludzkiej seksualności 1998 PIW Przedmiot Wybieralny 8B - (semestr 6) - Biologiczne podstawy ochrony przyrody Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW8B 160 Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Martin Hromada dr hab. Martin Hromada Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 6 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Biologiczne podstawy ochrony przyrody. Rozszerzenie wiedzy studentów w zakresie biologicznych podstaw efektywnej ochrony przyrody w skali lokalnej i globalnej. Wymagania wstępne Biologia. Podstawy ochrony przyrody. Zakres tematyczny 1. Historia biologii ochrony przyrody. 2. Biogeografia wysp i implikacje dla ochrony przyrody. 3. Wymieranie naturalne i antropogeniczne, masowe wymierania. 4. Bioróżnorodność - przyczyny i ochrona. 5. Ochrona małych populacji. 6. Ochrona przyrody w przestrzeni i czasie. Metody kształcenia Podająca, aktywizująca. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje 161 K1A_W41 Rozumie złożone zjawiska i procesy przyrodnicze. Konsekwentnie stosuje i upowszechnia zasadę ścisłego, opartego na danych empirycznych, interpretowania zjawisk i procesów przyrodniczych w pracy badawczej i działaniach praktycznych. P1A_U01 P1A_U03 K1A_U22 Stosuje zaawansowane techniki i narzędzia badawcze w zakresie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla studiowanego kierunku studiów. Wykazuje umiejętność krytycznej analizy i selekcji informacji, zwłaszcza ze źródeł elektronicznych. P1A_K01 K1A_K01 Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, potrafi inspirować i organizować proces uczenia się innych osób. P1A_W01 P1A_W02 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Przygotowanie teoretyczne do zajęć – prezentacja multimedialna, realizacja zadań w grupie. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: - zajęcia (30 godz.) i konsultacje (5 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć (15 godz.) Łącznie 50 godzin = 1 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 35 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS. Nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: (30+5+15) godz.= 50 godz., co odpowiada 1 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • Primack Richard B. A Primer of Conservation Biology 2008 Palgrave Macmillan Primack Richard B. Essentials of Conservation Biology 2010 Palgrave Macmillan Pullin A., S., 2004. Biologiczne podstawy ochrony przyrody. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. Przedmiot wybieralny 9A - semestr 6- Preparatyka zoologiczna Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW9A Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Jan Cichocki dr Jan Cichocki 162 Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 6 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem kształcenia jest omówienie roli muzealnictwa przyrodniczego oraz podstaw prawnych muzealnictwa.Przedstawienie zarysu historycznego preparatyki zoologicznej na świecie i w Polsce. Omówienie roli preparatów zoologicznych w edukacji oraz poszerzaniu wiedzy. Omówienie podstawowych sposobów zbioru i konserwacji kręgowców i bezkręgowców. Przygotowywanie zbiorów muzealnych. Wymagania wstępne Znajomość materiału z zakresu zoologii bezkręgowców i zoologii kręgowców. Zakres tematyczny Preparowanie okazów do wystaw muzealnych. Funkcje magazynów przyrodniczych. Przechowywanie zbiorów oraz związane z tym regulacje prawne. Sposoby etykietowania i opisywania zbiorów. Pojęcia: okaz typowy, holotyp, lektotyp, neotyp, plezjotyp, alotyp. Sposoby aranżacji wystaw przyrodniczych. Metodyka sporządzania dermopalastów. Przygotowywanie preparatów edukacyjnych. Sposoby prezentacji preparatów anatomicznych. Podstawy przygotowywania plastynatów. Metody kształcenia metoda podawcza: prezentacja multimedialna, metoda praktyczne: praca z preparatami. Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01, P1A_W04 P1A_W07 P1A_W09 K1A_W22 K1A_W20 K1A_W60 Student zna podstawowe pojęcia używane w muzealnictwie zoologicznym. Student zna podstawowe metody konserwacji zwierząt. Student zna muzea przyrodnicze i docenia ich rolę poznawczą. P1A_U01 K1A_U11 Student potrafi zabezpieczyć materiał biologiczny. Prawidłowo opisuje i 163 P1A_U04 P1A_K07 etykietuje okazy. K1A_K18 Student dostrzega potencjał naukowy muzeów oraz ich role dydaktyczną. Student potrafi określić rolę edukacyjną preparatów zoologicznych Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Student powinien uczestniczyć aktywnie w zajęciach. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe - ćwiczenia (30 h) i konsultacje (2 h). Praca samodzielna studenta – przygotowanie do zajęć (5 h), egzamin (2h). Łącznie 39 h = 1 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela 30+2+2= 34 h co odpowiada 1 pkt. ECTS, nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+2+5= 37 h, co odpowiada 1 pkt. ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • Falniowski A. 2007. Techniki zbioru, utrwalania i konserwacji zwierząt. WUW. Warszawa Nowak R., Fischer M. 2007. Kunszt preparatorstwa. Naturkundmuseum Erfurt, Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym. Łącki A. 1991. Preparowanie trofeów myśliwskich. PWRiL. Warszawa Wiktor A. 1991. Przewodnik po wystawach Muzeum Przyrodniczego we Wrocławiu. Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego. Wrocław Przedmiot Wybieralny 9B (semestr 6) - Zwierzęta ogrodów zoologicznych Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW9B Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Jan Cichocki dr Jan Cichocki Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS Studia stacjonarne 1 Laboratorium 30 godzin 6 164 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem kształcenia jest zapoznanie studenta z biologią, ekologia, taksonomią i zoogeografią współcześnie żyjących płazów, gadów, ptaków i ssaków. Student zapozna się z problemami związanymi z ochroną gatunków zagrożonych wyginięciem oraz programami ochrony gatunków. Wymagania wstępne Znajomość materiału z zakresu zoologii bezkręgowców i kręgowców. Zakres tematyczny Przegląd systematyczny podstawowych grup zwierząt hodowanych w ogrodach zoologicznych. Metody kształcenia podawcza: prezentacja multimedialna praktyczna: wyjazd do ogrodu zoologicznego Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01, P1A_W04 K1A_W21, K1A_W59 The student knows the basic scheme of the animal groups in zoos. Student is able to identify rare and endangered species. P1A_U01 P1A_U06, K1A_U07 K1A_U08 Student is able to determine the species of animals bred in zoos P1A_K07 K1A_K18 The student recognizes the scientific potential of zoos and their role in teaching. Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Student przedstawi prezentację multimedialną na wybrany temat. Oceniana będzie również aktywność na zajęciach. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE. Godziny kontaktowe - laboratorium (30 h) i konsultacje (2 h). Praca samodzielna studenta - przygotowanie do ćwiczeń (5 h) obecność na zaliczeniu (2h). Łącznie 39 h = 1 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi 165 bezpośredniego udziału nauczyciela 30+2+2= 34 h, co odpowiada 1 pkt. ECTS -nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+5= 35 h, co odpowiada 1 pkt. ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • Dobrowolska H.: Gady, PWN, Warszawa, 1990 Serafiński W., Wielgus – Serafińska E.: Ssaki, PWN, Warszawa, 1988 Sumiński P., Goszczyński J., Romanowski J.: Ssaki drapieżne Europy, PWRiL, Warszawa, 1993 Zamachowski W., Zyśk A.: Strunowce Chordata. WNAP, Kraków, 2002 Przedmiot Wybieralny 9C (semestr 6) - Bioróżnorodność w krajobrazie rolniczym Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-PW9C Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące prof. dr hab. Jerzy Karg prof. dr hab. Jerzy Karg Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Laboratorium 5 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem przedmiotu jest nabycie przez studenta wiedzy, umożliwiającej zrozumienie podstaw funkcjonowania krajobrazu rolniczego, w wyniku czego student powinien prawidłowo posługiwać się pojęciem bioróżnorodności, nabyć umiejętność postrzegania różnic pomiędzy ekosystemami tworzącymi krajobraz rolniczy. Student powinien zapoznać się z podstawowymi gatunkami flory, mikoflory i fauny oraz gatunkami rzadkimi i ginącymi, orientować się w metodyce badawczej, umieć dostosować metody badawcze do poszczególnych grup organizmów. Student powinien rozumieć znaczenie struktury krajobrazu dla ochrony bioróżnorodności gatunkowej oraz korytarzy ekologicznych dla ochrony różnorodności genetycznej, umieć wskazywać przyczyny ubożenia różnorodności i sposoby zapobiegania. 