Zalacznik do Sprawozdania_2005

Transkrypt

MINISTERSTWO ZDROWIA
Załącznik do Sprawozdania z realizacji ustawy
o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
w okresie
1 stycznia – 31 grudnia 2005 roku
(zgodnie z artykułem 20 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 –
tekst jednolity z późniejszymi zmianami) Sprawozdanie corocznie przedstawiane
jest przez Radę Ministrów Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, 2006
Załącznik do Sprawozdania z realizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
w 2005 roku
Opracowanie:
PAŃSTWOWA AGENCJA ROZWIĄZYWANIA
PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH
2
w 2005 roku
1. Programy Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych realizowane w
województwach.............................................................................................................................. 7
1.1. Województwo Dolnośląskie ...........................................................................................7
1.2. Województwo Kujawsko – Pomorskie ........................................................................21
1.3. Województwo Lubelskie...............................................................................................32
1.4. Województwo Lubuskie ...............................................................................................38
1.5. Województwo Łódzkie .................................................................................................48
1.6. Województwo Małopolskie ..........................................................................................54
1.7. Województwo Mazowieckie ........................................................................................63
1.8. Województwo Opolskie ............................................................................................. 102
1.9. Województwo Podkarpackie ..................................................................................... 113
1.10. Województwo Podlaskie.......................................................................................... 116
1.11. Województwo Pomorskie ........................................................................................ 122
1.12. Województwo Śląskie.............................................................................................. 128
1.13. Województwo Świętokrzyskie ................................................................................ 138
1.14. Województwo Warmińsko – Mazurskie................................................................. 147
1.15. Województwo Wielkopolskie.................................................................................. 153
1.16. Województwo Zachodniopomorskie ...................................................................... 161
2. Działalność innych instytucji oraz organizacji i środowisk wzajemnej pomocy ........ 171
2.1. Instytut Psychiatrii i Neurologii ................................................................................ 171
2.2. Fundacja Bene Vobis ................................................................................................. 177
2.3. Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno – Pedagogicznej .......................... 197
2.4. ETOH Fundacja Rozwoju Profilaktyki, Edukacji i Terapii Problemów
Alkoholowych.................................................................................................................... 199
2.5. Fundacja “Masz Szansę”............................................................................................ 203
2.6. Fundacja Mederi......................................................................................................... 205
2.7. Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej .................................................................. 208
2.8. Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Uczestników Programu Rozwoju Osobistego . 212
2.9. Pracownia Alternatywnego Wychowania................................................................. 212
2.10. Stowarzyszenie Nowa Kultura ................................................................................ 217
2.11. Stowarzyszenie Producentów i Dziennikarzy Radiowych oraz Fundację
„Trzeźwy Umysł”. ............................................................................................................. 220
2.12. Stowarzyszenie Przyjaciół Ośrodka Socjoterapeutycznego „Wspólny Dom”
w Wildze ............................................................................................................................ 225
2.13. Towarzystwo Pomocy MłodzieŜy ........................................................................... 227
2.14. Wielkopolskie Stowarzyszenie Kuratorów Sądowych .......................................... 240
Tabele .......................................................................................................................................... 245
Tabela – Uchwały organów gminy dotyczące profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych przyjęte w Polsce w 2005 roku. ........................................... 246
Tabela – Lokalne ograniczenia i zakazy w zakresie sprzedaŜy napojów
alkoholowych w Polsce w 2005 roku ............................................................................... 247
Tabela – Limit punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych uchwalony przez
gminy na terenie województwa w Polsce w 2005 roku .................................................. 248
Tabela – Liczba punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych w Polsce w 2005 roku .. 249
Tabela – Liczba jednorazowych zezwoleń oraz zezwoleń wydanych
przedsiębiorcom i jednostkom Ochotniczej StraŜy PoŜarnej w Polsce w 2005 roku.... 250
Tabela – Liczba wydanych zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych
w Polsce w 2005 roku........................................................................................................ 251
3
w 2005 roku
Tabela – Interwencje podjęte przez gminy, w związku z naruszeniem przepisów
ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
w Polsce w 2005 roku........................................................................................................ 252
Tabela – Programy z zakresu przestrzegania przepisów ustawy o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dla sprzedawców napojów
alkoholowych w Polsce w 2005 roku ............................................................................... 253
Tabela – Wykaz gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych
w Polsce w Polsce w 2005 roku........................................................................................ 254
Tabela – Osoba odpowiedzialna za koordynację gminnego programu profilaktyki
i rozwiązywania problemów alkoholowych w Polsce w 2005 roku .............................. 255
Tabela – Zawód i forma zatrudnienia osoby odpowiedzialnej za koordynację
gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
w Polsce w 2005 roku........................................................................................................ 256
Tabela – Rodzaje zespołów działających w ramach gminnych komisji w
województwach w Polsce w 2005 roku ........................................................................... 257
Tabela – Grupy pomocowe i samopomocowe w Polsce w 2005 roku........................... 258
Tabela – Interwencje gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych – pomoc dla osób z problemem alkoholowym w Polsce
w 2005 roku........................................................................................................................ 259
Tabela – NajwaŜniejsze działania podjęte przez gminy na terenie województw
w celu zwiększenia dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej
dla osób uzaleŜnionych i współuzaleŜnionych od alkoholu w Polsce w 2005 roku. .... 260
Tabela – Finansowanie przez gminy w województwie działań zwiększających
dostępność pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób z problemem
alkoholowych w Polsce w 2005 roku............................................................................... 261
Tabela – Klienci punktów konsultacyjnych dla osób z problemem alkoholowym
w Polsce w 2005 roku........................................................................................................ 262
Tabela – Liczba pracowników oraz finansowanie punktów konsultacyjnych
dla osób z problemem alkoholowym w ramach gminnych programów
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w Polsce w 2005 roku.......... 263
Tabela – Centra Integracji Społecznej w Polsce w roku 2005........................................ 264
Tabela – Prace gminnej komisji – pomoc ofiarom przemocy w Polsce
w 2005 roku........................................................................................................................ 265
Tabela – NajwaŜniejsze działania podjęte przez gminy, w celu zwiększenia
dostępności pomocy dla ofiar przemocy w Polsce w 2005 roku.................................... 266
Tabela – „Odrębność” punktów konsultacyjno – interwencyjnych dla ofiar
przemocy w rodzinie od punktów, w których udzielane są porady osobom
uzaleŜnionym od alkoholu i członkom ich rodzin w Polsce w 2005 roku ..................... 267
Tabela – Gminny system przemocy w rodzinie w Polsce w 2005 roku. ....................... 268
Tabela – Działania podejmowane były przez gminną komisję wobec członków
rodzin, w których dochodziło do przemocy w Polsce w 2005 roku............................... 269
Tabela – Szkolne programy profilaktyczne w Polsce w 2005 roku ............................... 270
Tabela – Pozaszkolne (środowiskowe) programy profilaktyczne w Polsce
w 2005 roku........................................................................................................................ 271
Tabela – Szkolne i pozaszkolne (środowiskowe) programy profilaktyczne;
podsumowanie w Polsce w 2005 roku ............................................................................. 272
Tabela – Świetlice realizujące program socjoterapeutyczny w Polsce
w 2005 roku. ...................................................................................................................... 273
Tabela – Świetlice realizujące program opiekuńczo – wychowawczy w Polsce
w 2005 roku........................................................................................................................ 274
4
w 2005 roku
Tabela – Świetlice realizujące program socjoterapeutyczny i opiekuńczo –
wychowawczy; podsumowanie w Polsce w 2005 roku .................................................. 275
Tabela – Inne działania profilaktyczne skierowane do dzieci i młodzieŜy
w Polsce w 2005 roku. ...................................................................................................... 276
Tabela – Programy interwencyjno – profilaktyczne dla młodzieŜy z problemami
alkoholowymi (np. upijającej się) w Polsce w 2005 roku .............................................. 277
Tabela – Profilaktyczne programy pracownicze oraz szkolenia z zakresu wczesnej
diagnozy i krótkiej interwencji w Polsce w 2005 roku ................................................... 278
Tabela – Działania na rzecz doŜywiania dzieci w Polsce w 2005 roku ......................... 279
Tabela – Pozalekcyjne zajęcia sportowe realizowane przez gminy na terenie
województwa w Polsce w 2005 roku. .............................................................................. 280
Tabela – Działania gmin z zakresu edukacji publicznej dotyczącej profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych w Polsce w 2005 roku................................. 281
Tabela – Działania gmin na rzecz przeciwdziałania nietrzeźwości kierowców
w Polsce w 2005 roku........................................................................................................ 282
Tabela – Współpraca między gminami w ramach realizacji gminnego programu
Tabela – Współpraca między gminami a samorządem powiatu w ramach realizacji
w Polsce w 2005 roku........................................................................................................ 284
Tabela – Współpraca między gminami a samorządem województwa w ramach
realizacji gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów
Tabela – Ocena współpracy z samorządem województwa – pełnomocnikiem
zarządu województwa ds. profilaktyki i rozwiązywania problemów
Tabela – Badania naukowe, diagnozy i sondaŜe z zakresu profilaktyki
i rozwiązywania problemów alkoholowych zrealizowane na terenie gmin
w Polsce w 2005 roku. ...................................................................................................... 287
Tabela – Finansowanie działań organów gminy dotyczących profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych w Polsce w 2005 roku................................. 288
Tabela – Finansowanie poszczególnych zadań w ramach gminnych programów
Tabela – Zestawienie wykonania dochodów gmin, miast na prawach powiatu i
województw z tytułu wpływów z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaŜ
napojów alkoholowych (par 048) i wydatków poniesionych w rozdziale 85154 –
Przeciwdziałanie alkoholizmowi w 2005 roku (w zł). .................................................... 290
5
w 2005 roku
6
w 2005 roku
1. Programy Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych realizowane w województwach*
1.1. Województwo Dolnośląskie
W 2005 roku zadania z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych realizowane były w ramach następujących zadań:
1. Wspieranie i udzielanie pomocy samorządom lokalnym w realizacji gminnych
programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
W 2005 roku w województwie dolnośląskim w ramach tego zadania podjęto następujące
zadania:
• W dniu 30 listopada 2005r. Sejmik Województwa Dolnośląskiego podjął Uchwałę nr
XLVIII/653/2005 w sprawie przyznania z budŜetu województwa dolnośląskiego
dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialnego na dofinansowanie realizacji
zadań z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. W ramach
ww. uchwały przyznano następujące dotacje:
– 3.000, 00 zł dla gminy Nowa Ruda na dofinansowanie zakupu wyposaŜenia do
„Niebieskiego Pokoju” mieszczącego się w Komisariacie Policji Nowa Ruda;
– 2.500, 00 zł dla gminy miejskiej Polanica Zdrój na dofinansowanie zakupu
wyposaŜenia „Niebieskiego Pokoju” mieszczącego się w siedzibie Komisariatu
Policji w Polanicy Zdroju;
– 4.800, 00 zł dla gminy miejskiej Oława na dofinansowanie zakupy wyposaŜenia
„Niebieskiego Pokoju” mieszczącego się jednostce Komendy Powiatowej Policji
w Oławie.
Środki finansowe przekazane gminom pozwoliły przede wszystkim we wszystkich
„Niebieskich Pokojach” zamontować tzw. lustra weneckie oraz doposaŜyć je w taki
sposób, aby przesłuchania dzieci odbywały się w warunkach przyjaznych, jak
najbardziej „zbliŜonych do naturalnych”.
Zaznaczyć trzeba, Ŝe środki finansowe z budŜetu województwa dolnośląskiego
pozwoliły ww. gminom sfinalizować działania, których realizacja zapisana była
w gminnych programach profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych juŜ
od kilku lat, niestety samorządy gminne (przy współpracy policji) nie były w stanie
samodzielnie sfinalizować zadań.
• W dniu 16 grudnia 2005 roku Sejmik Województwa Dolnośląskiego przyjął Uchwałę
nr XLIX/683/2005 w sprawie przyznania z budŜetu województwa dolnośląskiego
dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialnego na dofinansowanie realizacji
zadań z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. W ramach
ww. uchwały podjęto decyzję o przyznaniu dotacji celowej na realizację Rządowego
programu „Świetlica, Praca, StaŜ – socjoterapia w środowisku wiejskim” w pięciu
gminach na terenie województwa dolnośląskiego. Realizacja załoŜeń programowych
zgodnie z uchwałą przewidziana jest na okres: 1 styczeń – 31 marzec 2006r. (tzw.
pilotaŜ) oraz 1 kwiecień 2006 – 31 marzec 2007r. Program jest realizowany w
następujących gminach:
– gmina Kostomłoty – 2 placówki,
– gmina Mietków – 1 placówka,
– gmina śarów – 1 placówka,
– gmina Szczytna – 1 placówka,
*
Rozdział zawiera teksty sprawozdań z realizacji wojewódzkich programów profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych nadesłane przez Urzędy Wojewódzkie oraz Urzędy Marszałkowskie.
7
w 2005 roku
– gmina Góra – 1 placówka.
Na realizację programu województwo dolnośląskie przeznaczyło kwotę: 444.000, 00
zł. Realizacja działań związanych z wdraŜaniem programu „Świetlica, Praca, StaŜ –
socjoterapia w środowisku wiejskim” rozpoczęła się w województwie dolnośląskim
praktycznie w październiku 2004 roku, kiedy to podczas narady szkoleniowej z
pełnomocnikami prezydentów/ burmistrzów/ wójtów ds. profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych z województwa dolnośląskiego, przedstawiono załoŜenia
programu oraz uzyskano pierwsze zgłoszenia do pilotaŜu. Do końca 2004 r.
prowadzone były równieŜ spotkania z burmistrzami i wójtami w gminach
zainteresowanych uczestnictwem w pilotaŜu projektu. W listopadzie 2004 r. odbyły
się równieŜ rozmowy kwalifikacyjne z kandydatami do pracy w świetlicach z
programem socjoterapeutycznym a następnie spotkanie organizacyjne w Urzędzie
Zakwalifikowane
osoby
Marszałkowskim
Województwa
Dolnośląskiego.
uczestniczyły równieŜ w szkoleniach, które odbywały się w listopadzie i grudniu w
Fundacji Etoh w Warszawie. Na przełomie roku 2004/2005 odbywały się równieŜ
spotkania staŜowe dla kandydatów do pracy prowadzone przez trenerów –
superwizorów Polskiego Towarzystwa Psychologicznego oraz wizytacje planowanych
do uruchomienia placówek. W 2005 r. trwały konsultacje i uzgodnienia formalne
związane z podpisaniem porozumienia pomiędzy promotorami programu (Minister
Polityki Społecznej, Minister Gospodarki i Pracy, Minister Zdrowia i Marszałek
Województwa), które zostało podpisane dnia 5 lipca 2005r, a faktycznie przekazane
Marszałkowi Województwa Dolnośląskiego w listopadzie 2005r. W związku z
powyŜszym nie było moŜliwe wcześniejsze podjęcie decyzji o przekazaniu środków
finansowych z budŜetu województwa dolnośląskiego, choć przez cały 2005 r. trwały
intensywne prace nad wdroŜeniem programu (dodatkowe konsultacje i spotkania z
zainteresowanymi gminami, wizytacje placówek, spotkania dla kandydatów do pracy
w świetlicach itp.).
• Organizacja dwóch konferencji szkoleniowych dla pełnomocników prezydentów/
burmistrzów/ wójtów ds. profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych:
– Konferencja Wiosenna odbyła się w terminie 18 – 20 kwietnia 2005r. w
Piechowicach – udział wzięło ok. 100 osób. Konferencja poświęcona była m.in.
omówieniu nowych procedur wydatkowania środków publicznych w oparciu o
ustawę „Prawo zamówień publicznych”, sytuacji lecznictwa odwykowego na
terenie województwa dolnośląskiego ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji
nieletnich oraz ustaleniom obszarów współpracy pomiędzy samorządami
terytorialnymi województwa dolnośląskiego a Urzędem Marszałkowskim
Województwa Dolnośląskiego w 2005r. Uczestnicy narady mogli takŜe wziąć
udział w warsztatach poświęconych „wypaleniu zawodowemu i radzeniu sobie z
tym problemem” prowadzonych przez trenerów pracujących według zasad
wynikających z teorii NLP. Na zadanie wydatkowano ok. 7.000, 00 zł
– Konferencja Jesienna odbyła się w dniach 25 – 27 października 2005r. w
Szklarskiej Porębie – udział wzięło ok. 75 osób. Na naradzie omówiono
następujące tematy: „Wzory konsumpcji alkoholu w Polsce w latach 2002 – 2005
oraz postawy i zachowania Polaków wobec róŜnych aspektów problemów
alkoholowych”, „Norweski Mechanizm Finansowy i Mechanizm Finansowy
EOQ”, „Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie”, „Procedura interwencji
wobec przemocy w rodzinie – Niebieska Karta”, „Raport n/t monitorowania
problemów narkotykowych w województwie dolnośląskim”, „Ustawa o
przeciwdziałaniu narkomanii i konstrukcja gminnych programów profilaktyki i
przeciwdziałania narkomanii”. Podsumowano równieŜ działania z zakresu
8
w 2005 roku
profilaktyki i rozwiązywania problemów uzaleŜnień realizowane przez Urząd
Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego w I półroczu 2005r. oraz
przedyskutowano plany i rekomendowane działania na 2006 r. Na zadanie
wydatkowano ok. 5.200, 00 zł.
Ponadto w ramach tego zadania udzielano na bieŜąco konsultacji
merytorycznych w zakresie realizacji gminnych programów profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych, oraz innych zadań wynikających z
ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (m.in.
wydawanie zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych).
2. Prowadzenie szkoleń dla przedstawicieli społeczności lokalnych zaangaŜowanych w
działania profilaktyczne i naprawcze, w szczególności dla koordynatorów gminnych
programów oraz członków gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych:
Biuro ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów UzaleŜnień Urzędu
Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego w ramach realizacji „Dolnośląskiego
Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Zadań z Zakresu
Zapobiegania Narkomanii na lata 2004 – 2008” w 2005 roku realizowało szkolenia w ww.
zakresie. Ze względów proceduralnych część szkoleń realizowana była poprzez tzw.
zakup usług u róŜnych podmiotów z zastosowaniem „Ustawy Prawo zamówień
publicznych”, część realizowały organizacje pozarządowe wyłonione w ramach
konkursów ofert, zgodnie z Ustawą o poŜytku publicznym i wolontariacie oraz przez
pracowników biura w ramach pełnienia obowiązków słuŜbowych (głównie szkolenia
gminnych komisji ds. profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych). PoniŜej
szkolenia „zakupione” w ramach procedury zamówień publicznych.
• „Program grupowej Pomocy Psychologicznej dla Studentów” (92 godz., 2 grupy
12 – osobowe), przeprowadziła Wrocławska Pracownia Psychoedukacji i Terapii
„PLUS” dla studentów wrocławskich uczelni w terminie pomiędzy marcem a
grudniem 20005 roku. Celem tego programu było zwiększenie samoświadomości
młodych ludzi, poczucie pewności siebie i w związku z tym poczucie sprawstwa
i odpowiedzialności za swoje Ŝycie. Uczestnikami zajęć byli studenci do 25 roku
Ŝycia, na stałe zameldowani w województwie dolnośląskim, którzy potrzebują
pomocy psychologicznej z powodu problemów emocjonalnych i zaburzeń w
funkcjonowaniu społecznym.
• Program szkoleniowy dla pracowników świetlic środowiskowych, profilaktyczno –
wychowawczych, socjoterapeutycznych i innych – kurs podstawowy, I stopień
(125 godz., grupa 16 osób). Zajęcia odbywały się od maja do września 2005r.
w dwóch grupach (14 i 13 osób) z gmin: Jaworzyna Śl., Chocianów, Ciepłowody,
Kłodzko, DzierŜoniów, Przerzeczyn Zdrój, Siechnice, Udanin, Pieszyce,
Nowogrodziec, Bolesławiec, lwówek Śl., Jawor, Dobromierz, Roztoka, Legnica,
Wińsko. Szkolenia były przeznaczone dla osób, które pracują bądź będą pracować w
świetlicach środowiskowych, socjoterapeutycznych. Koszt: 32. 050, 00zł.
• Program szkoleniowy dla pracowników świetlic środowiskowych, profilaktyczno –
wychowawczych, socjoterapeutycznych i innych – kurs zaawansowany, II stopień.
(125 godz., grupa 16 osób) przeprowadziła Wrocławska Pracownia Psychoedukacji
i Terapii „PLUS”. Zajęcia odbywały się od maja do października 2005 celem tego
Programu było podniesienie fachowości pracowników świetlic środowiskowych
zwłaszcza w obszarach asertywności, socjoterapii, i rozwiązywania konfliktów za
pomocą negocjacji i mediacji. Uczestnikami byli mieszkańcy gmin: Kostomłoty,
Głogów, Lubin, Krotoszyce, WadroŜe Wielkie, Chocianów, Udanin, Bolków. Koszt
Programu: 16. 025, 00 zł.
9
w 2005 roku
• Superwizja zespołowa, której celem jest zwiększenie kompetencji zawodowych i
rozwój osobisty poprzez rozwiązywanie problemów pojawiających się w
bezpośredniej pracy z dziećmi, młodzieŜą i rodzinami. przeprowadzono od maja do
grudnia 2005 roku w dwóch grupach (12 i 9 osób) w cyklu 6 comiesięcznych spotkań.
Program ten przeprowadziła Wrocławska Pracownia Psychoedukacji i Terapii
„PLUS” Uczestnicy zameldowani w gminach: Góra, Cieszków, Milicz, Krośnice,
DzierŜoniów, Oława, Piechowice. Koszt Programu – 6.850, 00 zł.
• Program profilaktyki uzaleŜnień realizowany w środowisku akademickim”
realizowany był na terenie Uniwersytetu Wrocławskiego od maja do grudnia 2005
roku. Odbiorcami byli studenci, nauczyciele akademiccy, pracownicy administracyjni
uczelni w liczbie około 200. Oprócz szkoleń i warsztatów dla nauczycieli
akademickich
i
pracowników
administracyjnych
prowadzono
zajęcia
psychoedukacyjne dla studentów oraz dyŜury w Punkcie Konsultacyjnym. Koszt –
22.000, 00 zł.
• „Program zajęć edukacyjno – warsztatowych dla kierowców prowadzących pod
wpływem alkoholu. Realizowany był przez Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek
Medycyny Pracy gdzie odbyło się 12 edycji zajęć psychokorekcyjnych dla osób, które
prowadziły pojazd w stanie nietrzeźwości i utraciły prawo jazdy. Liczba uczestników
wyniosła 152 w wieku pomiędzy 22 – 59 lat. Koszt 23.620, 00 zł.
3. Wspieranie rozwoju i modernizacji usług terapeutycznych dla osób uzaleŜnionych od
alkoholu i członków ich rodzin – utworzenie Wojewódzkiego Ośrodka Terapii
UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia oraz wdraŜanie Rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 31 grudnia 1999 r. w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, zasad
funkcjonowania i rodzajów zakładów lecznictwa odwykowego oraz udziału innych
zakładów opieki zdrowotnej w sprawowaniu opieki nad osobami uzaleŜnionymi od
alkoholu (Dz.U. z 2000 r., nr 3, poz.44).
• W dniu 31 maja 2005 r. Zarząd Województwa Dolnośląskiego przyjął Uchwałę nr
2534/II/05 w sprawie przyznania dotacji podmiotowych dla samodzielnych
publicznych zakładów opieki zdrowotnej, w których funkcjonują oddziały leczenia
odwykowego:
– Wojewódzki Ośrodek Terapii UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia we
Wrocławiu przy Specjalistycznym Zespole Psychiatrycznej Opieki
Zdrowotnej:
Remont sal terapeutycznych i pomieszczeń MłodzieŜowego Oddziału Dziennego
Terapii UzaleŜnień (I etap – parter) – dofinansowanie w kwocie 138.720, 00 zł
Dofinansowanie obowiązkowych szkoleń pracowników stacjonarnych oddziałów
leczenia odwykowego (Studium Pomocy Psychologicznej, Studium Terapii
UzaleŜnień, StaŜe, Szkolenia i Warsztaty Certyfikacyjne Terapeutów UzaleŜnień,
superwizje i podtrzymanie certyfikatu) – w kwocie 20.140, 00 zł
Program „Spotkania absolwentów”, Trening Zapobiegania Nawrotom Picia”,
Grupa wsparcia dla rodziców, których dzieci uŜywają substancji
psychoaktywnych, Monitorowanie przebiegu i efektów terapii – dofinansowanie w
kwocie 33.140, 00 zł
– Zakład Leczenia Odwykowego dla Osób UzaleŜnionych od Alkoholu w
Czarnym Borze:
Dofinansowanie remontu jadalni i toalet dla pacjentów w wysokości 134.701, 00 zł.
Dofinansowanie programów: Terapia Dorosłych Dzieci Alkoholików,
Zapobieganie Nawrotom Choroby, Maratony, Zjazdy absolwentów i sesje rodzinne w
10
w 2005 roku
leczenia odwykowego (Studium Terapii UzaleŜnień, Studium Pomocy
Psychologiczne, Szkoła Letnia, superwizje) w wysokości 34.335, 00 zł.
– Wojewódzki Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Sieniawce:
Dofinansowanie remontu i doposaŜenia w meble oddziału Terapii UzaleŜnienia od
Alkoholu w Sieniawce w wysokości 49.250, 00 zł
Dofinansowanie remontu dachu w wysokości 10.335, 00 zł
Dofinansowanie treningu Asertywnych Zachowań Abstynenckich, Zapobiegania
Nawrotom Picia, Zjazdów Absolwentów w kwocie 22.200, 00 zł
leczenia odwykowego w kwocie 4.348, 00 zł.
– Wojewódzki Szpital Psychiatryczny w Złotoryi:
leczenia odwykowego w wysokości 29.160, 00 zł.
• W dniu 25 października 2005 r. Zarząd Województwa Dolnośląskiego przyjął kolejną
Uchwałę (nr 3094/II/05) w sprawie przyznania dotacji podmiotowych dla
samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, w których funkcjonują
oddziały leczenia odwykowego. Zgodnie z powyŜszą uchwałą środki finansowe
zostały przekazane następującym placówkom:
– Wojewódzki Ośrodek Terapii UzaleŜnień i WspółuzaleŜnienia we Wrocławiu
na: remont łazienek i toalet (jeden pion), remont elewacji ściany czołowej
budynku oraz naprawę pokrycia dachowego nad remontowanymi
pomieszczeniami przygotowywanego oddziału dziennego młodzieŜowego w
DoposaŜenie poszczególnych komórek ośrodka zgodnie z wymogami Narodowego
Funduszu Zdrowia oraz Nadzoru Sanitarno – Epidemiologicznego (m.in. sprzęt
komputerowy, meble, sprzęt RTV i AGD) w kwocie 101.610, 00 zł
– Zakład Lecznictwa Odwykowego dla Osób UzaleŜnionych od Alkoholu w
Czarnym Borze na: remont łazienek (kontynuacja), prace projektowe dotyczące
sanitariatów, inspektorat nadzoru budowlanego, projekty architektoniczne w
zakresie remontu jadalni oraz instalacji windy dla osób niepełnosprawnych, zakup
mebli w kwocie 212.237, 00 zł. WyŜej wymienione zadania są pierwszym etapem
długofalowego planu modernizacji Zakładu Lecznictwa Odwykowego dla Osób
UzaleŜnionych w Czarnym Borze. Modernizacja prowadzona jest m.in. w celu
uruchomienia całodobowego oddziału terapii uzaleŜnień dla młodzieŜy.
– Wojewódzki Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Bolesławcu na:
doposaŜenie w sprzęt i oprogramowanie komputerowe niezbędne w procesie
terapii na oddziale terapii uzaleŜnień od alkoholu w kwocie 4.500, 00 zł oraz
obowiązkowe szkolenia pracowników stacjonarnych oddziałów leczenia
odwykowego (Studium Przeciwdziałania Przemocy) w kwocie 2.000, 00 zł.
4. Zwiększanie dostępności pomocy terapeutycznej dla osób uzaleŜnionych od alkoholu
przebywających w zakładach karnych:
Nawiązanie współpracy z zakładami karnymi i aresztami śledczymi w celu
upowszechniania w zakładach penitencjarnych programów edukacyjno – terapeutycznych
dla osób uzaleŜnionych od alkoholu oraz programów dla sprawców przemocy.
W 2005 roku na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego
Okręgowy Inspektorat SłuŜby Więziennej przeprowadził w Areszcie Śledczym w
DzierŜoniowie „Program Psychokorekcyjny dla Kierowców zatrzymanych za jazdę w
stanie nietrzeźwości”. Celem tego Programu jest ochrona społeczeństwa przed moŜliwymi
tragicznymi skutkami prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu w przyszłości.
11
w 2005 roku
Program przeprowadzono w postaci 3 spotkań po około 4 godziny dla grupy 11 osób,
które dokonały przestępstwa prowadząc pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości i
odbywają karę pozbawienia wolności.
Koszt zadania: 2.000, 00 zł.
5. WdraŜanie metod wczesnej diagnozy i krótkich interwencji wobec naduŜywających
alkoholu pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej – edukacja lekarzy i innych
pracowników słuŜby zdrowia w zakresie jej stosowania w praktyce lekarzy
rodzinnych: w 2005 r. nie realizowano tego zadania.
6. Wspieranie rozwoju nowoczesnych programów profilaktycznych realizowanych w
środowisku szkolnym i rodzinnym oraz w grupach podwyŜszonego ryzyka:
PowyŜsze zadanie realizowane było głównie poprzez prowadzenie konkursów ofert dla
organizacji pozarządowych prowadzących działalność w przedmiotowym zakresie.
W 2005 roku przeprowadzono dwa konkursy: na tzw. zadania całoroczne oraz na
organizację wypoczynku letniego (dla grup, które w ciągu roku uczestniczyły stałej pracy
socjoterapeutycznej, terapeutycznej, profilaktycznej itp.). PoniŜej wykaz zadań,
podmiotów je realizujących oraz wysokość kwot przeznaczonych na poszczególne
zadania:
Nazwa Podmiotu
Zadanie
Kwota udzielonej
dotacji
Fundacja „Maraton”
Zgodne pokolenia – MOWT
13 050, 00
Głogów
Fundacja „Non Licet” Ośrodek Interwencji Kryzysowej dla
11 514, 00
Wrocław
Ofiar Przemocy w Rodzinie
Fundacja Pomocy
34 000, 00
WdraŜanie nowoczesnych
Biednym Dzieciom „Ut programów profilaktycznych i
Unum Sint” Świdnica wspieranie placówek prowadzących
działalność zapobiegawczą”
„MoŜemy sobie pomóc”
28 328, 00
Głogów
Fundacja „Praesterno” Profilaktyka MłodzieŜowej Patologii
43 520, 00
Wrocław
Społecznej
Fundacja „Merkury”
„Podajmy dłoń młodzieŜy
19 978, 00
Wałbrzych
wychodzącej z uzaleŜnienia od
alkoholu”
Fundacja „Merkury”
MłodzieŜowi animatorzy profilaktyki
24 747, 00
Wałbrzych
uzaleŜnień”
Fundacja „Kalos Kai
„Psychoprofilaktyka dla studentów”
24 863, 00
Agatos” Wrocław
Fundacja „Praesterno”, Zlot 2005 – obóz wypoczynkowo –
5 500, 00
Wrocław
profilaktyczny dla młodzieŜy
zagroŜonej patologią społeczną
Fundacja „Merkury”, Lato twórczych spotkań”
9 846, 00
Wałbrzych
21 700, 00
MoŜna inaczej III – obóz
Głogów
aktywizujący dla dzieci i młodzieŜy
Fundacja „Alert”
Organizacja wypoczynku dzieci i
21 000, 00
Wrocław
młodzieŜy z rodzin alkoholowych”
Fundacja „ Tobiaszki” Kolonie letnie dla dzieci ze świetlicy
5 000, 00
Wrocław
profilaktyczno – wychowawczej
12
w 2005 roku
TOBIASZKI”
Fundacja Pomocy
Biednym Dzieciom „Ut
Unum Sint” Świdnica
Fundacja „Nasze
Dzieci” śarów
Fundacja „Kairos”
Wrocław
Polskie Stowarzyszenie
na rzecz Osób z
Upośledzeniem
Umysłowym koło w
Wałbrzychu
„Obóz profilaktyczno –
wychowawczy w Pobierowie”
6 600, 00
Nasze Dzieci pod śaglami”
5 000, 00
Kolonia edukacyjo – wychowawcza
„Rozwiń swoje skrzydła”
„Empatia, asertywność,
porozumienie” Program profilaktyki
alkoholowej skierowany do osób
niepełnosprawnych intelektualnie z
sześciu gmin z powiatu
wałbrzyskiego
Towarzystwo Przyjaciół Praca z dziećmi i rodziną zagroŜoną
Dzieci
uzaleŜnieniami w placówce wsparcia
dziennego „zmieńmy narzekanie na
działanie”
Wrocławskie
„Człowiek” Pracownia
Stowarzyszenie
Profilaktyczno – Artystyczna
Kreatywnych Inter –
Kultura
Dolnośląskie
Program z zakresu pomocy
Stowarzyszenie
społecznej i redukcji szkód „STREET
„Return” Wrocław
WORKERS”
Stowarzyszenie
Pomocna dłoń – system działań
Pomocy „Akson”
terapeutyczno – edukacyjnych dla
Wrocław
ofiar przemocy w rodzinie
Centrum Przyjaźni Dziecięcej –
Stowarzyszenie
Przyjaciół Dzieci
Pomoc psychologiczno –
Chorych „Serce”,
pedagogiczna dla rodzin
Świdnica
dysfunkcyjnych z powiatu
świdnickiego
Klub Krzewienia
Integracja Środowiska
Abstynencji i
Abstynenckiego
Trzeźwości „Odnowa”
Wrocław
Towarzystwo Rozwoju Działania interwencyjne,
Rodziny Wrocław
terapeutyczne, szkoleniowe na rzecz
nieletnich ofiar przemocy i naduŜyć
seksualnych w rodzinach z
problemami alkoholowymi
Stowarzyszenie
„Scena pod gruszą” teatr objazdowy
Inicjatyw Twórczych
Legnica
TPD – oddział
Zajęcia edukacyjno – informacyjne
Powiatowy Wałbrzych
5 000, 00
24 200, 00
6 236, 00
14 880, 00
13 518, 00
6 462, 00
16 220, 00
28 227, 00
21 284, 00
15 527, 00
18 700, 00
13
w 2005 roku
Dolnośląskie
Towarzystwo
Zapobiegania
Patologiom
Społecznym „Kuźnia”
Wrocław
Stowarzyszenie
„Gminna Szkoła
Reymontowska” w
Witoszycach
Centrum Profilaktyki
Dzieci i MłodzieŜy
Gawrosz
Dolnośląskie
Stowarzyszenie Osób
Niepełnosprawnych
Stowarzyszenie
Profilaktyki i
Profesjonalnej Pomocy
„Subsidium”
Stowarzyszenie na
rzecz Higieny Zdrowia
Psychicznego
Stowarzyszenie
Edukacji „ALFA”
Stowarzyszenie Dla
Dzieci i MłodzieŜy
„Szansa”
Stowarzyszenie
„JESTEM”
Środowiskowa profilaktyka
uzaleŜnień
76 800, 00
„Nie jesteś sam/a”
28 842, 00
Centrum Profilaktyki Dzieci i
MłodzieŜy „ Skrawek Błękitu”
18 820, 00
„Pomagając innym – pomagasz
sobie”
6 498, 00
Reintegracja i ograniczanie szkód
zdrowotnych – pracownik uliczny
DyŜury we wrocławskim
TELEFONIE ZAUFANIA
9 200, 00
Klub Integracji Społecznej
23 265, 00
MłodzieŜowy Klub Środowiskowy
55 104, 00
Szkolenie z zakresu profilaktyki
uzaleŜnień dla nauczycieli powiatu
dzierŜoniowskiego i ząbkowickiego
Polskie Stowarzyszenie „Empatia, asertywność,
na rzecz Osób z
porozumienie” Program profilaktyki
Upośledzeniem
alkoholowej skierowany do osób
Umysłowym koło w
niepełnosprawnych intelektualnie z
Wałbrzychu
sześciu gmin z powiatu
wałbrzyskiego
Dolnośląskie
Program z zakresu pomocy
Stowarzyszenie
społecznej i redukcji szkód „STREET
„Return” Wrocław
WORKERS”
Stowarzyszenie
Pomocna dłoń – system działań
Pomocy „Akson”
terapeutyczno – edukacyjnych dla
Wrocław
ofiar przemocy w rodzinie
Stowarzyszenie
Centrum Przyjaźni Dziecięcej –
Przyjaciół Dzieci
Pomoc psychologiczno –
pedagogiczna dla rodzin
Świdnica
dysfunkcyjnych z powiatu
świdnickiego
14
11 400, 00
4 817, 00
10 000, 00
10 000, 00
10 000, 00
10 000, 00
w 2005 roku
Klub Krzewienia
Abstynencji i
Trzeźwości „Odnowa”
Wrocław
Towarzystwo Rozwoju
Rodziny Wrocław
Dolnośląskie
Towarzystwo
Zapobiegania
Patologiom
Społecznym „Kuźnia”
Wrocław
Stowarzyszenie „Szkoła
Reymontowska” w
Witoszycach
Stowarzyszenie
'Demokratyczna Unia
Kobiet”
Stowarzyszenie na
Rzecz Integracji i
Usamodzielnienia
„Dom w Głogowie”
Wrocławski Klub
Abstynentów
„Starówka” Wrocław
Integracja Środowiska
Abstynenckiego
18 658, 00
Działania interwencyjne,
terapeutyczne, szkoleniowe na rzecz
nieletnich ofiar przemocy i naduŜyć
seksualnych w rodzinach z
problemami alkoholowymi
Środowiskowa profilaktyka
uzaleŜnień realizowana na bazie
klubów środowiskowych
20 000, 00
20 000, 00
Kolonie letnie „Indiańskie Wakacje”
14 354, 00
„Uczę siebie” integracyjne kolonie
terapeutyczne
17 000, 00
Poprzez aktywny wypoczynek do
zdrowych postaw społecznych „Sobą
być – zdrowo być”
10 000, 00
Wypoczynek letni dla dzieci i
młodzieŜy defaworyzowanej
społecznie wraz z programem
profilaktycznym”
Kolnie dla dzieci i młodzieŜy –
zdrowie i wypoczynek w Harcówce –
Wakacje 2005
10 000, 00
Strzelińskie
Stowarzyszenie Na
Rzecz Profilaktyki i
Rozwiązywania
Problemów UzaleŜnień
Klub Krzewienia
Abstynencji i
Trzeźwości
„Promienie”
Towarzystwo Przyjaciół „Eko – wędrówki”
Dzieci Zarząd Oddziału
Miejskiego Radków
Noworudzkie
Obóz wędrowny – Wakacje na
Stowarzyszenie Pro
turystycznych szlakach Podlasia”
Publico Bono Nowa
Ruda
AZS AWF Wrocław
„Letni obóz sportowo –
profilaktyczny”
10 000, 00
5 000, 00
3 000, 00
6 000, 00
15
w 2005 roku
15 000, 00
Stowarzyszenie Na
Wakacje z Przygodą – profilaktyczna
Rzecz Dzieci i
kolonia dla dzieci i młodzieŜy”
MłodzieŜy Wiejskiej
„Przywrócić Nadzieję”
Głogów
Towarzystwo Przyjaciół „Wypoczynek letni w górach dla
4 000, 00
Dzieci Oddział
dzieci i młodzieŜy z rodzin
Powiatowy w
alkoholowych”
Wałbrzychu
Towarzystwo Przyjaciół Kolonia profilaktyczno –
10 000, 00
Dzieci Oddział
terapeutyczna dla dzieci i młodzieŜy
Okręgowy Wałbrzych duŜego ryzyka zagroŜonych
uzaleŜnieniem”
„Organizacja Wypoczynku Letniego”
Klub Krzewienia
25 000, 00
Abstynencji i
Trzeźwości:ODNOWA
” Wrocław
„Wczasy rodzinne jako forma terapii
20 000, 00
Stowarzyszenie
w rodzinie dysfunkcyjnej”
Przyjaciół Dzieci
Świdnica
Stowarzyszenie
„Kolonie z programem
25 000, 00
Pomocy „Akson”
socjoterapeutycznym – lato 2005”
Wrocław
„Realizacja programów profilaktyki
41 000, 00
Komenda Chorągwi
uzaleŜnień na placówkach harcerskiej
Dolnośląskiej ZHP
Wrocław
Akcji Letniej – 2005”
Stowarzyszenie
Klub Integracji Społecznej
10 000, 00
Edukacji Społecznej
„ALFA”
Stowarzysz. dla Dzieci i MłodzieŜowy Klub Środowiskowy
20 000, 00
Młodz. „Szansa”
7. Wspieranie rozwoju systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinach alkoholowych
we współpracy z policją, pomocą społeczną, placówkami lecznictwa odwykowego,
powiatowymi centrami pomocy rodzinie oraz gminnymi komisjami rozwiązywania
problemów alkoholowych:
• współfinansowanie działalności dwóch Ośrodków Interwencji Kryzysowej dla Ofiar
Przemocy w Rodzinie,
• szkolenia dla gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych
w zakresie procedury „Niebieska Karta” oraz Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w
rodzinie.
8. Rozwój edukacji publicznej i szkolenia przedstawicieli róŜnych zawodów w zakresie
Edukację publiczną prowadzono głównie poprzez współfinansowanie druku
artykułów o tematyce uzaleŜnień od alkoholu i narkotyków w czasopiśmie studenckim
„Semestr”. Szkolenia jak w punkcie 2.
9. Monitorowanie stanu problemów alkoholowych na terenie całego województwa i w
wybranych gminach:
• zbieranie i opracowywanie danych statystycznych dotyczących problemów
alkoholowych, w tym przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
16
w 2005 roku
• gromadzenie bazy danych o miejscach i formach pomocy dla osób
z problemem alkoholowym oraz ofiar i sprawców przemocy domowej,
• pozyskiwanie za pośrednictwem Wojewódzkiego Ośrodka Terapii UzaleŜnienia i
WspółuzaleŜnienia oraz Narodowego Funduszu Zdrowia, danych nt. stanu lecznictwa
odwykowego w województwie dolnośląskim oraz ocena tych danych,
• współpraca
z
innymi
instytucjami
zajmującymi
się
profilaktyką
i rozwiązywaniem problemów alkoholowych w celu pozyskiwania przydatnych
danych do diagnozy problemów alkoholowych w województwie.
10. Wspieranie programów realizowanych przez instytucje i podmioty pozarządowe
zajmujące się rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz środowiska
wzajemnej pomocy:
Wspieranie programów realizowanych przez organizacje pozarządowe odbywało
się na drodze ogłaszanych konkursów ofert – jak w punkcie 6.
Wspieranie środowisk wzajemnej pomocy – współpraca merytoryczna i
organizacyjna z Dolnośląską Federacją Organizacji Pozarządowych Działających w
Obszarze Profilaktyki UzaleŜnienia od Alkoholu i WspółuzaleŜnienia.
11. Kontrola przestrzegania przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez podmioty prowadzące działalność
gospodarczą (podejmowanie interwencji wobec przypadków naruszenia zakazu
sprzedaŜy alkoholu nieletnim, sprzedaŜy napojów alkoholowych bez waŜnego
zezwolenia, prowadzenia reklamy napojów alkoholowych): Województwo
dolnośląskie włączyło się do realizacji ogólnopolskiej kampanii „Alkohol – nieletnim
dostęp wzbroniony”.
12. Inne
działania
określone
w
Wojewódzkim
Programie
Profilaktyki
i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, o których nie wspomina Narodowy
Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych:
Współprowadzenie dolnośląskiej bazy stowarzyszeń i klubów abstynenckich oraz
współorganizacja Dolnośląskiego Forum Klubów i Stowarzyszeń Abstynenckich,
organizacja i objęcie patronatem „Muzycznego Pikniku 2005”.
Jednocześnie informuję, iŜ Marszałek Województwa Dolnośląskiego w 2005 r.
wydał 54 zezwolenia na prowadzenie obrotu hurtowego napojami alkoholowymi do 4, 5%
zawartości alkoholu oraz piwem i 51 zezwoleń na prowadzenie w kraju obrotu hurtowego
napojami alkoholowymi powyŜej 4, 5% do 18% zawartości alkoholu, bez piwa.
Dodatkowo wydano 23 decyzje zmieniające do obowiązujących zezwoleń
i 3 zezwolenia na wyprzedaŜ napojów alkoholowych do 18% zawartości alkoholu.
Środki finansowe uzyskane z tytułu wydania ww. zezwoleń w 2005 roku:
2.084.819, 00 złotych.
PoniŜej krótkie podsumowanie i ocenę najwaŜniejszych działań podejmowanych przez
Samorząd Województwa Dolnośląskiego w całym okresie obowiązywania „Narodowego
Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na lata 2000 – 2005”.
W okresie obowiązywania ww. programu w województwie dolnośląskim został
uruchomiony Wojewódzki Ośrodek Terapii UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia we Wrocławiu
oraz zmodernizowany Zakład Lecznictwa Odwykowego od Alkoholu w Czarnym Borze.
Obie placówki w chwili obecnej pełnią rolę koordynacyjną lecznictwa odwykowego w
województwie dolnośląskim, realizują profesjonalne programy psychoterapii uzaleŜnienia i
współuzaleŜnienia, oraz stanowią ośrodki szkoleń i superwizji dla certyfikowanych
terapeutów uzaleŜnień. Zaznaczyć trzeba, iŜ w latach 2000 – 2005 lecznictwo odwykowe
przeszło gruntowną przemianę zarówno jeśli chodzi i podejście do pacjenta, jak i
modernizację bazy, system szkoleń pracowników. Dzięki moŜliwościom finansowym
17
w 2005 roku
województwa utrzymano praktycznie 100% finansowanie programów ponadpodstawowych
realizowanych na oddziałach odwykowych zarządzanych przez Marszałka Województwa
Dolnośląskiego, kierowanych m.in. do absolwentów programów terapeutycznych, osób
współuzaleŜnionych itp. (Narodowy Fundusz Zdrowia nie finansuje tych programów).
Kolejnym waŜnym przedsięwzięciem realizowanym w województwie dolnośląskim w
okresie obowiązywania „Narodowego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych na lata 2000 – 2005” było uruchomienie programu szkoleniowego dla
pracowników świetlic profilaktycznych, socjoterapeutycznych itp. (tzw. świetlic wiejskich) I i
II stopnia. Program realizowany jest corocznie od 1999 r. do chwili obecnej – w kaŜdej grupie
szkoleniowej pracuje ok. 16 osób. W trakcie realizacji został wzbogacony o element pracy
superwizyjnej. Stale modernizacji i koordynacji podlegają wszelkie programy szkoleniowe
realizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego i współpracujące
instytucje. Dzięki temu partnerzy lokalni (głównie przedstawiciele samorządów lokalnych)
mają dostęp do aktualnych profesjonalnych metod pracy z osobami z problemem
uzaleŜnienia, współuzaleŜnienia itp. Corocznie odbywają się 2 narady roboczo – szkoleniowe
dla pełnomocników prezydentów/ burmistrzów/ wójtów ds. profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych.
Sukcesem jest równieŜ rozwój działań systemowych w zakresie pomocy rodzinom, w
których występuje przemoc. Na terenie województwa dolnośląskiego uruchomione zostały
tzw. „Niebieskie Pokoje” – miejsca przyjaznych przesłuchań dzieci, które są ofiarami
przemocy. Stale realizowane są równieŜ szkolenia dla przedstawicieli róŜnych grup
zawodowych, które mają do czynienia z tą tematyką. Podnoszony jest równieŜ standard
realizacji procedury „Niebieska Karta” – zaznaczyć trzeba, iŜ w wielu gminach województwa
dolnośląskiego przynosi on wymierne efekty.
WaŜnym efektem działań podejmowanych w ramach „Narodowego Programu...”,
którego nie sposób nie wymienić jest równieŜ zintensyfikowanie działań podejmowanych
przez organizacje pozarządowe działające na polu przeciwdziałania uzaleŜnieniom.
ZauwaŜalny jest rozwój tych organizacji (zarówno jeśli chodzi o ich liczebność, ale takŜe o
profesjonalizm realizowanych działań) i ich obecność nie tylko na lokalnych rynkach.
Do deficytów naleŜy na pewno brak uregulowań prawnych związanych z
uczestnictwem nietrzeźwych kierowców w programach profilaktycznych, które w chwili
obecnej w 100% finansowane są ze środków Samorządu Województwa Dolnośląskiego.
Moim zdaniem istotna byłaby zmiana zapisów ustawowych w taki sposób, Ŝeby przynajmniej
część kosztów obciąŜała kierowcę – miałoby to zapewne duŜy wpływ na ograniczenie
zjawiska kierowania pojazdu pod wpływem środków odurzających.
Brak równieŜ profesjonalnych miejsc pomocy dla sprawców przemocy oraz ośrodków
szkoleniowych dla realizatorów takich działań. Stworzenie takich placówek pozwoliłoby na
rozwój systemu profesjonalnej pomocy sprawcom przemocy.
13. Informacja o działaniach podjętych przez Urząd Wojewódzki:
Na terenie województwa dolnośląskiego, w 2006 r.
1) wszystkie, to jest 169 rad gmin, uchwaliły gminny program profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych, tzn. zrealizowały ustawowe zadanie określone w art. 41 ust. 1
przywoływanej wyŜej ustawy,
2) 9 rad gmin, dokonało nowelizacji uchwał w zakresie liczby punktów sprzedaŜy napojów
zawierających powyŜej 4, 5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spoŜycia
poza miejscem sprzedaŜy jak i w miejscu sprzedaŜy, tj. zgodnie z kompetencją określoną
w art. 12 ust. 1 przywoływanej wyŜej ustawy,
18
w 2005 roku
3) 10 rad gmin, dokonało nowelizacji uchwał w zakresie, zasad usytuowania na terenie
gminy miejsc sprzedaŜy i podawania napojów alkoholowych, tj. zgodnie z kompetencją
określoną w art. 12 ust. 1 przywoływanej wyŜej ustawy,
4) 1 rada gminy, podjęła uchwałę wprowadzającą czasowy zakaz sprzedaŜy, podawania,
spoŜywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych, tj. zgodnie z kompetencją określoną
w art. 14 ust. 6 przywoływanej wyŜej ustawy.
W ramach kompetencji, określonych w art. 86 i 85, ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990
r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), Wojewoda
Dolnośląski, w 2005 roku:
1) wydał 14 rozstrzygnięć nadzorczych, związanych z naruszeniem prawa w:
a) 11 uchwałach, w sprawie uchwalenia gminnego programu profilaktyki
i rozwiązywania problemów alkoholowych,
b) 1 uchwale, w sprawie zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaŜy
i podawania napojów alkoholowych,
c) 1 uchwale, w sprawie liczby punktów sprzedaŜy napojów zawierających powyŜej 4,
5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spoŜycia poza miejscem
sprzedaŜy jak i w miejscu sprzedaŜy i zasad usytuowania na terenie gminy miejsc
sprzedaŜy i podawania napojów alkoholowych,
d) 1 uchwale dotyczącej „wyznaczenia miejsc na terenie gminy do prowadzenia
jednorazowej sprzedaŜy napojów alkoholowych”,
2) skierował 1 skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w związku z
naruszeniem prawa w treści uchwały w sprawie gminnego programu profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych.
W Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu, w oparciu o obowiązujące
regulacje ustawowe oraz Statut i Regulamin Urzędu, realizację zadań wojewody objętych
działami administracji rządowej w województwach, w zakresie ochrony zdrowia, w tym
odnoszących się do profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, merytorycznie
prowadzi Wydział Polityki Społecznej. Na realizacje tych zadań został wydzielony 1 etat
(starszego inspektora) w Oddziale Zdrowia tego Wydziału.
