diagnoza problemów społecznych na terenie gminy miasto złotów

DIAGNOZA
PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH
NA TERENIE
GMINY MIASTO ZŁOTÓW
Oficyna Profilaktyczna
Dworcowa 9a/19
30-556 Kraków
tel. 12 39 50 665
fax: 12 39 50 665
e-mail: [email protected]
Spis treści:
1. WPROWADZENIE DO BADANIA .............................................................................................................................. 3
2. METODOLOGIA BADANIA ....................................................................................................................................... 4
3. BADANIE DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNEJ NA TERENIE GMINY MIASTO ZŁOTÓW .................................................... 5
3.1. STRUKTURA BADANEJ PRÓBY .............................................................................................................................. 5
3.2. PROBLEM ALKOHOLOWY Z PERSPEKTYWY DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNEJ GMINY MIASTO ZŁOTÓW.................. 6
3.3. PROBLEM NIKOTYNOWY Z PERSPEKTYWY DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNEJ GMINY MIASTO ZŁOTÓW .................11
3.4. PROBLEM NARKOTYKOWY Z PERSPEKTYWY DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNEJ GMINY MIASTO ZŁOTÓW ..............12
3.5. PROBLEM PRZEMOCY Z PERSPEKTYWY DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNEJ GMINY MIASTO ZŁOTÓW .....................14
3.7. KORZYSTANIE Z KOMPUTERA I PROBLEM PRZEMOCY W INTERNECIE Z PERSPEKTYWY DZIECI I MŁODZIEŻY
GMINY MIASTO ZŁOTÓW ..........................................................................................................................................16
4. BADANIE DOROSŁYCH MIESZKAŃCÓW GMINY MIASTO ZŁOTÓW .........................................................................19
4.1. STRUKTURA BADANEJ PRÓBY .............................................................................................................................19
4.2. POSTRZEGANIE WYBRANYCH PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH PRZEZ DOROSŁYCH MIESZKAŃCÓW GMINY MIASTO
ZŁOTÓW ....................................................................................................................................................................20
4.3. PROBLEM ALKOHOLOWY ORAZ ZJAWISKO PRZEMOCY Z PERSPEKTYWY DOROSŁYCH MIESZKAŃCÓW GMINY
MIASTO ZŁOTÓW ......................................................................................................................................................21
4.4. PROBLEM NIKOTYNOWY Z PERSPEKTYWY DOROSŁYCH MIESZKAŃCÓW GMINY MIASTO ZŁOTÓW ....................27
4.5. PROBLEM NARKOTYKOWY Z PERSPEKTYWY DOROSŁYCH MIESZKAŃCÓW GMINY MIASTO ZŁOTÓW .................28
5. BADANIE SPRZEDAWCÓW ALKOHOLU NA TERENIE GMINY MIASTO ZŁOTÓW ......................................................30
5.1. STRUKTURA BADANEJ PRÓBY .............................................................................................................................30
5.2. PROBLEM ALKOHOLOWY Z PERSPEKTYWY SPRZEDAWCÓW ALKOHOLU NA TERENIE GMINY MIASTO
ZŁOTÓW ....................................................................................................................................................................31
5.3. PROBLEM NIKOTYNOWY Z PERSPEKTYWY SPRZEDAWCÓW ALKOHOLU NA TERENIE GMINY MIASTO ZŁOTÓW.
................................................................................................................................................................................ .35
5.4. INNE PROBLEMY SPOŁECZNE Z PERSPEKTYWY SPRZEDAWCÓW ALKOHOLU NA TERENIE GMINY MIASTO
ZŁOTÓW ....................................................................................................................................................................36
6. PODSUMOWANIE ..................................................................................................................................................37
6.1. PROBLEM ALKOHOLOWY ....................................................................................................................................37
6.2. PROBLEM NIKOTYNOWY ....................................................................................................................................38
6.3. PROBLEM NARKOTYKOWY .................................................................................................................................38
6.4 PROBLEM PRZEMOCY ..........................................................................................................................................39
6.5. UZALEŻNIENIE OD KOMPUTERA..........................................................................................................................40
6.5 PROBLEM BEZROBOCIA I UBÓSTWA ....................................................................................................................40
7. REKOMENDACJE ....................................................................................................................................................41
2
1. Wprowadzenie do badania
W celu przeprowadzenia diagnozy zagrożeń społecznych na terenie gminy miasto Złotów przeprowadzono
badanie ankietowe, które objęło trzy wybrane grupy mieszkańców gminy. Łącznie w badaniu wzięło udział
657 respondentów.
I.
II.
III.
DZIECI I MŁODZIEŻ SZKOLNA
Uczniowie szkół
podstawowych (170),
gimnazjalnych (126),
licealnych (203)
(499 osób)
DOROŚLI MIESZKAŃCY
GMINY
(140 osób)
SPRZEDAWCY ALKOHOLU
(18 osób)
Celem przeprowadzonych badań była analiza wybranych problemów społecznych, występujących na
terenie gminy. Badany obszar dotyczył kwestii takich jak:
Problem alkoholowy – spożywanie, uzależnienie oraz dostępność napojów alkoholowych dla dzieci
i młodzieży szkolnej na terenie gminy,
Problem nikotynowy – spożywanie, uzależnienie oraz dostępność dla dzieci i młodzieży szkolnej na
terenie gminy,
Problem narkotykowy – rozpowszechnienie oraz dostępność narkotyków oraz dopalaczy, skala
problemu wśród dorosłych mieszkańców, dzieci i młodzieży szkolnej na terenie gminy,
Zjawisko przemocy na terenie szkoły oraz domu – skala problemu,
Korzystanie z komputera – ze szczególnym uwzględnieniem narażenia na zjawisko przemocy
w Internecie.
Dane zostały zebrane w okresie grudnia 2014 r. Zrealizowano łącznie 657 ankiet. Zróżnicowany dobór próby
do badania umożliwił pogłębienie badanych zjawisk związanych bezpośrednio z zagrożeniami społecznymi
na terenie gminy miasto Złotów i uzyskanie informacji oraz opinii z różnych środowisk uczniów szkolnych.
Analiza i interpretacja danych pozwoliła na sformułowanie wniosków oraz rekomendacji względem
planowanych przyszłych działań profilaktycznych w gminie.
3
2. Metodologia badania
Badanie diagnozujące problemy społeczne na terenie gminy miasto Złotów zostało przeprowadzone
zgodnie z metodologią ilościową, przy użyciu kwestionariusza ankiety. Koncepcja badania uwzględniła
zapewnienie trafności i rzetelności planowanych działań, z czym wiązała się przede wszystkim triangulacja
źródeł danych, która polegała na zgromadzeniu informacji od różnych grup uczniów (uczniów szkół
podstawowych, gimnazjalnych, licealnych), dorosłych mieszkańców oraz sprzedawców alkoholu na terenie
gminy. Głównym celem badania było poznanie opinii oraz postaw względem wybranych problemów
społecznych: problemu alkoholowego, nikotynowego, narkotykowego oraz
przemocy
(w
tym
cyberprzemocy), a także oszacowanie skali występowania tych zjawisk w badanej gminie.
W celu znalezienia odpowiedzi na główne kwestie problemowe przeprowadzone zostały trzy
komplementarne badania. Do badania wybrano trzy grupy, których opinie pozwoliły na wieloaspektowe
potraktowanie badanej tematyki, analizę nasilenia oraz dynamiki wybranych problemów: uczniów,
dorosłych mieszkańców oraz sprzedawców alkoholu. Każda grupa respondentów wniosła coś nowego
względem badanych zagadnień i pozwoliła na lepszą diagnozę oraz głębsze zrozumienie, czego efektem
końcowym jest niniejszy raport z badań.
Kwestionariusz ankiety użyty w badaniu miał, niezależnie od badanej grupy, podobną konstrukcję. Różnice
w kwestionariuszach kierowanych do różnych grup, związane były przede wszystkim z ich specyfiką, która
wymagała szeregu spersonalizowanych pytań. Ankieta wypełniana była samodzielnie przez badanych, co
ma niebagatelną rolę w przypadku badania postaw i opinii względem delikatnych i drażliwych kwestii
(alkoholizm, przemoc, zażywanie narkotyków). Przed przystąpieniem do ankietowania młodzieży za każdym
razem uzyskiwano zgodę dyrekcji szkół na przeprowadzenie badania w placówce szkolnej, udzielano
informacji o całkowitej anonimowości oraz o zasadach wypełniania kwestionariuszy.
