nowa instalacja

wymiana systemu grzewczego.qxd
06-11-02
10:35
Page 113
REMONT
fot. Wolf
nowa instalacja
niĝsze rachunki
Kiedy zaczynamy zastanawiaÊ siÚ nad gruntownÈ
modernizacjÈ instalacji centralnego ogrzewania?
Wtedy, gdy mamy doĂÊ czÚstych wizyt w kotïowni,
ale teĝ gdy chcemy zaoszczÚdziÊ na kosztach ogrzewania i pozbyÊ siÚ obawy o nasze bezpieczeñstwo,
zagroĝone – byÊ moĝe – funkcjonowaniem starego,
pozbawionego zabezpieczeñ kotïa.
Taka operacja, choÊ droga i wymagajÈca sporego
remontu, naprawdÚ siÚ opïaci.
Hanna Czerska
K
ompleksowa modernizacja systemu
grzewczego oznacza wymianÚ nie tylko kotïa – byÊ moĝe takĝe ze zmianÈ
paliwa – ale teĝ caïej instalacji, ïÈcznie
z grzejnikami. Przy tej okazji warto zastanowiÊ siÚ, czy nie zrobiÊ ogrzewania podïogowego.
ZMIENIAm PALIWO
Z caïÈ pewnoĂciÈ warto siÚ nad tym zastanowiÊ, jeĂli zamierzamy poddaÊ gruntownej modernizacji starÈ instalacjÚ z grzejnikami ĝeliwnymi i pozbawionym automatyki kotïem wÚglowym. Warto jednak zaznaczyÊ, ĝe produkowane obecnie kotïy na
wÚgiel sÈ znacznie mniej uciÈĝliwe w obsïudze – dziÚki zasobnikowi moĝna go dokïadaÊ nawet raz w tygodniu. Oferowana
do nich automatyka pozwala zaĂ na znacznie bardziej oszczÚdnÈ eksploatacjÚ. Moĝna równieĝ korzystaÊ z innych paliw staïych, np. peletów lub prasowanej sïomy.
Kotïy na pelety sÈ w peïni zautomatyzowane, ïÈcznie z „dokïadaniem” opaïu podajnikiem. W obu przypadkach potrzeba
jednak duĝo miejsca na skïadowanie opaïu.
JeĂli jednak zapadïa decyzja o zmianie paliwa, nie ulega kwestii, ĝe najwygodniejszy jest gaz ziemny. Gdy nie ma go w pobliĝu, moĝna rozwaĝaÊ zakup kotïa na gaz
pïynny lub olej opaïowy. W obu przypadkach trzeba uwzglÚdniÊ sposób magazynowania paliwa. Zbiorniki na olej wymagajÈ okreĂlonego miejsca w piwnicy i wykonania szczelnej wanny, w których siÚ je
ustawia. Z kolei gaz pïynny magazynuje
siÚ na zewnÈtrz. W tym wiÚc przypadku,
w ogrodzie musi siÚ znaleěÊ odpowiednio
duĝe miejsce.
11−12
2006
113
wymiana systemu grzewczego.qxd
06-11-02
10:35
Page 114
REMONT
Pomieszczenie z kotïem na olej opaïowy i magazyn oleju
doprowadzenie
powietrza
Ăwieĝego
kratka
wyciÈgowa
wanna zatrzymujÈca
wyciek oleju
kocioï
zbiornik
oleju
Olej opaïowy musi byÊ magazynowany w specjalnych zbiornikach umieszczonych
w szczelnej wannie
Miejsce ustawienia kotïa takĝe nie jest
dowolne. Ten na gaz pïynny nie moĝe
znaleěÊ siÚ w piwnicy, a tylko w pomieszczeniu usytuowanym powyĝej terenu.
Z wymianÈ kotïa na paliwa staïe na zasilany innym paliwem wiÈĝe siÚ jeszcze jedno utrudnienie. Konieczne jest zamontowanie w przewodzie kominowym wkïadu
ze stali kwasoodpornej, który zabezpieczy
jego Ăcianki przed agresywnym oddziaïywaniem skroplin.
JAKI KOCIO’
Gdy podjÚta zostaïa juĝ decyzja co do paliwa, trzeba zastanowiÊ siÚ, jaki kocioï bÚdzie nam potrzebny. Od tego, czy bÚdzie
on tradycyjny, niskotemperaturowy czy
kondensacyjny, zaleĝy m.in. dobór grzejników, w tym moĝliwoĂÊ zainstalowania
specyficznego grzejnika, jakim jest ogrzewanie podïogowe, oraz Ărednica i rodzaj
rur. W kotïach tradycyjnych woda osiÈga
temperaturÚ 90°C, zaĂ sprawnoĂÊ urzÈdzeñ siÚga 90%. Kotïy niskotemperaturowe osiÈgajÈ wyĝszÈ sprawnoĂÊ; niĝsza
temperatura wody (zasilajÈcej 75°C, powrotnej 40 a nawet 30°C), pozwala oszczÚdziÊ na kosztach ogrzewania, wiÚkszy jest
teĝ wybór materiaïów do instalacji.