Realizowane są następujące podstawowe działania:
1) W ramach współpracy z Wydziałem Prawnym i Nadzoru, bieŜąco opiniowane są uchwały
rad gmin związane z prowadzeniem przez samorządy, jako zadania własne, zadań z
zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. W roku 2005, wykonano
224 takie opinie, to jest o 12% więcej niŜ w roku 2004. Opinie merytoryczne stanowią
materiał pomocniczy dla prawników prowadzących działania nadzorcze nad uchwałami
rad gmin. KaŜda uchwała, dotycząca przedmiotowej tematyki, nadsyłana przez
samorządy, poddawana jest opiniowaniu merytorycznemu.
2) W ramach współpracy z samorządami, szczególnie samorządami gminnymi, bieŜąco
udzielane są konsultacje merytoryczne dla pracowników samorządowych, radnych rad
gmin, członków gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych oraz
organizacji pozarządowych statutowo realizujących zadania z zakresu przeciwdziałania
problemom alkoholowym.
W roku 2005, udzielono:
– 269 konsultacji pracownikom samorządów gminnych, najczęściej tematycznie
dotyczących:
a) podstawowych elementów, jakie winna zawierać lokalna diagnoza problemów
alkoholowych,
19
w 2005 roku
b) interpretacyjnego doprecyzowania poszczególnych kategorii zadaniowych
nałoŜonych do realizacji samorządom gminnym,
c) rozwiązań organizacyjnych w zakresie realizacji gminnego programu profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych i podstawowych metod ich ewaluacji.
d) relacji pomiędzy zadaniami wynikającymi z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi a innymi ustawami dotyczącymi funkcjonowania
samorządów gminnych (ustrojowych i budŜetowych),
e) faktycznych relacji pomiędzy ilością punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych a
występującymi problemami alkoholowymi.
– 12 konsultacji członkom rad gmin, które głównie dotyczyły problematyki „jakie
zadania mogą być realizowane i finansowane ze środków jakie samorządy gminne
pozyskały z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych” i
jaka w tym zakresie pozostaje dowolność interpretacyjna.
– 26 konsultacji przedstawicielom gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych, najczęściej dotyczących:
a) statusu organizacyjnego gminnej komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych,
b) prawa do wynagrodzenia przysługującego członkom gminnej komisji
rozwiązywania problemów alkoholowych,
c) relacji pomiędzy gminną komisja rozwiązywania problemów alkoholowych a
„jednostką realizującą gminny program” po myśli zapisu w art. 41 ust. 2 ustawy o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
– 2 konsultacji, organizacjom pozarządowym, w zakresie uprawnień tych organizacji do
dostępu do samorządowych środków na profilaktykę i rozwiązywanie problemów
alkoholowych.
PowyŜsze działania stanowią kontynuację tych, jakie podjęto we Wrocławiu w 1992
roku i mają na celu wspieranie tworzenia i rozwijania profesjonalnego samorządowego,
systemu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
20
w 2005 roku
1.2. Województwo Kujawsko – Pomorskie
programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
W roku 2005 udzielono 160 konsultacji merytorycznych i organizacyjnych w
szczególności dla przewodniczących i członków gminnych komisji RPA oraz
pełnomocników/koordynatorów odpowiedzialnych za realizację gminnych programów
RPA. Pełnomocnik Zarządu Województwa uczestniczył równieŜ w 16 wizytach
konsultacyjnych z burmistrzami, wójtami oraz samorządowymi władzami gminnymi, w
21 wizytacjach realizacji gminnego programu, 40 przedmiotowych konferencjach,
seminariach, akcjach lokalnych organizowanych wspólnie przez województwo i gminy.
Podjęto równieŜ 35 interwencji w sprawie realizacji gminnych programów RPA.
2. Prowadzenie szkoleń dla przedstawicieli społeczności lokalnych zaangaŜowanych
w działania profilaktyczne i naprawcze, w szczególności dla koordynatorów
gminnych programów oraz członków gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych.
Zorganizowano i przeprowadzono:
• Konferencję Regionalną pn. „Społeczne uwarunkowania rozwiązywania problemów
uzaleŜnień w perspektywie samorządowej” dla przedstawicieli samorządów
wszystkich szczebli, koordynatorów gminnych programów PiRPA, członków
Gminnych Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, terapeutów,
pedagogów, pracowników pomocy społecznej, policji i straŜy miejskiej,
przedstawicieli organizacji pozarządowych realizujących programy profilaktyki
i rozwiązywania problemów uzaleŜnień z terenu województwa kujawsko –
pomorskiego.
• Szkolenie dla policjantów, będących członkami gminnych komisji rozwiązywania
problemów alkoholowych w zakresie rozwiązywania problemów uzaleŜnień.
• Szkolenie dla sądowych kuratorów zawodowych w zakresie rozwiązywania
problemów uzaleŜnień.
• Szkolenie dla realizatorów kampanii „Alkohol – nieletnim dostęp wzbroniony”.
UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia oraz wdraŜanie rozporządzenia Ministra Zdrowia
z 31 grudnia 1999 w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, zasad
funkcjonowania i rodzajów zakładów lecznictwa odwykowego (...) (Dz. U. Nr 3/2000
poz. 44)
Kontynuowano zadanie: LECZNICTWO ODWYKOWE WOTUiW w § 6220
dotacja celowa z budŜetu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji
inwestycji i zakupów inwestycyjnych innych jednostek sektora finansów publicznych
(ZOZ) na kwotę 1.986.549, 99 zł, były to:
– roboty adaptacyjno – modernizacyjne w obiekcie Wojewódzkiego Ośrodka Terapii
UzaleŜnień i WspółuzaleŜnienia.
Ponadto: WSNiPCh w Świeciu, w tym: oddziały uzaleŜnień – modernizacja obiektu i
zakup aparatury i sprzętu medycznego – 600.000 zł – dotacja z budŜetu województwa
przebywających w zakładach karnych
Dofinansowano zadania realizowane przez organizację pozarządową pn.
„Przyjazny Powrót II – Program Profilaktyki i Terapii UzaleŜnień oraz Reintegracji
Społecznej dla osób opuszczających zakłady karne i areszty śledcze” oraz konferencje
21
w 2005 roku
„Jakość profilaktyki i terapii uzaleŜnień a skuteczność procesu resocjalizacji w zakładach
karnych i aresztach śledczych”, na łączną kwotę 40.000 zł.
rodzinnych
Współorganizowano wraz z Wojewódzkim Ośrodkiem Terapii UzaleŜnień i
WspółuzaleŜnienia konferencje naukową pn. „Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach
w praktyce – moŜliwości i perspektywy”, którą dofinansowano kwotą 5.000 zł.
środowisku szkolnym i rodzinnym oraz w grupach podwyŜszonego ryzyka
W 2005 roku zrealizowano otwarty konkursy ofert na realizację:
• zadania pn. POMOC DLA OSÓB i RODZIN Z PROBLEMEM ALKOHOLOWYM.
DZIAŁANIA W GRUPACH PODWYśSZONEGO RYZYKA,
• zadania pn. „Wspieranie procesu reintegracji dla osób uzaleŜnionych od alkoholu
i narkotyków (po zakończonym programie psychoterapii w zakładzie lecznictwa
odwykowego), poprzez udział w programie i zajęciach realizowanych w Centrach
Integracji Społecznej lub w Klubach Integracji Społecznej”
• zadania PN. „Aktywizacja środowisk wiejskich w zakresie rozwiązywania problemów
alkoholowych, narkomanii i uzaleŜnień poprzez wsparcie tworzenia świetlic
socjoterapeutycznych z programem dotyczącym profilaktyki uzaleŜnień oraz wsparcie
tworzenie punktów konsultacyjnych rozwiązywania problemów alkoholowych,
narkomanii i innych uzaleŜnień”.
W ww. konkursach łącznie przyznano dotacje w kwocie 417.007, – zł dla 25
podmiotów na realizację 32 programów.
Zestawienie przyznanych dotacji z budŜetu województwa w 2005 roku w obszarze
przeciwdziałania uzaleŜnieniom:
L.p.
Oferent
Nazwa zadania – oferty
Cykl szkoleniowy liderów Związku
1.
Harcerstwa Polskiego w zakresie
ZHP Komenda Kujawsko – Pomorskiej
profilaktyki uzaleŜnień oraz
Chorągwi
przeciwdziałaniu patologiom w
z siedzibą w Bydgoszczy
środowiskach działania druŜyn
harcerskich
2.
Promowanie profilaktyki
ZHP Komenda Kujawsko – Pomorskiej
antyalkoholowej
Chorągwi
w środowiskach harcerskich druŜyn
z siedzibą w Bydgoszczy
„Nieprzetartego Szlaku” podczas
XXXIX Zlotu druŜyn harcerskich
Rekreacyjne festyny rodzinne i dla
3.
młodzieŜy szkolnej z programem
Stowarzyszenie Promocji Zdrowia i Pomocy
informacyjnym w zakresie
Rodzinie „Równe Szanse”
profilaktyki uzaleŜnień od alkoholu,
w Toruniu
narkomanii oraz profilaktyki
HIV/AIDS
Poradnictwo i pomoc terapeutyczna
4.
dla osób eksperymentujących ze
Towarzystwo „Powrót z U”
środkami psychoaktywnymi oraz dla
w Toruniu
członków ich rodzin w skali
województwa
22
w 2005 roku
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Polskie Towarzystwo Zapobiegania
Narkomanii
w Toruniu
Polskie Towarzystwo Zapobiegania
Narkomanii
w Bydgoszczy
Towarzystwo Profilaktyki
i Przeciwdziałania UzaleŜnieniom
w Toruniu
w Toruniu
w Toruniu
w Toruniu
Stowarzyszenie Wolontariuszy wobec
HIV/AIDS „Razem”
w Toruniu
Stowarzyszenie Wolontariuszy wobec
HIV/AIDS „Razem”
w Toruniu
Ogólnopolska Fundacja
na Rzecz Zapobiegania Narkomanii
w Toruniu
Działania terapeutyczne
i pomoc psychospołeczna
MłodzieŜowi Liderzy Profilaktyki
UzaleŜnień
Działania profilaktyczne oraz pomoc
terapeutyczna dla osób uzaleŜnionych
od nikotyny
Seminaria szkoleniowe dla grup
zawodowych z zakresu problematyki
uzaleŜnień
Program wsparcia i pomocy osobom
uzaleŜnionym, zakaŜonym HIV,
chorym na AIDS i ich rodzinom
„Razem bezpieczniej”
Program wsparcia i pomocy osobom
uzaleŜnionym, zakaŜonym HIV,
chorym na AIDS i ich rodzinom.
Program pomocy rodzinom pacjentów
uczestniczących w terapii Ośrodka
Terapii Odwykowej UzaleŜnień w
Toruniu „Zdrowieć razem”
Czysty indeks II
Fundacja „Wiatrak”
w Bydgoszczy
Grupa terapeutyczna dla dorosłych
dzieci alkoholików – grupa
akademicka
„Daj szansę” Fundacja na Rzecz Dzieci
Niepełnosprawnych
w Toruniu
Alkoholowy Zespół Płodowy – FAS
Poradnia dla dzieci i młodzieŜy
Stowarzyszenie „Pomoc rodzinie”
w Toruniu
18.
Polski Czerwony KrzyŜ
we Włocławku
20.
„Trzymaj z nami”
Profilaktyka uzaleŜnień w szkole, w
domu, na podwórku
Fundacja „Wiatrak”
w Bydgoszczy
17.
19.
Druga Wojewódzka Konferencja pn.
„Narkotykowa rzeczywistość”
Stowarzyszenie Rozwoju Wsi „Promyk
nadziei” śabienko
Fundacja Profilaktyki
Regionalny punkt konsultacyjny dla
rodziców dzieci zagroŜonych
problemem alkoholowym i
spoŜywających alkohol
POMARAŃCZOWA LINIA
Działania terapeutyczne
i profilaktyczne skierowane na
zmniejszenie zjawiska uzaleŜnień na
terenie powiatu lipnowskiego
Promocja zdrowia i zdrowego stylu
Ŝycia jako metoda przeciwdziałania
uzaleŜnieniom
„Przyjazny Powrót II – Nadzieja”
23
w 2005 roku
i Resocjalizacji „Druga Szansa”
w Toruniu
21.
Fundacja Profilaktyki
i Resocjalizacji „Druga Szansa”
w Toruniu
22.
Stowarzyszenie Inicjatywa
Stolno
23.
Parafia Rzymsko – Katolicka p.w.
Niepokalanego Serca N.M.P.
w Grudziądzu
24.
Poradnia Profilaktyki
i Terapii UzaleŜnień NZOZ Stowarzyszenia
MONAR
w Bydgoszczy
25.
Centrum Integracji Społecznej CISTOR
Gospodarstwo Pomocnicze Urzędu Miasta
Torunia
26.
Urząd Miasta i Gminy
w Radzyniu Chełmińskim
27.
Urząd Miejski w Barcinie
28.
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej
Koneck
29.
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej Nowa
Wieś Wielka
30.
Stowarzyszenie Inicjatywa Stolno
24
Program Profilaktyki i Terapii
UzaleŜnień oraz Reintegracji
Społecznej dla Osób Opuszczających
Zakłady Karne i Areszty Śledcze
Konferencja „Jakość profilaktyki i
terapii uzaleŜnień
a skuteczność procesu resocjalizacji w
zakładach karnych
i aresztach śledczych”
Wojewódzki Konkurs Profilaktyczny
„MłodzieŜ wolna od nałogów” – II
Edycja
Festiwal Aniołków – spotkanie dzieci
ze świetlic profilaktyczno –
wychowawczych
i wychowanków domów dziecka
realizowane wg programu
profilaktycznego pt. „Prowadzi nas
dobry Pasterz”
Grupa psychoedukcyjna i
terapeutyczna dla
współuzaleŜnionych.
Edukacja dla róŜnych grup
zawodowych i rodziców z zakresu
profilaktyki uzaleŜnień
Stokrotkowa rodzina – program
reintegracji uzaleŜnionych
„Wierzyć to być” – na zakup
pierwszego wyposaŜenia do Centrum
Integracji Społecznej w Szumiłowie i
częściowe pokrycie kosztów
utrzymania
Reintegracja społeczna i zawodowa
osób uzaleŜnionych od alkoholu
i narkotyków
w Centrum Integracji Społecznej w
Barcinie
Tworzenie Punktu Konsultacyjnego
w Straszewie. Zakup programu
profilaktycznego i prowadzenie zajęć
psychologiczno – korekcyjnych
w Świetlicy Socjoterapeutycznej w
Konecku.
Utworzenie świetlicy
socjoterapeutycznej z programem
dotyczącym profilaktyki uzaleŜnień.
Gminny Punkt Konsultacyjny
Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych, Narkomanii i Innych
w 2005 roku
31.
Stowarzyszenie Przyjaciół Gminy Lisewo
32.
Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy
Społecznej Szubin
UzaleŜnień.
Wspólnie moŜemy więcej – program
świetlicy socjoterapeutycznej
„Baza dzieci aktywnych” świetlica
socjoterapeutyczna przy Szkole
Podstawowej w Królikowie.
problemów alkoholowych
Zrealizowano
zadanie:
POMOC
DLA
OSÓB
Z
PROBLEMEM
ALKOHOLOWYM POMOC DLA OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE/ Program
Działalności Telefonu Dla Ofiar Przemocy Kujawsko – Pomorska Niebieska Linia. W
2005 roku przeprowadzono 873 rozmowy telefoniczne, 40 osobistych konsultacji
rodzinnych oraz 557 konsultacji indywidualnych, osobistych, dyŜury prowadziło 9 osób.
Dofinansowano na kwotę: 107.881, 00 – zł
Oprócz zadań ujętych w ad. pkt 2. prowadzono akcję edukacji publicznej, we
współpracy z mediami, szczególnie TVP3 i Gazetą Pomorską. Prowadzimy merytoryczny
vortal przedmiotowy. W ramach edukacji publicznej zrealizowano cykl zajęć edukacyjno
– szkoleniowych. Zasadnicze działania w ramach edukacji publicznej obejmowały
przedsięwzięcia o charakterze informacyjnym, edukacyjnym, profilaktycznym.
Odwoływały się one do róŜnych form promocji problematyki przeciwdziałania
uzaleŜnieniom pozwalających dotrzeć zarówno do osób bezpośrednio, jak i potencjalnie
zagroŜonych, jak i tych, które poprzez odpowiednią prewencję mogą w mniejszym lub
większym stopniu przyczynić się do ograniczenia takich zjawisk jak: alkoholizm,
narkomania, nikotynizm. O wieloprofilowości tychŜe działań świadczy chociaŜby to, Ŝe
wśród realizowanych form znalazły się zarówno seminaria szkoleniowe, sesje
informacyjno – edukacyjne dla dzieci, młodzieŜy oraz rodziców, panel dyskusyjny,
konkurs literacko – plastyczny, tematyczne szkolenia dla przedstawicieli róŜnych kategorii
społecznych m.in. nauczycieli, policjantów, jak i bezpośrednie „wyjścia w teren” ze
wspomnianą problematyką, przybierające postać happeningów, poradni ulicznych i punktów konsultacyjnych. Wspierano takŜe organizację imprez rozrywkowych (takich np. jak
dyskoteki), które popularyzowały dobrą, wolną od zachowań ryzykownych zabawę.
Przedsięwzięciom tym towarzyszyła inspirowana kampania informacyjna w lokalnych
mediach wsparta akcją plakatową (w jej ramach pojawiły się na terenie województwa
m.in. dodatkowe billboardy ostrzegające przed skutkami uzaleŜnień). Chcąc ukazać w
miarę pełen obraz działań realizowanych w województwie kujawsko – pomorskim nie
moŜna ograniczyć się wyłącznie do zaprezentowania kampanii społecznych. Stanowiły
one, bowiem tylko element, systematycznej działalności o charakterze informacyjno –
edukacyjnym skierowanej do dzieci i młodzieŜy oraz innych grup społecznych, mającej
na celu zahamowanie wzrostu popytu na substancje psychoaktywne. Do priorytetowych
przedsięwzięć naleŜały równieŜ: zwiększenie zaangaŜowania społeczności lokalnych w
zapobieganie uŜywania środków psychoaktywnych, wspieranie szkół oraz instytucji
organizujących czas wolny dla młodych ludzi, upowszechnianie materiałów informacyjno
– edukacyjnych w społecznościach lokalnych.
25
w 2005 roku
9. Monitorowanie stanu problemów alkoholowych na terenie całego województwa
i w wybranych gminach
Realizowany jest bieŜący monitoring poprzez analizę dokumentów, sprawozdania
i relacje, nadsyłane z terenu 144 gmin oraz podmiotów realizujących wspólne
przedsięwzięcia, zadania diagnostyczne – monitorowanie zjawiska uzaleŜnień na terenie
województwa kujawsko – pomorskiego i jego analizowanie, takŜe w relacjach do trendów
ogólnopolskich.
wzajemnej pomocy
Patrz ad. 6. Wsparcie te dokonuje się równieŜ na poziomie merytorycznym i
informacyjnym poprzez konsultacje telefoniczne, poprzez wiadomości i aktualności
vortalu www.kuj – pom.pl. W 2005 roku udzielono 120 konsultacji merytorycznych dla
organizacji pozarządowych. Samorząd województwa nie dotuje działalności statutowej
organizacji, jednak wspiera programy wyłonione na podstawie konkursu ofert.
11. Kontrola przestrzegania przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez podmioty prowadzące działalność
zezwolenia, prowadzenia reklamy napojów alkoholowych)
Działania realizowane toŜsamo z kampanią „Alkohol – nieletnim dostęp wzbroniony”.
12. Inne
działania
określone
w
Wojewódzkim
Programie
Profilaktyki
i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, o których nie wspomina Narodowy
Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
Wspieranie działań podejmowanych na szczeblu gmin i powiatów, a takŜe i przez
konkretne instytucje i podmioty. Ten katalog ograniczający się tylko do najwaŜniejszych
zadań przypisanych pełnomocnikowi naleŜy przynajmniej jeszcze uzupełnić o udzielane
inne konsultacje organizacyjno – merytoryczne, działania w obszarze przeciwdziałania
narkomanii, paleniu tytoniu, HIV/AIDS, organizację i prowadzenie innych szkoleń,
konferencji, seminariów, sympozjów adresowanych do róŜnych grup zawodowych i
społecznych, a przede wszystkim o złoŜoną sferę poczynań koordynacyjnych wynikających
z realizacji innych ustaw i programów oraz zadań administracyjnych. Ten zakres
obowiązków uzupełniają zadania wiąŜące się ze wspieraniem przedsięwzięć polityki
społecznej na terenie naszego województwa, funkcji i zadań regionalnego eksperta,
włączanie się w inne kampanie ogólnopolskie, współpracę z krajowymi instytucjami. Zadań
tych przybywa takŜe w wyniku mającego miejsce procesu dostosowania niektórych działań
do procedur obowiązujących w Unii Europejskiej. Program działań równieŜ obejmował
szereg innych inicjatyw (o zróŜnicowanym charakterze) adresowanych do róŜnych
kategorii odbiorców, wśród których w priorytetowy sposób potraktowana została
młodzieŜ. PowyŜsze stanowi zarazem wsparcie dla wszystkich liderów angaŜujących się
działania, którzy w swoich społecznościach gminnych nie znajdują jeszcze pełnego
zrozumienia dla wagi problemu alkoholizmu i uzaleŜnień. Ponadto na przełomie 2004/2005
uczestniczyono w programie Foresight dla Polski* realizowanym z inicjatywy i pod
kierunkiem ministra nauki i informatyzacji we współpracy z ministrem gospodarki, pracy i
polityki społecznej.
*Celem Narodowego Programu “Foresight dla Polski” było określenie kierunków
badań naukowych i prac rozwojowych, stworzenia preferencji w przydziale środków
budŜetowych. Prace te w perspektywie wieloletniej wpłyną na przyśpieszenie tempa rozwoju
społeczno – gospodarczego, racjonalnego wykorzystania wyników badań w praktyce.
26
w 2005 roku
Program był realizowany z inicjatywy i pod kierunkiem ministra nauki i informatyzacji we
współpracy z ministrem gospodarki, pracy i polityki społecznej. Obsługę organizacyjno –
techniczną przedsięwzięcia zapewnia Ministerstwo Nauki i Informatyzacji. Zostało ono ujęte
jako jedno z działań w zakresie wspierania innowacyjności w dokumencie “Plan działań
prowzrostowych w latach 2003 – 2004”, przyjętym przez Radę Ministrów 1 lipca 2003r.
Wyniki uzyskane dzięki realizacji Narodowego Programu Foresight będą równieŜ
wykorzystane w przygotowaniu Narodowego Planu Rozwoju na lata 2007 – 13.
13. Zrealizowany HARMONOGRAM RZECZOWO – FINANSOWY w 2005 roku
WOJEWÓDZKIEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA
PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH, INNYCH UZALEśNIEŃ, /…/.
L.p.
NAZWA ZADANIA
KOSZT
Wskaźnik do Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, innych
uzaleŜnień, HIV/AIDS…
PRZECIWDZIAŁANIE ALKOHOLIZMOWI I INNYM
UZALEśNIENIOM
118.999, 78 – zł
REALIZACJA ZADAŃ MERYTORYCZNYCH I
PRZEDMIOTOWYCH ADMINISTRACJI
WOJEWÓDZKIEJ/ DZIAŁANIA WŁASNE.
DZIAŁALNOŚĆ BIURA PEŁNOMOCNIKA,
DS. ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW
ALKOHOLOWYCH, NARKOMANII I UZALEśNIEŃ.
Realizacja i koordynacja zadań Wojewódzkiego Programu
przedmiotowego, współpraca z gminami, realizacja
merytorycznych szkoleń, konkursów i akcji. Kampanie
społeczne. Akcje masowe, edukacja publiczna i współpraca z
mass mediami. Nagrody, konkursy, merytoryczne nagrody
Marszałka. Zakup materiałów i wyposaŜenia tworzącego bazę
materialną, organizacyjną i merytoryczną dla realizacji
Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych, innych uzaleŜnień, HIV/AIDS
oraz edukacji prozdrowotnej i ekologicznej w Województwie
Kujawsko – Pomorskim. Podnoszenie kwalifikacji
specjalistycznych kursy i szkolenia własne.
PROGRAM DZIAŁALNOŚCI TELEFONU DLA OFIAR
1.
PRZEMOCY Kujawsko – Pomorska Niebieska Linia
107.881, 00 – zł
POMOC DLA OSÓB I RODZIN Z PROBLEMEM
342.489, 08 – zł
ALKOHOLOWYM. DZIAŁANIA W GRUPACH
PODWYśSZONEGO RYZYKA.
KONKURS DOTACYJNY DLA PODMIOTÓW
PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ W SFERZE
2.
POśYTKU PUBLICZNEGO. Wspieranie programów
działań, działania rozwiązywania problemów alkoholowych,
narkomanii i uzaleŜnień na rzecz dzieci osób i grup
podwyŜszonego ryzyka zagroŜonych alkoholizmem,
narkomanią i innymi uzaleŜnieniami. Działania własne.
CENTRA INTEGRACJI SPOŁECZNEJ
KONKURS DOTACYJNY DLA PODMIOTÓW I
49.205, 98 – zł
3.
JEDNOSTEK PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ W
SFERZE POśYTKU PUBLICZNEGO.
27
w 2005 roku
4.
5.
AKTYWIZACJA ŚRODOWISK WIEJSKICH W
17.007, 00 – zł
ZAKRESIE ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW
ALKOHOLOWYCH, NARKOMANII I UZALEśNIEŃ –
TWORZENIE I DZIAŁALNOŚĆ PUNKTÓW
KONSULTACYJNYCH
KONKURS DOTACYJNY DLA PODMIOTÓW I
JEDNOSTEK PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ W
SFERZE POśYTKU PUBLICZNEGO.
Dotacja celowa z budŜetu na finansowanie lub
dofinansowanie zadań zleconych do realizacji
stowarzyszeniom, fundacjom. Dotacja celowe przekazane
gminie na zadania bieŜące realizowane na podstawie
porozumień (umów) między jednostkami samorządu
terytorialnego.
LECZNICTWO ODWYKOWE
– tworzenie, rozwój i modernizacja zaplecza terapeutyczno –
1.986.549, 99 – zł
leczniczego dla osób uzaleŜnionych od środków
psychoaktywnych/Kontynuacja zadania „roboty adaptacyjno
– modernizacyjne w obiekcie Wojewódzkiego Ośrodka
Terapii UzaleŜnień i WspółuzaleŜnienia w Toruniu
KOSZT: 2.622.132, 83 zł
W 2005r. wydano 56 zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o
zawartości alkoholu do 4, 5% oraz 55 zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o
zawartości alkoholu do 4, 5% do 18%.Łączna kwota uzyskana z wydanych zezwoleń oraz
decyzji zmieniających zezwolenia z lat poprzednich wyniosła 2.440.638 zł
14. Podsumowanie i ocena najwaŜniejszych działań podejmowanych przez Samorząd
Województwa Kujawsko – Pomorskiego w związku z realizacją „Narodowego
Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na lata 2000 –
2005”.
• Uchwałą Nr 622/2001 Sejmiku Województwa Kujawsko – Pomorskiego z dnia 25
kwietnia 2001r. w sprawie utworzenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki
Zdrowotnej został utworzony Wojewódzki Ośrodek Terapii UzaleŜnień
i WspółuzaleŜnienia w Toruniu.
• Aby działania, tak zapobiegawcze, jak i naprawcze były skuteczne, niezbędna okazała
się koordynacja pracy wszystkich podmiotów zajmujących się problemem uzaleŜnień.
Dotyczy to tak wyspecjalizowanych agend urzędu marszałkowskiego (samorządu
województwa), jak i samorządów lokalnych (powiatów i gmin), a takŜe organizacji
pozarządowych statutowo zakładających pracę na rzecz profilaktyki i
przeciwdziałania uzaleŜnieniom. Zarząd Województwa Kujawsko – Pomorskiego w
lutym 2003 r. powołał pełnomocnika ds. Profilaktyki i Przeciwdziałania
oraz
HIV/AIDS,
który
UzaleŜnieniom
w 2004 roku objął kierownictwo nad Biurem Pełnomocnika ds. Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych, Narkomanii i UzaleŜnień.
• Udało się zwiększyć zaangaŜowania społeczności lokalnych w zapobieganie
naduŜywania alkoholu, wspieranie szkół oraz instytucji organizujących czas wolny dla
młodych ludzi, upowszechnianie materiałów informacyjno – edukacyjnych w
społecznościach
lokalnych.
W realizacji ostatniego zadania owocna okazała się ścisła współpraca z mediami oraz
zintegrowanie przedstawicieli róŜnych instytucji wokół rozwiązywania wspólnych
28
w 2005 roku
problemów. Biuro Pełnomocnika ściśle współpracuje z Gazetą Pomorską, TVP3
Oddział Regionalny, Radiem Pomorza i Kujaw. „Pełnomocnik” jest równieŜ
redaktorem naczelnym portalu internetowego „Zdrowa młodzieŜ – zdrowe
środowisko” www.kuj – pom.pl który dociera do kilkuset internatów dziennie.
• Prowadzony jest równieŜ bieŜący monitoring stanu problemów alkoholowych na
terenie całego województwa i w wybranych gminach, poprzez sprawozdania i relacje
nadsyłane
z terenu 144 gmin oraz podmiotów realizujących wspólne przedsięwzięcia.
• Na koniec naleŜy zaznaczyć, Ŝe Samorząd Województwa wspiera równieŜ finansowo
rozwój nowoczesnych programów profilaktycznych i działań realizowanych w skali
województwa. Wspierany jest program Działalności Telefonu Dla Ofiar Przemocy
Kujawsko – Pomorska Niebieska Linia. Wśród prowadzonych spraw dotyczących
przemocy ok. 70% miało związek z alkoholem oraz 15% z narkotykami i innymi
uzaleŜnieniami (hazard). Dodatkowo uzyskał wsparcie program “Bezpieczny region”
realizowany przez policje w zakresie zadań rozwiązywania problemów alkoholowych
i uzaleŜnień.
• Prowadzenie kampanii edukacyjnych uwzględniających problematykę uzaleŜnień oraz
włączanie się w realizację ogólnopolskich kampanii i akcji promujących Ŝycie bez
alkoholu.
15. NajwaŜniejsze kierunki działań na przyszłość:
• Wspieranie placówek lecznictwa odwykowego, dla których Samorząd Województwa
jest organem załoŜycielskim ze szczególnym uwzględnieniem Wojewódzkiego
Ośrodka Terapii UzaleŜnień i WspółuzaleŜnienia w Toruniu (w tym nakłady
inwestycyjne).
• Działania na rzecz modernizacji istniejącej bazy placówek prowadzących leczenie,
rehabilitację i reintegrację osób uzaleŜnionych od alkoholu oraz współuzaleŜnionych.
• Wspieranie nowoczesnych programów terapeutycznych dla osób uzaleŜnionych od
alkoholu, współuzaleŜnionych oraz osób uzaleŜnionych krzyŜowo.
• Wspieranie i udzielanie pomocy merytorycznej przy tworzeniu nowych placówek
lecznictwa odwykowego.
• Wsparcie realizacji zadań wynikających z zapisów ustawy o zatrudnieniu socjalnym
poprzez wspieranie organizowania i wyposaŜania centrów i klubów integracji
społecznej.
• Upowszechnianie w zakładach penitencjarnych programów edukacyjno –
terapeutycznych, resocjalizacji/reintegracji /…/ dla osadzonych uzaleŜnionych od
alkoholu.
• Wprowadzanie do zakładów karnych programów korekcyjnych dla sprawców
przemocy.
• Edukacja lekarzy i innych pracowników słuŜby zdrowia w zakresie stosowania
metody wczesnej diagnozy i krótkiej interwencji w praktyce lekarzy rodzinnych.
• Inicjowanie współpracy między zakładami lecznictwa odwykowego a placówkami
podstawowej opieki zdrowotnej w zakresie przekazywania informacji, konsultacji
w przedmiocie uzaleŜnienia i współuzaleŜnienia od alkoholu, objęcie szczególną
opieką medyczną dzieci z rodzin alkoholowych.
• Wspieranie realizacji programów profilaktycznych realizowanych w środowisku
szkolnym i rodzinnym.
• Wspieranie realizacji programów profilaktycznych w zakresie organizacji czasu
wolnego dzieci i młodzieŜy stanowiących alternatywę wobec uŜywania substancji
psychoaktywnych.
29
w 2005 roku
• Wspieranie programów profilaktyczno – edukacyjnych realizowanych w grupach
podwyŜszonego ryzyka (dzieci i młodzieŜ z rodzin alkoholowych, wychowankowie
młodzieŜowych ośrodków szkolno – wychowawczych, internatów, burs, ochotniczych
hufców pracy i innych).
• Prowadzenie działalności szkoleniowej w celu podniesienia kwalifikacji zawodowych
osób realizujących zadania i projekty profilaktyczne obejmujące problematykę
uzaleŜnień od substancji psychoaktywnych, w szczególności psychologów,
pedagogów, nauczycieli wychowawców, pracowników placówek oświatowych,
opiekuńczo – wychowawczych, pracowników socjalnych, kuratorów i innych.
• Edukacja rodziców i wychowawców.
• Podniesienie poziomu wiedzy społeczeństwa na temat problemów związanych z
uŜywaniem środków psychoaktywnych i moŜliwości zapobiegania temu zjawisku.
• Prowadzenie kampanii edukacyjnych uwzględniających problematykę uzaleŜnień oraz
włączanie się w realizację ogólnopolskich kampanii i akcji promujących Ŝycie bez
alkoholu.
• Współpraca z mediami oraz inicjowanie wymiany informacji pomiędzy mediami i
instytucjami odpowiedzialnymi za profilaktykę i rozwiązywanie problemów
uzaleŜnień.
• Wsparcie programu telefonicznego pogotowia dla ofiar przemocy „Kujawsko –
Pomorska Niebieska Linia”.
• Wsparcie wdraŜania procedury „Niebieska Karta” w praktyce działania słuŜb
w województwie.
• Organizowanie interdyscyplinarnych szkoleń dla policjantów, kuratorów,
pracowników socjalnych oraz przedstawicieli gminnych komisji ds. rozwiązywania
problemów alkoholowych na temat programów interwencji wobec przemocy domowej
i współpracy słuŜb.
• Wspieranie tworzenia bazy danych oraz wojewódzkiego informatora nt. moŜliwości i
form pomocy w sytuacji przemocy domowej.
• Zwiększenie dostępności i skuteczności profesjonalnej pomocy dla dzieci – ofiar
przemocy.
• Udzielanie wsparcia przy tworzeniu i zabezpieczaniu miejsc bezpiecznych
przesłuchań, przyjaznych dziecku – ofierze czy świadkowi przemocy tzw.
„Niebieskich Pokoi”.
• Zbieranie i opracowywanie danych statystycznych dotyczących problemów
alkoholowych, w tym przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
• Dokonanie profesjonalnej diagnozy opartej na cyklicznych, rzetelnych badaniach
problemów i zjawisk związanych z naduŜywaniem alkoholu przez dzieci i młodzieŜ
oraz dorosłych.
• Gromadzenie bazy danych o miejscach i formach pomocy dla osób z problemem
alkoholowym oraz ofiar i sprawców przemocy domowej.
• Pozyskiwanie za pośrednictwem Wojewódzkiego Ośrodka Terapii UzaleŜnienia
i WspółuzaleŜnienia, Narodowego Funduszu Zdrowia, /…/, danych nt. stanu
lecznictwa odwykowego w województwie oraz ocena tych danych.
• Pozyskiwanie danych dotyczących liczby interwencji domowych, liczby przestępstw,
danych dotyczących przestępczości nieletnich oraz liczby wypadków drogowych
spowodowanych przez „nietrzeźwych” i ich ofiar za pośrednictwem Komendy
Wojewódzkiej Policji.
30
w 2005 roku
• Współpraca
z
innymi
instytucjami
zajmującymi
się
profilaktyką
i rozwiązywaniem problemów alkoholowych w celu pozyskiwania przydatnych
danych do diagnozy problemów alkoholowych w województwie.
• Rady Gmin objęte zakresem działania nadzoru podjęły łącznie 135 uchwał.
– 122 uchwały w sprawie przyjęcia i zmian gminnych programów profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych na rok 2005. Wskazano stwierdzone
uchybienia i wezwano do ich naprawy przez samorząd gminny w przypadku 46 gmin.
Pozytywnie zaopiniowano 76 uchwał dotyczących przyjęcia gminnego programu
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
– 11 uchwał w sprawie liczby punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych oraz zasad
usytuowania tych punktów na terenie gminy.
– 1 uchwała w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji gminnego programu
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych za rok 2004.
– 1 uchwała w sprawie ustalenia szczegółowych zasad udzielania i cofania zezwoleń na
sprzedaŜ i podawanie napojów alkoholowych, liczby punktów sprzedaŜy i zasad ich
usytuowania.
– Orzeczono rozstrzygnięciem nadzorczym NR 30/2005 niewaŜność § 2 ust. 2 uchwały
Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim z dnia 17 czerwca 2005 r. nr XXV/184/2005 w
sprawie zmiany uchwały nr XVII/131/2000 Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim z
dnia 25 maja 2000 r. w sprawie ustalenia dla Miasta i Gminy Solec Kujawski liczby
punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych zawierających powyŜej 4, 5 % alkoholu (z
wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spoŜycia poza miejscem sprzedaŜy oraz zasad
usytuowania miejsc sprzedaŜy napojów alkoholowych, w części dotyczącej ust. 4 § 21
w brzmieniu „sprzedaŜ, podawanie i spoŜywanie napojów alkoholowych o zawartości
do 4, 5% alkoholu oraz piwa w „ogródkach piwnych” moŜe odbywać się od niedzieli
do czwartku w godzinach od 10:00 do 22:00, w piątki i soboty w godzinach od 10:00
do 24:00.”
31
w 2005 roku
1.3. Województwo Lubelskie
1. Nazwa zadania: Wspieranie i udzielanie pomocy samorządom lokalnym w realizacji
gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
Adresaci zadania: Pełnomocnicy i koordynatorzy miejskich i gminnych programów
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, Samorządy powiatowe.
Ilość osób objęta zadaniem: 143
Partnerzy w realizacji zadania: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych, Rada ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie przy PARPA,
Wojewódzki Ośrodek Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu i WspółuzaleŜnienia w Lublinie,
Instytut Psychiatrii i Neurologii, organizacja pozarządowa.
Środki finansowe wydatkowane przez samorząd województwa: 14.830, 60 zł
Ocena efektów podjętych przedsięwzięć Prezentacja raportu z lecznictwa odwykowego
w województwie lubelskim, Zapoznanie uczestników z zadaniami dla poszczególnych
szczebli samorządów wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
2. Nazwa zadania: Prowadzenie szkoleń dla przedstawicieli społeczności lokalnych
zaangaŜowanych w działania profilaktyczne i naprawcze, w szczególności dla
koordynatorów gminnych programów oraz członków gminnych komisji rozwiązywania
Adresaci zadania: Członkowie gminnych i miejskich komisji, Kuratorzy sądowi,
prokuratorzy, sędziowie, pracownicy ośrodków interwencji kryzysowej, punktów
konsultacyjnych, Duszpasterze trzeźwościowi, katecheci, Pracownicy lecznictwa
odwykowego, Kadry świetlic socjoterapeutycznych oraz placówek wsparcia dziennego.
Partnerzy w realizacji zadania: Organizacje pozarządowe, Kościół katolicki
Środki finansowe wydatkowane przez samorząd województwa: 59.500 zł
Ocena efektów podjętych przedsięwzięć: Podniesienie kwalifikacji zawodowych,
Nabycie umiejętności postępowania w sytuacji pojawienia się symptomów przemocy w
rodzinie, Uzupełnienie wiadomości o moŜliwościach oddziaływań profilaktycznych w
ramach pracy duszpasterskiej
3. Nazwa zadania: Wspieranie rozwoju i modernizacji usług terapeutycznych dla osób
uzaleŜnionych od alkoholu i członków ich rodzin – utworzenie Wojewódzkiego Ośrodka
Terapii UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia oraz wdraŜanie rozporządzenia Ministra
Zdrowia z dnia 31 grudnia 1999 roku w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, zasad
alkoholu.
Adresaci zadania: Wojewódzki Ośrodek Terapii UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia oraz
placówki lecznictwa odwykowego z terenu województwa.
Ilość osób objęta zadaniem: 35 placówek.
Partnerzy w realizacji zadania: Kadra i pacjenci placówek lecznictwa odwykowego.
Ocena efektów podjętych przedsięwzięć: Comiesięczne sesje superwizyjne dla
pracowników placówek lecznictwa odwykowego województwa lubelskiego, Spotkania
szkoleniowe pracowników lecznictwa odwykowego, Konsultacje merytoryczne i
doradztwo dla placówek, ocena programów naprawczych i pomoc w ich wdraŜaniu,
Szkolenia podnoszące kwalifikacje pracowników lecznictwa odwykowego, Remont
pomieszczeń WOTUiW
32
w 2005 roku
4. Nazwa zadania: Zwiększanie dostępności pomocy terapeutycznej dla osób uzaleŜnionych
przebywających w zakładach karnych.
Adresaci zadania: Skazani przebywający w Zakładzie Karnym w Hrubieszowie oraz
członkowie ich rodzin.
Partnerzy w realizacji zadania: Zakład Karny w Hrubieszowie, Stowarzyszenie Klubów
Abstynenckich, Organizacje pozarządowe
Ocena efektów podjętych przedsięwzięć: Poznanie norm zachowania się w grupie nie
opartych na agresji, Poszukiwanie wiedzy o samym sobie, Przeformułowanie przekonań
dotyczących toŜsamości męskiej, Poznanie konstruktywnych form odreagowania napięć
oraz wyraŜania negatywnych uczuć, Poznanie przyczyn stosowania przemocy, Poznanie
sposobów radzenia sobie ze złością
5. Nazwa zadania: WdraŜanie metod wczesnej diagnozy i krótkich interwencji wobec
naduŜywających alkoholu pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej – edukacja lekarzy i
innych pracowników słuŜby zdrowia w zakresie jej stosowania w praktyce lekarzy
rodzinnych.
Adresaci zadania: Pracownicy lecznictwa odwykowego i pracownicy podstawowej
opieki zdrowotnej.
Partnerzy w realizacji zadania: WOTUW
Środki finansowe wydatkowane przez samorząd województwa: W ramach dotacji
celowej dla WOTUW
Ocena efektów podjętych przedsięwzięć: Poszerzenie wiedzy i umiejętności
postępowania w pracy z osobami naduŜywającymi alkoholu oraz uzaleŜnionych
6. Nazwa zadania: Wspieranie rozwoju nowoczesnych programów profilaktycznych
realizowanych w środowisku szkolnym i rodzinnym oraz w grupach podwyŜszonego
ryzyka.
Adresaci zadania: Dzieci i młodzieŜ z rodzin dysfunkcyjnych, niewydolnych
wychowawczo, biednych oraz z rodzin z problemem alkoholowym.
Partnerzy w realizacji zadania: Samorządy lokalne, Kuratorzy sądowi, Policja, OHP,
Kościół Katolicki, Organizacje pozarządowe
Środki finansowe wydatkowane przez samorząd województwa: 150.575, 00
Ocena efektów podjętych przedsięwzięć: Nabycie umiejętności współpracy w grupie,
komunikowania się, radzenia sobie ze stresem, przeformułowania komunikatów
negatywnych na pozytywne, Ćwiczenie asertywnego zachowania, Rozwijanie
zainteresowań i talentów, Wyrównywanie szans edukacyjnych, Alternatywne sposoby
spędzania czasu wolnego, Trening umiejętności Ŝyciowych
7. Nazwa zadania: Wspieranie rozwoju systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinach
alkoholowych we współpracy z policją, pomocą społeczną, placówkami lecznictwa
odwykowego, powiatowymi centrami pomocy rodzinie oraz gminnymi komisjami
Adresaci zadania: Osoby doznające przemocy, Członkowie gminnych i miejskich
komisji ds. rozwiązywania problemów alkoholowych, Kadry pomocy społecznej,
Nauczyciele i pedagodzy szkolni, Policja, Organizacje pozarządowe.
Partnerzy w realizacji zadania: Ośrodki i Punkty Interwencji Kryzysowej, Samorządy
gminne i powiatowe Kościół Katolicki, Media, Organizacje pozarządowe
33
w 2005 roku
Ocena efektów podjętych przedsięwzięć: Zatrzymanie przemocy, Złagodzenie objawów
reakcji kryzysowych, Przywrócenie równowagi psychicznej, Przełamanie poczucia
bezradności i osamotnienia, Nabycie umiejętności obrony przed przemocą fizyczną i
psychiczną, Wyzwolenie się z roli ofiary, Wzrost poczucia własnej wartości
8. Nazwa zadania: Rozwój edukacji publicznej i szkolenia przedstawicieli róŜnych
zawodów w zakresie problemów alkoholowych.
Adresaci zadania: Mieszkańcy województwa lubelskiego, Odbiorcy TV 3 ze
szczególnym uwzględnieniem młodzieŜy w wieku szkolnym i studentów lubelskich
uczelni, Samorządy gminne i powiatowe, Szkoły gimnazjalne, Organizacje pozarządowe.
Ilość osób objęta zadaniem: 600 egzemplarzy Biuletynu.
Partnerzy w realizacji zadania: Telewizja Polska Oddział w Lublinie, Przedstawiciele
podmiotów zajmujących się problematyką uzaleŜnienia od alkoholu, Organizacje
pozarządowe, Administracja rządowa, Katolickie Radio Zamość.
Ocena efektów podjętych przedsięwzięć: Zwiększenie skuteczności oddziaływań
informacyjnych na społeczeństwo, Przekaz podstawowej wiedzy z zakresu profilaktyki
uzaleŜnień, Promowanie zdrowego stylu Ŝycia, Promocja placówek lecznictwa, Wydanie
Biuletynu Wojewódzkiego
9. Nazwa zadania: Monitorowanie stanu problemów alkoholowych na terenie województwa
i w wybranych gminach.
Adresaci zadania: RóŜne szczeble samorządów, władze województwa.
Partnerzy w realizacji zadania: Samorządy gminne i powiatowe, Organizacje
pozarządowe, Podmioty zajmujące się profilaktyką, leczeniem uzaleŜnień, Policja.
Ocena efektów podjętych przedsięwzięć: Publikacja wyników europejskiego programu
badań ankietowych w szkołach na temat uŜywania alkoholu i narkotyków ESPAD
„UŜywanie substancji psychoaktywnych przez młodzieŜ województwa lubelskiego 1999 –
2003”
10. Nazwa zadania: Wspieranie programów realizowanych przez instytucje i podmioty
pozarządowe zajmujące się rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz środowiska
wzajemnej pomocy.
Adresaci zadania: Członkowie ruchów samopomocowych, grup trzeźwościowych,
Pacjenci uzaleŜnieni i ich rodziny, Przebywający w hostelu dla trzeźwiejących
alkoholików.
Partnerzy w realizacji zadania: PARPA, Polska Rada Ruchu Abstynenckiego,
Organizacje pozarządowe.
Ocena efektów podjętych przedsięwzięć: Integracja Klubów z terenu województwa
lubelskiego, Wymiana doświadczeń, Wypracowanie konstruktywnych form współpracy z
administracją samorządową i rządową, Wzmacnianie abstynencji, Poszerzenie wiedzy
dotyczącej zdrowia publicznego i zasad profilaktyki, Tworzenie uzupełniającej oferty
usług terapeutycznych motywujących do podjęcia leczenia w zakresie uzaleŜnień w
placówkach stacjonarnych i hotelowych, Przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu
11. Nazwa zadania: Kontrola przestrzegania przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą
(podejmowanie interwencji wobec przypadków naruszenia zakazu sprzedaŜy alkoholu
nieletnim, sprzedaŜy napojów alkoholowych).
Adresaci zadania: Ambasadorzy gminni, Pełnomocnicy i koordynatorzy gminnych i
miejskich programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych,
Członkowie zespołów interwencyjno – kontrolnych.
34
w 2005 roku
Partnerzy w realizacji zadania: PARPA, Poradnia Leczenia UzaleŜnień w Lublinie.
Ocena efektów podjętych przedsięwzięć: Udział w Kampanii „Alkohol – nieletnim
dostęp wzbroniony”, Szkolenie dla ambasadorów i członków zespołów kontrolno –
interwencyjnych z terenu województwa lubelskiego
12. Nazwa zadania: Inne działania określone w Wojewódzkim Programie Profilaktyki i
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Adresaci zadania: MłodzieŜ przebywająca w placówkach resocjalizacyjnych, Uczestnicy
Centrum Integracji Społecznej „Integro” w Lublinie.
Partnerzy w realizacji zadania: Sąd Okręgowy w Lublinie, Miejskie Centrum Pomocy
Rodzinie, Urząd Miasta Lublin, Organizacje pozarządowe.
Środki finansowe wydatkowane przez samorząd województwa: 114.000 zł
Ocena efektów podjętych przedsięwzięć: Osiągnięcie probacji alternatywnej do
umieszczenia w zakładach poprawczych i MłodzieŜowych Ośrodkach wychowawczych,
Objęcie wychowanków i ich rodzin 40 godzinnym programem wychowawczym, Nabycie
umiejętności funkcjonowania wychowanków w społeczeństwie
W sumie przeszkolono 10 439 osób, 35 placówek lecznictwa uzaleŜnień oraz wydano
600 egzemplarzy Biuletynu Wojewódzkiego. Ogółem wydatkowano 756.152, 55 zł.
Ponadto w 2005 r. Marszałek Województwa Lubelskiego wydał łącznie 43 zezwolenia
na obrót hurtowy napojami alkoholowymi do 4, 5% zawartości alkoholu oraz piwem i 45
zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi od 4, 5% do 18% zawartości alkoholu,
bez piwa oraz 1 zezwolenie na wyprzedaŜ posiadanych zapasów napojów alkoholowych do
18% zawartości alkoholu dla przedsiębiorców posiadających swoją siedzibę na terenie
województwa lubelskiego.
Łączna kwota pozyskanych środków finansowych z tego tytułu wyniosła 1 115 700 PLN.
W ciągu minionych pięciu lat odbywała się systematyczna realizacja Wojewódzkiego
Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych ze szczególnym
uwzględnieniem tych zadań samorządu województwa, które skierowane są do dzieci i
młodzieŜy, osób doznających przemocy oraz poprawiających jakość leczenia i rehabilitacji
osób uzaleŜnionych od alkoholu.
DuŜo teŜ miejsca poświecono na edukację społeczną i wychowawczą oraz na szkolenia dla
róŜnych grup społecznych zaangaŜowanych w działania profilaktyczne i naprawcze.
Dokonując podsumowania i oceny najwaŜniejszych działań podejmowanych przez
Samorząd Województwa Lubelskiego naleŜy powiedzieć, Ŝe w czasie pięcioletniego
wdraŜania Narodowego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
odniesiono kilka waŜnych sukcesów, ale istnieją równieŜ kwestie nadal nie rozwiązane.
Do tych pierwszych naleŜy z całą pewnością utworzenie i współfinansowanie działań
Wojewódzkiego Ośrodka Terapii UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia od Alkoholu w Lublinie,
utworzenie w 2005 r. Centrum Integracji Społecznej równieŜ w Lublinie oraz daleko
zaawansowane prace nad utworzeniem w roku bieŜącym drugiego (po Lublinie) Centrum
Integracji Społecznej w Chełmie. Do sukcesów moŜna zaliczyć równieŜ funkcjonowanie w
województwie lubelskim 16 ośrodków interwencji kryzysowej i kilkudziesięciu punktów
konsultacyjnych, które systematycznie są wspierane finansowo przez samorząd
województwa.
System szkoleń, który objął w szczególności pracowników samorządów gminnych
odpowiedzialnych za realizację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów
35
w 2005 roku
alkoholowych, pozwolił na wypracowanie ram współpracy pomiędzy samorządem
wojewódzkim i samorządami gminnymi, bez której trudno byłoby osiągnąć wysoką jakość
realizowanych zadań. Współpraca ta przybiera formę wspólnych konsultacji merytorycznych
i doradztwa oraz współfinansowania obopólnych przedsięwzięć.
Od 2004 r. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Lublinie publikuje biuletyn pn.
