45 budownictwo - Projekty domów

budownictwo
P
Rynny z PVC
44
Systemy
odwodnienia dachu
KREATOR – PROJEKTY Domy Wnętrza • 2/2005 marzec–kwiecień
fot. GAMRAT
Poprawne odwodnienie
dachu każdego domu
decyduje nie tylko
o trwałości elewacji,
lecz także fundamentów,
ścian podziemnych –
a zatem całego budynku.
Podstawowym zadaniem
systemu rynnowego jest
zbieranie z każdej połaci
dachowej wody opadowej
oraz wody powstającej
podczas topnienia śniegu
i lodu, a następnie odprowadzenie jej za pośrednictwem rynien i pionowych rur spustowych
jak najdalej od ścian
budynku.
Rynny i podsufitka z PVC
fot. LINDAB
fot. GAMRAT
Ewa Staszczyk
Elementy systemu rynnowego z galwanizowanej stali,
pokrytej kilkoma warstwami zabezpieczającymi,
m.in. plastizolem
odstawowymi elementami systemów odwodnienia dachu są:
– rynny,
– rury spustowe,
– elementy łączące (gumowe uszczelki, nity itp.),
– kształtki (kolanka, odpływy, tzw.
mufy, łuki zewnętrzne i wewnętrzne
montowane w narożnikach domów,
łączniki i zaślepki),
– uchwyty do mocowania rynien (haki
rynnowe zwane rynajzami),
– uchwyty do mocowania rur spustowych (obejmy),
– akcesoria (np. siatki narynnowe
zatrzymujące zanieczyszczenia).
Wszystkie części każdego systemu
powinny być szczelne i dokładnie do siebie dopasowane. Należy też pamiętać, że
każda połać dachowa (łącznie z daszkami lukarn) powinna mieć „swoją” rynnę
i rurę spustową. Zatem im bardziej
skomplikowany dach, tym więcej rynien,
rur spustowych i elementów je łączących.
Dobór systemu (szerokość rynien i średnica rur spustowych) zależy też od efektywnej powierzchni dachu, czyli takiej,
którą będzie trzeba odwodnić.
Przekroje
Kształt rynny nie tylko decyduje w pewnym stopniu o wyglądzie dachu, lecz ma
także wpływ na efektywność systemu
odwodnienia (przepustowość rynny) i to,
czy usuwanie zanieczyszczeń nie będzie
sprawiało kłopotu.
Na polskim rynku dostępne są rynny:
– półokrągłe – najpopularniejsze.
Stosuje się je do odwadniania
wszelkich rodzajów dachów. Rynna
półokrągła jest bardzo wytrzymała
na obciążenia mechaniczne;
– o przekroju półeliptycznym. Montuje się je na dachach o średnich
i dużych powierzchniach. Mimo
stosunkowo małych wymiarów mają
dużą przepustowość;
– w kształcie gzymsu i o przekroju
trapezowym bądź skrzynkowym
(prostokątnym lub kwadratowym).
Mają niewielką wysokość, dlatego
montuje się je na dachach małych
i średnich budynków. Mocuje się je
2/2005 marzec–kwiecień • KREATOR – PROJEKTY Domy Wnętrza
45
System rynnowy z cynku z dodatkiem miedzi i tytanu
46
dotąd głównie w obiektach zabytkowych, lub tytancynku.
Materiały
Jeszcze kilkanaście lat temu najczęściej
stosowanymi w Polsce były rynny ze stali
ocynkowanej. Wraz z otwarciem granic
na produkty z Zachodu rozpoczął się
boom na rynny z PVC. Wkrótce potem
oferta rynkowa zaczęła się stopniowo
poszerzać o rynny wyprodukowane z innych materiałów, a nawet ich połączeń.
W kręgu zainteresowania co zamożniejszych inwestorów prywatnych znalazły
się również rynny z miedzi, stosowane
Rynny z tworzyw sztucznych
Elementy orynnowania z PVC są wytłaczane lub odlewane z wysokoudarowego, nieplastyfikowanego polichlorku winylu. Tworzywo pokrywane jest tlenkiem tytanu lub akrylem, albo stabilizowane promieniami ultrafioletowymi.
Zwiększa to odporność tworzywa na
warunki atmosferyczne – zwłaszcza promienie słoneczne i kwaśne deszcze, zanieczyszczenia powietrza oraz uszkodzenia mechaniczne. Rynny z PVC mają
Rynny stalowe
Produkowane są ze stali nierdzewnej lub
powlekanej warstwą cyny lub cynku.
Rynny stalowe mogą być również lakierowane, pokryte warstwą tytanowo-cynkową lub plastisolem (plastyczne tworzywo odporne na uszkodzenia mechaniczne, korozję i płowienie). Elementy orynnowania są wytłaczane. Rynny mają
przekrój półokrągły, skrzynkowy, trapezowy lub w kształcie gzymsu, a rury spustowe okrągły lub prostokątny (gładki
lub profilowany) z zaokrąglonymi narożnikami.
