Katecheza maryjna w Polsce w latach 1905-2005

Ks. Marian Zając
Wydawnictwo KUL: Lublin 2006
Katecheza maryjna w Polsce w latach 1905-2005
SPIS TREŚCI
Wykaz skrótów
10
Wstęp
13
Rozdział I
K AT E CH EZ A M AR Y JN A W N AU C Z AN I U I R E FLE K S JI K AT EC H ET Y CZN E J
KO ŚC IO Ł A
1. Trynitarne podstawy katechezy maryjnej
1.1. Maryja w odwiecznym planie Trójjedynego Boga
1.2. Maryja wobec Boga Ojca
1.3. Maryja najdoskonalszym urzeczywistnieniem wiary
2. Chrystologiczne ukierunkowanie katechezy maryjnej
35
36
41
44
46
2.1. Jezus objawia i daje swoją Matkę
47
2.2. Biblijne przykłady drogi przez Jezusa do Maryi
50
2.3. Przez Jezusa do zrozumienia Maryi
3. Pneumatologiczne podstawy katechezy maryjnej
55
59
3.1. Niepokalane Poczęcie i macierzyństwo Maryi
61
3.2. Maryja świątynią Ducha Świętego
64
3.3. Życie pod działaniem Ducha - posłuszeństwo i współdziałanie
66
4. Eklezjalny wymiar katechezy maryjnej
71
4.1. Obecność Maryi u podstaw Kościoła
72
4.2. Czynna obecność Maryi w misterium Kościoła
74
4.3. Maryja jako wzór dla Kościoła
76
Rozdział II
HISTORYCZNY KONTEKST KATECHEZY MARYJNEJ
DO II WOJNY ŚWIATOWEJ
1. Katechetyczne dziedzictwo okresu zaborów
1.1. Nauczanie religii w kontekście deficytu wolności
1.2. Kierunki wychowawcze w szkolnictwie polskim
1.3. Miejsce katechezy w okresie unifikacji szkolnictwa
1.4. Nauka Kościoła o wychowaniu i nauczaniu przez katechezę
2. Katecheza maryjna a jej historyczno-katechetyczny kontekst
2.1. Tematyka maryjna w przedwojennych programach katechetycznych
81
82
87
91
96
101
102
2.2. Katecheza maryjna w szczegółowych planach nauki religii
107
2.3. Treść katechezy maryjnej w wybranych katechizmach
116
3. Próby ożywienia katechezy maryjnej
3.1. Maryjne nauki katechizmowe
3.2. Katechetyczne egzorty o tematyce maryjnej
132
133
139
3.3. Posługa katechetyczna organizacji i stowarzyszeń o profilu maryjnym
147
3.4. Rodzina jako środowisko katechezy maryjnej
150
Rozdział III
KATECHEZA MARYJNA PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ
1. Dziedzictwo okresu okupacji hitlerowskiej
1.1. Sytuacja duszpasterska Kościoła pod okupacją
1.2. Katecheza maryjna w okresie niewoli narodowej
2. Katecheza maryjna w latach 1945-1961
2.1. Katecheza maryjna w okresie katechezy szkolnej w latach 1945-1949
155
156
159
168
169
2.2. Katecheza maryjna w okresie przejścia katechezy do parafii w latach 1950-1956 katecheza zsynchronizowana
174
2.3. Katecheza maryjna w okresie powrotu katechezy do szkoły w latach 1956-1961
180
3. Katecheza maryjna w latach 1961-2000
3.1. Katecheza maryjna w ramach katechezy parafialnej
183
187
3.2. Ramowy program katechizacji i jego założenia maryjne
224
3.3. Katecheza maryjna w podręcznikach opartych na Ramowym programie katechizacji
192
3.4. Katecheza maryjna w obliczu przemian w latach 1990-2000
4. Katecheza maryjna po strukturalnej reformie szkolnictwa po 2001 roku
204
209
4.1. Najnowsze programy i podręczniki a katecheza maryjna
210
4.2. Katecheza maryjna w kontekście szkolnym
214
4.3. Katecheza maryjna w środowisku parafialnym
236
Rozdział IV
DZIAŁALNOŚĆ DUSZPASTERSKA KOŚCIOŁA JAKO DUCHOWA PRZESTRZEŃ DLA
KATECHEZY MARYJNEJ
1. Wytyczne Episkopatu Polski dla katechezy maryjnej
1.1.
Próby ukierunkowania katechezy maryjnej w działalności prymasów w latach
1905-2005
248
249
1.2. Istotne elementy katechezy maryjnej w listach Episkopatu Polski 1945-2005
260
1.3. Adresaci katechezy maryjnej
272
2. Wytyczne dla katechezy maryjnej zawarte w Ślubach Jasnogórskich i Wielkiej
Nowennie Tysiąclecia
276
2.1. Maryjne założenia programowe Ślubów Jasnogórskich i Wielkiej Nowenny
277
2.2. Wskazania dla maryjnej formacji katechetycznej
280
2.3. Znaczenie Wielkiej Nowenny dla katechezy maryjnej
3. Katecheza maryjna w ramach ruchu pielgrzymkowego
282
288
3.1. Pielgrzymka jako element pobożności maryjnej
289
3.2. Uczestnicy pielgrzymek o profilu maryjnym
294
3.3. Katechetyczne znaczenie maryjnego ruchu pielgrzymkowego
296
4. Katecheza maryjna w kontekście papieskich wizyt duszpasterskich do Ojczyzny
300
4.1. Podstawowe prawdy papieskiej katechezy maryjnej
301
4.2. Maryjna katecheza w „Katechizmie polskim” – hymnie Bogurodzica
305
4.3. Konsekwencje nauczania papieskiego dla katechezy maryjnej Kościoła w Polsce
307
5. Katecheza maryjna w kontekście peregrynacji
311
5.1. Duszpasterski kontekst peregrynacji maryjnych
311
5.2. Przesłanie ideowe peregrynacji dla katechezy maryjnej
314
5.3. Wpływ peregrynacji na realizację katechezy maryjnej
316
Rozdział V
PRÓBA SYNTEZY I PERSPEKTYWY KATECHEZY MARYJNEJ
1. Postulowane kierunki odnowy katechezy maryjnej
325
1.1. Przeciwdziałanie zniekształceniu biblijnego obrazu Maryi w katechezie
326
1.2. Pogłębienie wpływu idei maryjnych na codzienne życie katechizowanych
335
1.3. Właściwe uwzględnianie tematyki maryjnej w katechezie
341
2. Możliwości doskonalenia katechezy maryjnej w działalności ruchów i stowarzyszeń
religijnych o profilu maryjnym
348
2.1. Maryjna formacja katechetyczna osób świeckich w Ruchu Światło-Życie
350
2.2. Katecheza maryjna w Federacji Sodalicji Mariańskich
355
2.3. Katecheza maryjna o pośrednictwie łask w Rycerstwie Niepokalanej
357
2.4. Parafialna katecheza maryjna w ramach Żywego Różańca
359
2.5. Katecheza maryjna dzieci w Podwórkowych Kółkach Różańcowych
361
3. Perspektywy katechezy maryjnej w warunkach polskich
366
3.1. Pogłębienie aktualnej nauki Kościoła o Maryi
367
3.2. Wprowadzenie polskiej katechezy maryjnej w przestrzeń eklezjalną
371
3.3. Pobożność ludowa i liturgia a katecheza maryjna
380
Zakończenie
387
Bibliografia
393
Zussammenfasung
428