Wyniki przedstawione w raporcie mają charakter procentowy, a ewentualne dysproporcje związane są z
zaokrągleniem do liczb całkowitych. W ankiecie pojawiły się także pytania wielokrotnego wyboru. W
przypadku części badania dotyczącej uczniów, analizy zostały przedstawione na zasadzie porównań między
uczniami szkoły podstawowej, gimnazjalnej oraz licealnej. Jeżeli odpowiedzi na dane pytanie nie zostały
przedstawione z podziałem na trzy grupy oznacza to, że zostały one zadane tylko młodzieży szkolnej
( gimnazjum i liceum).
4
3. Badanie dzieci i młodzieży szkolnej na terenie
gminy miasto Złotów
3.1. Struktura badanej próby
W badaniu wzięło udział 499 uczniów, w tym 170 uczniów szkoły podstawowej, 126 gimnazjalnej oraz 203
licealnej. Wśród respondentów znalazło się 51% kobiet oraz 49% mężczyzn. W próbie najwięcej uczniów
było w kategorii wiekowej 11-13 lat (37%), a następnie 14-16 lat (32%), 17-19 lat (28%). Niewielki odsetek
stanowią uczniowie z przedziału wiekowego 8-10 lat (3%).
3%
28%
8-10 lat
37%
11- 13 lat
14-16 lat
17-19 lat
32%
Wyk. 3.1. Struktura badanej próby wg kategorii wiekowych
5
3.2. Problem alkoholowy z perspektywy dzieci
i młodzieży szkolnej gminy miasto Złotów
Pierwszym problemem społecznym diagnozowanym wśród dzieci i młodzieży szkolnej gminy miasto Złotów
było narażenie na problem alkoholowy. W tym celu uczniom zadano szereg pytań związanych ze skalą
zjawiska w otoczeniu oraz indywidualnymi doświadczeniami z alkoholem.
93% uczniów szkoły licealnej oraz 83% gimnazjalnej twierdzi, że rówieśnicy piją alkohol, wśród uczniów
szkoły podstawowej jest to co piąty badany.
nie wiem
8%
4%
nie
3%
20%
szkoła podstawowa
60%
10%
szkoła gimnazjalna
szkoła licealna
20%
tak
0%
20%
83%
40%
60%
80%
93%
100%
Wyk. 3.2. Czy osoby w Twoim wieku piją alkohol?
Młodzież szkolna najczęściej spożywa alkohol na imprezach, dyskotekach (34% licealistów, 32%
gimnazjalistów), na świeżym powietrzu (po 26% licealistów i gimnazjalistów). Spożywanie alkoholu w domu
wybrało 18% licealistów, 16% gimnazjalistów, na wycieczkach szkolnych 15% licealistów, 12%
gimnazjalistów. Jest to wynik niepokojący, zwłaszcza, że są to miejsca, w których młodzi ludzie powinni
znajdować się pod opieką rodziców, nauczycieli lub opiekunów.
40%
34% 32%
26% 26%
30%
20%
18% 16%
15%
14%
12%
7%
10%
szkoła licealna
szkoła gimnazjalna
0%
na
w domu
imprezach,
dyskotekach
na świeżym podczas
powietrzu wycieczek
szkolnych
nie wiem
Wyk.3.3. Gdzie osoby w Twoim wieku piją alkohol?
6
Uczniowie szkół podstawowych oraz młodzież szkolna ocenili powody, dla których ich rówieśnicy mogą
sięgać po alkohol. Chęć zaimponowania innym wybrało 44% uczniów szkoły podstawowej, 39%
gimnazjalnej oraz 21% licealnej. 33% uczniów szkół licealnych, 23% gimnazjalnych oraz 13% podstawowych
twierdzi, że rówieśnicy sięgają po alkohol dla lepszej zabawy, wyluzowania, 29% licealnej, 22% gimnazjalnej,
15% podstawowej dla towarzystwa. Ok. 12-14% uczniów z każdej grupy szkolnej stwierdziło, że alkohol
pozwala zapomnieć o kłopotach.
szkoła podstawowa
13%
44%
15% 14% 14%
dla lepszej zabawy, wyluzowania
żeby zaimponować innym
szkoła gimnazjalna
23%
39%
22%
12% 4%
dla towarzystwa
żeby zapomnieć o kłopotach
szkoła licealna
33%
0%
20%
21%
29%
40%
60%
14% 3%
80%
nie wiem
100%
Wyk. 3.4. Z jakich powodów osoby w Twoim wieku piją alkohol?
Badanym uczniom zadano pytanie o sposoby zdobywania alkoholu przez dzieci i młodzież niepełnoletnią.
Najwięcej odpowiedzi we wszystkich grupach przypadło na kupowanie alkoholu przez starszych kolegów –
42% uczniów szkoły podstawowej, 41% gimnazjalnej, 33% licealnej. 19% uczniów szkoły podstawowej, 17%
gimnazjalnej i tylko 7% licealnej uznało, że podkradają alkohol rodzicom w domu, 15% uczniów szkoły
podstawowej, 23% gimnazjalnej, 17% licealnej iż proszą obcych ludzi pod sklepem o pomoc. O tym, że sami
sobie kupują alkohol zdecydowało 35% młodzieży licealnej, 13% gimnazjalnej oraz 16% uczniów szkół
podstawowych.
szkoła podstawowa
42%
19%
15% 8% 16%
kupują jej starsi koledzy
podkrada rodzicom w domu
szkoła gimnazjalna
41%
17%
23%
13% 6%
prosi obcych ludzi pod sklepem o
zakup
szkoła licealna
33%
0%
20%
7% 17%
40%
35%
60%
80%
8%
sama sobie kupuje
100%
Wyk. 3.5. Jak młodzież w Twojej okolicy może zdobyć alkohol ?
7
Ponad połowa uczniów szkół licealnych (56%) oraz gimnazjalnych (52%) uważa, że w gminie są miejsca, w
których osoby niepełnoletnie mogą nabyć alkohol. Pogląd ten potwierdza, około co trzeci uczeń szkoły
podstawowej (29%). Przeciwnego zdania jest 42% uczniów szkoły podstawowej, ok. 16-17% młodzieży
gimnazjalnej i licealnej. Pozostali nie mają zdania w tej kwestii.
60%
56%
52%
50%
42%
40%
30% 29%
28%
29%
30%
szkoła licealna
szkoła gimnazjalna
16% 17%
20%
szkoła podstawowa
10%
0%
zgadzam się
nie zgadzam się nie mam zdania
Wyk. 3.6. „W mojej gminie są miejsca, gdzie osoba niepełnoletnia może kupić alkohol bez problemu”
Młodzież szkolna określiła częstotliwość spożywania przez nich alkoholu. 69% uczniów szkół gimnazjalnych
oraz 26% licealnych nie przyznaje się do spożywania alkoholu. Około co trzeci uczeń szkoły licealnej (29%)
spożywa alkohol co najmniej raz w miesiącu, po 23% rzadziej niż raz w miesiącu oraz co najmniej raz w
tygodniu. Wśród gimnazjalistów 14% pije rzadziej niż raz w miesiącu, 9% co najmniej raz w miesiącu, zaś 8%
co najmniej raz w tygodniu.
80%
69%
70%
60%
50%
40%
30%
26%
20%
szkoła licealna
29%
23%
szkoła gimnazjalna
23%
14%
9%
10%
8%
0%
nigdy
rzadziej niż raz co najmniej raz co najmniej raz
w miesiącu
w miesiącu
w tygodniu
Wyk.3.7. Jak często zdarza Ci się spożywać alkohol ?
8
Większość badanych uczniów szkoły wskazuje, że nigdy nie doświadczyło nieprzyjemnych społecznych
konsekwencji związanych z piciem alkoholu 83% szkół gimnazjalnych, 74% licealnych.
100%
83%
74%
80%
60%
40%
szkoła licealna
szkoła gimnazjalna
26%
17%
20%
0%
tak
nie
Wyk.3.8. Czy doświadczyłeś jakichś nieprzyjemnych społecznych konsekwencji związanych z piciem
alkoholu?