166 Wymagania wstępne Znajomość podstaw ekologii Zakres tematyczny Definicje i miary bioróżnorodności. Rodzaje bioróżnorodności. Ekosystemy krajobrazu rolniczego. Elementy seminaturalne w krajobrazie. Ekotony. Flora i fauna. Gatunki rzadkie, rośliny, grzyby, bezkręgowce, kręgowce. Gatunki obce i inwazyjne. Metody badań bioróżnorodności. Reintrodukcje gatunków. Struktura krajobrazu. Korytarze ekologiczne – ochrona różnorodności genetycznej. Rola wysp leśnych. Ochrona czynna. Kształtowanie krajobrazu pod kątem ochrony bioróżnorodności. Metody kształcenia podająca: wykład informacyjny problemowa: wykład konwersatoryjny Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje K_W02 wykazuje znajomość bieżących problemów uprawianej dyscypliny nauki (na poziomie aktualnych publikacji w wiodących przeglądowych czasopismach światowych) K_W03 wykazuje znajomość ważnych nierozwiązanych problemów z zakresu nauk biologicznych oraz szczegółową wiedzę w tematyce uprawianej przez doktoranta K_W04 ma wiedzę nt. modelowania zjawisk i procesów oraz rozumienie zasad metodologii nauk biologicznych pozwalające na poprawne wykorzystanie tych zasad w badaniach naukowych oraz sporządzaniu dokumentacji eksperckiej K_U07 wykazuje umiejętność przekazywania wiedzy naukowej (wykładania, referowania) na poziomie popularnym i podstawowym akademickim, w języku ojczystym i nowożytnym (angielskim) K_U01 wykazuje umiejętność samodzielnego posługiwania się nowoczesnymi technikami badawczymi w zakresie nauk biologicznych K_U08 wykazuje umiejętność napisania artykułu naukowego z zakresu nauk biologicznych w formie akceptowanej w czołowych czasopismach naukowych, w języku nowożytnym (angielskim) K_K04 zna niezbadane zagadnienia nauk biologicznych, obiektywnie formułuje i 167 ocenia problemy cywilizacyjne, społeczne i gospodarcze pozostające w związku z zakresem nauk biologicznych Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Prezentacja wybranych tematów Obciążenie pracą studenta Literatura Literatura podstawowa • • • • • Józef Banaszak, Henryk Wiśniewski. Podstawy ekologii • Ewa Symonides „Ochrona przyrody” Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, wyd. II. 2008. • Monika Grzegorczyk (red.) „Integralna ochrona przyrody” IOP PAN, Kraków 2007 • Roman Andrzejewski, Rajmund Wiśniewski (red.) „Problemy różnorodności biologicznej” (mat. z konferencji „Nauka na rzecz różnorodności biologicznej” ) Oficyna Wydawnicza IE PAN. 1995 • Stanisław Bałazy, Andrzej Gmiąt (red.) „Ochrona środowiska rolniczego w świetle programów rolno-środowiskowych”. Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Karniowicach. Brzesko 2007 Literatura uzupełniająca • • • • • Andrzej Richling, Jerzy Solon „Ekologia krajobrazu” Wydawnictwo Naukowe PWN. 1998 • Roman Guziak, Sabina Lubaczewska (red.) „Ochrona przyrody w praktyce. Podmokłe łąki i pastwiska”. Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „pro Natura”. Wrocław 2001 • Dariusz Gwiazdowicz (red.) „Ochrona przyrody w lasach”. I. Ochrona zwierząt. Polskie Towarzystwo Leśne. Poznań 2004 • Głowaciński (red.) „Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce”. PWRiL. Warszawa 2002 Przygotowanie do egzaminu dyplomowego Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1PDED Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące Kadra WNB Kadra WNB 168 Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zajęć Forma zaliczenia Studia stacjonarne punkty ECTS 10 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem przedmiotu jest przedstawienie w ujęciu syntetycznych zagadnień wymaganych do przygotowania się pod kątem egzaminu dyplomowego. Przedmiot ukierunkowuje na korzystanie z literatury fachowej i pozwala nabyć przez studenta umiejętności prezentowania określonych zagadnień opracowanych w oparciu o literaturę przedmiotu Wymagania wstępne wiedza zdobyta w trakcie toku studiów w zakresie przedmiotów podstawowych i kierunkowych Zakres tematyczny lista zagadnień przedstawiona studentom Metody kształcenia praca własna studenta w oparciu o literaturę fachową, konsultacje z kadrą WNB Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 K1A_W16 wykorzystuje zdobytą wiedzę teoretyczną i praktyczną do samodzielnego określania przyczyn oraz interpretacji zjawisk przyrodniczych P1A_W01, P1A_W04 K1A_W18 wykazuje zdolność dokonywania syntezy przyswojonej wiedzy, szczególnie z zakresu przedmiotów takich jak: biochemia, genetyka, mikrobiologia i inne P1A_U11 K1A_U09 uczy się samodzielnie w sposób ukierunkowany P1A_U08 P1A_U10 K1A_U11 K1A_U13 K1A_U16 opracowuje zagadnienia z wykorzystaniem fachowej literatury przedmiotu i prezentuje wiadomości stosując język naukowy P1A_U07 K1A_U07 stosuje wiedzę kierunkową uwzględniając różne aspekty problemu 169 naukowego Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Weryfikacja efektów zaliczenia to pozytywne zdanie egzaminu dyplomowego, co szczegółowo określa regulamin. 1.W celu przeprowadzenia egzaminu licencjackiego na Wydziale tworzone są komisje egzaminacyjne. 2.Komisje egzaminacyjne powołuje Dziekan w uzgodnieniu z kierownikami Katedr Wydziału. 3.Przewodniczącym komisji egzaminacyjnej może być pracownik z tytułem profesora lub stopniem naukowym doktora habilitowanego. 4. Zagadnienia egzaminacyjne są podawane do wiadomości studentów na stronie internetowej Wydziału nie później niż przed rozpoczęciem ostatniego roku studiów. 5.Zdający egzamin udziela odpowiedzi na trzy wylosowane przez siebie pytania przed komisją egzaminacyjną, do której został wylosowany. Lista studentów zdających egzamin przyporządkowana do każdej z komisji zostaje wywieszona na tablicy ogłoszeń przed egzaminem. 6. Wynik egzaminu jest średnią arytmetyczną uzyskanych ocen. Obciążenie pracą studenta Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: konsultacje (10 godz.) Praca samodzielna studenta: przygotowanie do egzaminu (280 Łącznie 290 godzin = 10 pkt. ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 10 godz. , co odpowiada 1 punktowi ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 290 godz.,co odpowiada 10 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • publikacje krajowe i zagraniczne podręczniki akademickie treść wykładów Seminarium dyplomowe Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-SD Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące Kadra WNB Kadra WNB Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze 170 Forma zaliczenia punkty ECTS Studia stacjonarne Seminarium 45 godzin 6 zaliczenie z oceną 3 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem seminarium jest zapoznanie studenta z zasadami przygotowania oraz planowania pracy badawczej, opracowywania wyników, korzystania z literatury fachowej i nabycie przez studenta umiejętności prezentowania wyników badań oraz określonych zagadnień opracowanych w oparciu o literaturę przedmiotu Wymagania wstępne ugruntowana wiedza z przedmiotów podstawowych i kierunkowych Zakres tematyczny Omówienie zasad przygotowania pracy licencjackiej. Dobór bibliografii i sposoby jej opracowania. Dobór technik badawczych i ich zastosowanie. Sposoby opracowania wyników. Prezentowanie wyników badań i treści naukowych. Zasady posługiwania się językiem naukowym Metody kształcenia Pogadanka, prezentacja multimedialna, samodzielna praca studenta w oparciu o artykuły naukowe Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W04 P1A_W07 K1A_W93 wyjaśnia zagadnienia z zakresu charakteryzuje metody badawcze P1A_W02 P1A_U02 P1A_U03 P1A_U07 P1A_U10 K1A_W94 K1A_U26 K1A_U33 umie przygotować opracowanie problemu badawczego korzystając z literatury naukowej w języku polskim i pozycji angielskojęzycznych P1A_K01 P1A_K05 P1A_K07 K1A_K08 K1A_K09 docenia istotność posiadania wiedzy z zakresu nauk przyrodniczych i dostrzega powiązania pomiędzy różnymi dyscyplinami nauk biologicznych 171 realizowanej pracy dyplomowej i Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Podstawą zaliczenia jest prezentacja określonego problemu badawczego w formie prezentacji multimedialnej oraz przedstawienie sukcesywnie przygotowywanych rozdziałów pracy dyplomowej. Obciążenie pracą studenta Godziny kontaktowe: - seminarium (45 godz.) - konsultacje (2 godz.) Praca samodzielna studenta: przygotowanie do zajęć (15 godz.) - samodzielne przygotowanie materiałów do pracy dyplomowej (40 godz.) Łącznie 102 godzin = 3 pkt. ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 45+2 godz. = 47 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 45+2+15+40 godz. = 102 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • artykuły naukowe w języku polskim artykuły naukowe w języku angielskim podręczniki akademickie z zakresu nauk przyrodniczych Techniki sterowania metabolizmem Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-TSM Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Ewa Jaśkiewicz dr hab. Ewa Jaśkiewicz, mgr Justyna Mazurek Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 15 godzin egzamin punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 5 5 Laboratorium 15 godzin 5 Studia niestacjonarne 172 zaliczenie z oceną Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć jest nabycie przez studenta wiedzy teoretycznej dotyczącej sterowania metabolizmem u mikroorganizmów poprzez poznanie technik umożliwiających modyfikację i wykorzystanie metabolizmu mikroorganizmów do celów produkcyjnych. W ramach zajęć laboratoryjnych student powinien poznać podstawowe metody pracy w laboratorium zajmującym się hodowlą mikroorganizmów w bioreaktorze i opanować podstawowe techniki identyfikacji metabolitów. Wymagania wstępne Podstawy biochemii metabolizmu i mikrobiologii przemysłowej na poziomie akademickim. Zakres tematyczny Wykład.Sterowanie metabolizmem poprzez zmiany warunków środowiskowych.:indukcja substratowa i represja kataboliczna,regulacja zródłem węgla, azotu lub fosforu.Sterowanie metabolizmem przez modyfikacje genotypu: mutanty auksotroficzne i regulatorowe, szczepy otrzymywane metodami inżynierii genetycznej. Produkcja aminokwasów.Produkcja kwasów organicznych.Produkcja antybiotyków metodą fermentacji. Białka rekombinowane.Immunochemiczne zastosowania mikroorganizmów.Hodowle komórek owadów i ssaków. Rośliny transgeniczne. Zwierzęta transgeniczne. Metody kształcenia -podająca (wykład informacyjny w formie prezentacji multimedialnej), -praktyczna (ćwiczenia laboratoryjne z wykorzystaniem hodowli szczepów Corynebacterium glutamicum i odpowiednich metod identyfikacji metabolitów (kwasu glutaminowego i lizyny). Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 P1A_W04 K1A_W33 student zna i rozumie mikroorganizmów P1A_W07 P1A_W09 K1A_W34 student zna podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii; ma wiedzę w zakresie podstawowych technik i narzędzi badawczych stosowanych w produkcji metabolitów przez mikroorganizmy P1A_U01 P1A_U06 K1A_U10 student planuje i przeprowadza proste eksperymenty, potrafi wykorzystać poznane techniki i narzędzia badawcze P1A_U02 P1A_U03 K1A_U02 student korzysta ze źródeł literaturowych oraz elektronicznych, potrafi interpretować i łączyć w spójną całość uzyskane informacje 173 podstawy sterowania metabolizmem u P1A_U07 P1A_K05 P1A_K07 K1A_K09 student stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności P1A_K02 K1A_K02 student współdziała w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Egzamin końcowy, do którego student jest dopuszczany na podstawie zaliczenia ćwiczeń, przeprowadzany w formie pisemnej. Egzamin trwający 60 minut zawiera około 30 pytań otwartych. Do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 60% punktów możliwych do zdobycia. Laboratorium - warunkiem zaliczenia jest obecność na zajęciach, aktywny udział w ćwiczeniach oraz uzyskanie pozytywnych ocen z kolokwiów pisemnych w formie pytań otwartych i zamkniętych (wymagane powyżej 60% punktów możliwych do zdobycia). Ocena końcowa to średnia arytmetyczna pozytywnych ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta STUDIA STCJONARNE. Godziny kontaktowe: - wykład (15 godz.) - zajęcia laboratoryjne (15 godz.) konsultacje (5 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (15 godz.) przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie (15 godz. + 1 godz.) Łącznie 66 godzin = 5 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: Nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 15+15+5+1 godz.= 36 godz., co odpowiada 2 punktowi ECTS, Nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 15+15= 30 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • Podstawy Biotechnologii. pod red. C.Ratledge, B.Kristiansen, Wydawnictwo Naukowe PWN Mikrobiologia techniczna. T. 2 pod red. Z. Libudzisz, K. Kowal, Z. Żakowskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008 H Cieśliński, P Filipkowski, J. Kur, A Lass, M. Wanarska,Postawy mikrobiologii przemysłowej. Ćwiczenia laboratoryjne, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej Technologia informacyjna Kod przedmiotu: 13.1-WB-OS1-TI Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące 174 Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Agnieszka Janiak-Osajca dr Agnieszka Janiak-Osajca Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 2 Studia stacjonarne Laboratorium 1 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Celem zajęć z przedmiotu technologia informacyjna jest nabycie przez studenta wiedzy teoretycznej i praktycznej, potrzebnej do korzystania z technologii informatycznych w toku studiów. Wymagania wstępne Wiedza z zakresu szkoły ponadgimnazjalnej. Zakres tematyczny Zaznajomienie z podstawowymi możliwościami pakietu Windows. Poznanie edytora Word: układ i formatowanie strony, tworzenie kolumn; formatowanie tekstu i tabeli, modyfikacje; tworzenie: przypisów, podpisów, adnotacji, skorowidzów, spisów treści, spisów ilustracji; zapisywanie dokumentu; style: korzystanie i tworzenie nowych styli; tworzenie struktury dokumentu; szablony dokumentów: wykorzystanie, tworzenie i modyfikacja; numerowanie tekstu; tworzenie nowych pasków narzędzimodyfikacja; makrodefinicje (makra); wstawianie obiektów i ich modyfikacja: wzory; grafika; wykresy. Obsługa pakietu oprogramowania do tworzenia prezentacji (Power Point). Poznanie arkusza kalkulacyjnego Excel: adresy komórek (względny, bezwzględny, mieszany); operacje na komórkach: kopiowanie i przenoszenie; wstawianie funkcji matematycznych; funkcje statystyczne i finansowe; tworzenie wykresów; tworzenie pasków narzędzi; makrodefinicje (makra). Zapoznanie studentów z podstawową obsługą programu Statistica. Internet. Metody kształcenia - metody oparte na praktycznej działalności studentów, metody praktyczne – uczenie się przez działanie Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje 175 P1A_W04 P1A_W05 P1A_W06 P1A_W07 K1A_W54 student tłumaczy zasadę działania sprzętu komputerowego i wykazuje się: zaawansowaną znajomością systemu operacyjnego Windows oraz pakietu Office P1A_W09 K1A_W55 zna podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii P1A_U01 K1A_U30 posiada umiejętność tworzenia złożonych dokumentów w edytorze tekstu, arkuszy kalkulacyjnych oraz prezentacji multimedialnych, grafik wektorowych (w programie Word), biegle posługuje się Internetem (wyszukiwanie informacji) oraz pocztą elektroniczną P1A_U01 P1A_U02 P1A_U03 P1A_U05 K1A_U15 docenia istotność przedmiotowej wiedzy, widzi możliwości wykorzystania wiedzy w praktyce, dostrzega interdyscyplinarny charakter przedmiotu P1A_U11 K1A_U09 uczy się samodzielnie w sposób ukierunkowany P1A_K01, P1A_K05 K1A_K01 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się P1A_K02 K1A_U02 działa w grupie i organizuje pracę w określonym zakresie, potrafi obiektywnie oceniać wkład pracy własnej i pozostałych członków Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Ćwiczenia laboratoryjne - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen z zadań realizowanych w trakcie zajęć. Dwa sprawdziany po 10 punktów (czas trwania 45 minut) każdy. Przygotowanie prezentacji PowerPoint według ustalonych zasad - maksymalna liczba punktów do uzyskania 5. Student uzyskuje zaliczenie od 60% maksymalnej ilości punktów. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: - zajęcia laboratoryjne (30 godz.) i konsultacje (10 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (10 godz.) - samodzielne przygotowanie do zajęć (15 godz.) Łącznie 65 godzin = 2 ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 10+30 godz. = 40 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 15+10+30 godz. = 55 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • Zieliński, M. Kaleta WORD DO WINDOWS EDYCJA POLSKA Halliday SEKRETY PC Gookin, R. Werner WORD DLA WINDOWS DLA OPORNYCH Harvey EXCEL DLA OPORNYCH 176 Literatura uzupełniająca • • • Gookin KOMPUTER DLA OPORNYCH Gilster INTERNET P. J. Durka, Cyfrowy Świat: jak to działa Technologie bioproduktów Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-TB Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr inż. Julia Nowak-Jary dr inż. Julia Nowak-Jary Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia 15 godzin zaliczenie z oceną punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 6 3 Ćwiczenia 30 godzin 6 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zapoznanie się z technologiami produkcji bioproduktów. Wymagania wstępne Znajomość podstaw biotechnologii, mikrobiologii i enzymologii. Zakres tematyczny Zasady produkcji bioproduktów i zapewnienia ich jakości. Separacja części nierozpuszczonych: filtracja konwencjonalna, wirowanie. Dezintegracja ścian komórkowych. Separacja bioproduktów: ekstrakcja rozpuszczalnikami organicznymi, ekstrakcja nadkrytyczna, adsorpcja, destylacja, rektyfikacja. Techniki membranowe: mikrofiltracja, ultrafiltracja, nanofiltracja, odwrócona osmoza, dializa, elektodializa, perwporacja. Techniki chromatograficzne: chromatografia adsorpcyjna i podziałowa, jonowymienna, 177 żelowa, powinowactwa. Elektroforeza. Precypitacja. Krystalizacja. Utrwalanie oraz stabilizowanie aktywności biopreparatów: suszenie, zamrażanie. Metody kształcenia -podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej) -praktyczna (ćwiczenia polegające na projektowaniu schematów ideowych technologicznego otrzymywania bioproduktów, m.in. preparatów enzymatycznych, lipidów, aminokwasów, witamin, leków o charakterze białkowym, antybiotyków z wykorzystaniem technik omówionych na wykładach) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W01 Student opisuje i interpretuje fizykochemiczne oraz biologiczne. P1A_W04 Student ma wiedzę w zakresie najważniejszych problemów z zakresu biotechnologii i technologii stosowanych przy produkcji bioproduktów oraz zna ich powiązania z innymi dyscyplinami przyrodniczymi. P1A_W05 Student ma wiedzę w zakresie podstawowych kategorii pojęciowych i terminologii technologicznej oraz ma znajomość rozwoju dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla studiowanego kierunku studiów i stosowanych w nich metod badawczych. P1A_W07 Student ma wiedzę w zakresie podstawowych technik i narzędzi badawczych stosowanych w zakresie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla studiowanego kierunku studiów. P1A_U02 Student rozumie literaturę z zakresu dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla studiowanego kierunku studiów, w języku polskim; czyta ze zrozumieniem nieskomplikowane teksty naukowe w języku angielskim. P1A_U03 Student wykorzystuje elektroniczne. P1A_U07 Student wykazuje umiejętność formułowania uzasadnionych sądów na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł. P1A_U11 Student uczy się samodzielnie w sposób ukierunkowany. P1A_K07 Student wykazuje potrzebę stałego aktualizowania wiedzy kierunkowej. 178 dostępne podstawowe źródła zjawiska informacji, w i tym procesy źródła Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład – zaliczenie w formie pisemnej. Trwa 45 minut i obejmuje 10 pytań zamkniętych. Do zaliczenia na ocenę pozytywną wymagane są odpowiedzi na 6 pytań. Ćwiczenia – sprawdzenie wiedzy w formie pisemnej - kolokwia. Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta STUDIA STCJONARNE: Godziny kontaktowe: - wykład (15 godz.) - ćwiczenia (30 godz.) - konsultacje (5 godz.) - zaliczenie na ocenę (1 godz.). Praca samodzielna studenta: - przygotowanie się do ćwiczeń (15 godz.) - przygotowanie się do zaliczenia (15 godz.). Łącznie 81 godzin = 3 punkty ECTS. W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: Nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: (15+30+5+1)godz.= 51 godz., co odpowiada 2 punktom ECTS. Nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: (15+15)godz.= 30 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • Bednarski W., Fiedurk, J.:Podstawy biotechnologii przemysłowej. WNT W-wa 2007 Biotechnologia. Podstawy mikrobiologiczne i biochemiczne, PWN W-wa, 1994 Viesturs U.E., Szmite I.A., Zilewicz A.W.: Biotechnologia. Substancje biologicznie czynne, technologia, aparatura, WNT,W-wa1994 Russel S.: Biotechnologia, PWN W-wa, 1990 Literatura uzupełniająca • • Tabiś B., Grzywacz R.: Procesy i reaktory biochemiczne, Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej W-wa, 1993 Twardowski T. : Korzyści, oczekiwania, dylematy biotechnologii, Edytor P-ń, 2001 Technologie i techniki molekularne w badaniu materiału genetycznego Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-TITMWBMG Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr Ewa Bok dr Ewa Bok, mgr Paweł Pusz Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze 179 Forma zaliczenia punkty ECTS Studia stacjonarne Wykład 15 godzin 5 egzamin 6 Laboratorium 30 godzin 5 zaliczenie z oceną Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Wykład z technologii i technik molekularnych w badaniu materiału genetycznego ma za zadanie przedstawienie studentowi metod wykorzystywanych do analizy kwasów nukleinowych, omówienie technik pozwalających na tworzenie map fizycznych genomów, mapowanie i identyfikację genów. Celem wykładu jest przedstawienie technik amplifikacji DNA oraz metod określania poziomu ekspresji genów, pokazanie możliwości doboru odpowiedniego sposobu analizy w zależności od wyznaczonego celu. Zajęcia laboratoryjne mają na celu zapoznanie studenta z zasadami bezpiecznej pracy w laboratorium biologii molekularnej, przekazanie praktycznej wiedzy na temat technologii i technik molekularnych w badaniu materiału genetycznego, nabycie przez studenta umiejętności przeprowadzenia izolacji, oczyszczania i analizy uzyskanego materiału genetycznego oraz wypracowanie umiejętności krytycznej analizy i właściwej interpretacji wyników. Wymagania wstępne Kurs prowadzony jest w oparciu o wiedzę z wcześniejszych wykładów z biochemii, genetyki ogólnej i molekularnej oraz mikrobiologii Zakres tematyczny Wykład: Techniki analizy kwasów nukleinowych. Techniki elektroforetyczne w analizach DNA i RNA. Powielanie fragmentu DNA – metoda PCR i jej warianty. Techniki hybrydyzacji DNA-DNA, RNA-DNA. Hybrydyzacja in situ. Mikromacierze. Metody i strategie sekwencjonowania DNA i RNA. Tworzenie map fizycznych genomów: – mapowanie restrykcyjne, - hybrydyzacja fluorescencyjna in situ (FISH), mapowanie miejsc znaczonych sekwencyjnie. Mapowanie i identyfikacja genów. Identyfikacja mutacji i zmian polimorficznych. Wykrywanie znanych mutacji. Metody przesiewowe. Analiza ekspresji genów: izolacja i oczyszczanie RNA, -odwrotna transkrypcja, -amplifikacja w czasie rzeczywistym (Real-time PCR), - określanie poziomu ekspresji badanych genów. Interferencja RNA. Metody wyciszania ekspresji