Camino de Santiago

Camino de Santiago
O pielgrzymowaniu do grobu
Św. Jakuba
Świętyy Jakub
J
Apostoł
p
zwanyy Większym
y

Syn Zebedeusza i Salomei
Salomei, brat św
św. Jana
Ewangelisty, trudnił się rybołówstwem

Jakub i Jan znani byli z porywczego charakteru,
dlatego też Chrystus nazwał ich synami gromu

Uprzywilejowany uczeń Jezusa- był świadkiem
przemienienia na górze Tabor, modlitwy w
Ogrójcu, cudu połowu ryb

Apostołował w Hiszpanii, a następnie wrócił do
Judei

Był pierwszym wśród apostołów, który zginął
śmiercią męczeńską- w 44 r. za panowania
Heroda Agryppy I, wnuka Heroda I Wielkiego,
ścięto mu głowę

Patron Hiszpanii i Portugalii, pielgrzymów,
rycerzy, aptekarzy
Legenda
g

Po śmierci Apostoła jego uczniowie, przewieźli
morzem ciało z powrotem do Hiszpanii, na teren
dzisiejszej
j
j Galicji,
j g
gdzie został uroczyście
y
pochowany. Z czasem o jego grobie zapomniano

W 813 r. odkryto miejsce w którym znajdował się
grób Apostoła-towarzyszyły temu nienaturalne
zjawiska,
j i k w postaci
t i światła
ś i tł spadających
d j
h gwiazd,
i d
śpiewów anielskich – papież Leon II potwierdził
prawdziwość relikwii, a król Alfons II kazał
wybudować nad grobem kaplicę

„Santiago”- „Sant Jago”- w starohiszp. -sw, Jakub
„Compostela”- z łac. campus stelae –pole gwiazd



W 844 r.
r w bitwie pod Clavijo wojska
chrześcijańskie pokonały wojska muzułmańskieukazał się św. Jakub, na białym koniu, z mieczem
w ręku. Po bitwie Apostoła okrzyknięto „pogromcą
Maurów” –Matamoros
Do grobu zaczęli przybywać pątnicy-najpierw z
Hiszpanii i Francji, a następnie z całej Europy
Motywy
y y pielgrzymowania
p g y




Wraz z odkryciem grobu św
św. Jakuba
Jakuba, z różnych stron Europy
Europy, w samotną
pielgrzymkę, która tradycyjnie zaczynała się u drzwi swojego domu, zaczęli
wyruszać ludzie rozmaitego pochodzenia i wszystkich stanów. Biedni i
bogaci, słudzy i królowie, prości i wszechstronnie wykształceni, na szlaku
wszyscy
s sc ró
równi
ni
Każdy szedł z własnymi intencjami (dla zbawienia duszy, ku czci świętych,
w nadziei na uzdrowienie, wypełnienie ślubowania, …) oraz prośbami tych,
którzyy w trudnejj i długiej
g j drodze wspierali
p
g
go chlebem i dachem nad g
głową
ą
Czasami też była to pokuta nakazana na spowiedzi lub kara nałożona przez
sąd cywilny
Za kogoś kto nie mógł pójść
Dzisiaj jest podobnie:
- Religijne, duchowe
- kulturowe
k lt
- turystyczne

Droga zwyczajnych ludzi

Na wędrówkę
N
d ó k może
ż wyruszyć
ć kkażdy
żd –wierzący
i
i
laik, biznesmen i bezrobotny, student i profesor.
Tutaj znikają podziały,
podziały a pątników łączy wspólny cel
- dotarcie do grobu św. Jakuba Apostoła

Tradycja nakazuje, aby przed wyjściem załatwić
wszystkie
y
bieżące
ą sprawy,
p
y spisać
p
testament,
pożegnać rodzinę i wyjść na czas nieokreślony.
Ruszyć od drzwi swojego domu

Idą ludzie z całego świata
Drogi
g do Santiago
g de Compostela
p
Caminos de Santiago
g








Camino Frances (z SJPdeP)
Camino del Norte
Camino Aragones ( z Samport do Puenta la Reina)
Camino Primitivo(z Oviedo)
Via de la Plata (Sevilla)
C i d
Camino
de Fi
Fisterra
t
Camino Portuguese
I inne
Sławni pielgrzymi
p g y









Karol Wielki
Św. Franciszek z Asyżu
Św. Brygida Szwedzka
Św. Elżbieta Portugalska
g
Królowa Hiszpanii –Izabela Kastylijska
Jakub Sobieski (ojciec króla Jana IIIIII w 1611r
1611r.))
Jerzy i Stanisław Radziwiłłowie (w 1579 r.)
Papież Jan XXIII
Jan Paweł II (w 1982 r., 1989 r.)
Przewodniki
Etapy
py



