sektor us£ug rynkowych w województwie podkarpackim

Transkrypt

SEKTOR US£UG RYNKOWYCH
W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM
NA PODSTAWIE BADANIA
„ANALIZA TRENDÓW ROZWOJOWYCH
SEKTORA US£UG RYNKOWYCH W 2010 ROKU”
Publikacja bezp³atna
Publikacja wspó³finansowana ze œrodków
Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Spo³ecznego
PODKARPACKIE OBSERWATORIUM RYNKU PRACY
Oddajemy do Pañstwa r¹k broszurê zawieraj¹c¹ przegl¹d wyników badania
zrealizowanego przez TNS Pentor na zlecenie Wojewódzkiego Urzêdu Pracy
w Rzeszowie. Badanie by³o prowadzone w ramach projektu Podkarpackie
Obserwatorium Rynku Pracy wspó³finansowanego ze œrodków Programu Operacyjnego Kapita³ Ludzki.
Sektor us³ug rynkowych nale¿y do obszarów, które nie doczeka³y siê wielu
opracowañ. Ze wzglêdu na jego uwarunkowania strukturalne (liczna reprezentacja
podmiotów mikro) niewielu reprezentantów sektora jest uwzglêdnianych
w badaniach realizowanych przez G³ówny Urz¹d Statystyczny. Chocia¿ dalecy
jesteœmy od stwierdzenia, i¿ obszar us³ug rynkowych w Polsce jest „ziemi¹
nieznan¹”, to trzeba podkreœliæ, ¿e deficyt danych jest szczególnie widoczny na
poziomie poszczególnych województw.
Jaki zatem jest sektor us³ug rynkowych w województwie podkarpackim?
Zapraszamy do lektury niniejszej broszury przedstawiaj¹cej g³ówne wyniki badania
„Analiza trendów rozwojowych sektora us³ug rynkowych w 2010 roku”.
Zespó³ Podkarpackiego Obserwatorium Rynku Pracy
Zespó³ badawczy TNS Pentor
3
SEKTOR US£UG RYNKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM
Cele badania
Metodologia badania
G³ównym celem badañ by³a diagnoza trendów
rozwojowych zachodz¹cych w województwie
podkarpackim w sektorze us³ug rynkowych
i okreœlenie potrzeb w zakresie rozwoju kapita³u
ludzkiego.
W ramach projektu zrealizowano:
Cele szczegó³owe badania obejmowa³y:
Okreœlenie aktualnej sytuacji ekonomicznej
firm z sektora us³ug rynkowych, a tak¿e ich
przewidywanych kierunków rozwoju.
Okreœlenie potencja³u us³ugowego badanych
firm, rodzaju dzia³alnoœci oraz planów
rozwojowych.
Poznanie potencja³u kadrowego przedsiêbiorstw, a tak¿e ich potrzeb w zakresie
kwalifikacji obecnych, jak i przysz³ych pracowników, którzy zatrudnieni zostan¹ w najbli¿szym okresie.
Poznanie kwalifikacji pracowników sektora
us³ug, ich postaw wobec rozwoju zawodowego oraz potrzeb w zakresie podnoszenia
kwalifikacji i nabywania nowych umiejêtnoœci.
Okreœlenie sytuacji kadrowej przedsiêbiorstw
z uwzglêdnieniem p³ci, a tak¿e zidentyfikowanie wystêpuj¹cych nierównoœci i ich przyczyn.
Sektor us³ug rynkowych - definicja
Przyjêto, ¿e sektor us³ug rynkowych tworz¹
nastêpuj¹ce sekcje PKD (2004):
Sekcja G – handel i naprawy
Sekcja H – hotele i restauracje
Sekcja I – transport, gospodarka
magazynowa i ³¹cznoœæ
Sekcja J – poœrednictwo finansowe
Sekcja K – obs³uga nieruchomoœci i firm
Sekcja O – dzia³alnoœæ us³ugowa,
komunalna, spo³eczna i indywidualna,
pozosta³a.
Do badañ przedsiêbiorstw us³ugowych i ich
pracowników wesz³y podmioty zatrudniaj¹ce
minimum dwóch pracowników (bez w³aœciciela).