„Problemy Społeczne” jako ofertę edukacyjno – szkoleniową dla przedstawicieli samorządów
i innych podmiotów.
Zdecydowanie udało się w tym okresie usprawnić system współpracy z organizacjami
pozarządowymi co pozwoliło na zbadanie terenu pod względem świadczonych usług.
DuŜą zaletą dla województwa lubelskiego jest profesjonalizm organizacji
współuczestniczących w działaniach lokalnych na rzecz profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych. Obserwuje się równieŜ rozwój organizacji pozarządowych
zajmujących się zarówno profilaktyką jak i usuwaniem skutków ubocznych uzaleŜnienia od
alkoholu. Rośnie liczba świetlic z programem socjoterapeutycznym oraz liczba dzieci i
młodzieŜy uczestniczących w róŜnych formach zajęć w nich prowadzonych.
Niewystarczająca jest jednak liczba tych podmiotów, które działają w obszarze profilaktyki
uzaleŜnień w szczególności na terenach popeegerowskich, gdzie problem alkoholizmu jest
nasilony.
Niestety nie udało się w okresie pięcioletniej realizacji Narodowego Programu
Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, utworzyć placówki zajmującej się
leczeniem dzieci i młodzieŜy pomimo potrzeb występujących w województwie lubelskim.
Zmian legislacyjno – prawnych wymaga, naszym zdaniem, sposób gromadzenia
pieniędzy z wydanych zezwoleń na sprzedaŜ hurtową alkoholu. Wyodrębnienie specjalnego
rachunku na ten cel ułatwiłoby planowanie działań i systematyczne wykorzystywanie
środków na realizację ustawowych zadań.
WyraŜamy nadzieję, Ŝe zapisy w nowym narodowym i wojewódzkim Programie
Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, a takŜe wzmoŜone działania
lokalne w tym kierunku przyczynią się do uruchomienia placówki terapeutyczno – leczniczej
dla dzieci i młodzieŜy.
Informacja o działaniach podjętych przez Urząd Wojewódzki:
• W 2005 r. organy gminy podjęły ogółem 281 uchwał, w tym:
– w sprawie przyjęcia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych (i ich zmian) – 208 uchwał,
– w sprawie liczby punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych na terenie gminy
(miasta) – 43 uchwały,
– w sprawie zasad usytuowania tych punktów na terenie gminy (miasta) – 28 uchwał,
– w sprawie wprowadzania zakazów sprzedaŜy, podawania, spoŜywania oraz wnoszenia
napojów alkoholowych – 2 uchwały.
• W omawianym okresie Wojewoda Lubelski wydał 12 rozstrzygnięć nadzorczych
stwierdzających niewaŜność uchwał w całości lub w części:
– 11 uchwał w sprawie przyjęcia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych – w związku z naruszeniem:
o art. 18 ust. 10 ustawy, poprzez modyfikację treści tego przepisu,
o art. 18 ust. 6 ustawy, poprzez jego modyfikację polegającą na Ŝądaniu
dodatkowych dokumentów od podmiotów ubiegających się o zezwolenie na
sprzedaŜ napojów alkoholowych,
o art. 41 ust. 5 ustawy, poprzez pozbawienie członków gminnej komisji
rozwiązywania problemów alkoholowych przysługującego im za pracę
wynagrodzenia,
36
w 2005 roku
– 1 uchwały w sprawie zasad usytuowania na terenie gminy punktów sprzedaŜy
napojów alkoholowych w związku z naruszeniem art. 14 ust. 6 ustawy, poprzez
wprowadzenie zakazu sprzedaŜy napojów alkoholowych w czasie trwania
uroczystości religijnych.
– Lubelski Urząd Wojewódzki w Lublinie nie podejmował we wskazanym okresie
innych działań na rzecz profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Nie
występowały teŜ inne formy współpracy z samorządami lub organizacjami
pozarządowymi.
37
w 2005 roku
1.4. Województwo Lubuskie
Samorząd województwa współfinansował pierwsze wyposaŜenie i działalność
przez okres pierwszych trzech miesięcy dwóch Centrów Integracji Społecznej, które
działają w obszarze przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. Partnerami samorządu
były:
– Samorząd gminy Drezdenko – przekazane środki: 82.667 zł
– Samorząd miasta Zielona Góra – przekazane środki: 56.120 zł
Samorząd województwa sfinansował w formie dotacji o wartości łącznej 29 000 zł
cykl zajęć terapeutycznych i warsztatowych zorganizowanych i przeprowadzonych przez
Wojewódzki Ośrodek Terapii UzaleŜnień i WspółuzaleŜnienia w Zielonej Górze.
Zajęcia terapeutyczne (łącznie 443 godziny) objęły 4 grupy:
– dwie grupy terapeutyczne dla Dorosłych Dzieci Alkoholików
– grupę pracy nad destrukcją
– grupę dla osób współuzaleŜnionych
Rezultatem przeprowadzonych zajęć terapeutycznych było nabycie przez
pacjentów wiedzy nt. postępującej natury choroby, faz rozwoju uzaleŜnienia od alkoholu,
rozpoznania objawów, pogłębienie motywacji do leczenia, zwiększenie świadomości strat
spowodowanych piciem alkoholu, rozpoznawania systemu iluzji i zaprzeczeń,
rozpoznawanie mechanizmów obronnych, pogłębienie wiedzy o sobie, zrozumienie
schematu destrukcyjnego funkcjonowania, wzmocnienie poczucia własnej wartości,
uzyskanie wiedzy nt. zapobiegania nawrotom picia, wzrost umiejętności niezbędnych do
Ŝycia w trzeźwości: wyrabianie nawyków automonitorowania procesu trzeźwieni, trening
umiejętności zapobiegania i radzenia sobie w nawrocie, trening umiejętności waŜnych dla
trzeźwego Ŝycia, konstruowanie programów wyjścia z nałogu.
Warsztaty objęły 150 osób uczestniczących w następujących zajęciach:
– „Jak radzić sobie z nadmierną złością i powstrzymać swoje agresywne zachowanie” –
3 i 4 grudnia 2005 r.
– „Trening asertywnych zachowań abstynenckich” – 9 i 10 grudnia 2005 r.
– „Humor i zabawa – socjoterapia jako zakończenie podstawowego procesu terapii osób
współuzaleŜnionych” – 11 grudnia
W ramach zajęć warsztatowych uczestnicy poznali konsekwencje nadmiernego
złoszczenia się w róŜnych sferach własnego funkcjonowania, konsekwencje tłumienia
w sobie uczuć przykrych oraz konstruktywne sposoby radzenia sobie w sytuacjach
trudnych. Uczyli się takŜe właściwych reakcji na sytuacje, które groŜą złamaniem
abstynencji oraz rozróŜniania zachowań agresywnych, uległych i asertywnych. Zajęcia
te dostarczyły takŜe ich uczestnikom moŜliwości uzyskania większej świadomości
siebie i swoich moŜliwości, w tym rozpoznanie mocnych stron i umiejętności i
zwiększenie świadomości własnego ciała, rozwój umiejętności zajęcia się sobą i
dbania o siebie oraz pełniejsze wyraŜanie siebie w kontaktach z innymi ludźmi.
Ponadto, samorząd województwa zrealizował ze środków przeznaczonych na
szkolenia (28.900 zł), 2 szkolenia dla łącznej liczby 43 pracowników świetlic
socjoterapeutycznych:
– Szkolenie pt. „Jak wzbogacić swój warsztat będąc pracownikiem świetlicy
socjoterapeutycznej” dla 20 osób
– Szkolenie pt. „Pomagam dzieciom” dla 23 osób
38
w 2005 roku
2. Szkolenia dla przedstawicieli społeczności lokalnych zaangaŜowanych w działania
profilaktyczne i naprawcze, w szczególności dla koordynatorów gminnych
alkoholowych.
Samorząd województwa zrealizował ze środków przeznaczonych na szkolenia (28
900 zł) 6 szkoleń dla pełnomocników zarządów ds. profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych oraz członków gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych:
– Szkolenie dla członków gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych –
19 lutego 2005 r., liczba uczestników: 14
3 czerwca 2005 r., liczba uczestników: 15
1 – 3 kwietnia 2005 r., liczba uczestników: 29
17 – 19 czerwca 2005 r., liczba uczestników: 15
– Szkolenia dla pełnomocników zarządów gmin ds. profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych oraz członków g.k.r.p.a. „Nowelizacja ustawy o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi” – 4 – 16 marca, liczba
uczestników: 22
– Szkolenia dla pełnomocników zarządów gmin ds. profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych oraz członków g.k.r.p.a. „Przeciwdziałanie przemocy w
środowisku szkolnym” – 25 – 27 kwietnia 2005 r., liczba uczestników:18
Liczba uczestników wyniosła łącznie 113 osób
3. Zadania z zakresu wspierania rozwoju i modernizacji usług terapeutycznych dla
osób uzaleŜnionych od alkoholu i członków ich rodzin – wdraŜania rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 31 grudnia 1999 roku w sprawie organizacji, kwalifikacji
personelu, zasad funkcjonowania i rodzajów zakładów lecznictwa odwykowego oraz
udziału innych zakładów opieki zdrowotnej w sprawowaniu opieki nad osobami
uzaleŜnionymi od alkoholu.
900 zł) 5 szkoleń dla łącznej liczby 82 pracowników lecznictwa odwykowego w
Województwie Lubuskim:
– Szkolenie dla pracowników lecznictwa odwykowego województwa lubuskiego
„Analiza transakcyjna w pomaganiu Dorosłym Dzieciom Alkoholików” – 1 – 3
kwietnia 2005 r., liczba uczestników: 17
„Analiza transakcyjna w pomaganiu Dorosłym Dzieciom Alkoholików” – 15 – 17
kwietnia 2005 r., liczba uczestników: 20
„Analiza transakcyjna w pomaganiu Dorosłym Dzieciom Alkoholików” dla
zaawansowanych – 16 – 18 wrzesnia 2005 r., liczba uczestników: 13,
– Szkolenie dla pracowników lecznictwa odwykowego województwa lubuskiego „Złośc
pacjenta – złość terapeuty. Rozpoznawanie źródeł i metod pracy terapeutycznej” –
30.09. – 2.10.2005 r., liczba uczestników: 16,
„Skrypty w praktyce klinicznej” – 19 lutego 2005 r., liczba uczestników: 16,
Uczestnicy szkoleń wynieśli z nich m. in. zdolność wyjaśniania zjawisk
zachodzących w psychologicznej płaszczyźnie kontaktu z podopiecznymi, rozumienia
sposobu funkcjonowania grup wsparcia, form pomocy, wyposaŜeni zostali w wiedzę
39
w 2005 roku
zarówno teoretyczną, jak i praktyczną, równieŜ w sferze regulacji prawnych. Wzbogacili
swój warsztat pracy. Są wstanie bardziej efektywnie podjąć działania zmierzające do
rozwiązania zaistniałych sytuacji problemowych w kontaktach z podopiecznymi oraz
przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu.
Samorząd wojewódzki współfinansował kwotą w wysokości 800 zł uczestnictwo
jednaj osoby w Studium Pomocy Psychologicznej.
Ponadto, samorząd wojewódzki sfinansował na kwotę w wysokości 14 000 zł.
działania wykonane w ramach zadania przez Okręgową Izbę Pielęgniarek i PołoŜnych w
Gorzowie Wlkp. oraz przez Okręgową Izbę Pielęgniarek i PołoŜnych w Zielonej Górze.
Okręgowa Izba Pielęgniarek i PołoŜnych w Gorzowie Wlkp. zrealizowała zadanie
pt. Konferencja naukowo – szkoleniowa „Profilaktyka i terapia uzaleŜnień od alkoholu i
współuzaleŜnień w praktyce pielęgniarek i połoŜnych”. Celem konferencji było
rozszerzenie wiedzy pielęgniarek i połoŜnych na temat prawidłowych postaw w stosunku
do chorych uzaleŜnionych od alkoholu i ich rodzin. Cel został w pełni zrealizowany.
Dodatkowo uczestnicy zapoznali się z aspektami prawnymi przeciwdziałania
alkoholizmowi. W szkoleniu udział wzięło 100 pielęgniarek z województwa.
Okręgowa Izba Pielęgniarek i PołoŜnych w Zielonej Górze zrealizowała zadanie
pt. Konferencja naukowo – szkoleniowa „Profilaktyka i terapia uzaleŜnień od alkoholu i
współuzaleŜnień w praktyce pielęgniarek i połoŜnych”. Celem konferencji było
rozszerzenie wiedzy pielęgniarek i połoŜnych na temat prawidłowych postaw w stosunku
do chorych uzaleŜnionych od alkoholu i ich rodzin. Rezultatem konferencji było
poszerzenie i uaktualnienie wiedzy uczestników na temat alkoholizmu, metod leczenie,
przyczyn i przebiegu choroby, poznanie metod przeciwdziałania przemocy w rodzinach z
problemem alkoholowym, nabycie umiejętności prowadzenia i profilaktyki oraz
profesjonalnego doradztwa wśród osób uzaleŜnionych i ich rodzin. Dodatkowo uczestnicy
zapoznali się z aspektami prawnymi przeciwdziałania alkoholizmowi. W szkoleniu udział
wzięło 101 pielęgniarek z województwa.
Samorząd województwa, takŜe w ramach zadania 3., sfinansował łączną
kwotą w wysokości 357.574 zł. następujące inwestycje:
– modernizacja Oddziału Detoksykacji z Wczesną Rehabilitacją Odwykową dla
Alkoholików w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Wojewódzkim w Gorzowie
Wielkopolskim – 110.000 zł
– modernizacja pawilonu leczniczego Oddziału IX Detoksykacji dla osób uzaleŜnionych
od alkoholu w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym dla Nerwowo i Psychicznie
Chorych SP ZOZ w Ciborzu – 110.000 zł
– modernizacja Oddziału Nr 16A – leczenia alkoholowych zespołów abstynenckich w
Samodzielnym Publicznym Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w
Międzyrzeczu – 109.574 zł
– utworzenie Pododdziału WzmoŜonej Opieki wraz z infrastrukturą rehabilitacyjno –
sportową w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Centrum
Leczenia Dzieci i MłodzieŜy w Zaborze – 28.000 zł
W roku 2005 samorząd województwa nie podjął działań w tym zakresie.
rodzinnych.
40
w 2005 roku
środowisku szkolnym i rodzinnym oraz w grupach podwyŜszonego ryzyka.
Samorząd województwa realizował zadanie współfinansując projekty organizacji
pozarządowych i instytucji:
– Towarzystwo Przyjaciół Dzieci Zarząd Lubuskiego Oddziału Regionalnego w
Zielonej Górze zorganizowało prelekcje, pogadanki i konkursy dotyczące
rozwiązywania problemów alkoholowych w okresie od 01.02.2005 do 31.12.2005.
współfinansowane przez samorząd województwa kwotą w wysokości 5 500 zł.
Podczas trwania zadania prelegenci wygaszali pogadanki dotyczące
problematyki zagroŜenia alkoholizmem w rodzinie i środowisku rodzinnym.
Udzielono równieŜ wszechstronnej informacji na temat instytucji, w których dzieci,
młodzieŜ i ich rodziny mogą znaleźć wsparcie. W celu uatrakcyjnienia zajęć z dziećmi
zakupiono gry świetlicowe i sprzęt sportowy. Urozmaiceniem i zachętą do
uczestnictwa w konkursach były nagrody dla dzieci. Adresatami zadania było 579
dzieci i młodzieŜy. Wszyscy uczestnicy zajęć to dzieci z rodzin najuboŜszych,
patologicznych bądź zagroŜonych patologią społeczną.
Wymierne rezultaty to stworzenie szans dzieciom z róŜnych środowisk w
dostępie do nauki, rozrywki, prawidłowego spędzania wolnego czasu i rozwoju
perspektyw Ŝyciowych, ochrona dzieci przed patologiami, przemocą i złym
traktowaniem związanymi głównie z alkoholizmem w rodzinie upowszechnienie
wśród dzieci i młodzieŜy wiedzy nt. alkoholizmu i jego skutków, oraz włączenie
środowiska i ogniw terenowych TPD w rozwiązywanie problemów alkoholowych
– Klub Abstynenta „Zdrój” w Skwierzynie zorganizował obóz terapeutyczno –
wypoczynkowy w okresie od 20.06.2005 r. do 27.06.2005 r. współfinansowany przez
samorząd województwa kwotą w wysokości 1 916 zł.
Podczas pobytu beneficjenci uczestniczyli w zajęciach terapeutycznych w
wymiarze 4 godzin dziennie. Oprócz tego odbywały się spotkania indywidualne z
terapeutą. Instruktor terapii uzaleŜnień prowadził równieŜ rozmowy z rodzinami. W
ramach pobytu realizowane były spotkania integracyjne, gry, konkursy rodzinne,
ogniska, wycieczki rowerowe, kajakowe itp. Wymiernymi rezultatami była integracja
rodzin z problemami alkoholowymi na linii osoba uzaleŜniona – osoba
współuzaleŜniona – dziecka. Rodziny wymieniały się informacjami. Uczestnicy obozu
zdobyli umiejętność radzenia sobie z nawrotami choroby alkoholowej – dostrzegania
sygnałów ostrzegawczych, organizacji czasu wolnego po leczeniu odwykowym.
Uczestnikami obozu były osoby uzaleŜnione, współuzaleŜnione i dzieci z ich
rodzin: 25 osób w tym: 10 kobiet, 7 męŜczyzn, 8 dzieci. Uczestnicy są mieszkańcami
Gminy Skwierzyna o najniŜszych dochodach na jednego członka rodziny.
– Stowarzyszenie Ochotniczych Hufców Pracy Oddział Terenowy w Zielonej Górze
realizowało zadanie zlecone i współfinansowane przez samorząd województwa pt.
„Zanim będzie za późno. Profilaktyka uzaleŜnień w bezpieczne Ŝycie” kwotą w
wysokości 875 zł. Zadanie polegało na zorganizowaniu 26 godzin zajęć
warsztatowych, wykładów, zajęć z młodzieŜą: indywidualnych i grupowych, które
obejmowały problematykę naduŜywania alkoholu i jego skutkach dla zdrowia,
moŜliwości poszukiwania specjalistycznej pomocy w sytuacji uzaleŜnienia, uczenie
umiejętności wyraŜania uczuć oraz działania twórcze.
W zajęciach uczestniczyły 24 dzieci z rodzin o trudnej sytuacji materialnej,
często zaniedbanych środowiskowo, dotkniętych problemami uzaleŜnień.
– Stowarzyszenie Pomocy Bliźniemu im. Brata Krystyna w Gorzowie Wlkp.
zrealizowało w okresie od 01.01.2005 do 31.12.2005 zadanie pn. „Zakup fachowej
literatury dla potrzeb realizacji szeroko pojętych działań z zakresu profilaktyki i
41
w 2005 roku
przeciwdziałania uzaleŜnieniom w agendach stowarzyszenia” w całości sfinansowane
przez samorząd województwa kwotą w wysokości 3 000 zł. Celem zadania było
zwiększenie liczby woluminów literatury fachowej niezbędnych w realizacji działań z
zakresu szeroko pojętej profilaktyki. Beneficjentami zadania byli wolontariusze
stowarzyszenia oraz ich klienci w łącznej liczbie ok.500 osób.
– Oddział Terenowy Polskiego Towarzystwa Zapobiegania Narkomanii w
Gorzowie Wlkp. wykonał zadanie pn. „Profilaktyka na wakacje w formie
kalendarium – informator” realizowane w okresie od 01.01.2005 do 01.09.2005 r.
współfinansowane przez samorząd województwa kwotą w wysokości 4 600 zł.
Zadanie polegało na sporządzeniu w formie publikacji informatora o propozycjach
bezpiecznego spędzania wolnego czasu. Beneficjentami zadania byli uczniowie
wszystkich szkół podstawowych i gimnazjalnych w Gorzowie Wlkp. Rezultatem
publikacji informatora była wysoka frekwencja młodych Gorzowian na imprezach
organizowanych podczas wakacji z myślą o zapewnieniu im atrakcyjnych zajęć.
– Związek Harcerstwa Polskiego Komenda Chorągwi Ziemi Lubuskiej zrealizował
zadania:
1. „ZIMOWISKO Szkoła zdrowego stylu Ŝycia” program z zakresu ochrony i
promocji zdrowia oraz profilaktyki rozwiązywania problemów alkoholowych” w
całości sfinansowane przez samorząd wojewódzki kwotą w wysokości 63 250 zł.
W ramach zadania realizowane były miedzy innymi następujące cele: promocja
wśród dzieci i młodzieŜy idei zdrowego stylu Ŝycia, kształtowanie umiejętności
aktywnego spędzania wolnego czasu, dbania o sprawność fizyczną, kompensacja
niedostatków rozwojowych oraz zaniedbania zdrowotnego dzieci i młodzieŜy,
budowanie pozytywnego obrazu siebie oraz umiejętność podnoszenia własnej
samoocen, poszerzenie wiedzy na temat zdrowego odŜywiania. Realizacja zadania
objęła łącznie 110 dzieci z terenu województwa.
2. „Kolory Ŝycia...przeciw szarości” program ochrony i promocji zdrowia oraz
profilaktyki rozwiązywania problemów alkoholowych w zakresie wspierania akcji
organizowania wypoczynku letniego dzieci i młodzieŜy” w całości sfinansowane
przez samorząd wojewódzki kwotą w wysokości 79 200 zł. W ramach zadania,
które miało formułę letniego obozu wypoczynkowego, realizowane były miedzy
innymi następujące cele: promocja i poszerzenie wiedzy na temat zdrowego stylu
Ŝycia, w tym odŜywiania się, wyposaŜenie młodzieŜy w wiedzę oraz umiejętności
chroniące przed sięganiem po alkohol, dostarczanie podstawowej wiedzy na temat
niekorzystnego wpływu alkoholu, jego skutków dla zdrowia i Ŝycia, promowanie
aktywnych form spędzania wolnego czasu, dbania o sprawność fizyczną i
równowagę emocjonalną, łamanie schematyzmu myślenia, obalanie mitów, w
szczególności o alkoholu. Zadanie objęło łączną liczbę 120 osób.
3. „Zdrowi, silni, aktywni” przedsięwzięcie z zakresu promocji zdrowia oraz
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w zakresie organizowania
zlotów, spotkań dla dzieci i młodzieŜy zagroŜonej chorobą alkoholową”
współsfinansowane przez samorząd wojewódzki kwotą w wysokości 21 350 zł. W
ramach zadania realizowane były miedzy innymi następujące cele: promocja
aktywnych form spędzania czasu wolnego, dbałości o kondycje fizyczną i
równowagę emocjonalną, poszerzenie wiedzy na temat zdrowego stylu Ŝycia
wolnego od alkoholu, dostarczenie podstawowej wiedzy na temat niekorzystnego
wpływu alkohol, jego skutków dla zdrowia i Ŝycia, rozwijanie umiejętności
poprawnej komunikacji interpersonalnej i umiejętności współpracy w grupie,
wyposaŜenie uczestników w wiedzę oraz umiejętności chroniące młodego
człowieka przed sięganiem po alkohol. Zadanie było realizowane w formie
42
w 2005 roku
spotkań, imprez i zlotów, w których uczestniczyły dzieci i młodzieŜ o
szczególnych potrzebach rozwojowych, zagroŜonych patologią społeczną,
marginalizacją oraz choroba alkoholową.
4. „WIEM KIM BĘDĘ…poszukiwanie siebie” program profilaktycznej działalności
informacyjnej i edukacyjnej w zakresie organizacji kolonii i obozów
profilaktyczno – terapeutycznych dla dzieci i młodzieŜy zagroŜonej
uzaleŜnieniem. Zdanie było współfinansowane przez samorząd województwa
kwotą w wysokości 78 000 zł. W ramach zadania realizowane były miedzy innymi
następujące cele: promocja aktywnych form spędzania czasu wolnego, dbałości o
kondycje fizyczną i równowagę emocjonalną, poszerzenie wiedzy na temat
zdrowego stylu Ŝycia wolnego od alkoholu, dostarczenie podstawowej wiedzy na
temat niekorzystnego wpływu alkohol, jego skutków dla zdrowia i Ŝycia,
rozwijanie umiejętności poprawnej komunikacji interpersonalnej i umiejętności
współpracy w grupie, wyposaŜenie uczestników w wiedzę oraz umiejętności
chroniące młodego człowieka przed sięganiem po alkohol. Realizacja zadania
przyjęła formułę 3 obozów letnich dla dzieci i młodzieŜy zorganizowanych w
okresie od 27.06.2005 do05.08.2005 roku, w których łącznie udział wzięło 450
dzieci, w większości pochodzących z rodzin objętych pomocą społeczną, zarówno
z miast jak i wsi województwa.
– Stowarzyszenie Pomocy Osobom UzaleŜnionym „Przełom” w Gorzowie Wlkp
wykonało zadanie współfinansowane przez samorząd województwa kwotą w
wysokości 3. 600 zł. pn. „Maratonowi sesje zapobiegania nawrotom picia dla osób
uzaleŜnionych od alkoholu” realizowane w okresie od 01.02.2005 do 30.12.2005 r.
Przeprowadzone zostały trzy cykle zajęć grupowych – maraton terapeutyczny, po
których odbywały się spotkania indywidualne mające na celu monitorowanie,
weryfikację planu zapobiegania nawrotom oraz konsultacje dotyczące
trzymiesięcznego planu zdrowienia uczestników.
W zajęciach udział wzięły łącznie 72 osoby. Były to osoby uzaleŜnione, które
ukończyły podstawowy program terapii uzaleŜnienia lub utrzymują długotrwałą
abstynencję w oparciu o program grupy AA.
– Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gorzowie Wlkp. zrealizowała
zadanie pn. Tęczowy Internet – uczy i bawi – kontynuacja współfinansowane przez
samorząd województwa kwotą w wysokości 21 450 zł. Ogólnym celem programu
było wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci i młodzieŜy ze środowisk
zagroŜonych (rodzin rozbitych, niedostosowanych społecznie, z problemem
alkoholowym) poprzez zapewnienie im bezpłatnego dostępu do Internetu i
elektronicznych baz danych. Zadanie objęło biblioteki na trzech duzych osiedlach
liczących łącznie ok. 40 tys. mieszkańców. Oszacowano, Ŝe zadaniem objętych
zostało ok. 3 000 dzieci, zaproszonych do udziału ze względu na niekorzystna dla ich
rozwoju sytuację rodzinną.
pozarządowych:
– Fundacja „Contra Crimen” w Gorzowie Wlkp. zrealizowała zadanie pt. „Program
pomocy dzieciom Ŝyjącym w rodzinach dotkniętych problemem alkoholowym i
przemocą” współfinansowany przez samorząd wojewódzki kwotą w wysokości 2 500 zł.
43
w 2005 roku
W ramach zadania zrealizowane zostało seminarium szkolenie „Dziecko krzywdzone
– rozpoznanie i wsparcie”, które odbyło się 26.10.2005 w Skwierzynie, pod
patronatem Rzecznika Praw Dziecka. Głównym celem seminarium było
przygotowanie funkcjonariuszy policji do lepszego zrozumienia problemu rodzin
alkoholowych ze szczególnym poznaniem wzorów zachowań dzieci z rodzin
alkoholowych, a takŜe dostarczenie specjalistycznej wiedzy na temat głównych
strategii interwencji. W efekcie szkolenia uczestnicy nabyli umiejętności
rozpoznawania róŜnych form krzywdzenia dzieci oraz podejmowania działań
profilaktycznych i naprawczych oraz zostali wyposaŜeni w materiały edukacyjne. W
seminarium udział wzięło 29 funkcjonariuszy słuŜby prewencyjnej policji z
województwa.
– Terenowy Komitet Ochrony Praw Dziecka w Zielonej Górze zrealizował zadanie pt.
„Niebieskie Niedziele – spotkania z mieszkańcami pobliskich wsi dotyczące
problemów bezpieczeństwa mieszkańców, rodzin, osób uzaleŜnionych”
współfinansowane przez samorząd wojewódzki kwotą w wysokości 1 000 zł. Zadanie
polegało na przeprowadzeniu akcji informacyjno – edukacyjnej na temat przemocy w
rodzinie i jej skutków. Zostało zrealizowane w formie 19 spotkań z mieszkańcami 4
miejscowości, w ramach których dyskutowano o definicji przemocy, jej skutków dla
poszczególnych członków rodziny, udzielano takŜe informacji o istocie Niebieskich
Kart i miejscach, w których moŜna uzyskać pomoc. We wszystkich spotkaniach
uczestniczyło łącznie ok. 400 osób.
900 zł) 3 szkolenia dla sprzedawców napojów alkoholowych dla łącznej liczby 74
sprzedawców:
– Szkolenie dla sprzedawców napojów alkoholowych – 12 kwietnia 2005 r., liczba
uczestników: 22
– Szkolenia dla sprzedawców napojów alkoholowych – 18 maja 2005 r., liczba
uczestników:30
– Szkolenia dla sprzedawców napojów alkoholowych – 2 czerwca 2005 r., liczba
uczestników: 22
W ramach zadania 8. odbyło się takŜe sfinansowane przez samorząd wojewódzki
szkolenie dla kuratorów sądowych „Kurator sądowy w obszarze pomagania osobom
uzaleŜnionym”, w którym udział wzięło 16 kuratorów sądowych.
wybranych gminach.
wzajemnej pomocy.
pozarządowych:
– Lubuskie Stowarzyszenie Profilaktyki Społecznej „Trzeźwość” w Zielonej Górze
zrealizowało zlecone i współfinansowane ze środków samorządu województwa kwotą
w wysokości 5.000 zł zadanie pn. Rozwój działalności profilaktycznej – wspieranie
działań organizacji pozarządowych i grup samopomocy – wydanie czasopisma
poświęconego profilaktyce i terapii uzaleŜnień „Nasz Wybór” w okresie od
01.02.2005 do 15.12.2005 r. w rezultacie realizacji zadania wydano 4 numery
czasopisma po łącznym nakładzie 4 000, na łamach którego ukazały się artykuły
44
w 2005 roku
dotyczące problematyki alkoholizmu i narkomani i organizacji pozarządowych
parającą się problemami uzaleŜnień od alkoholu i narkotyków.
– Związek Lubuskich Organizacji Pozarządowych w Zielonej Górze zrealizował zadanie
pn. „Wspieranie działań organizacji pozarządowych i grup samopomocowych –
profesjonalizacja kadr pracujących w obszarze uzaleŜnień” realizowane w okresie od
01.02.2005 do 15.12.2005 r. współfinansowane przez samorząd województwa kwotą
w wysokości 2 000 zł. Celem zadania była konsolidacja środowiska pozarządowych
organizacji i instytucji pracujących w obszarze uzaleŜnień. W ramach zadania
zorganizowano szkolenia dla przedstawicieli organizacji pozarządowych, w których
udział wzięło łącznie 400 osób. W realizacji całego zadania uczestniczyło łącznie ok.
600 osób – przedstawicieli organizacji pozarządowych i instytucji współpracujących.
zezwolenia, prowadzenia reklamy napojów alkoholowych)
Pozwolenia na obrót hurtowy napojami o zawartości do 18% alkoholu.
W 2005 roku marszałek województwa wydał 32 zezwolenia na hurtowy obrót
napojami o zawartości do 4, 5% alkoholu i piwem
W 2005 roku marszałek wydał 34 zezwolenia na hurtowy obrót napojami o
zawartości powyŜej 4, 5% a do 18% alkoholu, z wyjątkiem piwa.
Łączna wysokość środków finansowych uzyskanych w województwie w 2005
roku z tytułu opłat za zezwolenia na obrót hurtowy piwem oraz napojami o zawartości do
18% alkoholu wyniosła 891, 000 zł.
12. Podsumowanie i ocena najwaŜniejszych działań Samorządu Województwa
Lubuskiego w okresie obowiązywania Narodowego Programu Profilaktyki i
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na lata 2000 – 2005.
W okresie 2000 – 2005 Samorząd Województwa Lubuskiego koncentrował swoje wysiłki
na następujących zadaniach:
• poprawa bazy lecznictwa odwykowego (stacjonarnego i ambulatoryjnego) poprzez:
– Stworzenie placówki koordynującej pracę lecznictwa odwykowego w
województwie – Wojewódzkiego Ośrodka Terapii UzaleŜnień i WspółuzaleŜnienia
w Zielonej Górze
– modernizacja oddziałów detoksykacyjnych lokalnych szpitali
– dostosowanie placówek lecznictwa odwykowego do wymogów rozporządzenia
Ministra Zdrowia
– szkolenia dla personelu lecznictwa odwykowego
• pomoc gminnym komisjom rozwiązywania problemów alkoholowych w realizacji
gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych poprzez:
– wsparcie dla nowo – tworzonych Centrów Integracji Społecznej
– szkolenia dla członków gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych oraz dla pełnomocników gmin ds. problemów alkoholowych
(uzaleŜnień)
– udzielanie konsultacji
• wspieranie sektora organizacji pozarządowych działających w obszarze profilaktyki i
terapii uzaleŜnień poprzez:
– wspieranie konkretnych projektów w zakresie profilaktyki i terapii uzaleŜnień
– stymulowanie samoorganizowania się i integracji środowiska organizacji i
instytucji zajmujących się problemami alkoholowymi
45
w 2005 roku
• wspieranie działań słuŜb odpowiedzialnych za zwalczanie przemocy domowej
poprzez:
– ścisłą współpracę z słuŜbami prewencji policji
– współfinansowanie szkoleń dla funkcjonariuszy policji
– finansowanie szkoleń dla kuratorów sądowych, pedagogów
• rozwijanie nowoczesnych form profilaktyki dla dzieci i młodzieŜy. W okresie
obowiązywania Narodowego Programu na lata 2000 – 2005 Samorząd Województwa
Lubuskiego osiągnął wiele sukcesów. Do najwaŜniejszych z nich naleŜało:
– utworzenie Wojewódzkiego Ośrodka Terapii UzaleŜnień i WspółuzaleŜnienia w
Zielonej Górze,
– radykalna poprawa poziomu profesjonalnego przygotowania do pracy
pracowników lecznictwa odwykowego w stosunku do roku 2000 poprzez
przeszkolenie lub pomoc w szkoleniach, szcz. poprzez uczestnictwo w Studium
pomocy Psychologicznej i Studium Terapii UzaleŜnień,
– rozwój działalności szkoleniowej skierowanej do przedstawicieli róŜnych profesji.
W okresie obowiązywania Narodowego Programu na lata 2000 – 2005 Samorząd
Województwa Lubuskiego napotkał na wiele problemów w realizacji postawionych mu
zadań. Do najpowaŜniejszych naleŜały:
• niski poziom finansowania usług placówek lecznictwa odwykowego przez Narodowy
Fundusz Zdrowia i brak moŜliwości wpływania na finansowanie placówek lecznictwa
odwykowego i kontraktowanie usług zgodnie z przyjętymi standardami,
• zbyt mała ilość ambulatoryjnych placówek lecznictwa uzaleŜnień, brak działań władz
powiatów wskazanych przez ustawodawcę jako podmiot dbający o bazę lecznictwa
ambulatoryjnego,
• zbyt długi czas oczekiwania na miejsce w jednostce lecznictwa odwykowego dla
uzaleŜnionych skierowanych na leczenie odwykowe decyzją sądu. Dochodzi do
sytuacji, Ŝe czas oczekiwania przewyŜsza czas prawomocnego obowiązywania decyzji
(2 lata), co naraŜa na szwank zarówno sądy jak i instytucję obowiązkowego leczenia.
• brak instrumentów walki z łamaniem ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zakresie reklamy piwa i zakazu sprzedaŜy piwa
nieletnim. Propozycją rozwiązująca problem reklamy piwa jest ustawowy zakaz jego
reklamy. Aktualne przepisy zostawiają olbrzymie pole dowolności interpretacyjnej
utrudniając skuteczna walkę ze zjawiskiem środkami prawnymi,
• brak prawnej moŜliwości do eksmisji uzaleŜnionych sprawców przemocy domowej,
• ogółem w województwie lubuskim w 2005 roku podjęto 137 uchwał związanych z
realizacją ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.
U. 2002 r. Nr 147, poz. 1231, z późn. zm.), tym:
– w sprawie przyjęcia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych oraz zmian do tych uchwał – 110,
– w sprawie liczby punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych na terenie gminy
(miasta) oraz ich usytuowania – 22,
– w sprawie wprowadzenia zakazów sprzedaŜy, podawania, spoŜywania oraz
wnoszenia napojów alkoholowych – 2
– wszystkich innych uchwał związanych z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi – 3,
– uchylono 2 uchwały z powodów proceduralnych.
• W budŜecie Wojewody Lubuskiego na 2005 r. zaplanowano kwotę 20.000 zł na
zadania związane z przeciwdziałaniem alkoholizmowi. Środki te wykorzystano na
46
w 2005 roku
dofinansowanie zadań zleconych w ramach otwartego konkursu ofert dla organizacji
poŜytku publicznego. Z dotacji skorzystały 4 organizacje pozarządowe na następujące
zadania:
– Terapeutyczny obóz wędrowny dla dzieci i młodzieŜy,
– Program przeciwdziałania uzaleŜnieniom od alkoholu – MłodzieŜowe Centrum
Alternatywy – MłodzieŜowe Centrum Profilaktyki,
– Moja trzeźwość – moje Ŝycie „Program profilaktyki antyalkoholowej dla dzieci
realizowany w zespole 13 świetlic,
– Nie chcę pić – chcę Ŝyć – program profilaktyki antyalkoholowej dla dzieci
uczestniczących w koloniach letnich 2005 w Ośrodku kolonijnym sportowo –
wychowawczym w Długiem,
– Prowadzenie świetlicy specjalistycznej.
47
w 2005 roku
1.5. Województwo Łódzkie
• W roku 2005 z pomocy merytorycznej samorządu województwa łódzkiego –
Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w zakresie realizacji gminnego programu
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych skorzystało 15 % gmin
województwa łódzkiego.
• Dyrektor Regionalnego Centrum Polityki Społecznej – koordynator Wojewódzkiego
Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych uczestniczył
w 30 spotkaniach i konferencjach organizowanych przez gminy, dotyczących
problematyki społecznej, w tym przeciwdziałania alkoholizmowi, narkomanii,
przemocy
i agresji.
• We współpracy z 30 gminami województwa łódzkiego włączono się do kampanii
społecznej zainicjowanej przez PARPA pn. „Alkohol – nieletnim dostęp wzbroniony”.
Utworzono 63 zespoły profilaktyczno – badawcze przyznające „Ŝółte kartki
ostrzegawcze” oraz „certyfikaty rzetelnego sprzedawcy”.
• We współpracy z trzema gminami województwa i trzema organizacjami
pozarządowymi utworzono trzy wiejskie świetlice środowiskowe z programem
socjoterapeutycznym
w Bronisławowie (powiat zgierski), Kol. Piaszczyce (powiat radomszczański),
Świnicach Warckich (powiat łęczycki).
Adresaci zadania:
• gminy – koordynatorzy gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych, członkowie gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych, organizacje pozarządowe
działania profilaktyczne i naprawcze, a w szczególności dla koordynatorów
alkoholowych
• Zadanie realizowane we współpracy z organizacjami pozarządowymi (patrz załącznik
– dotacje)
• Współpracowano z Przychodnią Seksuologii, Problemów Rodziny i Patologii Więzi
Międzyludzkich w Łodzi (w 2005 roku Przychodnia obchodziła 20 lecie istnienia).
Adresaci zadania:
• nauczyciele, pedagodzy szkół podstawowych i gimnazjalnych, rodzice, młodzieŜ,
aktywizacja zawodowa bezdomnych przebywających w hostelach, członkowie
stowarzyszeń abstynenckich
z 31 grudnia 1999 roku w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, zasad
funkcjonowania i rodzajów zakładów lecznictwa odwykowego.
Przyznano dla zakładów leczenia uzaleŜnień, dla których organem załoŜycielskim jest
Zarząd Województwa Łódzkiego, dotacje:
• dla Specjalistycznego Psychiatrycznego ZOZ Szpitala im. J. Babińskiego na
dokończenie remontu I piętra Pawilonu Nr X, w którym mieścić się będzie Oddział
terapeutyczny dla osób uzaleŜnionych od substancji psychoaktywnych oraz na
48
w 2005 roku
wyposaŜenie nowego oddziału (sal chorych, sal terapeutycznych i gabinetów
terapeutów); na dostosowanie pomieszczeń Oddziału Terapii UzaleŜnienia od
Alkoholu do wymogów nowoczesnej terapii, na zakupy inwestycyjne w celu
wyposaŜenia Oddziału Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu oraz Wojewódzkiego
Ośrodka Leczenia UzaleŜnień; na szkolenia pracowników Oddziału Terapii
UzaleŜnienia od Alkoholu i Wojewódzkiego Ośrodka Leczenia UzaleŜnień celem
uzyskania przez nich certyfikatów i kwalifikacji wymaganych przez NFZ;
• dla Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego w Warcie na przeprowadzenie
modernizacji jednego z pawilonów w celu przystosowania go do potrzeb utworzenia
Centrum Leczenia UzaleŜnień
• dla Wojewódzkiego szpitala Specjalistycznego im. M.Skłodowskiej – Curie w Zgierzu
na szkolenia dla pracowników z zakresu Studium Przeciwdziałania Przemocy w
Rodzinie, na programy terapeutyczne, zakup pakietów edukacyjnych i technik
terapeutycznych, zakup doposaŜenia dla Oddziału Leczenia Alkoholowych Zespołów
Abstynencyjnych i Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu, Dziennego Oddziału Leczenia
UzaleŜnień
Adresaci zadania:
• Osoby uzaleŜnione od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych oraz osoby
współuzaleŜnione
Środki finansowe wydatkowane na realizację zadania: 1.451.060, – zł (w tym kwota
1.051.060, – zł jako niewygasająca na rok 2006)
• Zadanie realizowano we współpracy z organizacjami pozarządowymi:
Stowarzyszeniem Samopomocowym „Abakus”, Fundacją „Uwolnienie”, Fundacją
Centrum Wspierania Przedsiębiorczości (patrz załącznik – dotacje).
• W ramach kampanii „Trzeźwość na drodze” realizowano program korekcyjny dla
osób osadzonych w jednostkach penitencjarnych, które prowadziły pojazdy w stanie
nietrzeźwości lub w stanie po spoŜyciu alkoholu. Programem objęto łącznie 100
skazanych z 3 jednostek penitencjarnych (Aresztu Śledczego w Piotrkowie Tryb.,
Aresztu Śledczego z Łodzi i Zakładu Karnego z Sieradza), wydano drukiem ulotkę i
plakat.
Adresaci zadania:
• Osadzeni w areszcie śledczym i zakładach karnych województwa łódzkiego,
pracownicy jednostek penitencjarnych.
Środki finansowe wydatkowane na realizację zadania: 10.728, – zł
rodzinnych
Szkolenie dla lekarzy i pielęgniarek zorganizowano w roku 2002. W 2005 roku skupiono
się na realizacji innych zadań.
6. Wspieranie rozwoju nowoczesnych programów profilaktycznych realizowanych
w środowisku szkolnym i rodzinnym oraz w grupach podwyŜszonego ryzyka
• Zadanie realizowano we współpracy z organizacjami pozarządowymi (patrz załącznik
– dotacje).
• Zorganizowano konferencję dla młodzieŜy i nauczycieli w ramach realizowanego od
2004 roku programu „Bezpieczna MłodzieŜ” Udział w niej wzięło 104 uczniów i 26
nauczycieli oraz zaproszeni goście. Łącznie 130 osób. Patronat nad Konferencją objął
Marszałek Województwa Łódzkiego. Konferencja była podsumowaniem
49
w 2005 roku
realizowanego w 52 szkołach gimnazjalnych województwa programu „Wbrew
większości”.
Adresaci zadania:
• MłodzieŜ, nauczyciele, rodzice, przedstawiciele władz samorządowych
Zadanie realizowano we współpracy z organizacjami pozarządowymi (patrz
załącznik – dotacje).
Adresaci zadania:
• Kandydaci na rodziców dla dzieci – ofiar przemocy, rodzice dzieci umieszczonych w
rodzinach zastępczych i domach dziecka, kobiety – ofiary przemocy, sprawcy
przemocy domowej – kobiety osadzone w Zakładzie Karnym Nr 1 w Łodzi, ogółem
osoby znajdujące się w kryzysie – pomoc poprzez telefon zaufania „Na Zakręcie”.
Środki finansowe wydatkowane na realizację zadania: (patrz załącznik – dotacje).
8. Rozwój edukacji publicznej i szkolenia przedstawicieli róŜnych zawodów
w zakresie problemów alkoholowych.
• Na mocy Uchwały Zarządu Województwa Łódzkiego i Porozumienia
o Współpracy zawartego pomiędzy Województwem Łódzkim a Łowickim Radiem
Katolickim Radiem VICTORIA między Łodzią a Warszawą – Rozgłośnią Diecezji
Łowickiej w zakresie wspólnych przedsięwzięć na rzecz profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych, sfinansowano 20 audycji programu radiowego pt.
„Dziękuję, nie piję”
• Na mocy zawartego Porozumienia o współpracy pomiędzy Województwem Łódzkim
i Telewizją Polską S.A. Oddział w Łodzi, zlecono produkcję i emisję dwóch
autorskich programów redaktor M. Majewskiej pn. „Nie pozwól na to”
i „Prowokacje”. Ogółem wyemitowano na antenie łódzkiej TVP 3, 20 odcinków
programu „Nie pozwól na to” ukazującego skalę problemów związanych z przemocą
w rodzinie i sposoby ich rozwiązywania, oraz 8 odcinków programu „Prowokacje”,
ukazującego problemy związane z uŜywaniem alkoholu i innych substancji
psychoaktywnych w szczególności przez dzieci i młodzieŜ.
• Przeprowadzono szkolenie dla pracowników ośrodków kuratorskich Sądu
Okręgowego w Łodzi z zakresu „TUKAN”(Trening Umiejętności Kontroli Zachowań
Związanych z Alkoholem i Narkotykami) – program korekcyjny dla młodzieŜy
wchodzącej w konflikt z prawem i eksperymentującej z środkami psychoaktywnymi.
Łącznie przeszkolono 26 kuratorów z terenu całego województwa (z Miasta Łodzi,
z powiatów: brzezińskiego, pabianickiego, skierniewickiego, zgierskiego, łódzkiego –
wschodniego, łowickiego, łęczyckiego i kutnowskiego).
• We współpracy z PARPA przeprowadzono szkolenie dla dyrektorów i pracowników
domów dziecka w zakresie programu „Przekształceń w domach dziecka”. Łącznie
przeszkolono 26 dyrektorów i 25 pracowników domów dziecka z terenu województwa
łódzkiego.
• Zorganizowano i przeprowadzono szkolenie dla pracowników słuŜb społecznych
województwa łódzkiego pn. „Prewencja zachowań samobójczych”. Udział
w szkoleniu wzięło 40 osób.
Adresaci zadania:
50
w 2005 roku
• Słuchacze Radia VICTORIA – mieszkańcy województwa łódzkiego i mazowieckiego,
w szczególności młodzieŜ i rodzice, telewidzowie – mieszkańcy województwa
łódzkiego, zawodowi kuratorzy sądowi, dyrektorzy i pracownicy domów dziecka
i w wybranych gminach
• W oparciu o Porozumienie o Współpracy zawarte z PARPA, zlecono PBS w Sopocie
wykonanie badań ankietowych na terenie województwa łódzkiego i opracowanie
raportu nt. „Wzorce konsumpcji alkoholu w województwie łódzkim”
• W ramach podpisanego Porozumienia Ramowego pomiędzy Województwem
Łódzkim reprezentowanym przez Zarząd Województwa a Komendą Wojewódzką
Policji w Łodzi, dotyczącym podejmowania wspólnych działań na rzecz systemowych
i interdyscyplinarnych rozwiązań w zakresie podnoszenia stanu bezpieczeństwa
mieszkańców województwa łódzkiego, zakupiono 6 zestawów komputerowych, w
tym 4 dla Policji (Komend Powiatowych w: Kutnie, Łowiczu, Tomazowie Maz. i
Wieluniu i przekazano w uŜyczenie) oraz 2 dla Zespołu ds UzaleŜnień w RCPS..
Adresaci:
• Instytucje zajmujące się problematyką uzaleŜnień, urzędy gmin i starostw
powiatowych i podległe im jednostki a takŜe komendy powiatowe policji.
Środki finansowe wydatkowane na realizację zadania: 63.379, 00 zł
wzajemnej pomocy
Prowadzono współpracę z organizacjami pozarządowymi w oparciu o wojewódzki
program współpracy z organizacjami pozarządowymi na 2005 rok. Łącznie przekazano im
dotacje w kwocie 568.940, – zł, w tym na:
• Programy profilaktyczno – edukacyjne dla dzieci i młodzieŜy, w tym grup
podwyŜszonego ryzyka – 190.000, – zł
• Programy terapeutyczne dla osób uzaleŜnionych od alkoholu i ich rodzin,
w tym dla grup podwyŜszonego ryzyka – 100.000, – zł
• Programy rehabilitacji i readaptacji społecznej osób uzaleŜnionych od alkoholu –
4.500, – zł
• Programy profilaktyczne i naprawcze związane z przemocą w rodzinie, kryzysami
rodzinnymi, przestępstwami, wypadkami – 90.000, – zł
• Programy szkoleniowe dla pracowników lecznictwa odwykowego, a takŜe innych
instytucji świadczących pomoc osobom z problemem alkoholowym – 30.000, – zł
• Organizowanie i prowadzenie wiejskich świetlic środowiskowych z programem
socjoterapeutycznym dla dzieci z zaburzeniami zachowań, w szczególności z rodzin
z problemem alkoholowym – 154.440, – zł (w tym 67.440, – zł – środków
niewygasających na 2006r.)
sprzedaŜy alkoholu nieletnim, sprzedaŜy napojów alkoholowych).
Informacje wymienione w tym punkcie dotyczą działalności prezydentów miast,
burmistrzów i wójtów, którzy udzielają zezwoleń na handel detaliczny napojami
alkoholowymi. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
nakłada obowiązek kontroli na ww. organy.
51
w 2005 roku
W roku 2005 Marszałek Województwa Łódzkiego wydał zezwolenia na
hurtowy obrót napojami alkoholowymi o zawartości alkoholu do 18%:
Uzyskane
Rodzaj zezwolenia
Ilość
kwoty
zezwoleń
1 Zezwolenie na prowadzenie obrotu hurtowego napojami
81
1.628.600,
alkoholowymi do 4, 5% zawartości alkoholu oraz piwem
00
2 Zezwolenie na prowadzenie obrotu hurtowego napojami
86
733.600, 00
alkoholowymi powyŜej 4, 5% do 18% zawartości alkoholu,
bez piwa
Razem (1 – 2)
167
2.362.200,
00
3 Decyzje na wyprzedaŜ i inne decyzje dotyczące zmian w
13
4.200, 00
wydanych zezwoleniach
4 Razem (1 – 3)
2.366.400,
00
Na realizacje Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych przeznaczono w budŜecie województwa roku 2005 kwotę 2.300.000, – zł
Udzielono dotacji 42 Fundacjom i Stowarzyszeniom na kwotę 568.940 zł (do 31.12.2005
wykorzystano 481.940 zł.
12. Ocena najwaŜniejszych zadań podejmowanych przez Samorząd Województwa
w latach 2000 – 2005
• Wspieranie nowoczesnych programów profilaktycznych i metod kształtowania postaw
słuŜących zdrowemu i trzeźwemu Ŝyciu – realizacja programu „Bezpieczna MłodzieŜ”
• Wspieranie programów profilaktyczno – edukacyjnych realizowanych w grupach
podwyŜszonego ryzyka – Realizacja programów „Pomarańczowa linia”, „Świetlic
środowiskowych z programem socjoterapeutycznym”
• Prowadzenie kampanii edukacyjnych uwzględniających problematykę uzaleŜnień pn.
„Trzeźwość na drodze”, „Alkohol – nieletnim, dostęp wzbroniony”, „BliŜej siebie –
dalej od narkotyków” – zorganizowanie stałego systemu wymiany informacji
pomiędzy mediami a instytucjami odpowiedzialnymi za profilaktykę i rozwiązywanie
• Wspieranie działalności zakładów lecznictwa odwykowego, dla których organem
załoŜycielskim jest Zarząd Województwa Łódzkiego, w szczególności w zakresie
modernizacji bazy lokalowej, w celu przystosowania jej do wymogów nowoczesnej
terapii.
