Tła dokumentu UE dyrektywy o czasie pracy

Konsultacje panelu biznesowego - zmiany dyrektywy dotyczącej czasu pracy
INFORMACJE OGÓLNE
Dyrektywa UE dotycząca czasu pracy (2003/88/WE) ustanawia pewne minimalne wspólne
zasady mające na celu ochronę zdrowia i bezpieczeostwa pracowników, które muszą byd
przestrzegane we wszystkich prawach krajowych i umowach zbiorowych w UE.
Przepisy krajowe lub układy zbiorowe mogą ustalid zasady, które dają większą ochroną
pracownikom niż minimum określone przez przepisy dyrektywy, ale nie takie, które dają
mniejszą ochronę. (Na przykład, niektóre paostwa członkowskie ustaliły dopuszczalny
dzienny limit czasu pracy, jak również tygodniowy limit ustalony w dyrektywie, a wiele
paostw członkowskich ustala 2-dniowy okres odpoczynku w tygodniu, który jest dłuższy niż
minimalny wymagany 24-godziny okres odpoczynku w dyrektywie.)
Minimalne zasady ustalone w dyrektywie dotyczącej czasu pracy obejmują:




ograniczenie tygodniowego czasu pracy: nie można wymagad od pracowników pracy
ponad średnio 48 godzin tygodniowo (włączając w to godziny nadliczbowe lub czas
dyżurowania1)
minimalne dzienne i tygodniowe okresy odpoczynku dla pracowników (pracownicy
są uprawnieni do odpoczynku co najmniej 11 kolejnych godzin na dobę i
nieprzerwanego 24 - 35 godzinnego okresu odpoczynku w każdym tygodniu);
Dodatkowa ochrona dla pracowników wykonujących pracę w porze nocnej (np.
prawo do zmiany nie przekraczającej średnio 8 godzin; prawo do przeniesienia do
pracy w porze dziennej, jeśli to możliwe, jeżeli praca w porze nocnej wpływa
negatywnie na zdrowie pracownika)
Płatny urlop dla pracowników (co najmniej 4 tygodnie w roku)
Dyrektywa nie ustala żadnych wymagao co do stawek za regularną pracę, pracę za
nadgodziny lub pracę na wezwanie.
Dyrektywa przewiduje również pewną elastyczność, uwzględniając różnice w przepisach
krajowych dotyczących czasu pracy lub wymagania określonych rodzajów działalności. Na
przykład:

1
minimalne dzienne lub tygodniowe okresy odpoczynku mogą zostad opóźnione w
całości lub w części, poprzez układy zbiorowe lub (w określonych rodzajach
działalności, gdzie jest to potrzebne) przez ustawodawstwo krajowe. Jednak
Czas dyżurowania oznacza okres, gdy pracownik nie musi wykonywać swoich normalnych zadań, ale musi pozostawać w
gotowości do pracy, jeśli zostałby do niej wezwany (na przykład lekarz, który przebywa całą noc w szpitalu aby szybko być
dostępnym w nagłych wypadkach).Europejski Trybunał Sprawiedliwości zdecydował, że wszystkie okresy czasu
dyżurowania, gdy pracownik musi pozostawać w miejscu pracy (lub w innym miejscu wskazanym przez pracodawcę), muszą
być w pełni liczone jako czas pracy. Jednak okresy czasu dyżurowania, gdy pracownik musi pozostawać w kontakcie, ale
może zostać w domu lub w innym miejscu wybranym przez pracownika, nie muszą być w pełni liczone jako czas pracy; w
tej sytuacji tylko czas pracy w odpowiedzi na wezwanie musi być liczony jako czas pracy.
pracownik musi wciąż byd w stanie podjąd wszystkie nieodebrane godziny
odpoczynku w całości w terminie późniejszym, i należy to uczynid bezzwłocznie, aby
zapewnid ochronę zdrowia i bezpieczeostwa.

48-godzinny limit odnosi się wyłącznie do przeciętnego tygodniowego czasu pracy.
W ten sposób pracownik może pracowad dłużej w jednym tygodniu, jeżeli pracuje
krócej w innym (na przykład, 55 godzin w jednym tygodniu i 41 godzin w następnym
tygodniu). Normalnie, przeciętny czas pracy nie może przekraczad 48-godzin w
okresie 4 miesięcy. Ale te 4 miesiące mogą zostad przedłużone do 6 miesięcy przez
ustawodawstwo krajowe w zakresie niektórych rodzajów działalności, a maksymalnie
do 12 miesięcy w drodze układów zbiorowych.

W ramach wyjątku (tzw. odstępstwa („opt-out "), pracodawca może wymagad od
pracownika wykonywania pracy dłużej niż średnio 48 godzin w tygodniu, jeżeli
pracownik wcześniej wyraził na to zgodę. Jednak zgoda pracownika musi byd
dobrowolna, a on / ona nie może byd w żaden sposób ukarany w przypadku odmowy
wydania lub cofnięcia zgody. (Tylko kilka paostw członkowskich zezwala na
stosowanie tego wyjątku, a czasem tylko w niektórych dziedzinach.)
Dodatkowe informacje można znaleźd na stronie internetowej:
http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=706&langId=en&intPageId=205
Pełny tekst dyrektywy jest dostępny we wszystkich językach urzędowych UE pod poniższym
linkiem:
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32003L0088:EN:NOT