Zdecydowana większość uczniów szkół podstawowych (94%), 75% szkoły gimnazjalnej oraz 29% licealnej
zdeklarowało, że nie pije alkoholu. 49% uczniów szkoły licealnej, 12% gimnazjalnej twierdzi, że ich rodzice
wiedzą o spożywaniu przez nich alkoholu.
94%
100%
75%
80%
60%
szkoła licealna
49%
40%
29%
22%
20%
12%
13%
0,00%
szkoła gimnazjalna
szkoła podstawowa
6%
0%
tak
nie
nie piję alkoholu
Wyk. 3.9. Czy Twoi rodzice wiedzą, że pijesz alkohol?
9
Ponad połowa respondentów poprawnie twierdzi, że każdy może uzależnić się od alkoholu – 63% uczniów
szkoły podstawowej, ok. 71-73% młodzieży szkolnej. Przeciwnego zdania jest 20% szkoły podstawowej, 19%
licealnej oraz 12% gimnazjalnej. Co czwarty badany uczeń szkoły podstawowej nie ma zdania w tej kwestii,
wśród gimnazjalistów jest to 7%, a wśród licealistów 10%.
80%
70%
71%73%
63%
60%
50%
szkoła licealna
40%
30%
19%20%
12%
20%
25%
10%
10%
szkoła gimnazjalna
szkoła podstawowa
7%
0%
zgadzam się
nie zgadzam się
nie mam zdania
Wyk. 3.10. Czy zgadzasz się ze stwierdzeniem „Każdy może uzależnić się od alkoholu”?
Większość badanych uczniów poprawnie klasyfikuje piwo jako rodzaj alkoholu – 80% uczniów szkół
licealnych, 67% gimnazjalnych, 71% podstawowych. Warto zauważyć, że największy odsetek błędnych
odpowiedzi dotyczy gimnazjalistów (21%), jest to ok. co piąty badany, a wśród uczniów szkół
podstawowych oraz licealnych jest to ok. 10-11%. Pozostali w ogóle nie mają zdania w tej kwestii.
90%
80%
80%
71%
67%
70%
60%
50%
szkoła licealna
40%
szkoła gimnazjalna
30%
20%
szkoła podstawowa
21%
11%
10%
10%
9%
19%
13%
0%
zgadzam się
nie zgadzam się nie mam zdania
Wyk. 3.11. Czy zgadzasz się ze stwierdzeniem „Piwo to nie alkohol”?
10
3.3. Problem nikotynowy z perspektywy dzieci
i młodzieży szkolnej gminy miasto Złotów
Kolejny problem społeczny poruszany w badaniu dzieci i młodzieży szkolnej gminy miasto Złotów związany
był z narażeniem na problem nikotynowy. W celu poznania skali zjawiska, uczniom zadano pytania związane
z występowaniem zjawiska w najbliższym otoczeniu uczniów oraz indywidualnymi doświadczeniami
z papierosami.
Zebrane dane pokazują, że w dużej mierze na problem nikotynowy narażona jest młodzież szkolna - 92%
uczniów szkół licealnych oraz 81% gimnazjalnych wskazuje, że ich rówieśnicy palą papierosy. Wśród
uczniów klas podstawowych odsetek tych odpowiedzi jest mniejszy i wynosi 32%, z czego jednak wynika, że
około co trzeci uczeń szkoły podstawowej sięga po papierosy.
100%
92%
81%
80%
60%
szkoła licealna
45%
32%
40%
20%
3% 6%
5%
szkoła gimnazjalna
23%
13%
szkoła podstawowa
0%
tak
nie
nie wiem
Wyk. 3.12. Czy osoby w Twoim wieku palą papierosy?
Większość uczniów nie przyznaje się do palenia papierosów – 95% uczniów szkoły podstawowej, 69%
gimnazjalnej, 52% licealnej. Wśród pozostałych - 5% uczniów szkoły podstawowej, 14% gimnazjalnej, 16%
licealnej „spróbowało raz”. 10% uczniów gimnazjum oraz 19% liceum „pali od czasu do czasu”, a 7%
uczniów gimnazjum, 14% liceum deklaruje, że pali regularnie.
szkoła podstawowa
95%
szkoła gimnazjalna
5%
69%
szkoła licealna
52%
14% 10% 7%
16%
19%
14%
nie palę
spróbowałem raz
palę od czasu do czasu
palę regularnie
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Wyk. 3.13. Czy palisz papierosy?
11
3.4. Problem narkotykowy z perspektywy dzieci
i młodzieży szkolnej gminy miasto Złotów
Kolejnym problemem, o który pytano uczniów była ocena problemu narkotykowego, w tym doświadczeń
z dopalaczami.
62% uczniów szkoły licealnej, 52% gimnazjalnej, 11% szkoły podstawowej jest zdania, że ich rówieśnicy
mają kontakt z substancjami psychoaktywnymi. Ponad połowa uczniów szkoły podstawowej jest
przeciwnego zdania. Duży odsetek ankietowanych nie posiada wiedzy w tej kwestii – jest to około co trzecia
osoba z każdej grupy szkolnej.
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
62%
55%
52%
29%
11%
9%
tak
szkoła licealna
33% 34%
szkoła gimnazjalna
16%
szkoła podstawowa
nie
nie wiem
Wyk. 3.14. Czy osoby w Twoim wieku mają kontakt z narkotykami lub dopalaczami?
95% uczniów szkoły podstawowej, 87% gimnazjalnej, 68% licealnej deklaruje, iż nie mieli nigdy do czynienia
z narkotykami lub dopalaczami. 5% respondentów szkoły podstawowej, 13% gimnazjalnej potwierdziło tego
typu doświadczenia. Wśród uczniów szkół licealnych jest to około co trzeci ankietowany (32%).
95%
szkoła podstawowa
5%
87%
szkoła gimnazjalna
13%
nie
tak
68%
szkola licealna
32%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Wyk. 3.15. Czy zażywałeś kiedykolwiek narkotyk lub dopalacz?
12
Telewizja i Internet są źródłami informacji na temat narkotyków i dopalaczy dla 37% uczniów szkoły
podstawowej, po 34% gimnazjalnej i licealnej. Na znajomych wskazuje 26% szkoły licealnej, 18%
gimnazjalnej, 12% podstawowej. Szkołę wybrało po 22% uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych,
19% licealnych, a 12% uczniów szkoły podstawowej, 10% gimnazjalnej, 6% licealnej rodzinę. Około 15-17%
uczniów z każdej grupy wiekowej wskazało inne, bliżej niedookreślone źródła.
szkoła podstawowa
12%
22%
12%
37%
17%
od rodziny
ze szkoły
szkoła gimnazjalna 10%
22%
szkoła licealna 6% 19%
0%
18%
26%
20%
40%
34%
16%
34%
15%
60%
80%
od znajomych
z telewizji i internetu
z innych źródeł
100%
Wyk. 3.16. Skąd czerpiesz wiedzę na temat narkotyków i dopalaczy?
Uczniom szkół gimnazjalnych oraz licealnych zadano pytanie dotyczące chęci eksperymentowania z
narkotykami w przyszłości. Większość badanych deklaruje, że nie chciałaby spróbować narkotyków - 56%
liceum, 70% gimnazjum. Chęć spróbowania wykazuje ok. 6-7% z obu grup szkolnych. Około co piąty uczeń
szkół licealnych przyznaje, że próbował już narkotyków, wśród uczniów gimnazjum jest to 5%
ankietowanych.
Dokładna analiza wyników wykazuje, że ok. 75 - 76% spośród licealistów i gimnazjalistów, którzy do tej pory
nie próbowali narkotyków, nie wykazuje chęci, aby to zrobić w przyszłości. 11% licealistów spośród
ankietowanych potwierdzających zażywanie narkotyków we wcześniejszym pytaniu, zdecydowałoby się na
ponowne ich spróbowanie, wśród uczniów gimnazjum jest to jedna osoba.
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
70%
56%
szkoła licealna
21%
17% 19%
7% 6%
tak
szkoła gimnazjalna
5%
nie
nie wiem
próbowałem już
narkotyków
Wyk. 3.17. „Chciałbym kiedyś spróbować narkotyku.”