Waĝne jest teĝ, jakie funkcje ma peïniÊ
nowy kocioï. JeĂli bÚdzie tylko ogrzewaï
dom, kupuje siÚ urzÈdzenie jednofunkcyjne. W tym przypadku ciepïÈ wodÚ uzyskuje siÚ najczÚĂciej z podgrzewacza
– gazowego lub elektrycznego. Moĝe to
byÊ popularna terma, czyli fachowo mó-
114
2006
11−12
KUBATURA
spaliny
Kotïy zasilane gazem lub
olejem opaïowym trzeba
instalowaÊ w pomieszczeniach o okreĂlonej kubaturze. UrzÈdzenia z otwartÈ komorÈ spalania wymagajÈ kotïowni majÈcej
8 m3, natomiast dla tych
z zamkniÚtÈ wystarczy
6,5 m3. Przepisy nakazujÈ,
by nie instalowaÊ kotïa
w pomieszczeniach mieszkalnych. Tutaj wyjÈtkiem
sÈ jedynie urzÈdzenia
z zamkniÚtÈ komorÈ spalania, które sÈ podïÈczone
do wyprowadzonej na zewnÈtrz rury powietrznospalinowej.
wiÈc – podgrzewacz pojemnoĂciowy – lub
urzÈdzenie przepïywowe. To drugie moĝe
byÊ przeznaczone do obsïugi jednego lub
kilku punktów poboru wody. Gdy kocioï
bÚdzie podgrzewaï równieĝ ciepïÈ wodÚ
uĝytkowÈ – powinien byÊ dwufunkcyjny
lub jednofunkcyjny z zasobnikiem.
Kotïy na paliwa staïe sÈ przede wszystkim urzÈdzeniami jednofunkcyjnymi stojÈcymi. Produkowane sÈ wprawdzie kotïy
dwufunkcyjne, ale perspektywa obsïugiwania ich nawet w lecie z reguïy zniechÚca do zakupu. Wiele modeli nowoczesnych kotïów moĝe wspóïpracowaÊ takĝe
z instalacjami niskotemperaturowymi.
Moĝna kupiÊ kocioï z zasobnikiem, dziÚki czemu paliwo dokïada siÚ rzadziej – nawet raz na tydzieñ. SpoĂród urzÈdzeñ na
paliwa staïe, najwiÚkszÈ sprawnoĂÊ majÈ
kotïy retortowe, w których zamiast rusztu
znajduje siÚ specjalny palnik retortowy.
MniejszÈ sprawnoĂÊ majÈ kotïy ze spalaniem dolnym, a najniĝszÈ – te ze spalaniem górnym.
Kotïy gazowe sÈ jedno- i dwufunkcyjne,
z otwartÈ lub zamkniÚtÈ komorÈ spalania. Te drugie majÈ wyĝszÈ sprawnoĂÊ.
Kotïy dwufunkcyjne sÈ zazwyczaj wiszÈce, jeĂli majÈ zamkniÚtÈ komorÚ spalania, moĝna je powiesiÊ nawet w przedpokoju czy ciÈgu szafek kuchennych. Konstrukcja kotïów na gaz ziemny i pïynny
jest taka sama.
Kotïy olejowe w wiÚkszoĂci sÈ urzÈdzeniami jednofunkcyjnymi, dostosowanymi
do wspóïpracy z zasobnikami wody. Rów-
powietrze
wentylator
wymiennik
ciepïa
gaz
Przewód powietrzno spalinowy moĝe
byÊ wyprowadzony przez ĂcianÚ
zewnÚtrznÈ (rzut z góry)
nieĝ one osiÈgajÈ wysokÈ sprawnoĂÊ, dochodzÈcÈ do ok. 94%. PewnÈ niedogodnoĂciÈ zwiÈzanÈ z wykorzystywaniem oleju
opaïowego jest koniecznoĂÊ regulowania
i czyszczenia palnika – kaĝdorazowo po
kolejnej dostawie paliwa. Ma bowiem ono
za kaĝdym razem inne parametry.
W kotïach z otwartÈ komorÈ spalania
powietrze niezbÚdne do pracy kotïa jest
pobierane bezpoĂrednio z pomieszczenia,
w którym siÚ on znajduje. W przypadku
zamkniÚtej komory powietrze jest dostarczane bezpoĂrednio do palnika rurÈ
powietrzno-spalinowÈ i tak samo sÈ usuwane produkty spalania. DodatkowÈ zaletÈ takiego rozwiÈzania jest moĝliwoĂÊ pozbycia siÚ komina, rurÚ moĝna bowiem
wyprowadziÊ przez ĂcianÚ budynku –
Podgrzewacz zasilajÈcy jeden punkt poboru jest na
tyle maïy, ĝe moĝna go np. schowaÊ pod umywalkÈ
(fot. Formaster)
wymiana systemu grzewczego.qxd
06-11-02
10:35
Page 115
wymiana systemu grzewczego
grzejnik
kocioï
grzejnik
przeponowe naczynie wzbiorcze
kocioï
Schemat instalacji typu zamkniÚtego, z przeponowym naczyniem wzbiorczym
o ile moc kotïa nie przekracza 21 kW. Konieczne jest tylko umieszczenie jej na wysokoĂci min. 2,5 m. Wyprowadzona niĝej
moĝe byÊ niebezpieczna, gdyĝ przechodzÈce w pobliĝu osoby mogÈ ulec poparzeniu przez gorÈce spaliny.
