Szczegółowy rozkład materiału z

KATEDRA FILOLOGII ROSYJSKIEJ UNIWERSYTET RZESZOWSKI
35-959 Rzeszów, Al. Rejtana 16 B, bud. A3 ,tel. (17) 872-12-20; tel./fax: (17) 872-12-89
e-mail: [email protected] http://www.univ.rzeszow.pl/wfil/ifr/
Szczegółowy rozkład materiału z
Kultury rosyjskiego obszaru językowego
Rok akad.: 2010/2011
Rok: II studia stacjonarne pierwszego stopnia
Kierunek: filologia
Specjalność: filologia rosyjska od podstaw z językiem angielskim
Specjalizacja: nauczycielska/ rosyjski i angielski język biznesu / komunikacja interkulturowa w
sferze biznesu
Forma zajęć: wykład
Wymiar godzin: 2 godz. w. w sem. zimowym = 30 godz.
ECTS: 1
Prowadzący zajęcia: dr Henryk Grzyś
Autor: dr Henryk Grzyś
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
Tematyka
Rys historyczny folkloru rosyjskiego. Geneza folkloru. Jego cechy. System
gatunkowy
Rosyjska poezja obrzędowa – pieśni, zaklęcia i zamawiania. Poezja
„nieobrzędowa”: epickie gatunki prozatorskie, epickie gatunki wierszowane,
gatunki liryczne – charakterystyka ogólna
„Drobne” gatunki folkloru rosyjskiego: czastuszki, zagadki, przysłowia i zwroty
przysłowiowe – charakterystyka, przykłady, teksty. Rosyjskie bajki ludowe i ich
rodzaje – teksty 3 bajek
Byliny i ich cykle. Bohaterowie bylin. Poetyka – ogólna charakterystyka. Bylina Ilja
Muromiec i Słowik rozbójnik – analiza utworu
Rosyjskie pieśni historyczne i balladowe. Podania i legendy – tematyka,
bohaterowie, poetyka. Rosyjski teatr i dramat ludowy (Pietruszka, rajok, betlejka)
Staroruskie freski i mozaiki. Kompozycyjne rozmieszczenie fresków i mozaik w
świątyniach – jego istota, zasady. Perspektywa skrócona. Najwybitniejsi malarze
staroruscy .
Ikona – jej rodowód, funkcja, estetyka. Perspektywa odwrócona, kolorystyka,
zasady kompozycyjne. Sztuka zdobnicza staroruskich rękopisów (rękopisy
iluminowane )
Kultura Rusi pogańskiej. Obyczaje plemienne. Wschodniosłowiańskie wierzenia i
mity. „Wyższa” i „niższa” mitologia. Pierwsza reforma religijna Włodzimierza
Chrześcijańska kultura dawnej Rusi. Chrzest Rusi i jego znaczenie dla jej kultury.
Legenda o tym, jak Włodzimierz Światosławowicz wybierał wiarę a prawda
historyczna. „Droga świętości” i „droga kultury” na Rusi Kijowskiej Pierwsi ruscy
święci. Dwuwiara na Rusi. Specyfika rosyjskiego „śmiechu”. Istota „jurodstwa”
Kultura rosyjska na progu „nowych czasów”( XV-XVI wiek) – wzrost
pierwiastka osobowego w życiu społecznym i kulturalnym. „Wielka smuta” i jej
następstwa obyczajowo-kulturowe. Barok rosyjski i jego cechy szczególne
Kultura rosyjskiego Oświecenia. Historyczno-kulturowy sens i cel reform Piotra
I . Specyfika rosyjskiego Oświecenia. Sprzeczności w kulturze rosyjskiej wieku
XVIII
Rosyjska kultura klasyczna (wiek XIX). Powstanie, rozwój i sprzeczności w
kulturze klasycznej. Listy filozoficzne Piotra Czaadajewa. Okcydentaliści i
Liczba
godzin
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
KATEDRA FILOLOGII ROSYJSKIEJ UNIWERSYTET RZESZOWSKI
35-959 Rzeszów, Al. Rejtana 16 B, bud. A3 ,tel. (17) 872-12-20; tel./fax: (17) 872-12-89
e-mail: [email protected] http://www.univ.rzeszow.pl/wfil/ifr/
13.
14.
15.
słowianofile. Ruch radykalny w Rosji (rewolucyjni demokraci, narodnicy). Filozofia
Włodzimierza Sołowjowa i Konstantego Leontjewa
Kultura „Wieku Srebrnego”. Klasyczna kulturowa spuścizna XIX stulecia a
„Srebrny Wiek”. „Kulturalny renesans”. Pluralizm kultury – ideowe, filozoficzne i
estetyczne prądy kultury. Relatywizm. Poszukiwania syntezy. „Nieszczęście”
kultury „Srebrnego Wieku”
Rosyjska kultura radziecka. Leninowska koncepcja kultury. Kultura orężem
bolszewizmu. Radziecka kultura totalitarna – geneza i rozwój. Twórcy kultury w
ruchu dysydenckim. Istota i specyfika kultury radzieckiej w ogóle
Rosyjska kultura na emigracji. Powstanie żelaznej kurtyny. Rozłam w kulturze
rosyjskiej: radziecka i emigracyjna. Fale emigracji i główne ośrodki kultury
emigracyjnej. Kultura epoki postradzieckiej – rosyjski postmodernizm
2
2
2
Literatura:
1 .L.Bazylow, Historia nowożytnej kultury rosyjskiej, Warszawa 1986
2 .Ł.G.Bieriozowaja, N.P.Bierlakowa, Istorija russkoj kultury, cz.1-2, Moskwa 2006
3. Encikłopiedija. Mir russkoj kultury, Moskwa 2000
4. N.I.Krawcow, S.G.Łazutin, Russkoje narodnoje tworczestwo, Moskwa 1987
5. I.W.Kondakow, Kultura Rossii. Kratkij oczerk istorii i teorii. Uczebnoje posobije, Moskwa 2007
6. D.Lichaczow, W.Lichaczowa, Artystyczna spuścizna dawnej Rusi a współczesność, Warszawa 1977
7. R.Łużny, Rosyjska literatura ludowa, Warszawa 1977
8. J.S.Riabcew, Istorija russkoj kultury. XX wiek. Uczebnoje posobije, Moskwa 2004
9. W.F.Szapowałow, Rossijewiedienije. Uczebnoje posobije dla wuzow, Moskwa 2001