13
3.5. Problem przemocy z perspektywy dzieci
i młodzieży szkolnej gminy miasto Złotów
63% uczniów szkoły licealnej, 37% gimnazjalnej oraz 44% podstawowej jest zdania, że w ich szkole nie
występuje problem przemocy rówieśniczej. Występowanie przemocy potwierdza 41% uczniów szkoły
podstawowej, 33% gimnazjalnej oraz 12% licealnej. Pozostali nie mają zdania w tej kwestii.
70%
63%
60%
50%
44%
41%
40%
37%
33%
30%
szkoła licealna
25%
29%
szkoła gimnazjalna
szkoła podstawowa
20%
15%
12%
10%
0%
tak
nie
nie wiem
Wyk. 3.18. Czy w Twojej szkole występuje problem przemocy między uczniami?
Uczniowie w większości stwierdzili, że nie doświadczyli przemocy ze strony rówieśników – 75% szkoły
podstawowej, 79% gimnazjalnej, 80% licealnej. Co czwarty uczeń szkoły podstawowej oraz po ok. 20-21%
respondentów gimnazjum, liceum deklarują, iż doznali przemocy ze strony rówieśników.
75%
szkoła podstawowa
25%
79%
szkoła gimnazjalna
nie
21%
tak
80%
szkoła licealna
20%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Wyk. 3.19. Czy doświadczyłeś kiedyś przemocy ze strony rówieśników
14
Większość ankietowanych w każdej grupie szkolnej nie stosowało przemocy – 74% uczniów szkoły
podstawowej, 76% gimnazjalnej, 89% licealnej. Jednakże wśród uczniów szkoły podstawowej oraz
gimnazjalnej około co czwarta osoba przyznaje się do stosowania przemocy. Wśród uczniów szkół licealnych
jest to 11% respondentów.
74%
szkoła podstawowa
26%
76%
szkoła gimnazjalna
nie
24%
tak
89%
szkoła licealna
11%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Wyk. 3.20. Czy samemu zdarzyło Ci się stosować przemoc ?
Uczniowie wypowiedzieli się na temat problemu przemocy domowej – ok. 94-97% uczniów z każdej grupy
szkolnej odpowiedziało, że w ich domu nie występuje problem przemocy. 6% uczniów szkoły gimnazjalnej
oraz po 3% respondentów szkoły podstawowej i licealnej deklaruje, że w ich domu dochodzi do przemocy.
97%
szkoła podstawowa
3%
94%
szkoła gimnazjalna
nie
6%
tak
97%
szkoła licealna
3%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
120%
Wyk.3.21. Czy w Twoim domu występuje problem przemocy ?
15
3.7. Korzystanie z komputera oraz problem
przemocy w Internecie z perspektywy dzieci
i młodzieży gminy miasto Złotów
Kolejne zagadnienia w ankiecie skierowanej do uczniów gminy miasto Złotów związane były z korzystaniem
z komputera oraz problemami z nim związanymi – uzależnieniem oraz narażeniem na przemoc w
Internecie.
Większość badanej młodzieży nie doświadczyła przykrych zachowań w Internecie – po 75% uczniów szkoły
podstawowej i licealnej, 66% gimnazjalnej. Ze zjawiskiem cyberprzemocy zetknęło się po 25% uczniów
szkoły podstawowej, licealnej oraz 34% gimnazjalnej. Głównym problemem uczniów jest otrzymywanie
przykrych wiadomości.
nie doświadczyłem
szkoła podstawowa
75%
7% 14% 6% 5%
śledzenie moich działań w
Internecie
szkoła gimnazjalna
66%
szkoła licealna
7% 20% 12% 19%
75%
7% 12% 8% 7%
wysyłanie mi przykrych
wiadomości
podszywanie się pode mnie przez
inne osoby
inne
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Wyk.3.22. Czy doświadczyłeś przykrych zachowań w Internecie?
16
Uczniowie określili ile czasu spędzają przed komputerem oraz wypowiedzieli się na temat podejmowania
ewentualnych prób ograniczenia tego czasu.
Większość respondentów korzysta z komputera z rozwagą – 36% uczniów szkoły podstawowej, 28%
gimnazjalnej, 12% licealnej, „sporadycznie (kilka razy w tygodniu)”, a 41% uczniów szkoły podstawowej, po
31% gimnazjalnej i licealnej poświęca na tę czynność do 2 godzin dziennie. 32% uczniów szkoły licealnej,
18% gimnazjalnej i 12% podstawowej spędza czas przed komputerem do 4 godzin dziennie. Do 6 godzin –
13% uczniów szkoły licealnej, ok. 3-5% gimnazjalnej i podstawowej, ponad 6 godzin – 13% gimnazjalnej, 8%
licealnej oraz 2% podstawowej. Pozostali uczniowie nie spędzają czasu przed komputerem.
45%
41%
40%
35%
36%
31% 31%
32%
28%
30%
25%
18%
20%
15%
12%
13%
13%
12%
8%
10%
5%
5%
3%
6%
4% 5%
2%
0%
do 2 godz.
do 4 godz.
szkoła licealna
do 6 godz,
powyżej 6 godz.
szkoła gimnazjalna
sporadycznie
(kilka razy w
tygodniu)
nie spędzam
czasu przed
komputerem
szkoła podstawowa
Wyk.3.23. Ile godzin codziennie spędzasz przed komputerem?
17
44% uczniów szkół podstawowych, 46% gimnazjalnej, 55% licealnej nie próbowało nigdy ograniczyć czasu
poświęcanego na surfowanie po Internecie. Pozostałe osoby podejmowały takie próby, wśród nich – 44%
uczniów szkoły podstawowej, 37% gimnazjalnej, 31% licealnej odniosło pozytywny skutek, 12% uczniów
szkoły podstawowej, 17% gimnazjalnej, 14% licealnej się to nie udało.
Głębsza analiza wykazała, że po 15% licealistów, gimnazjalistów oraz 5% uczniów szkół podstawowych
spędzając czas przed komputerem do 6 godzin, powyżej 6 godzin, nie podejmowało prób ograniczenia tego
czasu lub przy podejmowanych próbach nie odnosiło pozytywnych skutków.
60%
55%
50%
44%
46%
44%
37%
40%
31%
szkoła licealna
30%
szkoła gimnazjalna
20%
14%
17%
szkoła podstawowa
12%
10%
0%
tak, ale bez skutku tak, z pozytywnym
skutkiem
nie
Wyk.3.24. Czy podejmowałeś próby ograniczenia czasu poświęconego na surfowanie po Internecie?
18
4. Badanie dorosłych mieszkańców
gminy miasto Złotów
4.1. Struktura badanej próby
W badaniu wzięło udział 140 dorosłych mieszkańców gminy miasto Złotów, wśród nich 66% kobiet oraz 34%
mężczyzn. Najwięcej osób w próbie znajdowało się w kategorii wiekowej 26-40 lat (47%) oraz 41-60 lat
(33%). Pozostałe 16% to mieszkańcy do 25 lat oraz 4% powyżej 60 roku życia.
4%
16%
do 25 lat
33%
od 26 do 40 lat
od 41 do 60 lat
powyżej 60 lat
47%
Wyk. 4.1. Struktura próby wg kategorii wiekowych
Większość ankietowanych mieszkańców (65%) pracuje zawodowo, 16% stanowią osoby bezrobotne, 11%
uczące się. Pozostali respondenci to osoby utrzymujące się z renty lub emerytury (po 4%).
4% 4%
pracuję
11%
jestem bezrobotny/a
uczę się/studiuję
16%
65%
jestem na rencie
jestem na emeryturze
Wyk. 4.2. Struktura próby wg statusu zawodowego
19
4.2. Postrzeganie wybranych problemów
społecznych przez dorosłych mieszkańców
gminy miasto Złotów
Pierwsza część pytań skierowana do dorosłych mieszkańców gminy dotyczyła postrzegania i oceny
wybranych problemów społecznych, z którymi zmaga się gmina. Zebrane dane pokazują, że większość
problemów społecznych jest postrzeganych przez mieszkańców jako bardzo ważne lub dość ważne. Za
najistotniejsze należy bezrobocie ( 74% bardzo ważne), uzależnienie od alkoholu ( 54% bardzo ważne, 43%
dość ważne), ubóstwo ( 48% bardzo ważne, 42% dość ważne). Następnie lokuje się niepełnosprawność
(39% bardzo ważne, 11% dość ważne), palenie papierosów przez nieletnich ( 31% bardzo ważne, 67% dość
ważne), spożywanie alkoholu przez nieletnich ( 21% bardzo ważne, 75% dość ważne), przemoc domowa
( 19% bardzo ważne, 49% dość ważne), uzależnienie od narkotyków ( 25% bardzo ważne, 21% dość ważne).