SzczególnÈ grupÈ urzÈdzeñ z zamkniÚtÈ
komorÈ spalania sÈ kotïy kondensacyjne,
osiÈgajÈce sprawnoĂÊ powyĝej 100%. Jest
to moĝliwe dziÚki wykorzystywaniu ciepïa kondensacji, czyli pary wodnej zawartej w spalinach. UwalniajÈce siÚ podczas
stygniÚcia pary ciepïo dodatkowo podgrzewa wodÚ w kotle.
Na pracÚ kotïa duĝy wpïyw ma rodzaj palnika. Te z pïynnÈ regulacjÈ, tzw. modulowanÈ, sÈ najlepsze, bo dziÚki takiemu rozwiÈzaniu moc kotïa jest „na bieĝÈco” dopasowywana do zapotrzebowania na ciepïo.
Kocioï z jednostopniowÈ regulacjÈ pracuje
tylko w trybie wïÈcz/wyïÈcz, przez co nieustannie rozgrzewa siÚ i stygnie, zuĝywajÈc
wiÚcej paliwa i tracÈc na sprawnoĂci.
¿eby ogrzewanie byïo jak najbardziej
ekonomiczne, konieczna jest odpowied-
Instalacja z rozdziaïem dolnym jest bardziej popularna
nia automatyka. W najprostszej wersji
moĝe to byÊ sterowanie pracÈ kotïa zgodnie z parametrami wody zasilajÈcej. Skuteczniejsze jest zainstalowanie regulatora
pokojowego w tzw. pomieszczeniu wiodÈcym – najczÚĂciej jest to pokój dzienny.
Regulator moĝe byÊ wyposaĝony w programator czasowy – z moĝliwoĂciÈ ustawienia poĝÈdanej temperatury zarówno
w ciÈgu doby, jak i tygodnia. Najdroĝsza
jest automatyka pogodowa, która
uwzglÚdnia równieĝ temperaturÚ zewnÚtrznÈ. UrzÈdzenie porównuje temperaturÚ panujÈcÈ wewnÈtrz i na zewnÈtrz
i optymalnie ustawia moc kotïa.
INSTALACJA
Zamiana kotïa na paliwo staïe na zasilany
gazem lub olejem pociÈga za sobÈ koniecznoĂÊ wymiany caïej instalacji. W miejsce
funkcjonujÈcej do tej pory instalacji grawitacyjnej, z otwartym naczyniem wzbiorczym i rurami o duĝych Ărednicach, musi
byÊ zrobiona instalacja zamkniÚta,
z pompÈ obiegowÈ, naczyniem przepono-
wym i automatycznym odpowietrzeniem.
Otwarte naczynie wzbiorcze jest niezbÚdne w instalacjach o wysokiej temperaturze
wody zasilajÈcej, gdyĝ wyrównuje ono
zmiany jej objÚtoĂci. W nowoczesnych instalacjach o niĝszej temperaturze, róĝnice
objÚtoĂci wody nie sÈ tak duĝe, a zamkniÚte naczynie wzbiorcze nie dopuszcza do
wnÚtrza instalacji tlenu powodujÈcego jej
korozjÚ. Z kolei praca pompy zwiÚksza
szybkoĂÊ przepïywu wody w rurach, zatem
mogÈ mieÊ one mniejszÈ ĂrednicÚ, a instalacja jest tañsza.
Nowe rury – najczÚĂciej z tworzyw sztucznych, miedzi, a coraz rzadziej ze stali – powinny byÊ tak prowadzone, ĝeby powodowaïy moĝliwie maïe starty ciepïa. Przy
czym sÈ one tym wiÚksze, im wiÚksza jest
Ărednica rur. ¿eby wymiana instalacji nie
wiÈzaïa siÚ z caïkowitÈ rujnacjÈ domu, nowe rury moĝna prowadziÊ przy podïodze,
wzdïuĝ Ăcian, a nastÚpnie zakryÊ je ozdobnymi listwami maskujÈcymi.
RurociÈg grzewczy wykonuje siÚ jako instalacjÚ z rozdziaïem dolnym lub górnym.
NOWE RURY
Chociaĝ rury stalowe sÈ nadal produkowane, to
jednak najchÚtniej wykorzystywane sÈ obecnie
te z tworzyw sztucznych oraz miedzi.
W przypadku instalacji grzewczej z miedzi musimy wykonaÊ odpowiednie poïÈczenia miÚdzy
miedziÈ a innymi metalami, zapobiegajÈce korozji elektrochemicznej.
DecydujÈc siÚ na rury z tworzyw sztucznych naleĝy pamiÚtaÊ, ĝe poczÈtkowy odcinek instalacji
wychodzÈcej z kotïa (1-2 m) musi byÊ wykonany
z rury metalowej. Zabezpieczy to tworzywo
przed przegrzaniem i uszkodzeniem.