4
B a d a n ie ilo œ c iowe p r zed s iêb io rst w
us³ugowych regionu (N=1031).
Badanie iloœciowe pracowników tych przedsiêbiorstw (N=2062).
Badania jakoœciowe (85 indywidualnych
wywiadów pog³êbionych, 6 grup focusowych) œrodowisk opiniotwórczych
w regionie, z zastosowaniem metod heurystycznych (analiza STEEPVL, metoda Delphi).
Badania prowadzone by³y w okresie od grudnia
2010 roku do lutego 2011 roku.
G³ówne wnioski
Wyniki badania i dane zastane pokazuj¹, ¿e
w sektorze us³ug rynkowych zdecydowanie
przewa¿aj¹ mikroprzedsiêbiorstwa. Trudno jednak
doszukiwaæ siê w tym specyfiki województwa
podkarpackiego. Tego typu przedsiêbiorstwa
dominuj¹ w ca³ej gospodarce. Zdecydowana
wiêkszoœæ przedsiêbiorstw dzia³a w oparciu o rynek
lokalny (58%) lub wojewódzki (17%). Dzia³alnoœæ
w szerszej skali jest domen¹ przedsiêbiorstw
transportowych. Niektórzy eksperci uwa¿aj¹, ¿e
„lokalny” charakter firm mo¿e stanowiæ barierê ich
rozwoju. Dochody mieszkañców s¹ bowiem doœæ
niskie i nie mog¹ kreowaæ silnego popytu, ponadto
utrudniaj¹ uruchamianie czêœci przedsiêwziêæ
us³ugowych. Dotyczy to w szczególnoœci us³ug
bêd¹cych pochodn¹ zmieniaj¹cych siê stylów ¿ycia.
Sytuacja ekonomiczna – stan bie¿¹cy i prognoza
Przedsiêbiorcy sektora us³ug rynkowych czêœciej
odczuwaj¹ pogorszenie (31%) ni¿ poprawê (20%)
sytuacji ekonomicznej w ostatnim roku, aczkolwiek
przewa¿a opinia o braku zmian pod tym wzglêdem.
Wyniki te s¹ stosukowo pozytywne, zw³aszcza
w sytuacji przeniesienia do sfery gospodarki realnej
skutków kryzysu na miêdzynarodowych rynkach
finansowych. Czêœæ ekspertów uwa¿a wrêcz, ¿e
przedsiêbiorstwa z województwa podkarpackiego
wychodz¹ obronn¹ rêk¹ z kryzysu. Jest to mo¿liwe
Metodologia
badania
dziêki
konserwatywnemu
podejœciu przedsiêbiorców do procesu inwestycyjnego. Wielu z nich
woli finansowaæ inwestycje ze œrodków w³asnych
i zachowuje ostro¿noœæ w podejœciu do kapita³ów
obcych. W efekcie pogorszenie warunków gospodarczych nie oznacza³o dla przedsiêbiorstw
koniecznoœci drastycznego ograniczenia wydatków
i szukania œrodków na sp³atê zad³u¿enia.
Rys.1. Jak ocenia Pan(i) obecnà sytuacjê Pana(i)
przedsiêbiorstwa? Czy w porównaniu z okresem
ostatnich 12 miesiêcy sytuacja ta:…? (N=1031)
20%
45%
31%
4%
Wykres 1. Jak ocenia Pan(i) obecn¹ sytuacjê Pana(i)
przedsiêbiorstwa, czy w porównaniu z okresem
Poprawi³a
siêta:
ostatnich 12 miesiêcy
sytuacja
Pozosta³a bez zmian
Pogorszy³a siê
Nie wiem / nie mam zdania
Podkarpacki sektor us³ug rynkowych pozostaje
w powi¹zaniach z gospodark¹ krajow¹ i œwiatow¹.
St¹d te¿ ponad po³owa przedsiêbiorców (56%)
odczu³a skutki kryzysu. Problem ten najczêœciej
dotyka³ przedstawicieli handlu i napraw, hoteli
i restauracji oraz transportu. Nie mo¿na jednak by³o
spodziewaæ siê innego wyniku, bior¹c pod uwagê, i¿
pogorszenie sytuacji rynkowej przek³ada siê na
decyzje konsumenckie (odk³adanie wiêkszych
zakupów „na póŸniej”, zwiêkszenie rygoru
zarz¹dzania bud¿etami gospodarstw domowych).