Uzależnienie od komputera i Internetu otrzymało 9% głosów bardzo ważne, 50% dość ważne, przestępczość
3% bardzo ważne i 69% dość ważne, przemoc w szkole 2% bardzo ważne i 57% dość ważne.
Przemoc w szkole 6%
34%
57%
Palenie papierosów przez…2%
67%
Spożywanie alkoholu przez…4%
Przestępczość
2%
31%
75%
29%
Uzależnienie od komputera i Internetu 2%
21%
69%
39%
3%
50%
9%
zupełnie nieważne
niezbyt ważne
Niepełnosprawność 1% 16%
32%
Bezrobocie 2% 24%
Uzależnienie od alkoholu 3%
Przemoc domowa 1%
39%
przeciętnie ważne
74%
43%
40%
19%
21%
42%
20%
bardzo ważne
49%
36%
Ubóstwo 10%
dość ważne
54%
31%
Uzależnienie od narkotyków 1% 17%
0%
11%
25%
48%
60%
80%
100%
Wyk. 4.3. Postrzeganie istotności wybranych problemów społecznych
20
4.3. Problem alkoholowy oraz zjawisko
przemocy z perspektywy dorosłych
mieszkańców gminy miasto Złotów
Poprzednie pytanie pokazało, że problem alkoholowy jest jednym z ważniejszych problemów społecznych
ocenianych przez mieszkańców gminy. 86% respondentów wskazuje, że zna osoby borykające się
z problemem uzależnienia od alkoholu.
14%
tak
nie
86%
Wyk. 4.4. Czy zna osoby uzależnione od alkoholu ?
Większość ankietowanych (67%) słyszała o przypadkach sprzedaży alkoholu osobom niepełnoletnim na
terenie gminy. Przeciwnego zdania jest 33%. Wskazuje to na powszechność tego typu praktyk ze strony
sprzedawców i powinno być wskazówką do działań prewencyjnych prowadzonych przez władze gminy.
33%
tak
nie
67%
Wyk. 4.5. Czy słyszałeś o przypadkach sprzedaży alkoholu niepełnoletnim osobom?
21
Zdaniem zdecydowanej większości mieszkańców (99%) spożywanie alkoholu przez osoby niepełnoletnie jest
zjawiskiem pojawiającym się w gminie – 42% ankietowanych twierdzi, że młodzież pije alkohol czasami,
39% często, 17% rzadko, a 1% wybrało odpowiedź bardzo często. Jedynie 1% wskazuje, że młodzież
niepełnoletnia nigdy nie pije alkoholu.
bardzo często
1%
często
39%
czasami
42%
rzadko
17%
nigdy
1%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
Wyk. 4.6. Jak często zdarza się, że niepełnoletnie osoby spożywają alkohol?
Większość respondentów (71%) nie spotkała się ze zjawiskiem picia alkoholu przez kobiety w ciąży.
Odmienne zdanie wyraża około co trzeci badany (29%).
29%
tak
nie
71%
Wyk.4.7. Czy spotkałeś się ze zjawiskiem picia alkoholu przez kobiety w ciąży ?
22
Badani mieszkańcy gminy najczęściej sięgają po piwo (42%). Wino wybrało 18%, po 4% respondentów
wódkę oraz bliżej nieokreślone rodzaje alkoholu. Pozostałe 33% twierdzi, że w ogóle nie pije alkoholu.
nie piję alkoholu
33%
inny
4%
wódka
4%
wino
18%
piwo
42%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
Wyk. 4.8. Jaki rodzaj alkoholu najczęściej spożywasz?
Kolejne pytanie dotyczyło częstotliwości spożywania alkoholu.
35% mieszkańców deklaruje, iż w ogóle nie pije alkoholu. 29% mieszkańców pije alkohol kilka razy
w miesiącu, 27% kilka razy w roku, zaś 9% kilka razy w tygodniu.
codziennie
0,00%
kilka razy w tygodniu
9%
kilka razy w miesiącu
29%
kilka razy w roku
27%
nigdy
35%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
40%
Wyk. 4.9. Jak często spożywasz alkohol?
23
Zdaniem większości na terenie gminy dochodzi do prowadzenia pojazdów przez nietrzeźwych kierowców.
53% respondentów uważa, że w środowisku lokalnym „rzadko” zdarzają się sytuacje prowadzenia pojazdów
przez nietrzeźwych kierowców. 27% twierdzi, że takie sytuacje mają miejsce „czasami”, 1% „często”.
Pozostałe 19% uważa, że takie sytuacje nie mają miejsca w środowisku lokalnym.
bardzo często
0%
często
1%
czasami
27%
rzadko
53%
nigdy
19%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
Wyk. 4.10. Jak często ma miejsce sytuacja jazdy po wypiciu alkoholu w środowisku lokalnym?
Wszyscy mieszkańcy zauważają osoby spożywające alkohol w miejscach publicznych. Wśród nich 60%
widuje takie sytuacje czasami, 25% rzadko, 15% często.
bardzo często
0%
często
15%
czasami
60%
rzadko
nigdy
25%
0%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
Wyk. 4.11. Jak często zauważasz osoby spożywające alkohol w miejscach publicznych?
24
Zdecydowana większość respondentów (99%) nie zgadza się na liberalizm pracodawców wobec osób
przychodzących do pracy pod wpływem alkoholu. Przeciwnego zdania jest jedynie 1%.
1%
zgadzam się
nie zgadzam się
99%
Wyk. 4.12. Czy pracodawcy powinni być bardziej wyrozumiali wobec osób przychodzących do pracy po
wypiciu alkoholu?
56% ankietowanych podziela poprawny pogląd, że alkohol w piwie jest tak samo szkodliwy jak alkohol
zawarty w wódce. 44% osób uważa jednak, że alkohol w piwie jest mniej szkodliwy niż w wódce.
44%
56%
zgadzam się
nie zgadzam się
Wyk. 4.13. Czy zgadzasz się ze stwierdzeniem „Alkohol w piwie jest mniej szkodliwy niż alkohol w
wódce”?
25
Ponad połowa mieszkańców (57%) nie wie gdzie, należy się zwrócić się, by pozyskać pomoc dla osób
wykazujących problemy alkoholowe. Wśród 43% osób deklarujących znajomość ośrodków świadczących
pomoc osobom z problemami alkoholowymi, wymieniono MOPS, Ośrodek Uzależnień, Poradnię
Uzależnień, GKRPA, AA.
43%
tak
nie
57%
Wyk.4.14. Czy wiesz gdzie szukać na terenie miasta pomocy dla bliskich mających problemy alkoholowe ?
Większość ankietowanych (65%) nie spotkała się osobiście ze zjawiskiem stosowania przemocy w rodzinie.
Około co trzecia osoba (35%) zetknęła się z tego typu problemem.
35%
tak
nie
65%
Wyk.4.15. Czy spotkałeś się osobiście ze zjawiskiem stosowania przemocy w rodzinie(lub w otoczeniu
najbliższych czy znajomych)?
26
4.4. Problem nikotynowy z perspektywy
dorosłych mieszkańców gminy miasto Złotów
Kolejny zagadnienie poruszane w badaniu dotyczyło diagnozy problemu nikotynowego. 94% badanych
przyznaje, że osoby w ich otoczeniu palą papierosy, co wiąże się to z ryzykiem biernego palenia.
6%
tak
nie
94%
Wyk. 4.16. Czy osoby w otoczeniu palą papierosy?
Ponad połowa ankietowanych mieszkańców (54%) deklaruje, że nie pali papierosów. Wśród pozostałych,
41% pali codziennie, 2% kilka razy w miesiącu, po 1% kilka razy w roku oraz kilka razy w tygodniu.
kilka razy w tygodniu
41%
1%
2%
1%
nigdy
0%
54%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
Wyk. 4.17. Jak często palisz papierosy?