• Wspieranie programów edukacyjno – terapeutycznych prowadzonych z osadzonymi,
uzaleŜnionymi od alkoholu, a takŜe sprawców wypadków drogowych, na terenie
jednostek penitencjarnych województwa łódzkiego.
• Wspieranie rozwoju systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie – utworzenie
Pokoju Bezpiecznych Przesłuchań dla Dzieci – Ofiar Przemocy.
• Prowadzenie badań na temat stopnia zagroŜenia uzaleŜnieniami od alkoholu i innych
substancji psychoaktywnych:
– we współpracy z Uniwersytetem Łódzkim – „Agresja w szkole. Przyczyny,
Profilaktyka, Interwencje” Raport z badań ankietowych przeprowadzonych
w województwie łódzkim w 2003 roku
– we współpracy z Bogdanem Ratajczakiem – Specjalistą psychoterapii uzaleŜnień –
Realizacja oferty pomocy w rozwiązywaniu problemów uzaleŜnień na terenie
województwa łódzkiego. Raport z badań przeprowadzonych w 2003 roku
– we współpracy z Instytutem Psychiatrii i Neurologii – „UŜywanie alkoholu
i narkotyków przez młodzieŜ szkolną. ESPAD. Raport z badań ankietowych
52
w 2005 roku
zrealizowanych w województwie łódzkim w 2003 roku”; „Łączenie róŜnych
substancji we wzorach uŜywania narkotyków w województwie łódzkim” Raport z
badań przeprowadzonych w 2004 roku”;
– we współpracy z PBS Spółka z o.o. – „Wzorce konsumpcji alkoholu w
województwie łódzkim”. Raport z badań ankietowych przeprowadzonych w
województwie łódzkim 2005 roku;
• Do Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi wpłynęło:
– 177 uchwał w sprawie przyjęcia gminnych programów profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych;
– 11 uchwał w sprawie liczby punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych na terenie
gminy;
– 10 uchwał w sprawie zasad usytuowania tych punktów na terenie gminy;
– 24 innych uchwał związanych z przedmiotową tematyką.
W wyniku kontroli legalności ww. uchwał z obowiązującymi przepisami
wydano jedno rozstrzygnięcie nadzorcze. Dotyczyło ono stwierdzenia niewaŜności
postanowień § 4 uchwały Nr XXVII/256/05 Rady Miejskiej w Konstantynowie
Łódzkim z dnia 31 marca 2005 roku w sprawie przyjęcia Gminnego Programu
Profilaktyki Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2005 rok w
następującej części: „wchodzi w Ŝycie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w
Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego”.
Ponadto w ramach nadzoru i kontroli nad uchwałami w sprawie gminnych
programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych Wydział
Polityki Społecznej Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego sprawdzał czy określono
w programie sposób realizacji celów i zadań ustawowych zawartych w art. 4(1)
ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi, ich
zgodność z załoŜonymi priorytetami oraz poziom konkretności.
• W ramach profilaktyki uzaleŜnień w roku 2005 Wojewoda Łódzki objął patronat nad:
– III Wojewódzkim Festiwalem Twórczości Abstynenckiej NADZIEJO –
PROWADŹ zorganizowanym w Łodzi 1 Października 2005 roku
– I Ogólnopolskim Przeglądem Sztuk Teatralnych „Porozmawiajmy o AIDS –
Konkurs dla MłodzieŜy na Inscenizację o Tematyce HIV/AIDS i UzaleŜnień”
zorganizowanym 14 – 15 Marca 2005 w Łodzi.
W 2005 roku Łódzki Urząd Wojewódzki, w ramach tworzenia warunków
sprzyjających realizacji potrzeb, których zaspokajanie motywuje powstrzymywanie się od
spoŜywania alkoholu, dofinansował w ogólnej kwocie 31.900 PLN działalność 3
ośrodków, prowadzonych przez Stowarzyszenie „MONAR” oraz Stowarzyszenie
„MONAR – MARKOT”, realizujących program osłonowy pt. przeciwdziałanie
wykluczeniu społecznemu osób bezdomnych i zagroŜonych bezdomnością, w tym dla osób
z problemem alkoholowym.
53
w 2005 roku
1.6. Województwo Małopolskie
programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych;
W ramach współpracy z samorządami gminnymi zorganizowano 5 Konferencji
dla Pełnomocników Prezydentów/Burmistrzów/Wójtów Gmin Małopolski ds. Profilaktyki
i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych o łącznej liczbie 554 uczestników.
skierowanych
do
Pełnomocników
Zorganizowano
10
szkoleń
Prezydentów/Burmistrzów/Wójtów Gmin Małopolski ds. Profilaktyki i Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych, członków Gminnych Komisji Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych, pracowników świetlic środowiskowych, pedagogów szkolnych,
nauczycieli.
W ramach działań Pełnomocnika Zarządu Województwa Małopolskiego do spraw
Profilaktyki i Przeciwdziałania UzaleŜnieniom uruchomiono stały punkt konsultacyjny
dla realizatorów diagnoz i monitoringów lokalnych i regionalnych.
alkoholowych;
Data
Tematyka
17.01.2005.
Szkolenie w zakresie przeprowadzania prób zakupu napojów
alkoholowych oraz podejmowania interwencji realizowane w
ramach Kampanii Alkohol – nieletnim dostęp wzbroniony
Szkolenie „Diagnoza problemów uzaleŜnień w gminie –
zagadnienia podstawowe”
• Zdefiniowanie podstawowych pojęć
• Prezentacja narzędzi do diagnozy
• Metody i źródła pozyskiwania danych
Schemat diagnozy
Szkolenie dla członków Gminnych Komisji do spraw
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
• Polski model rozwiązywania problemów
alkoholowych
• Postawy lokalnej polityki wobec alkoholu
• Gminny program profilaktyki i rozwiązywania
• Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi
• Mechanizmy uzaleŜnienia od alkoholu oraz specyfika
leczenia osób uzaleŜnionych i niesienia pomocy
osobom współuzaleŜnionym
Psychologiczne i społeczne mechanizmy zjawiska przemocy
w rodzinie
Seminarium przy współpracy z Regionalną Izbą
Obrachunkową w Krakowie. Problemy prawne związane
problematyką uzaleŜnień, Ustawą - prawo zamówień
publicznych, Ustawą o działalności poŜytku publicznego i o
wolontariacie
22.06.2005.
24.06.2005.
24 – 25.
06.2005r
01.07.2005.
06.09.2005.
54
Liczba
uczestników
33
28
30
w 2005 roku
16 – 17.11.
2005r.
Seminarium Szkoleniowe dla Pełnomocników Prezydentów,
Burmistrzów, Wójtów Gmin Małopolski ds. profilaktyki i
• Nowe wyzwania związane z tworzeniem i realizacją
gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych w kontekście nowych
aktów prawnych: Ustawy o Przeciwdziałaniu
Przemocy w Rodzinie, Ustawy o Przeciwdziałaniu
Narkomanii
• Rynek narkotykowy w Polsce i Małopolsce
22
– Szkolenie „Psychospołeczne aspekty narkomanii i epidemii
23.11.2005. HIV/AIDS
40
33
Konferencja „Naprzeciw człowiekowi – Przeciw UzaleŜnieniu” – Profilaktyka i
terapia osób uzaleŜnionych od narkotyków w Małopolsce. W konferencji uczestniczyło
312 osób (nauczycieli, przedstawicieli słuŜby zdrowia, samorządu terytorialnego, poradni
psychologiczno – pedagogicznych, środowisk akademickich. W trakcie konferencji
odbyło się 9 seminariów tematycznych:
• „Gdy dziecko sięga po narkotyki – co moŜesz zrobić”
• „Czy moŜemy skutecznie przeciwdziałać uzaleŜnieniom”
• „Diagnoza problemów uzaleŜnień w szkole – zagadnienia podstawowe”
• „śyję bez ryzyka AIDS”
• „Podstawy diagnozy i interwencji wobec osób uŜywających narkotyków”
• Teoria i praktyka tworzenia autorskich programów psychoedukacyjnych
adresowanych do młodzieŜy w okresie dojrzewania”
• „Syntetyczne środki pobudzające – specyficzne zagroŜenia. Marihuana – mity i fakty”
• „Pomocna rozmowa – przełamać bariery i uprzedzenia w kontakcie z uczniem”
• „Co naleŜy wiedzieć o narkotykach”
3. Wspieranie rozwoju i modernizacji usług terapeutycznych dla osób uzaleŜnionych
od alkoholu i członków ich rodzin – utworzenie WOTUW …..;
• Poprawa warunków leczenia oraz zwiększenie dostępności terapii osób uzaleŜnionych
poprzez modernizację oddziału WOTUW, rozbudowę sieci komputerowej
• Leczenie pacjentów w następujących jednostkach WOTUW:
– Oddział Leczenia Alkoholowych Zespołów Abstynencyjnych
– Przychodnia Terapii UzaleŜnień i WspółuzaleŜnienia
– Oddział Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu
– Dzienny Oddział Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu
• Utworzono i uruchomiono Oddział Leczenia UzaleŜnień i WspółuzaleŜnień przy
Szpitalu św. Łukasza w Tarnowie dla 40 osób;
• Przekazanie środków finansowych dla Szpitala im. Jędrzeja Śniadeckiego w Nowym
Sączu oraz Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego w Andrychowie na utworzenie
przy tych instytucjach oddziałów leczenia uzaleŜnień.
• Dofinansowano programy terapeutyczne realizowane przez placówki lecznictwa
odwykowego, w tym m. in. programy antynikotynowe, w których wzięło udział 451
osób.
• Ponadto dofinansowano podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników
lecznictwa odwykowego poprzez specjalistyczne szkolenia, w których wzięło udział
265 osób.
55
w 2005 roku
• Prowadzone były równieŜ konkursy grantowe koordynowane przez Departament
Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego
w zakresie „Promocja zdrowia i prewencja schorzeń cywilizacyjnych w kategorii
edukacja zdrowotna”.
SZKOLENIA ZORGANIZOWANE PRZEZ WOTUW W 2005 R.
Liczba
Grupy
Lp.
Temat
Data
uczestników
zawodowe
Szkolenie dla pracowników socjalnych
Pracownicy
z Krakowa „Przemoc w rodzinie –
socjalni
1.
22, 23 luty
16
pomoc uwikłanym w przemoc
MOPS w
domową”
Krakowie
Pracownicy
mops w Nowym Sączu – „UzaleŜnienie
socjalni
11, 12
15 osób
2.
kwiecień
MOPS w
od alkoholu i współuzaleŜnienie”
Nowym Sączu
Pracownicy
z Nowego Sącza „Przemoc w rodzinie
socjalni
3.
16, 17 maj
16 osób
– pomoc uwikłanym w przemoc
MOPS w
domową”
Nowym Sączu
17, 18
13 osób
lekarze
„Szkolenie dla kandydatów na biegłych
4.
marzec
psychiatrzy,
sądowych w przedmiocie uzaleŜnienia
od alkoholu” – I EDYCJA
psycholodzy
28, 29
16 osób
lekarze
„Szkolenie dla kandydatów na biegłych
5.
wrzesień
psychiatrzy,
sądowych w przedmiocie uzaleŜnienia
od alkoholu” – II EDYCJA
psycholodzy
13 – 16
16 osób
„Terapia skoncentrowana na
6.
czerwiec i 4
rozwiązaniach w praktyce – kurs
– 6 lipiec
wprowadzający”
„Szkolenie dla realizatorów szkoleń
13 – 15
25 osób
lekarze i
lekarzy POZ w zakresie wczesnej
październik
psycholodzy z
7.
diagnozy i krótkiej interwencji”.
woj.
małopolskiego
lekarze i
„Procedura wczesnej diagnozy i
26 listopad, 3 18, 19 osób
8.
pielęgniarki
krótkiej interwencji” – dla powiatu
grudzień
bocheńskiego.
17, 16 osób
lekarze i
„ Procedura wczesnej diagnozy i
17, 18
9.
pielęgniarki
krótkiej interwencji” – dla powiatu
grudzień
krakowskiego i miasta Kraków.
13 – 14
20 osób
„Leczenie uzaleŜnienia od tytoniu u
10. osób uzaleŜnionych od alkoholu i
grudzień
współuzaleŜnionych”
„Podwójne zaburzenia – uzaleŜnieni
20, 21
22osoby, 19
11. pacjenci z osobowością typu
październik
osób
borderline”
Superwizje grupowe dla terapeutów
cały rok
10 osób
12.
uzaleŜnień z woj. Małopolskiego.
„Psychodrama Morenowska w
17 osób
21
–
23
psychoterapii osób uzaleŜnionych i
kwiecień
13.
współuzaleŜnionych”
02
–
04
czerwiec
56
w 2005 roku
14.
15.
16.
„Diagnoza kliniczna w pracy z
osobami uzaleŜnionymi od alkoholu i
współuzaleŜninymi – wyznaczanie
kierunków terapii psychologicznej”.
„Praktyczne wykorzystanie
nowoczesnych technik diagnozy
klinicznej w psychoterapii uzaleŜnień”
Konferencja pracowników lecznictwa
odwykowego w Gródku n/Dunajcem
24
–
26
listopad
15 – 17
grudzień
28
–
29
październik
16 osób
18
–
listopad
19
13 osób
5
–
grudzień
6
47 osób
4. Zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej dla osób uzaleŜnionych od alkoholu
przebywających w zakładach karnych;
Uruchomiono Program „Alkohol i moje Ŝycie”, skierowany do osadzonych w
trzech zakładach karnych Województwa Małopolskiego: w Nowym Sączu, Nowym
Wiśniczu i Tarnowie Mościcach. Projekt realizowany był w okresie 01.05 – 30.10.2005r. i
wzięło w nim udział 67 skazanych. W dniach 6 – 7.12.2005r. odbyła się Konferencja
Zakładów Karnych Województwa Małopolskiego „Rozwiązywanie problemów
alkoholowych osób pozbawionych wolności w warunkach zakładu karnego”, podczas
której podsumowano realizację programu i wskazano kierunki jego rozwoju.
Podsumowanie Programu:
W dniach 6 – 7 grudnia 2005 roku w RoŜnowie odbyła się Konferencja Zakładów
Karnych Województwa Małopolskiego „Rozwiązywanie problemów alkoholowych osób
pozbawionych wolności w warunkach zakładu karnego”, zorganizowana przez
Pełnomocnika Zarządu Województwa Małopolskiego ds. Profilaktyki i Przeciwdziałania
UzaleŜnieniom. Konferencja ta była podsumowaniem pilotaŜowego programu „Alkohol i
moje Ŝycie”, realizowanego w trzech zakładach karnych województwa małopolskiego w
ramach “Małopolskiego Programu Profilaktyki i Przeciwdziałania UzaleŜnieniom na lata
2004 – 2007”.
W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele władz Samorządu Województwa
Małopolskiego: Pan Andrzej Sasuła Wicemarszałek Województwa Małopolskiego, Pani
Marta Mordarska Pełnomocnik Zarządu Województwa Małopolskiego ds. Profilaktyki i
Przeciwdziałania UzaleŜnieniom, Pani ElŜbieta Zięba Przewodnicząca Komisji Polityki
Prorodzinnej i Społecznej Sejmiku Województwa Małopolskiego. Ponadto uczestniczyli
w niej Pani GraŜyna Rychlicka – Schirmer, Przewodnicząca Małopolskiej Rady
Przeciwdziałania UzaleŜnieniom i Pani Ewa Piskorz Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka
Terapii uzaleŜnień i WspółuzaleŜnienia w Krakowie. Okręgowy inspektorat SłuŜb
Więziennych w Krakowie reprezentowali: Zygmunt Lizak i Ryszard Wąsowski.
Uczestnikami Konferencji byli dyrektorzy zakładów karnych leŜących na terenie
województwa małopolskiego, kierownicy działów penitencjarnych, psycholodzy i
wychowawcy.
Uroczystego otwarcia Konferencji dokonał Pan Andrzej Sasuła – Wicemarszałek
Województwa Małopolskiego, który podkreślił wolę i chęć współpracy Samorządu
Województwa, czego przykładem moŜe być realizacja pilotaŜowego programu „Alkohol i
moje Ŝycie” i obecna Konferencja. Po wystąpieniach przedstawicieli Samorządu
Województwa i Okręgowego Inspektoratu SłuŜb Więziennych, Pani Marta Mordarska –
Pełnomocnik Zarządu Województwa Małopolskiego ds. Profilaktyki i Przeciwdziałania
57
w 2005 roku
UzaleŜnieniom przedstawiła realizację programu „Alkohol i moje Ŝycie” w kontekście
Małopolskiego Programu Profilaktyki i Przeciwdziałania UzaleŜnieniom na lata 2004 –
2007. Następnie prezentacji programu „Alkohol i moje Ŝycie” dokonał jego autor Pan
Antoni Marcke.
Przedstawiciele zakładów karnych realizujących w/w program przedstawili
przebieg jego realizacji w swoich zakładach i dokonali jego oceny, która była pozytywna.
W kolejnym referacie, którego autorką była Pani Krystyna Bogacz Kierownik
Działu Penitencjarnego w Zakładzie Karnym w Tarnowie – Mościcach, został poruszony
problem rozwiązywania problemów alkoholowych w systemie programowanego
oddziaływania.
Problemy terapii uzaleŜnień w zakładach karnych na podstawie własnych
doświadczeń w Oddziale Terapeutycznym w Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu
Przedstawiła Pani Marta Oćwieja Kierownik tego Oddziału.
W trakcie realizacji programu „Alkohol i moje Ŝycie” pojawił się problem
sprawców przemocy, dlatego teŜ organizator Konferencji zaprosił Panią Małgorzatę
Nowobilską Dyrektora Ośrodka GWAN w Krakowie i realizatorkę programu dla
sprawców przemocy, odbywających karę pozbawienia wolności w zakładach karnych, aby
podzieliła się swoimi doświadczeniami.
W następnym dniu Konferencji Pani Marta Mordarska – Pełnomocnik Zarządu
Województwa Małopolskiego ds. Profilaktyki i Przeciwdziałania UzaleŜnieniom
przedstawiła moŜliwości współpracy zakładów karnych województwa małopolskiego z
samorządami gmin i Biurem Pełnomocnika w zakresie rozwiązywania problemów
alkoholowych. Następnie rozpoczęły się zajęcia w grupach warsztatowych. W pierwszej
grupie, w której uczestniczyli wychowawcy tematem pracy był program „Alkohol i moje
Ŝycie” jako element programowanego oddziaływania. W drugiej grupie, w której
uczestniczyli psycholodzy tematem pracy było „Spracy przemocy – moŜliwości i
ograniczenia”.
Po zakończeniu zajęć warsztatowych nastąpiło podsumowanie prac w grupach i
całej konferencji.
alkoholu pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej – edukacje lekarzy i innych
rodzinnych;
„Szkolenie dla realizatorów szkoleń lekarzy POZ w zakresie wczesnej diagnozy i
krótkiej interwencji”. W szkoleniu uczestniczyło – 25 osób. Byli to lekarze i psycholodzy
z Województwa Małopolskiego.
w środowisku szkolnym i rodzinnym oraz grupach podwyŜszonego ryzyka;
MłodzieŜowi Liderzy Środowiskowi
Zorganizowano dwa Fora MłodzieŜowych Liderów Środowiskowych, w których
wzięło udział w sumie 196 młodych ludzi z całej Małopolski.
W 2005r. przeprowadzono równieŜ trzy edycje szkolenia z Programu
„MŁODZIEś”, podczas których przeszkolono 67 młodych osób w zakresie pozyskiwania
środków z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej.
Innym przedsięwzięciem współorganizowanym przez Pełnomocnika Zarządu
Województwa Małopolskiego do spraw Profilaktyki i Przeciwdziałania UzaleŜnieniom,
skierowanym do młodych ludzi z Małopolski, był II Festiwal Filmów KrótkometraŜowych
i Prezentacji Multimedialnych, w którym wzięło udział 60 osób.
Kolejnym przedsięwzięciem, skierowanym do młodzieŜy z Małopolski była akcja
„Nie spalaj się – bądź aktywny”, przeprowadzona przez Miechowski Dom Kultury.
58
w 2005 roku
powiatowymi cantami pomocy rodzinie oraz gminnymi komisjami rozwiązywania
problemów alkoholowych;
Zorganizowano szkolenia:
– „Czy wyrok moŜe być szansą dla sprawcy przemocy” – (szkolenie dla zakładów
karnych),
– Psychologiczne i i społeczne mechanizmy zjawiska przemocy w rodzinie.
problemów alkoholowych;
i w wybranych gminach;
Badania
W roku 2005 przeprowadzono pierwszą szeroko zakrojoną diagnozę problemów
uzaleŜnień wśród mieszkańców Małopolski, obejmującą próbę 1550 Małopolan.
Badaniem objęto trzy grupy respondentów: dorosłych mieszkańców Małopolski, młodzieŜ
III klas gimnazjów i II klas szkół ponadgimnazjalnych oraz osoby uzaleŜnione od
narkotyków.
Badania przeprowadzono na terenie woj. Małopolskiego na przełomie kwietnia i
maja 2005 r.
W badaniach wśród młodzieŜy oparto się na procedurze badań SPAD co pozwoliło
uzyskać porównywalne dane.
Badaniami objęto trzy próby badane:
– Dorośli mieszkańcy Małopolski, Próba reprezentatywna osób wieku 18 – 54 (n=403),
Operat losowy kod pocztowy, Dobór kwotowy.
– Uczniowie III klas gimnazjum i II liceum, Próba reprezentatywna klas (n= 1061),
Operat losowy spis szkół gimnazjalnych, i ponadgimnazjalnych
– Osoby uzaleŜnione, Próba celowa uzaleŜnionych (n=100), Badania środowiskowe
Wyniki badań zostały zaprezentowane powiatom i gminom Małopolski celem
przyjęcia właściwych strategii profilaktyczno – leczniczych.
Zbierano równieŜ informacje o działaniach na obszarze gmin. W tym celu
zastosowano dane z ankiet przesłanych do gmin – PARPA G1 oraz Działania gmin w
2004r. w zakresie profilaktyki i przeciwdziałania uzaleŜnieniom.
wzajemnej pomocy;
Konkursy grantowe:
W 2005r. Zarząd Województwa Małopolskiego udzielił 17 dotacji w ramach
otwartych konkursów ofert na realizację zadań z zakresu profilaktyki i
przeciwdziałania uzaleŜnieniom, w tym:
– „Wspieranie programów realizowanych przez instytucje i organizacje pozarządowe
zajmujące się rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz środowiska wzajemnej
pomocy, wspieranie realizacji pozaszkolnych programów profilaktycznych
adresowanych do dzieci i młodzieŜy zagroŜonych uzaleŜnieniem oraz ich rodziców –
tworzenie i prowadzenie świetlicy socjoterapeutycznej” – 5 beneficjentów,
uzyskujących w sumie dofinansowanie w kwocie 75.804, 00
– Wspieranie programów realizowanych przez instytucje i organizacje pozarządowe
zajmujące się rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz środowiska wzajemnej
pomocy; Wspieranie realizacji pozaszkolnych programów profilaktycznych
adresowanych do dzieci i młodzieŜy zagroŜonych uzaleŜnieniem oraz ich rodziców –
59
w 2005 roku
„Realizacja programów profilaktyczno – edukacyjno – informacyjnych w zakresie
przeciwdziałania alkoholizmowi, narkomanii i innym uzaleŜnieniom, dla dzieci,
młodzieŜy i ich rodzin, w tym grup podwyŜszonego ryzyka; Prowadzenie działań
edukacyjnych mających na celu przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu oraz
kształtowanie atmosfery społecznej negującej ryzykowne uŜywanie alkoholu,
narkotyków i innych substancji psychoaktywnych” – 12 beneficjentów, uzyskujących
w sumie dofinansowanie w kwocie 65.804, 47 zł.
– Prowadzone były równieŜ konkursy grantowe koordynowane przez Departament
Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego w
zakresie „Promocja zdrowia i prewencja schorzeń cywilizacyjnych w kategorii
edukacja zdrowotna”.
gospodarczą, (podejmowanie interwencji wobec przypadków naruszania zakazu
sprzedaŜy alkoholu nieletnim, sprzedawania alkoholu bez waŜnego zezwolenia,
prowadzenie reklamy napojów alkoholowych);
Przy współpracy samorządów lokalnych w Województwie Małopolskim
realizowane były dwie ogólnopolskie kampanie. Do Kampanii „Alkohol – nieletnim
dostęp wzbroniony”, realizowanej w okresie grudzień 2004 – czerwiec 2005r.,
przystąpiło 39 gmin, 4 środowiska abstynenckie oraz 1 PCPR z Województwa
Małopolskiego. Podczas Kampanii przeprowadzono 280 kontroli w punktach sprzedaŜy
napojów alkoholowych. W 147 przypadkach (52%) sprzedawcy wykazali gotowość
sprzedaŜy alkoholu osobie wyglądającej na niepełnoletnią.
• Zorganizowano szkolenia zespołów profilaktyczno – badawczych:
– 17.01.2005 r. – Nowy Sącz – Biuro Pełnomocnika Zarządu Województwa
Małopolskiego ds. Profilaktyki i Przeciwdziałania UzaleŜnieniom /jedna grupa/
– 18.01.2005 r. – Kraków – Szpital Specjalistyczny im dr Józefa Babińskiego /dwie
grupy/
W szkoleniu uczestniczyli przedstawiciele następujących gmin: Biały Dunajec,
Bobowa, Bystra – Sidzina, Charsznica, Dobczyce, Gorlice (miasto), Jabłonka,
Kocymrzów – Luborzyca, Krzeszowice, LibiąŜ, Łapanów, Mogilany, Mucharz,
Poronin, Raba WyŜna, Skrzyszów, Stary Sącz, Sucha Beskidzka, Świątniki Górne, m.
Tarnów, Wieliczka, Wolbrom. Łącznie w szkoleniach wzięło udział 53 osoby z 22
gmin. Byli to członkowie zespołów profilaktyczno – badawczych a takŜe
Ambasadorzy Kampanii, Pełnomocnicy Wójtów/Burmistrzów/Prezydentów ds.
Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz członkowie Gminnych
Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Podczas szkolenia:
– zaprezentowano
uczestnikom
główne
załoŜenia
Kampanii
Alkohol
– nieletnim dostęp wzbroniony,
– przedstawiono szczegółowe zadania gminnych zespołów profilaktyczno –
badawczych takie jak;
⇒ zadania członków gminnych zespołów,
⇒ procedurę zakupu kontrolowanego i interwencji audytora,
⇒ sposób wypełnienia formularza do eksperymentu,
⇒ zasady nadawania kodów gminnym zespołom,
⇒ sposób
przekazywania
informacji
o
prowadzonych
działaniach
i komunikowania się z wojewódzkim koordynatorem,
– przećwiczono przeprowadzanie zakupu,
60
w 2005 roku
–
wręczono uczestnikom szkolenia materiały szkoleniowe /instrukcje prowadzenia
eksperymentu, formularze do eksperymentu itp./.
12. Inne działania określone w Wojewódzkim Programie Profilaktyki i Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych, o których nie wspomina Narodowy Program Profilaktyki
i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Małopolska Rada Przeciwdziałania UzaleŜnieniom
W 2005r. powołana została równieŜ Małopolska Rada Przeciwdziałania
UzaleŜnieniom jako zespół zadaniowy w zakresie monitorowania i koordynowania
realizacji poszczególnych celów operacyjnych zawartych w Małopolskim Programie
Profilaktyki i Przeciwdziałania UzaleŜnieniom na lata 2004 – 2007.
Współpraca zagraniczna
Współpraca zagraniczna Pełnomocnika Zarządu Województwa Małopolskiego ds.
Profilaktyki i Przeciwdziałania UzaleŜnieniom to głównie wymiana wzajemnych
doświadczeń i poznawanie struktury organizacji lecznictwa odwykowego w innych
krajach. W 2005r. kontynuowana była współpraca z Centrum Psychiatrii w Weissenau
(Badania – Wittembergia). W dniach 25 – 29.04.2005r. w Małopolsce gościła grupa
specjalistów z zakresu uzaleŜnień z Badenii – Wittembergii oraz Gruener Kres (Austria).
26.04.2005r. odbyła się Konferencja „Profilaktyka i Terapia w Małopolsce”, w której
wzięli udział goście z Badenii – Wittemebergii oraz przedstawiciele Gruener Kreis i Rosji
– Permu. W dniach 26 – 29.09.2005r. 16 specjalistów z zakresu uzaleŜnień z Małopolski
wzięło udział w wizycie studyjnej w Gruener Kreis w Austrii.
Konkurs na Bajkę Profilaktyczną.
Od stycznia do grudnia 2005r. trwał Małopolski Konkurs na Bajkę Profilaktyczną
i Małopolski Konkurs na Ilustrację do Bajki Profilaktycznej, w którym wzięło udział 550
uczestników. Efektem Konkursów jest publikacja Małopolskie Bajki Profilaktyczne
zawierająca 50 bajek i 16 ilustracji wyłonionych spośród prac zgłoszonych do
Konkursów. Publikacja ta wykorzystywana jest przez nauczycieli i terapeutów z
Małopolski do pracy z dziećmi i młodzieŜą.
Stała współpraca z Komisjami Sejmiku Województwa Małopolskiego:
– Komisją Zdrowia,
– Komisją Polityki Społecznej i Rodziny.
Podział środków z obrotu hurtowego napojami alkoholowymi w roku 2005:
Lp.
Przeznaczenie
Kwota
Inwestycje – dokończenie prac z uruchomieniem oddziału leczenia
200.000, 00
1.
uzaleŜnień
Dofinansowanie rozwoju lecznictwa odwykowego – dokończenie
1.500.000, 00
2.
inwestycji – WOTUW
100.000, 00
3. Oddział leczenia uzaleŜnień przy oddziale psychiatrycznym
250.000, 00
4. Dofinansowanie budowy oddziału odwykowego
Rozwijanie i wdraŜanie Małopolskiego Programu Profilaktyki i
200.000, 00
5. Przeciwdziałania UzaleŜnieniom na lata 2004 – 2007
Program „Świetlica – Praca – StaŜ”
Rozwijanie i wdraŜanie Małopolskiego Programu Ochrony Zdrowia
50.000, 00
6.
Psychicznego w latach 2004 – 2008
Rozwijanie i wdraŜanie Małopolskiego Programu Ochrony Zdrowia
35.000, 00
7.
w lata 2001 – 2005
Promocja zdrowia, prewencja schorzeń cywilizacyjnych,
300.000, 00
8.
przeciwdziałania uzaleŜnieniom
Rozwijanie i wdraŜanie Małopolskiego Programu Profilaktyki i
365.000, 00
9.
Przeciwdziałania UzaleŜnieniom na lata 2004 – 2007.
61
w 2005 roku
10.
11.
12
13.
Inspirowanie, promowanie i wdraŜanie nowych rozwiązań i
programów celowych w zakresie polityki prorodzinnej
Wydatki bieŜące WOTUW
Zakupy inwestycyjne
– sprzęt komputerowy z oprogramowaniem i sprzęt audiowizualny
Otwarty konkurs ofert na realizację zadań publicznych
Województwa małopolskiego z dziedziny kultury fizycznej w roku
2005
Razem
40.000, 00
240.000, 00
20.000, 00
200.000, 00
3.500.000, 00
• Uchwały podjęte przez gminy Małopolski w 2005 r.:
– podjęto 136 uchwał w sprawie przyjęcia gminnych programów profilaktyki
i rozwiązywania problemów alkoholowych,
– podjęto 27 uchwał w sprawie liczby punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych na
terenie gminy,
– podjęto 4 uchwały w sprawie zasad usytuowania punktów sprzedaŜy napojów
alkoholowych na terenie gminy,
– podjęto 31 uchwał w sprawie wprowadzenia w Ŝycie zakazów sprzedaŜy,
podawania spoŜywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych.
• Rozstrzygnięcia nadzorcze wydane przez Wojewodę Małopolskiego w 2005 roku:
Wojewoda Małopolski wydał jedno rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające
niewaŜność zapisu dotyczącego wejścia w Ŝycie uchwały w sprawie przyjęcia miejsko
– gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
Powodem wydania rozstrzygnięcia był fakt, iŜ uchwała ta nie zawierała w swej treści
zapisów o charakterze normatywnym, które pozwoliłyby zakwalifikować ocenianą
uchwałę do kategorii przepisów prawa miejskiego.
Ponadto Małopolskie Centrum Zdrowia Publicznego, w ramach swoich zadań
statutowych, podejmowało w 2005 r. działania dotyczące monitorowania i koordynacji
realizacji celów Narodowego Programu Zdrowia na terenie województwa
małopolskiego. W oparciu o zgromadzony materiał ankietowy przeprowadzono
analizę realizacji NPZ w Małopolsce w 2005 r. przez samorządy powiatowe i gminne.
Ankieta została przesłana do 179 urzędów gmin oraz 22 starostw powiatowych
województwa małopolskiego. Informację zwrotną otrzymano z 91 gmin oraz z 17
powiatowych, z których informacje o realizacji celu 4 NPZ wykazuje 15 powiatów i
75 gmin. Jak wynika z analizy danych, najwięcej działań podjętych przez starostwa i
gminy na rzecz profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, zawartych w
celu 4 NPZ, dotyczyło prowadzenia profilaktycznych programów edukacyjnych dla
dzieci i młodzieŜy: „Kto następny do tego piekła”, „Skarby odnalezione”, „Impreza
II”, „Twój sprzeciw ma znaczenie”, „Nawroty”, „Sobą być – dobrze Ŝyć”, „Spójrz
inaczej”, a następnie programów profilaktycznych kierowanych do grup
zwiększonego ryzyka m.in. do osób uzaleŜnionych i ich rodzin: „Destrukcja”,
„WspółuzaleŜnienie”, „Trening umiejętności słuŜący zdrowiu”.
Zadania w ramach celu 4 NPZ realizowane były równieŜ przez kontrolowanie
punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych, prowadzenie świetlic środowiskowych
oraz poradni leczenia uzaleŜnień i współuzaleŜnień, udzielających pomocy ofiarom
przemocy w rodzinie. Organizowane były równieŜ szkolenia dla funkcjonariuszy
straŜy miejskiej w zakresie psychologicznych aspektów podejmowania interwencji w
rodzinach zagroŜonych przemocą domową i dotkniętych problemem alkoholowym.
62
w 2005 roku
1.7. Województwo Mazowieckie
I. W 2005r. Samorząd Województwa Mazowieckiego realizował następujące zadania:
alkoholowych.
• Program szkoleniowy dla przedstawicieli samorządu terytorialnego przygotowujący
do inicjowania, planowania i koordynowania działań w zakresie profilaktyki
uzaleŜnień (ze szczególnym uwzględnieniem gminnych i powiatowych programów
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych).
Na realizację programu przeznaczono środki w kwocie: 16 650, 00 zł.
Realizator: Zakład Doskonalenia Zawodowego Centrum Kształcenia w Wyszkowie.
Uczestnicy: 50 osób – przedstawicieli samorządów powiatowych Mazowsza,
przedstawiciele samorządów gminnych z terenu województwa mazowieckiego.
Celem programu szkoleniowego było zwiększenie wśród przedstawicieli samorządu
terytorialnego wiedzy nt. profilaktyki uzaleŜnień, kompetencji, umiejętności
planowania i koordynowania działań profilaktycznych na swoim terenie. Uczestnicy
zajęć nie tylko nabyli praktyczną wiedzę i umiejętności, ale takŜe zostali
przygotowani do budowania lokalnych strategii profilaktycznych oraz tworzenia
programów profilaktycznych, spełniających odpowiednie standardy. Ewaluacja
programu potwierdziła jego niezwykłą przydatność, a takŜe pogłębienie wiedzy i
umiejętności uczestników szkolenia.
• Organizacja i realizacja szkolenia dla członków Gminnych Komisji ds.
Realizator: Instytut Rozwoju SłuŜb Społecznych z Warszawy.
Uczestnicy: 140 osób tj. przedstawiciele gminnych komisji ds. rozwiązywania
problemów alkoholowych z terenu województwa mazowieckiego.
Celem szkolenia było pogłębienie wiedzy nt. profilaktyki uzaleŜnień, choroby
alkoholowej, zjawiska współuzaleŜnienia, przemocy w rodzinie z problem
alkoholowym, zadań słuŜb i instytucji pomagającym w przypadku przemocy w
rodzinie, omówienie procedury „Niebieskie Karty”.
Uczestnicy szkolenia mieli moŜliwość zapoznania się z: zadaniami gminy w zakresie
rozwiązywania problemów alkoholowych i uregulowaniami prawnymi w tym
zakresie; zasadami profilaktyki I i II rzędu; doboru programów z zakresu profilaktyki
uzaleŜnień z punktu widzenia wyboru optymalnej dla danego programu oferty.
Adresaci szkolenia analizowali takŜe ustawę o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
Szkolenie pozwoliło takŜe na nabycie wielu praktycznych umiejętności takich jak:
diagnozowanie problemu alkoholowego i przemocy w rodzinie; praca z trudnym
klientem; aktywna pomoc rodzinie; gdzie występuje alkoholizm i przemoc. Wszyscy
uczestnicy szkolenia otrzymali materiały szkoleniowe przygotowane specjalnie dla
nich. Ewaluacja szkolenia wykazała, Ŝe było ono potrzebne, pogłębiło wiedzę i
umiejętności uczestników.
3. Wspieranie rozwoju i modernizacji usług terapeutycznych dla osób uzaleŜnionych
od alkoholu i członków ich rodzin – utworzenie Wojewódzkiego Ośrodka Terapii
z dnia 31 grudnia 1999 roku w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, zasad
63
w 2005 roku
zakładów opieki zdrowotnej w sprawowaniu opieki nad osobami uzaleŜnionymi
od alkoholu.
• Na zadania realizowane przez Wojewódzki Ośrodek Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu
i WspółuzaleŜnienia dotyczące Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w zakresie wspierania rozwoju i
modernizacji usług terapeutycznych dla osób uzaleŜnionych i członków ich rodzin
Zarząd Województwa Mazowieckiego przeznaczył w roku 2005 środki w wysokości
200 000, 00 zł – wymienione środki pochodzą z wydawania zezwoleń na obrót
hurtowy napojami alkoholowymi na terenie województwa mazowieckiego.
• Samorząd Województwa Mazowieckiego w 2005 roku na niŜej wymienione zadania
przeznaczył środki finansowe w kwocie: 1.185.000, 00 złotych, wykorzystano
1.184.716, 57 złotych.
– Wojewódzki Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej im.
Profesora Eugeniusza Wiczkowskiego w Gostyninie ul. Zalesie 1, 09 – 500
Gostynin na zadanie pn. „ Modernizacja całodobowego Oddziału Terapii
UzaleŜnienia od Alkoholu i Oddziału Leczenia Alkoholowych Zespołów
Abstynencyjnych” Samorząd Województwa Mazowieckiego w 2005 roku
przeznaczył 280.000, 00 złotych – wykorzystano całą kwotę.
– Samodzielny Wojewódzki Publiczny Zespól Zakładów Psychiatrycznej Opieki
Zdrowotnej ul. Krychnowicka 1, 26 – 607 Radom na zadanie pn. „ Dostosowanie
do wymogów techniczno – sanitarnych pomieszczeń i urządzeń Oddziału
Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu” Samorządu Województwa Mazowieckiego w
2005 roku przeznaczył 315.000, 00 złotych – wykorzystano 314.716, 57 zł.
– Samodzielny Wojewódzki Zespół Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki
Zdrowotnej w Warszawie ul. Nowowiejska 27, 00 – 665 Warszawa na zadanie
„Adaptacja pomieszczeń na potrzeby Oddziału Detoksykacji i Terapii
UzaleŜnień” Samorząd Województwa Mazowieckiego w 2005 roku przeznaczył
300.000, 00 złotych – wykorzystano całą kwotę.
– Starostwo Powiatowe w Pruszkowie ul. Michała Drzymały 30, 05 – 800 Pruszków
na zadanie pn.”Modernizacja pomieszczeń Poradni Leczenia Odwykowego”
realizowanego przez Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej
ul. Armii Krajowej 2/4 w Pruszkowie, Samorząd Województwa Mazowieckiego w
2005 roku przeznaczył 150.000, 00 złotych – wykorzystano całą kwotę zgodnie z
zawartym porozumieniem.
– Miasto Nasielsk ul. Elektronowa 3, 05 – 190 Nasielsk na zadanie pn.
„Modernizacja pomieszczeń Poradni Terapii UzaleŜnień” realizowanego przez
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej ul. Sportowa 2 w Nasielsku,
Samorząd Województwa Mazowieckiego w 2005 roku przeznaczył 40.000, 00
złotych – wykorzystano całą kwotę zgodnie z zawartym porozumieniem.
– Starostwo Powiatowe w Lipsku ul. Rynek 1, 27 – 300 Lipsko na zadanie
pn. „Dostosowanie do wymogów techniczno – sanitarnych pomieszczeń
Oddziału Odwykowego” realizowanego przez Samodzielny Publiczny Zakład
Opieki Zdrowotnej w Lipsku n. Wisłą, Samorząd Województwa Mazowieckiego
w 2005 roku przeznaczył 100.000, 00 złotych – wykorzystano całą kwotę zgodnie
z zawartym porozumieniem.
64
w 2005 roku
• Program dla osób odbywających karę pozbawienia wolności z powodu
popełnienia przestępstwa drogowego pod wpływem alkoholu lub innych środków
odurzających.
Realizator: Ogólnopolskie Stowarzyszenie Świadczące Pomoc Osobom
Poszkodowanym w Wypadkach Komunikacyjnych „TRZEŹWY KIEROWCA” z
Kutna.
Uczestnicy: 58 osób z terenu Mazowsza – odbywających karę pozbawienia wolności z
powodu popełnienia przestępstwa drogowego pod wpływem alkoholu lub innych
środków odurzających.
Program odbył się na terenie czterech zakładów karnych znajdujących się na
Mazowszu: Zakład Karny w Siedlcach, w Popowie (ZK Białołęka), Areszt Śledczy
Warszawa Grochów, Areszt Śledczy Warszawa SłuŜewiec. Głównymi celami
programu było zmniejszenie prawdopodobieństwa ponownego prowadzenia pojazdów
pod wpływem alkoholu przez osoby skazane, zmiana postaw dotyczących kierowania
pojazdem pod wpływem alkoholu, dostarczenie rzetelnej wiedzy dotyczącej wpływu
alkoholu na organizm kierowcy.
Uczestnicy podczas zajęć nabyli umiejętności obliczania alkoholu we krwi,
zdiagnozowali własny problem alkoholowy oraz usprawnili samokontrolę i swoje
umiejętności podejmowania racjonalnych decyzji.
5. WdraŜanie metod wczesnej diagnozy i której interwencji wobec naduŜywającyh
rodzinnych.
• Program szkoleniowy dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, lekarzy
rodzinnych oraz pielęgniarek dotyczący szkód zdrowotnych wynikających z
naduŜywaniem alkoholu oraz przeprowadzenia krótkiej diagnozy i pierwszej
interwencji.
Realizator: Fundacja Profilaktyki, Edukacji i Terapii Problemów Alkoholowych
ETOH z Warszawy.
Uczestnicy: 51 osób tj. pielęgniarki i lekarze.
Program przyczynił się do podniesienia wiedzy na temat uzaleŜnienia,
współuzaleŜnienia i innych problemów zdrowotnych związanych ze spoŜywaniem
alkoholu i innych środków psychoaktywnych. Uczestnikom dostarczona została
wiedza na temat przeprowadzenia krótkiej diagnozy i wczesnej interwencji przez
słuŜby medyczne. Adresaci zapoznali się takŜe z metodami przesiewowymi, testem
AUDIT, a takŜe nabyli umiejętności diagnozowania trudnego pacjenta, który ma
problem alkoholowy. Podczas szkolenia uczestnicy otrzymali pakiet materiałów
edukacyjnych, a na zakończenie programu wypełnili ankietę ewaluacyjną, w której
ocenili wartość merytoryczną szkolenia bardzo wysoko.
w środowisku szkolnym i rodzinnym oraz grupach podwyŜszonego ryzyka.
• Program edukacyjno – profilaktyczny dla dzieci i młodzieŜy z miast i wsi
realizowany w środowisku szkolnym z uwzględnieniem aktywizacji liderów i
tworzenia grup wolontariuszy.
Realizator: Towarzystwo Pomocy MłodzieŜy z Warszawy.
65
w 2005 roku
Uczestnicy: 750 osób tj. młodzieŜ licealna.
Główne cele zrealizowanego programu to: przeciwdziałanie uzaleŜnieniom wśród
młodzieŜy,
przekazanie wiedzy nt. działania grupy rówieśniczej, mechanizmów nią rządzących,
jej wpływu na jednostkę. Na zajęciach uczestnicy nabyli nowe umiejętności społeczne
oraz nauczyli się konstruktywnego radzenia sobie w trudnych sytuacjach.
Program przyczynił się do zwiększenia wiedzy młodzieŜy nt. zagroŜeń związanych z
naduŜywaniem środków psychoaktywnych, jak równieŜ pozwolił młodym ludziom na
poznanie zasad funkcjonowania grup. Jednocześnie zajęcia stanowiły okazję do
wspólnego spędzania czasu wolnego, podzielenia się swoimi pomysłami,
spostrzeŜeniami. MłodzieŜ aktywnie ćwiczyła rozmaite umiejętności społeczne np.
odmawianie, wyraŜanie potrzeb i uczuć, bycia w pozytywnej, konstruktywnej relacji z
rówieśnikami – co w przyszłości moŜe być skuteczną umiejętnością zapobiegającą
uzaleŜnieniom.
• Program zajęć profilaktyczno – terapeutycznych dla dzieci i młodzieŜy,
ukierunkowany na zmianę postaw i zachowań w środowisku rówieśniczym poza
szkołą, realizowany w mieście.
Realizator: Towarzystwo Pomocy MłodzieŜy z Warszawy.
Uczestnicy: 30 osób tj. młodzieŜ w wieku 15 – 20 lat z Warszawy i okolic
przychodząca
do TPM, zagroŜona patologią – uzaleŜnieniami, ubóstwem, Ŝyciową bezradnością.
Program składał się z trzech etapów: intensywnych zajęć socjoterapeutycznych,
profilaktyczno – edukacyjnego wyjazdu wakacyjnego dla młodzieŜy oraz cyklu
warsztatów weekendowych o charakterze psychoedukacyjnym.
Głównym celem programu obok dostarczenia rzetelnej wiedzy nt. mechanizmów
uzaleŜnienia była nauka najwaŜniejszych umiejętności psychologicznych i
społecznych poprzez wielokrotne ich trenowanie.
Program przyczynił się do zaktywizowania młodzieŜy zagroŜonej patologią, zwiększył
ich pewność siebie, dostarczył niezbędną wiedzę nt. uzaleŜnień i nauczył nowych
umiejętności społecznych i psychologicznych niezwykle potrzebnych w Ŝyciu.
Dodatkowo zajęcia socjoterapeutyczne w klubie były atrakcyjną formą spędzania
czasu wolnego, jak teŜ pomogły młodzieŜy w rozwinięciu swojego potencjału
twórczego, asertywnego dbania o siebie i swoje prawa w grupie.
• Program zajęć profilaktyczno – terapeutycznych dla dzieci i młodzieŜy,
ukierunkowany na zmianę postaw i zachowań w środowisku rówieśniczym poza
szkołą, realizowany na terenach wiejskich.
Realizator: Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych Oddział Regionalny przy ZSR
w Lubiejewie .
Uczestnicy: 32 osoby tj. młodzieŜ szkół podstawowych, gimnazjalnych, średnich,
uczestnicząca w zajęciach świetlic socjoterapeutycznych.
Uczestnikami zajęć była młodzieŜ pochodząca z grup podwyŜszonego ryzyka, która
nabyła odpowiednią wiedzę na temat mechanizmów uzaleŜnienia, jak teŜ umiejętności
konstruktywnego radzenia sobie w trudnych sytuacjach.
• Program zajęć socjoterapeutycznych dla dzieci pochodzących z rodzin
dysfunkcyjnych, grup ryzyka realizowany w róŜnych placówkach
środowiskowych (ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju intelektualnego,
emocjonalnego i fizycznego).
66
w 2005 roku
Realizator: Towarzystwo Przyjaciół Dzieci – Zarząd Oddziału w Pionkach.
Uczestnicy: 145 osób tj. dzieci z rodzin niewydolnych wychowawczo.
Realizacja programu miała na celu pomoc dzieciom znajdującym się w sytuacji
kryzysowej, którym zorganizowano czas wolny i zapewniono właściwe odŜywianie.
Prowadzone zajęcia miały wpływ na rozwój osobowości, zainteresowań dzieci.
Uczestnicy programu uczyli się okazywać uczucia, kształtować postawy asertywne
i nawiązywać więzi interpersonalne.
Efektem programu było udzielenie dzieciom wsparcia psychologicznego, a takŜe
przygotowanie ich do aktywnego uczestnictwa w Ŝyciu.
socjoterapeutycznych
realizowany
w
świetlicach
• Program
zajęć
socjoterapeutycznych lub środowiskowych na terenach wiejskich (ze szczególnym
uwzględnieniem rozwoju intelektualnego, emocjonalnego i fizycznego dzieci i/lub
młodzieŜy).
Realizator: Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Polskiej Wsi „Razem Lepiej” z
Miszewa Murowanego.
Uczestnicy: 78 osób tj. dzieci i młodzieŜ pochodząca z terenów wiejskich.
Głównymi celami programu był rozwój zainteresowań, a takŜe twórczych moŜliwości
dzieci i młodzieŜy zagroŜonej uzaleŜnieniami; poznanie i opanowanie podstawowych
wiadomości
i umiejętności z zakresu plastyki, muzyki, informatyki i fotografiki niezbędnych
i przydatnych w dalszym kształceniu i Ŝyciu codziennym. Udzielono rzetelnej wiedzy
na temat zagroŜeń, jakie niosą ze sobą wszelkie uŜywki. Przekazano dzieciom i
młodzieŜy niezbędne wiadomości dotyczące profilaktyki alkoholowej. Nauczono
poprawnej komunikacji i współpracy z innymi w róŜnych sytuacjach Ŝyciowych.
Nauczono
dzieci
i młodzieŜ umiejętności, które pozwolą im samodzielnie funkcjonować w środowisku.
Zdecydowanym efektem programu była zmiana postaw i schematów postępowania
młodych ludzi, nauczenie ich nowych umiejętności społecznych, a takŜe
wykształcenie odpowiednich wzorców zdrowego stylu Ŝycia bez uzaleŜnień.
• Program zajęć profilaktycznych realizowany na wsi, skierowany do dzieci
i młodzieŜy zagroŜonej uzaleŜnieniami.
Realizator: Towarzystwo Kultury Teatralnej z Warszawy.
Uczestnicy: 1 513 osób tj. dzieci i młodzieŜ z terenów wiejskich Mazowsza.
Program obejmował 10 programów z cyklu „Decyzja na Ŝywo” dotyczących problemu
uzaleŜnień, ze szczególnym uwzględnieniem naduŜywania alkoholu przez młodzieŜ
szkolną.
Uczestnicy programu nie tylko nabyli wiedzę na temat mechanizmów powstawania
uzaleŜnienia, ale równieŜ czynnie uczestniczyli w dyskusji na temat profilaktyki
alkoholowej, która odbyła się po projekcji filmowej.
Po realizacji 10 spotkań nastąpiła intensywna praca z dziećmi i młodzieŜą w szkołach.
Uczniowie uczestniczyli w warsztatach i wykładach, pod okiem pedagoga
przygotowali propozycje tematów kolejnych filmów o tematyce profilaktycznej,
pobudzających do refleksji nad stylem Ŝycia. MłodzieŜ przygotowała autorskie
scenariusze, odbył się teŜ konkurs. Niektóre osoby otrzymały nagrody za
przedstawienie najciekawszych prac.