Nietrudno te¿ sobie wyobraziæ, w jaki sposób na
firmy transportowe dzia³a wzrost cen paliw. Je¿eli
chodzi o prognozy zmiany kondycji ekonomicznej, to
wœród podkarpackich przedsiêbiorców optymiœci
niemal dwukrotnie przewa¿aj¹ nad pesymistami
(25% - poprawi siê, 14% - pogorszy siê). Niemniej
jednak wiêkszoœæ stanowi¹ osoby oczekuj¹ce
stabilizacji sytuacji ekonomicznej.
Problemy przedsiêbiorców nie odbiegaj¹ od
problemów zg³aszanych przez firmy z ca³ego kraju.
Badani skar¿¹ siê na wysokie koszty pracy, na
rynkow¹ konkurencjê, wysokie podatki i czêsto
zmieniaj¹ce siê przepisy. Dla niektórych
pracodawców problemem jest te¿ nieuczciwa
konkurencja, z³a jakoœæ pracy urzêdników oraz brak
mo¿liwoœci zaspokojenia potrzeb w zakresie
zatrudnienia. Pojawiaj¹ siê g³osy, ¿e ze wzglêdu na
niskie bariery wejœcia problem nieuczciwej
konkurencji na rynku us³ug mo¿e byæ bardziej
dotkliwy, ni¿ w innych sektorach gospodarki.
Pomimo ¿e województwo graniczy z Ukrain¹, a wiêc
teoretycznie jest rezerwuarem relatywnie tanich
zasobów ludzkich, w badaniu nie pojawia³y siê
opinie, które mog³yby œwiadczyæ o rozprzestrzenieniu zjawiska nielegalnego œwiadczenia pracy
przez zagranicznych pracowników.
Rys.2. Proszê powiedzieæ, które z problemów,
jakie za chwilê Panu(i) przeczytam, dotykaj¹
Pana(i) przedsiêbiorstwo? (N=1031)
Wysokie koszty pracy
59%
Du¿a konkurencja na rynku
45%
Wysokie podatki
44%
Nieuczciwa konkurencja
24%
le dzia³aj¹ce urzêdy /
z³a jakoœæ pracy urzêdników
24%
Pozyskanie
odpowiednich pracowników
20%
Wykres 2. Proszê powiedzieæ, które z problemów
jakie za chwilê Panu(i) przeczytam, dotykaj¹ Pana(i)
Czêsto zmieniaj¹ce siê przepisy 41%
przedsiêbiorstwo?
Z³a jakoœæ infrastruktury
publicznej (drogi,
14%
telekomunikacja, infrastruktura)
Niski poziom umiejêtnoœci
zatrudnionych pracowników
8%
Zmiany kursu Euro
8%
5
Zatrudnienie w przedsiêbiorstwach
sektora us³ug rynkowych
Kim s¹ pracownicy sektora us³ug? Sektor wykazuje
równowagê pod wzglêdem p³ci pracowników,
z niewielk¹ przewag¹ pracowników p³ci mêskiej
(55%). Zró¿nicowane s¹ natomiast poszczególne
sekcje. Bran¿¹ zdecydowanie zmaskulinizowan¹ jest
transport i gospodarka magazynowa. WyraŸna
przewaga mê¿czyzn obserwowana jest równie¿
w handlu i naprawach. Domen¹ kobiet jest z kolei
poœrednictwo finansowe oraz hotele i restauracje,
a tak¿e obs³uga nieruchomoœci i firm. Us³ugi
komunalne, spo³eczne i indywidualne zatrudniaj¹
mniej wiêcej tyle samo pracowników obu p³ci.
Rys.3. Struktura zatrudnienia w przedsiêbiorstwach sektora us³ug rynkowych ze wzglêdu
na p³eæ.
Ogó³em (N=1031)
Hotele
i restauracje (N=57)
Rys.4. Ilu pracowników zatrudnionych w Pana(i)
przedsiæbiorstwie pracuje na nastêpuj¹cych
stanowiskach? (N=1031)
47%
Wykres 4. Ilu pracowników zatrudnionych w
P aStanowiska
n a ( i ) pdyrektorskie
r z e d s i ê bi kierownicze
iorstwie pracuje na
nastêpuj¹cych
stanowiskach?