Rury miedziane lub z tworzyw sztucznych znacznie wydïuĝajÈ siÚ pod wpïywem pïynÈcej we-
wnÈtrz gorÈcej wody. Miedziane okoïo 1,7 razy
bardziej niĝ rury stalowe, zaĂ z tworzyw sztucznych – nawet kilkanaĂcie razy. Najbardziej wydïuĝajÈ siÚ rury z PE-X i PP (ok. 15 razy bardziej
niĝ stal). Przykïadowo, przy wzroĂcie temperatury o 50°C, 10-metrowy odcinek rury miedzianej,
zwiÚkszy siÚ o 8,4 mm a rury z PE-X o okoïo
9 cm – w stosunku do rur stalowych. Dobrze
jest wiÚc stosowaÊ takie rury z tworzywa
sztucznego, które nie zmieniajÈc swoich wymiarów. SÈ to przewody z wkïadkÈ aluminiowÈ lub
z wïókien szklanych (w przypadku rur z PP) albo
rury wielowarstwowe (np. PE-X/Al/PE-X). Natomiast w przypadku rur z metalu trzeba wykorzy-
stywaÊ zjawisko ich samokompensacji albo stosowaÊ kompensatory U-ksztaïtowe.
Poniewaĝ tworzywa
sztuczne nie chroniÈ
przed przenikaniem tlenu do wnÚtrza instalacji,
naleĝy stosowaÊ rury
z powïokÈ antydyfuzyjnÈ
albo z wkïadkÈ metalowÈ, która caïkowicie je uszczelnia.
Kompensator U-kksztaïtowy jest najczÚĂciej
wykonywany z krótkich odcinków rur,
ïÈczonych kolankami
11−12
2006
115
wymiana systemu grzewczego.qxd
06-11-02
10:36
Page 116
REMONT
W pierwszym przypadku obie rury, zasilajÈca i powrotna, biegnÈ do grzejnika tÈ samÈ
trasÈ. W najwyĝszych punktach instalacji
muszÈ znaleěÊ siÚ odpowietrzniki. W instalacji z rozdziaïem górnym ogrzana woda
jest wtïaczana do jej najwyĝszego punktu,
skÈd grawitacyjnie spïywa w dóï do poszczególnych grzejników. Jednak obecnie
taka instalacja traci na popularnoĂci, przede
wszystkim gïównie z powodu wyĝszej ceny
jej wykonania.
W obrÚbie jednej kondygnacji woda grzewcza jest rozprowadzana za poĂrednictwem
instalacji rozdzielaczowej – od rozdzielaczy przewody sÈ prowadzone do poszczególnych grzejników. Rury zazwyczaj prowadzi siÚ w szlichcie podïogi, najkrótszÈ
drogÈ od rozdzielacza do grzejnika albo
wzdïuĝ Ăcian zewnÚtrznych. Prowadzenie
rur po najkrótszej linii pozwala oszczÚdziÊ
na materiale, umoĝliwia wymianÚ uszkodzonego kawaïka rury bez wyïÈczania caïego ogrzewania i uïatwia sterowanie kaĝdym
obiegiem z rozdzielacza.
Warto pamiÚtaÊ, ĝe do tak uïoĝonej instalacji moĝna podïÈczaÊ grzejniki z zasilaniem
dolnym, dziÚki czemu poïÈczenie grzejnika
z rurociÈgiem jest niemal niewidoczne.
Uwaga! StarÈ instalacjÚ naleĝy wyciÈÊ tam,
gdzie jest to moĝliwe, a przejĂcia przez Ăciany i stropy przykryÊ tynkiem.
CZY WYMIENIAm
GRZEJNIKI
Grzejniki jedynie przekazujÈ ciepïo, ale nie
majÈ istotnego wpïywu na sprawnoĂÊ instalacji grzewczej. Dlatego ich wymiana nie
zawsze jest konieczna. Nowe grzejniki na
pewno bÚdÈ potrzebne, jeĂli stare sÈ bardzo
zniszczone. Gdy chcemy pozostaÊ przy kotle na paliwa staïe i instalacji typu otwartego, moĝemy wybraÊ ĝeliwne ĝeberka o nowoczesnym wyglÈdzie. SÈ odporne na korozjÚ, dziaïanie wysokiej temperatury i zmiany ciĂnienia w instalacji. CharakteryzujÈ siÚ
duĝÈ bezwïadnoĂciÈ cieplnÈ, co oznacza, ĝe
wprawdzie wolno siÚ nagrzewajÈ, ale teĝ powoli stygnÈ. Nie powinniĂmy w tym przypadku wybieraÊ popularnych obecnie stalowych grzejników pïytowych, gdyĝ znajdujÈcy siÚ w takiej instalacji tlen zmniejszy ich
trwaïoĂÊ.
Do instalacji typu zamkniÚtego, gdzie
obieg wody wymusza pompa, a Ărednice rur
sÈ mniejsze, moĝna zamontowaÊ praktycznie kaĝdy rodzaj grzejników. Warto jednak
zainwestowaÊ w nowoczesne grzejniki
o maïej pojemnoĂci wodnej, szybko reagujÈce na zmiany temperatury czynnika
116
2006
11−12
nik i oddaje ciepïo do pomieszczenia.
