Scenariusz zajęć Kidmobile

scenariusz zajęć
informacje o scenariuszu zajęć profilaktycznych
Odbiorcy:
Uczniowie klas szkół podstawowych 4 – 6
Cel zajęć:
Celem zajęć jest zwrócenie uwagi uczniów na
kwestię szeroko rozumianego bezpieczeństwa
internetowego i mobilnego. Podczas zajęć
uwaga uczniów zostanie zwrócona na możliwe
problemy, wynikające z korzystania z narzędzi
technologicznych. Uczestnicy dowiedzą się również, jak takim problemom przeciwdziałać oraz
co zrobić, jeśli spotka ich coś trudnego. Zajęcia
mają również na celu uwrażliwić uczniów na
krzywdę innych oraz zachęcić do reagowania,
kiedy wiedzą o jakiejś sytuacji niewłaściwej.
Obszary poruszone w filmie to:
• Przemoc rówieśnicza z wykorzystaniem telefonu i Internetu
• Możliwe konsekwencje nieznajomości regulaminów i nadużycia z tego wynikające (w filmie
na przykładzie wysokopłatnych smsów)
• Co może robić ofiara i świadek, kiedy stanie
się coś złego
• Konsekwencje przemocy elektronicznej
wobec sprawcy
W trakcie zajęć uczniowie
powinni dowiedzieć się:
• Jakie mogą być przykładowe problemy wynikające z korzystania z
telefonu komórkowego
• Jak można się uchronić
przed trudnymi sytuacjami
• Czym jest prywatność i
dlaczego warto ją chronić
– zarówno podczas korzystania z telefonu komórkowego, jak i z
Internetu
• Co należy zrobić, kiedy
jest się ofiarą jakiejś trudnej sytuacji w świecie wirtualnym
• Jak powinien zachować
się świadek przemocy
• Jakie są konsekwencje krzywdzenia w cyberprzestrzeni
Formy zajęć:
•
•
•
•
Prezentacja filmu
Burza mózgów
Praca w grupach
Dyskusja moderowana przez nauczyciela
Czas trwania zajęć:
Zajęcia przewidziano na dwie godziny dydaktyczne (2 x 45 min.), w tym prezentacja filmu na
początku spotkania. Zajęcia mogą być prowadzone przez pedagoga, psychologa, nauczyciela
informatyki, innych nauczycieli lub wolontariuszy zainteresowanych tematyką zajęć.
Wymagana wiedza osoby prowadzącej zajęcia:
Do przeprowadzania zajęć nie jest wymagana
specjalistyczna wiedza na temat telefonii komórkowej i Internetu.
Zachęcamy do zapoznania się w materiałami
umieszczonymi na stronie www.kidmobile.pl,
które pomogą usystematyzować wiedzę w poruszanych obszarach i na pewno ułatwią odpowiedzi na ewentualne
pytania ze strony
Tamara Arciuch, Tomasz Bednarek, Patrycja
ja Hurlak, Jerzy Zelnik
k
Janek Rotowski,
ki, Wiktoria Kiszakiewicz,
cz, Olaf Marchwicki
uczniów.
Natan Czy¿ewski,
ski, Oliwer Kruszyñski, Miko³aj Jakubowski
O filmie
program edu
ukacyjny fundacji
cji kidprotect.pl
l
Film opowiada o rodzinie,
w której doszło do dwóch
zdarzeń, związanych z
bezpieczeństwem mobilnym i internetowym.
Pierwsze zdarzenie dotyczy konsekwencji braku
znajomości regulaminów
i zbyt pochopnego korzystania z niektórych usług,
które są dostępne dla
użytkowników telefonu
komórkowego. Natomiast
druga historia jest związana z przemocą rówieśniczą w świecie
wirtualnym.