Efektem programu było pobudzenie potencjału twórczego dzieci i młodzieŜy z
terenów wiejskich. Stworzono młodym ludziom szansę do aktywnej postawy na rzecz
przeciwdziałania uzaleŜnieniom.
67
w 2005 roku
Na podstawie nagrodzonego scenariusza nakręcono film, w którym uczniowie
wystąpili w roli aktorów, a prowadzący warsztaty filmowe uczyli ich podstawowych
elementów pracy na planie filmowym. W efekcie podjętych działań powstał gotowy
materiał – film, który moŜe być pomocny przy realizacji innych zajęć
profilaktycznych.
• Program dotyczący tworzenia jednorodnego, rodzinno – szkolnego środowiska
wychowawczego przeciwdziałającego uzaleŜnieniom wśród dzieci i młodzieŜy,
realizowany w mieście.
Realizator: Zakład Doskonalenia Zawodowego – Centrum Kształcenia w Wyszkowie.
Uczestnicy: 50 osób tj. nauczyciele, pedagodzy, psycholodzy, wychowawcy i
opiekunowie z świetlic, pracownicy socjalni, instruktorzy, członkowie organizacji
pozarządowych, referenci wydziałów ds. edukacji jednostek samorządowych i
rządowych.
Program miał na celu stworzenie jednorodnego środowiska wychowawczego na
terenie lokalnym przeciwdziałającego uzaleŜnieniom wśród młodych ludzi – poprzez
aktywizację środowiska szkolnego i rodzinnego w aspekcie wychowawczo –
profilaktycznym. ZałoŜeniem zajęć było rozwinięcie wśród rodziców
współodpowiedzialności za tworzenie w szkole dobrego środowiska wychowawczego,
prawidłowej współpracy z kadrą pedagogiczną i innymi pracownikami szkoły.
Uczestnicy programu nauczyli się jak właściwie, konstruktywnie korygować
niewłaściwe zachowania dzieci i młodzieŜy. Poszerzyli teŜ swoje informacje na temat
zasad szkolnej i domowej profilaktyki, przyczyn i skutków uzaleŜnień.
Program został poddany ewaluacji – z której jasno wynikało, Ŝe uczestnicy programu
potwierdzili, Ŝe cele i załoŜenia szkolenia zostały zrealizowane, wiedza poszerzona,
zaktualizowana, uporządkowana. Zdecydowana większość uczestników szkolenia
uznała, Ŝe treści prezentowane podczas zajęć oraz nabyte umiejętności były adekwatne
do potrzeb realizatorów działań profilaktycznych w środowisku oraz przydatne do
tworzenia jednorodnego środowiska wychowawczego przeciwdziałającego
uzaleŜnieniom wśród dzieci i młodzieŜy.
• Program dotyczący tworzenia jednorodnego, rodzinno – szkolnego środowiska
wychowawczego przeciwdziałającego uzaleŜnieniom wśród dzieci i młodzieŜy
realizowany na wsi.
Realizator: Gminno – Miejskie Stowarzyszenie Rodzin Abstynenckich „Rodzina” z
Ostrowi Mazowieckiej.
Uczestnicy: 55 osób tj. nauczyciele, pracownicy placówek opiekuńczo –
wychowawczych,
policjanci.
Głównym celem programu było przygotowanie uczestników do profesjonalnego
prowadzenia programów profilaktycznych nt. profilaktyki uzaleŜnień w szkołach i
innych placówkach. Uczono jak wspólnie z rodzicami przeciwdziałać naduŜywaniu
substancji psychoaktywnych w szkole i poza nią. Program dostarczył niezbędną
wiedzę potrzebną do stworzenia na terenie lokalnym jednorodnego środowiska
wychowawczego działającego na rzecz przeciwdziałania uzaleŜnieniom.
• Program dla pedagogów i wychowawców podwórkowych realizowany
w środowiskach lokalnych.
Realizator: Krajowy Komitet Wychowania Resocjalizującego z Warszawy.
Uczestnicy: 114 osób tj. przedstawiciele placówek wsparcia dziennego, gminnych
komisji ds. rozwiązywania problemów alkoholowych, ośrodków pomocy społecznej,
68
w 2005 roku
nauczyciele i pedagodzy szkolni ze szkół podstawowych i gimnazjów, kuratorzy
społeczni, studenci.
Program miał charakter interaktywny, zakładał zwiększenie kompetencji osób
pracujących z dziećmi i młodzieŜą w zakresie promocji zdrowego stylu Ŝycia, w tym
profilaktyki uzaleŜnień. Uczestnicy zajęć zostali przygotowani do prowadzenia zajęć
w „otwartym” środowisku lokalnym tj. na podwórkach, placach zabaw, boiskach.
Dzięki udziałowi w programie zwiększyli swoje umiejętności właściwego
komunikowania się, pogłębili wiedzę nt. przyczyn, przejawów, mechanizmów i
skutków uzaleŜnień. Program stworzył moŜliwość zdobycia nowych doświadczeń w
zakresie umiejętności psychologicznych i społecznych, a takŜe zaktywizował
uczestników do podejmowania alternatywnych programów środowiskowych. Badanie
ewaluacyjne dokonane na zakończenie szkolenia wykazało jego duŜą profesjonalność
– potwierdziło zrealizowanie w całości załoŜonych celów.
• WyposaŜenie w pomoce dydaktyczne niezbędne do realizacji profilaktycznych
programów środowiskowych dla dzieci i młodzieŜy realizowanych w szkołach lub
placówkach środowiskowych na terenach miejskich.
Ilość placówek: 18 placówek na terenach miejskich powiatów: ostrowskiego,
ostrołęckiego, węgrowskiego, wyszkowskiego, pułtuskiego, przasnyskiego,
makowskiego.
WyposaŜenie placówek oświatowych w pomoce dydaktyczne umoŜliwia pełną
realizację zadań profilaktycznych i socjoterapeutycznych. Wiele ciekawych
programów nie jest realizowanych w pełni z powodu braków w odpowiednim
wyposaŜeniu i ograniczonych moŜliwościach zakupu pomocy dydaktycznych, dlatego
teŜ tak waŜne jest udzielenie pomocy w doposaŜeniu placówek. Stowarzyszenie
wyposaŜyło 18 placówek w najbardziej aktualne materiały szkoleniowe.
• WyposaŜenie w pomoce dydaktyczne niezbędne do realizacji profilaktycznych
programów środowiskowych dla dzieci i młodzieŜy realizowanych w szkołach lub
placówkach środowiskowych na terenach wiejskich.
Ilość placówek: 110 placówek na terenach wiejskich powiatów: ostrowskiego,
ostrołęckiego, węgrowskiego, wyszkowskiego, pułtuskiego, przasnyskiego,
makowskiego.
Głównym celem tego zadania było zakupienie i dostarczenie materiałów
dydaktycznych
i edukacyjnych do szkół lub placówek środowiskowych na terenach wiejskich.
Placówki zostały wybrane na podstawie krótkiej diagnozy potrzeb. Zakupione
materiały mają ułatwić prowadzenie zajęć grupowych oraz indywidualnych
realizowanych w tych placówkach. Poprzez odpowiednie wyposaŜenie w pomoce
dydaktyczne podniesie się jakość udzielanej pomocy oraz zwiększy atrakcyjność
zajęć.
Pomoce dydaktyczne są potrzebne dla uczestników zajęć (tj. dzieci i młodzieŜy), ale
teŜ stanowią niezwykłe wsparcie dla realizatorów programów (socjoterapeutów).
Zestaw pomocy dydaktycznych został tak opracowany i dobrany przez realizatora,
Ŝeby wspomagał rozwój zespołu pracowników placówek środowiskowych oraz szkół
na wsiach, które są miejscami o duŜym deficycie pomocy dydaktycznych.
69
w 2005 roku
• Opracowanie i realizacja programu edukacyjno – profilaktycznego dla dzieci
i młodzieŜy wiejskich z rodzin dotkniętych alkoholizmem i ubóstwem z terenu
powiatu makowskiego, z uwzględnieniem wsparcia tych rodzin.
Uczestnicy: 75 osób tj. dzieci i młodzieŜ z Czerwonki i Karniewa (powiat makowski).
powiatu wyszkowskiego z uwzględnieniem wsparcia tych rodzin.
Na realizację programu przeznaczono środki w kwocie: 9 999, 54zł.
Uczestnicy: 72 osób tj. dzieci i młodzieŜ z okolic Wyszkowa.
powiatu mławskiego, z uwzględnieniem wsparcia tych rodzin.
Uczestnicy: 70 osób tj. dzieci i młodzieŜ ze Stupska.
powiatu węgrowskiego, z uwzględnieniem wsparcia tych rodzin.
Uczestnicy: 70 osób tj. dzieci i młodzieŜ z Łochowa.
Towarzystwo Kultury Teatralnej z Warszawy realizując program na terenie czterech
powiatów Mazowsza przeprowadziło zajęcia o charakterze profilaktycznym, jak
równieŜ udzieliło wsparcia rzeczowego dzieciom i młodzieŜy pochodzącym z rodzin
dotkniętych alkoholizmem lub ubóstwem zamieszkujących tereny wiejskie.
Dzieci i młodzieŜ uczestniczyła w bardzo atrakcyjnej artystycznie imprezie
mikołajkowej, która rozpoczęła się programem „Decyzja na Ŝywo”. Pokazano film o
tematyce społecznej, który był pretekstem do szerszej dyskusji, wymiany poglądów.
W trakcie spotkania przeprowadzono liczne konkursy i nagrodzono uczestników.
Dzieci i młodzieŜ nie tylko nabyła wiedzę na temat problemów społecznych i
poszerzyła własne horyzonty, a takŜe wzięła udział w programie artystycznym, który
dla dzieci i młodzieŜy wiejskiej był niewątpliwą atrakcją.
powiatu ostrołęckiego, z uwzględnieniem wsparcia tych rodzin.
Realizator: Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych Oddział Regionalny przy ZSR w
Lubiejewie.
Uczestnicy: 70 osób tj. dzieci i młodzieŜ z rodzin ubogich zagroŜonych problemem
alkoholowym z powiatu ostrołęckiego.
powiatu przasnyskiego, z uwzględnieniem wsparcia tych rodzin.
Realizator: Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych Oddział Regionalny przy ZSR w
Lubiejewie.
70
w 2005 roku
Uczestnicy: 70 osób tj. dzieci i młodzieŜ z rodzin ubogich zagroŜonych problemem
alkoholowym z powiatu przasnyskiego.
Zajęcia profilaktyczno – edukacyjne prowadzone przez Towarzystwo Uniwersytetów
Ludowych Oddział Regionalny przy ZSR w Lubiejewie na terenie dwóch powiatów
przasnyskiego i ostrołęckiego w głównej mierze opierały się na elementach programu
„Elementarzu II – czyli programie siedmiu kroków” oraz na programie „Przemoc
wobec dzieci”.
Część kursu poświęcona była asertywności. Po tych zajęciach młodzi ludzie nauczyli
się dbać o swoje dobre samopoczucie: psychiczne, społeczne, duchowe. Program
ukierunkowany został na rozwijanie uniwersalnych umiejętności psychologicznych
pomocnych w radzeniu sobie z trudnymi sytuacjami Ŝyciowymi, ułatwiającymi
kontakt z innymi ludźmi i samym sobą. MłodzieŜ miała okazję uczenia się pracy w
małych grupach, bardziej otwartego komunikowania się w sprawach doświadczeń
osobistych. Nauczyła się wyraŜać uczucia, radzić sobie ze stresem i presją grupy.
Obok zajęć profilaktycznych prowadzono równieŜ warsztaty kultury ludowej m.in.
wspólne sporządzanie posiłków regionalnych. Udzielono równieŜ wsparcia
rzeczowego w związku ze Świętami – dzieci i młodzieŜ zaopatrzono w czapki, szaliki,
rękawiczki, kurtki, swetry oraz słodycze.
powiatu siedleckiego, z uwzględnieniem wsparcia tych rodzin.
Realizator: Pracownia Edukacyjna DONUM – Ewa Jarocka z Mordów.
Uczestnicy: 93 osób tj. dzieci i młodzieŜ z rodzin wiejskich dotkniętych chorobą
alkoholową lub ubóstwem z terenu powiatu siedleckiego.
powiatu łosickiego, z uwzględnieniem wsparcia tych rodzin.
Na realizację programu przeznaczono środki w kwocie:10 640, 00 zł.
Realizator: Pracownia Edukacyjna DONUM – Ewa Jarocka z Mordów.
Uczestnicy: 76 osób tj. dzieci i młodzieŜ z rodzin wiejskich dotkniętych chorobą
alkoholową lub ubóstwem z terenu powiatu łosickiego.
Celem programu realizowanego przez Pracownię Edukacyjną DONUM, wdroŜonego
na terenie dwóch powiatów: siedleckim i łosickim, było promowanie zdrowego
stylu Ŝycia wśród dzieci i młodzieŜy, pochodzących z rodzin prezentujących
negatywne wzorce. W czasie realizacji zadania nastąpiło równieŜ świąteczne
rzeczowe wsparcie rodzin niewydolnych wychowawczo – dotkniętych problemem
ubóstwa lub uzaleŜnienia.
Efektem programu było podjęcie procesu pomocy uczestnikom w uwolnieniu się od
poczucia winy za trudną sytuację rodzinną. Zaktywizowano lokalne instytucje i
środowiska zajmujące się pomocą rodzinom w trudnej sytuacji Ŝyciowej.
powiatu ostrowskiego, z uwzględnieniem wsparcia tych rodzin.
Realizator: Gminno – Miejskie Stowarzyszenie Rodzin Abstynenckich „ Rodzina” z
Uczestnicy: 100 osób tj. dzieci i młodzieŜ wiejska z rodzin dotkniętych alkoholizmem
i ubóstwem z terenu powiatu ostrowskiego.
71
w 2005 roku
Głównym celem programu była promocja aktywnego i zdrowego stylu Ŝycia,
zwiększenie poczucia własnej wartości u dzieci i młodzieŜy pochodzących z rodzin
dotkniętych ubóstwem i alkoholizmem. W ramach realizacji programu udzielono
wsparcia rzeczowego dla dzieci i młodzieŜy z rodzin najuboŜszych.
powiatu sokołowskiego, z uwzględnieniem wsparcia tych rodzin.
Realizator: Stowarzyszenie Lokalne Salezjańskiej Organizacji Sportowej z Sokołowa
Podlaskiego.
Uczestnicy: 227 osób tj. dzieci i młodzieŜ wiejska z rodzin dotkniętych alkoholizmem
i ubóstwem z terenu powiatu sokołowskiego oraz ich rodzice.
Stowarzyszenie zorganizowało „Spotkanie Mikołajkowe”, podczas którego odbyły się
warsztaty z zakresu profilaktyki uzaleŜnień, zdrowego stylu Ŝycia i nauki róŜnych
umiejętności społecznych. Osoby uczestniczące w spotkaniu pogłębiły swoją wiedzę
na temat mechanizmów i skutków uzaleŜnień, rozwinięto umiejętności chroniące
dzieci i młodzieŜ przed uzaleŜnieniami.
199 dzieciom i młodzieŜy pochodzącym z rodzin niewydolnych wychowawczo
przekazano paczki świąteczne, które stanowiły cenne dla nich wsparcie, szczególnie w
okresie świątecznym.
powiatu pułtuskiego, z uwzględnieniem wsparcia tych rodzin.
Realizator: Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, Zarząd Miejsko – Powiatowy w Pułtusku.
Uczestnicy: 72 osoby tj. dzieci i młodzieŜ wiejska z rodzin dotkniętych alkoholizmem
i ubóstwem z terenu powiatu pułtuskiego.
Program zakładał aktywizację dzieci i młodzieŜy – ukierunkowanie ich aktywności na
obszary akceptowane społecznie, szczególnie własny rozwój. Dzięki prowadzonym
zajęciom profilaktycznym i edukacyjnym młodzi ludzie zdobyli wiedzę nt. zagroŜeń
związanych z uzaleŜnieniami, poprawili swoje funkcjonowanie w zakresie
intelektualno – społecznym, oraz rozwinęli własne zainteresowania.
Przeprowadzono równieŜ spotkanie wigilijne, w czasie którego obdarowano dzieci i
młodzieŜ paczkami, stanowiącymi dla nich istotne wsparcie.
• Opracowanie i realizacja programu szkoleniowego z zakresu profilaktyki
i rozwoju osobistego dla dzieci i młodzieŜy z rodzin dotkniętych alkoholizmem
i ubóstwem z terenu powiatu Ŝyrardowskiego, z uwzględnieniem wsparcia tych
rodzin.
Realizator: Stowarzyszenie „Świetlik” z śyrardowa.
Uczestnicy: 70 osób tj. dzieci i młodzieŜ z rodzin dotkniętych alkoholizmem,
ubóstwem, wielodzietnych z terenu powiatu Ŝyrardowskiego.
Celem programu było pogłębienie wiedzy młodych ludzi na temat mechanizmów i
skutków uzaleŜnień, rozwijanie u nich umiejętności chroniących przed uzaleŜnieniami
oraz pomoc rzeczowa dzieciom i młodzieŜy z rodzin niewydolnych wychowawczo.
Program został wzbogacony o cykl zajęć plastycznych i naukę judo.
Efektem programu był wzrost wiedzy nt. profilaktyki uzaleŜnień, a takŜe wsparcie
rzeczowe udzielone dzieciom i młodzieŜy pochodzących z rodzin znajdujących się w
trudnej sytuacji.
72
w 2005 roku
i ubóstwem z terenu powiatu płockiego ziemskiego, z uwzględnieniem wsparcia
tych rodzin.
Realizator: Stowarzyszenie Pomocowe „BliŜej Siebie” w Zakrzewie.
Uczestnicy: 70 osób tj. dzieci i młodzieŜ pochodząca z rodzin dotkniętych ubóstwem i
zagroŜonych alkoholizmem.
Program szkoleniowy opierał się na dostarczeniu wiedzy nt. problemów związanych z
naduŜywaniem środków psychoaktywnych, przemocy w rodzinie oraz agresji
rówieśniczej. Dzieci i młodzieŜ uczestnicząca w zajęciach została zaopatrzona w
ciepłą odzieŜ na okres zimy, co przyczyniło się do pewnego złagodzenia skutków
ubóstwa jakie doświadczają w swoich rodzinach.
Efektem programu było poszerzenie wiedzy na temat mechanizmów uzaleŜnienia, a
takŜe poprawa samopoczucia psychicznego i fizycznego osób nim objętych oraz
złagodzenie skutków ubóstwa.
i ubóstwem z terenu powiatu białobrzeskiego, z uwzględnieniem wsparcia tych
rodzin.
Uczestnicy: 73 osoby tj. dzieci i młodzieŜ pochodząca z rodzin dotkniętych ubóstwem
i zagroŜonych alkoholizmem z terenu powiatu białobrzeskiego (z okolic Promny).
i ubóstwem z terenu powiatu grójeckiego, z uwzględnieniem wsparcia tych
rodzin.
Uczestnicy: 74 osoby tj. dzieci i młodzieŜ pochodząca z rodzin dotkniętych ubóstwem
i zagroŜonych alkoholizmem z terenu powiatu grójeckiego (z okolic Belska DuŜego).
Program przeprowadzony został w dwóch powiatach Mazowsza: grójeckim i
białobrzeskim – składał się z dwóch części: profilaktyczno – szkoleniowej i
artystycznej połączonej ze spotkaniem mikołajkowym.
Część profilaktyczną stanowiły wykłady i warsztaty nt. profilaktyki uzaleŜnień oraz
zajęcia dot. właściwego zachowania w grupie rówieśniczej. Zakończeniem części
profilaktycznej był program „Decyzja na Ŝywo”, który został oparty na specjalnie w
tym celu pozyskanym materiale filmowym. Po projekcji filmu odbyła się dyskusja i
część artystyczna programu – spotkanie mikołajkowe, podczas którego
przeprowadzono szereg konkursów, a dodatkową atrakcją był występ clowna.
Wszyscy uczestnicy programu otrzymali wsparcie rzeczowe.
i ubóstwem z terenu powiatu lipskiego, z uwzględnieniem wsparcia tych rodzin.
Realizator: Stowarzyszenie „Pomocna Dłoń” im. Św. Brata Alberta z Lipska.
Uczestnicy: 300 osób tj. dzieci i młodzieŜ pochodząca z rodzin dotkniętych ubóstwem,
zagroŜonych alkoholizmem z terenu powiatu lipskiego.
73
w 2005 roku
Uczestnicy programu nabyli podstawową wiedzę nt. zagroŜeń związanych z
uŜywaniem środków psychoaktywnych oraz zostali wyposaŜeni w odzieŜ zimową.
Dzieci i młodzieŜ była niezwykle zadowolona z uczestnictwa w tym krótkim
programie, brała aktywny udział w zajęciach szkoleniowych, a takŜe ze wzruszeniem
przyjęła paczki świąteczne z tak potrzebną w tym okresie odzieŜą.
i ubóstwem z terenu powiatu sierpeckiego, z uwzględnieniem wsparcia tych
rodzin.
Realizator: Stowarzyszenie Wolontariuszy na Rzecz Pomocy Dzieciom i MłodzieŜy
„Serce – Sercu” z Ligowa.
Uczestnicy: 150 osób tj. dzieci i młodzieŜ pochodząca z rodzin dotkniętych
alkoholizmem
i ubóstwem z terenu powiatu sierpeckiego.
Program składał się z zajęć szkoleniowo – profilaktycznych oraz z rekreacyjno –
kulturalnych. Na warsztatach dzieci i młodzieŜ nabyła umiejętności chroniące przed
uzaleŜnieniami, a takŜe została wyposaŜona w zestawy biurowo – plastyczne. Odbyły
się równieŜ konkursy, po których uczestnicy zostali uhonorowani nagrodami
rzeczowymi. Wszystkie dzieci i młodzieŜ zabrane zostały do kina. Program miał
miejsce w okresie przedświątecznym, tym bardziej uzyskane nagrody i przygotowane
przez Stowarzyszenie atrakcje były duŜą radością dla dzieci i młodzieŜy
pochodzących z rodzin niewydolnych wychowawczo.
i ubóstwem z terenu powiatu radomskiego, z uwzględnieniem wsparcia tych
rodzin.
Realizator: Towarzystwo Przyjaciół Dzieci – Zarząd Oddziału Pionki.
Uczestnicy: 197 osób tj. dzieci i młodzieŜ pochodząca z rodzin dotkniętych
alkoholizmem i ubóstwem z terenu powiatu radomskiego.
Realizując program przeprowadzono szkolenia z zakresu profilaktyki uzaleŜnień dla
wychowanków Środowiskowego Ogniska Wychowawczego TPD w Pionkach, na
których dostarczono wiedzę z zakresu problemów związanych z uzaleŜnieniami,
kształtowano umiejętności społeczne i psychologiczne. Dzieci i młodzieŜ została
równieŜ wyposaŜona w ciepłą odzieŜ, którą sama wraz z rodzicami wybierała. Zakupy
stały się rodzinną integracją i sprawiły wiele radości dzieciom i młodzieŜy. 21.12.05r.
odbyła się uroczysta wieczerza wigilijna, która integrowała dzieci, młodzieŜ, rodziców
i wychowawców. Młodzi ludzie przedstawili program poetycki, dzielili się opłatkiem i
śpiewali kolędy.
Efektem programu oprócz przekazania rzetelnej wiedzy z zakresu przeciwdziałania
uzaleŜnieniom było uświadomienie dzieciom i młodzieŜy, Ŝe okres Świąt BoŜego
Narodzenia to czas dobroci, ciepła, miłości i wzajemnego wsparcia, które sami
doświadczyli w postaci pomocy rzeczowej.
• Opracowanie i realizacja programu mającego na celu podjecie działań
resocjalizacyjnych na rzecz dzieci i młodzieŜy pochodzących ze środowisk
szczególnie zagroŜonych demoralizacją i zjawiskami patologicznymi dla
wychowawców domów dziecka.
74
w 2005 roku
Realizator: Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych Odział Regionalny przy ZSR
w Lubiejewie.
Uczestnicy: 25 wychowawców z pięciu domów dziecka z terenu województwa
mazowieckiego: Julin k. Węgrowa, Falbogi k. Mińska, Ostrołęka, Myszyniec,
Kowalewo k. Mławy.
Uczestnicy zajęć nabyli i pogłębili wiedzę nt. choroby alkoholowej,
współuzaleŜnienia, umiejętności zdrowego funkcjonowania w rodzinie z problemem
alkoholowym. Zapoznali się z moŜliwościami przeciwdziałania alkoholizmowi i
przemocy wśród wychowanków. Mieli takŜe moŜliwość analizy metod pracy
resocjalizacyjnej, swoich postaw wobec potrzeb wychowanków.
• Opracowanie i realizacja programu mającego na celu podjecie działań
resocjalizacyjnych na rzecz dzieci i młodzieŜy pochodzących ze środowisk
szczególnie zagroŜonych demoralizacją i zjawiskami patologicznymi
dla wychowanków domów dziecka.
Realizator: Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych Odział Regionalny przy ZSR w
Lubiejewie.
Uczestnicy: 50 wychowanków z pięciu domów dziecka z terenu województwa
mazowieckiego: Julin k. Węgrowa, Falbogi k. Mińska, Ostrołęka, Myszyniec,
Kowalewo k. Mławy.
Uczestnicy zajęć nabyli i pogłębili wiedzę nt. choroby alkoholowej,
współuzaleŜnienia, DDA, umiejętności zdrowego funkcjonowania w rodzinie z
problemem alkoholowym, asertywności.
Wychowankowie mięli okazję wziąć udział w warsztatach kultury ludowej i ginących
zawodów, co wyzwoliło w nich nie tylko zainteresowanie kulturą ludową, ale
ujawniło równieŜ uzdolnienia artystyczne oraz motywację do pielęgnowania kultury
regionalnej w swoich środowiskach.
W trakcie zajęć doszło do spotkania z uczniami miejscowej szkoły, którzy
zorganizowali dyskotekę, z której dochód przeznaczono na zakup prezentów dla dzieci
z domów dziecka.
• Program opiekuńczo – wychowawczy dla dzieci i młodzieŜy z rodzin ubogich
zagroŜonych problemem alkoholowym na terenie wybranych powiatów
województwa mazowieckiego.
Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej od 2004 roku wspólnie z organizacjami
realizuje program opiekuńczo – wychowawczy dla dzieci i młodzieŜy z rodzin
ubogich na terenie powiatów, najbardziej zagroŜonych problemem alkoholowym i
ubóstwem.
Celem realizowanego programu skierowanego do młodych ludzi jest tworzenie
warunków sprzyjających realizacji potrzeb, których zaspokojenie motywuje do
powstrzymywania się od spoŜycia alkoholu. Uczestnicy programu uczą się jak radzić
sobie z zagroŜeniami wypływającymi nie tylko z otoczenia rówieśników, ale równieŜ i
świata dorosłych. Realizacja programu zmierza do tworzenia szans rozwojowych
młodych ludzi, ale takŜe zawiera elementy pomocowe, w tym doŜywianie czy
prowadzenie zajęć umoŜliwiających kształtowanie umiejętności i zachowań
charakterystycznych dla zdrowego stylu Ŝycia.
W 2005 roku program był realizowany przez następujące organizacje
pozarządowe:
– Stowarzyszenie Abstynentów Klubu „OPOKA” na terenie powiatu przysuskiego
prowadziło działania na rzecz resocjalizacji i readaptacji dzieci z rodzin ubogich i
zagroŜonych problemem alkoholowym, poprzez organizowanie czasu wolnego i
75
w 2005 roku
–
–
–
–
–
–
76
działania pomocowe. W świetlicy socjoterapeutycznej organizowano gry i
zabawy. Prowadzono zajęcia psychoedukacyjne, socjoterapeutyczne, imprezy
rekreacyjno – turystyczne, podczas których wskazywano moŜliwości wyjścia z
trudnych sytuacji Ŝyciowych i rozwiązywania konfliktów. Programem objęto 100
dzieci i młodzieŜy w wieku od 8 – 16 lat. Koszt realizacji programu wyniósł 19
100, 00 zł.
Stowarzyszenie Na Rzecz Gminy Somianka „SOMA” na terenie powiatu
wyszkowskiego prowadziło działania integrujące i profilaktyczne dla dzieci i
młodzieŜy. Uczestnicy brali udział w zajęciach w świetlicach w: Somiance,
Popowie, Barcicach, Skorkach oraz w bibliotece w Woli Mystkowskiej.
Zorganizowano 168 godz. zajęć socjoterapeutycznych oraz zajęć i ćwiczeń
sportowych, w trakcie zajęć wydawano posiłki. Odbył się biwak integracyjny pod
namiotami w Krynicy Morskiej, połączony z jednodniową wycieczką do Gdańska
z pełnym wyŜywieniem. Programem objęto 40 dzieci w wieku 7 – 12 lat oraz 50
dzieci w wieku 13 – 16 lat. Koszt realizacji programu wyniósł 28 707, 00 zł.
Fundacja „O uśmiech dziecka” na terenie powiatu makowskiego miała za cel
zapewnić bezpieczeństwo, wyrównywać zaniedbania wychowawcze, doskonalić
relacje z rówieśnikami i nauczycielami, poprawić stan zdrowia poprzez
doŜywianie, ćwiczenia sportowe i terapeutyczne. W świetlicy socjoterapeutycznej
– działającej przy Fundacji – prowadzono zajęcia psychoedukacyjne,
socjoterapeutyczne, organizowano gry, zabawy i konkursy. Programem objęto 45
dzieci i młodzieŜy w wieku od 7 – 16 lat. Koszt realizacji programu wyniósł 15
214, 50 zł.
Towarzystwo Przyjaciół Dzieci na terenie powiatu radomskiego miało nauczyć
młodych ludzi myślenia w perspektywie zdrowego Ŝycia i dobrego
funkcjonowania w sferze fizycznej, psychicznej, społecznej i duchowej.
Rozwijano umiejętności podejmowania samodzielnych decyzji wybierania tego,
co zdrowe, co słuŜy człowiekowi i jego dobremu samopoczuciu. Działaniami
objęto równieŜ rodziców. Programem objęto 100 dzieci i młodzieŜy z 45 rodzin
uczęszczających do Środowiskowego Ogniska Wychowawczego TPD w
Pionkach. Koszt realizacji programu wyniósł 19 000, 00 zł.
Towarzystwo Przyjaciół Dzieci na terenie powiatu ostrołęckiego prowadziło
zajęcia
wyrównawcze
z
wychowankami
Środowiskowych
Ognisk
Wychowawczych TPD w: Lelisie, Myszyńcu i Olszewie – Borkach. Uzupełniano
braki w nauce szkolnej. W programie uczestniczyły dzieci cierpiące na dysleksję,
dysgrafię i dysortografię. Odbyto spotkania z ciekawymi ludźmi, umoŜliwiono
dostęp do Internetu. Organizowano doŜywianie. Zakupiono przybory szkolne i
dofinansowano wypoczynek letni. Programem objęto 90 dzieci w wieku od 6 – 16
lat. Koszt realizacji programu wyniósł 19 000, 00 zł.
Stowarzyszenie Pomocowe w Zakrzewie „BLIśEJ SIEBIE” na terenie powiatu
płockiego pokazywało moŜliwości atrakcyjnego spędzania czasu wolnego. Dla
świetlicy w Chylinie zakupiono sprzęt sportowy. Instruktorzy prowadzili zajęcia
sportowe, komputerowe, plastyczne oraz gry i zabawy. Prowadzono takŜe zajęcia
kulinarne i doŜywianie dzieci. Odbyły się zawody tenisa stołowego oraz
dyskoteka. Programem objęto 72 osoby. Koszt realizacji programu wyniósł 18
464, 23 zł.
Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych na terenie powiatu ostrowskiego uczyło
umiejętności zdrowego funkcjonowania w rodzinie z problemem alkoholowym.
Korygowano niewłaściwe zachowania, wyzwalano u młodzieŜy zainteresowanie
kulturą ludową oraz motywowano do pielęgnowania kultury regionalnej w
w 2005 roku
–
–
–
–
–
–
macierzystej szkole i w swoich środowiskach lokalnych. Wspólnie
przygotowywano posiłki. Przeprowadzono szkolenie liderów szkolnej profilaktyki,
zajęcia rekreacyjno – sportowe oraz wycieczkę na Kurpie. Programem objęto 40
uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych. Koszt realizacji programu wyniósł
18 040, 00 zł.
Związek Harcerstwa Polskiego na terenie powiatu wołomińskiego wspierał
działania pomocowe i prowadził zajęcia pozalekcyjne. Zakupiono sprzęt sportowy
i komputerowy. Prowadzono zajęcia integracyjne, socjoterapeutyczne,
psychoterapeutyczne, sportowe, plastyczne, komputerowe, tkactwa artystycznego.
Odbyły się warsztaty mające na celu zmniejszenie poziomu agresji wśród dzieci i
młodzieŜy oraz liczne turnieje sportowe, a takŜe imprezy integrujące uczestników
ze środowiskiem harcerskim. Programem objęto 62 dzieci i młodzieŜy w wieku 7
– 18 lat. Koszt realizacji programu wyniósł 16 800, 00 zł.
Towarzystwo Przyjaciół Dzieci na terenie powiatu pruszkowskiego w ramach
podjętych działań udzielało pomocy dzieciom w pokonywaniu trudności
szkolnych oraz kształtowało właściwy stosunek i motywację do nauki i pracy.
Rozwijano zainteresowania poprzez prowadzenie zajęć plastycznych i sportowych.
Dla wszystkich uczestników przygotowano paczki świąteczne, zorganizowano
kolację wigilijną. 90 dzieci wyjechało do kina, a takŜe uczestniczyło w zajęciach
sportowych na basenie z nauką pływania. Programem objęto 132 dzieci ze
Środowiskowych Ognisk Wychowawczych. Koszt realizacji programu wyniósł 7
830, 72 zł.
Towarzystwo Przyjaciół Dzieci na terenie powiatu białobrzeskiego zorganizowało
spotkanie integracyjne, które było połączeniem zabawy z zajęciami
socjoterapeutycznymi mającymi na celu pokazanie uczestnikom właściwych
wzorców zachowań. Program był realizowany poprzez zajęcia grupowe, rozmowy
wychowawcze z udziałem terapeuty i pedagoga. Przekazano informacje na temat
uzaleŜnień i ich szkodliwości poprzez projekcję filmu „Alkohol szkodzi zdrowiu”.
KaŜdy uczestnik otrzymał paczkę z artykułami Ŝywnościowymi. Programem
objęto 130 dzieci w wieku 5 – 10 lat. Koszt realizacji programu wyniósł 8 000, 00
zł.
Towarzystwo Przyjaciół Dzieci na terenie powiatu sierpeckiego prowadziło
działania edukacyjne nt. zagroŜeń związanych z piciem alkoholu. Organizowano w
świetlicy gry i zabawy, zajęcia ruchowo – sportowe. Odbyła się wycieczka do
skansenu Muzeum Wsi Mazowieckiej. Zorganizowano pogadankę ze straŜakiem
na temat uŜywania petard. Przypomniano zasady ruchu drogowego. Uczestnicy
zajęć przedstawili jasełka pensjonariuszom Domu Dziennego Pobytu Rencistów
oraz wykonali drobne upominki. Wspólnie przygotowano wieczerzę wigilijną oraz
paczki świąteczne. Programem objęto 60 dzieci i młodzieŜy. Koszt realizacji
programu wyniósł 8 000, 00 zł.
Towarzystwo Przyjaciół Dzieci na terenie powiatu legionowskiego w ramach
podjętych działań zorganizowano uroczyste wigilie, podczas których wręczono
dzieciom paczki ze słodyczami i artykułami Ŝywnościowymi. Uczono
konstruktywnego spędzania czasu wolnego poprzez zajęcia plastyczne i
przedstawienia teatralne. Programem objęto 95 dzieci i młodzieŜy ze
Środowiskowych Ognisk Wychowawczych TPD w: Legionowie, Zegrzu i Ryni.
Koszt realizacji programu wyniósł 8 000, 00 zł.
Stowarzyszenie „Europa i My” na terenie powiatu nowodworskiego miało na celu
integrację dzieci ubogich z terenu gminy Nasielsk, kultywowanie tradycji
BoŜonarodzeniowych, wspólne kolędowanie. Do udziału w spotkaniu zostały
77
w 2005 roku
zaproszone dzieci uczestniczące w zajęciach świetlicy socjoterapeutycznej w
Nasielsku i świetlicach środowiskowych z terenu gminy Nasielsk. Podczas
spotkania odbyły się jasełka i występ chóru. W trakcie poczęstunku odbyły się
konkursy wiedzy dotyczące okresu Świąt BoŜego Narodzenia. Mikołaj rozdał
dzieciom paczki i wspólnie kolędowano. Programem objęto 56 dzieci. Koszt
realizacji programu wyniósł 8 000, 00 zł.
– Ludowy Klub Sportowy „Ostrowianka” na terenie powiatu ostrowskiego miał na
celu przeciwdziałać uzaleŜnieniom i marginalizacji osób o niskim statusie
materialnym poprzez wdraŜanie do umiejętnego i właściwego wykorzystania
wolnego czasu i tworzenie materialnych podstaw dla uprawiania sportu przez
młodzieŜ. Przeprowadzono na terenie szkół i obiektów sportowych zajęcia o
charakterze sportowo – rekreacyjnym i wychowawczym. Zakupiono stroje
sędziowskie oraz ubrania sportowe i buty sportowe dla uczestników zajęć. Odbyły
się pogadanki pedagogiczne, instruktaŜe i warsztaty m. in. nt. uzaleŜnień i agresji.
Programem objęto 35 osób. Koszt realizacji programu wyniósł 7 994, 64 zł.
• Program zajęć interdyscyplinarnych z zakresu przeciwdziałania przemocy
w rodzinie.
Realizator: Krajowy Komitet Wychowania Resocjalizującego z Warszawy.
Uczestnicy: 102 osoby tj. pracownicy socjalni, nauczyciele, psycholodzy szkolni,
pedagodzy szkolni, psycholodzy poradni psychologiczno – pedagogicznych,
wychowawcy, kuratorzy sądowi, przedstawiciele gminnych komisji rozwiązywania
problemów alkoholowych, policjanci.
Program zakładał zwiększenie poziomu wiedzy i kompetencji uczestników w
dziedzinie zapobiegania i przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Miał teŜ na celu
zintegrowanie i profesjonalizację działań róŜnych słuŜb i instytucji realizujących w
środowisku lokalnym zadania w obszarze przemocy wewnątrzrodzinnej. W czasie
zajęć przekazane zostały praktyczne umiejętności: jak moŜna skutecznie prowadzić
zajęcia nt. przemocy domowej, jak moŜna tworzyć grupy wsparcia.
Na zakończenie programu została przeprowadzona krótka jego ewaluacja – wszyscy
uczestnicy podkreślili, Ŝe dzięki temu programowi zwiększył się ich zasób wiedzy i
kompetencji pracowniczych oraz Ŝe nabyli dzięki szkoleniu nowe umiejętności
przydatne w codziennym Ŝyciu.
• Opracowanie i realizacja programu z zakresu realizacji procedury „Niebieskie
Karty” w regionie ciechanowsko – płockim.
Realizator: Pracownia Inicjatyw Społecznych KMS Krzysztof Stańczyk z Warszawy.
Uczestnicy: 120 osób tj. policjanci, pracownicy OPS, pracownicy PCPR, pedagodzy
szkolni, policjanci, prokuratorzy, sędziowie, kuratorzy, przedstawiciele organizacji
pozarządowych, pracownicy poradni odwykowych.
Program realizowany był na terenie trzech powiatów: płońskiego, sochaczewskiego,
przasnyskiego. Nadrzędnym celem programu było przygotowanie odpowiednich słuŜb
działających w obszarze przeciwdziałania przemocy w rodzinie na danym terenie do
realizacji procedury „Niebieskie Karty”. Uczestnicy pogłębili swoją wiedzę nt.
przemocy w rodzinie z uwzględnieniem najnowszych teorii i trendów w tym zakresie
oraz nabyli praktyczne umiejętności podejmowania interwencji w sytuacji
78
w 2005 roku
występowania przemocy domowej. Program przygotował przedstawicieli róŜnych
instytucji i organizacji do tworzenia w środowisku lokalnym zintegrowanego systemu
pomocy rodzinom z problemem przemocy.
Pokazał jak sprawnie moŜna w swoim środowisku zbudować system wsparcia dla
ofiar i sprawców przemocy w rodzinie w danym obszarze.
• Opracowanie i realizacja programu z zakresu realizacji procedury „Niebieskie
Karty” w regionie siedlecko – radomskim.
Realizator: Instytut Psychologii Zdrowia PTP w Warszawie.
Uczestnicy: 160 osób tj. przedstawiciele róŜnych słuŜb społecznych z terenu siedlecko
– radomskiego: policjanci, pracownicy socjalni, nauczyciele, pedagodzy szkolni,
policjanci, sędziowie, kuratorzy, przedstawiciele organizacji pozarządowych,
pracownicy słuŜby zdrowia
Program zakładał, Ŝe jego uczestnicy pogłębią swoją wiedzę na temat zjawiska
przemocy w rodzinie, zapoznają się z procedurą „Niebieskie Karty”, nauczą się
podejmować interwencje w przypadkach przemocy w rodzinie (wobec dorosłych i
wobec dzieci), a takŜe zostaną przygotowani do tworzenia lokalnych zespołów
interdyscyplinarnych ds. przemocy w rodzinie.
Główną metodą pracy były warsztaty, podczas których uczestnicy w małych grupach
uczyli się praktycznych umiejętności stosowania procedury „Niebieskie Karty” oraz
nawiązywania pierwszego kontaktu z ofiarą przemocy. Warsztaty przygotowały
uczestników do tworzenia lokalnych zespołów interdyscyplinarnych na rzecz
przeciwdziałania przemocy.
Na zakończenie programu przeprowadzona została ewaluacja, która wykazała, Ŝe
załoŜone wcześniej cele programu zostały w pełni zrealizowane. Szczególnie wysoko
ocenione zostały warsztaty, wykłady i porady prawne.
• Program zajęć psychoterapeutycznych dla osób dotkniętych przemocą
w rodzinie adresowany do róŜnych grup wiekowych.
Realizator: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ośrodek Pomocy Zdrowiu z
Warszawy.
Uczestnicy: 50 osób dorosłych (rodziny osób uzaleŜnionych, osoby współuzaleŜnione,
DDA oczekujące na terapię) i 50 dzieci – ofiary przemocy domowej.
W ramach programu przeprowadzono: indywidualną terapię i poradnictwo
psychologiczne dla osób dorosłych dotkniętych przemocą w rodzinie oraz zajęcia
socjoterapeutyczne dla dzieci – ofiar przemocy.
Głównym efektem programu była poprawa funkcjonowania struktury rodziny
dotkniętej przemocą, nauka umiejętności społecznych i psychologicznych
niezbędnych ofiarom przemocy, udzielenie wsparcia ofiarom przemocy.
Socjoterapia prowadzona wśród dzieci miała na celu odreagowanie napięć, lęków i
udzieleniu pomocy przystosowania się do nowych warunków. Wiele zajęć
socjoterapeutycznych nastawionych było na podniesienie poziomu poczucia własnej
wartości u dzieci, nauce radzenia sobie z trudnymi emocjami oraz rozwiązywaniu
konfliktów z rówieśnikami. Dla rodziców dzieci uczestniczących w zajęciach
socjoterapeutycznych odbyły się warsztaty, w czasie których rodzice rozwijali swoje
umiejętności wychowawcze.
Generalnie program przyniósł zamierzone efekty – jego uczestnicy uzyskali wsparcie
psychiczne, poczucie bezpieczeństwa oraz konkretne umiejętności dla lepszego
radzenia sobie z problemami. Zdecydowanie pozytywnym skutkiem programu była
poprawa w funkcjonowaniu rodzin w nim uczestniczących.
79
w 2005 roku
• Program profesjonalizacji metod pracy z dzieckiem, które jest ofiarą przemocy
w rodzinie – adresowany do róŜnych grup zawodowych.
Realizator: Wydawnictwo „Niedźwiadek” z Ostrowi Mazowieckiej.
Uczestnicy: 119 osób tj. nauczyciele, pedagodzy i psycholodzy szkolni, prokuratorzy,
kuratorzy zawodowi i społeczni, policjanci, pracownicy pomocy społecznej,
pielęgniarki.
Głównym celem programu był wzrost kwalifikacji zawodowych przedstawicieli
instytucji zajmujących się pomaganiem dziecku krzywdzonemu – pogłębienie
umiejętności praktycznych, usystematyzowanie wiedzy.
Uczestnicy programu uzyskali wiedzę teoretyczną na temat skali zjawiska przemocy
wobec dzieci oraz prawnych, medycznych i psychologicznych aspektów związanych z
przesłuchaniem ofiar przestępstw. Uczestnictwo w zajęciach doprowadziło do zmiany
przekonań normatywnych uczestników programu oraz pomogło im w nabyciu
umiejętności prowadzenia rozmów, przesłuchań nieurazowych, rozumienia uczuć:
ofiary, świadka i sprawcy przemocy oraz objawów stresu pourazowego. Program, jak
wykazała ewaluacja, był niezwykle potrzebny uczestnikom oraz przyczynił się do
podniesienia ich profesjonalizmu w pracy z dzieckiem – ofiarą przemocy domowej.
• Program dla sprawców przemocy po terapii odwykowej.
Realizator: Mazowiecki Oddział Terenowy T.R.A.D „Szansa” z Marek.
Uczestnicy: w sumie programem objęto 100 osób; w tym: 34 osoby to sprawcy
przemocy po terapii odwykowej (męŜczyźni z terenu powiatu wołomińskiego i z
miasta stołecznego Warszawy) oraz 66 osób – to osoby pracujące ze sprawcami
przemoc tj. pracownicy socjalni, nauczyciele, pedagodzy i psycholodzy szkolni,
pracownicy GKRPA, policjanci, pracownicy prokuratury.
Sprawcy przemocy zostali objęci terapią indywidualną i grupową, na której nabyli i
ćwiczyli umiejętności stanowiące alternatywę dla zachowań agresywnych. Natomiast
osoby pracujące ze sprawcami nabyły wiedzę nt. konstruktywnych metod pracy ze
sprawcą przemocy, podniosły swoje kwalifikacje zawodowe i umiejętności praktyczne
potrzebne do pracy ze sprawcą przemocy domowej (nauczyli się m.in. jak motywować
sprawców do terapii, jak pracować ze złością itp.).
• Program zajęć interdyscyplinarnych przygotowujący do wdroŜenia programów
ochrony dzieci przed wykorzystaniem seksualnym.
Na realizację programu przeznaczono środki w kwocie:13 238, 15 zł.
Uczestnicy: 120 osób dorosłych tj.: nauczyciele, pedagodzy i psycholodzy szkolni,
nauczyciele, kuratorzy zawodowi i społeczni, policjanci, prokuratorzy oraz
przedstawicie samorządów lokalnych.
Celem programu było przekazanie rzetelnej wiedzy nt. wykorzystywania seksualnego
dzieci, umiejętność stworzenia warunków do realizacji programów juŜ istniejących,
których załoŜeniem jest ochrona dzieci przed wykorzystaniem seksualnym.
Uczestnicy szkolenia uczyli się jak budować autorskie programy, nabyli wiedzę
zapewniającą powodzenie w pracy profilaktycznej i diagnostycznej. Zajęcia
dostarczyły wiedzy i umiejętności przydatnych w budowaniu indywidualnych
programów pracy z dzieckiem – ofiarą przemocy seksualnej.
• Program przeciwdziałania przemocy rówieśniczej.
Uczestnicy: 137 uczniów oraz 50 osób dorosłych (nauczyciele, rodzice).
80
w 2005 roku
Program adresowany był do młodzieŜy oraz do jej opiekunów i wychowawców.
MłodzieŜ brała udział w warsztatach, podczas których wykorzystano elementy
programu Treningu Zastępowania Agresji, kształcono i ćwiczono zatem róŜne
umiejętności społeczne i psychologiczne. Na dalszych zajęciach młodzieŜ opracowała
projekty profilaktyczne „Szkolny Dzień Przeciw Przemocy”, które będą realizowane
w szkole przez uczniów w poszczególnych klasach pod kierunkiem wychowawców.
Program prowadzony był z zastosowaniem metod aktywizujących, strategii
informacyjnej i zmiany przekonań normatywnych. Uczestnicy zostali wyposaŜeni w
komplety materiałów edukacyjnych. Osoby dorosłe – nauczyciele i rodzice na
zajęciach doskonalili swoją komunikację z dziećmi tak, aby słuŜyła ona nawiązywaniu
więzi pozytywnych. Zapoznali się z problematyką agresji ze szczególnym zwróceniem
uwagi na procesy motywacyjne oraz zasady funkcjonowania grupy.
Efektem programu było podniesienie umiejętności społecznych i psychologicznych
oraz zmniejszenie aktów agresji w szkołach, w których realizowany był program.
• Realizacja szkoleń dla kandydatów na kierowców z zakresu skutków
prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu i innych środków
psychoaktywnych.
Kutna.
Uczestnicy: 432 osoby – kandydaci na kierowców z terenu województwa
mazowieckiego.
Zajęcia miały charakter wykładowo – warsztatowy. Były opracowane na podstawie
specjalnego scenariusza. Szkolenie miało na celu przekazanie kandydatom na
kierowców wiedzy nt. mechanizmów uzaleŜnienia, prawnych aspektów prowadzenia
pojazdów pod wpływem alkoholu i innych środków psychoaktywnych, statystyk
związanych
z nietrzeźwością. Na zajęciach odbyła się dyskusja nt. moralnego aspektu
prowadzenia pojazdów przez nietrzeźwych kierowców, ćwiczono obliczenie
zawartości alkoholu po wypiciu określonej dawki, trenowano równieŜ asertywne
zachowanie w sytuacji nacisku grupowego. Uczestnicy szkolenia otrzymali w ramach
materiałów edukacyjnych licznik trzeźwości oraz broszurę „Alkohol i kierowca” oraz
wypełnili ankietę sprawdzającą wiedzę.
Efektem programu będzie zmniejszenie prawdopodobieństwa prowadzenia pojazdów
pod wpływem alkoholu lub innych środków psychoaktywnych przez uczestników
programu. Uczestnicy nabyli nową wiedzę, co potwierdziły ankiety ewaluacyjne,
ponadto mieli oni moŜliwość autodiagnozy własnego stylu spoŜywania alkoholu.
• Program edukacyjno – profilaktyczny dla słuŜb medycznych dotyczący
szkodliwości uŜywania środków psychoaktywnych dla zdrowia kobiet w ciąŜy.
Realizator: Fundacja Profilaktyki, Edukacji i Terapii Problemów Alkoholowych
ETOH z Warszawy.
Uczestnicy: 50 osób tj. pielęgniarki i lekarze.
Celem programu było dostarczenie wiedzy uczestnikom szkolenia na temat
szkodliwości uŜywania środków psychoaktywnych, w tym przede wszystkim picia
alkoholu przez kobiety w ciąŜy. Uczestnicy zapoznali się z objawami alkoholowego
zespołu płodowego FAS (Fetal Alkohol Syndrome), nauczyli się jak rozmawiać z
81
w 2005 roku
•
•
•
•
82
pacjentką o zagroŜeniach wypływających z picia alkoholu w ciąŜy. Nastąpiła teŜ
prezentacja standardów postępowania i leczenia w przypadku dzieci z FAS. Ewaluacja
programu wykazała jego duŜą przydatność i profesjonalne przygotowanie.
Program szkoleniowy dla nauczycieli i trenerów sportowych.
Realizator: Mazowieckie Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe z Warszawy.
Uczestnicy: 135 osób tj. nauczyciele i trenerzy sportowi.
Głównym celem programu było rozszerzenie wiedzy z zakresu profilaktyki
uzaleŜnień, jak teŜ przekazanie metod i sposobów zapobiegania i rozwiązywania
problemów wynikających ze zjawiska jakim jest przemoc w grupach rówieśniczych.
