Uczniowski dekalog prawa autorskiego

Raport Dyrektora Szkoły – Ochrona
praw autorskich
Uczniowski dekalog prawa autorskiego
Drodzy Uczniowie!
Polskie prawo umożliwia różnego rodzaju formy nieodpłatnego korzystania
z dzieł stanowiących rezultat pracy twórczej. Należy jednak pamiętać przy tym
o 10 najważniejszych zasadach:
1 KOPIUJ DLA WŁASNEGO UŻYTKU
Jeżeli wydawca bądź twórca zgodził się na upublicznienie
książki, a Ty ją kupiłeś w księgarni, dostałeś w prezencie lub
wypożyczyłeś z biblioteki, możesz dla swoich potrzeb (bo np.
chciałbyś ją czytać w podróży, ale boisz się, że się zniszczy)
wykonać jej kopię, skserować lub zeskanować i przechowywać w pamięci komputera.
2 NIE PRZESADZAJ Z LICZBĄ KOPII
Ktoś napisał tę książkę, poświęcając swój czas, środki i umiejętności. Sztab ludzi sprawił, by trafiła ona do Ciebie. Ktoś musiał
w nią uwierzyć i zapłacić za pracę autora, redaktorów i dystrybucję. Bądź uczciwy i nie nadużywaj swoich uprawnień.
3 NIE KUPUJ GOTOWYCH KOPII
Jest bardzo prawdopodobne, że osoba, która je wykonała,
zrobiła to nielegalnie.
4 DZIEL SIĘ TYLKO Z BLISKIMI…
Możesz książkę lub jej kopię przekazać do poczytania osobie
pozostającej z Tobą w relacji osobistej (np. mamie, babci, bratu, przyjaciołom). Możesz im też przesłać elektroniczną kopię
e-mailem lub zamieścić ją na portalu społecznościowym, ale
pod warunkiem, że dostęp do niej będą miały wyłącznie osoby pozostające z Tobą w relacji osobistej bądź towarzyskiej.
5 …I Z PRAWDZIWYMI ZNAJOMYMI
Pamiętaj, że relacja towarzyska nie dotyczy osób, których nie
znasz, bądź takich, z którymi co prawda łączą Cię wspólne zainteresowania, np. „lajkujecie” te same treści, wypowiadacie
się na podobne tematy, spotykacie w świecie wirtualnym, ale
Wasza relacja nie ma elementu prywatnego.
6 NIE UDOSTĘPNIAJ WSZYSTKIM
Gdyby każdy każdemu udostępniał książki (czy inne dzieła) w internecie, nikt by ich nie kupował. Z czego wówczas
utrzymywaliby się ich autorzy i wydawcy?
7 CYTUJ ZGODNIE Z ZASADAMI
Czasem przygotowując referat, wypracowanie czy prezentację, chcesz swoje stanowisko podeprzeć słowami kogoś znanego, będącego autorytetem w danej dziedzinie.
80
Powołując się na niego, zarówno pośrednio (przytaczając sens
wypowiedzi), jak i bezpośrednio (cytując), pamiętaj, by:
– napisać, że nie jest to Twój pogląd, stanowisko, ale cytujesz
innego człowieka,
– podać jego imię i nazwisko bądź pseudonim,
– wskazać źródło cytatu: pełny tytuł książki lub artykułu, rok
wydania, a w przypadku materiału zaczerpniętego z internetu również dokładny adres strony internetowej,
– oznaczyć cytat kursywą lub cudzysłowem.
8 NIE POPEŁNIAJ PLAGIATU
Jeśli w wypracowaniu prezentujesz cudze poglądy jako własne, jesteś plagiatorem. Szanuj osobę, której stanowisko przytaczasz, i robiąc to, oznacz autora oraz źródło cytatu.
9 ŚCIĄGAJĄC Z INTERNETU,
SZANUJ PRAWO
Pamiętaj:
– możesz ściągać tylko pliki, które pochodzą z legalnego
źródła, tzn. zostały rozpowszechnione zgodnie z prawem,
w tym za zgodą autora bądź wydawcy,
– to, że ktoś umieścił daną książkę bądź film w internecie, nie
świadczy o zgodności takiego zachowania z prawem i nie
jest dowodem, iż plik ten pochodzi z legalnego źródła,
– nawet jeśli zapłaciłeś za treści, które chcesz ściągnąć z internetu, nie oznacza to, że pochodzą one z legalnego źródła.
A KORZYSTAJ Z DOMENY
PUBLICZNEJ
To obszar, w którym znajdują się:
− akty normatywne (np. Konstytucja, ustawy, rozporządzenia) i ich projekty,
− orzeczenia sądów,
− dokumenty i materiały urzędowe,
− proste informacje prasowe,
− dzieła, których okres ochrony prawnoautorskiej już minął,
− opracowania sfinansowane ze środków publicznych.
Te materiały nie są chronione prawem autorskim, więc korzystanie z nich nie podlega ograniczeniom. Mimo to, jeśli
będziesz powoływać się na nie lub przytaczać ich fragmenty,
pamiętaj o podaniu autora (jeśli go wskazano) i źródła.
Opracowanie:
Lubomira Wengler, Ewa Adamska-Pietrzak
* Dekalog znajdą Państwo również na stronie www.czasopisma.abc.com.pl/ds/.
DYREKTOR SZKOŁY 4/2016