Scenariusz spotkania profilaktycznego z uczniami
(2 x 45 minut)
Wstęp (5 minut)
Nauczyciel informuje uczniów, że zajęcia będą
dotyczyć bezpieczeństwa w Internecie oraz bezpiecznego korzystania z telefonów komórkowych. Nauczyciel zwraca uwagę na to, że
zarówno Internet, jak i telefon komórkowy nie
są ani dobre, ani złe, że są to po prostu narzędzia. Że tylko od intencji osób, które z nich korzystają będzie zależało to, czy narzędzia te
będą przynosić korzyści, czy szkody. Nauczyciel
informuje uczniów, że obejrzą oni teraz film,
który opowiada historie, nawiązujące do tych
zagadnień, a następnie wspólnie go omówią.
Prezentacja filmu (15 minut)
Omówienie filmu (15 minut)
Nauczyciel nawiązuje z uczniami dyskusję na
temat obejrzanego filmu. Pyta, jakie zostały w
nim przedstawione problemy.
Prowadzący wszystkie odpowiedzi zapisuje na
tablicy / na dużej kartce papieru (wcześniej
podkreślając uczestnikom, że nie ma odpowiedzi dobrych i złych – że wszystkie są cenne i
ważne). Istotne do podkreślenia spośród
wszystkich wypisanych stwierdzeń są:
- Kłopoty związane z korzystaniem z telefonów,
wynikające z nieznajomości / nieczytania regulaminów (w filmie na podstawie historii
Dziadka)
- Przemoc z wykorzystaniem Internetu (w filmie
na podstawie historii małego Maćka)
Nauczyciel dziękuje uczniom za odpowiedzi i
podkreśla fakt, że temat bezpieczeństwa internetowego jest bardzo szeroki. Informuje
uczniów, że podczas zajęć będą mieli okazję
przyjrzeć się bliżej tym problemom po to, żeby:
- lepiej rozumieć trudne sytuacje
- wiedzieć jak ochronić przed nimi siebie i swoich bliskich
- wiedzieć, co można zrobić i jak skutecznie
pomóc, kiedy komuś dzieje się krzywda
Nauczyciel rozmawia z uczniami, pyta ich, czy
oni też doświadczyli kiedykolwiek lub znają
kogoś, kto doświadczył tego typu sytuacji.
Ewentualne przykłady, o których opowiedzą
uczniowie mogą pomóc w podsumowaniu tej
części dyskusji przez prowadzącego.
Wnioski, które warto, żeby zostały wysunięte z
dyskusji:
• To, co się może trudnego wydarzyć?
- Nie podchodząc mądrze do korzystania z narzędzi typu komputer, Internet, telefon bardzo
łatwo można stać się ofiarą trudnej sytuacji
- Nie mając świadomości i wiedzy na temat odpowiedzialnego wykorzystywania Internetu i telefonu można kogoś skrzywdzić, złamać prawo,
stać się sprawcą przemocy, pomylić żart z realną
krzywdą wobec kogoś
• Jakie trudne uczucia pojawiają się w takich sytuacjach?
- Różne problemy, związane z używaniem telefonu i Internetu mogą prowadzić do odczuwania lęku, smutku, złości, bezradności, poczucia
winy – zarówno u ofiary, u świadków, jak i czasami u sprawców takich zdarzeń
ZADANIE 1 (10 minut)
Nauczyciel dzieli uczniów na cztery grupy. Informuje, że każda z grup dostanie kartę z różnymi
poleceniami. Prosi, aby przed przerwą zapoznali
się z poleceniami, a następnie po przerwie, w
tych samych grupach zastanowili się w grupach
i odpowiedzieli na zadane na kartkach pytania.
Prowadzący informuje uczniów, ile będą mieli
na to czasu oraz, że potem wszystkie prace będą
omawiane przez całą klasę.
Kartki z poleceniami dla każdej z grup:
1. Pomyślcie o przypadku Dziadka z filmu. Napiszcie:
- Jaki problem spotkał go w filmie?
- Co mógł czuć Dziadek, kiedy jego problemy
wyszły na jaw?