[podano w
Stanowiska ni¿szej kadry
procentach]
zarz¹dzaj¹cej(n=1030)
i specjaliœci
53%
Handel
i naprawy (N=536)
Badane przedsiêbiorstwa maj¹ wzglêdnie
wyrównan¹ strukturê wykszta³cenia pracowników,
pomijaj¹c marginalne wykszta³cenie gimnazjalne
i ni¿sze (1%). Najliczniejsza jest grupa pracowników
z wyksztaùceniem œrednim technicznym (31%)
i wy¿szym (27%). Nieco mniej jest zatrudnionych
osób z wykszta³ceniem zasadniczym zawodowym
(22%) oraz œrednim ogólnokszta³c¹cym (19%).
W sektorze us³ug rynkowych na Podkarpaciu
najliczniejsz¹ kategoriê pracowników stanowi¹
sprzedawcy i pracownicy dzia³ów obs³ugi klienta
(40%). S¹ to jednoczeœnie stanowiska, które
najczêœciej podlegaj¹ rotacji. Pracodawcy wskazuj¹
tê grupê jako najczêœciej zwalnian¹ i najczêœciej
przyjmowan¹ w okresie ostatnich dwóch lat. Tak¿e
stanowi¹ oni dominuj¹c¹ grupê w og³oszeniach
o pracê.
42%
59%
Sprzedawcy, obs³uga klienta
70%
Pracownicy biurowi
28%
Pracownicy fizyczni, produkcyjni
W yTransport,
k r e s 3gospodarka
. S t r u k t17%
ura zatrudnienia w
przedsiêbiorstwach
magazynowa, ³¹cznoœæsektora us³ug rynkowych ze
83%
(N=98)na p³eæ
wzglêdu
Poœrednictwo
finansowe (N=36)
Obs³uga
nieruchomoœci i firm
(N=170)
29%
25%
11%
62%
38%
Dzia³alnoœæ us³ugowa, 51%
komunalna, spo³eczna,
indywidualna (N=133) 48%
kobiety
6
6%
75%
14%
mê¿czyŸni
40%
Choæ rotacja nie jest powa¿nym problemem
przedsiêbiorstw sektora us³ug rynkowych, wiêkszoœæ
badanych firm dotyka zjawisko fluktuacji kadr.
W oko³o dwóch trzecich przedsiêbiorstw (64%)
w ci¹gu ostatnich dwóch lat mia³y miejsce przyjêcia
nowych pracowników, w oko³o po³owie (44%)
– zwolnienia. Jedna pi¹ta przedsiêbiorstw zamierza
zwiêkszyæ zatrudnienie w ci¹gu najbli¿szego roku,
œrednio o oko³o cztery osoby. Planuj¹cy zwiêkszyæ
zatrudnienie najczêœciej bêd¹ poszukiwaæ sprzedawców (23%), kierowców (14%), ksiêgowych (9%)
oraz handlowców i przedstawicieli handlowych
(6%).
Rys.5. Czy w najbli¿szym roku planuje Pan(i)
zwiêkszyæ liczbê pracowników? (N=1031)
Wykres
20% najbli¿szego roku planuje
Tak 5. Czy w okresie
Pan(i) zwiêkszyæ liczbê pracowników?
Nie
64%
Nie wiem /
trudno powiedzieæ
16%
Sytuacja zawodowa pracowników
Forma zatrudnienia pracowników sektora us³ug
c h a ra k t e r y z u j e s i ê – w e d ³ u g w y n i kó w
przeprowadzonych badañ pracowników – du¿¹
stabilnoœci¹. Oko³o dwóch trzecich jest zatrudniona
na czas nieokreœlony na podstawie umowy o pracê,
a jedna trzecia pracuje w ramach umów na czas
okreœlony. Sporadycznie wystêpuj¹ inne formy
umów, w tym samozatrudnienie. Wydaje siê jednak,
¿e zjawisko zatrudniania „na czarno” zosta³o
– z uwagi na przyjêt¹ metodologiê (wywiady
z pracownikami odbywa³y siê w miejscu ich pracy)
– niedoszacowane. W pog³êbionych wywiadach
z ekspertami wskazywano bowiem na istnienie
szarej strefy i na niektóre sektory us³ugowe (handel
i naprawy, hotele i restauracje) jako szczególnie do
niej predestynowane. Badani pracownicy mówili zaœ
o braku poczucia stabilnoœci pracy, jako jednej
z przyczyn poszukiwania innego miejsca zatrudnienia.