Etapy, najczęściej wyznaczają miejsca
noclegowe, schroniska (z namiotem nie ma
tego problemu)
Można iść zgodnie z przewodnikiem
Można wyznaczać swoje odcinki
Formyy pielgrzymowania
p g y

Pieszo

Konno

Na rowerze

Z osiołkiem, który niesie bagaż
Credencial

To paszport pielgrzyma.
pielgrzyma

Dokument jest konieczny, aby móc korzystać ze schronisk na szlaku

W schroniskach, kościołach, barach, sklepach, muzeach i in. miejscach na
trasie pieczątki (sellos po hiszp.) są przybijane

Na jjego podstawie,
N
d t i wS
Santiago,
ti
otrzymuje
t
j się
i C
Compostelkę,
t lk zaświadczenie
ś i d
i o
odbytej pielgrzymce

Można go kupić lub dostać za darmo w miejscach, w których rozpoczyna się
pielgrzymkę (kościoły, księgarnie, biura, stowarzyszenia itp.)

Można pielgrzymować z polskim „Credencialem”, który można wydrukować ze
strony internetowej lub kupić razem z przewodnikiem po drogach polskich np
np.
W Jakubowie, w Legnicy, a w Zgorzelcu razem z przewodnikiem po Drodze
Ekumenicznej (w księgarni, w kościele)
Pielgrzym
g y i jego
j g atrybuty
y y
1. Prawdziwego pielgrzyma rozpoznawano kiedyś po symbolicznych przedmiotach, które niósł ze
sobą:

muszla- najbardziej popularny znak pielgrzymki do Santiago; dziś pielgrzymi noszą przypiętą do
plecaka, roweru lub zawieszoną na szyi. Dlaczego muszla?
- św. Jakub był rybakiem
- jest symbolem chrztu i zbawienia, które św. Jakub przyniósł Hiszpanii
- symbolizuje dobre uczynki, przypomina dłoń, która czyni dobro
- jej promienie schodzą się w jednym punkcie, jak drogi (caminos) spotykają się w Santiago
-średniowieczni pielgrzymi zbierali muszle na wybrzeżu Atlantyku jako dowód odbytej
pielgrzymki. Potem zaczęto ozdabiać nimi płaszcze i kapelusze już przed wyruszeniem w drogę



kostur, do którego przymocowana jest tykwa. Dziś ma znaczenie raczej symboliczne, ale dawniej
była naczyniem na wodę
sakwa- jej symbolika miała wyrażać właściwa postawę: była wąska, ponieważ pielgrzym powinien
pokładać ufność w Bogu, a nie w swych zapasach, a także stale otwarta, ponieważ pielgrzym
musi być stale przygotowany na to by zarówno dawać, jak i brać
Peleryna – do okrycia
2. Atrybuty były święcone przed wyruszeniem na pielgrzymkę
Wyposażenie
yp
współczesnego
p
g pielgrzyma
p g y

Plecak- z dobrze wyprofilowanym pasem biodrowym, szelkami, dostosowany do wzrostu i wytrzymały, wygodny.
W nim na czas pielgrzymki mieści się cały dobytek- waga nie powinna przekraczać 1/10 wagi ciała (np.6 kg – dla
osoby, która waży 60 kg)

Ubranie
- 2 pary spodni
- 3-2 koszulki
- 3 zmiany bielizny
- 3-2 pary skarpet
- Ciepła bluza
- Lekki płaszcz (peleryna) przeciwdeszczowy
- Pokrowiec na plecak
- Nakrycie głowy (przede wszystkim ochrona przed słońcem)
- Piżama lub cos innego do spania

Obuwie:
-buty na grubej podeszwie
-sandały , trekingowe lub inne lekkie
-lekkie klapki pod prysznic
-
Kosmetyczka:
-3 w 1-płyn do mycia ciała, włosów i do prania
- Krem z filtrem ( +30 i większe), ochronna pomadka do ust
Wyposażenie
yp
p
pielgrzyma
g y - cd
Śpiwór
Śpi
ór (karimata?)

Kij pielgrzymi, zakupiony na miejscu lub znaleziony w lesie służy do odciążania
kręgosłupa, zwłaszcza w górach. Można zastąpić dobrymi kijkami trekkingowymi

muszla

R
Rzeczy
potrzebne:
t b
-latarka
-igła, nici, agrafki, klamerki do prania
-stopery do uszu(?)
-butelka na wodę (aluminiowa bo nie pęka)
-podręczna torba ( lub mały plecak), lekka, do której można włożyć portfel, dokumenty, butelkę
z wodą w czasie zwiedzania

Apteczka:
-plastry, gaziki, woda utleniona, maść antybakteryjna
-tabletki przeciwbólowe, aspiryna,
-maść
maść rozgrzewająca
-bandaż, opaska elastyczna
-witaminy i minerały (Mg, K)

Schroniska- Albergue/Refugio
g /
g
Hospitalero- opiekun schroniska
Hospitalero

Schroniska przeznaczone są w pierwszej kolejności dla pielgrzymów pieszych.

