Wyklład

Warsztaty na temat transgranicznych ocen oddziaływania na środowisko
w dniach 27.10.2010 - 29.10.2010 w Europejskim Centrum Edukacji, zamek Wartin
Ocena oddziaływania na środowisko w Meklemburgii - Pomorzu Przednim
Główny radca stanu Kai Umland
Ministerstwo Rolnictwa, Środowiska i Ochrony Konsumentów
Meklemburgii-Pomorza Przedniego
Paulshöher Weg 1
19061 Schwerin
[email protected]
2
Podstawy, kompetencje i partnerzy do kontaktów do
badań środowiskowych w Meklemburgii-Pomorzu
Przednim
Podział
Część 1:
Podstawy, kompetencje i partnerzy do kontaktów do badań środowiskowych
1.
podstawy prawne
2.
kompetencje i partnerzy do kontaktów
Część 2:
Ocena oddziaływania na środowisko na przykładzie przedsięwzięcia:
elektrownia węglowa Lubmin
3
Część 1: Podstawy, kompetencje i partnerzy do
kontaktów do badań środowiskowych
Podstawy prawne transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ)
- Płaszczyzna międzynarodowa: UN-ECE Konwencja o ocenach oddziaływania na środowisko w
kontekście transgranicznym z roku 1991 - Konwencja z Espoo, art. 8 dot. współpracy
bilateralnej
- Prawo europejskie: Dyrektywa 85/337/EWG o w sprawie oceny skutków wywieranych przez
niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne - UVP-RL, art. 7 o
udziale w postępowaniu w kontekście transgranicznym
- Bilateralne umowy międzynarodowe
Umowa o współpracy w obszarze ochrony środowiska z roku 1994 (obowiązuje od 1998)
Umowa o wodach granicznych (1992)
Polsko-niemiecka umowa o OOŚ
-> podpisana dnia 11.04.2006 w Neuhardenberg
-> weszła w życie 06.07.2007 (Niemcy: Ustawa z dnia 13.04.2007, dziennik ustaw II str. 595)
- prawo krajowe (D):
Płaszczyzna federalna: Ustawa o ocenach oddziaływania na środowisko §§ 8 – 9b UVPG
Prawo krajowe: Ustawa o ocenie oddziaływania na środowisko w Mecklemburgii-Pomorzu
Przednim (LUVPG M-V), § 3,5 LUVPG M-V
4
Podstawy prawne transgranicznej strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko (SUP)
ƒ
Protokół dot. strategicznej oceny oddziaływań na środowisko do konwencji
o ocenie oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym
(Protokół SEA)
ƒ
Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r.
w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko
ƒ
Ustawa wprowadzająca strategiczne oceny oddziaływania na środowisko i o
wykonaniu dyrektywy 2001/42/WE (SUPG): zasadniczo zmiana ustawy o ocenie
oddziaływania na środowisko (§§ 14 i kolejne UVPG) § 4 ustawy o ocenach
oddziaływaniu na środowisko w Meklemburgii-Pomorzu Przednim (LUVPG M-V)
5
Ocena oddziaływania na środowisko jako procedura
niesamodzielna
WAŻNE: W Niemczech OOŚ (oraz strategiczna OOŚ) są procedurami
NIESAMODZIELNYMI, tzn. ocena oddziaływania na środowisko zintegrowana jest
w daną specjalistyczną procedurę wydawania decyzji, co oznacza, że:
• Na temat OOŚ oraz decyzji o wydaniu pozwolenia na przedsięwzięcie podejmowana
jest tylko jedna decyzja na podstawie ustaw z danej dziedziny (nie ma osobnej decyzji
dot. OOŚ).
• Kompetencje odnośnie OOŚ zależą od tego, kto prowadzi postępowanie z danej
dziedziny.
•Jeżeli prawo o OOŚ nie zawiera żadnych regulacji stojących w sprzeczności z prawem
z danej dziedziny, w rozumieniu istniejących tam standardów minimalnych, np.
odnośnie regulacji terminów, to obowiązują regulacje prawa z danej dziedziny, np.