Respondenci mieli również wypowiedzieć się na temat prawnych aspektów dotyczących palenia przez
osoby niepełnoletnie. 59% nie zgadza się, by palenie papierosów mogło być dozwolone od 15 roku życia.
41% dorosłych mieszkańców uznało, iż powinno być dozwolone.
41%
59%
zgadzam się
nie zgadzam się
Wyk.4.18.Czy zgadzasz się ze stwierdzeniem „Palenie papierosów powinno być dozwolone od 15 roku
życia, bo i tak większość młodzieży pali”?
27
4.5. Problem narkotykowy z perspektywy
dorosłych mieszkańców gminy miasto Złotów
Kolejne zagadnienia poruszane w ankiecie skierowanej do dorosłych mieszkańców gminy związane były z
problemem narkotykowym. Większość respondentów wykazuje, że nie zna osób zażywających narkotyki
(73%). Tego typu znajomości potwierdza pozostałe 27%.
27%
tak
nie
73%
Wyk. 4.19. Czy znasz kogoś kto zażywa narkotyki?
Większość mieszkańców (83% ) uważa, że młodzież w ich gminie jest narażona na kontakt z narkotykami,
przeciwnego zdania jest 17% ankietowanych.
17%
tak
nie
83%
Wyk. 4.20. Czy młodzież w gminie narażona jest na kontakt z narkotykami?
28
74% respondentów uważa, że trudno jest uzyskać dostęp do narkotyków na terenie gminy, 26% jest
przeciwnego zdania.
26%
tak
nie
74%
Wyk. 4.21. Czy trudno jest uzyskać dostęp do narkotyków na terenie gminy?
Dorosłych mieszkańców zapytano o indywidualne doświadczenia związane ze stosowaniem narkotyków lub
dopalaczy. Większość z nich twierdzi, że nigdy nie zażywała tych substancji (84%). 16% przyznaje się do
eksperymentowania z narkotykami lub dopalaczami, jest to około co szósty badany.
16%
tak
nie
84%
Wyk. 4.22. Czy kiedykolwiek zażyłeś narkotyk lub dopalacze?
Większość ankietowanych (84%) opowiedziała się przeciwko legalizacji miękkich narkotyków. 16% jest
zdania, że miękkie narkotyki takie jak marihuana powinny zostać zalegalizowane.
16%
tak
nie
84%
Wyk. 4.23. Czy powinno się zalegalizować miękkie narkotyki takie jak marihuana?
29
5. Badanie sprzedawców alkoholu
na terenie gminy miasto Złotów
5.1. Struktura badanej próby
W badaniu wzięło udział 18 sprzedawców alkoholu zatrudnionych w punktach na terenie gminy miasto
Złotów – w tym siedemnaście kobiet i jeden mężczyzna. Najwięcej sprzedawców znalazło się w kategorii
wiekowej 41-60 lat (56%) oraz 26-40 lat (33%). Pozostałe 11% to mieszkańcy do 25 roku życia.
0%
11%
33%
56%
Wyk. 5.1. Struktura próby wg kategorii wiekowych
44% respondentów pracuje na stanowisku powyżej 20 lat, 33 1-5 lat. Po 11% respondentów ulokowało się
w przedziałach 6-10 lat oraz 11- 0 lat.
0%
33%
44%
11%
11%
Wyk. 5.2. Struktura próby wg stażu pracy
30
5.2. Problem alkoholowy z perspektywy
sprzedawców alkoholu na terenie
gminy miasto Złotów
Sprzedawców alkoholu pytano przede wszystkim o doświadczenia związane z wykonywaniem pracy
zawodowej oraz opiniami na temat nasilenia wybranych zjawisk, w tym szczególnie problemu
alkoholowego wśród mieszkańców gminy miasto Złotów.
33% sprzedawców jest zdania, że na terenie gminy nigdy nie dochodzi do sprzedaży alkoholu nieletnim. Taki
sam odsetek uważa, że tego typy sytuacje mają miejsce czasami, 28% rzadko, a 6% często.
nigdy
33%
rzadko
28%
czasami
33%
często
bardzo często
6%
0%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
Wyk. 5.3. Jak często zdarza się, że alkohol jest sprzedawany osobom niepełnoletnim w gminie?
89% respondentów wskazało, że zdarzyło im się, by osoby niepełnoletnie próbowały dokonać zakupu
alkoholu w ich punkcie – zdaniem 50% tego typu sytuacje miały miejsce raz lub kilka razy, 39% wiele razy.
Jest to wynik niepokojący ponieważ świadczy o częstych próbach zakupu napojów alkoholowych przez
dzieci i młodzież niepełnoletnią na terenie badanej gminy.
nie, nigdy
11%
tak, raz lub kilka razy
50%
tak, wiele razy
39%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
Wyk. 5.4. Czy zdarzyło się by osoba niepełnoletnia chciała kupić u Ciebie alkohol?
31
94% ankietowanych sprzedawców twierdzi, że nigdy nie zdarzyło im się sprzedać alkoholu osobie
niepełnoletniej. Pozostałe 6% przyznaje, iż takie sytuacje miały miejsce raz lub kilka razy.
nie, nigdy
94%
tak, raz lub kilka razy
tak, wiele razy
6%
0%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Wyk. 5.5. Czy kiedykolwiek sprzedałeś alkohol osobie niepełnoletniej?
67% badanych sprzedawców dokonywało kontroli pełnoletniości na podstawie dowodu osobistego – 61%
wiele razy, 6% raz lub kilka. Około co trzeci ankietowany (33%) nigdy nie pytał klienta o dowód w podanej
sytuacji, jest to około co siódmy sprzedawca.
nie, nigdy
33%
tak, raz lub kilka razy
6%
tak, wiele razy
61%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
Wyk. 5.6. Czy kiedykolwiek pytałeś o dowód osobisty klienta, kiedy nie było pewności, czy jest
pełnoletni?
Ankietowani określili, czy na terenie gminy dochodzi do sprzedaży alkoholu osobom nietrzeźwym. 39%
twierdzi, że takie sytuacje zdarzają się czasami, 28% rzadko, po 6% często oraz bardzo często. 22% uznało,
że nie dochodzi na terenie gminy do sprzedaży alkoholu osobom nietrzeźwym.
nigdy
rzadko
czasami
często
bardzo często
22%
28%
39%
6%
6%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
Wyk. 5.7. Jak często zdarza się, że alkohol jest sprzedawany osobom nietrzeźwym w gminie?
32
61% respondentów przyznało, że zdarzyło się, by osoba nietrzeźwa próbowała dokonać zakupu alkoholu w
ich sklepie: 39% sprzedawców deklaruje, że do takich zachowań dochodziło raz lub kilka razy, wg. 22% wiele
razy. 39% stwierdziło, że takie sytuacje nie miały miejsca.
nie, nigdy
39%
tak, raz lub kilka razy
22%
tak, wiele razy
39%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
Wyk. 5.8. Czy kiedykolwiek osoba nietrzeźwa chciała kupić u Ciebie alkohol?
67% sprzedawców przyznaje, że nigdy nie zdarzyło im się sprzedać alkoholu osobie nietrzeźwej. Pozostałe
33% przyznaje, iż taka sytuacja miała miejsce raz lub kilka razy.
nie, nigdy
67%
tak, raz lub kilka
razy
33%
tak, wiele razy
0%
0%
20%
40%
60%
80%
Wyk. 5.9. Czy kiedykolwiek sprzedałeś alkohol osobie nietrzeźwej?
Większość badanych (78%) stwierdziło, iż na terenie sklepu lub w jego pobliżu nie dochodzi do spożywania
alkoholu. Pozostałe 17% twierdzi, że takie sytuacje zdarzają się rzadko, 6% czasami.
nigdy
rzadko
czasami
często
bardzo często
78%
17%
6%
0%
0%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Wyk. 5.10. Jak często zdarza się by klienci sklepu spożywali alkohol na terenie lub w pobliżu sklepu?