- Czy Dziadek zrobił dobrze przyznając się dzieciom i wnukowi do tego, co zrobił? Jeśli tak, to
w czym to pomogło, jeśli nie – to jak mógł w tej
sytuacji zachować się inaczej, lepiej?
- Jak myślicie, co można zrobić, żeby ochronić
się przed takimi sytuacjami w swoim życiu?
2. Pomyślcie o historii małego Maćka (młodszego brata głównej bohaterki – Marty), Napiszcie:
- Jaki problem spotkał Maćka, związany z telefonem i Internetem?
- Co mógł czuć Maciek, kiedy się o wszystkim
dowiedział?
- Czy Maciek dobrze zrobił, że powiedział o
wszystkim swojej siostrze Marcie? Jeśli uważacie, że tak, to w czym to pomogło? Jeśli nie, to
co mógł zrobić lepiej, inaczej w tej sytuacji?
- Jak myślicie, jak można o siebie zadbać, żeby
uchronić się przed takim problemem, jaki spotkał Maćka?
3. Pomyślcie o Marcie, siostrze małego Maćka i
jej przyjacielu Piotrku. Napiszcie:
- O jakim problemie małego Maćka Marta i Piotrek dowiedzieli się od chłopca podczas przerwy
między lekcjami?
- Co zrobili, kiedy się o tym dowiedzieli? Czy Waszym
zdaniem było to
dobre zachowanie? Jeśli tak, to w
czym to pomogło, jeśli
nie, to co mogli zrobić inaczej, lepiej w tej sytuacji?
- Jak myślicie, co powinniście zrobić, kiedy dowiadujecie się, że komuś dzieje się krzywda?
4. Pomyślcie o trzech chłopcach – Wiktorze,
Krzyśku i Olafie, którzy wyrządzili małemu
Maćkowi krzywdę. Napiszcie:
- Co zrobili chłopcy Maćkowi?
- Co się stało, kiedy ta sprawa wyszła na jaw?
- Czy chłopcy wiedzieli, że swoim zachowaniem
mogą zranić Maćka? Czy był to dla nich raczej
głupi żart?
- Jakie konsekwencje zostały wyciągnięte wobec
chłopców przez Panią Pedagog?
- Jak myślicie, co może zrobić osoba, która
kogoś zraniła w taki sposób, jak chłopcy skrzywdzili Maćka? Jak powinna się zachować wobec
skrzywdzonej osoby?
CZĘŚĆ DRUGA SPOTKANIA (45 minut)
KONTYNUACJA ZADANIA 1
Po przerwie uczniowie zaczynają pracę grupową
(10 minut)
Po upływie określonego czasu nauczyciel prosi
każdą z grup o przeczytanie swoich prac (nauczyciel stara się włączać w omówienie wszystkich uczestników poszczególnych grup).
Następnie każda z historii jest omawiana przez
całą klasę. Prowadzący pyta uczniów, czy chcą
coś dodać, czy zgadzają się z odpowiedziami i
propozycjami grupy, która opracowała poszczególne pytania? Zachęca do odpowiedzi na pytania, które nie dla wszystkich muszą być
jednoznaczne, np.: „Jak myślicie, co można zrobić, żeby ochronić się przed takimi sytuacjami w
swoim życiu?”, „Co zrobili, kiedy się o tym dowiedzieli? Czy Waszym zdaniem było to dobre
zachowanie? Jeśli tak, to w czym to pomogło,
jeśli nie, to co mogli zrobić inaczej, lepiej w tej
sytuacji?”.