prawo o ochronie przed immisjami zakłada 7 miesięcy dla postępowania o wydanie
pozwolenia z udziałem opinii publicznej, w innym przypadku 3 miesiące i dotyczy to
także procedury z OOŚ
• Prawo z poszczególnych dziedzin zawiera częściowo własne regulacje na temat OOŚ
6
Obowiązek OOŚ zgodnie z prawem niemieckim,
etapy procedury OOŚ
•
•
•
•
•
•
•
Ustalenie obowiązku przeprowadzenia OOŚ: absolutny [X] lub po sprawdzeniu
poszczególnego przypadku [A/S] (§§ 3a i nast. UVPG) – realizacja i
dokumentowanie wyników– ogłoszenie publiczne, jeżeli OOŚ nie jest wymagana
(Screening)
Ustalenie ram badania oraz poinformowanie o dokumentach, które
prawdopodobnie będzie trzeba złożyć (Scoping)
(transgraniczne) włączenie urzędów, regularny termin: 1 miesiąc
(transgraniczne) włączenie opinii publicznej: wyłożenie dokumentacji zawsze
przez okres jednego miesiąca, następnie 2 tygodnie na składanie zastrzeżeń,
ogłoszeń i przeprowadzanie rozpraw administracyjnych otwartych dla
społeczeństwa
Wypracowanie Podsumowania Skutków dla Środowiska oraz działań, za pomocą
których uniknąć można niekorzystnych skutków.
Ocena skutków dla środowiska oraz uwzględnienie ich przy podejmowaniu
decyzji
Decyzja o pozwoleniu/ ogłoszenie - w przypadku kilku postępowań o wydanie
pozwolenia: ocena łączna wiodącego organu
7
Ustalenie obowiązku przeprowadzenia OOŚ
Prawo europejskie pozwala krajom członkowskim na zastosowanie dla projektów
według załącznika II do dyrektywy 85/337/EWG różnych procedur (patrz kryteria
zgodnie z załącznikiem III):
-> Ocena poszczególnych przypadków LUB ustalenie progów
Niemcy: w przypadku wielu projektów dokonuje się oceny poszczególnych przypadków
(patrz załącznik 1 do UPVG oraz załącznik 1 do LUVPG M-V) w podziale na:
Badanie A (ogólne badanie wstępne danego przypadku): jeżeli przedsięwzięcie
zgodnie z przybliżoną oceną i kryteriami (załącznik 2 UVPG = załącznik III do
dyrektywy 85/337/EWG) może mieć znaczne negatywne skutki dla środowiska
Badanie S (badanie wstępne danego przypadku w odniesieniu do lokalizacji): jeżeli
przedsięwzięcie mimo nieznacznej wielkości lub efektywności zgodnie z podanymi
wyżej kryteriami z uwagi na cechy lokalizacji (załącznik 2 punkt 2 do UVPG =
załącznik III punkt 2 do dyrektywy 2/337/EWG) może mieć znaczne negatywne
skutki dla środowiska
WAŻNE: Należy udokumentować przeprowadzenie badania pojedynczego przypadku,
a w przypadku negatywnego wyniku należy to ogłosić - nie można go osobno
zaskarżać
8
Przykłady postępowań z różnych dziedzin z OOŚ
Prawo o ochronie przed immisjami (punkt 1-9 załącznika 1 do UVPG, §§ 4 i kolejne Federalnej
ustawy o ochronie przed immisjami, 4. i 9. BImSchV)
ƒ Energia atomowa (punkt 11 załącznika 1 do UVPG, §§ 7, 9 i kolejne Ustawy o energii jądrowej)
ƒ Składowiska odpadów (punkt 12 załącznika 1 do UVPG, §§ 31 i następne Ustawy o
gospodarowaniu obiegiem surowców oraz ustawy o odpadach)
ƒ Przedsięwzięcia z zakresu gospodarki wodnej z użytkowaniem lub umocnieniem zbiorników i
cieków wodnych (punkt 13 załącznika 1 do UVPG, np. § 18c, §§ 8, § 68 Ustawy o gospodarce
wodnej)
ƒ Przedsięwzięcia komunikacyjne (punkt 14 załącznika 1 do UVPG, § 14 Ustawy o drogach
wodnych, § 17 Ustawy o federalnych drogach tranzytowych, §§ 6, 8 Ustawy o ruchu lotniczym)
ƒ Górnictwo (punkt 15 załącznik 1 UVPG, § 55 Federalnej ustawy o górnictwie)
ƒ Scalanie gruntów (punkt 16 załącznik 1 UVPG, §§ 4 i kolejne Ustawy o scalaniu gruntów)
ƒ Przedsięwzięcia w obszarze lasów (punkt 17 załącznik 1 UVPG, §§ 9, 10 Federalnej ustawy o
lasach)
ƒ Przedsięwzięcia budowlane (punkt 18 załącznik 1 UVPG, § 35 Ustawy budowlanej)
ƒ Przedsięwzięcia z zakresu urządzeń przesyłowych - np. elektryczność/ gaz/ woda [substancje
niebezpieczne] (np. § 20 UVPG)
ƒ
9
Środki zaskarżania decyzji do projektów objętych
obowiązkiem OOŚ
Sprzeciw wobec wydanej decyzji (§§ 68 i następne Ustawy o ustroju sądów administracyjnych i
postępowaniach przed nimi - VwGO)