Wiêkszoœæ pracowników sektora (76%) wyra¿a
zadowolenie z pracy. Oko³o po³owa deklaruje
zadowolenie z uzyskiwanych zarobków. Najwiêksz¹
satysfakcjê z wynagrodzenia wyra¿ali pracownicy
poœrednictwa finansowego (68% zadowolonych).
Rezultat ten oczywiœcie nie jest niespodziank¹, od
dawna wiadomo, ¿e banki i firmy ubezpieczeniowe
s¹ jednym z najbardziej atrakcyjnych pracodawców,
szczególnie w regionie z ponadprzeciêtnym
bezrobociem z dala od central instytucji.
Ponad dwie trzecie pracowników (70%) w ci¹gu
ostatniego roku musia³o zadowoliæ siê prac¹ na
dotychczasowym stanowisku bez podwy¿ki
wynagrodzenia. Podwy¿kê uzyska³ co czwarty
badany. Awans w hierarchii firmy lub wiêkszy zakres
uprawnieñ by³y udzia³em nielicznych grup
pracowników (odpowiednio 5% i 8%).
Mimo tego, zdecydowana wiêkszoœæ
pracowników sektora wi¹¿e swoj¹ przysz³oœæ
zawodow¹ z obecnym miejscem pracy (76%).
Najbardziej lojalne wobec swoich pracodawców s¹
osoby piastuj¹ce funkcje kierownicze (84%),
specjaliœci (86%) i pracownicy biurowi (83%) – na tle
pracowników fizycznych i produkcyjnych, wœród
których 71% wi¹¿e swoj¹ przysz³oœæ zawodow¹
z obecnym miejscem pracy. Najbardziej podatni na
zmianê miejsca pracy i relatywnie najmniej do
niego przywi¹zani s¹ pracownicy m³odzi, do
24 roku ¿ycia. W tej grupie 17% badanych nie wi¹¿e
swojej przysz³oœci zawodowej z obecnym miejscem
zatrudnienia. To doœæ naturalna tendencja, osoby te
dopiero rozpoczynaj¹ swoj¹ karierê zawodow¹,
obecnie pracuj¹ na ni¿szych stanowiskach i z czasem
bêd¹ szuka³y takiej pracy, która zapewni im, oprócz
wzrostu p³acy, mo¿liwoœæ rozwoju i awansu
zawodowego.
Choæ lojalnoœæ pracowników jest czêsto
budowana w oparciu o „dobr¹ atmosferê pracy”,
jednak dla bardzo du¿ej grupy pracowników
fundamentem przywi¹zania do miejsca pracy jest
niekorzystna sytuacja na rynku pracy.
Rynek pracy zaledwie dla 2% badanych
pracowników jest obszarem, na którym bez
problemu mo¿na znaleŸæ zatrudnienie. Umiarkowany optymizm (mo¿na znaleŸæ pracê, ale trudno
7
jest znaleŸæ pracê odpowiedni¹) wyrazi³o 29%
ankietowanych. Pozostali wyrazili krytyczn¹ opiniê.
Niemal po³owa stwierdzi³a, ¿e trudno jest
o jak¹kolwiek pracê, a blisko jedna pi¹ta – ¿e
w ogóle nie mo¿na znaleŸæ pracy.
Kwalifikacje pracowników i potrzeby
pracodawców w tym zakresie
Pracodawcy na ogó³ korzystnie oceniaj¹
pracuj¹cych w swoich przedsiêbiorstwach. Jest to
poniek¹d zrozumia³e, bo racjonalnym dzia³aniem
przedsiêbiorcy jest zatrudnianie jedynie
pracowników spe³niaj¹cych akceptowalny poziom
oczekiwañ.