Podstawą do otrzymania noclegu jest wylegitymowanie się paszportem pielgrzyma (credencial)

Nie ma możliwości rezerwacji, pielgrzymi przyjmowani są w kolejności przybycia, od godz.13.00

Schronisko zamykane
y
jjest na noc zazwyczaj
y
jog
godz.23.00 i otwierane o 6.00 lub wcześniej.j Należyy
opuścić schronisko do godz. 9.00. W czasie sjesty i ciszy nocnej w sypialni obowiązuje cisza

Można spać tylko jedną noc (chyba, że ktoś jest chory to może zostać dłużej)

Prowadzone są często przez lokalne społeczności, parafie, stowarzyszenia oraz władze samorządowe.
Są też schroniska prywatne, w których nocleg wcale nie musi być drogi

Opłaty:
- 5 -12 euro
donativo- dosłownie darowizna.
Kuchnia – w większości schronisk do dyspozycji pielgrzymów udostępniane są pomieszczenia
kuchenne, przeważnie dobrze wyposażone w garnki, naczynia, sztućce, jest lodówka, kuchenki
mikrofalowe,
ik f l
kuchnie
k h i elektryczne.
l kt
Nie
Ni ma problemu
bl
z zakupami,
k
i sklepy
kl
są prawie
i wszędzie.
d i M
Można
ż cośś
samemu ugotować. W wielu schroniskach jest tradycja wspólnego przygotowywania i spożywania
posiłków – inicjatywa opiekuna schroniska lub samych pielgrzymów. Należy po sobie posprzątać

Łazienka- wyposażona w prysznice, umywalki; woda zazwyczaj ciepła

Pralnia (lavadora) - miejsce, gdzie można wyprać brudne ubrania, wyposażona w specjalne umywalki,
pralki
lki (b
(bezpłatne
ł t lub
l b na monety),
t ) suszarki,
ki sznurki
ki d
do suszenia
i

Miejsce do odpoczynku ( area para descansar) – ogród, lub coś podobnego

Schroniska
Zaspokajanie
p j
p
potrzeb
Wyżywienie
– bary znajdują się prawie w każdej miejscowości i pielgrzymi często tam wpadają rano
na „cafe
f con leche”
l h ” i śśniadanie
i d i (j
(jeżeli
ż li nie
i mieliśmy
i liś
możliwości
żli ś i zjedzenia
j d
i w
schronisku) a w porze obiadowej na tzw. „Menu del dia/ Menu del peregrino”, czyli
obiad 2-daniowy z deserem i napojami (woda lub/ i wino)- koszt 7-10 Euro.
-zakupy w sklepie lub supermarkecie (Supermercado)
UWAGA! W niedzielę
i d i l i śświęta
i t w Hiszpanii
Hi
ii sklepy
kl
są zamkniętę
k i t lub
l b otwarte
t
t krócej.
kó j W
czasie sjesty (13-17) też prawie wszystkie sklepy i instytucje są nieczynne

Woda- na całej trasie znajdują się studzienki, źródełka, kraniki z których można
napełnić swoje butelki. Należy uważać na to co jest na nich napisane:
AQUA POTABLE – woda zdatna do picia
AQUA NO POTABLE – woda niezdatna do picia






Toaleta na całej trasie można skorzystać z toalet znajdujących się w barach
Toaletabarach.
W przewodnikach często są informacje dotyczące danej miejscowości
Kościół - codzienna msza – różnie ( w zależności od wielkości danej miejscowości,
godziny i itp..)
Kultura - muzea,
muzea wystawy,
wystawy zabytki (często wstęp dla pielgrzymów darmowy lub
ulgowy. W muzeach w Hiszpanii, jeden dzień w tygodniu jest wstęp bezpłatny. Ulgi
też są dla obywateli UE
W schroniskach lub Centrach Informacji Turystycznej dowiemy się wszystkich
informacji o danej miejscowości
Opieka
p
medyczna
y
i ubezpieczenie
p