gdzie: w urzędzie, który podjął decyzję odnośnie przedsięwzięcia
Termin: jeden miesiąc od (publicznego) ogłoszenia (w przypadku przesłania uzyskanie wiedzy w
Polsce)
Uprawnienie do zaskarżenia: możliwe subiektywne złamanie prawa/ uznane zrzeszenia środowiskowe
Przedmiot administracyjnego postępowania odwoławczego: Ocena zgodności z prawem (oraz
celowości):
-> Urząd wydaje Decyzję odwoławczą (jeżeli nie uwzględni zażalenia na decyzję)
Pozew przeciwko decyzji odwoławczej (§ 42 VwGO)
gdzie: Sąd administracyjny właściwy dla siedziby pozwanego organu
Termin: w ciągu miesiąca od doręczenia
Uprawnienia do składania pozwu: możliwe subiektywne złamanie prawa/ uznane zrzeszenia
środowiskowe
Pozwany: Organ kraju związkowego Meklemburgia - Pomorze Przednie
-> Odwołanie do Wyższego Sądu Administracyjnego Meklemburgii - Pomorza Przedniego
-> ewentualnie rewizja do Federalnego Sądu Administracyjnego (Lipsk)
10
Przegląd procedury strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko
•
Ewentualnie badanie wstępne (Screening) - ustalenie wymogu badania z udziałem organów
środowiskowych łącznie z informowaniem opinii publicznej
•
Rozpatrzenie i ustalenie ram badania i jego metod, szczególnie zakresu i stopnia
uszczegółowienia uwzględnianych w raporcie środowiskowym informacji (Scoping) z
włączeniem organów środowiskowych
•
Wypracowywanie raportu środowiskowego
•
Przeprowadzenie konsultacji organów środowiskowych, opinii publicznej oraz ewentualnie
państw sąsiednich na bazie projektu planu bądź programu oraz raportu środowiskowego
•
Uwzględnienie raportu środowiskowego oraz wyników konsultacji przy wypracowywaniu i przed
przyjęciem planu lub programu
•
Ogłoszenie decyzji z umożliwieniem dostępu do przyjętego planu lub programów oraz
podsumowującego oświadczenia o ocenie oddziaływania na środowisko
11
Kompetencje i partnerzy do kontaktów organów
wydających pozwolenia w Meklemburgii-Pomorzu
Przednim (wybór)
Krajowy Urząd ds. Środowiska, Ochrony Przyrody i Geologii
Dyrektor dr Harald Stegemann
Goldberger Strasse 12
18273 Güstrow
Tel.: 03843 / 777 - 0
Faks: 03843 / 777 – 106
Internet: http://www.lung.mv-regierung.de
E-Mail: [email protected]
(organ właściwy np. w zakresie postępowań zatwierdzania planów dot.
rozbudowy zbiorników wodnych)
12
Państwowy Urząd Rolnictwa
i Środowiska Pomorza Przedniego
Pan Horst Wroblewski
Badenstraße 18
18439 Stralsund
Telefon: (03831) 696 - 0
Faks: (03831) 696 - 233
E-Mail: [email protected]
Internet: www.stalu-vorpommern.de
Odpowiedzialny np. za wydawanie pozwoleń na obiekty zgodnie z BImSchG
(np. obiekty przemysłowe, elektrownie, siłownie wiatrowe), za procedury
wydawania pozwoleń na podstawie prawa wodnego, procedury wydawania
pozwoleń w związku z ochroną przyrody dla wód przybrzeżnych)
13
Partner do kontaktów: Urząd Górniczy Stralsund
Kierownik: Pan Martin Froben
Frankendamm 17
18439 Stralsund
adres pocztowy:
PF 1138
18401 Stralsund
Telefony 0 38 31/ 61 21 0
Faks: 0 38 31/ 61 21 16, 0 38 31/ 61 21 21
E-Mail: [email protected], [email protected]
(odpowiedzialny np. za procedury górnicze w związku z eksploatacją złóż surowców naturalnych)
14
Partnerzy do kontaktów w ministerstwach
Meklemburgii-Pomorza Przedniego (wybór)
Ministerstwo Rolnictwa, Środowiska i Ochrony Konsumentów
Pan dr Karsten Bugiel (Tel.: + 49 385 588 6190)
[email protected]
Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Turystyki
Pan Robert Räuker (Tel.: + 49 385 588 5521)
[email protected]
Ministerstwo Komunikacji, Budownictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich
Pan Helmuth von Nicolai
[email protected]
Tel.: + 49 385 588 8410
15
Część 2: Przebieg transgranicznej procedury OOŚ na
przykładzie elektrowni węglowej Lubmin
Przegląd przedsięwzięcia i stan postępowania
Początkowo planowano wzniesienie i eksploatację elektrowni węglowej o
mocy około 3700 MWth i z chłodzeniem obiegowym. Inwestycja w elektrownię
opalaną węglem kamiennym nie będzie realizowana, inwestor wycofał się.