Najlepsze oceny uzyskiwali pracownicy
zatrudnieni na stanowiskach kierowniczych
i specjalistycznych. Równie¿ pozytywnie oceniano
pracowników obs³ugi klienta i biurowych. Na tle tych
grup stosukowo s³abo wypadli pracownicy
produkcyjni, którzy s¹ szczególnie Ÿle oceniani pod
wzglêdem umiejêtnoœci obs³ugi komputera, obs³ugi
urz¹dzeñ biurowych i zdolnoœci przywódczych.
Niemal co drugi podkarpacki przedsiêbiorca
sektora us³ug rynkowych ma jednak trudnoœci ze
znalezieniem pracowników o oczekiwanych
kwalifikacjach. Pog³êbione rozmowy na ten temat
sk³aniaj¹ do postawienia wniosku o dysfunkcjonalnych procesach zachodz¹cych w systemie
szkolnictwa wszystkich poziomów. Zwracano uwagê
na umasowienie szkolnictwa wy¿szego, ze
zdecydowan¹ przewag¹ kierunków humanistycznych, rzadko nauczanych na przyzwoitym
poziomie. Podobny problem dotyka licea
ogólnokszta³c¹ce. Szkolnictwo zawodowe jest
uwa¿ane za niedoinwestowane, ze zdekapitalizowan¹ infrastruktur¹ techniczn¹. Powa¿nym
problemem s¹ te¿ rozbudzone aspiracje edukacyjne
po³¹czone z dewaluacj¹ podstawowych zawodów
us³ugowych. Pracodawcy sektora us³ug rynkowych
wymagaj¹ od swoich pracowników przede
wszystkim wiedzy i umiejêtnoœci potrzebnych do
wykonywania okreœlonych zadañ zawodowych,
dok³adnoœci oraz skrupulatnoœci, umiejêtnoœci
organizacji pracy i umiejêtnoœci pracy w zespole.
Drugorzêdne znaczenie ma natomiast znajomoœæ
jêzyków obcych (wszak firmy o miêdzynarodowym
8
zasiêgu rynkowym stanowi¹ rzadkoœæ), zdolnoœci
przywódcze, umiejêtnoœæ wystêpowania przed
grup¹ ludzi. Wymagania wobec pracowników
ró¿ni³y siê w zale¿noœci od skali dzia³ania
przedsiêbiorstwa – wiêcej wymaga siê w firmach
dzia³aj¹cych na rynkach miêdzynarodowych. Tak¿e
ankietowani z wy¿szym wykszta³ceniem i w wieku
powy¿ej 60 lat stawiaj¹ wy¿ej poprzeczkê swoim
pracownikom. Z kolei najmniej wymagaj¹cy s¹
najgorzej wykszta³ceni szefowie (podstawowe
i zasadnicze zawodowe).
Tab.1. Poniýej znajduje siê lista niektórych
umiejêtnoœci pracowników. Proszê powiedzieæ,
jak wa¿ne s¹ te umiejêtnoœci w Pana(i)
przedsiêbiorstwie? (skala 1 – 5, 1 oznacza „w
ogóle niewa¿ne”, a 5 – „bardzo wa¿ne”) (N=1031)
Œrednia
Tabela
Poni¿ej potrzebne
znajduje siê lista niektórych
Wiedza i 1.
umiejêtnoœci
umiejêtnoœci
pracowników.
Proszê powiedzieæ,4,8
jak
do wykonywania zadañ zawodowych
wDok³adnoœæ/skrupulatnoœæ
a ¿ n e s ¹ t e u m i e j ê t n o œ c i w P a n a4,8
(i)
przedsiêbiorstwie? (skala 1 – 5, gdzie 1 oznacza „w
Umiejêtnoœæ organizacji pracy
4,8
ogóle niewa¿ne”, a 5 – „bardzo wa¿ne”)
Umiejêtnoœæ pracy w zespole
4,7
Obs³uga maszyn i urz¹dzeñ
zwi¹zanych ze stanowiskiem pracy
4,6
Umiejêtnoœæ nawi¹zywania kontaktów, otwartoœæ
4,6
Umiejêtnoœæ uczenia siê/
nabywania nowych kwalifikacji
4,5
Umiejêtnoœæ radzenia sobie ze stresem
4,4
£atwoœæ przystosowywania siê do nowych sytuacji
4,4
Umiejêtnoœæ wyra¿ania i obrony w³asnego zdania
4,3
Obs³uga komputera
4,2
Umiejêtnoœæ prowadzenia swobodnej rozmowy
z pracodawc¹
4,1
Obs³uga urz¹dzeñ biurowych (faks, drukarka, itp.)