Uczestnicy nabyli nowe umiejętności psychologiczne i społeczne, a szczególnie
nauczyli się jak rozwiązywać sytuacje konfliktowe w grupie. Poszerzyli teŜ swoją
wiedzę na temat profilaktyki uzaleŜnień oraz alternatywnych form spędzania czasu
wolnego – przekonali się jak waŜne jest wykorzystanie zajęć sportowych w
profilaktyce, w których dzieci i młodzieŜ ma moŜliwość rozładowania nadmiaru
energii i negatywnych uczuć, co z kolei moŜe zapobiec występowaniu agresji w grupie
rówieśniczej.
Opracowanie i realizacja seminarium szkoleniowego dla nauczycieli nt. zjawiska
przemocy i agresji.
Na realizację seminarium przeznaczono środki w kwocie: 6 778, 00 zł.
Szkolenie organizowane zostało przez Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej z
Warszawy. Adresowane było do 40 – to osobowej grupy nauczycieli, którym
przekazano praktyczne metody jak radzić sobie z agresją i przemocą w szkole.
Uczestnicy zajęć nabyli umiejętności społeczne, szczególnie nauczyli się jak
kontrolować złość, konstruktywnie rozwiązywać konflikty, a takŜe jak radzić sobie ze
stresem dnia codziennego.
Opracowanie i realizacja programu szkoleniowego z zakresu profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych przeznaczonego dla kadry
kierowniczej, mającej zawodowy kontakt z podwładnym z problemem
alkoholowym (pracownicy: PKP, WKD, Policja, StraŜ PoŜarna).
Kutna.
Uczestnicy: 60 osób tj. kadra kierownicza mająca zawodowy kontakt z podwładnym
mającym problem alkoholowy – pracownicy: Policji, PKP, WKD, StraŜy PoŜarnej z
województwa mazowieckiego.
Celem programu było kształtowanie u kadry kierowniczej umiejętności kontaktowania
się z osobą nietrzeźwą, przeprowadzania interwencji problemowej wobec pracownika
naduŜywającego alkoholu, obliczania zawartości alkoholu we krwi.
Efektem programu było nabycie przez uczestników zajęć nowej wiedzy i
umiejętności. Kadra kierownicza pogłębiwszy swoje informacje nt. mechanizmów
uzaleŜnień nauczyła się jak dokonywać selekcji wśród pracowników pijących
ryzykownie, problemowo, u których podejrzewają uzaleŜnienie.
Opracowanie i realizacja programu szkoleniowego z zakresu profilaktyki
i rozwiązywania problemów alkoholowych przeznaczonego dla pracowników
mających zawodowy kontakt z osobami nietrzeźwymi (PKP, WKD, Policja, StraŜ
PoŜarna).
w 2005 roku
Kutna.
Uczestnicy: 59 osób tj. funkcjonariusze Policji z terenu województwa mazowieckiego.
Celem programu było dostarczenie wiedzy na temat zjawiska nietrzeźwości, aspektów
prawnych, sposobu uŜywania alkoholu przez człowieka, obliczenia stęŜenia alkoholu
we krwi. Uczestnicy szkolenia poddani zostali autodiagnozie i nastąpiła weryfikacja
ich poglądów i postaw wobec zjawiska nietrzeźwości. Nauczyli się teŜ jak
motywować
do leczenia osoby, u których podejrzewają problem alkoholowy, a takŜe
przeprowadzać interwencję problemową. Ewaluacja szkolenia pokazała, Ŝe program
był bardzo cenny dla policjantów. Okazało się, Ŝe funkcjonariusze Policji pomimo
posiadanej wiedzy nie mają w ramach własnego toku edukacji tego typu zajęć.
• Opracowanie i realizację szkolenia dla sprzedawców napojów alkoholowych na
terenach wiejskich.
Kutna.
Uczestnicy: 296 osób tj. sprzedawców z terenów wiejskich województwa
mazowieckiego.
Uczestnicy szkolenia nabyli podstawową wiedzą dot. problematyki alkoholowej oraz
wiedzę prawną na temat sprzedaŜy alkoholu małoletnim. Uczyli się równieŜ
asertywnych form sprzedaŜy w sytuacjach próby zakupu alkoholu przez osoby
nieletnie. Mieli teŜ okazję zdiagnozować własny model picia alkoholu.
Szkolenie okazało się niezwykle potrzebne dla sprzedawców z terenów wiejskich,
gdyŜ właśnie na tych terenach istnieje szczególna potrzeba realizacji tego typu
programów.
• Opracowanie i realizację szkolenia w zakresie problematyki alkoholowej
dla kierowców zatrudnionych w Policji, Pogotowiu Ratunkowym, StraŜy
PoŜarnej oraz maszynistów.
Kutna.
Uczestnicy: 45osób tj. kierowcy zatrudnionych w Policji, Pogotowiu Ratunkowym,
StraŜy PoŜarnej oraz maszyniści z terenu województwa mazowieckiego.
Szkolenie przyczyniło się do wzrostu przestrzegania przez kierowców zasad
trzeźwości na drogach. Uczestnicy szkolenia nauczyli się przeliczać spoŜywany
alkohol na promile we krwi, przeszli AUDIT – autotest sprawdzający model picia
alkoholu, nabyli asertywne umiejętności odmawiania alkoholu, a takŜe omówili
moŜliwość zaplanowania bezpiecznej pracy w charakterze kierowcy. Na zajęciach
podkreślono jaką wagę ma odpowiedzialność i korzystanie z wiedzy na temat wpływu
alkoholu na organizm.
• Zorganizowanie i przeprowadzenie kampanii „Mazowieckie Dni Trzeźwości”.
Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej jednostka samorządu województwa
w Warszawie zorganizowało w sierpniu i wrześniu 2005 roku kampanię promującą
trzeźwość pod nazwą „Mazowieckie Dni Trzeźwości”. Patronat nad kampanią objął
Marszałek Województwa Mazowieckiego – Adam Struzik, natomiast patronat
medialny – TVP3oraz lokalne rozgłośnie radiowe, a w szczególności katolickie.
83
w 2005 roku
W kampanię aktywnie włączył się Zespół Apostolstwa Trzeźwości przy Konferencji
Episkopatu Polski, z jego przewodniczącym Ks. Bp. Antonim Pacyfikiem Dydyczem
na czele. Na uwagę zasługuje fakt, iŜ w Polsce Kościół Katolicki ogłaszał od roku
1984 sierpień miesiącem bez alkoholu.
Inicjatorem Mazowieckich Dni Trzeźwości była Pełnomocnik Zarządu Województwa
Mazowieckiego ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych – Pani
Danuta Janusz – dyrektor MCPS, która dołoŜyła wszelkich starań, aby ta kampania
doszła do skutku.
W opracowanych załoŜeniach oraz projekcie kreacji i strategii medialnej
Mazowieckich Dni Trzeźwości uwzględniono pięć głównych przesłanek,
determinujących potrzebę zorganizowania kampanii:
– systematycznie przeprowadzane kampanie reklamowe napojów alkoholowych,
– powszechnie obowiązująca wśród mieszkańców moda na picie napojów
alkoholowych,
– wzrost sprzedaŜy napojów alkoholowych,
– szkody wyrządzane przez osoby nietrzeźwe,
– wzrost liczby osób uzaleŜnionych.
W tej sytuacji – zmniejszenie ryzyka szkodliwego spoŜywania napojów
alkoholowych poprzez udostępnianie mieszkańcom Mazowsza rzetelnej wiedzy o
alkoholu i promocję trzeźwości było głównym celem kampanii, z którego wynikało
szereg róŜnorodnych celów podrzędnych, waŜnych dla poprawy sytuacji.
Po dokonaniu analizy istniejącej sytuacji zaproponowano, aby w kampanii
medialnej za główny cel reklamowy przyjąć – uświadomienie mieszkańcom
Mazowsza, Ŝe mogą uchronić się przed skutkami mody picia napojów alkoholowych
pod warunkiem, Ŝe będą:
– dysponowali rzetelną wiedzą o skutkach spoŜywania napojów alkoholowych,
– aktywnie wspierali trzeźwość,
– byli asertywni.
Ze względu na duŜą popularność spoŜywania napojów alkoholowych zarówno
przez dorosłych, jak i młodzieŜ oraz na to, Ŝe była to pierwsza tego typu kampania w
województwie – adresatami Mazowieckich Dni Trzeźwości była młodzieŜ i dorośli, u
których zakładano wywołanie następujących motywacji:
– chcę ochronić swoich bliskich przed skutkami uzaleŜnienia alkoholowego,
– nie chcę aby moi bliscy musieli być przymusowymi „abstynentami od alkoholu”
do końca swojego Ŝycia,
– chcę być autorytetem w sprawach trzeźwości,
– chcę wśród swoich bliskich promować trzeźwość.
Przyjęto, iŜ w tej kampanii medialnej klimat przekazu winien być rzetelny,
ciepły oraz partnerski. Stąd zaproponowane hasło dla Mazowieckich Dni Trzeźwości
brzmiało: „IM BLIśSZA OSOBA, TYM BARDZIEJ CHCĘ WSPIERAĆ JEJ
TRZEŹWOŚĆ”. Dotyczyło ono zarówno młodzieŜy, jak i dorosłych.
W projekcie kampanii przewidziano uruchomienie telefonu kontaktowego oraz
strony internetowej.
Inauguracja Mazowieckich Dni Trzeźwości rozpoczęła się konferencją
prasową dla dziennikarzy w dniu 28.07.2005 r. w Centrum Multimedialnym przy ulicy
Foksal.
W konferencji udział wzięli:
– Waldemar Roszkiewicz – Wicemarszałek Województwa Mazowieckiego,
– Ks. kanonik Zbigniew Kaniecki – Sekretarz Zespołu Apostolstwa Trzeźwości przy
Konferencji Episkopatu Polski,
84
w 2005 roku
–
Joanna Mikuła – Dyrektor Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych,
– Ryszard Raczyński – Mazowiecki Kurator Oświaty,
– Ryszard Siewierski – Komendant Stołeczny Policji,
– Marek Baczkowski – przedstawiciel Komendy Wojewódzkiej Policji w Radomiu,
– O. Krzysztof Kościelecki OFM Cap. – Dyrektor Ośrodka Apostolstwa Trzeźwości
w Zakroczymiu,
– Ks. prałat Henryk Bartuszek z Archidiecezji Warszawskiej.
Gospodarzem konferencji była Danuta Janusz – Dyrektor Mazowieckiego
Centrum Polityki Społecznej – Pełnomocnik Zarządu Województwa Mazowieckiego
ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
W trakcie konferencji zaprezentowano przesłanki organizacji kampanii, cele,
sposoby jej realizacji, spoty telewizyjne i radiowe, plakat, insert oraz inne materiały
promocyjne.
Spoty telewizyjne były emitowane w sierpniu i wrześniu w TVP3.
Celem spotu 10 sekundowego było uwraŜliwienie mieszkańców Mazowsza na
istnienie zagroŜeń związanych ze spoŜywaniem napojów alkoholowych. Rozmiary
szkód i rozgrywające się dramaty na drogach województwa Mazowieckiego były
powodem wystąpienia Marszałka Województwa. Był to swoisty apel do starostów,
prezydentów miast, burmistrzów oraz wójtów, aby jako gospodarze zwrócili większą
uwagę na problemy trzeźwości. Wystąpienie Marszałka miało ukazać powagę sytuacji
oraz potrzebę działań promujących trzeźwość.
Celem spotu 30 sekundowego, było zwrócenie uwagi na istnienie duŜych
moŜliwości skutecznego wspierania trzeźwości u osób bliskich, a zatem kaŜdy
człowiek moŜe wspierać trzeźwość w stopniu adekwatnym do jego umiejętności, ale
przede wszystkim do okoliczności, jakimi są spotkania z bliską osobą lub z bliskimi.
Związki osobiste i społeczne istniejące między ludźmi mają kapitalne znaczenie dla
wspierania trzeźwości. Stąd w tym spocie zaprezentowano hasło kampanii „IM
BLIśSZA OSOBA, TYM BARDZIEJ CHCĘ WSPIERAĆ JEJ TRZEŹWOŚĆ”.
W lokalnych rozgłośniach radiowych, a szczególnie katolickich województwa
mazowieckiego, były emitowane reklamy o podobnym przesłaniu jak w TVP3 oraz
audycje związane z promocją trzeźwości.
Konferencja prasowa była dla wielu środowisk, organizacji, a przede
wszystkim dla mieszkańców Mazowsza, sygnałem rozpoczęcia Mazowieckich Dni
Trzeźwości. Była to niezmiernie waŜna informacja dla tych osób, które promują
trzeźwość w swoich środowiskach, np. członków Gminnych i Miejskich Komisji
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, wójtów i burmistrzów, radnych,
dyrektorów szkół, duchownych, wychowawców, pedagogów i psychologów
szkolnych, rodziców oraz rozgłośni radiowych.
Od 1 sierpnia 2005 roku, w wielu kościołach katolickich były odprawiane
uroczyste msze święte w intencji trzeźwości. W kilku przypadkach po mszy świętej
były organizowane koncerty muzyki sakralnej i patriotycznej z udziałem wybitnych
artystów scen polskich. Cieszyły się one duŜym zainteresowaniem środowisk
lokalnych.
Na szczególną uwagę zasłuŜyły uroczystości, które odbyły się 14 sierpnia 2005
roku w Kościele Świętego Stanisława Kostki w Warszawie na śoliborzu, gdzie
Przewodniczący Zespołu Apostolstwa Trzeźwości przy Konferencji Episkopatu Polski
– Ksiądz Biskup Antoni Pacyfik Dydycz koncelebrował uroczystą mszę św. w intencji
trzeźwości Narodu, wygłosił słowo pasterskie na tę okoliczność oraz wystąpił z
apelem o trzeźwość. Apel „OD GROBU SŁUGI BOśEGO KS.JERZEGO
85
w 2005 roku
POPIEŁUSZKI” odczytany był przez Ks. Kanonika Zbigniewa Kanieckiego –
Sekretarza Zespołu.
W sierpniu i wrześniu 2005 roku prowadzono promocję trzeźwości i zdrowego
stylu Ŝycia na wielu imprezach sportowo – rekreacyjnych, organizowanych przez
gminy i miasta oraz organizacje pozarządowe. Na tych imprezach rozdawano ulotki i
gadŜety promujące Mazowieckie Dni Trzeźwości. Odbywały się róŜnego rodzaju
konkursy z nagrodami, koncerty dla młodzieŜy, pokazy grup tanecznych, ogniska,
dyskoteki, warsztaty teatralne, itp.
Spędzanie wolnego czasu bez alkoholu w sposób, który subiektywnie jest
oceniany jako atrakcyjny jest bardzo waŜną umiejętnością zasługującą na jej
udoskonalanie i propagowanie wśród swoich znajomych.
We wrześniu odbyła się kampania edukacyjna w szkołach. Dyrektor MCPS i
Mazowiecki Kurator Oświaty wystąpili wspólnie z apelem do dyrektorów szkół
podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych o przeprowadzenie w kaŜdej
klasie lekcji poświęconej tematyce trzeźwościowej (w szkołach podstawowych
dotyczyło to starszych klas). W tym celu Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej
przygotowało pomoc dydaktyczną dla nauczycieli w postaci scenariusza lekcji,
zapisanego na płycie CD. Oprócz scenariusza na tej płycie zostały zamieszczone
wyniki z badań ESPAD, waŜne adresy, krótka informacja o profilaktyce i
zagroŜeniach, spoty telewizyjne oraz plakat. Mazowieckie Kuratorium Oświaty
dostarczyło płytę CD do wszystkich szkół Województwa Mazowieckiego zarówno
publicznych i niepublicznych. W kilku szkołach został zaprezentowany spektakl
teatralny pt. „Kto następny do tego piekła” – Ryszarda Farona. Spektakl cieszył się na
ogół duŜym zainteresowaniem. TakŜe w niektórych szkołach odbywały się konkursy,
debaty, zawody sportowe, itp. poświęcone promocji trzeźwości.
W ramach kampanii odbyło się równieŜ Mazowieckie I Abstynenckie Forum
zorganizowane przez Mazowiecki Związek Stowarzyszeń Abstynenckich przy
współudziale Mazowieckiego Centrum Polityki Społecznej.
Mazowieckie Dni Trzeźwości zakończyły się formalnie 30 września 2005
roku, jednakŜe po tym okresie, w dalszym ciągu były organizowane przez instytucje i
organizacje działające na rzecz profilaktyki i przeciwdziałania alkoholizmowi w
województwie mazowieckim, działania promujące trzeźwość na Mazowszu. Świadczy
to o pozytywnym oddźwięku kampanii w środowisku lokalnym oraz o konieczności
kontynuacji tego typu działań.
Na zorganizowanie i realizację kampanii przeznaczono środki w kwocie: 323 882, 59 zł.
• Opracowanie i realizacja cyklu audycji radiowych dotyczących profilaktyki
i rozwiązywania problemów alkoholowych.
Realizator: Radio Victoria Między Łodzią a Warszawą z Łowicza.
Radio Victoria we współpracy z Mazowieckim Centrum Polityki Społecznej
przeprowadziło pięć audycji pod hasłem: „Dziękuję, nie piję”. Audycje miały na celu
dostarczyć wiedzę społeczeństwu na temat choroby alkoholowej, zjawiska
współuzaleŜnienia, metod wspierania innych osób w trzeźwieniu, wskazały jak moŜna
skutecznie zmotywować osoby uzaleŜnione do wyjścia z nałogu. Przeprowadzono
takŜe wywiad z Dyrektorem Centrum, w którym omówiono formy współpracy
Mazowieckiego Centrum Polityki Społecznej z organizacjami pozarządowymi
działającymi w zakresie profilaktyki uzaleŜnień i rozwiązywania problemów
alkoholowych., a takŜe przedstawiono najwaŜniejsze zadania Mazowieckiego Centrum
Polityki Społecznej na rok 2005.
86
w 2005 roku
• Przygotowanie spotu radiowego dotyczącego przemocy w rodzinie.
Na realizację programu przeznaczono środki w kwocie: 366, 00 zł.
Realizator: Radio Plus z Radomia.
Radio Plus Radom razem z Wydziałem Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji z
Radomia opracowało spot radiowy na temat przemocy w rodzinie. Celem
przedsięwzięcia było uwraŜliwienie społeczeństwa Mazowsza na problemy związane z
przemocą w środowisku rodzinnym i przekazanie informacji, gdzie moŜna szukać
pomocy.
• Działalność wydawnicza oraz współpraca z instytucjami i organizacjami
zajmującymi się problematyką uzaleŜnień.
W 2005 roku opracowano i wydrukowano liczne materiały edukacyjne, broszurę nt.
kampanii „Mazowieckie Dni Trzeźwości”, ulotki dla dzieci i dorosłych dotyczące
problematyki alkoholowej. Zakupiono takŜe czasopisma „Moje Mazowsze” i
„Problemy
Alkoholizmu”
w celu przekazania ich uczestnikom konferencji i szkoleń organizowanych przez
Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej.
Na działalność wydawniczą przeznaczono w 2005r. środki w kwocie: 28 542, 14 zł.
• Przygotowanie konferencji: „Kultura a patologie społeczne”.
Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej we współpracy z Mazowieckim
Towarzystwem Kultury zorganizowało popularno – naukową konferencję „Kultura a
patologie społeczne”, podczas której o problemach społecznych w aspekcie kultury i
wpływie kultury na łagodzenie skutków róŜnych problemów społecznych,
dyskutowali przedstawiciele lokalnych samorządów Mazowsza, administracji
rządowej, licznych instytucji oraz organizacji pozarządowych działając w obszarze
polityki społecznej, oświaty i promocji kultury. W trakcie konferencji zaprezentowano
szereg ciekawych referatów i wykładów o problematyce społecznej. Na
zorganizowanie konferencji przeznaczono środki w kwocie: 8 000, 00 zł.
i w wybranych gminach.
• Opracowanie monitoringu problemów alkoholowych na Mazowszu.
Kutna.
Na realizację zadania przeznaczono środki w kwocie: 21 614, 57 zł.
Monitoring problemów alkoholowych na Mazowszu przedstawia poszczególne
problemy alkoholowe występujące na terenie województwa mazowieckiego, m.in.:
problem uzaleŜnienia, współuzaleŜnienia, DDA, szkody związane z piciem alkoholu,
przemoc
w rodzinie, dostępność lecznictwa oraz opis organizacji lecznictwa odwykowego na
Mazowszu. Analizuje takŜe działania profilaktyczne odbywające się w latach 2003 –
2004
w województwie mazowieckim. Autorzy raportu zaproponowali równieŜ pewne
kierunki działań, które mogą wpłynąć na ograniczenie rozmiarów problemów
alkoholowych. Autorzy raportu opierają się na danych pochodzących z
poszczególnych słuŜb społecznych, które działając na terenie województwa
mazowieckiego. Odwołanie się do danych pochodzących od instytucji czy organizacji
działających na rzecz rozwiązywania problemów alkoholowych pozwala zauwaŜyć,
jak instytucje zobowiązane do wykonywania zadań wynikających z prawa, same
postrzegają skalę problemów alkoholowych. To takŜe daje ogląd na podejmowane
87
w 2005 roku
działania w poszczególnych rejonach województwa, róŜnicując poszczególne powiaty,
jak i gminy.
• Przeprowadzenie badań naukowych nt. „Wzory konsumpcji napojów
alkoholowych w Polsce. Struktura spoŜycia oraz postawy i zachowania Polaków
wobec wybranych kategorii zjawisk i problemów alkoholowych na poziomie
regionalnym”.
Na realizację zadania przeznaczono środki w kwocie: 29 273, 90 zł.
Realizator: PBS Spółka z o.o. z siedzibą w Sopocie.
Badanie przedstawia dokładną analizę problemów alkoholowych – analizę spoŜycia
alkoholu na Mazowszu w porównaniu do kraju, analizuje szczegółowe problemy
społeczne związane ze spoŜywaniem alkoholu na Mazowszu. Jednocześnie jasno
pokazuje wzory picia alkoholu oraz postawy mieszkańców Mazowsza wobec picia.
Przeprowadzone badanie jest waŜne z punktu widzenia planowanych przez MCPS
przyszłych działań na rzecz profilaktyki i rozwiązywaniu problemów alkoholowych na
Mazowszu.
wzajemnej pomocy.
• Programy Profilaktyczno – Terapeutyczne dla dzieci i młodzieŜy z rodzin
niewydolnych wychowawczo dotkniętych skutkami alkoholizmu realizowane
w trakcie wakacji.
Na realizację programów przeznaczono środki w kwocie: 1.200.000, 00 zł.
Realizatorzy: organizacje pozarządowe, podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z
dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności poŜytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U.
Nr 96, poz. 873 z późn. zm.).
Uczestnicy: 2 132 osoby tj. dzieci i młodzieŜ z rodzin niewydolnych wychowawczo
dotkniętych skutkami alkoholizmu zamieszkałe na terenie województwa
mazowieckiego.
Celem programów było kształtowanie osobowości uczestników z rodzin
niewydolnych wychowawczo dotkniętych skutkami alkoholizmu gdzie proces
wychowania i socjalizacji dzieci i młodzieŜy jest zdeformowany poprzez alkoholizm,
ubóstwo oraz nieporadność Ŝyciową rodziców.
• Programy Profilaktyczno – Terapeutyczne dla dzieci i młodzieŜy z rodzin
niewydolnych wychowawczo dotkniętych skutkami alkoholizmu realizowane w
trakcie roku szkolnego.
Na realizację programów przeznaczono środki w kwocie: 278.790, 00 zł.
Realizatorzy: organizacje pozarządowe, podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z
dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności poŜytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U.
Nr 96, poz. 873 z późn. zm.).
Uczestnicy: 2 842 osoby tj. dzieci i młodzieŜ z rodzin niewydolnych wychowawczo
dotkniętych skutkami alkoholizmu zamieszkałe na terenie województwa
mazowieckiego.
Nadrzędnym celem było wspieranie programów profilaktycznych i prozdrowotnych
propagujących róŜne formy spędzania wolnego czasu przez uczestników tych
programów, a takŜe wspomaganie działalności świetlic socjoterapeutycznych,
środowiskowych i profilaktycznych.
88
w 2005 roku
zezwolenia, prowadzenia reklamy napojów alkoholowych).
Samorząd Województwa wydaje tylko zezwolenia na obrót hurtowy napojami
alkoholowymi o zawartości do 18 % alkoholu – zgodnie z art. 9 ustawy o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (z późn. zm.).
Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej jednostka Samorządu Województwa
prowadzi postępowanie w sprawach z zakresu wydawania, zmiany i cofania zezwoleń
na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18 % alkoholu od 2003
roku. – Zarządzenie Marszałka Województwa Mazowieckiego 11/03 z dnia
10.02.2003r. Od 2003r. roku prowadzono kilkanaście postępowań wyjaśniających na
postawie informacji otrzymanych od organów kontroli (protokół kontroli) w sprawie
nieprzestrzegania warunków w/w działalności (na podst. stosownego wyjaśnienia
Marszałek Województwa albo umarza postępowanie albo cofa zezwolenie na 3 lata).
Problemów Alkoholowych.
• Program promujący zdrowy styl Ŝycia skierowany do dorosłych.
Uczestnicy: 80 osób tj. grupa dorosłych w wieku 20 – 70 lat z terenu województwa
mazowieckiego.
Głównym celem programu była promocja zdrowego stylu Ŝycia wśród ludzi dorosłych
poprzez naukę konstruktywnych zachowań. Podczas programu przekazana została
wiedza nt. działania alkoholu i innych środków psychoaktywnych na zdrowie
człowieka, uczono konstruktywnego rozwiązywania konfliktów, radzenia sobie ze
stresem, a takŜe pozytywnego spędzania czasu wolnego poprzez udział w zajęciach
sportowo – rekreacyjnych.
Przeprowadzono równieŜ program „Decyzja na Ŝywo”, który opierał się na filmie
„Sklep z alkoholem”. Po projekcji odbyła się dyskusja nad zachowaniem bohaterów
filmu, która stała się tylko przyczyną do omówienia zagadnień związanych z
naduŜywaniem alkoholu, jego wpływu na psychikę człowieka, zachowanie.
Efektem programu było zwiększenie stopnia uświadomienia osób
dorosłych w odniesieniu do problemów związanych z naduŜywaniem alkoholu i
innych środków psychoaktywnych, jak teŜ zwiększenie zainteresowania sportem,
rekreacją oraz sztuką jako alternatywnymi formami spędzania czasu wolnego.
• Program szkoleniowy z zakresu wdraŜania EFS dla potencjalnych
projektodawców.
Uczestnicy: 52 osoby tj. przedstawiciele samorządów powiatowych, gminnych,
pracownicy poradni psychologiczno – pedagogicznej, przedstawiciele Komendy
Hufca ZHP, stowarzyszeń oświatowych.
Celem programu było nabycie przez uczestników wiedzy teoretycznej i praktycznych
umiejętności w zakresie funkcjonowania i moŜliwości korzystania z Europejskiego
Funduszu Społecznego. W szczególności uczestnicy programu usystematyzowali
wiedzę dotyczącą moŜliwości występowania z wnioskami na konkretne zadania,
nauczyli się przygotowywać i wypełniać aplikacje, poznali lub podnieśli umiejętności
wyszukiwania bieŜących informacji na temat konkursów w ramach EFS, a co
najistotniejsze nabyli praktyczne umiejętności zarządzania projektami, dokonywania
ewaluacji. Ewaluacja szkolenia potwierdziła jego zasadność i wysoki poziom, a takŜe
wzrost praktycznej wiedzy nt. EFS wśród jego uczestników.
89
w 2005 roku
• Program profilaktyki uzaleŜnień z uwzględnieniem pozalekcyjnych zajęć
sportowo – rekreacyjnych dla dzieci i młodzieŜy realizowany na terenach
wiejskich regionu ostrołęckiego.
Realizator: Ludowy Klub Sportowy „Ostrowianka” z Ostrowi Mazowieckiej.
Uczestnicy: 300 osób tj. dzieci i młodzieŜ szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych
wywodząca się z trudnych środowisk i rodzin mających problemy wychowawcze.
Program obejmował zajęcia sportowe i rekreacyjne oraz zajęcia z zakresu profilaktyki
uzaleŜnień. Zajęcia sportowe miały wszechstronny charakter i stały się dla młodych
ludzi doskonałą okazją do aktywnego i ciekawego spędzania czasu wolnego.
Zaoferowano uczestnikom udział w róŜnych dyscyplinach sportowych, a takŜe w
rozmaitych zabawach, turniejach połączonych z konkursami. Znamiennym efektem
programu było powstanie w kaŜdym z miejsc, gdzie prowadzone były zajęcia, grupy
szkoleniowej/ ćwiczącej. Z uwagi na to program ten jest w dalszym ciągu
kontynuowany przy duŜej aktywności i pomocy środowiska lokalnego. Prowadzone
zajęcia są doskonałą formą spędzania czasu wolnego dla dzieci i młodzieŜy.
Jednocześnie Ludowy Klub Sportowy „Ostrowianka” zaangaŜował się w promowanie
kampanii „Mazowieckie Dni Trzeźwości” poprzez rozprowadzanie ulotek wśród
uczestników zajęć sportowo – rekreacyjnych, udział młodzieŜy w konkursach
sportowych propagujących zdrowy styl Ŝycia podczas Gminnych Dni Trzeźwości w
Dudach.
• Program profilaktyki uzaleŜnień z uwzględnieniem pozalekcyjnych zajęć
wiejskich regionu okołowarszawskiego.
Uczestnicy: 225 osób tj. dzieci i młodzieŜ z terenów wiejskich gminy Nadarzyn, śabia
Wola, Milanówek i Brwinów.
Głównym celem programu było zapewnienie dzieciom i młodzieŜy alternatywnej
moŜliwości spędzania czasu wolnego oraz nabycie przez dzieci i młodzieŜ wiedzy z
zakresu profilaktyki uzaleŜnień.
Program składał się z dwóch modułów: zajęć profilaktycznych i rekreacyjno –
sportowych.
Zajęcia o charakterze profilaktyczno – edukacyjnym rozpoczęły się filmem, który
stanowił punkt wyjścia do dyskusji nt. profilaktyki uzaleŜnień i przekazania młodzieŜy
wiedzy z zakresu zagroŜeń jakie niesie ze sobą uŜywanie środków psychoaktywnych.
Na warsztatach dzieci i młodzieŜ uczyła się podstaw konstruktywnych zachowań i
radzenia sobie z róŜnymi problemami. Praktyczna stronę zajęć stanowiła praca nad
scenariuszem filmu. Dzieci i młodzieŜ samodzielnie wybrały temat tj. konkretny
problem, który najbardziej dotyczył ich w Ŝyciu codziennym i który sprawiał im
najwięcej kłopotów. Przy pomocy prowadzących, uczestnicy programu zdobyli
informacje jak konstruktywnie poradzić sobie z tym problem, prowadzili dyskusje,
burze mózgów oraz pisały listy dialogowe.
Po module profilaktycznym, dzieci i młodzieŜ brała udział w zajęciach sportowo –
rekreacyjnych. Sport jest atrakcyjną formą spędzania czasu wolnego. Część zajęć były
to rozrywki sportowe (piłka noŜna, siatkówka, kręgle), natomiast część stanowiły
zajęcia przygotowujące do Festynu Europejskiego, w którym wszyscy uczestnicy
wzięli czynny udział.
Efektem programu było wzbudzenie duŜej kreatywności młodych ludzi, poszerzenie
ich wiedzy nt. zagroŜeń związanych z uzaleŜnieniami, nabycie nowych umiejętności
90
w 2005 roku
•
•
•
•
psychologicznych i społecznych oraz nauczenie pozytywnego współŜycia w grupie
rówieśniczej. Pokazano równieŜ jak zdrowo i konstruktywnie moŜna spędzać czas
wolny.
Program stał się doskonałą alternatywą spędzania czasu wolnego.
Uczestnicy aktywnie włączyli się do udziału w kampanii prowadzonej w
województwie mazowieckim – Mazowieckich Dniach Trzeźwości – rozdawali ulotki,
wieszali plakaty, a takŜe podczas Festynu Europejskiego otrzymali za udział w
zajęciach sportowych nagrody związane z kampanią: koszulki, znaczki odblaskowe,
torby.
Program profilaktyki uzaleŜnień z uwzględnieniem pozalekcyjnych zajęć
wiejskich regionu ciechanowskiego.
Uczestnicy: 230 osób tj. dzieci i młodzieŜy.
wiejskich regionu płockiego.
wiejskich regionu siedleckiego.
wiejskich regionu radomskiego.
Uczestnicy: 230 dzieci i młodzieŜy z powiatu: radomskiego, przysuskiego,
szydłowieckiego, grójeckiego.
Program realizowany przez Mazowieckie Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe z
Warszawy prowadzony był w ramach umów z MCPS na terenach wiejskich w
czterech regionach Mazowsza: ciechanowskim, płockim, siedleckim, radomskim.
Składał się z dwóch równorzędnie prowadzonych modułów: warsztatów i pogadanek
nt. profilaktyki uzaleŜnień, radzenia sobie z presją grupy i w innych trudnych
sytuacjach, nauki asertywnosci oraz z aktywizujących zajęć sportowo – rekreacyjnych.
Nadrzędnym celem programu była profilaktyka uzaleŜnień prowadzona poprzez
przed
zachowaniami
wzmocnienie
wybranych
czynników
chroniących
destrukcyjnymi. Profilaktyka odbywała się poprzez zagospodarowanie czasu wolnego
od nauki, podczas którego dzieci i młodzieŜ odkrywała i rozwijała swoje
zainteresowania, miała szansę wzmocnić swój rozwój fizyczny i psychiczny.
Organizator zapewnił szereg atrakcyjnych zajęć sportowych i rekreacyjnych, co
stanowiło okazję nie tylko do relaksu i odpoczynku, ale takŜe integracji z innymi
rówieśnikami i kształtowania pozytywnych, otwartych postaw społecznych. Miało to
szczególne znaczenie w przypadku dzieci i młodzieŜy wywodzących się z trudnych
środowisk i rodzin mających problemy wychowawcze, w których więzi relacji dziecko
91
w 2005 roku
•
•
•
•
92
– rodzic są silnie zaburzone. Uprawiając róŜne dyscypliny sportowe (biegi,
podnoszenie cięŜarów, gry sportowe – piłka noŜna, siatkowa ręczna, koszykowa),
biorąc udział w zawodach młodzi ludzie mieli szansę oderwać się od swoich
codziennych problemów, które dosyć często są przyczyną ich problemów z
naduŜywaniem alkoholu bądź innych środków psychoaktywnych. MłodzieŜ pod
bacznym okiem doświadczonych trenerów i wychowawców kształtowała podczas
zajęć sportowych takie cechy charakteru jak: zdyscyplinowanie, punktualność,
umiejętność współpracy w zespole, nawiązywanie nowych relacji interpersonalnych,
itp. Zajęcia sportowe cieszyły się duŜym zainteresowaniem i sprawdziły się jako
prosta i skuteczna forma profilaktyki – szczególnie na terenach wiejskich, gdzie oferta
interesujących zajęć pozalekcyjnych dla dzieci i młodzieŜy jest mała. Sport okazał się
bardzo dobrym sposobem spędzania wolnego czasu przez ludzi młodych.
Mazowieckie Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe z Warszawy realizując program
jednocześnie aktywnie promowało kampanię „Mazowieckie Dni Trzeźwości”.
i rozwoju osobistego w ramach „Zielonej Szkoły” adresowanego do młodzieŜy
szkół ponadgimnazjalnych z terenów wiejskich regionu ostrołęckiego.
Uczestnicy: 50 osób tj. młodzieŜ ze szkół ponadgimnazjalnych z terenów wiejskich
regionu ostrołęckiego (młodzieŜ z Zespołu Szkół w Lubiejewie – powiat ostrowski).
szkół ponadgimnazjalnych z terenów wiejskich regionu okołowarszawskiego.
regionu okołowarszawskiego (młodzieŜ z LO w Urlach – powiat wołomiński).
ZDZ Centrum Kształcenia w Wyszkowie realizował program w dwóch regionach
Mazowsza. Głównym załoŜeniem programu było wzmocnienie wśród uczestników
poczucia własnej wartości, roli rozwoju osobistego oraz czynników chroniących przed
zachowaniami ryzykownymi.
Program składał się z zajęć profilaktycznych: wykładów i warsztatów, na których
młodzieŜ nie tylko zdobyła wiedzę, ale równieŜ nabyła nowe umiejętności: radzenia
sobie z uczuciami, agresją, stresem, . nawiązywania przyjaźni. Oprócz części
edukacyjno – warsztatowej odbywały się zajęcia sportowe, wycieczki, wernisaŜe prac
plastycznych. MłodzieŜ równieŜ uczestniczyła w zajęciach niektórych przedmiotów
szkolnych.
Efektem programu był wzrost wiedzy z zakresu profilaktyki uzaleŜnień, potrzeby
dalszego samorozwoju, a takŜe umiejętności społecznych.
szkół ponadgimnazjalnych z terenów wiejskich regionu ciechanowskiego.
Realizator: „ POWIŚLE” Andrzej Wencewicz z Przywidza
regionu ciechanowskiego.
szkół ponadgimnazjalnych z terenów wiejskich regionu płockiego.
w 2005 roku
•
•
•
•
Realizator: „ POWIŚLE” Andrzej Wencewicz z Przywidza.
regionu płockiego.
Głównym celem programu, realizowanego przez „Powiśle” Andrzej Wencewicz dla
młodzieŜy z terenów wiejskich dwóch regionów województwa mazowieckiego, było
przekazanie wiedzy na temat uzaleŜnień, nauka umiejętności społecznych, wzbudzenie
u młodych ludzi nowych zainteresowań. Uczestnicy uczyli się jak eliminować
zachowania ryzykowne powodujące zagroŜenia w prawidłowym rozwoju. MłodzieŜ
uczestniczyła w szkoleniu alpinistycznym, medycznym, survivalowym, szkole
przetrwania. Nabyła nowe umiejętności społeczne i psychologiczne oraz dzięki tak
specyficznym zajęciom poznała swoje mocne i słabe strony, wzmocniła poczucie
własnej wartości. Program w duŜej mierze przyczynił się do rozwoju osobistego
młodzieŜy.
W ramach „Zielonej Szkoły” młodzieŜ uczestniczyła w nauce niektórych przedmiotów
szkolnych.
Opracowanie i realizacja wakacyjnego wypoczynku wyjazdowego wraz
z programem psychoedukacyjnym dla młodzieŜy ze szkół ponadgimnazjalnych
pochodzących z rodzin niewydolnych wychowawczo z terenów wiejskich regionu
ciechanowskiego.
Realizator: „POWIŚLE” Andrzej Wencewicz z Przywidza.
regionu ciechanowskiego.
płockiego.
regionu płockiego.
ostrołęckiego.
regionu ostrołęckiego.
siedleckiego.
regionu
siedleckiego.
93
w 2005 roku
•
•
•
•
94
Wakacyjne programy psychoedukacyjne miały na celu zapewnienie młodym ludziom
pochodzącym z rodzin niewydolnych wychowawczo atrakcyjne spędzenie
wypoczynku letniego, podczas którego ćwiczono nowe umiejętności społeczne,
pogłębiono wiedzę nt. mechanizmów uzaleŜnień i konstruktywnego radzenia sobie w
trudnych sytuacjach.
Programy psychoedukacyjne wdroŜone na koloniach realizowane były metodami
aktywnymi głównie – survival, który jest nowoczesnym sposobem na Ŝycie, pozwala
zdobyć nowe doświadczenia, rozszerza kręgi zainteresowań, pomaga odreagować stres
i zapomnieć o problemach dnia codziennego. Uczy pracy w zespole oraz pracy nad
sobą. Program ten pozwolił u niektórych osób odkryć cechy przywódcze. Dzięki
poznaniu swoich mocnych i słabych stron młodzieŜ miała okazję uświadomić sobie w
czym jest naprawdę dobra, jak równieŜ zmobilizowała się do dalszego osobistego
rozwoju.
Zajęcia pozwoliły nabyć rzetelną wiedzę nt. szkodliwości naduŜywania alkoholu i
innych substancji psychoaktywnych oraz zdobycie praktycznych umiejętności
społeczne z zakresu komunikacji interpersonalnej i asertywnosci.
z programem psychoprofilaktycznym dla dzieci ze szkół gimnazjalnych
ciechanowskiego.
Realizator: Firma Usługowo – Handlowa „Relaks” Joanna Habraszka z Bytomia.
Uczestnicy: 54 dzieci ze szkół gimnazjalnych, pochodzących z rodzin niewydolnych
wychowawczo z terenów wiejskich regionu ciechanowskiego.
płockiego.
wychowawczo z terenów wiejskich regionu płockiego.
ostrołęckiego.
Uczestnicy: 53 dzieci ze szkół gimnazjalnych pochodzących z rodzin niewydolnych
wychowawczo z terenów wiejskich regionu ostrołęckiego.
siedleckiego.
wychowawczo z terenów wiejskich regionu siedleckiego.
Wakacyjne programy psychoprofilaktyczne dla dzieci ze szkół gimnazjalnych
pochodzących z rodzin niewydolnych wychowawczo były ciekawą formą spędzania
w 2005 roku
czasu wolnego dla dzieci. Prowadzono zajęcia psychoprofilaktyczne, terapeutyczne,
kulturalne, sportowe, pogadanki na temat bezpieczeństwa. Głównymi celami
realizowanego w czasie wypoczynku letniego programu było nauczenie umiejętności
społecznych, asertywności, zapobieganie uzaleŜnieniom poprzez m.in. poznanie
akceptowanych społecznie form spędzania czasu wolnego, uczenie konstruktywnego
rozwiązywania konfliktów i problemów, budowanie poczucia własnej wartości.
Dzieci miały okazję zapoznać się z kulturą Podhala, zwiedzały piękne zakątki, co
pobudziło ich wyobraźnię, rozbudziło wraŜliwość na piękno, zachęciło do dalszej
turystyki, poznawania nowych miejsc.
Zajęcia psychoedukacyjne były niezwykle pomocne dla wielu dzieci, stanowiły
wsparcie, jak teŜ moŜliwość nabycia zupełnie nowych umiejętności przydatnych w
konstruktywnym radzeniu sobie w Ŝyciu społecznym.
• Wspieranie programów reintegracji zawodowej i społecznej poprzez tworzenie
warunków dla realizacji ustawy o zatrudnieniu socjalnym, skierowanych
do osób zagroŜonych marginalizacją:
– Wsparcie tworzenia KIS – u w województwie mazowieckim, w mieście do 25
tysięcy mieszkańców.
Realizator: Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych „Iskierka” z Ostrowi
Mazowieckiej.
Uczestnicy: 250 osób marginalizowanych społecznie z terenu Mazowsza.
Klub Integracji Społecznej otrzymał duŜe wsparcie w postaci zakupu m.in. sprzętu
biurowego, komputerowego. Celem realizowanego zadania było prowadzenie
pomocy prawnej, wsparcia psychologicznego i informowania osób
marginalizowanych społecznie o przysługujących ich prawach, uprawnieniach,
ulgach.
Dzięki szeroko przeprowadzonej akcji promocyjnej, do KIS – u zaczęło trafiać
coraz więcej osób, które wykazały duŜą aktywność w chęci znalezienia pracy,
rozwijania własnej osobowości, uzdolnień, kształtowania nowych umiejętności.
– Wsparcie tworzenia KIS – u w województwie mazowieckim, w mieście
powyŜej 25 tysięcy mieszkańców.
Realizator: Ogólnopolskie Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych z Ostrołęki.
Uczestnicy: 372 osoby tj. osoby niepełnosprawne i marginalizowane społecznie.
Celem realizowanego zadania była pomoc osobom marginalizowanym społecznie
w uzyskaniu rzetelnej i kompleksowej informacji o prawach i przywilejach im
przysługującym, co w konsekwencji poprawi ich sytuację i przeciwdziałać będzie
marginalizacji. Klub Integracji Społecznej został wyposaŜony w niezbędny sprzęt,
urządzenia oraz inne materiały potrzebne do jego sprawnego funkcjonowania.
II. Sprawy dotyczące wydawania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi w 2005 r.
Na podstawie Zarządzenia Marszałka Województwa Mazowieckiego Nr 11/03 z dnia
10 lutego 2003r. w sprawie prowadzenia spraw z zakresu wydawania, zmiany i cofania
zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu, o których
mowa w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm./, Rozporządzenia
Ministra Gospodarki z 13 czerwca 2001 r. w sprawie rodzaju dokumentów wymaganych przy
składaniu wniosku o wydanie zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, wzorów
wniosków oraz wzorów informacji o sprzedaŜy napojów alkoholowych /Dz. U. Nr 60, poz.
614/ podejmowane były decyzje administracyjne wobec przedsiębiorców, którym udzielano
95
w 2005 roku
zezwolenia na prowadzenie w kraju obrotu hurtowego napojami alkoholowymi do 18%
alkoholu. Zakres podmiotowy decyzji wydawanych na podstawie pełnomocnictwa obejmuje
przedsiębiorców z terenu województwa mazowieckiego.
Zakres przedmiotowy dotyczy:
– zezwoleń na prowadzenie w kraju obrotu hurtowego napojami alkoholowymi do 4, 5%
zawartości alkoholu oraz piwem,
– zezwoleń na prowadzenie w kraju obrotu hurtowego napojami alkoholowymi powyŜej
4, 5% do 18% zawartości alkoholu, bez piwa,
– zezwoleń na prowadzenie w kraju obrotu hurtowego napojami alkoholowymi do 4, 5%
zawartości alkoholu oraz piwa dla producentów napojów alkoholowych, jeŜeli
zbywają swoje wyroby przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia, o których mowa w
art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi zezwolenie na prowadzenie w kraju obrotu
hurtowego napojami alkoholowymi powyŜej 4, 5% do 18% zawartości alkoholu, bez
piwa dla producentów napojów alkoholowych, jeŜeli zbywają swoje wyroby
przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z
dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi,
– decyzji wprowadzających dodatkowe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej
w stosunku do wymienionych w wydanych zezwoleniach,
– decyzji dotyczących wyprzedaŜy posiadanych zapasów napojów alkoholowych,
– duplikatów zezwoleń.
W toku postępowania administracyjnego wszczętego w 2005r. na wniosek przedsiębiorców
rozpatrzono łącznie 354 sprawy, które zostały zakończone definitywnie w formie decyzji.
W tym wydano:
– 137 zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości
do 4, 5% alkoholu oraz piwa,
– 161 zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości powyŜej 4, 5%
do 18% alkoholu, z wyjątkiem piwa,
– 56 decyzji zmieniających miejsce lub oznaczenie przedsiębiorcy,
Łącznie uzyskano kwotę w wysokości 7 261 083, 50 zł.
W porównaniu z rokiem 2004r. w Ŝadnym przypadku nie nastąpiło odwołanie
od wydanych decyzji – zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi. Zostało
natomiast podjętych 5 decyzji o umorzeniu postępowania wyjaśniającego w związku
ze stwierdzeniem przez organy kontroli państwowej, naruszenia warunków prowadzenia
działalności związanej z hurtowym obrotem napojami alkoholowymi.
Faktyczna ilość dni rozpatrywania sprawy w Mazowieckim Centrum Polityki
Społecznej oscylowała między 2 a 36 dniami (,, załatwienie sprawy wymagającej
postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niŜ w ciągu jednego miesiąca,
a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niŜ w ciągu dwóch miesięcy od dnia
wszczęcia postępowania” – art. 35 k.p.a.)
III. Podsumowanie i ocena działań podejmowanych w latach 2000 – 20005 r. Na rzecz
Samorząd Województwa w latach 2000 – 2005 realizował cztery Wojewódzkie
Programy Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Do najwaŜniejszych efektów realizowanych działań naleŜy zaliczyć:
1. Zrealizowanie programów edukacyjno – profilaktycznych dla dzieci i młodzieŜy
w szkołach oraz środowisku pozaszkolnym.
96
w 2005 roku
W programach tych oprócz przekazania wiedzy na temat uzaleŜnień, połoŜono
duŜy nacisk na kształtowanie osobowości młodego człowieka i wspieranie jego
wszechstronnego rozwoju. W efekcie realizacji tych programów młodzi ludzie nabyli
róŜnorodne umiejętności społeczne i psychologiczne oraz mieli szansę na alternatywne
formy spędzania czasu wolnego.
Kolejnym przedsięwzięciem, wdraŜanym sukcesywnie i nieustannie było
włączenie w proces profilaktyki – rodziców, zarówno w szkołach jak i poza nią – bowiem
jak wiadomo warunkiem skutecznej profilaktyki jest włączenie waŜnych ludzi dorosłych
(rodziców, nauczycieli) do programów profilaktycznych realizowanych dla dzieci i
młodzieŜy.
Istotne teŜ było wdraŜanie, obok powszechnie znanych w środowisku specjalistów
programów profilaktyki szkolnej i środowiskowej, licznych nowatorskich programów
opracowanych specjalnie dla Mazowieckiego Centrum Polityki Społecznej, których
najistotniejszymi elementami były:
– działania ukierunkowane na zmianę postaw i zachowań dzieci i młodzieŜy w
środowisku rówieśniczym szkolnym i poza szkolnym, ze szczególnym
uwzględnieniem budowania wolontariatu młodzieŜowego i aktywizacji liderów
młodzieŜowych;
– zajęcia socjoterapeutyczne i wychowawcze realizowane w świetlicach i innych
placówkach środowiskowych, skierowane do dzieci i młodzieŜy z rodzin zagroŜonych
lub dotkniętych problemem alkoholizmu;
– zagospodarowywanie czasu wolnego dzieci i młodzieŜy z uwzględnieniem ich
prawidłowego rozwoju fizycznego, intelektualnego i emocjonalnego;
– doposaŜenie w pomoce dydaktyczne świetlic, klubów środowiskowych i szkół w celu
zapewnienia lepszych warunków realizacji programów profilaktycznych;
– dbanie o tworzenie jednorodnego, rodzinno – szkolnego środowiska wychowawczego.
2. WdroŜenie licznych programów szkoleniowych dla realizatorów zajęć
profilaktycznych tj. nauczycieli, pedagogów szkolnych, wychowawców. Osoby, które
uczestniczyły w tych szkoleniach zdobyły kompendium wiedzy profilaktycznej,
a takŜe zwiększyły swoje umiejętności wychowawcze.
3. Stale monitorowanie problemów alkoholowych w województwie mazowieckim,
w celu zbadania zjawiska, jak teŜ przygotowania i realizacji odpowiednich
programów profilaktycznych dostosowanych do konkretnych potrzeb i problemów
społeczności Mazowsza.
Zbadano postawy i zachowania mieszkańców wobec substancji psychoaktywnych.
Przeprowadzono Badania ESPAD w szkołach województwa mazowieckiego. Dwa razy
powstał kompleksowy raport nt. problemów alkoholowych na Mazowszu (rok: 2000
i 20005) – analiza danych zastanych.
4. Podniesienie poziomu wiedzy i umiejętności przedstawicieli róŜnych grup
zawodowych, środowisk samorządowych i pozarządowych działających na rzecz
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych:
– liczna grupa kierowców, kandydatów na kierowców oraz instruktorów jazdy została
przeszkolona z zakresu skutków prowadzenia pojazdów po spoŜyciu alkoholu i innych
środków odurzających;
– w kaŜdym roku przeprowadzano szkolenia dla przedstawicieli słuŜb medycznych –
lekarze p.o.z. i pielęgniarki zostali przeszkoleni z zakresu szkód zdrowotnych
wynikających z naduŜywania alkoholu, zastosowania wczesnej diagnozy i krótkiej
interwencji oraz szkodliwości spoŜywania alkoholu przez kobiety w ciąŜy
ze względu na skutki dla zdrowia dziecka;
97
w 2005 roku
5.
6.
7.
8.
9.