genów. Bioinformatyka. Zajęcia laboratoryjne: -izolacja i oczyszczanie DNA, -oznaczanie stężenia i czystości preparatu DNA -metoda PCR (multiplex-PCR), -izolacja i oczyszczanie RNA, -odwrotna transkrypcja, -Real-time PCR, - określanie względnej ekspresji badanego genu. Metody kształcenia Podająca (wykład w formie prezentacji multimedialnej). Praktyczna (ćwiczenia w sali laboratoryjnej wyposażonej w odpowiedni sprzęt i aparaturę badawczą) Efekty kształcenia 180 Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje K1A_W45 Rozumie zagadnienie analizy materiału genetycznego, opisuje technologie i techniki wykorzystywane do badania cząsteczek DNA i RNA, dostrzega związek pomiędzy strukturą i organizacją genomu, a możliwością wykorzystania poszczególnych technik. K1A_W46 Planuje badania z wykorzystaniem poznanych technik badania materiału genetycznego. Tłumaczy zasady posługiwania się sprzętem, który stanowi wyposażenie pracowni biologii molekularnej. K1A_U06 Stosuje poznane techniki badania materiału genetycznego, potrafi samodzielnie zaplanować i wykonać prosty eksperyment, wykonuje bardziej złożone zadania badawcze pod kierunkiem prowadzącego. P1A_U02 K1A_U02 Wykorzystuje dostępne źródła literaturowe w języku polskim i angielskim, w zakresie technologii i technik molekularnych w badaniu materiału genetycznego. P1A_U06 K1A_U03 Przeprowadza poprawną analizę i interpretację uzyskanych wyników, formułuje odpowiednie wnioski. P1A_K01 P1A_K05 K1A_K01 Rozumie potrzebę ciągłego kształcenia się i doskonalenia swoich umiejętności w zakresie technologii i technik w badaniu materiału genetycznego. P1A_K02 K1A_K02 Wykazuje umiejętność pracy w zespole i organizacji zadań w określonym zakresie, stosuje się do wskazówek prowadzącego. P1A_W01 P1A_W04 P1A_W07 P1A_U01 P1A_U04 Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład – warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu pisemnego, trwającego 90 min, do którego student jest dopuszczony na podstawie zaliczonego laboratorium. Egzamin zawiera pytania otwarte i zamknięte, do zaliczenia na ocenę dostateczną konieczne jest uzyskanie 60% punktów możliwych do zdobycia. Laboratorium - warunkiem zaliczenia jest obecność na zajęciach, aktywny udział w ćwiczeniach oraz uzyskanie pozytywnych ocen z dwóch kolokwiów pisemnych w formie pytań otwartych i zamkniętych (wymagane powyżej 60% punktów możliwych do zdobycia). Ocena końcowa to średnia arytmetyczna pozytywnych ocen cząstkowych. Obciążenie pracą studenta STUDIA STACJONARNE Godziny kontaktowe: - wykład (15 godz.) - zajęcia laboratoryjne (30 godz.) konsultacje (30 godz.) Praca samodzielna studenta: - przygotowanie do zajęć laboratoryjnych (45 godz.) - przygotowanie się do egzaminu i obecność na egzaminie (45 godz. + 2 godz.) Łącznie 167 godzin = 6 181 punktów ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela : 15+30+30+2 godz. = 77 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS, - nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym: 30+45+30 godz. = 105 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Brown T. A., Genomy, PWN, 2009. Węgleński P. (red.), Genetyka molekularna, PWN, 2006. Bal J., Badania molekularne i cytogenetyczne w medycynie, PWN, 1998. Krawczyk B., Kur J., Diagnostyka molekularna w mikrobiologii, Wyd. Politechniki Gdańskiej, 2008. Kur J., Podstawy inżynierii genetycznej, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, 1994. Literatura uzupełniająca • • • Nicholl D., An Introduction to Genetic Engineering, Cambridge University Press, 2008. Turner P.C., McLennan A.G., Bates A.D., White M.R.H., Biologia molekularna. Krótkie wykłady, PWN, 2007. Primrose S.B., Zasady analizy genomu, Wyd. Naukowo-Techniczne Warszawa, 1999. Wstęp do bioinformatyki i proteomiki Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-WDBIP Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące dr hab. Jacek Leluk dr hab. Jacek Leluk Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia Wykład 15 godzin 4 zaliczenie z oceną Laboratorium 15 godzin 4 zaliczenie z oceną Forma zajęć punkty ECTS Studia stacjonarne 2 Studia niestacjonarne 182 Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Zdobycie wiedzy na temat początków i rozwoju dziedziny bioinformatyki, Poznanie podstawowych bioinformatycznych metod badawczych, niestosowanych obecnie oraz stosowanych do dnia dzisiejszego. Zapoznanie się i rozumienie układu strukturalnego budowy biologicznych baz danych. Zapoznanie się z fundamentalnymi zasadami funkcjonowania aplikacji służących do teoretycznych badań porównawczych sekwencji biologicznych. Rozumienie i umiejętność właściwego doboru narzędzi statystycznych i niestatystycznych w konkretnych badaniach porównawczych. Podstawowe korzystanie z publicznie dostępnych usług bioinformatycznych (BLAST, zasoby genomowe). Obsługa wybranych najprostszych i publicznie dostępnych aplikacji bioinformatycznych. Umiejętność oszacowania istotności podobieństwa porównywanych sekwencji. Prawidłowe wzajemne dopasowywanie wielu sekwencji homologicznych. Opanowanie wszystkich obecnie stosowanych metod identyfikacji sekwencji kodujących w genomie. Umiejętność wyboru właściwej metody oraz porównania ich wartości poznawczej w konkretnej analizie teoretycznej. Umiejętność korzystania z programów do wizualizacji i analizy struktur molekularnych (Rasmol, WebLab Viewer, VMD, DSVisualizer17). Właściwy dobór narzędzi (oprogramowania i baz danych) do skutecznej i prawidłowej realizacji projektów badawczych w zakresie molekularnej analizy teoretycznej układów biologicznych. Wymagania wstępne Obsługa komputera i internetu. Obsługa ogólnoużytkowych programów przewidzianych w programie przedmiotu "Podstawowe zastosowania komputerów" Zakres tematyczny Historyczny przegląd baz danych i metod teoretycznej analizy porównawczej sekwencji białkowych. Historia powstania i rozwoju biologicznych baz danych. Ogólna charakterystyka struktury i organizacji najpopularniejszych baz. Przegląd podstawowych narzędzi i algorytmów do analizy porównawczej sekwencji biologicznych. Metody statystyczne i niestatystyczne analizy porównawczej. Główne metody badań podobieństwa sekwencji biologicznych. Istotne kryteria analizy porównawczej sekwencji. Wyczerpujący przegląd współczesnych metod identyfikacji sekwencji kodujących w genomie. Ocena wartości i przydatności metod należących do grupy metod zależnych i niezależnych od wzorcowego DNA kodującego. Dopasowywanie sekwencji białkowych przy użyciu programu ClustalX oraz innych powszechnie stosowanych programów. Analiza wyników graficznych dot matrix porównywania dwóch sekwencji. Teoretyczna charakterystyka białka na podstawie znanej jego sekwencji aminokwasowej. Metody kształcenia Wykład z prezentacjami multimedialnymi (PowerPoint) oraz korzystaniem z bioinformatycznych serwisów i baz danych online oraz specjalistycznego oprogramowania bioinformatycznego. Ćwiczenia praktyczne z wykorzystaniem biologicznych baz danych i specjalistycznego oprogramowania bioinformatycznego. Korzystanie z materiału zdalnego nauczania (e-learning) Efekty kształcenia Efekty kształcenia Wiedza, umiejętności, kompetencje Obszarowe w Kierunkowe zakresie nauk 183 przyrodniczych P1A_W01 K1A_W53 rozumie podstawowe zjawiska i procesy opisane w teoretycznych modelach bioinformatycznych P1A_W04 K1A_W53 ma wiedzę w zakresie najważniejszych problemów z zakresu bioinformatyki i proteomiki P1A_W07 K1A_W53 ma wiedzę w zakresie podstawowowego oprogramowania do analizy teoretycznej procesów biologicznych P1A_U02 K1A_U03 rozumie literaturę z zakresu bioinformatyki i proteomiki w języku polskim i angielskim P1A_U03 K1A_U03 wykorzystuje dostępne źródła informacji, w tym źródła elektroniczne P1A_U07 K1A_U03 wykazuje umiejętność poprawnego wnioskowania na podstawie danych pochodzących ze stosowanego oprogramowania i algorytmiki P2A_K05 P1A_K07 K1A_K09 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia Wykład - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnej oceny z końcowego testu egzaminacyjnego Laboratorium - warunkiem zaliczenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich ćwiczeń laboratoryjnych, przewidzianych do realizacji w ramach programu laboratorium, oraz pozytywne zaliczenie testu końcowego. Obciążenie pracą studenta Studia stacjonarne: Godziny kontaktowe: Wykład - 15 godzin. Laboratorium - 15 godzin Praca samodzielna studenta: Uzupełnianie wiedzy wspomagane poprzez korzystanie z materiału zdalnego nauczania (e-learning) - 20 godzin. Samodzielna praca z oprogramowaniem bioinforamtycznym - 10 godzin. Przygotowanie sie do zaliczenia końcowego i obecność na teście zaliczeniowym - 10 godzin. Łącznie 70 godzin = 2 ECTS Literatura Literatura podstawowa • • • 1.Baxevanis, A.D, Ouellette, B.F.F. (red.), Bioinformatyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004. 