4,1
Przebojowoœæ, pewnoœæ siebie
4,0
Prawo jazdy
3,9
Umiejêtnoœæ wystêpowania przed grup¹ ludzi
3,9
Zdolnoœci przywódcze
3,3
Znajomoœæ jêzyka obcego
2,7
Potrzeby szkoleniowe przedsiêbiorstw
b. w opinii pracowników
a. w opinii pracodawców
Oko³o 60% badanych pracodawców stwierdzi³o,
¿e w ci¹gu ostatnich dwóch lat ich pracownicy
uczestniczyli w jakimkolwiek szkoleniu. Najlepszy
dostêp do szkoleñ w przedsiêbiorstwach maj¹
jednak osoby pracuj¹ce na stanowiskach kierowniczych i specjalistów oraz sprzedawcy i pracownicy
obs³ugi klienta. Polityka szkoleniowa znacznie
rzadziej adresowana jest do pracowników biurowych i produkcyjnych.
Mimo powszechnych deklaracji o sensie
inwestycji w kapita³ ludzki w najbli¿szym pó³roczu
tylko oko³o jedna trzecia przedsiêbiorstw (29%)
planuje skorzystaæ z us³ug szkoleniowych, czêœciej
s¹ to firmy poœrednictwa finansowego, us³ug
spo³ecznych, komunalnych i osobistych oraz obs³ugi
nieruchomoœci i firm. Najwiêksze zainteresowanie
pracodawców budz¹ kursy zawodowe
(doszkalaj¹ce w ramach posiadanego zawodu).
Tab.2. Z jakich typów szkoleñ chcielibyœcie
Pañstwo skorzystaæ? (N=630)
Kursy doszkalaj¹ce w ramach posiadanego zawodu
82%
Wykres
Z jakich
typów szkoleñ chcielibyœcie
Szkolenia 6.
z zakresu
sprzeda¿y
41%
Pañstwo skorzystaæ? (n=630, pracodawcy)
Szkolenia komputerowe
26%
Szkolenia ucz¹ce jak siê skutecznie
porozumiewaæ, jak nawi¹zywaæ kontakty
23%
Szkolenia jêzykowe
23%
Szkolenia dotycz¹ce radzenia sobie ze stresem
16%
Szkolenia przyuczaj¹ce do nowego
zawodu/pracy/kursy przekwalifikowuj¹ce
12%
Szkolenia ucz¹ce jak siê prezentowaæ,
jak budowaæ swój wizerunek, np. wobec pracodawcy
12%
Prawo jazdy
10%
W opinii zdecydowanej wiêkszoœci (82%)
badanych pracowników sektora us³ug w dzisiejszej
Polsce warto uczyæ siê i zdobywaæ wykszta³cenie.
Przeciwnego zdania by³o tylko 9% badanych. Mo¿na
wiêc stwierdziæ, ¿e pracownicy dostrzegaj¹ wp³yw
wykszta³cenia na indywidualne losy i ogólne
powodzenie ¿yciowe. Uzyskane wyniki wskazuj¹
j e d n a k n a m n i e j sz ¹ d e k l a ro wa n ¹ ra n gê
wykszta³cenia wœród pracowników sektora us³ug ni¿
wœród ogó³u Polaków – oko³o 70% Polaków uwa¿a,
¿e zdecydowanie warto zdobywaæ wykszta³cenie,
23% – twierdzi, ¿e raczej warto o to zabiegaæ
(Komunikat CBOS z badania „Czy warto siê uczyæ?”,
maj 2007 r.), a wœród pracowników sektora us³ug
odsetki te wynosz¹ odpowiednio 41% i 42%.