98
– stale realizowano szkolenia dla pedagogów, nauczycieli i wychowawców instytucji
oświatowych i wychowawców placówek opiekuńczo – wychowawczych i
resocjalizacyjnych – nabyli oni umiejętności przeprowadzenia interwencji wśród
młodzieŜy naduŜywającej alkoholu;
– przeszkolono duŜą ilość przedstawicieli instytucji edukacyjnych, administracji
samorządowej róŜnych szczebli, jednostek pomocy społecznej i organizacji
pozarządowych nt. profilaktyki uzaleŜnień oraz pisania projektów w ramach EFS;
– wielu przedstawicieli samorządów gminnych – szczególnie członków gminnych
komisji rozwiązywania problemów alkoholowych oraz pracowników punktów
konsultacyjnych, pedagogów i pracowników socjalnych pogłębiło wiedzę z zakresu
realizacji zadań ustawowych, moŜliwości pomocy osobom uzaleŜnionym i ich
rodzinom oraz tworzenia systemowych rozwiązań lokalnych w obszarze problematyki
alkoholowej;
– stale prowadzono szkolenia interdyscyplinarne dla róŜnych grup zawodowych: policji,
sędziów, prokuratorów, kuratorów, nauczycieli, pracowników socjalnych, słuŜby
zdrowia, nauczycieli nt. zwiększenia ich wiedzy nt. rozwiązywania problemów
alkoholowych i zapobiegania przemocy w rodzinie na terenie lokalnym;
– wielu przedstawicieli policji, głównie z wydziałów w prewencji i wydziałów ds.
nieletnich poznało zasady tworzenia i realizacji programów profilaktycznych;
– zrealizowano specjalistyczne programy przeciwdziałające przemocy w rodzinie i
agresji rówieśniczej, m.in. takie jak:
• interdyscyplinarne szkolenia dotyczące procedury „Niebieskie Karty” dla osób
zajmujących się w środowiskach lokalnych problematyką przemocy;
• programy przeciwdziałające agresji rówieśniczej;
• psychoterapeutyczne programy adresowane do ofiar przemocy i sprawców
przemocy w rodzinie;
• programy profesjonalizacji metod pracy z dzieckiem – ofiarą lub świadkiem
przemocy, ze szczególnym uwzględnieniem problemu seksualnego
wykorzystywania dzieci;
• programy reintegracji zawodowej i społecznej dla osadzonych.
Wsparcie środowiska lokalnego w zakresie działań rzecz rozwiązywania problemów
alkoholowych, kreowania właściwej polityki społecznej związanej z promocją
trzeźwego stylu Ŝycia i profilaktyką uzaleŜnień.
Zrealizowanie programów i wsparcie działalności świetlic socjoterapeutycznych na
Mazowszu. Realizacja programu opiekuńczo – wychowawczego dla dzieci i
młodzieŜy z rodzin ubogich na terenie powiatów, najbardziej zagroŜonych
problemem alkoholowym i ubóstwem.
Realizacja programów profilaktyczno – świątecznych, w których wzięło udział wiele
dzieci, młodzieŜy, ich rodziców, opiekunów i wolontariuszy.
Zorganizowanie w roku 2002 i 2005 przez Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej
jednostkę Samorządu Województwa wypoczynku letniego połączonego z
profilaktyką uzaleŜnień. Skorzystało z niego prawie 1 800 dzieci ze szkół
podstawowych, gimnazjalnych i młodzieŜy ze szkół ponadgimnazjalnych
pochodzących z rodzin niewydolnych wychowawczo – dotkniętych alkoholizmem,
ubóstwem, bezrobociem, zagroŜonych występowaniem zjawisk patologicznych.
Zorganizowanie licznych akcji profilaktycznych, festynów, konkursów. Najbardziej
spektakularnym przedsięwzięciem była organizacja i realizacja kampanii społecznej
„Mazowieckie Dni Trzeźwości” adresowanej do mieszkańców województwa
mazowieckiego.
w 2005 roku
10. Współpraca i wspieranie działań administracji publicznej, organizacji
pozarządowych oraz przedstawicieli róŜnych środowisk zawodowych i lokalnych w
obszarze profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
Wśród najwaŜniejszych zadań dotyczących wspierania środowisk lokalnych w
zakresie działań rzecz rozwiązywania problemów alkoholowych, kreowania właściwej
polityki społecznej związanej z promocją trzeźwego stylu Ŝycia i profilaktyką uzaleŜnień,
naleŜy wymienić:
– organizację konferencji i seminariów tematycznych;
– współorganizowanie lokalnych imprez np. gminnych dni trzeźwości;
– drukowanie i upowszechnianie na terenie Mazowsza publikacji i materiałów
edukacyjno – informacyjnych opracowanych przez Centrum i innych partnerów;
– prowadzenie w lokalnych rozgłośniach radiowych cyklicznych audycji dotyczących
profilaktyki alkoholowej i problemów alkoholizmu;
– udział w krajowych kampaniach profilaktycznych, edukacyjnych takich jak np.:
„Alkohol – nieletnim dostęp wzbroniony”, „Zły Dotyk”;
– współpraca ze „Szkołami Promocji Zdrowia” i organizacja corocznych olimpiad
tychŜe szkół dla tysięcy uczestników i miłośników tej imprezy.
11. Utworzenie Wojewódzkiego Ośrodka Terapii UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia w
2001 r.
IV. Sukcesy związane z realizacją wojewódzkiego programu profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych, który stanowi integralną część narodowego
programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
1. Dotarcie z ofertą programową dot. edukacji, profilaktyki, socjoterapii do dzieci i
młodzieŜy z terenów wiejskich województwa mazowieckiego, gdzie był duŜy deficyt w
realizacji tego typu zajęć.
Przeprowadzono na terenach wiejskich liczne programy alternatyw adresowane do
dzieci, młodzieŜy, jak równieŜ rodziców. Jest to szczególnie waŜne, gdyŜ na tych terenach
obserwuje się nasilenie zjawiska alkoholizmu dorosłych oraz sięgania młodzieŜy po
alkohol i inne substancje psychoaktywne.
Programy miały na celu zmniejszenie ilości spoŜywanego alkoholu przez
młodzieŜ.
Samorząd Województwa w znacznym stopniu wsparł programy socjoterapii
prowadzone w świetlicach socjoterapeutycznych na terenie Mazowsza.
2. Zorganizowanie i przeprowadzenie kampanii „Mazowieckie Dni Trzeźwości”
adresowanej do mieszkańców województwa mazowieckiego, która promowała postawy
społeczne waŜne dla profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
Zdecydowanym efektem kampanii było pobudzenie aktywności środowiska lokalnego,
które włączyło się w jej realizację. Obserwowano liczne inicjatywy rozmaitych instytucji i
organizacji działających na rzecz profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
na Mazowszu, takie jak: festyny, spotkania, konkursy, występy, warsztaty itp. działania
promujące modę na trzeźwość.
Miarą sukcesu kampanii były liczne listy gratulacyjne przysyłane przez samorządy
gminne, powiatowe, organizacje pozarządowe i inne instytucje zaangaŜowane w
rozwiązywanie problemów społecznych.
3. Rozpowszechnienie wiedzy nt. miejsc i moŜliwości uzyskania pomocy w przypadku
zaistnienia prblemu alkoholowego.
Jak wykazało zrealizowane na zlecenie MCPS badanie „Substancje
psychoaktywne postawy i zachowania w województwie mazowieckim” waŜnym
sukcesem prowadzonych przez Samorząd Województwa licznych działań
99
w 2005 roku
profilaktycznych na terenie Mazowsza jest znaczny odsetek osób zorientowanych co do
miejsca i moŜliwości uzyskania pomocy w przypadku zaistnienia problemu
alkoholowego. Jest to niezwykle waŜne, poniewaŜ wiedza o systemie pomocy stanowi
podstawowy warunek dostępu do tego typu usług.
4. Realizacja licznych programów interdyscyplinarnych i specjalistycznych adresowanych
do róŜnych grup zawodowych i społecznych mających na celu podniesienie wiedzy nt.
profilaktyki uzaleŜnień i przemocy, czynników ryzyka, sposobów zapobiegania
zagroŜeniom alkoholowym i przemocy w rodzinie – poprzez m.in. wyuczenie
umiejętności społecznych, przekazanie metod wczesnej diagnozy i krótkiej interwencji,
nauczenie osobistych umiejętności kontrolowania rozmiarów i wzorów picia itp.
Jak wykazują badania zlecone przez MCPS – badani są dość dobrze zorientowani
w skali zagroŜeń wynikających z uŜywaniem róŜnych substancji psychoaktywnych.
5. Wprowadzenie nowatorskich rozwiązań do realizowanych programów, takich jak:
profilaktyka podczas programu „Zielone Szkoły”, realizacja świątecznych programów
profilaktycznych połączonych ze wsparciem rodzin ubogich mających problem
alkoholowy, wdroŜenie programów wakacyjnych dla dzieci i młodzieŜy z rodzin
niewydolnych wychowawczo.
6. Realizacja programów adresowanych do sprawców przemocy w celu zmniejszenia
zaburzeń Ŝycia rodzinnego związanych z naduŜywaniem alkoholu i w związku z tym
stosowania przemocy. Programów takich jest bardzo mało, a realizacja ich jest konieczna.
V. Problemy związane z realizacją wojewódzkiego programu profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych, który stanowi integralną część narodowego
programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
1. Podmioty współpracując z Mazowieckim Centrum Polityki Społecznej jednostką
Samorządu Województwa wskazują na konieczność kontynuacji programów przez
konkretnych realizatorów w latach następnych – uniemoŜliwia to jednak konieczność
stosowania ustawy z dnia 29.01.2004r. Prawo Zamówień Publicznych (programy są
wyłaniane do realizacji głównie w formie przetargów nieograniczonych), a takŜe
obowiązująca ustawa o finansach publicznych – roczny plan budŜetowy.
2. 2. Zgłaszane są uwagi do Samorządu Województwa (głównie przez przedstawicieli
gminnych komisji ds. rozwiązywania problemów alkoholowych) dotyczące braku
wystarczającej liczby placówek lecznictwa odwykowego – głównie dla młodzieŜy
naduŜywającej alkoholu bądź juŜ uzaleŜnionej. Brak jest wystarczającej oferty
programowej dla tej grupy społecznej. Istnieje potrzeba większego wsparcia placówek
leczenia uzaleŜnień przez organy załoŜycielskie oraz przez samorządy terytorialne
róŜnych szczebli.
Warto wesprzeć finansowo oraz udzielić pomocy w kształtowaniu warunków
zabezpieczenia świadczeń terapeutycznych i medycznych placówek leczenia uzaleŜnień
na poziomie określonym przez Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 grudnia 1999
roku.
VI. Kierunki na przyszłość związane z realizacją wojewódzkiego programu profilaktyki
i rozwiązywania problemów alkoholowych.
1. Kontynuacja programów alternatyw adresowanych do dzieci i młodzieŜy na terenie
województwa mazowieckiego w środowisku szkolnym i pozaszkolnym, ze szczególnym
uwzględnieniem środowiska wiejskiego. Tworzenie jak największej ilości miejsc, gdzie
moŜna w sposób atrakcyjny spędzić czas wolny.
2. Wsparcie i realizacja programów w świetlicach socjoterapeutycznych na Mazowszu.
100
w 2005 roku
3. Prowadzenie stałej edukacji społecznej nt. zagroŜeń związanych z naduŜywaniem
alkoholu oraz/lub promocją zdrowego stylu Ŝycia – mody na trzeźwość poprzez m.in.
organizację akcji profilaktycznych, festynów, a głównie poprzez realizację kampanii
społecznych na terenie Mazowsza.
4. Upowszechnienie programów adresowanych do sprawców przemocy w rodzinie na
terenie województwa mazowieckiego.
5. Doskonalenie i stałe wdraŜanie programów interdyscyplinarnych adresowanych do
przedstawicieli róŜnych grup zawodowych i społecznych.
6. Wspieranie działań podejmowanych przez instytucje, organizacje pozarządowe i inne
podmioty na rzecz profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w środowisku
lokalnym.
7. Upowszechnienie programów mających na celu tworzenie jednorodnego środowiska
wychowawczego przeciwdziałającego uzaleŜnieniom na terenach lokalnych.
8. Udzielanie wsparcia placówkom lecznictwa odwykowego.
9. Stałe monitorowanie i badanie zjawisk związanych z problemami alkoholowymi na
Mazowszu – upowszechnianie badań.
VII. Informacja o działaniach podjętych przez Urząd Wojewódzki:
• Podjęte na terenie województwa uchwały na podstawie przepisów ustawy z dnia 26
października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
/Dz. U. 2002r. Nr 147, poz. 1231 z późn. zm./:
– 363 uchwały w sprawie przyjęcia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych,
gminy (miasta),
– 20 uchwał w sprawie zasad usytuowania tych punktów na terenie gminy (miasta),
– 7 uchwał w sprawie wprowadzania zakazów sprzedaŜy, podawania, spoŜywania oraz
wnoszenia napojów alkoholowych,
– oraz 13 uchwał zmieniających ww. uchwały.
– Wojewoda Mazowiecki wydał 5 Rozstrzygnięć nadzorczych stwierdzających
niewaŜność uchwał (w całości lub w części) z powodu postanowienia o wejściu w
Ŝycie Programów Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych jak dla
przepisów prawa miejscowego, podczas gdy Program nie jest aktem prawa
miejscowego i nie podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym (naruszenie art. 4 ust.
1 w zw. z art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i
niektórych innych aktów prawnych /Dz. U. z 2005r. Nr 190, poz. 1606/) oraz 1
Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające niewaŜność ww. Programu w części
dotyczącej szczegółowych zasad wydawania i cofania zezwoleń na prowadzenie
sprzedaŜy napojów alkoholowych przeznaczonych do spoŜycia na miejscu lub poza
miejscem sprzedaŜy oraz kontroli przestrzegania zasad obrotu tymi napojami, gdyŜ
powyŜsze zasady zawiera przepis art. 18 i 18¹ ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a Ŝaden przepis prawa nie upowaŜnia rady do
uszczegółowiania zasad w drodze uchwały.
101
w 2005 roku
1.8. Województwo Opolskie
1. „Wspieranie i udzielanie pomocy samorządom lokalnym w realizacji gminnych
programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych”
Główne przedsięwzięcia i działania w ramach zadania:
1.1. Robocze spotkanie przedstawicieli gmin poświęcone m.in. przeciwdziałaniu
nietrzeźwości kierowców, realizacja 31 stycznia, 32 uczestników.
1.2. Spotkanie robocze przedstawicieli gmin i powiatów – część poświęcona wdraŜaniu
przez samorządy ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w
rodzinie, realizacja w dn. 12 grudnia, 38 uczestników.
1.3. „Zezwolenia na sprzedaŜ napojów alkoholowych”, szkolenie w dn. 24 czerwca,
realizacja poprzez Opolskie Centrum Demokracji Lokalnej, 32 uczestników.
1.4. Kontakty w zakresie zebrania dla PARPA z gmin województwa ankiet PARPA G –
1 dotyczącej informacji o realizacji gminnych programów profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych w 2004 r.
1.5. Współpraca z Gminą Tarnów Opolski dotycząca Konkursu Piosenki „śyj zdrowo –
Ŝyj bez nałogów” przeprowadzonego w dn. 27 listopada 2005 r.
Ogólny koszt zadania w ramach wojewódzkiego programu profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych – 2.201, 58 zł
Komentarz:
W bieŜących kontaktach z gminami duŜo miejsca zajmowała problematyka
związana z wdraŜaniem ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy
domowej oraz nowej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w
obszarach dotyczących związków tych ustaw z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Szkolenie realizowane przez OCDL – koszt po stronie OCDL oraz uczestników i
instytucji delegujących.
2. „Prowadzenie szkoleń dla przedstawicieli społeczności lokalnych zaangaŜowanych w
alkoholowych”
2.1. „Profilaktyka i rozwiązywanie problemów alkoholowych oraz przeciwdziałanie
przemocy w gminach – moŜliwości i dylematy”, szkolenie dla przedstawicieli
gminnych komisji i instytucji gminnych w dn. 21 – 23 marca, bezpośrednia
realizacja Opolskie Centrum Demokracji Lokalnej, 11 uczestników.
2.2. Szkolenie dla członków gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych, realizacja w dn. 27 – 28 października, bezpośrednia realizacja
Opolskie Centrum Demokracji Lokalnej, 30 uczestników.
Ogólny koszt zadania – po stronie OCDL oraz uczestników i instytucji delegujących.
Komentarz:
W/w szkolenia zaspokoiły zasadnicze zapotrzebowanie gmin w zakresie
podstawowej edukacji członków gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych.
102
w 2005 roku
3. „Wspieranie rozwoju i modernizacji usług terapeutycznych dla osób uzaleŜnionych
od alkoholu i członków ich rodzin – utworzenie Wojewódzkiego Ośrodka Terapii
funkcjonowania i rodzajów lecznictwa odwykowego (...) (Dz.U. Nr 3/2000 poz. 44)”
3.1. Modernizacja Ośrodka Leczenia Odwykowego w Woskowicach Małych.
• Koszt w ramach wojewódzkiego programu profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych – 150.000 zł
• Koszt w ramach innych środków budŜetu województwa – 950.000 zł
3.2. Formalne i faktyczne włączenie Wojewódzkiego Ośrodka Terapii UzaleŜnienia od
Alkoholu i WspółuzaleŜnienia w Opolu w strukturę Ośrodka Leczenia Odwykowego
w Woskowicach Małych mające na celu ratowanie WOTUAW, który utracił
płynność finansową i zwiększał zadłuŜenie wskutek przynoszenia, co miesiąc
nowych strat finansowych.
3.3. Organizacja we współpracy z Ośrodkiem Leczenia Odwykowego w Woskowicach
Małych szkolenia dla pracowników lecznictwa odwykowego z woj. opolskiego
dotyczącego strategii skutecznych interwencji kryzysowych, realizacja 3 – 4
grudnia, 8 uczestników.
problemów alkoholowych – 432, 60 zł
3.4. Organizacja spotkania roboczego z dyrektorami i kierownikami placówek
lecznictwa odwykowego we współpracy z Ośrodkiem Leczenia Odwykowego w
Woskowicach Małych) w dn. 26 października, 10 uczestników.
3.5. Kształcenie i podnoszenia kwalifikacji zawodowych osób wykonujących zawody
medyczne w Ośrodku Leczenia Odwykowego w Woskowicach Małych. Ogółem
kwalifikacje podnosiło 10 osób wykonujących zawody medyczne w OLO w
Woskowicach Małych
• Koszt w ramach innych środków budŜetu województwa – 4.500 zł
Ogólny koszt zadania w ramach wojewódzkiego programu profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych – 163.632, 60 zł
Ogólny koszt zadania w ramach budŜetu województwa – 1.118.132, 60 zł
Komentarz:
Przedsięwzięcia modernizacyjne w OLO w Woskowicach Małych związane
były w znacznym stopniu z planami dostosowania jednostki do wymogów
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 czerwca 2005 r. w sprawie wymagań,
jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i
urządzenia zakładu opieki zdrowotnej.
Dotacja kształceniowa pozwoliła w sposób optymalny realizować plany
podnoszenia kwalifikacji w największej jednostce lecznictwa odwykowego w
województwie.
Włączenie WOTUAW w skład OLO pozwoliło na realizację przez nową
dyrekcję działań oszczędnościowych, co przy jednoczesnym wsparciu jednostki
poŜyczką z budŜetu województwa, pozwoliło na uratowanie WOTUW z
pogłębiającej z miesiąca na miesiąc się zapaści finansowej.
103
w 2005 roku
4. „Zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej dla osób uzaleŜnionych od
alkoholu przebywających w zakładach karnych”
4.1. Przekazanie dla Okręgowego Inspektoratu SłuŜby Więziennej materiałów
profilaktyczno – edukacyjnych dotyczących problematyki alkoholowej oraz
przemocy domowej, realizacja marzec.
• Ogólny koszt zadania w ramach wojewódzkiego programu profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych – 805, 62 zł
Komentarz:
W ramach współpracy z Okręgowym Inspektoratem SłuŜby Więziennej w
Opolu w 2005 r. skoncentrowano się na realizacji przedsięwzięć opisanych w
punktach 12.3 – 12.5. Jednocześnie planowana jest realizacja pilotaŜowych
przedsięwzięć w ramach zadania w roku 2006.
5. „WdraŜanie metod wczesnej diagnozy i krótkich interwencji wobec naduŜywających
rodzinnych”
5.1. Współorganizacja z Państwową Medyczną WyŜszą Szkołą Zawodową w Opolu w
organizacji Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Działania edukacyjne na rzecz
postępu opieki połoŜniczej – przygotowanie psychofizyczne kobiety do porodu”,
podjęta została m.in. problematyka FAS, realizacja 24 listopada, ok. 150
uczestników.
•
Komentarz:
Planowane jest wdraŜanie pilotaŜowych rozwiązań w ramach wsparcia lub
zlecania zadań realizowanych przez beneficjentów konkursów ogłaszanych w
oparciu o ustawę z dnia 23 kwietnia 2003 r. o działalności poŜytku publicznego i o
wolontariacie.
6. „Wspieranie rozwoju nowoczesnych programów profilaktycznych realizowanych w
środowisku szkolnym oraz w grupach podwyŜszonego ryzyka”
6.1. „JESTEM O.K.” Wczesna profilaktyka uzaleŜnień – program profilaktyczny dla
uczniów klas IV i VI szkół podstawowych, szkolenie w dn. 25 kwietnia,
bezpośrednia realizacja Opolskie Centrum Demokracji Lokalnej, 22 uczestników.
6.2. Konferencja „Rówieśnicze pomaganie” zorganizowana przez Ośrodek Badań i Usług
Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w porozumieniu z
Urzędem Marszałkowskim WO, realizacja 28 listopada, ok. 130 uczestników.
6.3. Realizacja przez Stowarzyszenie Sprawiedliwość Pokój i Integralność Stworzenia z
Góry Św. Anny na zlecenie samorządu województwa zadania publicznego pod
nazwą „Święto MłodzieŜy 2005”, realizacja 18 – 23.07.2005 r., 102 osoby objęte
oddziaływaniami profilaktycznymi i wsparciem.
rozwiązywania problemów alkoholowych – 7.000 zł
Komentarz:
Planowane jest wdraŜanie pilotaŜowych rozwiązań m.in. w ramach wsparcia
lub zlecania zadań realizowanych przez beneficjentów konkursów ogłaszanych w
oparciu o ustawę z dnia 23 kwietnia 2003 r. o działalności poŜytku publicznego i o
104
w 2005 roku
wolontariacie, w szczególności dotyczących wspierania i kreowania pozytywnych
liderów młodzieŜowych.
Szkolenie realizowane przez OCDL – koszt po stronie OCDL oraz
uczestników i instytucji delegujących.
7. „Wspieranie rozwoju systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinach
alkoholowych we współpracy z policją, pomocą społeczną, placówkami lecznictwa
odwykowego, powiatowymi centrami pomocy rodzinie oraz gminnymi komisjami
rozwiązywania problemów alkoholowych”
7.1 „Realizacja przez Towarzystwo Rozwoju Rodziny Oddział w Opolu na zlecenie
samorządu województwa zadania publicznego pod nazwą „Opolskie Centrum
Przeciw Przemocy w Rodzinie. Kompleksowe oddziaływania wobec osób
doznających przemocy domowej, ze szczególnym uwzględnieniem osób
doznających
wykorzystywania
seksualnego,
zawierające
komponent
zaawansowanej współpracy międzyinstytucjonalnej”.
7.2 Realizacja przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Nysie na zlecenie
samorządu województwa zadania publicznego pod nazwą „Przeciwdziałanie
przemocy w domowej (w tym wykorzystywania seksualnego) w rodzinach
zamieszkujących na terenie powiatu nyskiego”.
7.3 Realizacja przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Edukacji i Kultury w
Powiecie Strzeleckim na zlecenie samorządu województwa zadania publicznego
pod nazwą „Lokalny system przeciwdziałania przemocy w rodzinie – zintegrowany
model pomocy dziecku i rodzinie w powiecie strzeleckim. Profilaktyka i
rozwiązywanie problemów alkoholowych w latach 2003 – 2005 w powiecie
strzeleckim”.
7.4 Realizacja przez Stowarzyszenie Ochotniczych Hufców Pracy Terenowy Oddział
w Opolu na zlecenie samorządu województwa zadania publicznego pod nazwą
„Program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz
przeciwdziałania przemocy w rodzinie w ramach kontynuacji działalności Ośrodka
Profilaktyki i Interwencji Społecznej przy Środowiskowym Hufcu Pracy w Nysie”.
7.5 Realizacja przez Niemodlińskie Stowarzyszenie Dobroczynne „NADZIEJA” na
zlecenie samorządu województwa zadania publicznego w dziedzinie „Profilaktyki
i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania przemocy
domowej”.
7.6 Konferencja „Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie – moŜliwości i bariery”
zorganizowana przez Towarzystwo Rozwoju Rodziny Oddział w Opolu w
porozumieniu z Urzędem Marszałkowskim WO, realizacja 19 grudnia, 59
uczestników.
7.7 Współorganizacja z Państwową Medyczną WyŜszą Szkołą Zawodową w Opolu –
Ogólnopolskiej Konferencji Szkoleniowo – Naukowej „Dziecko i jego prawa w
105
w 2005 roku
XXI wieku” – problematyka dotyczyła m.in. przemocy domowej, realizacja w dn.
1 czerwca, ok. 90 uczestników.
7.8 Współorganizacja z Samorządem Studenckim Uniwersytetu Opolskiego
„Studenckiego Tygodnia z Prawami Człowieka” – problematyka związana była
m.in. ze zjawiskiem przemocy domowej, realizacja 4 – 7 kwietnia.
7.9 Opracowanie i wydanie we współpracy ze Starostwem Powiatowym w
Kluczborku wzorcowego informatora dotyczącego przeciwdziałania przemocy
domowej.
***
Komentarz:
Przedsięwzięcia podjęte we współpracy z powiatami będą w 2006 r.
kontynuowane w kierunku inspirowania i wspierania tworzenia systemowych
rozwiązań lokalnych w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej oraz przemocy
seksualnej, w tym przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu dzieci i młodzieŜy.
8. „Rozwój edukacji publicznej i szkolenia przedstawicieli róŜnych zawodów w
zakresie problemów alkoholowych”
8.1. Realizacja we współpracy z PARPA szkolenia dla pracowników domów dziecka z
woj. opolskiego obejmującego pięć dwu i trzydniowych sesji, 20 uczestników.
8.2. Kontakt z alkoholikiem i rodziną z problemem alkoholowym w perspektywie
zadań pracownika socjalnego, szkolenie w dn. 21 stycznia, bezpośrednia realizacja
Opolskie Centrum Demokracji Lokalnej, 13 uczestników.
8.3. Zjawisko agresji i przemocy rówieśniczej w szkole, szkolenie w dn. 15 listopada,
bezpośrednia realizacja Opolskie Centrum Demokracji Lokalnej, 15 uczestników.
8.4. Organizacja konkursu literackiego dla dzieci i młodzieŜy pod hasłem „Nasze
wartości”, ogłoszony w związku ze znaczeniem przywiązania do pozytywnych
wartości w działaniach profilaktycznych – ogłoszenie w lipcu 2005,
rozstrzygnięcie w styczniu 2006 r.
8.5. Wspieranie kampanii społecznej „Alkohol – nieletnim dostęp wzbroniony”, w tym
m.in. organizacja spotkania roboczego przedstawicieli samorządów w dn. 31
stycznia z udziałem przedstawiciela PARPA, poświęcone m.in. realizacji w/w
kampanii, vide punkt 1.1.
Komentarz:
Poszukiwane są nowe – atrakcyjne dla młodego odbiorcy – formy przekazu
profilaktycznego z jednoczesnym wykorzystaniem promocji treści profilaktycznych w
ramach przekazu medialnego dotyczącego realizowanych przedsięwzięć.
106
w 2005 roku
Szkolenia realizowane przez OCDL – koszt po stronie OCDL oraz uczestników i
instytucji delegujących.
9. „Monitorowanie stanu problemów alkoholowych na terenie całego województwa i w
wybranych gminach”
9.1. Przygotowanie opracowania „Przydatność badań społecznych w profilaktyce i
rozwiązywaniu problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniu przemocy domowej
na przykładzie wybranej diagnozy gminy” oraz prezentacja w/w opracowania
podczas kontaktów z samorządami lokalnymi.
9.2. Spotkanie robocze przedstawicieli samorządów w dn. 31 stycznia z udziałem
przedstawiciela PARPA, poświęcone m.in. kampanii społecznej „Alkohol –
nieletnim dostęp wzbroniony” – vide punkt 1.1.
9.3. BieŜące kontakty z samorządami i innymi instytucjami.
9.4. Kontakty z przedstawicielami samorządów lokalnych wskazane w punktach 1.1, 1.2,
1.4.
Komentarz:
Podstawowe informacje o stanie problemów alkoholowych w województwie
pochodzą z materiałów wytworzonych w instytucjach wojewódzkich oraz ze sprawozdań
gminnych. Główną zaletą takiego sposobu monitorowania jest brak dodatkowych kosztów
zdobywania informacji.
Jednocześnie wobec zlecania przez gminy diagnoz budzących powaŜne
wątpliwości, co do poprawności warsztatowo – merytorycznej – realizowano promocję
sposobów prowadzenia poprawnych merytorycznie społecznych badań diagnostycznych
w zakresie problematyki alkoholowej i przemocowej.
10. „Wspieranie programów realizowanych przez instytucje i podmioty pozarządowe
wzajemnej pomocy”
10.1. Organizacja we współpracy z Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej w Opolu
szkolenia dla przedstawicieli organizacji pozarządowych „Jak skutecznie wypełnić
wniosek dotacyjny”, realizacja 20 kwietnia, 20 uczestników.
10.2. Organizacja szkolenia dla przedstawicieli organizacji pozarządowych „Rola i
zadania EFS. Zarządzanie cyklem projektów. Zasady budowy projektów”, realizacja
w dn. 16 – 17 listopada, 13 uczestników.
10.3. Realizacja kilkugodzinnych zajęć z zakresu problematyki alkoholowej i przemocy
domowej podczas szkolenia animatorów wiejskich zorganizowanego przez Opolskie
Towarzystwo Społeczno – Kulturalne „Teraz Wieś”, realizacja 8 grudnia, 20
uczestników.
10.4. Realizacja we współpracy z Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej szkolenia
„Lokalni liderzy” w zakresie dotyczącym problematyki uzaleŜnień i przemocy
domowej, realizacja 16 – 17 listopada, ok. 80 uczestników.
10.5. Realizacja we współpracy z Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej
konferencji z udziałem lokalnych liderów „Państwo a instytucje obywatelskie –
107
w 2005 roku
nowe wyzwania” w zakresie dotyczącym problematyki uzaleŜnień i przemocy
domowej, realizacja 21 grudnia, ok. 40 uczestników.
rozwiązywania problemów alkoholowych – 418, 56 zł
Komentarz:
Realizowane przedsięwzięcia zakładały uaktywnienie organizacji pozarządowych
w zakresie dotyczącym problematyki alkoholowej i przemocowej. Jednocześnie
wspierano w oparciu o ustawę z dnia 23 kwietnia 2003 r. o działalności poŜytku
publicznego i o wolontariacie działania organizacji pozarządowych związane z
priorytetami wojewódzkiego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych.
11. „Kontrola przestrzegania przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
gospodarczą (podejmowanie interwencji wobec przypadków naruszania zakazu
zezwolenia, prowadzenia reklamy napojów alkoholowych”
11.1 BieŜące kontakty z gminami.
11.2 Przestrzeganie zapisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi stanowiło element szkoleń członków gminnych komisji
rozwiązywania problemów alkoholowych wskazanych w punktach 2.1 – 2.2
Ogólny koszt zadania – bez dodatkowych kosztów
Komentarz:
Zadanie pozostaje przede wszystkim w gestii samorządów gminnych, stąd teŜ
przyjęty sposób oddziaływań poprzez bezpośrednie kontakty i edukację mającą na celu
uwraŜliwianie administracji gminnej na konieczność i potrzebę dbałości o przestrzeganie
przepisów.
12. „Przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu”
12.1 Współpraca ze Stowarzyszeniem Integracji Społecznej „Barka” w Strzelcach
Opolskich w zakresie utworzenia i finansowania Centrum Integracji Społecznej.
12.2 Współpraca z Gminą Byczyna w zakresie utworzenia i finansowania Centrum
Integracji Społecznej CISPOL w Polanowicach.
12.3 Przeprowadzenie we współpracy z Okręgowym Inspektoratem SłuŜby Więziennej w
Opolu kursu palacza c.c. kotłów wodnych i parowych dla osób osadzonych w
Zakładzie Karnym Nr 2 w Strzelcach Opolskich, realizacja 29 stycznia – 9 marca,
20 uczestników.
Opolu kursu przysposabiającego do zawodu malarz – tapeciarz dla osób osadzonych
w Zakładzie Karnym Nr 2 w Strzelcach Opolskich, realizacja 1 luty – 24 marca, 20
uczestników.
Opolu kursu podstawowego zakresie spawania stali elektrodą topliwą w osłonie
gazów aktywnych metodą MAG dla osób osadzonych w Zakładzie Karnym w
Głubczycach, realizacja 1 marca – 1 kwietnia, 10 uczestników.
108
w 2005 roku
•
Koszt szkoleń wszystkich szkoleń realizowanych we współpracy z OISW w
Opolu w ramach wojewódzkiego programu profilaktyki i rozwiązywania
***
Komentarz:
W roku 2005 samorząd województwa zaangaŜował się we wsparcie tworzenia
dwóch Centrów Integracji Społecznej. Oba CIS uznane zostały za przedsięwzięcia
pilotaŜowe i modelowe dla innych podmiotów.
13. „Przeciwdziałanie nietrzeźwości kierowców”
13.1 Realizacja przez powiat strzelecki na zlecenie samorządu województwa zadania
„Szkolenie z zakresu profilaktyki alkoholowej dla uczestników kursów prawa jazdy w
Powiecie Strzeleckim. Bezpiecznie dojedziesz – drogą wolną od uŜywek”.
rozwiązywania problemów alkoholowych – 1.710 zł – zł
Komentarz:
Zakłada się dalsze stwarzanie w 2006 r. moŜliwości do realizacji w/w lub
zbliŜonych przedsięwzięć przez powiaty. Wzorując się na działaniach samorządu
województwa miasto Opole rozpoczęło realizację szkoleń z zakresu problematyki
alkoholowej na kursach prawa jazdy.
14. „Oddziaływania w zakresie profilaktyki problemów tytoniowych”
14.1. Realizacja przez Samodzielny Specjalistyczny Zespół Opieki Zdrowotnej nad Matką
i Dzieckiem w Opolu na zlecenie samorządu województwa zadania publicznego pod
nazwą „PilotaŜowe oddziaływania profilaktyczne w zakresie problematyki
tytoniowej wobec kobiet w wieku prokreacyjnym oraz w ciąŜy będących pacjentkami
specjalistycznej opieki zdrowotnej”.
14.2. Konferencja „Wpływ palenia tytoniu na prokreację i zdrowie kobiet województwa
opolskiego” zorganizowana przez Samodzielny Specjalistyczny Zespół Opieki
Zdrowotnej nad Matką i Dzieckiem w Opolu w porozumieniu z Urzędem
Marszałkowskim WO, realizacja 7 grudnia, 35 uczestników.
15. „Obsługa realizacji wojewódzkiego programu profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych”
15.1. Obsługa realizacji wojewódzkiego programu profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych – zakup wydawnictw ksiąŜkowych i czasopism.
problemów alkoholowych – 582 zł
15.2. Zakup sprzętu i oprogramowania komputerowego na potrzeby realizacji
wojewódzkiego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
***
109
w 2005 roku
Komentarz:
Realizacja zadania umoŜliwiła optymalizację realizacji wojewódzkiego
programu w zakresie dotyczącym zagadnień merytorycznych oraz bieŜącej obsługi.
16. Finanse i zezwolenia
1. Planowane dochody budŜetu województwa opolskiego z tytułu opłat za wydawanie
zezwoleń na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości do 18%
alkoholu wynosiły w 2005 r. – 580.000 zł, wykonanie w/w dochodów wyniosło 570.003
zł, tzn. 98, 3% dochodów planowanych.
2. Ogólny koszt realizacji wojewódzkiego programu profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych w 2004 r. wyniósł 444.053, 19 zł.
3. Wydatki budŜetu województwa na realizację wojewódzkiego programu profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych w 2006 r. zostały zwiększone proporcjonalnie
do wysokości środków nie wydatkowanych na realizację w/w programu w 2005 r.
4. W 2005 r. ze środków budŜetu województwa opolskiego nie przeznaczonych na realizację
wojewódzkiego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
wydatkowano:
– 950.000 zł na modernizację Ośrodka Leczenia Odwykowego w Woskowicach Małych
– 4.500 zł na kształcenie i podnoszenie kwalifikacji osób wykonujących zawody
medyczne w Ośrodku Leczenia Odwykowego w Woskowicach Małych
5. W roku 2005 r. w województwie opolskim wydano:
– 26 zezwoleń na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości do 4, 5%
alkoholu oraz na piwo
– 21 zezwoleń na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości do 18%
alkoholu
6. NaleŜy podkreślić, Ŝe w przypadku województwa opolskiego mamy do czynienia ze
stosunkowo niskimi dochodami budŜetu województwa z tytułu opłat za wydawanie
zezwoleń na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości do 18%
alkoholu. PowyŜsze wynika z braku na terenie województwa siedzib sieci hurtowni
napojów alkoholowych. Część z istniejących podmiotów prowadzących hurtowy obrót
napojami alkoholowymi naleŜy do sieci i w takich przypadkach stosowne opłaty
wnoszone są poza województwem opolskim.
7. Ponadto w przypadku dochodów budŜetów województw z tytułu opłat za wydawanie
zezwoleń na hurtowy obrót napojami alkoholowymi mamy do czynienia z kumulacją
czasową wygasania tych zezwoleń. PowyŜsze powoduje, iŜ co dwa lata w/w dochody są
kilkakrotnie mniejsze niŜ w roku poprzednim i następnym, stanowi to pewne utrudnienie
w realizacji zadań.
17. Uwagi dotyczące realizacji programów profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych w latach 2000 – 2005
1. Deficyty w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz
przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
1.1. Nikłe – poza częścią jednostek lecznictwa odwykowego – merytoryczne
zaplecze w zakresie terapii osób doświadczających przemocy domowej i
sprawców przemocy domowej. Odczuwalny brak wykwalifikowanej kadry
terapeutycznej mogącej pracować z osobami doświadczającymi przemocy i ze
sprawcami, a tam gdzie taka kadra jest – wyraźny jest niedobór środków
finansowych przeznaczonych na pracę z osobami uwikłanymi w przemoc.
110
w 2005 roku
1.2. Szczególnie dotkliwy brak wykwalifikowanej kadry wyspecjalizowanej w pracy
z osobami, które doświadczyły przemocy seksualnej lub są sprawcami takiej
przemocy.
1.3. Słabe zaplecze kadry merytorycznej przygotowanej do realizacji programów
profilaktycznych adresowanych do dzieci i młodzieŜy z grup ryzyka pod
względem uŜywania środków psychoaktywnych.
1.4. Dramatyczny brak środków w powiatach na realizację zadań z zakresu
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania
przemocy w rodzinie.
1.5. Braki w zakresie współpracy międzyinstytucjonalnej, w tym wymiany
informacji i koordynacji działań pomiędzy instytucjami zajmującymi się
konkretnymi przypadkami.
1.6. Niedofinansowanie jednostek lecznictwa odwykowego przez Narodowy Fundusz
Zdrowia – tym bardziej niezrozumiałe, Ŝe nie wymagające duŜych środków
finansowych. Aktualny stan kontraktów z NFZ – w przypadku województwa
opolskiego – istotnie zubaŜa ofertę terapeutyczną np. w zakresie terapii
członków rodzin osób uzaleŜnionych, terapii pogłębionej osób uzaleŜnionych,
terapii osób nieletnich, czy terapii osób doświadczających przemocy w rodzinie
lub sprawców tej przemocy.
1.7. Brak gotowych procedur i programów specjalistycznych oddziaływań np.
adresowanych do kierowców, kobiet w ciąŜy i w wieku prokreacyjnym,
pacjentów podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej.
2. Propozycje przyszłych działań w zakresie profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania przemocy w rodzinie
2.1. Niwelowanie deficytów wskazanych w ust. 1, m.in. w oparciu o działania
uzgodnione i zaplanowane podczas konsultacji z przedstawicielami samorządów.
3. Osiągnięcia samorządu województwa opolskiego w zakresie realizacji
wojewódzkich programów profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych
3.1. Realizacja pilotaŜowych przedsięwzięć merytorycznych mogących stanowić
wzory dla innych instytucji, np. programów edukacyjno – profilaktycznych dla
uczestników kursów prawa jazdy; działań dotyczących wszechstronnej pomocy
osobom doznającym przemocy w rodzinie; przedsięwzięć pomocowych
adresowanych do pracowników instytucji stykających się z problemami
alkoholowymi i przemocą domową, w szczególności dotyczących
funkcjonariuszy policji i słuŜby więziennej; przedsięwzięć dotyczących
kreowania i wspierania pozytywnych liderów młodzieŜowych oraz działań
dotyczących przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu.
3.2. Wsparcie wojewódzkich jednostek lecznictwa odwykowego w zakresie
dotyczącym ich modernizacji oraz kształcenia kadry merytorycznej.
W Województwie Opolskim, Rady Gmin podjęły w 2005 r. uchwały, które dotyczyły:
– przyjęcia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych – 76 uchwał,
– ustalenia liczby punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych na terenie gmin – 2
uchwały,
– ustalenia liczby punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych na terenie gminy oraz
zasad usytuowania ww. punktów na terenie gminy – 2 uchwały,
– innych uchwał związanych ze wspomnianą problematyką – 39 uchwał, w tym:
111
w 2005 roku
• 29 uchwał w sprawie zmiany gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania
• 3 uchwały w sprawie zm iany uchwały dotyczącej ustalenia liczby punktów
sprzedaŜy napojów alkoholowych na terenie gminy,
• 1 uchwała w sprawie zmiany uchwały dotyczącej zasad usytuowania ww. punktów
na terenie gminy,
• 3 uchwały w sprawie zm iany uchwał dotyczących ustalenia liczby punktów
sprzedaŜy napojów alkoholowych na terenie gminy oraz zasad usytuowania ww.
punktów na terenie gminy,
• 1 uchwałę w sprawie zmiany uchwały o utworzeniu Miejsko – Gminnego Ośrodka
Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
• 1 uchwałę w sprawie likwidacji Gminnego Ośrodka Profilaktyki i Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych,
• 1 uchwałę w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania GPPiRPA,
• 1 uchwałę w sprawie uchylenia GPPiRPA.
Nie podjęto Ŝadnej uchwały w sprawie wprowadzenia zakazów sprzedaŜy, podawania,
spoŜywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych.
W 2005 roku Wojewoda Opolski wydał 1 rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające
niewaŜność przedmiotowych uchwał, z powodu zakwalifikowania uchwały jako aktu prawa
miejscowego przez co naruszono art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 roku o ogłaszaniu
aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 62, poz.
718).
Wojewoda Opolski podejmował następujące działania na rzecz profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych:
• kaŜdego roku zbierane są dane ze wszystkich ośrodków pomocy społecznej dotyczące
udzielonej pomocy osobom zagroŜonym alkoholizmem i przemocą w rodzinie. Na
podstawie zebranych danych sporządzana jest informacja zbiorcza dla potrzeb
Ministerstwa Polityki Społecznej w zakresie zasad współpracy między ośrodkami
pomocy społecznej, a gminnymi komisjami rozwiązywania problemów alkoholowych
oraz stosowania procedur „Niebieskiej Karty”.
112
w 2005 roku
1.9. Województwo Podkarpackie
W ramach realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych na lata 2003 – 2006 zrealizowano następujące zadania:
Dotacje:
1. Program profilaktyczny dla dzieci i młodzieŜy: „Profilaktyka uzaleŜnień dzieci i
młodzieŜy poprzez wakacyjny sport i rekreację”. Celem programu było: zmniejszenie
liczby podejmowanych zachowań ryzykownych przez dzieci i młodzieŜ w okresie
wakacyjnym, a w szczególności zmniejszenie ilości spoŜywanego alkoholu; tworzenie
warunków do spędzania wolnego czasu bez alkoholu. Udzielono 65 dotacji na łączną
kwotę 600 tys. zł. Z wypoczynku skorzystało ponad 3 tys. dzieci i młodzieŜy z terenu
województwa podkarpackiego.
2. Program profilaktyczny dla młodzieŜy „Profilaktyka uzaleŜnień wśród młodzieŜy
gimnazjalnej”. Celem programu było: zmniejszenie liczby podejmowanych zachowań
ryzykownych a w szczególności zmniejszenie ilości alkoholu i innych środków
psychoaktywnych spoŜywanych przez dzieci i młodzieŜ. Udzielono 19 dotacji na łączna
kwotę 140 tys. zł., z programu skorzystało ponad 2 tys. młodzieŜy. Program realizowany
był w szkołach gimnazjalnych w okresie wrzesień – październik 2005.
3. Program profilaktyczny „Zwiększanie dostępności pomocy osobom dorosłym i dzieciom
zagroŜonym patologiami społecznymi”. Celem programu było: zmniejszenie ilości i
dolegliwości alkoholowych zaburzeń Ŝycia rodzinnego poprzez prowadzenie punktów
konsultacyjnych i grup wsparcia; zmniejszenie liczby podejmowanych zachowań
ryzykownych przez dzieci i młodzieŜ, a w szczególności zmniejszenie ilości alkoholu
spoŜywanego przez dzieci i młodzieŜ poprzez realizację programów profilaktycznych w
świetlicach socjoterapeutycznych. Udzielono 28 dotacji na łączną kwotę 229 tys. zł.
Program realizowany był w świetlicach i punktach konsultacyjnych.
4. Program zdrowotny dla zakładów opieki zdrowotnej, dla których organem załoŜycielskim
jest samorząd województwa podkarpackiego. Celem programu był: superwizja placówek
lecznictwa odwykowego znajdujących się na terenie województwa podkarpackiego oraz
opracowanie raportu końcowego z przeprowadzonych badań; przeszkolenie pracowników
lecznictwa odwykowego z tereniu województwa podkarpackiego w zakresie nowych
standardów w lecznictwie. Do programu przystąpił Wojewódzki Ośrodek Terapii
UzaleŜnienia od Alkoholu i WspółuzaleŜnienia w Stalowej Woli. Łącznie na realizację
zadania przyznano 20 tys. zł.
Konferencje i szkolenia
1. Szkolenie pielęgniarek podstawowej opieki zdrowotnej i połoŜnych w zakresie
poradnictwa dotyczącego uzaleŜnień dla kobiet w ciąŜy. Celem szkolenia było
zwiększenie umiejętności zawodowych poprzez uzupełnienie i podwyŜszenie kwalifikacji
w zakresie pomocy dla uzaleŜnionych kobiet w ciąŜy. W szkoleniu. udział wzięło 60
pielęgniarek. Na realizacje zadania wydano łącznie 10 tys. zł.
2. Konferencja Wojewódzka – „UzaleŜnienia i Przemoc Chorobami XXI wieku –
RODZINA” realizowana była we współpracy z Komendą Wojewódzką Policji w
Rzeszowie, Powiatem Łańcuckim oraz Miastem Przeworskiem. Konferencja adresowana
była do starostów, dyrektorów PCPR i przedstawicieli Zespołów do spraw Nieletnich i
Patologii komend powiatowych policji z terenu województwa podkarpackiego oraz
wybranych przedstawicieli innych organizacji i instytucji z terenu województwa/wymiar
sprawiedliwości, pomoc społeczna, edukacja, kultura, słuŜba zdrowia, duchowieństwo,
organizacje pozarządowe, itp.. W konferencji udział wzięło około 90 osób. Koszt
konferencji 8482, 03 zł.
3. Konferencja Wojewódzka „Zdrowa rodzina jako alternatywa przeciw uzaleŜnieniom i
przemocy” realizowana była we współpracy z Powiatem Krośnieńskim organizował w
113
w 2005 roku
Rymanowie Zdroju. Konferencja adresowana była do dyrektorów PCPR i kierowników
Miejskich i Gminnych Ośrodków Pomocy Społecznej z terenu województwa
podkarpackiego oraz wybranych przedstawicieli innych organizacji i instytucji z terenu
województwa (pomoc społeczna, policja, edukacja, słuŜba zdrowia, organizacje
pozarządowe, itp.). W konferencji udział wzięło około 90 osób. Koszt konferencji 9 999,
41 zł.
4. Konferencja Wojewódzka „Rozpoznawanie i zasady interwencji w sytuacji przemocy
wobec dziecka”. Realizowana była we współpracy z SP ZOZ Centrum Profilaktyki i
Terapii UzaleŜnień w Rzeszowie oraz z Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym Sióstr
Prezentek w Rzeszowie. Szkolenie adresowane było do pracowników instytucji
opiekuńczo
wychowawczych, policjantów
oraz
przedstawicieli organizacji
pozarządowych i innych podmiotów mających w swej pracy stałe, bezpośrednie kontakty
z dziećmi. W szkoleniach udział wzięło około 70 osób. Koszt konferencji 5 249, 85 zł.
5. Konferencja Województwa Podkarpackiego we współpracy z Stowarzyszeniem Ruch
Pomocy Psychologicznej „INTEGRACJA” – „Edukacja bez granic i barier szansą dla
społeczności lokalnych”. Celem konferencji było wypracowanie strategii i metod
wdraŜania programu „Dać szansę młodym”, pozyskanie do współpracy samorządów
lokalnych, kręgów biznesowych, organizacji pozarządowych i placówek zajmujących się
edukacją dorosłych oraz określenie zakresu i zasad tej współpracy, głównie moŜliwości
pozyskiwania środków z Unii Europejskiej /dzięki wykorzystaniu dotychczasowych
doświadczeń i efektów programu/. W szkoleniach udział wzięło około 43 osób. Koszt
konferencji 5993, 70 zł.
Porozumienia:
1. Porozumienie pomiędzy Województwem Podkarpackim a Podkarpackim Klubem
Modelarzy Redukcyjnych z siedzibą w Rzeszowie – w sprawie przygotowania i
przeprowadzenia „II Międzyszkolnego Konkursu Modeli Redukcyjnych”. Na realizację
zadania wydano 1 782, 41 zł.
2. Porozumienie pomiędzy Województwem Podkarpackim a Stowarzyszeniem
Trzeźwościowym „Wolność i Miłość” Diecezji Rzeszowskiej – „Projekt zapobiegania
problemom alkoholizmu”. Na realizację zadania wydano 10020, 31 zł.
Inne zadania
1. Wydanie przez Województwo Podkarpackie wspólnie z Policją, StraŜą Graniczną,
Państwową StraŜą PoŜarną i innymi jednostkami – „Informatora Podkarpackiego”.
Wydawnictwa powstało z myślą o przybliŜeniu instytucji działających w naszym regionie
na rzecz bezpieczeństwa i porządku publicznego. Na realizację zadania wydano 6032, 90
zł.
2. Zwiększono koszty zakupu zestawów audio – video do „Niebieskich Pokoi” przekazanych
Policji. Na realizację zadania wydano 10 371 zł.
Wydanych zostało 48 zezwoleń do 4, 5% zaw. alkoholu i 30 zezwoleń – od 4, 5% do
18% zaw. alkoholu na łączną kwotę 1.309, 000, 00 zł.
Informacja o działaniach podjętych przez Urząd Wojewódzki:
W 2005 r. gminy połoŜone na terenie województwa podkarpackiego podjęły ogółem:
– 187 uchwał w sprawie przyjęcia gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych, bądź zmiany tego programu w ciągu roku. (159 uchwał w
sprawie przyjęcia programu i 28 uchwał zmieniających).
– – 63 uchwały sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych.
– 7 uchwał w sprawie zasad usytuowania punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych.
– 1 uchwałę w sprawie wprowadzenia zakazów sprzedaŜy, podawania, spoŜywania oraz
wnoszenia napojów alkoholowych.
114
w 2005 roku
W stosunku do 4 uchwał Wojewoda Podkarpacki wszczął postępowanie nadzorcze.