W niektórych modelach powierzchnia oddawania ciepïa jest zwiÚkszona poprzez oĝetyp 33
browanie konwekcyjne, co moĝe nawet podwoiÊ wydajnoĂÊ urzÈdzenia. Zaleĝnie od
konfiguracji tych elementów jest kilka typów grzejników. Producenci oznaczajÈ je
dwucyfrowymi symbolami – pierwsza cyfra
oznacza liczbÚ pïyt, druga – liczbÚ elemenNajprostszy grzejnik pïytowy to jedna pïyta bez
tów konwekcyjnych. Najprostszy typ – 10 –
oĝebrowania konwekcyjnego, zaĂ najbardziej rozma tylko jednÈ pïytÚ, bez oĝebrowania konbudowany to trzy pïyty i potrójne oĝebrowanie
wekcyjnego; bardziej skomplikowany
o symbolu – 33 – oznacza trzy pïyty i kaĝda
z nich zostaïa wyposaĝona w oĝebrowanie.
grzewczego. Takie cechy majÈ stalowe grzejGrzejniki pïytowe oddajÈ ok. 30% ciepïa
niki pïytowe, aluminiowe czïonowe, grzejprzez promieniowanie i aĝ 70% przez konniki miedziane oraz konwektory.
wekcjÚ.
Wybór uzaleĝniony jest od materiaïu, z jaSzczególnym rodzajem grzejników sÈ konkiego wykonano instalacjÚ. Gdy jest miewektory. OddajÈ one poprzez konwekcjÚ
dziana, grzejniki aluminiowe sÈ dopuszponad 80% ciepïa. Poniewaĝ wiÚkszoĂÊ poczalne jedynie pod warunkiem zastosowawietrza idzie do góry, nie nagrzewa siÚ nienia odpowiednich inhibitorów korozji
potrzebnie Ăciana za grzejnikiem, nie prze(zwiÈzków, które powodujÈ znaczne spogrzewa siÚ teĝ powietrze wokóï samego
wolnienie zjawiska korozji). Przy grzejniurzÈdzenia. Jednak nagromadzenie siÚ ciekach stalowych uĝycie inhibitora jest zalepïego powietrza pod sufitem wpïywa niekocane, ale niekonieczne. Problemu nie bÚrzystnie na rozkïad temperatury w podzie, jeĝeli instalacja bÚdzie wykonana
mieszczeniu. W wiÚkszoĂci konwektorów
z tworzyw sztucznych.
zasilajÈca je woda przepïywa rurkami mieWspomniane ĝeliwne ĝeberka nie sÈ jedydzianymi, do których przylega oĝebrowanie
nymi grzejnikami czïonowymi, spotykanykonwekcyjne z blachy aluminiowej. Miemi obecnie w instalacjach c.o. Produkowadziane rurki majÈ maïÈ pojemnoĂÊ wodnÈ,
ne sÈ one takĝe z aluminium i stali, w pozatem do uzyskania wiÚkszej
staci elementów o spïaszczomocy cieplnej potrzeba duĝenym, zwiÚkszajÈcym poWA¿NY PARAMETR
go grzejnika. Grzejniki konwierzchniÚ oddawania ciepïa
wektorowe majÈ maïÈ pojemfroncie. Poniewaĝ szybko siÚ W grzejnikach istotna jest
noĂÊ wodnÈ, wiÚc szybko reanagrzewajÈ i równie szybko moc grzewcza. Jest ona
gujÈ na zmiany temperatury.
stygnÈ, moĝna wïÈczaÊ je w ni- podawana przez produWszystkie grzejniki wïÈczane
skotemperaturowe instalacje centa urzÈdzenia w waw nowoczesne instalacje mogÈ
c.o. Stalowe grzejniki mogÈ tach (W) i zawsze jest odbyÊ wyposaĝone w automatymieÊ takĝe postaÊ okrÈgïych niesiona do konkretnych
kÚ. Zawory termostatyczne
rur, a grzejnik moĝe byÊ zesta- parametrów wody zasilasÈ wprawdzie maïo przydatne,
wiony nawet z kilkudziesiÚciu jÈcej. Przykïadowo, oznajeĂli pracÈ instalacji steruje
moduïów. DziÚki takiej budo- czenie 90/70/20 informuautomatyka kotïa czy pogodowie bardzo ïatwo zestawiÊ je, ĝe aby w pomieszczewa, jednak Ăwietnie sprawdzÈ
urzÈdzenie o odpowiedniej niu uzyskaÊ temperaturÚ
siÚ w pomieszczeniach zamocy grzewczej. W grzejni- 20°C, woda zasilajÈca pomkniÚtych, w których chcekach czïonowych okoïo 30% winna mieÊ 90°C, a pomy utrzymywaÊ temperaturÚ
ciepïa jest wypromieniowywa- wrotna 70°C. DobierajÈc
niĝszÈ niĝ w pozostaïej czÚĂci
ne, a reszta oddawana jest na moc grzejnika trzeba teĝ
domu.
drodze konwekcji.
uwzglÚdniÊ rodzaj jego
Po zamontowaniu zaworu hyObecnie jednak najpopular- wykoñczenia. Powierzchdraulik reguluje tzw. nastawÚ
niejsze sÈ grzejniki pïytowe – nia metaliczna (np. grzejniwstÚpnÈ, dziÚki której tak sapowstajÈ przez poïÈczenie ki chromowane czy powlemo ciepïa woda grzewcza jest
dwóch specjalnie tïoczonych kane miedziÈ) lepiej niĝ ladoprowadzana do wszystkich
arkuszy blach stalowych. Po kierowana przewodzi ciegrzejników. ZaletÈ nastawy
zgrzaniu, pomiÚdzy nimi two- pïo sprawiajÈc, ĝe grzejnik
wstÚpnej jest teĝ to, ĝe nie
rzÈ siÚ kanaliki, którymi prze- bÚdzie miaï w rzeczywistomoĝe zaistnieÊ sytuacja,
pïywa ciepïa woda. Od niej z Ăci mniejszÈ moc.
kiedy jednoczesne zakrÚcekolei nagrzewa siÚ caïy grzejtyp 10
wymiana systemu grzewczego.qxd
06-11-02
10:36
Page 117
wymiana systemu grzewczego
rozdzielacz
Zawory termostatyczne pozwalajÈ na sterowanie temperaturÈ
poszczególnych grzejników (fot. Comap)
posadzka
nie zaworów zatrzyma ruch wody w instalacji powodujÈc przegrzanie kotïa.