Prawie w każdym schronisku są adresy najbliższych placówek
y
y , można skorzystać
y
z apteczki
p
medycznych,
W godzinach popołudniowych w schroniskach pojawiają się
lekarze oraz masażyści
Niektóre osoby prowadzące schroniska mają również
przygotowanie medyczne i potrafią się zająć bąblami, otarciami
Warto też zabrać ze sobą Europejską Kartę Ubezpieczenia
Zd
Zdrowotnego,
t
któ uprawnia
która
i d
do b
bezpłatnej
ł t j opieki
i ki zdrowotnej
d
t jw
placówkach państwowych
Można też ubezpieczyć
p
y się
ę dodatkowo p
prywatnie,
y
co umożliwi
nam korzystanie z usług medycznych prywatnych (w zakresie
objętym ubezpieczeniem)
Santiago
g de Compostela
p
U celu pielgrzymki
p g y
Katedra:
- Drzwi święte
- Portyk Chwały
- Grób
- Figura Św. Jakub nad ołtarzem
- Botafumeiro
-Og
godz.12.00 msza dla p
pielgrzymów,
g y
p
podczas którejj
wyczytywani są wszyscy, którzy przybyli tego dnia i
zarejestrowali się w Biurze Pielgrzymkowym do
11.00 lub dnia poprzedniego.
- Odpust zupełny

Botafumeiro
Compostelka
p





Zaświadczenie
Z
ś i d
i o odbyciu
db i pielgrzymki
i l
ki d
do grobu
b św.
ś
Jakuba,
otrzymują Ci
Ci, którzy przeszli minimum ostatnie 100
km lub przejechali 200km na rowerze lub konno,
W Centrum Pielgrzymkowym,
Pielgrzymkowym w Santiago
Santiago, obok
katedry, należy w tym celu okazać Credencial z
pieczątkami
p
ą
z trasy,
y
Jeżeli zrobimy to przed godziną 11.00 , to będziemy
wyczytani razem z innymi pielgrzymami, którzy tego
d i d
dnia
doszlili d
do S
Santiago
i
Są dwa rodzaje Compostelek
Dzień Św. JJakuba – 25 lipca
p



jest wielkim świętem w Galicji (dzień wolny
od pracy).
W noc poprzedzającą święto w Santiago
rozpoczynają się tańce,
tańce śpiewy,
śpiewy fajerwerki.
fajerwerki
W latach świętych, gdy 25 lipca przypada w
nied ielę czyli
niedzielę,
c li w latach
latach: 2021
2021, 2027
2027, 2032
2032,
2038 uroczystości trwają cały rok. Zwiększa
się
i wtedy
t d liczba
li b pielgrzymów.
i l
ó
Cabo Finisterre



„Koniec Ziemi”- koniec pielgrzymki
Palenie ubrań p
pielgrzymich
g y
i mycie
y
się
ęw
oceanie – symboliczne rozstanie się z
grzechem i rozpoczęcie nowego życia
Pątnicy zabierali wyrzucone na brzeg muszle,
które stał
stały się świadectwem
ś iadect em odb
odbytej
tej
pielgrzymki
Finisterra
Znaczenie szlaku
do Santiago de Compostela







Rozwój miejscowości
Wymiana informacji
Pielgrzymi poznawali nowe języki, uczyli się historii, kultury
innych narodów, widzieli jak buduje się domy, uprawia pole, i in.
W 1987 rr. Rada E
Europy
rop ogłosiła go „Pierwszym
Pier s m S
Szlakiem
lakiem
Europejskim”, a w 1993 r. został wpisany na listę światowego
dziedzictwa UNESCO
Uczy poświęcania się, solidarności, równości, lojalności,
altruizmu i zawierzenia innym
Pomaga
g w nawróceniu lub umocnieniu wiary
y
Pomaga w odnalezieniu sensu życia
Powrót do domu

Ulgi dla pielgrzymów
Buen camino i inne p
przydatne
y
zwrotyy







Buen camino
¡
¡Hola!
Buenos dias! Hasta luego!
Q tal?
Que
t l?
Gracias!
Por favor
Menu del dia
Buen camino Peregrino !!!
Skarbnica informacjij











www.caminodesantiago.pl
www
caminodesantiago pl
www.santiago.defi.pl
KSIĄŻKI
„Santiago
Santiago de Compostela.
Compostela Pielgrzymim krokiem”krokiem” Józef Bremer
„Nie idź tam człowieku” –Andrzej Kołaczkowski-Bochenek
„Poradnik pielgrzyma” – Andrzej Kołaczkowski-Bochenek
„Droga
D
śśw. JJakubak b przewodnik
d ik pielgrzyma
i l
d
do S
Santiago
ti
d
de
Compostela” – Stanisław Burdziej, ks. Wojciech Muszewski, Paweł
Rochman
„W
W drodze do Composteli –sanktuarium
sanktuarium Europy”
Europy –ks
ks. Dariusz
Madejczyk , Michał Gramacki
„Rowerem do Santiago de Compostela” – Piotr Kopacz
„„Laska p
pielgrzymowania
g y
do Santiago
g de Compostela”p
Adam Bujak
j
„Pielgrzym” - Paulo Coelho