33
Połowa ankietowanych sprzedawców nigdy nie wzywała policji z powodu zakłócania porządku w najbliższej
okolicy punktu sprzedaży przez osobę pod wpływem alkoholu. Tyle samo ankietowanych twierdzi, że
interwencje policji potrzebne są rzadko.
nigdy
50%
rzadko
50%
czasami
0%
często
0%
bardzo często
0%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
Wyk. 5.11. Jak często wzywasz policję z powodu zakłócania porządku przez osobę pod wpływem alkoholu
na terenie sklepu lub w jego pobliżu?
34
5.3. Problem nikotynowy z perspektywy
sprzedawców alkoholu na terenie
gminy miasto Złotów
72% ankietowanych sprzedawców wskazuje, że zdarza im się widywać osoby niepełnoletnie, które palą
papierosy. 28% twierdzi, iż często widuje takie osoby, po 22% czasami i rzadko. Pozostałe 28% nie widuje
niepełnoletnich osób palących papierosy.
nigdy
28%
rzadko
22%
czasami
22%
często
bardzo często
28%
0%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
Wyk. 5.12. Czy widujesz osoby niepełnoletnie palące papierosy?
Większość respondentów zadeklarowało, że nie sprzedaje papierosów osobom niepełnoletnim (94%). Do
tego typu zachowań przyznaje się 6% ankietowanych twierdząc, że miały one miejsce raz lub kilka razy.
nie, nigdy
94%
tak, raz lub kilka razy
6%
tak, wiele razy
0%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Wyk. 5.13. Czy kiedykolwiek sprzedałeś papierosy osobie nieletniej?
35
5.4. Inne problemy społeczne z perspektywy
sprzedawców alkoholu na terenie
gminy miasto Złotów
Na koniec sprzedawcy, którzy brali udział w badaniu diagnozującym problemy społeczne gminy, poproszeni
byli o wyrażenie opinii na temat skali problemu narkotykowego wśród mieszkańców oraz o ocenę nasilenia
zjawiska przemocy.
Połowa mieszkańców nie ma zdania na temat doświadczeń mieszkańców z narkotykami. 28% uznało, że
mieszkańcy biorą narkotyki, 22% uznało, iż nie biorą.
nie wiem
50%
nie
22%
tak
28%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
Wyk. 5.14. Czy mieszkańcy miejscowości biorą narkotyki?
56% respondentów ocenia nasilenie zjawiska przemocy w gminie jako małe, a 44% średnie.
małe
56%
średnie
duże
44%
0%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
Wyk. 5.15. Jak oceniasz nasilenie problemu przemocy w gminie ?
36
6. Podsumowanie
Informacje uzyskane za pomocą ankiet oraz analiza zgromadzonych danych pozwoliły na dokonanie
podsumowania i wyciągnięcie wniosków diagnozujących lokalne zagrożenia społeczne w gminie miasto
Złotów, które podzielone zostały ze względu na rodzaj problemu.
6.1. Problem alkoholowy
Spożywanie alkoholu według mieszkańców gminy stanowi dość poważne zagrożenie. 97% respondentów
postrzega uzależnienie od alkoholu jako bardzo ważne lub dość ważne. 86% respondentów wskazuje, że zna
osoby borykające się z problemem uzależnienia od alkoholu. 81% mieszkańców zauważa także problem
jazdy po spożyciu alkoholu. Około co trzeci mieszkaniec spotkał się ze zjawiskiem picia alkoholu przez
kobiety w ciąży. 44% potwierdza mylny pogląd, iż alkohol w piwie jest mniej szkodliwy niż alkohol w wódce.
Szczególnie istotnym aspektem problemu alkoholowego jest korzystanie z napojów alkoholowych przez
osoby niepełnoletnie. 96% mieszkańców uznało spożywanie alkoholu przez młodzież za bardzo ważny lub
dość ważny problem, w dodatku 67% mieszkańców słyszało o przypadkach sprzedaży alkoholu osobom
niepełnoletnim. Prawdziwość tych opinii potwierdzają odpowiedzi przebadanych uczniów. 93% uczniów
szkoły licealnej oraz 83% gimnazjalnej twierdzi, że rówieśnicy piją alkohol. Trzeba przy tym zaznaczyć, iż
większość ankietowanej młodzieży szkolnej to nadal osoby niepełnoletnie, na co wskazuje struktura
badanej próby wg kategorii wiekowych (wyk.3.1.) Wśród uczniów szkoły podstawowej jest to co piąty
badany.
Szczególnie mocnym dowodem rangi problemu są także głosy sprzedawców: zdaniem 50% ankietowanych
próby kupna alkoholu przez nieletnich miały miejsce raz lub kilka razy, zaś około co trzeci badany wskazuje,
że zdarzają się one wielokrotnie. Do sprzedaży alkoholu nieletnim raz lub kilka razy przyznało się 6%
sprzedawców.
Ponad połowa uczniów szkół licealnych (56%) oraz gimnazjalnych (52%) uważa, że w gminie są miejsca, w
których osoby niepełnoletnie mogą nabyć alkohol. Pogląd ten potwierdza, około co trzeci uczeń szkoły
podstawowej (29%).
37
6.2. Problem nikotynowy
Gmina miasto Złotów boryka się również z problemem palenia papierosów. Zdecydowana większość
ankietowanych (94%) deklaruje, że w ich otoczeniu przebywają osoby palące. 46% przyznaje, iż samemu
pali papierosy, w tym 41% pali codziennie. 98% mieszkańców uznało palenie papierosów przez nieletnich
za bardzo ważny lub dość ważny problem.
Z opinii sprzedawców wynika, że problem nikotynowy dotyka także nieletnich mieszkańców gminy. 77%
ankietowanych wskazuje, że zdarza im się widywać osoby niepełnoletnie, które palą papierosy, wśród nich
około co trzeci sprzedawca widuje takie osoby często. Do sprzedaży papierosów osobom nieletnim raz lub
kilka razy przyznało się 6% sprzedawców.
Zebrane dane pokazują, że dzieci i młodzież szkolna są narażeni na problem nikotynowy. 92% uczniów szkół
licealnych oraz 81% gimnazjalnych wskazuje, że ich rówieśnicy palą papierosy. Wśród uczniów klas
podstawowych jest to około co trzeci uczeń szkoły podstawowej (32%). Do bezpośredniego kontaktu z
nikotyną przyznaje się 5% uczniów szkoły podstawowej, 31% gimnazjalnej, 48% licealnej, w tym 7% uczniów
szkół gimnazjalnych oraz 14% licealnych deklaruje, iż pali regularnie.
Niepokojącym jest fakt, że 41% dorosłych mieszkańców uznało, iż palenie powinno być dozwolone od 15
roku życia, skoro i tak młodzież pali.
6.3. Problem narkotykowy
Uzależnienie od narkotyków zostało uznane przez 46% mieszkańców za bardzo ważne lub dość ważne, nie
oznacza to jednak, że problem na terenie gminy jest marginalny. Do zażywania narkotyków bądź dopalaczy
przyznało się 16% dorosłych mieszkańców, jest to około co szósty badany, taki sam odsetek uważa, że
miękkie narkotyki takie jak marihuana powinny zostać zalegalizowane. Około co trzeci badany przyznaje, iż
zna kogoś kto zażywa narkotyki.
83% respondentów jest zdania, że młodzież w ich gminie jest narażona na kontakt z narkotykami, 26%
potwierdza dostępność narkotyków na terenie gminy.
Sami uczniowie w większości nie przyznają się do sięgania po środki odurzające, jednakże 5% respondentów
szkoły podstawowej, 13% gimnazjalnej potwierdziło tego typu doświadczenia.
Wśród uczniów szkół
38
licealnych jest to około co trzeci ankietowany (32%). 62% uczniów szkoły licealnej, 52% gimnazjalnej, 11%
szkoły podstawowej jest zdania, że ich rówieśnicy mają kontakt z substancjami psychoaktywnymi
Wiedzę na temat narkotyków z Internetu i telewizji czerpie 37% uczniów szkoły podstawowej, po 34%
gimnazjalnej i licealnej. Od znajomych 26% szkoły licealnej, 18% gimnazjalnej, 12% podstawowej.
6.4 Problem przemocy
Występowanie przemocy w gminie potwierdzają opinie mieszkańców. 68% mieszkańców uznało przemoc
domową za bardzo ważną lub dość ważną, a przemoc w szkole 59%. Około co trzecia osoba (35%) spotkała
się osobiście ze zjawiskiem stosowania przemocy w rodzinie lub w otoczeniu najbliższych, znajomych.