Dalej temperaturÚ ustawia rÚcznie sam
uĝytkownik, w zakresie od kilku do ok.
30°C. Wiele gïowic termostatycznych
ma ogranicznik obrotu pozwalajÈcy na
trwaïe zapamiÚtanie dwóch wartoĂci
temperatury. W ten sposób jednym ruchem pokrÚtïa moĝna ustawiaÊ grzanie
na dzieñ i na noc.
UĝywajÈc zaworów termostatycznych warto
wiedzieÊ, ĝe po zakoñczeniu sezonu grzewczego naleĝy je maksymalnie otworzyÊ. Nie
tylko dlatego, ĝe w caïej instalacji powinna
byÊ woda, ale teĝ z tego powodu, ĝe znajdujÈca siÚ w nich membrana, ĂciĂniÚta zaworem, pod wpïywem stosunkowo wysokiej
temperatury latem, moĝe ulec uszkodzeniu
lub trwale siÚ odksztaïciÊ.
CIEP’O Z POD’OGI?
Ten sposób ogrzewania jest coraz bardziej
popularny, m.in. dlatego, ĝe moĝna obniĝyÊ
temperaturÚ wody zasilajÈcej, a zatem
oszczÚdziÊ na paliwie do kotïa. DuĝÈ jego
zaletÈ jest teĝ bardzo korzystny rozkïad
temperatury w pomieszczeniu. Ciepïo nie
krÈĝy bowiem wokóï Ăcian, tylko rozchodzi
siÚ równomiernie po caïym pomieszczeniu
– od podïogi ku sufitowi. Swoistym grzejnikiem jest betonowa wylewka akumulujÈca ciepïo. JeĂli poddajemy gruntownej modernizacji instalacjÚ centralnego ogrzewania powinniĂmy nastawiÊ siÚ na wodne
ogrzewanie podïogowe. Ograniczeniem
moĝe byÊ tylko znaczne podniesienie poziomu podïogi – spowodowane gruboĂciÈ
wylewki. Ten sam parametr powoduje takĝe, ĝe takie ogrzewanie ma duĝÈ bezwïadnoĂÊ cieplnÈ. Ograniczone sÈ teĝ moĝliwoĂci wyboru posadzki, chociaĝ wiele materiaïów siÚ nadaje – informujÈ o tym oznaczenia producentów. Raz wykonanego
ogrzewania nie moĝna juĝ zmieniÊ bez
gruntownego remontu podïogi i instalacji.
Jednak jego eksploatacja jest tañsza niĝ instalacji grzejnikowych.
Do zasilania podïogówki wystarczy niskotemperaturowy kocioï c.o. NajczÚĂciej
inwestorzy stosujÈ rozwiÈzania ïÈczÈce tradycyjne ogrzewanie z podïogowym.
W pokojach umieszcza siÚ wiÚc grzejniki,
a podïogówkÚ w holu, ïazience i kuchni,
czyli tam, gdzie posadzka moĝe byÊ odczuwana jako chïodna.
Ogrzewana podïoga moĝe mieÊ zresztÈ
róĝnÈ temperaturÚ i to nie tylko w poszczególnych pomieszczeniach, ale takĝe
w obrÚbie jednego. Uzyskuje siÚ to dziÚki
automatyce oraz gÚstszym uïoĝeniu rur
grzewczych w tzw. strefach brzegowych,
czyli pod oknami i wzdïuĝ Ăcian zewnÚtrznych. Przewody mogÈ byÊ ukïadane w wÚĝownicÚ lub meander. Poniewaĝ
rur siÚ nie ïÈczy, kaĝdy odcinek jest oddzielnym obwodem grzewczym, przy
czym wszystkie obwody zbiegajÈ siÚ
w rozdzielaczu.
Przewody ogrzewania podïogowego ukïada
siÚ na izolacji cieplnej ze styropianu lub
twardej pianki poliuretanowej, umieszczonej na stropie. Konieczne jest oddzielenie
konstrukcji podïogówki od Ăcian taĂmÈ dylatacyjnÈ. Do ogrzewania podïogowego
uĝywa siÚ rur z tworzyw sztucznych z powïokÈ antydyfuzyjnÈ ze specjalnego tworzywa lub aluminium albo odpowiedniÈ
warstwÈ wewnÈtrz. W wodnym ogrzewaniu
podïogowym znajdujÈ teĝ zastosowanie
miÚkkie rury miedziane, które sprzedawane sÈ w zwojach.