KREATOR – PROJEKTY Domy Wnętrza • 2/2005 marzec–kwiecień
zróżnicowane kształty – od półokrągłych po skrzynkowe oraz przypominające gzyms. Są też rynny z podwójnym
dnem: zewnętrznym półtrapezowym
i wewnętrznym półokrągłym, oraz takie, które mają dno ryflowane, co ułatwia przepływ wody, nawet jeśli do rynny dostaną się zanieczyszczenia. Rury
spustowe mogą mieć przekrój okrągły
lub kwadratowy. Te drugie łączy się
z rynnami trapezowymi lub skrzynkowymi. Dostępne są też elementy łączące kwadratowe rury z rynnami półokrągłymi. Orynnowanie z PVC dostępne
jest w wielu kolorach i nie wymaga odnawiania.
Rynny z aluminium
Wykonywane są z blachy aluminiowej,
zabezpieczonej antykorozyjnie i lakierowanej lub malowanej. Mogą być również
pokryte akrylem lub poliestrem. Rynny
są odlewane lub wytłaczane, kształtem
najczęściej przypominają gzyms. Produkuje się też rynny o przekroju zamkniętym z wąską szczeliną na całej długości,
do której wpływa woda z dachu. Rury
spustowe mają przekrój prostokątny
(gładki lub profilowany) i zaokrąglone
narożniki.
Rynny tytanowo-cynkowe
Są produkowane z nowoczesnego stopu
cynku ze śladowymi ilościami tytanu,
aluminium i miedzi. Stop tytanowo-cynkowy to po miedzi jeden z najtrwalszych
materiałów, z jakich wykonuje się systemy odwodnienia. Podobnie jak miedź
pokrywa się patyną (warstwą ochronną).
Blacha tytanowo-cynkowa należy do
materiałów drogich, jednak rzeczywisty
koszt wykonania systemu to nie cena
1 metra rynny czy rury spustowej pomnożona przez długości rur i rynien. Decydujące znaczenie mają tu koszty wszelkich elementów dodatkowych: lejów
spustowych, kolanek itp. Jeżeli porównamy koszt wykonania pełnego (czyli
z uwzględnieniem tychże elementów)
systemu odwodnienia może okazać się,
że orynnowanie z tytancynku kosztuje
niewiele więcej niż plastikowe.
Rynny miedziane
Materiałem na rynny jest taśma blaszana z czystej miedzi lub miedzi powlekanej cynkiem bądź akrylem. Rynny miedziane mają przekrój półokrągły, skrzynkowy lub gzymsowy. Rury spustowe
mają przekrój okrągły lub prostokątny
(gładki lub profilowany) z zaokrąglony-
mi narożnikami. Miedź to najtrwalszy,
ale i najdroższy materiał, z jakiego produkowane jest orynnowanie. Obok rynien i rur spustowych wykonuje się z niej
pokrycia, obróbki blacharskie i elementy wykończenia.
Długości i akcesoria
Rynny i rury spustowe z PVC mają długość od 1 do 6 m. Aluminiowe, tytanowo-cynkowe, miedziane i stalowe mogą
być dłuższe (do 12 m). Te, które produkuje się na placu budowy, mogą być dowolnej długości, nawet do 30 m. Rury
spustowe mają zwykle 3 m długości.
Producenci systemów rynnowych oferują też akcesoria uzupełniające: siatki
ochronne, sitka do rur, fartuchy okapowe na dachy płaskie i skośne, rynny koszowe, osadniki, deszczołapy, zbieracze,
kosze i rewizje, klapy odpływowe, osłony i kwietniki na rury spustowe, osłony
przeciwrozbryzgowe do narożników i rynien oraz rury spustowe z wylewką do
zbierania wody (tzw. plwacz).
Ewa Staszczyk
Artykuł pochodzi z serwisu e-dach.pl
fot. RHEINZINK
System rynnowy ze stali
na niewidocznych z dołu hakach
wewnętrznych. Ich wadą jest
możliwość odkształcenia się pod
naporem lodu;
– o przekroju zamkniętym (ze szczeliną wzdłuż rynny). Można montować je na każdym rodzaju dachu.
Dobrane do koloru pokrycia i właściwie zamontowane są mało
widoczne. Mają wymiary i kształty
zbliżone do rynien przypominających gzyms.
Rury spustowe produkowane są
w trzech rodzajach: o przekroju okrągłym, kwadratowym i prostokątnym.
Mogą byś gładkie lub profilowane na
całej długości.
fot. RHEINZINK
fot. LINDAB
budownictwo
2/2005 marzec–kwiecień • KREATOR – PROJEKTY Domy Wnętrza
47