2.Berg, J.M, Tymoczko, J.L. , Stryer, L., Biochemia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2005, wydanie III zmienione 3.Fasold, H., Budowa białek, PWN Warszawa, 1977 Wychowanie fizyczne - semestr 3 184 Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-WF Typ przedmiotu: obowiązkowy Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące mgr Tomasz Grzybowski mgr Tomasz Grzybowski Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Ćwiczenia 3 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Rozwijanie zainteresowań związanych ze sportem i rekreacją ruchową. Kształtowanie umiejętności zaspokajania potrzeb związanych z ruchem, sprawnością fizyczną oraz dbałością o własne zdrowie. Wymagania wstępne brak Zakres tematyczny Edukacja prozdrowotna poprzez wychowanie fizyczne i sport. Ogólna charakterystyka i podstawowe przepisy wybranych dyscyplin sportowych. Praktyczne umiejętności z zakresu wybranych dyscyplin sportowych (zał.1 Katalog dyscyplin sportowych w SWFiS). Metody kształcenia Pogadanki, ćwiczenia praktyczne, zajęcia w grupach Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje 185 P1A_W04 K1A_W66 świadomy jest znaczenia aktywności fizycznej dla prawidłowego funkcjonowanie organizmu oraz potrafi podać przepisy i opisać zasady rozgrywania różnych dyscyplin sportowych P1A_W01 K1A_W67 świadomy jest zagrożeń dla zdrowia wynikające z niehigienicznego trybu życia P1A_W04 K1A_U46 potrafi zdiagnozować stan swojej sprawności fizycznej P1A_U07 K1A_K27 potrafi zastosować różne formy aktywności w zależności od stanu zdrowia, samopoczucia, warunków atmosferycznych oraz samodzielnie podejmuje różne formy aktywności fizycznej świadomy jej wpływu na funkcjonowanie organizmu P1A_K03 K1A_K28 jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo innych w grupie P1A_K03 K1A_K29 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia ĆWICZENIA - zaliczenie na podstawie postępów, zaangażowania i aktywności studenta w zajęciach oraz umiejętności w zakresie wybranych dyscyplin sportowych. WYKŁAD - zaliczenie na podstawie postępów, zaangażowania i aktywności studenta w zajęciach. Odniesienie do efektów dla kierunku studiów Metoda sprawdzenia efektu kształcenia: -K1A_W91, K1A_K09, K1A_K11- obserwacja zachowań studenta podczas podejmowania aktywności ruchowej -K1A_U31 1. Wychowanie fizyczne (poziom standardowy) ocena sprawności fizycznej i umiejętności ruchowych przy zastosowaniu standardowych testów określających poziom rozwoju motorycznego i umiejętności technicznych 2. Wychowanie fizyczne (obniżony poziom sprawności fizycznej) ocena znajomości przez studenta metod diagnozy stanu zdrowia i sprawności fizycznej oraz umiejętności zastosowania ćwiczeń fizycznych dla usprawniania dysfunkcji ruchowych, fizjologicznych i morfologicznych za pomocą indywidualnych (w zależności od rodzaju niepełnosprawności) wskaźników funkcji organizmu. -K1A_K02,K1A_K03 obserwacja zachowań studenta podczas rywalizacji sportowej i w warunkach wymagających współpracy w grupie Obciążenie pracą studenta ćwiczenia - 30 godz, co daje 1 punkt ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS,nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym 30 godz., co odpowiada 1 pkt ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • Bondarowicz M.: Zabawy i gry ruchowe w zajęciach sportowych. Warszawa 2002 Huciński T., Kisiel E.: Szkolenie dzieci i młodzieży w koszykówce. Warszawa 2008 Karpiński R., Karpińska M.: Pływanie sportowe korekcyjne rekreacyjne. Katowice 2011 Kosmol A.: Teoria i praktyka sportu niepełnosprawnych. Warszawa 2008 186 • Stefaniak T.: Atlas uniwersalnych ćwiczeń siłowych. Wrocław 2002 Literatura uzupełniająca • • • • Talaga J.: ABC Młodego piłkarza. Nauczanie techniki. Warszawa 2006 Uzarowicz J.: Siatkówka. Co jest grane? Wrocław 2005 Woynarowska B.: Edukacja zdrowotna Podręcznik akademicki. Warszawa 2010 Wołyniec J.: Przepisy gier sportowych w zakresie podstawowym. Wrocław 2006 Wychowanie fizyczne - semestr 4 Kod przedmiotu: 13.1-WB-BT1-WF Typ przedmiotu: wybieralny Język nauczania: Polski Odpowiedzialny i osoby prowadzące Odpowiedzialny Osoby prowadzące mgr Tomasz Grzybowski mgr Tomasz Grzybowski Forma zajęć Liczba godzin Semestr w semestrze Forma zaliczenia punkty ECTS 30 godzin zaliczenie z oceną 1 Studia stacjonarne Ćwiczenia 4 Studia niestacjonarne Charakterystyka przedmiotu Cel przedmiotu Rozwijanie zainteresowań związanych ze sportem i rekreacją ruchową. Kształtowanie umiejętności zaspokajania potrzeb związanych z ruchem, sprawnością fizyczną oraz dbałością o własne zdrowie. Wymagania wstępne brak Zakres tematyczny Edukacja prozdrowotna poprzez wychowanie fizyczne i sport. Ogólna charakterystyka i podstawowe przepisy wybranych dyscyplin sportowych. Praktyczne umiejętności z zakresu wybranych dyscyplin sportowych (zał.1 Katalog dyscyplin sportowych w SWFiS). 187 Metody kształcenia Pogadanki, ćwiczenia praktyczne, zajęcia w grupach Efekty kształcenia Efekty kształcenia Obszarowe w zakresie nauk Kierunkowe przyrodniczych Wiedza, umiejętności, kompetencje P1A_W04 K1A_W66 świadomy jest znaczenia aktywności fizycznej dla prawidłowego funkcjonowanie organizmu oraz potrafi podać przepisy i opisać zasady rozgrywania różnych dyscyplin sportowych P1A_W01 K1A_W67 świadomy jest zagrożeń dla zdrowia wynikające z niehigienicznego trybu życia P1A_W04 K1A_U46 potrafi zdiagnozować stan swojej sprawności fizycznej P1A_U07 K1A_K27 potrafi zastosować różne formy aktywności w zależności od stanu zdrowia, samopoczucia, warunków atmosferycznych oraz samodzielnie podejmuje różne formy aktywności fizycznej świadomy jej wpływu na funkcjonowanie organizmu P1A_K03 K1A_K28 jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo innych w grupie P1A_K03 K1A_K29 stosuje metodę samokształcenia i dostrzega potrzebę uczenia się i doskonalenia swoich umiejętności Weryfikacja efektów kształcenia i warunków zaliczenia ĆWICZENIA - zaliczenie na podstawie postępów, zaangażowania i aktywności studenta w zajęciach oraz umiejętności w zakresie wybranych dyscyplin sportowych. WYKŁAD - zaliczenie na podstawie postępów, zaangażowania i aktywności studenta w zajęciach. Odniesienie do efektów dla kierunku studiów Metoda sprawdzenia efektu kształcenia: -K1A_W91, K1A_K09, K1A_K11- obserwacja zachowań studenta podczas podejmowania aktywności ruchowej -K1A_U31 1. Wychowanie fizyczne (poziom standardowy) ocena sprawności fizycznej i umiejętności ruchowych przy zastosowaniu standardowych testów określających poziom rozwoju motorycznego i umiejętności technicznych 2. Wychowanie fizyczne (obniżony poziom sprawności fizycznej) ocena znajomości przez studenta metod diagnozy stanu zdrowia i sprawności fizycznej oraz umiejętności zastosowania ćwiczeń fizycznych dla usprawniania dysfunkcji ruchowych, fizjologicznych i morfologicznych za pomocą indywidualnych (w zależności od rodzaju niepełnosprawności) wskaźników funkcji organizmu. -K1A_K02,K1A_K03 obserwacja zachowań studenta podczas rywalizacji sportowej i w warunkach wymagających współpracy w grupie Obciążenie pracą studenta 188 ćwiczenia - 30 godz, co daje 1 punkt ECTS W ramach tak określonego nakładu pracy studenta: - nakład związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30 godz., co odpowiada 1 punktowi ECTS,nakład związany z zajęciami