Pracownicy sektora us³ug s¹ umiarkowanie
zainteresowani udzia³em w bezp³atnych
s z ko l e n i a c h p o d n o s z ¹ c y c h k w a l i f i k a c j e
i umiejêtnoœci. Œrednia zainteresowania na
7-stopniowej skali wynios³a 4,3; du¿e zainteresowanie (oceny 6 i 7) wyrazi³ co trzeci badany, brak
lub bardzo ma³e zainteresowanie – podobnie liczna
grupa (30%). Najwiêksze zainteresowanie
bezp³atnymi szkoleniami deklarowali pracownicy
sekcji: poœrednictwo finansowe, hotele i restauracje
oraz dzia³alnoœæ us³ugowa, komunalna, spo³eczna
i indywidualna. Poziom zainteresowania szkoleniami
wyraŸnie wzrasta³ wraz z wykszta³ceniem
respondenta.
Zdecydowana wiêkszoœæ badanych (84%) okaza³a
siê byæ zainteresowana szkoleniami podnosz¹cymi
poziom wiedzy i umiejêtnoœci w konkretnym
zawodzie, dwie trzecie pozytywnie zareagowa³o na
szkolenia interpersonalne. Warto zauwa¿yæ, ¿e
bie¿¹ce obowi¹zki pracowników sektora us³ug
obejmuj¹ najczêœciej zadania wymagaj¹ce
rozwiniêtych kompetencji interpersonalnych:
wspó³pracê z innymi osobami w celu wykonania
okreœlonego zadania (92%), obs³ugê klientów,
wspó³pracê z klientami (88%) i samodzielne
planowanie zadañ do wykonania (85%).
9
Innowacyjnoœæ przedsiêbiorstw
Sektor us³ug rynkowych jest specyficzny pod
wzglêdem innowacyjnoœci. W bardzo ograniczonym
stopniu znajduje tu bowiem zastosowanie
innowacyjnoœci jako prowadzenie prac badawczo–
rozwojowych. W sektorze us³ug o wiele wiêksze
znaczenie maj¹ innowacje organizacyjne
i procesowe, wprowadzanie nowych rozwi¹zañ
i us³ug oraz elastycznoœæ i adaptacyjnoœæ jako
wytyczna innowacyjnego (w szerszym rozumieniu
tego s³owa) dzia³ania. Jednak przedsiêbiorstwa
podkarpackie rzadko podejmuj¹ tak rozumiane
dzia³ania o charakterze innowacyjnym. Oko³o jednej
trzeciej przedsiêbiorców w okresie ostatnich dwóch
lat opracowa³o i wdro¿y³o strategiê cenow¹ lub
zmiany w zakresie marketingu. Jednoczeœnie Ÿród³a
finansowania prowadzonych zmian wskazuj¹ na
stosowanie tradycyjnych strategii rozwoju – w wiêkszoœci by³y to œrodki w³asne przedsiêbiorstw. Czêsto
te¿ takie dzia³ania nie wi¹za³y siê z koniecznoœci¹
ponoszenia jakichkolwiek wydatków.
Rys.6. Proszæ wybraæ 3 powody Pana/Pani
zdaniem najbardziej zachêcaj¹ce przedsiê biorstwa do wprowadzania innowacji? (n=1031)
Wykres 7. Proszê wybraæ trzy najwa¿niejsze
Wymagania odbiorców
powody Pana/Pani zdaniem najbardziej
zachêcaj¹ce przedsiêbiorstwa do wprowadzania
innowacji? (n=1031)
Presja ze strony krajowych konkurentów
Rozszerzenie dotychczasowego asortymentu produkcji/us³ug
Pojawienie siê nowych mo¿liwoœci technologicznych
Koniecznoœæ sprostania nowym regulacjom publicznym
Presja ze strony zagranicznych konkurentów
Nie wiem/trudno powiedzieæ
83%
45%
65%
30%
43%
6%
33%
4%
26%
3%
16%
3%
7%
8%
wszystkie wymienione
pierwszy wymieniony
10
Podkarpackie Obserwatorium Rynku Pracy
Wojewódzki Urz¹d Pracy w Rzeszowie
ul. p³k. L.Lisa-Kuli 20, 35-025 Rzeszów
tel.: 17 850 92 00, fax: 17 852 44 57
Biuro Projektu, tel./fax: 17 747 06 66
www.wup-rzeszow.pl

sektor us£ug rynkowych w województwie podkarpackim

Transkrypt

Podobne dokumenty