56% ankietowanych sprzedawców z punktów sprzedaży alkoholu na terenie gminy ocenia nasilenie zjawiska
przemocy w gminie jako małe, a 44% średnie.
Uczniowie są zdania, że w ich szkole występuje problem przemocy rówieśniczej – twierdzi tak 41% uczniów
szkoły podstawowej, 33% gimnazjalnej oraz 12% licealnej. . Co czwarty uczeń szkoły podstawowej oraz
około co piąty uczeń gimnazjum, podobnież liceum deklarują, że doznali przemocy ze strony rówieśników.
Do stosowania przemocy przyznaje się około co czwarty uczeń szkoły podstawowej oraz gimnazjalnej.
Wśród uczniów szkół licealnych jest to 11% respondentów. Natomiast znikome odsetki badanych uczniów
szkoły podstawowej (6%), gimnazjalnej i licealnej (po 3% ankietowanych) wykazują, że młodzież ma do
czynienia z przemocą domową.
Niektórzy uczniowie z każdej grupy szkolnej doświadczyli również cyberprzemocy w postaci takich
zachowań jak otrzymywanie przykrych wiadomości, podszywanie się pod nich, czy śledzenie ich działań w
Internecie.
Dane te są niepokojące i wskazują na potrzebę prowadzenia działań profilaktycznych, których celem byłoby
zwiększenie bezpieczeństwa uczniów na terenie szkoły oraz w jej pobliżu, a także działań przeciw
występowaniu zjawiska cyberprzemocy.
39
6.5. Uzależnienie od komputera
Ponad połowa mieszkańców (59%) uznała problem uzależnienia od komputera i Internetu za bardzo ważny
lub dość ważny.
3% uczniów szkoły podstawowej, 5% gimnazjalnej oraz 13% licealnej deklaruje korzystanie z komputera do
6 godzin, a 2% uczniów szkoły podstawowej, 13% gimnazjalnej, 8% licealnej więcej niż 6 godzin. Wynika z
tego, że wśród starszych uczniów wydłuża się czas przeznaczony na korzystanie z komputera.
44% uczniów szkół podstawowych, 46% gimnazjalnej, 55% licealnej nie próbowało nigdy ograniczyć czasu
poświęcanego na surfowanie po Internecie. Pozostałe osoby podejmowały takie próby, wśród nich – 44%
uczniów szkoły podstawowej, 37% gimnazjalnej, 31% licealnej odniosło pozytywny skutek, 12% uczniów
szkoły podstawowej, 17% gimnazjalnej, 14% licealnej się to nie udało. Głębsza analiza wykazała, że po 15%
licealistów, gimnazjalistów oraz 5% uczniów szkół podstawowych spędzając czas przed komputerem do 6
godzin, powyżej 6 godzin, nie podejmowało prób ograniczenia tego czasu lub przy podejmowanych próbach
nie odnosiło pozytywnych skutków.
6.5 Problem bezrobocia i ubóstwa
Obecność zagrożenia stanem braku pracy i konieczności życia na bardzo niskim poziomie materialnym
uznane zostały za najistotniejsze problemy zdaniem mieszkańców. 98% mieszkańców uznało problem
bezrobocia za bardzo ważny lub dość ważny, a problem ubóstwa 90%. Wśród ankietowanych znalazło się
również 16% osób borykających się z ryzykiem ubóstwa.
40
7. Rekomendacje
W oparciu o dokonaną analizę problemów społecznych zostały sformułowane rekomendacje skierowane do
mieszkańców gminy miasto Złotów:
•
Działania profilaktyczne na terenie gminy powinny mieć charakter długofalowy i wielostronny. Nie
powinny się one ograniczać jedynie do środowiska szkoły - uczniów, rodziców i opiekunów, ponieważ
przyniosą wtedy znacznie mniejsze efekty. Zdecydowanie korzystnym działaniem jest edukowanie
mieszkańców poprzez akcje ulotkowe.
•
Rozpoczęcie programu profilaktycznego, obejmującego pracę z rodzicami, nauczycielami, uczniami
oraz pozostałymi mieszkańcami gminy, celem utworzenia wspólnoty sprzeciwu wobec zagrożeń
społecznych.
•
Zorganizowanie zajęć profilaktycznych oraz kampanii informacyjnej w celu uzmysłowienia jak
używki wpływają negatywnie na organizm człowieka oraz funkcjonowanie społeczności – zarówno dla
młodzieży, jak i dorosłych mieszkańców gminy.
•
Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych powinna zwiększyć kontrole punktów
sprzedaży alkoholu, by wyeliminować miejsca, gdzie młodzież oraz osoby nietrzeźwe mogą dokonać zakupu
tego rodzaju napojów. Nacisk powinien być również kładziony na każdorazowe sprawdzanie dowodu
osobistego młodych klientów w razie chęci zakupu alkoholu lub papierosów.
•
Rekomenduje się opracowanie lokalnej kampanii na rzecz zwiększenia świadomości oraz
odpowiedzialności sprzedawców alkoholu i uwrażliwienia ich na szkodliwość sprzedaży napojów
alkoholowych (jednocześnie papierosów) osobom niepełnoletnim oraz nietrzeźwym.
•
Badanie pokazało dużą rolę telewizji oraz Internetu w kształtowaniu postaw i opinii względem
substancji odurzających, co powinno być wskazówką do opracowania działań profilaktycznych
prowadzonych w szkołach. Naturalnym środowiskiem młodych ludzi w czasach współczesnych jest Internet,
dlatego warto spróbować dotrzeć do najmłodszych grup właśnie w ten sposób.
•
Podejmowanie działań skierowanych wobec rodziców i nauczycieli, w celu wzmacniania ich
autorytetu wychowawczego. Ważnym jest, by stali się wiarygodnym źródłem informacji i kształtowali
prawidłowe postawy podopiecznych.
•
Wzmocnienie pozytywnych zmian w zakresie radzenia sobie z problemami dotyczącymi nowych
technologii, zachęcanie do ograniczania nadmiernego korzystania z komputera przez dzieci oraz reagowanie
na przemoc w Internecie.
41
•
Rekomenduje się opracowanie lokalnych programów na rzecz zwiększenia świadomości
mieszkańców gminy odnośnie problemów społecznych i możliwości reagowania na sytuacje naruszania
prawa, ze szczególnym naciskiem na dzieci i młodzież. Głównym celem programu byłoby wzbudzenie
postaw obywatelskich.
•
Zorganizowanie
kampanii
informacyjnej
dla
mieszkańców
gminy,
dotyczącej
problemu
występowania zjawiska przemocy wśród młodzieży szkolnej.
•
Zorganizowanie zajęć dydaktycznych dotyczących kwestii przemocy w szkole i rodzinie. Podjęcie
działań profilaktycznych, których celem byłoby zwiększenie bezpieczeństwa uczniów na terenie szkoły oraz
w jej pobliżu.
Kampanie społeczne skierowane przeciwko zjawisku przemocy w rodzinie, zapewnienie pomocy
osobom poszkodowanym.
•
Wsparcie rynku pracy i dbanie o osoby bezrobotne oraz zagrożone ubóstwem, między innymi
poprzez ułatwianie znalezienia zatrudnienia przedstawicielom grup podwyższonego ryzyka, takim jak
młodzi i osoby w wieku przedemerytalnym.
Zapewnienie łatwego dostępu do źródeł informacji, przeznaczonych dla osób szukających wsparcia,
dotkniętych problemem uzależnień i/lub przemocy.
OFERTA SPECJALNA
Uprzejmie informujemy, że w ciągu 12 miesięcy od wystawienia faktury za wykonanie diagnozy problemów
społecznych za jej okazaniem przysługuje Państwu 20% zniżka na warsztaty profilaktyczne oraz szkolenia dla
przedstawicieli służb i instytucji zajmujących się profilaktyką problemów społecznych ujętych w badaniu.
Szczegóły u koordynatora.
Oficyna Profilaktyczna
Dworcowa 9a/19
30-556 Kraków
tel. 12 39 50 665
fax: 12 39 50 665
e-mail: [email protected]
42