o charakterze praktycznym 30 godz., co odpowiada 1 pkt ECTS. Literatura Literatura podstawowa • • • • • Bondarowicz M.: Zabawy i gry ruchowe w zajęciach sportowych. Warszawa 2002 Huciński T., Kisiel E.: Szkolenie dzieci i młodzieży w koszykówce. Warszawa 2008 Karpiński R., Karpińska M.: Pływanie sportowe korekcyjne rekreacyjne. Katowice 2011 Kosmol A.: Teoria i praktyka sportu niepełnosprawnych. Warszawa 2008 Stefaniak T.: Atlas uniwersalnych ćwiczeń siłowych. Wrocław 2002 Literatura uzupełniająca • • • • Talaga J.: ABC Młodego piłkarza. Nauczanie techniki. Warszawa 2006 Uzarowicz J.: Siatkówka. Co jest grane? Wrocław 2005 Woynarowska B.: Edukacja zdrowotna Podręcznik akademicki. Warszawa 2010 Wołyniec J.: Przepisy gier sportowych w zakresie podstawowym. Wrocław 2006 189 3.1.PRAKTYKI Studenckie praktyki są obligatoryjnym elementem kształcenia na kierunku Biologia na Wydziale Nauk Biologicznych UZ. Studentów, zgodnie z planem studiów, obowiązuje praktyka zawodowa (studenci licencjackich studiów stacjonarnych i niestacjonarnych. Realizacja praktyki zawodowej praktyka zawodowa 4-tygodniowa (120 godzin) po zakończeniu semestru 4 (studenci licencjackich studiów stacjonarnych) Praktyka odbywa się w wybranym przez studenta i zaakceptowanym przez Opiekuna praktyk Zakładzie pracy. Praktyka zawodowa może się odbywać w podmiotach gospodarczych, urzędach oraz innych jednostkach organizacyjnych, których charakter działań związany jest z kierunkiem lub specjalnością studiów. Praktyka zawodowa może być również realizowana w jednostkach organizacyjnych Wydziału Nauk Biologicznych UZ. Szczegółowe informacje znajdują się: http://wnb.uz.zgora.pl/apps/sylabusy/pl/karta/1342/ http://wnb.uz.zgora.pl/pl/studenci/praktyki.html Wyjazd na praktykę zagraniczną Uczelnia może wysyłać studentów na praktykę do instytucji zagranicznych, które wyraziły chęć przyjęcia studentów na praktykę w ramach Erasmusa. Na praktykę możesz więc wyjechać do zagranicznej instytucji nieakademickiej, organizacji, przed- siębiorstwa, placówki naukowo-badawczej, organizacji non-profit ,które zawarło z uczenią (wydziałem) porozumienie o współpracy w tym programie, czyli do instytucji partnerskiej. Tak jak w przypadku uczelni, instytucja ta musi znajdować się w kraju uczestniczącym w Erasmusie. Kryteria stawiane kandydatom do wyjazdu na praktykę: • Znajomość języka obcego kraju, w którym odbędzie się praktyka. Aby ubiegać się o wy- jazd na praktykę Erasmusa musisz znać język obcy w takim stopniu, aby móc brać aktyw- ny udział w działalności zagranicznej instytucji. Należy pamiętać, że: • • Praktyka powinna być związana z dziedziną, jaką się studiuje. W pewnych przypadkach będzie ona stanowiła integralną część programu studiów (praktyka obowiązkowa), w in- nych - będzie dawała możliwość zdobycia dodatkowych kompetencji i umiejętności (prak- tyka nieobowiązkowa). Na okres od 3 do 12 miesięcy, w obrębie jednego - tego samego - roku akademickiego. 190 • • Nie można odbyć praktyk Erasmusa w instytucjach unijnych ani w instytucjach odpowie- dzialnych za zarządzanie unijnymi programami. Obowiązki studenta wyjeżdżającego na praktykę określa Karta Jakości Praktyk Więcej informacji nt. praktyk zagranicznych można uzyskać w Dziale Współpracy z Zagranicą. DZIAŁ WSPÓŁPRACY Z ZAGRANICĄ Rektorat, Budynek A-18, pokój 106 ul. Licealna 9 65-417 Zielona Góra e-mail: [email protected] tel.: +48 68 328 3293, +48 68 328 3295, +48 68 328 3297, +48 68 328 2445 3.2. DALSZE MOŻLIWOŚCI KSZTAŁCENIA SIĘ Absolwent studiów I stopnia biotechnologii może pogłębić swoją wiedzę rozpoczynając studia II stopnia w naukach przyrodniczych. Między innymi przygotowany jest do podjęcia studiów drugiego stopnia na kierunkach ochrona środowiska i biologia prowadzonych na Wydziale. Szczegółowe zasady przyjmowania na studia II stopnia na Uniwersytecie Zielonogórskim, w tym na Wydział Nauk Biologicznych znajdują się na stronach: http://www.uz.zgora.pl/pl/studia/wykaz_studiow_pl.html?t=st2 http://www.uz.zgora.pl/pl/studia/rekrutacja.html 3.3.OBIEKTY SPORTOWE I REKREACYJNE Po zajęciach nasi studenci mogą skorzystać z bogatej bazy sportowo-rekreacyjnej. Do dyspozycji mają dwie hale sportowe, siłownie, korty tenisowe, boiska sportowe i ośrodek jeździecki w Racul- ce. Klub Uczelniany AZS UZ obejmuje sekcje: piłka ręczna - II liga państwowa, piłka siatkowa - II liga państwowa, piłka nożna kobiet - II liga państwowa koszykówka kobiet, koszykówka mężczyzn, kulturystyka, piłka nożna, piłka siatkowa kobiet, pływanie, tenis stołowy - II i III liga państwowa, tenis ziemny, windserfing i żeglarstwo, jeździectwo, ju-jitsu/judo, ratownictwo, lekkoatletyka, futsal, rugby i szachy. Uczelnia dysponuje ośrodkami szkoleniowo-wypoczynkowymi w Łagowie, Karłowie z których mogą korzystać zarówno pracownicy jak i studenci. Miejscami o walorach dydaktyczno-rekreacyjnych z których chętnie korzystają studenci naszego wydziału są: Zielonogórski Ogród Botaniczny, ścieżka dydaktyczno-przyrodnicza w kompleksie parkowo-pałacowym w Nowym Kisielinie oraz Muzeum Bociana Białego w Kłopocie, które posiada schronisko młodzieżowe i pole namiotowe. Zarówno Ogród Botaniczny, jak i zaplecze kom- pleksu 191 parkowo-pałacowego w Nowym Kisielinie stanowią jednocześnie bazę dydaktyczną Wy- działu Nauk Biologicznych. Obiekty sportowe i rekreacyjne UZ: • • • • • Hala sportowa Korty tenisowe Basen Stadion przy Wyspiańskiego Ośrodek Jeździecki UZ Akademicki Związek Sportowy to pomyśł na super sylwetkę i hobby: • • • • • • • • • • • • • • • basen koszykówka siatkówka unihokej jazda konna taniec tenis ziemny rugby piłka ręczna judo siatkówka plażowa lekkoatletyka żeglarstwo ratownictwo ogólnorozwojówka Biuro Klubu AZS Hala Sportowa, Campus A ul. Prof. Z. Szafrana 8 65-516 Zielona Góra 3.4.STOWARZYSZENIA STUDENCKIE Organizacje i stowarzyszenia studenckie Studenci WNB współtworzą Samorząd Studencki i działają w strukturach jego organu uchwało- dawczego - Parlamentu Studenckiego UZ. Działalność PS opiera się na przepisach Ustawy o Szkol- nictwie Wyższym (art. 156) oraz Regulaminu Parlamentu Studenckiego UZ. PS współdecyduje o rozdysponowaniu funduszu pomocy materialnej dla studentów oraz podziale dotacji na działalność organizacji młodzieżowych funkcjonujących w ramach UZ. Organizuje życie kulturalne środowiska studenckiego, uczestniczy w elekcji władz uczelni, wydziałów i instytutów oraz ma wpływ na programy i tok studiów. Na Uniwersytecie Zielonogórskim od 1999 r. działa oddział Europejskiego Forum Studentów 192 AE- GEE – Zielona Góra – organizator wielu cennych inicjatyw, takich jak m.in. European School, Letni Uniwersytet “Enjoy our great variety” (wspólnie z AEGEE Kilonia i Lubeka), Regional Meeting, szkolenie z Technik Mediacji i Zarządzania Konfliktem „Dążąc do różnorodności – Zwalczając nie- tolerancję”, Uniwersytet Leni „Chance2Dance”. Z inicjatywy studentów i pracowników WNB w 2008 r. reaktywowano na UZ działalność Koła LOP działającego dawniej przy WSP. Opiekunem koła jest dr hab. Prof. UZ Leszek Jerzak, prezesem koła - studentka III roku Biologii Karolina Goryniak. Sezon badawczy w 2008 r. rozpoczął wyjazd szkoleniowy nad jezioro Niesłysz w okolicach Przełaz. Wyjazd miał na celu zapoznanie studentów z fauną i florą występującą w okolicach jeziora. Przeprowadzone zostało szkolenie z metod ob- serwacji ptaków, rozpoznawania po głosach gatunków śpiewających, omówiono szczegółowo badania nad łyską (Fulica atra) i perkozem (Podiceps cristatus) – gatunkach badanych nad jezio- rami Niesłysz i Sławskim. Po sezonie badawczym dokonano podsumowania w postaci prezentacji poszczególnych wyników badań. W roku 2009 odbył się szereg jednodniowych wyjazdów ornito- logicznych w okolice Zaboru, Kłopotu, Lasu Odrzańskiego (okolice Krępy), zbiorników wodnych w okolicach Raduszca i Dychowa. Członkowie LOP uczestniczyli w organizacji dorocznego Festynu Bocianiego w Kłopocie w maju 2009. W maju 2010 r. Koło LOP planuje organizację wyjazdu edu- kacyjnego nad jezioro Sławskie do stacji IMGiW w Radzyniu. Studenci naszego wydziału mogą również rozwijać swoje