(Czas trwania dyskusji i porządkowania wniosków – około 10 minut)
Pożądane wnioski z dyskusji warte do podkreślenia przez nauczyciela:
- Internet i telefon są narzędziami, które jeśli nie
są mądrze wykorzystywane mogą wyrządzić
dużo krzywdy
- W Internecie, czy poprzez telefon łatwo można
komuś wyrządzić krzywdę, łatwo też można pomylić żart z realną krzywdą
- Warto chronić swoją prywatność, czytać regulaminy, korzystać z Internetu i telefonu komórkowego ostrożnie i odpowiedzialnie
- Anonimowość w Internecie jest tylko pozorna
– dlatego jeśli spotka nas coś trudnego w Inter-
necie warto zgłaszać to zaufanym dorosłym
- Rola świadków jest bardzo ważna! Kiedy jesteśmy świadkami jakiejś trudnej sytuacji warto
to zgłaszać zaufanym dorosłym – żeby ofiara nie
była sama ze swoją krzywdą.
ZADANIE 2 (10 minut)
Nauczyciel prosi uczniów o zastanowienie się i
podanie ich propozycji osób / miejsc, do których i gdzie mogą zgłosić, kiedy spotka ich sytuacja podobna do tych, opisanych w filmie.
Nauczyciel spisuje propozycje uczniów. Sam też
wskazuje miejsca, które proponuje im do kontaktu (mówi też, czym się te miejsca zajmują, i
co uczniowie mogą tam zgłaszać. Zachęca, żeby
w domu uczniowie odwiedzili ich strony internetowe):
Propozycje wartych do polecania miejsc:
- Fundacja Kidprotect.pl,
www.kidprotect.pl, Numer gadu – gadu:
801123400, pon. – pt., w godzinach 10 – 16
(Fundacja Kidprotect.pl zajmuje się bezpieczeństwem internetowym. Można kontaktować się z
nią pod numerem gadu – gadu z wszelkimi pytaniami i trudnościami na temat korzystania z telefonu komórkowego i Internetu)
- Helpline,
www.helpline.org.pl, nr tel. 800-100-100, pon.
– pt. w godz. 11-17
(Hepline przyjmuje zgłoszenia na temat zagrożeń i wszelkich trudności internetowych. Można
do nich zadzwonić, napisać maila, porozmawiać
na czacie)
- Rzecznik Praw Dziecka,
www.brpd.gov.pl, nr Tel.: 800-12-12-12, pon. –
pt. w godz. 8.15 – 20
(Do Rzecznika Praw Dziecka może dzwonić
każdy, kiedy przeżywa się jakąkolwiek trudną sytuację, smutek, lęk, osamotnienie, jeśli ma jakieś konflikty lub problemy.)
ZADANIE 3 (10 minut)
Nauczyciel rozdaje uczniom czyste karteczki i
prosi o wypisanie na nich, jakie są ich zdaniem
wskazówki, zasady bezpiecznego korzystania z
Internetu i telefonu komórkowego. Na każdej
karteczce uczniowie wypisują jedną wskazówkę
/ zasadę. Następnie każdy podchodzi i przyczepia swoje karteczki do wspólnej tablicy / planszy, którą nauczyciel tytułuje „Zasady
korzystania z telefonu komórkowego i Internetu”. Jeśli jakieś wskazówki się powtarzają,
uczniowie przyczepiają je obok siebie.
Warto, aby na planszy pojawiły się następujące
wskazówki, zasady:
- Trzeba czytać regulaminy
- Należy chronić swoją prywatność (np. ostrożnie umieszczać zdjęcia w Internecie, dbać o bezpieczne hasła)
- Trzeba zabezpieczać swoje komputery, telefony odpowiednimi programami antywirusowymi
- Należy korzystać ostrożne i odpowiedzialnie z
komputera, Internetu, telefonu komórkowego
- Warto znać miejsca, do których można się
zgłosić po pomoc
- Trzeba reagować na krzywdę innych
- Warto zgłaszać trudne sytuacje dorosłym
Podsumowanie (5 minut)
Nauczyciel prosi uczniów, aby każdy z nich powiedział po kolei, czego nowego nauczył się na
zajęciach?
organizator programu
główny partner programu
patron medialny programu
patroni honorowi programu
Zakończenie zajęć
www.kidprotect.pl // www.kidmobile.pl // www.kidprotect.tv
www.szkolabezpiecznegointernetu.pl