rura grzewcza
folia
polietylenowa
mocowanie rur
jastrych
izolacja cieplna
Zarówno izolacja termiczna, jak i wylewka
znacznie podniosÈ wysokoĂÊ podïogi
OdstÚpy miÚdzy rurami sÈ okreĂlone w projekcie. W równym ich uïoĝeniu pomagajÈ
nadrukowane na przykrywajÈcej termoizolacjÚ folii – aluminiowej lub polietylenowej
– kratki (raster) oraz szyny montaĝowe lub
specjalne wypustki. MiÚdzy rurami, w wyznaczonych miejscach, umieszcza siÚ czujniki temperatury. Gdy instalacja jest zmontowana, przeprowadza siÚ próbÚ ciĂnieniowÈ, a nastÚpnie zalewa caïoĂÊ betonowÈ wylewkÈ. Jej gruboĂÊ musi byÊ taka, ĝeby nad
rurami byïo go co najmniej 5 cm.
Q
Dane teleadresowe wiodÈcych producentów
oraz przykïadowe ceny produktów podajemy
na nastÚpnej stronie.
CIEP’O NA DWA SPOSOBY
Ogrzewanie konwekcyjne polega na emitowaniu przekazywaniu ciepïa przez Ăcianki grzejnika bezpoĂrednio do otaczajÈcego je powietrza. Ogrzane powietrze unosi siÚ do góry,
a na jego miejsce napïywa chïodne. Ten obieg
nazywa siÚ konwekcjÈ (inaczej: unoszeniem).
Drugim sposobem jest ogrzewanie przez promieniowanie. Kaĝda ciepïa powierzchnia wysyïa (emituje) promieniowanie elektromagnetyczne. Przenika ono swobodnie przez powietrze, ale jest teĝ pochïaniane przez Ăciany,
Przy ogrzewaniu konwencyjnym powietrze unosi
siÚ do góry
meble i sprzÚty domowe. Tak wiÚc stajÈ siÚ
one specyficznymi grzejnikami.
Oddawaniu ciepïa przez promieniowanie nie towarzyszy intensywny ruch powietrza, w pobliĝu
grzejnika jest wiÚc cieplej niĝ w reszcie pomieszczenia. Z kolei przy ogrzewaniu konwekcyjnym
ciepïe powietrze gromadzi siÚ przy suficie, podczas gdy w nogi jest chïodniej.
Kaĝdy grzejnik oddaje ciepïo i przez konwekcjÚ,
i przez promieniowanie. Ale udziaï tych sposobów jest róĝny w róĝnych konstrukcjach.
W ogrzewaniu przez promieniowanie ciepïo „odbija siÚ”
od Ăcian do Ărodka pomieszczenia
11−12
2006
117
wymiana systemu grzewczego.qxd
06-11-02
10:36
Page 118
REMONT
info rynek
Ile kosztuje wymiana kotïa?
Firmy
Podane ceny to wersja minimum. W trakcie prac modernizacyjnych moĝe okazaÊ siÚ konieczna
zmiana obiegów grzewczych, zamontowanie odpowietrzników, zmiana tras rur itp.
Kotïy gazowe
nowy
kocioï
gazowy
tradycyjny
gazowy
kondensacyjny
olejowy
na paliwa
staïe
gazowy z zamkniÚtÈ
komorÈ spalania
tak
nie stosuje siÚ
nie stosuje siÚ
tak
nie stosuje siÚ
nie stosuje siÚ
nie stosuje siÚ
nie stosuje siÚ
tak
stary kocioï
gazowy tradycyjny*
gazowy
kondensacyjny
nie stosuje siÚ
olejowy
tak
tak
ACV POLSKA
054 412 56 00 www.acv.pl
ATLANTIC POLSKA 022 423 32 00 www.atlantic-polska.pl
BAXI ROCA CALEFACCION
032 254 47 63 www.baxi-roca.com
BOREN ENERGIA NOVA
071 348 30 30 www.boren.com.pl
CICHEWICZ
023 662 60 01 www.cichewicz.com
EWFE POLONIA
058 342 12 61 www.ewfe.com.pl
FONDITAL NOVA FLORIDA POLSKA
012 646 97 51 www.fondital.pl
IMMERGAS POLSKA 042 684 52 74 www.immergas.com.pl
MERLONI TERMOSANITARI (ARISTON, CHAFFOTEAUX &
MAURY)
012 420 52 75 www.mtsgroup.pl
MORA POLSKA (ATMOS)
061 855 27 15 www.mora.com.pl
ROBERT BOSCH (JUNKERS)
0801 600 801 www.junkers.pl
SAUNIER DUVAL
022 323 01 80 www.saunierduval.pl
SCHEER
046 863 12 99 www.scheer.com.pl
TERMET
074 854 15 05 www.termet.com.pl
THERMOSTAHL POLAND
022 758 40 96 www.thermostahl.pl
ULRICH
022 811 02 74 www.ulrich.com.pl
VAILLANT
022 323 01 00 www.vaillant.pl
VIESSMANN
071 360 71 00 www.viessmann.pl
WOLF – TECHNIKA GRZEWCZA
022 516 20 60 www.wolf-polska.pl
Kotïy olejowe
na paliwa staïe
tak
tak
tak
nie stosuje siÚ
tak
nie stosuje siÚ
tak
gazowy z zamkniÚtÈ
komorÈ spalania
nie stosuje siÚ
BUDERUS
061 816 71 01 www.buderus.pl
DE DIETRICH TECHNIKA GRZEWCZA (olejowo-ggazowe)
071 345 00 51
www.dedietrich.com.pl
FERROLI POLAND (gazowo-oolejowe)
032 473 31 00 www.ferroli.com.pl
KLIMOSZ (VIADRUS) 032 475 21 77 www.klimosz.pl
LUMO (olejowo-ggazowe)
061 813 28 91 www.lumo.com.pl
WYTWÓRNIA KOT’ÓW C.O. „TILGNER”
062 742 10 03 www.tilgner.com.pl
Kotïy na paliwa staïe
kocioï gazowy kondensacyjny ........5000-12 000 zï