zainteresowania i pasje poprzez działal- ność w Zrzeszeniu Studentów Polskich, Niezależnym Zrzeszeniu Studentów UZ, Akademickim Związku Sportowym, Akademickim Związku Motorowym, Lubuskim Studenckim Forum Business Centre Club, Kole Fotograficznym FLESZ, Akademickim Kole Jeździeckim „Zagończyk”, Kole Aka- demickim Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. Studenci niepełnosprawni dodatkowo mogą działać w Radzie Studentów Niepełnosprawnych. Na Uniwersytecie Zielonogórskim działa wiele organizacji i grup o profilu artystycznym. Są wśród nich kabarety, teatr studencki, grupy taneczne, Chór Akademicki, a nawet uniwersytecki Big Band. Studenci mają szanse tworzyć swoje autorskie audycje w Akademickim Radiu Index oraz publikować artykuły w Gazecie Studenckiej „UZetka”. To tylko wybrane obszary działalności. Pełną listę kół naukowych i organizacji znaleźć na stronie http://www.samorzad.uz.zgora.pl . można PRZYKŁADOWE ORGANIZACJE DZIAŁAJĄCE NA UZ • Europejskie Forum Studentów AEGEE – http:// www.aegee.uz.zgora.pl • Zrzeszenie Studentów Polskich – http://www.zsp.org.pl Koła naukowe Na Wydziale Nauk Biologicznych działają trzy koła naukowe: Koło Naukowe Biologów, Studencka Organizacja Naukowa i Krajoznawcza (SONiK). Koło Naukowe Biologów jest najdłużej działającym kołem naukowym na Wydziale Nauk Biologicznych. Powstało w 2002 roku, jego opiekunem naukowym jest dr Krystyna Walińska, a prze- wodniczącą Dorota Dymczyk (studentka III roku Ochrony Środowiska). Koło liczy ok. 20-30 193 członków (liczba zmienna w poszczególnych latach). Studenci mogą działać w ramach dwóch Działów: Biologii Molekularnej (sekcja Mikrobiologii i Genetyki, sekcja Biochemii i Biologii Komórki i sekcja Bioinformatyki) i Przyrodniczego (sekcja Zoologiczna, Ornitologiczna, Badań Bezkręgowców, Bo- taniki i Antropologiczna). Koło Naukowe Biologów UZ przez cały okres swojej 8-letniej działalno- ści prowadziło aktywną działalność, realizując założenia W 2008 roku Dziekan WNB przyznał kołu lokum. organizacyjne i programowe. Pomieszczenie KNB ma charakter salki seminaryjnej, w której odbywają się zebrania, seminaria, uroczyste spotkania np. Wigilia Wydziałowa (zorganizo- wana z inicjatywy KNB), czy też studenci korzystają z możliwości cichej pracy, przeglądu piśmien- nictwa naukowego oraz pracy z wykorzystaniem komputera będącego do dyspozycji członków KNB. Poniższe zestawienie przedstawia wybrane, najważniejsze formy działalności i zrealizowane zadania: Zakres działania KNB to: • • • • • • • • • Realizacja tematów badawczych poszczególnych sekcji, Udział w pięciu edycjach Festiwalu Nauki – 2005-2009 r. (zaplanowano realizację trzech projektów w ramach FN 2010 r.), Udział w międzynarodowych i ogólnopolskich konferencjach naukowych (członkowie KNB otrzymali szereg nagród i wyróżnień, najcenniejsze to nagrody I i II stopnia przyznane na III i IV International Scientific Conference for Students and Aspirants „Youth and Progress of Biology" we Lwowie (2008 i 2009 r.) oraz nagroda za prezentację przedstawioną na XIII Międzynarodowej Konferencji Studenckich Kół Naukowych we Wrocławiu (2008), Wyjazdy na warsztaty i obozy naukowe Organizacja I i II Ogólnopolskiego Sympozjum Młodych Przyrodników oraz III i IV Między- narodowego Sympozjum Młodych Przyrodników „Od Biotechnologii do Ochrony Środo- wiska), Utworzenie galerii fotografii przyrodniczej „Pod płomykówką” oraz przygotowanie trzech wystaw fotograficznych, Udział w imprezach promujących UZ: „Buz do kariery (dwie edycje), Dni Otwarte (cztery edycje), Salon Maturzysty (dwie edycje), Prowadzenie strony internetowej KNB http://www.knb.wnb.uz.zgora.pl Publikacje w czasopismach naukowych i popularno-naukowych Na Wydziale Nauk Biologicznych od 2007 roku działa Studencka Organizacja Naukowa i Kra- joznawcza (SONiK). Opiekunem naukowym jest dr Anna Timoszyk, a przewodniczącym SONiKa - Olaf Ciebiera. Główne cele to głównie: podejmowanie i rozwiązywanie problemów badawczych zgodnych z profilem badań naukowych podejmowanych na WNB, prowadzenie działalności edu- kacyjnej dla studentów i promocyjnej UZ oraz współpraca z organizacjami i instytucjami o podob- nym zakresie działania. W ramach koła SONiK działają cztery sekcje: sekcja modelowych błon biologicznych i nowych postaci leków, sekcja zastosowań metod fizycz- nych w medycynie i ochronie środowiska, sekcja monitoringu środowiska (wód, gleb, promienio- wania UV), sekcja monitoringu różnorodności biologicznej. Do tej pory SONiK zorganizował sześć wyjazdów edukacyjno-krajoznawczych do PN i PK 194 korzysta- jąc z dofinansowania z Samorządu Studenckiego. Celem wyjazdów jest poszerzanie wiadomości na temat odwiedzanych regionów, możliwość bezpośredniej obserwacji przyrody oraz integracja uczestników. Członkowie koła co roku aktywnie uczestniczą w Dniach Otwartych i Festiwalach Nauki. W zeszłym roku przygotowali wykład na temat przepisów dotyczących składowania i recy- klingu śmieci elektronicznych oraz problemu ich sprzedaży do krajów Trzeciego Świata. Członko- wie koła zorganizowali również wystawę dotyczącą prognoz związanych z efektem cieplarnianym. Celem wystawy było pokazanie różnych, czasem skrajnych, stanowisk naukowców na ten temat. Od dwóch lat członkowie koła biorą czynny udział w Międzynarodowym Sympozjum Młodych Przyrodników organizowanym na naszym wydziale. Do tej pory z koła wystąpiło siedem osób z plakatami konferencyjnymi i jedna z wykładem. Przedstawiane prace były związane z zakresem działań poszczególnych sekcji i w większości stanowiły część prac magisterskich. SONiK prowadzi stronę internetową www.sonik.wnb.uz.zgora.pl . PRZYKŁADOWE KOŁA DZIAŁAJĄCE NA UZ • • • • • • • Akademickie Koło Fotograficzne „Flesz” Koło Naukowe „Pracownia Wolnego Wyboru” Studenckie Koło Epigraficzne Koło Naukowe PESUZ Koło Naukowe Literaturoznawców Akademickie Koło Jeździeckie UZ „Zagończyk” Koło Naukowe Biologów 3.4.POMOC MATERIALNA i AKADEMIKI Pomoc materialna dla studentów: – stypendium socjalne od 90 zł do 780 zł, stypendium może ulec zwiększeniu o kwotę od 180 do 360 zł (dotyczy to wyłącznie studentów zamiejscowych, wynajmujących pokój w akademiku bądź na stancji), przyznawane na 9 miesięcy w roku akademickim lub na 5 miesięcy jeśli studia kończą się w semestrze zimowym; – stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych – 200 zł, 250 zł, 350 zł (zależne od przyznanego stopnia niepełnosprawności), przyznawane na 9 miesięcy w roku akademickim, lecz nie dłużej niż okres ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub na 5 miesięcy, jeśli studia kończą się w semestrze zimowym; – stypendium JM Rektora dla najlepszych studentów, przyznawane od II roku studiów w wysokości od 120 zł do 780 zł, przyznawane na 9 miesięcy w roku akademickim lub na 5 miesięcy, jeśli studia kończą się w semestrze zimowym; – stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, przyznawane od II roku studiów za wybitne osiągnięcia, max. kwota przyznanego stypendium to 15 tys. zł na rok akademicki, jest wypłacane jednorazowo; 195 – zapomoga – przyznawana studentom, którzy nagle znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej ze względu na zdarzenie losowe – max. 1 200 zł, można otrzymać 2 razy w roku akademickim. Inne stypendia i nagrody: – stypendium sportowe UZ od 500 zł do 1 000 zł, przyznawane na 10 miesięcy w roku akademickim; – stypendium JM Rektora UZ dla studentów I roku studiów I stopnia od 300 zł do 500 zł dla laureata lub finalisty olimpiady przedmiotowej stopnia centralnego w szkole średniej w ostatnich trzech latach; – nagroda JM Rektora UZ dla studentów działających na rzecz uczelni – od 100 zł do 500 zł; nagroda przyznawana jest 2-krotnie w roku akademickim. Akademiki: Uczelnia dysponuje 6 domami studenckimi, w których odpłatność jest różna, w zależności od proponowanego standardu. Miesięczne opłaty za pokój kształtują się następująco: Pokój 1 - osobowy – od 285 zł + M do 315 zł; Pokój 2 - osobowy – od 225 zł + M do 255 zł + M; Pokój 3 - osobowy – od 180 zł + M do 210 zł; Pokój 4 - osobowy – od 165 zł do 180 zł, gdzie M to opłata za media 196 197