Nowy inwestor planuje elektrownię gazową z turbinami parowymi.
Dokumenty wniosku nie zostały jeszcze złożone, nie można więc jeszcze
powiedzieć nic o ewentualnej konieczności przeprowadzenia transgranicznej
OOŚ.
16
Przebieg OOŚ z włączeniem
organów polskich
•
W związku z zapytaniem polskiego Ministerstwa Ochrony Środowiska StAUN Stralsund pismem z dnia
19.03.2008 poinformował, że nie są oczekiwane znaczne negatywne transgraniczne oddziaływania.
•
Polskie Ministerstwo Ochrony Środowiska pismem z dnia 03.12.2008 zażądało przeprowadzenia
transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 3 ust. 1 polsko-niemieckiej umowy o OOŚ
organ wydający pozwolenie jest tym samym zobowiązany przeprowadzić transgraniczną OOŚ.
•
Pismem z dnia 06.02.2009 państwowy Urząd ds. Środowiska i Przyrody Stralsund przesłał przetłumaczoną
wersję dokumentacji OOŚ i zgodnie z art.7 polsko-niemieckiej umowy o OOŚ zaoferował przeprowadzenie
konsultacji. Strona polska potwierdziła otrzymanie dokumentacji pismem z dnia 24.02.2009 i przyjęła ofertę
przeprowadzenia konsultacji.
•
W dniach 20-21.04.2009 odbyły się rozmowy konsultacyjne w Stralsundzie oraz wizyta na miejscu w Lubmin.
•
Pismem z dnia 2.05.2009 strona polska zawnioskowała zgodnie z art.3 ustęp 2 polsko-niemieckiej umowy o
OOŚ ponowną ocenę oddziaływań obiektu na środowisko i to z uwzględnieniem później wykonanych prac
łącznie z obniżonymi wartościami emisji oraz wszystkich istniejących bądź planowanych obiektów. Z polskiego
punktu widzenia powinny ona być podstawą ponownych konsultacji.
17
Główne kwestie poruszane podczas konsultacji,
część 1
•
Utrzymywanie w czystości powietrza - emisje oraz immisje do powietrza oraz
aktualne wartości graniczne
•
Zastosowane dane meteorologiczne (róża wiatrów) przy prognozie immisji oraz
aktualność tych danych
•
Monitoring emisji i immisji, szczególnie pyłów, pomiar ciągły?
•
Koncentracja drobnego pyłu PM 2,5
•
Metoda rachunku rozprzestrzeniania, Austal 2000 i pytania na temat
lokalizacji źródeł immisji po stronie polskiej
•
Zasięg zanieczyszczenia powietrza po polskiej stronie
18
Główne kwestie poruszane podczas konsultacji,
część 2
•
Wpływ elektrowni na sąsiadujące wody/ pytania co do wpływu ocieplenia
wód
•
Możliwa eutrofizacja wód oraz możliwe inne negatywne oddziaływania
•
Możliwy negatywny wpływ na Zatokę Pomorską
•
Pytania dotyczące prewencji oraz zapobiegania ciężkim wypadkom (dyr.
Seveso II)
•
Oddziaływania intensywnego transportu węgla i innych surowców na wody
śródlądowe, np. szlak Odry
•
Badanie skumulowanego wpływu innych inwestycji
19
Wynik konsultacji
•
Wiele punktów udało się wyjaśnić ku obopólnemu zadowoleniu.
•
W kwestii innych problemów organy niemieckie przesłały polskiemu
Generalnemu Dyrektorowi ds. Ochrony Środowiska kolejne dokumenty.
•
Kilka kwestii zgodnie z opinią polskiej strony wymagało dalszych badań,
zażądano uzupełnienia OOŚ i ewentualnie ponownych konsultacji.
•
Z uwagi na to, że elektrownia węglowa nie będzie realizowana, nie
wymaga ona już dalszych uzgodnień. Odnośnie planowanej elektrowni
gazowej z turbinami parowymi nie można jeszcze sformułować nic
konkretnego.
20
Dziękuję Państwu za
uwagę!
21