robocizna ...............................................300-500 zï
razem..............................................5300-112 500 zï
wymiana kotïa gazowego
tradycyjnego na gazowy
z zamkniÚtÈ komorÈ spalania **
kocioï z zamkniÚtÈ
komorÈ spalania................................4000-9000 zï
robocizna ...............................................300-500 zï
razem .................................................4300-99500 zï
wymiana kotïa olejowego na
gazowy tradycyjny
wymiana kotïa olejowego na
gazowy kondensacyjny
kocioï gazowy ....................................3000-8000 zï
instalacja kotïa z uruchomieniem .........300-500 zï
razem .................................................3300-88500 zï
kocioï gazowy kondensacyjny ........5000-12 000 zï
robocizna ...............................................300-500 zï
razem..............................................5300-112 500 zï
W info rynku wykorzystano zdjÚcia firm: Ferroli, Scheer, De Dietrich, Mora, Saunier Duval.
wymiana kotïa gazowego
tradycyjnego na gazowy
kondensacyjny
wymiana kotïa olejowego na
gazowy z zamkniÚtÈ komorÈ
spalania
kocioï z zamkniÚtÈ komorÈ
spalania .............................................4000-9000 zï
robocizna ...............................................300-500 zï
razem .................................................4300-99500 zï
wymiana kotïa na paliwa
staïe na kocioï olejowy
kocioï olejowy.................................4000-10 000 zï
zbiornik (z osprzÚtem i montaĝem) ......ok. 2000 zï
robocizna ...............................................300-500 zï
razem..............................................6300-112 500 zï
**Uwaga! Taka wymiana ma sens wtedy, kiedy postanowiliĂmy zmieniÊ usytuowanie kotïa, np. przenieĂÊ go z kotïowni
do ïazienki.
wymiana kotïa na paliwa staïe
na kocioï gazowy tradycyjny
kocioï gazowy ....................................3000-8000 zï
wkïad kominowy
(ze stali nierdzewnej)..........................500-1000 zï
robocizna ...............................................500-800 zï
razem .................................................4000-99800 zï
wymiana kotïa na paliwo staïe
na gazowy
z zamkniÚtÈ komorÈ spalania
kocioï z zamkniÚtÈ
komorÈ spalania.............................4000-9000 zï
wkïad kominowy
(ze stali nierdzewnej).......................500-1000 zï
robocizna ............................................500-800 zï
razem...........................................5000-110 800 zï
WiÚcej... ceny, firmy, produkty, kalkulatory, artykuïy
Kliknij na www.budujemydom.pl/cozaile/ogrzewanie
CICHEWICZ - KOT’Y C.O.
023 662 60 01 www.cichewicz.com
EKO-CCAL
043 823 84 52 www.ekocal.pl
EKO-VVIMAR ORLA”SKI
077 400 55 91 www.eko-vimar.com.pl
KLIMOSZ
032 475 21 77 www.klimosz.pl
KOSTRZEWA
087 428 53 51
www.kostrzewa.com.pl
MORA POLSKA (ATMOS)
061 855 27 15 www.mora.com.pl
WYTWÓRNIA KOT’ÓW GRZEWCZYCH HEF
034 351 01 68 www.hef.com.pl
ZAK’AD METALOWO-KKOTLARSKI SAS
041 378 46 19 www.sas.busko.pl
ZAK’AD ¥LUSARSKO-KKOTLARSKI FELIKS SPYRA
032 210 34 31 www.spyra.pl
ZAK’AD PRODUKCYJNO-H
HANDLOWY STANIS’AW KRZACZEK
081 880 60 18 www.kotly.pulawy.pl
ZAK’ADY GÓRNICZO-M
METALOWE Z}BIEC
041 276 74 00 www.zebiec.com.pl
Kotïy elektryczne
ACV POLSKA
ELTERM
KOSPEL
054 412 56 00 www.acv.pl
056 686 93 05 www.elterm.pl
094 346 04 32 www.kospel.pl
wymiana kotïa na paliwa
staïe na gazowy
kondensacyjny
kocioï gazowy kondensacyjny......5000-12 000 zï
wkïad kominowy
(ze stali nierdzewnej)........................500-1000 zï
robocizna.............................................500-800 zï
razem ...........................................6000-113 800 zï
wymiana kotïa gazowego
z zamkniÚtÈ komorÈ spalania
na gazowy kondensacyjny
kocioï gazowy kondensacyjny .....5000-12 000 zï
robocizna ............................................300-500 zï
razem...........................................5300-112 500 zï
ceny brutto / oprac. Anna Laszuk
* z otwartÈ komorÈ spalania