Wydano tylko jedno rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające niewaŜność uchwały
dotyczącej zasad sprzedaŜy napojów alkoholowych. W ocenie Wojewody Rada w tej sprawie
przekroczyła granice upowaŜnienia wynikającego z art. XII § 1 ustawy z dnia 26 czerwca
1974 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks pracy. W świetle tych uregulowań dni i godziny
otwierania oraz zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i
zakładów usługowych określa gmina. Wprowadzony przez Radę zapis zróŜnicował godziny
otwierania i zamykania placówek handlu detalicznego i gastronomicznego ze względu na
rodzaj towarów w nich sprzedawanych, a w szczególności wyrobów alkoholowych.
W pozostałych przypadkach gminy podejmując uchwały w sprawie gminnego
programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych nie ustaliły wynagrodzenia
dla członków gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych naruszając w ten
sposób art. 41 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Po wszczęciu postępowań nadzorczych uchybienia te zostały usunięte przez rady gmin
poprzez dokonanie zmian w przedmiotowych uchwałach. W związku z tym wojewoda
wszczęte postępowania umorzył.
Wojewoda skierował natomiast do kilkunastu gmin wystąpienia wskazujące na
naruszenie prawa w „uchwałach alkoholowych” nie mające jednak charakteru raŜącego
naruszenia prawa.
Problem dotyczył zatwierdzania gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych, gdzie organy uchwałodawcze nie zatwierdzają gminnego
programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych a opracowują i uchwalają
taki program, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 41 ust. 2 cyt. ustawy.
Organ nadzoru przedstawione kwestie, uznał za nieistotne naruszenie prawa i nie
wszczął postępowania nadzorczego z uwagi na fakt, Ŝe w rzeczywistości taki program został
przyjęty na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego .
115
w 2005 roku
1.10. Województwo Podlaskie
1. Zmniejszenie ilości alkoholu spoŜywanego przez młodzieŜ oraz ochrona dzieci przed
kontaktem z alkoholem, w tym:
• Realizacja programu interwencyjno – edukacyjno – profilaktycznego „MAŁOLAT”.
Program został zrealizowany przy współpracy Stowarzyszenia FAROS w
Białymstoku. Jego celem było oddziaływanie edukacyjne i socjoterapeutyczne na
osoby nieletnie naduŜywające alkoholu a takŜe stworzenie sytuacji psychokorekcyjnej,
w której osoba nieletnia będzie mogła uzyskać odpowiednią wiedzę na temat zagroŜeń
wynikających z uŜywania alkoholu oraz zdobyć umiejętności, które będzie mogła
wykorzystać w róŜnych momentach Ŝycia bez wspomagania się alkoholem. Program
został przeprowadzony w wybranych internatach na terenie Białegostoku, liczba
uczestników – 30 osób. Koszt przeprowadzenia programu pokryty z budŜetu
województwa podlaskiego – 3 609, 71 zł.
• Realizacja pilotaŜowego projektu niwelującego negatywne zachowania młodzieŜy pn.
„Wychowawca Podwórkowy”. Projekt został zrealizowany przy współpracy
Komendy Wojewódzkiej Policji w Białymstoku, Urzędu Miasta w Białymstoku oraz
Stowarzyszenia FAROS w Białymstoku.
Cele projektu:
– wypracowanie optymalnego, dostosowanego do róŜnorodnych warunków modelu
pracy profilaktyczno – wychowawczej w środowisku otwartym, czyli w miejscach
spotkań młodzieŜy (na ulicy, podwórku, boisku, parku itp.),
– modyfikacja niepoŜądanych zachowań młodzieŜy, łagodzenie i eliminowanie
konfliktów wewnątrzgrupowych,
– podniesienie poczucia własnej wartości podopiecznych, zmiana nastawień, postaw
i sposobów wyraŜania emocji,
– rozwój zainteresowań i aspiracji Ŝyciowych dzieci i młodzieŜy,
– nauka prawidłowego funkcjonowania w grupie rówieśniczej poprzez wspólne
rozrywki sportowe oraz zabawy integracyjne.
Liczba uczestników – 50 osób. Koszt realizacji projektu pokryty z budŜetu
• Przeprowadzenie szkoleń przedstawicieli środowiska pedagogicznego, mających na
celu kompleksowe przygotowanie kadry pedagogicznej podlaskich szkół do
profilaktycznej pracy z młodzieŜą. Szkolenia przeprowadzili funkcjonariusze
KMP/KPP województwa podlaskiego.
W ramach realizacji ww. przedsięwzięcia wykonano 6 000 szt. plakatów z
procedurami współpracy szkoły z Policją w zakresie przeciwdziałania
narkomanii/alkoholizmowi oraz algorytmem postępowania nauczyciela w przypadku
podejrzenia krzywdzenia dziecka. Koszt wykonania plakatów pokryty z budŜetu
• Opracowanie materiału edukacyjnego dla młodzieŜy szkół gimnazjalnych i
ponadgimnazjalnych województwa podlaskiego w postaci płyt DVD zawierających
nagrania finałowych spektakli Festiwalu Małych Form Teatralnych pn. „Dramat i
tragedię pozostaw teatrowi”. Spektakle poruszają problem uzaleŜnień wśród dzieci i
młodzieŜy oraz przemocy rówieśniczej. Koszt wykonania 610 szt. płyt pokryty z
budŜetu województwa podlaskiego – 7 600 zł.
• Współorganizacja IV edycji konkursu na tekst i wykonanie piosenki poruszającej
problem nietolerancji wobec osób uzaleŜnionych od środków psychoaktywnych pn.
„MAT – wygrywa Miłość, Akceptacja, Tolerancja”. Ww. przedsięwzięcie zostało
116
w 2005 roku
zrealizowane wspólnie z Wojewódzką Stacją Sanitarno – Epidemiologiczną w
Białymstoku oraz Polskim Towarzystwem Oświaty Zdrowotnej, Oddział w
Białymstoku. Cel przedsięwzięcia: uwraŜliwienie młodych ludzi na problemy ich
rówieśników mające swoje odzwierciedlenie w zakłóconych relacjach
interpersonalnych, tendencjach sięgania po środki psychoaktywne (alkohol,
narkotyki), a takŜe w zachowaniach ryzykownych.
Koszt wykonania 100 szt. koszulek dla uczestników konkursu pokryty z
budŜetu województwa podlaskiego – 1 499, 38 zł.
• Podejmowanie działań w celu realizacji strategii profilaktycznej zwanej „strategią
alternatyw” – pomoc w zaspokojeniu waŜnych dla młodych ludzi potrzeb
przynaleŜności do grupy rówieśniczej oraz osiągnięciu satysfakcji Ŝyciowej przez
stwarzanie moŜliwości zaangaŜowania się w działalność pozytywną (artystyczną,
społeczną, sportową itp.). Strategia ta skierowana jest do młodzieŜy jeszcze nie
uzaleŜnionej oraz eksperymentującej ze środkami psychoaktywnymi (alkohol,
narkotyki). W ramach realizacji ww. strategii zostały zorganizowane koncerty muzyki
sakralnej i poezji śpiewanej, których odbiorcami była młodzieŜ z róŜnych środowisk
społecznych.
Koszt realizacji ww. koncertów pokryty z budŜetu województwa podlaskiego –
9 950 zł.
• Dofinansowanie zadań z zakresu profilaktyki i terapii osób eksperymentujących lub
uzaleŜnionych od alkoholu oraz ich rodzin realizowanych przez organizacje
pozarządowe województwa podlaskiego. Dofinansowane projekty dotyczyły:
programów profilaktycznych/terapeutycznych skierowanych do dzieci i młodzieŜy
realizowanych w świetlicach socjoterapeutycznych, programów umiejętności
wychowawczych skierowanych do rodziców, programów terapeutycznych
skierowanych do osób dorosłych uzaleŜnionych od alkoholu oraz do osób dorosłych
pijących w sposób szkodliwy, jeszcze nie uzaleŜnionych.
Łączna kwota dotacji udzielonej przez Zarząd Województwa Podlaskiego na
realizację ww. projektów – 225 246, 02 zł.
2. Wspieranie rozwoju, modernizacja i zwiększenie dostępności usług terapeutycznych
dla osób uzaleŜnionych i współuzaleŜnionych, w tym udzielenie dotacji na zadania
realizowane przez następujące placówki lecznictwa odwykowego:
• Wojewódzki Ośrodek Profilaktyki i Terapii UzaleŜnień w ŁomŜy – dotacja w łącznej
kwocie 85 850, 00 zł, z przeznaczeniem na:
– „Program podnoszenia jakości świadczeń terapeutycznych w placówkach
odwykowych Województwa Podlaskiego poprzez nadzór merytoryczny
WOPiTU”,
– „Program profilaktyczny wczesnej diagnozy uzaleŜnienia w grupach duŜego
ryzyka – „pijani kierowcy” i „nietrzeźwi nieletni”,
– „Program wczesnej diagnozy przemocy w rodzinach – szkolenie Sędziów
Rodzinnych oraz prokuratorów”,
– „Program profilaktyczny przeciwdziałania przemocy w rodzinach z problemem
alkoholowym”.
• Samodzielny Publiczny Psychiatryczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Choroszczy –
dotacja w łącznej kwocie 305 724, 56 zł, z przeznaczeniem na:
– „Zajęcia terapeutyczne dla osób uzaleŜnionych od alkoholu, po podstawowym
programie terapii”,
– Realizację programu pn. „Zapobieganie nawrotom picia”,
– „Promowanie trzeźwego stylu Ŝycia połączone z działaniami pomocowymi
skierowanymi do osób i rodzin z problemami alkoholowymi”,
117
w 2005 roku
–
„Program edukacji pracowników medycznych województwa podlaskiego oraz
psychoedukacji pacjentów z podwójną diagnozą Oddziału VI OP SPP ZOZ w
Choroszczy”,
– „Szkolenie i podnoszenie kwalifikacji osób zajmujących się udzielaniem pomocy
dzieciom zagroŜonym uzaleŜnieniem od alkoholu i narkotyków oraz ich
rodzinom”,
– „Program rozwoju terapii podwójnej diagnozy (powaŜne zaburzenia psychiczne +
uzaleŜnienia lub szkodliwe uŜywanie substancji psychoaktywnych, głównie
alkoholu) i edukacji środowisk medycznych województwa podlaskiego”,
– Realizację programu terapeutycznego skierowanego do rodzin osób uzaleŜnionych
od alkoholu,
– Adaptację pomieszczeń Oddziału Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu oraz Oddziału
Detoksykacji Alkoholowej SPP ZOZ w Choroszczy przeznaczonych do
prowadzenia zajęć terapeutycznych z osobami uzaleŜnionymi.
• Specjalistyczny Psychiatryczny Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w
Suwałkach – dotacja w łącznej kwocie 26 600 zł, z przeznaczeniem na:
– „Doskonalenie zawodowe personelu terapeutycznego SP SP ZOZ – pracowników
Oddziału Lecznictwa UzaleŜnień i Zaburzeń Emocjonalnych, Poradni Terapii
UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia od Alkoholu, Poradni UzaleŜnienia i
WspółuzaleŜnienia od Substancji Psychoaktywnych,
– „Wspieranie rozwoju Poradni UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia od Substancji
Psychoaktywnych przy ul. Waryńskiego 39B z przeznaczeniem na działania w
2005 r.: koszty zatrudnienia ½ etatu psychologa, zakup testerów wykrywających
narkotyki, opłaty za telefon i czynsz”.
3. Zmniejszenie liczby nowych przypadków uzaleŜnienia oraz rozmiarów uszkodzeń
spowodowanych piciem alkoholu, w tym:
Realizacja szkolenia specjalistów profilaktyki II – rzędowej z terenu województwa
podlaskiego przygotowującego do realizacji programu korekcyjnego TUKA/N. Szkolenie
zostało zrealizowane wspólnie ze Stowarzyszeniem Pomocy Rodzinie „DROGA” w
Białymstoku oraz z Urzędem Miasta w Białymstoku.
Cele szkolenia:
• przygotowanie specjalistów z terenu województwa podlaskiego zajmujących się
profilaktyką II – rzędową do realizacji programu korekcyjnego TUKA/N – Trening
Umiejętności Kontroli zachowań związanych z Alkoholem i Narkotykami,
• przygotowanie kadry pedagogicznej do pracy z młodzieŜą uŜywającą lub
doświadczającą agresji i przemocy, których jedną z przyczyn jest naduŜywanie bądź
eksperymentowanie ze środkami psychoaktywnymi (alkohol, narkotyki).
Ogólnie zostało przeszkolonych 50 specjalistów. Uczestnicy otrzymali certyfikaty
ukończenia kursu Specjalistycznej Placówki Doskonalenia „Profilaktyka” w Łodzi. Koszt
szkolenia pokryty z budŜetu województwa podlaskiego – 4 912, 64 zł.
4. Przeciwdziałanie przemocy w rodzinach z problemem alkoholowym, w tym:
• Realizacja szkolenia pracowników socjalnych, dzielnicowych i kuratorów sądowych z
terenu województwa podlaskiego z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
Szkolenie zostało zrealizowane przy współpracy specjalistów Wydziału Prewencji
Komendy Wojewódzkiej Policji w Białymstoku.
Cele szkolenia:
– omówienie zjawiska przemocy w aspekcie psychologicznym, społecznym oraz
prawnym (w tym przemocy wobec dzieci),
– omówienie sposobów interweniowania w rodzinach z problemem alkoholowych
dotkniętych przemocą,
118
w 2005 roku
–
prawidłowa realizacja procedury „Niebieskie Karty” (formularze opisu miejsca i
sytuacji, w których wystąpiło zjawisko przemocy) oraz kompletowanie związanej
z nią dokumentacji,
– omówienie zasad współpracy międzyinstytucjonalnej (wspólne podejmowanie
interwencji),
– stworzenie interdyscyplinarnych zespołów pomocy lokalnej ds. przemocy w
rodzinie.
W szkoleniu udział wzięło łącznie 613 osób, w tym: 201 dzielnicowych, 264
pracowników ośrodków pomocy społecznej, 130 kuratorów, 18 staŜystów Wydziału
Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Białymstoku, Sekcji Prewencji
KPP/KMP województwa podlaskiego. Koszt przeprowadzenia szkolenia pokryty z
budŜetu województwa podlaskiego – 17 656, 23 zł.
• Dofinansowanie zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie
realizowanych przez organizacje pozarządowe województwa podlaskiego. Wsparcie
finansowe uzyskały projekty adresowane do ofiar jak i sprawców przemocy w
rodzinie. Projekty te miały na celu udzielenie kompleksowej pomocy ofiarom
przemocy (wszechstronne poradnictwo, grupy wsparcia) a takŜe korekcyjne
oddziaływanie skierowane do sprawców przemocy.
Łączna kwota dotacji udzielonej przez Zarząd Województwa Podlaskiego na
realizację ww. projektów – 41 521 zł.
W 2005 r. Marszałek Województwa Podlaskiego wydał 74 zezwolenia na obrót hurtowy
napojami alkoholowymi do 18% zawartości alkoholu na łączną kwotę 1 333 542, 36 zł.
W 2005 roku rady gmin w województwie podjęły:
– 137 uchwał w sprawie gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych lub ich zmiany,
– 16 uchwał w sprawie liczby punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych,
– jedną uchwałę w sprawie zakazów sprzedaŜy, podawania, spoŜywania oraz wnoszenia
napojów alkoholowych oraz dwie inne uchwały związane z powyŜszą ustawą.
W minionym roku Wojewoda Podlaski wydał 2 rozstrzygnięcia nadzorcze w
stosunku do uchwał w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaŜy napojów
alkoholowych zawierających powyŜej 4, 5% alkoholu (z wyjątkiem piwa). W pierwszym
przypadku powodem było podtrzymanie przez radę miejską – wprowadzonego wcześniej
uchwałą – generalnego zakazu sprzedaŜy napojów alkoholowych na wszystkich stacjach
paliw na terenie miasta; w drugim przypadku rada miasta naruszyła postanowienia art. 12
ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
W stosunku do lat ubiegłych w 2005 roku wzrosła liczba punktów sprzedaŜy
napojów alkoholowych (w 2004 takich punktów było 4030, w 2005r – 4127 punkty). W
stosunku do roku 2004 zmniejszyła (o 1, 89%) się liczba jednorazowych zezwoleń na
sprzedaŜ napojów alkoholowych na terenie gmin: w 2004r. takich zezwoleń wydano 431,
natomiast w 2005 – 423. Zmniejszyła się liczba decyzji gmin w sprawie cofnięcia
zezwolenia na sprzedaŜ napojów alkoholowych; w 2004 r. – wydano takich decyzji 23, w
2005 r. – 13, głównie z powodu nieprzestrzegania warunków określonych w zezwoleniu.
We wszystkich gminach województwa podlaskiego działają gminne komisje
rozwiązywania problemów alkoholowych, które podejmują róŜnorodne działania, w tym
wobec osób naduŜywających alkoholu. W 2005 r. przeprowadzono rozmowy
interwencyjno – motywujące z 4076 osobami. W stosunku do roku 2004 liczba osób z
którymi przeprowadzono rozmowy zwiększyła się o 23% (772 osób). GKRPA w stosunku
do 990 mieszkańców swoich gmin wystąpiły do sądu z wnioskiem o zobowiązanie ich do
podjęcia leczenia odwykowego, w stosunku do 20 osób – sprawców przemocy
119
w 2005 roku
zawiadomiono prokuraturę o popełnieniu przestępstwa, 95 sprawców skierowano na
terapię dla sprawców przemocy.
O ile w 2004 roku GKRPA opiniowały 790 wniosków w sprawie wydania
zezwolenia, w tym 98, 2% wniosków zaopiniowano pozytywie, to w 2005 roku
opiniowały 561 wniosków w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaŜ napojów
alkoholowych, w tym większość (77, 7%) zaopiniowano negatywnie.
W celu zwiększenia dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób
uzaleŜnionych i współuzaleŜnionych od alkoholu, podobnie jak w 2004 roku działania
gmin skoncentrowały się w głównej mierze na: utworzeniu punktów konsultacyjnych – 21
gmin, finansowaniu zajęć ponadetatowych prowadzonych przez pracowników lecznictwa
odwykowego – 25 gmin, doposaŜenie placówek lecznictwa odwykowego – 17 gmin. W
celu zwiększenia dostępności pomocy dla ofiar przemocy w rodzinie, działania gminy,
podobnie jak w roku poprzednim, dotyczyły głównie finansowania juŜ istniejących
placówek, finansowania szkoleń dotyczących procedury „Niebieskiej Karty”,
zorganizowania i finansowania szkoleń dotyczących przeciwdziałania przemocy w
rodzinie. W 11 gminach utworzono punkty konsultacyjno – interwencyjne dla ofiar
W ramach swoich działań profilaktyczno – interwencyjnych członkowie GKRPA
kontaktowali się zarówno ze sprawcami jak i ofiarami przemocy w rodzinie. Komisja
kontaktowała się z 1294 osobami – sprawcami przemocy (wzrost o 78% w stosunku do
2004r), ofiarami przemocy – 1095 osobami (w stosunku do 2004r. spadek o 31, 5%).
Z nadesłanych informacji wynika, Ŝe od kilku lat działania interwencyjne
podejmowane przez gminę koncentrują się wokół wezwań naduŜywających alkohol
sprawców przemocy na rozmowy interwencyjne oraz powiadomieniu policji. W stosunku
do roku poprzedniego o 50% zmniejszyła się liczba powiadomień sądu rodzinnego o
sytuacji dziecka, natomiast o 43% wzrosła liczba powiadomień innych słuŜb o sytuacji
rodziny w ramach procedury Niebieskiej Karty (w 2004 r – powiadomień było 12, w
2005r. – 17).
Wśród działań zapobiegawczych skierowanych do dzieci, rodzin i nauczycieli
gminy realizowały szkolne i pozaszkolne programy profilaktyczne. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe
w stosunku do roku 2003 i 2004 zdecydowanie wzrosła liczba osób uczestniczących w
tych programach. W 2005 roku w ramach realizacji ww. programów uczestniczyło łącznie
111.139 uczniów – wzrost o 71% (w 2004r. – 65159 uczniów), 5062 nauczycieli – wzrost
o 76, 4% i 18358 rodziców – wzrost o 35, 2%.
Analizując dane z ostatnich dwóch lat naleŜy stwierdzić, Ŝe nadal zmniejsza się
liczba gmin, które kładą nacisk na działania profilaktyczne skierowane bezpośrednio do
ogółu mieszkańców. JuŜ tylko w 44 gminach prowadzone były działania z zakresu
edukacji publicznej, skierowane do wszystkich mieszkańców w formie: ulotek, plakatów,
czasopism.
Nisko naleŜy równieŜ ocenić współpracę gmin z innymi samorządami. W ramach
gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych tylko 37
gmin podjęło współpracę z innymi gminami, 30 z samorządami powiatowymi i 18 gmin z
samorządem województwa.
Na realizację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych w 2005 roku wykorzystano 8.764, 993zł w stosunku do roku 2004 jest to
spadek o 36, 1%. Najwięcej środków – 41, 5% przeznaczono na „inne działania” w tym
wynagrodzenie członków GKRPA i koszty utrzymania placówek, 17, 7% na realizację
szkolnych i środowiskowych programów profilaktycznych, 15, 6% na działalność świetlic
socjoterapeutycznych, 11, 3% na zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i
rehabilitacyjnej dla osób uzaleŜnionych od alkoholu i ich rodzin. Najmniej środków
120
w 2005 roku
przeznaczono na działania z zakresu edukacji publicznej (2, 6%) i działania związane z
przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie (2, 9%).
W budŜecie Wojewody Podlaskiego nie przewidziano środków na realizację zadań
zawartych w Narodowym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych na lata 2000 – 2005.
121
w 2005 roku
1.11. Województwo Pomorskie
• Udzielenie pomocy finansowej gminom, które włączyły się w realizację Programu
upowszechniania sportu wśród dzieci i młodzieŜy w województwie pomorskim na rok
2005; adresaci programu to dzieci i młodzieŜ z gmin o szczególnie wysokim poziomie
bezrobocia i zagroŜone patologiami (łącznie z 67 gmin, 8 miast i 7 powiatów, ogółem
42.000 osób); partnerzy: szkoły podstawowe i gimnazja, stowarzyszenia i fundacje,
centra sportu, turystyki i rekreacji, np. Ośrodek Przygotowań Olimpijskich
„Cetniewo” we Władysławowie, uczniowskie kluby sportowe; wydatkowane środki:
923.947, 25 zł; ocena efektów przedsięwzięcia: wzrost liczby dzieci i młodzieŜy
uprawiającej sport i rekreację ruchową, a przez to zmniejszenie zagroŜenia popadania
w patologie dzięki stworzeniu moŜliwości alternatywnego i konstruktywnego
spędzania czasu wolnego, a takŜe zwiększenie sprawności fizycznej uczniów,
wzmocnienie zdrowia, utrwalenie nawyków higienicznych i kształtowanie
prawidłowej postawy ciała.
• Udzielenie pomocy finansowej gminom, które w 2004 roku uzyskały wpływy z
wydawanych zezwoleń na sprzedaŜ detaliczną napojów alkoholowych nie wyŜsze, niŜ
35.000 zł, na organizację wypoczynku wakacyjnego dla dzieci i młodzieŜy z rodzin
dysfunkcyjnych, zwłaszcza z problemem alkoholowym; adresaci: rodziny
dysfunkcyjne – dzieci i młodzieŜ z rodzin z problemem alkoholowym, a takŜe ich
rodzice (łącznie 346 osób); partnerzy: gminne ośrodki kultury, ośrodki
wypoczynkowe; wydatkowane środki: 10.475, 21 zł; ocena efektów przedsięwzięcia:
umoŜliwienie spędzenia wakacji dzieciom z rodzin ubogich w sposób atrakcyjny,
promujący zdrowy styl Ŝycia, zacieśnienie więzi pomiędzy dziećmi i rodzicami.
alkoholowych.
• Wsparcie realizacji przez Gdańską Fundację Dobroczynności cyklicznej, VII
Konferencji pn.: Wiosna w Komisjach – Choroba alkoholowa a przemoc w rodzinie –
Metody pomocy sprawcom i ofiarom. Wypracowanie nowatorskich programów
profilaktycznych dla dzieci i młodzieŜy; adresaci: członkowie gminnych komisji
rozwiązywania problemów alkoholowych oraz pracownicy instytucji i organizacji
zajmujących się problemami uzaleŜnień (ogółem 160 osób); partnerzy: specjaliści ds.
uzaleŜnień, przedstawiciele organizacji pozarządowych, starostw powiatowych,
urzędów miast i gmin, WOTUAiW w Gdańsku, CIK w Gdańsku, Gdańskie
Wydawnictwo Psychologiczne, TVP3, Radio Gdańsk, Rabat Pomorze S.A. – Sieć 34,
Miesięcznik Świat Problemów, PTK Centertel; wydatkowane środki: 12.000 zł; ocena
efektów przedsięwzięcia: zapoznanie się uczestników Konferencji i poszerzenie
wiedzy na temat: metody ustawień systemowych Berta Hellingera, stereotypów –
tradycyjnych ról kobiecej i męskiej w wychowaniu i edukacji, tworzenia skutecznych
programów profilaktycznych dla dzieci i młodzieŜy zagroŜonych problemem
alkoholowym i narkomanią – w kontekście systemowego rozumienia rodziny,
współpracy słuŜb w realizacji procedury interwencji wobec przemocy w rodzinie
Niebieska Karta, płaszczyzn współpracy pomiędzy gminą i parafią, standardów,
efektywności i zasad finansowania profilaktyki problemowej, a takŜe na temat
programów w zakresie pomocy osobom współuzaleŜnionym, ofiarom i sprawcom
122
w 2005 roku
przemocy; zacieśnienie współpracy pomiędzy członkami gminnych komisji,
przedstawicielami urzędu marszałkowskiego i innymi osobami zajmującymi się
problemami wynikającymi z uzaleŜnień; promocja gminnych działań
profilaktycznych.
alkoholu i członków ich rodzin (...)
• Udzielenie 5 samodzielnym publicznym specjalistycznym zakładom opieki
zdrowotnej – ośrodkom terapii uzaleŜnień dotacji na realizację programów
szkoleniowych dla terapeutów oraz programów terapeutycznych dla uzaleŜnionych od
alkoholu pacjentów i osób współuzaleŜnionych, w tym na szkolenia przez WOTUAiW
w Gdańsku pracowników lecznictwa odwykowego w województwie pomorskim;
adresaci: 64 terapeutów, 456 osób uzaleŜnionych i współuzaleŜnionych; partnerzy:
Instytut Psychologii Zdrowia w Warszawie, Instytut Psychoterapii we Wrocławiu,
Instytut Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach w Warszawie, Fundacja ETOH w
Warszawie, Inspiration Seminaris w Warszawie, Polskie Towarzystwo
Psychoanalityczne w Warszawie, Krakowska Szkoła Psychoterapii Psychoanalitycznej
w Krakowie, superwizorzy, specjaliści terapii uzaleŜnień, psychologowie,
psychoterapeuci, psychoanalitycy, analitycy procesu terapii dynamicznej;
wydatkowane środki: 119.995, 22 zł; ocena efektów udziału terapeutów w
szkoleniach: nabycie umiejętności prowadzenia terapii indywidualnej i grupowej,
terapii pogłębionej osób uzaleŜnionych, interwencji terapeutycznych wobec osób w
nawrocie choroby alkoholowej w róŜnych fazach leczenia, pracy z pacjentem nie
radzącym sobie ze złością, pracy skoncentrowanej na naukę pacjentów
konstruktywnych, abstynenckich zachowań, prowadzenia psychoterapii NLP, wzrost
kompetencji biegłych psychologów i lekarzy psychiatrów w zakresie diagnozy i
specyfiki kontaktu z osobą uzaleŜnioną oraz zasad motywowania do podjęcia leczenia
odwykowego, zmodyfikowanie programu terapeutycznego uwzględniając aktualne
zalecenia profesjonalistów, wprowadzenie dodatkowych działań i procedur
skuteczniej motywujących do terapii odwykowej pacjentów zobowiązanych do
leczenia przez sąd; ocena efektów udziału osób uzaleŜnionych i współuzaleŜnionych
w programach terapeutycznych: zgłębienie wiedzy o zagroŜeniach wynikających z
naduŜywania alkoholu, przyczynach i mechanizmach uzaleŜnienia, o funkcjonowaniu
rodziny alkoholowej (dysfunkcyjnej), wzmocnienie poczucia własnej wartości,
poznanie siebie i swoich potrzeb, osłabienie poczucia winy i izolacji, wyzwolenie
umiejętności funkcjonowania bezobjawowego, wprowadzania konstruktywnych zmian
w Ŝyciu, nabycie umiejętności radzenia sobie z nawrotem choroby, z problemami
osobistymi, bezpośrednio związanymi z alkoholizmem, ze złością i agresją, wzrost
liczby pacjentów uzaleŜnionych kończących pozytywnie proces terapii i
zorientowanych na zachowanie pełnej abstynencji.
• Wsparcie MłodzieŜowego Ośrodka Wychowawczego w Kwidzynie w realizacji
projektu p.n.: Szansa. Klub Środowiskowy dla MłodzieŜy, polegającego na utworzeniu
środowiskowego klubu dla dzieci i młodzieŜy zagroŜonej niedostosowaniem
społecznym z terenu województwa pomorskiego; adresaci: 50 wychowanek Ośrodka,
dzieci i młodzieŜ z Kwidzyna i okolic; partnerzy: pedagodzy szkolni, PCPR – y,
MOPS w Kwidzynie, Sąd Rejonowy w Kwidzynie, instytucje działające w sferze
oświaty i pomocy społecznej, Kiwanis International – Kiwanis Klub Kwidzyn,
Starostwo Powiatowe w Kwidzynie, Urząd Miasta w Kwidzynie, Fundacja Bezpieczny
Kwidzyn, Stowarzyszenie Promyk w Kwidzynie, Katolicki Ośrodek Adopcyjno –
123
w 2005 roku
Opiekuńczy w Kwidzynie; wydatkowane środki: 150.000 zł; ocena efektów
przedsięwzięcia: wzbogacenie bazy sprzętowej Ośrodka, a przez to zwiększenie
róŜnorodności metod i technik pracy z młodzieŜą oraz moŜliwości rozwijania
zainteresowań dzieci i młodzieŜy (kółka tematyczne: sport, muzyka, teatr, plastyka,
komputery), stworzenie alternatywnych form spęczania czasu wolnego, skierowanie
aktywności młodzieŜy w kierunkach społecznie akceptowanych, moŜliwość udzielania
pomocy psychologiczno – pedagogicznej w rozwiązywaniu problemów dziecka i
rodziny poprzez realizację Programu Starszy Brat – Starsza Siostra, wyrównywania
braków dydaktycznych i kształtowania motywacji do nauki, wdraŜania do
przestrzegania zasad współŜycia społecznego, podnoszenia poziomu kultury osobistej,
eliminowania zaburzeń zachowania, agresji, przemocy, przygotowania do aktywnego
funkcjonowania na rynku pracy poprzez kursy zawodowe, a takŜe moŜliwość
doŜywiania dzieci i młodzieŜy – podopiecznych Klubu.
• Organizacja narady, promującej opracowane przez Zespół Monitorujący Realizację
Zadań z Zakresu Przeciwdziałania Patologiom Społecznym na Terenie Województwa
Pomorskiego i powiatowe zespoły interdyscyplinarne procedury postępowania w
przypadku wystąpienia zjawisk patologii społecznej, a takŜe warsztatów w zakresie
rozwoju systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie o tematyce: Diagnoza
konfliktu. Jak rozwiązywać konflikty bez przemocy, Procedura Niebieskich Kart w
sytuacji przemocy domowej, Pierwsza rozmowa interwencyjna, Jak promować i
praktycznie stosować procedury; adresaci: przedstawiciele lokalnych zespołów
interdyscyplinarnych z terenu województwa pomorskiego; partnerzy: specjaliści w
tematyce szkoleń, Uniwersytet Gdański, przedstawiciele Komendy Wojewódzkiej
Policji w Gdańsku, Komendy Miejskiej w Gdyni, Pomorskiego Urzędu
Wojewódzkiego, Sądów Okręgowych i Rejonowych w Gdańsku i Słupsku,
Prokuratury Okręgowej w Gdańsku, Pomorskiego Kuratorium Oświaty, Ośrodka
Pomocy Społecznej w Gdyni, Kurii Gdańskiej, Wojewódzkiego Ośrodka Terapii
UzaleŜnienia od Alkoholu i WspółuzaleŜnienia w Gdańsku, Domu Pomocy
Społecznej w Gdyni, organizacji pozarządowych; wydatkowane środki: 22.501, 84 zł;
ocena efektów przedsięwzięcia: zainteresowanie przedstawicieli samorządów
lokalnych oraz decydentów tworzeniem zespołów interdyscyplinarnych w środowisku
lokalnym i modelem współpracy słuŜb społecznych, poszerzenie wiedzy uczestników
w zakresie tematów szkoleń.
• Druk i rozpowszechnienie opracowania Wspólnie przeciw patologiom, zawierającego
procedury postępowania w przypadku wystąpienia zjawisk patologii społecznej;
adresaci: powiatowe zespoły interdyscyplinarne, szkoły, instytucje i organizacje
pracujące z dziećmi i młodzieŜą z terenu województwa pomorskiego; partnerzy:
przedstawiciele Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku, Komendy Miejskiej w
Gdyni, Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego, Sądów Okręgowych i Rejonowych w
Gdańsku i Słupsku, Prokuratury Okręgowej w Gdańsku, Pomorskiego Kuratorium
Oświaty, Ośrodka Pomocy Społecznej w Gdyni, Kurii Gdańskiej, Wojewódzkiego
Ośrodka Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu i WspółuzaleŜnienia w Gdańsku, Domu
Pomocy Społecznej w Gdyni, organizacji pozarządowych; wydatkowane środki: 9.638
zł; ocena efektów przedsięwzięcia: poszerzenie wiedzy na temat zakresu obowiązków
i zadań poszczególnych słuŜb, usprawnienie działania słuŜb i osób w przypadku
wystąpienia zjawiska patologii społecznej.
124
w 2005 roku
wybranych gminach.
• Przeprowadzenie ogólnopolskich badań naukowych p.n.: Wzory konsumpcji alkoholu,
postawy i zachowania Polaków wobec problemów alkoholowych; adresaci: osoby i
instytucje zajmujące się w województwie przeciwdziałaniem uzaleŜnieniom;
partnerzy: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
Pracowania Badań Społecznych w Sopocie; wydatkowane środki: 29.273, 90 zł; ocena
efektów przedsięwzięcia: uzyskanie oceny poziomu spoŜycia alkoholu przez
dorosłych Polaków (powyŜej 18 roku Ŝycia), analizy trendów w tym zakresie na
przestrzeni ostatnich kilku lat oraz zachowań i postaw wobec problemów związanych
z alkoholem, w tym zjawiska przemocy w rodzinie, nietrzeźwości kierowców i
nielegalnego rynku alkoholowego, a takŜe moŜliwość porównania wyników badań
wojewódzkich z ogólnopolskimi.
wzajemnej pomocy.
• Udzielenie dotacji 57 organizacjom z województwa pomorskiego na następujące
zadania: realizacja programów profilaktycznych i opiekuńczo – wychowawczych,
szczególnie o nowatorskim charakterze, dla dzieci i młodzieŜy zagroŜonych
patologiami (alkoholizm, narkomania, patologia rodziny); realizacja programów
psychoterapeutycznych dla osób współuzaleŜnionych i ofiar przemocy; organizacja
wypoczynku podczas wakacji z programem socjoterapeutycznym dla dzieci i
młodzieŜy z rodzin dysfunkcyjnych, zwłaszcza z problemem alkoholowym; adresaci:
dzieci i młodzieŜ zagroŜona patologiami, osoby naduŜywające alkoholu i znajdujące
się w kryzysie, środowiska abstynenckie, osoby zajmujące się świadczeniem pomocy
osobom uzaleŜnionym, współuzaleŜnionym i ofiarom przemocy z terenu
województwa; partnerzy: przedstawiciele władz lokalnych i organizacji
pozarządowych, osobistości Ŝycia publicznego, dziennikarze, wolontariusze, centra i
domy kultury, parafie, terapeuci uzaleŜnień, psychologowie, ośrodki pomocy
społecznej, szkoły i świetlice; wydatkowane środki: 152.070 zł; ocena efektów
realizacji programów: zapewnienie wypoczynku wakacyjnego dzieciom i młodzieŜy z
rodzin dysfunkcyjnych, zwiększenie poczucia własnej wartości, odpowiedzialności za
czyny, odwagi w wyraŜaniu sądów przez te dzieci, zainteresowanie konstruktywnymi
formami spędzania czasu wolnego, uzyskanie moŜliwości rozwoju zainteresowań i
zdolności, radzenia sobie ze stresem, konfliktami, a takŜe autodestrukcją i nawrotem
choroby alkoholowej uczestników programów psychoterapeutycznych, poszerzenie
oferty działań profilaktycznych na rzecz dzieci i młodzieŜy, zwiększenie dostępności
pomocy psychologicznej w okresie wakacji dla młodzieŜy, pozyskanie nowych
dyŜurnych telefonu zaufania i poszerzenie wiedzy i umiejętności dyŜurnych, wsparcie
działalności świetlic oraz Domu Interwencji Kryzysowej PCK w Słupsku, a takŜe
działalności na rzecz osób uzaleŜnionych, współuzaleŜnionych i ofiar przemocy,
zwiększenie nakładu pomorskiego kwartalnika Abstynent.
(W powyŜszych informacjach nie zawarto dotacji dla Gdańskiej Fundacji
Dobroczynności na realizację Konferencji Wiosna w Komisjach – zadanie to zostało
ujęte w pkt. 2.).
8. Inne działania określone w Wojewódzkim programie profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych, o których nie wspomina Narodowy Program Profilaktyki
• Udzielenie dotacji Miastu Bytów na utworzenie i funkcjonowanie Centrum Integracji
Społecznej w Bytowie – na pierwsze wyposaŜenie Centrum oraz na działalność
125
w 2005 roku
Centrum przez okres pierwszych trzech miesięcy; adresaci: uczestnicy Centrum –
osoby uzaleŜnione od alkoholu, po zakończeniu programu psychoterapii oraz
bezrobotne, pozostające bez pracy przez okres co najmniej 24 miesięcy (łącznie 26
osób); partnerzy: gminy sąsiadujące z Miastem Bytów, Państwowy Fundusz
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Powiatowy Urząd Pracy Bytowie;
wydatkowane środki: 62.999, 87 zł; ocena efektów przedsięwzięcia: przeprowadzenie
niezbędnych remontów i doposaŜenie sali dydaktycznej i gabinetów zajęć grupowych
w sprzęt niezbędny do prowadzenia zajęć z zakresu reintegracji społecznej i
zawodowej w sposób kreatywny, niestandardowy, z uŜyciem technik
audiowizualnych, komputerowych, co ma bardzo korzystny wpływ na rozwój
poznawczy, intelektualny i emocjonalny osób dotkniętych wykluczeniem ze
społeczeństwa; zakupienie narzędzi i materiałów niezbędnych do prowadzenia szkoleń
i praktyk zawodowych; zawarcie Indywidualnego Programu Zatrudnienia Socjalnego
z kaŜdym uczestnikiem Centrum, przeprowadzenie zajęć o charakterze edukacji
ogólnej, warsztaty terapeutyczne: motywacyjne, dotyczące planowania Ŝycia, terapii
pogłębionej, zajęcia psychoedukacyjne, dotyczące uzaleŜnień i współuzaleznienia,
przemocy domowej, rodzin dysfunkcyjnych DDA i DDD, zajęcia w zakresie
rozpoczynania i prowadzenia działalności gospodarczej, kursy zawodowe.
Na powyŜsze działania wydatkowano ogółem środki w wysokości: 1.492.901, 29 zł.
W 2005 roku wydano łącznie 89 zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi w
województwie pomorskim, z których uzyskano środki w wysokości: 1.146.530 zł. Z tego:
– do 4, 5 % zawartości alkoholu – 41 zezwoleń na kwotę 786.300 zł;
– od 4, 5 % do 18 % zawartości alkoholu – 48 zezwoleń na kwotę 360.230 zł.
(Ogólna kwota przeznaczona na realizację wppirpa w 2005 roku przewyŜsza faktycznie
uzyskane wpływy o kwotę 346.371, 29 zł – są to środki niewykorzystane w roku 2004).
9. Podsumowanie realizacji przez Samorząd Województwa Pomorskiego Narodowego
Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na lata 2000 –
2005:
• do cyklicznych działań realizowanych w ramach Programu naleŜy dotowanie
organizacji pozarządowych oraz ośrodków terapii uzaleŜnień – podmioty te są
istotnymi partnerami samorządu w prowadzeniu działalności profilaktycznej i
naprawczej; zauwaŜa się konieczność zwiększenia środków finansowych na
wspieranie niniejszych podmiotów;
• istotnym zadaniem realizowanym od 2003 roku jest wsparcie samorządów
powiatowych i gminnych w prowadzeniu działalności profilaktycznej poprzez
upowszechnianie sportu wśród dzieci i młodzieŜy jako alternatywy dla zaŜywania
środków psychoaktywnych;
• działalność samorządu w zakresie przeciwdziałania patologiom społecznym, głownie
przemocy domowej, opiera się na współpracy z przedstawicielami słuŜb społecznych
w województwie oraz z samorządami lokalnymi w ramach realizacji programu p.n.:
Wspólnie przeciw patologiom; program ten zakłada powstawanie zespołów
interdyscyplinarnych w środowiskach lokalnych, szkolenie w zakresie tworzenia
zespołów i doskonalenia pracy zawodowej poszczególnych słuŜb oraz inicjowanie
stosowania przez te słuŜby procedur interwencji w przypadku zetknięcia się ze
zjawiskami patologii społecznych;
• współpraca merytoryczna samorządu z samorządami gminnymi polega na
organizowaniu konferencji o charakterze szkoleniowym dla pełnomocników oraz
członków gminnych komisji ds. rozwiązywania problemów alkoholowych;
126
w 2005 roku
• do najwaŜniejszych sukcesów naleŜą: powstanie na terenie województwa 18
powiatowych zespołów interdyscyplinarnych, które kontynuują swoją działalność,
przeszkolenie zespołów; przygotowanie, druk i rozpowszechnienie opracowania
Wspólnie przeciw patologiom, zawierającego procedury postępowania w przypadku
wystąpienia zjawisk patologii społecznej; wsparcie utworzenia Centrum Integracji
Społecznej w Bytowie, pierwszego na terenie województwa; przeprowadzenie w 2003
i 2005 r. badań dotyczących stanu problemów alkoholowych na terenie województwa;
• w realizacji programu w 2006 roku i następnych latach najwaŜniejsze wydają się być
powyŜsze działania, a takŜe: powołanie zespołów interdyscyplinarnych w gminach i
dzielnicach duŜych miast; prowadzenie regularnych spotkań i szkoleń dla gminnych
pełnomocników i członków komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;
organizacja regularnych szkoleń w zakresie FAS; prowadzenie działań w zakresie
zwiększenia dostępności pomocy terapeutycznej dla osób uzaleŜnionych od alkoholu,
przebywających w zakładach karnych, a takŜe działań zmierzających do tego, aby
podmioty prowadzące działalność gospodarczą, polegającą na sprzedaŜy napojów
alkoholowych, przestrzegały przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości (…).
Do Wojewody Pomorskiego wpłynęło:
– 80 uchwał w sprawie przyjęcia gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych na rok 2005
– 4 uchwały w sprawie liczby punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych na terenie
gminy – w ciągu roku 2005
– 6 uchwał w sprawie zasad usytuowania tych punktów na terenie gminy – w ciągu roku
2005
– 1 uchwała w sprawie wprowadzenia zakazu sprzedaŜy, podawania, spoŜywania oraz
wnoszenia napojów alkoholowych – w ciągu roku 2005.
Wojewoda Pomorski nie uchylił dotychczas Ŝadnej z nich, ewentualne
nieprawidłowości wskazane przez Wojewodę są usuwane przez rady gmin we własnym
zakresie.
127
w 2005 roku
1.12. Województwo Śląskie
Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego zorganizował
dwie edycje konferencji nt. „Motywowanie osoby uzaleŜnionej od alkoholu do leczenia
odwykowego. Działania priorytetowe w gminnych programach profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych” skierowane do pełnomocników i członków
gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych z terenu województwa
śląskiego. Celem konferencji było przedstawienie uczestnikom istotnych aspektów działań
profilaktycznych i naprawczych prowadzonych w gminach, w tym:
− przedstawienie stanu lecznictwa odwykowego w województwie śląskim;
− ukazanie teoretycznych i praktycznych aspektów postępowania przed sądem na
podstawie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi;
− opisanie problematyki i wyjaśnienie wątpliwości związanych z procedurą
zobowiązania do leczenia odwykowego;
− przedstawienie dotychczasowych działań gmin województwa w obszarze profilaktyki i
− analiza regionalnych działań podjętych w ramach kampanii „Alkohol – nieletnim
dostęp wzbroniony”.
Ze względu na duŜą liczbę uczestników, konferencja została zorganizowana w
dwóch edycjach. Pierwsza edycja odbyła się w dniach 27 – 28 czerwca, a druga w dniach
21 – 22 września 2005 roku. W obu edycjach uczestniczyło łącznie 120 osób.
Zajęcia w ramach konferencji prowadzili specjaliści reprezentujący następujące
instytucje: Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Sąd
Okręgowy w Katowicach, Wojewódzki Ośrodkek Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu i
WspółuzaleŜnienia w Gorzycach, placówki lecznictwa odwykowego.
Konferencja była okazją do pogłębienia wiedzy oraz wymiany doświadczeń
pomiędzy osobami zajmującymi się profilaktyką i rozwiązywaniem problemów
alkoholowych w gminach.
Na realizację powyŜszego zadania wydatkowano kwotę 18 633, 00 zł.
alkoholowych.
Szkolenia dla przedstawicieli społeczności lokalnych zaangaŜowanych w działania
profilaktyczne i naprawcze, w szczególności dla koordynatorów gminnych programów
oraz członków gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, zostały
opisane w punkcie 1 oraz 8.
alkoholu (Dz. U. z 2000 r., nr 3, poz. 44).
Zarząd Województwa Śląskiego udzielił dotacji Wojewódzkiemu Ośrodkowi
Lecznictwa Odwykowego i Zakładowi Opiekuńczo – Leczniczemu z siedzibą w
Gorzycach, którego jednostka organizacyjna pod nazwą Wojewódzki Ośrodek Terapii
128
w 2005 roku
UzaleŜnienia od Alkoholu i WspółuzaleŜnienia pełni w województwie śląskim funkcję
wojewódzkiego ośrodka terapii uzaleŜnienia od alkoholu i współuzaleŜnienia. Dotację
przeznaczono na realizację następujących zadań:
− działalność metodyczno – organizacyjną WOTUAiW oraz analizę funkcjonowania
lecznictwa odwykowego w województwie śląskim;
− doposaŜenie WOTUAiW;
− organizację narad, konferencji i szkoleń dla przedstawicieli zakładów lecznictwa
odwykowego województwa śląskiego;
− przeprowadzenie szkoleń dla lekarzy dotyczących testu przesiewowego AUDIT oraz
biegłych i kandydatów na biegłych w przedmiocie uzaleŜnienia od alkoholu;
− utrzymanie witryny internetowej oraz bazy danych o placówkach odwykowych w
województwie.
Kwota dotacji wyniosła 62 100, 00 zł.
W ramach przyznanej dotacji zrealizowano następujące zadania:
− Zgromadzono dane dotyczące funkcjonowania lecznictwa odwykowego w
województwie śląskim oraz opracowano na ich podstawie raport pn. „Stan lecznictwa
odwykowego w województwie śląskim w 2004 roku. Warunki i trendy
kontraktowania świadczeń w zakresie lecznictwa odwykowego w 2005 roku”.
− Przeprowadzono wizytacje merytoryczne w 6 placówkach lecznictwa odwykowego
na terenie województwa śląskiego, podczas których dokonano analizy ich
funkcjonowania oraz skonsultowano realizowane programy terapii. Celem
przeprowadzonych konsultacji była poprawa dostępności oraz jakości usług
świadczonych przez placówki.
− DoposaŜono Ośrodek w sprzęt usprawniający funkcjonowanie.
− Zorganizowano 2 narady oraz wyjazdową konferencję dla pracowników lecznictwa
odwykowego, w których wzięło udział w sumie 88 osób. Narady umoŜliwiły
zapoznanie się z bieŜącymi problemami lecznictwa odwykowego, integrację
środowiska oraz wymianę informacji i doświadczeń.
− Dofinansowano szkolenia dla pracowników WOTUAiW w celu podniesienia ich
kwalifikacji zawodowych – 4 osoby uczestniczyły w Studium Terapii UzaleŜnień, 2
osoby w superwizji klinicznej, 4 osoby w „Szkole letniej” organizowanej przez
Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Szczyrku.
− Przeprowadzono 2 szkolenia jednodniowe dla lekarzy dotyczące testu przesiewowego
AUDIT, w których wzięło udział w sumie 28 osób.
− Zorganizowano 2 dwudniowe szkolenia dla biegłych i kandydatów na biegłych w
przedmiocie uzaleŜnienia. W szkoleniach wzięło udział w sumie 31 osób – lekarzy
psychiatrów oraz psychologów.
− Prowadzono witrynę internetową zawierającą m.in. bazę danych o placówkach
lecznictwa odwykowego w województwie śląskim.
Przeprowadzono dwie edycje konkursu dla samodzielnych publicznych zakładów
opieki zdrowotnej, dla których Województwo Śląskie jest organem załoŜycielskim i które
są zakładami lecznictwa odwykowego lub mają w swojej strukturze takie zakłady. Celem
konkursu był rozwój i modernizacja bazy materialnej, organizacyjnej oraz merytorycznej
usług terapeutycznych świadczonych przez zakłady lecznictwa odwykowego na rzecz
osób uzaleŜnionych i członków ich rodzin. W ramach konkursu udzielono dotacje 4
podmiotom na realizację 8 projektów. Dotacje przyznano na: przeprowadzenie remontów
i modernizacji, zakup wyposaŜenia i sprzętu medycznego oraz szkolenia pracowników.
Łącznie środki wydatkowane na ten cel wyniosły 478 302, 38 zł. Bezpośrednimi
beneficjentami zadań byli pacjenci zakładów lecznictwa odwykowego: osoby uzaleŜnione
129
w 2005 roku
od alkoholu i współuzaleŜnione, a takŜe członkowie ich rodzin. Efektem zrealizowanych
zadań było podniesienie jakości usług świadczonych przez zakłady lecznictwa
odwykowego.
W związku z dotacjami udzielonymi zakładom lecznictwa odwykowego dokonano
analizy sprawozdań merytorycznych i finansowych z realizacji zadań dotowanych w 2004
roku, przeprowadzono kompleksowe kontrole finansowe zadań zrealizowanych w 2004
roku oraz doraźne kontrole zadań inwestycyjnych realizowanych w 2005 roku.
Przeprowadzono konsultacje z Wojewódzkim Ośrodkiem Terapii UzaleŜnienia od
Alkoholu i WspółuzaleŜnienia w Gorzycach w sprawie opracowania diagnozy dotyczącej
zasobów i potrzeb w zakresie usług terapeutycznych dla osób uzaleŜnionych od alkoholu
przebywających w zakładach karnych na terenie województwa śląskiego.
rodzinnych.
Przeprowadzono 2 szkolenia dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej w
zakresie stosowania Testu Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu –
AUDIT. W szkoleniach wzięło udział w sumie 28 lekarzy z województwa śląskiego.
Zadanie zostało zrealizowane przez Wojewódzki Ośrodek Terapii UzaleŜnienia od
Alkoholu i WspółuzaleŜnienia w Gorzycach w ramach zawartego porozumienia o
współpracy oraz przyznanej dotacji. Środki finansowe wydatkowane na ten cel wyniosły 2
200, 00 zł (kwota ujęta w punkcie 3).
Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej był współorganizatorem IX
Ponadregionalnego Mikołowskiego Seminarium Trzeźwościowego na temat: „Sekty,
subkultury a bezpieczeństwo młodzieŜy”, które odbyło się w dniu 21 marca 2005 roku w
Mikołowie.
Celem seminarium była edukacja publiczna młodzieŜy dotycząca profilaktyki w
dziedzinie przeciwdziałania zjawiskom dysfunkcji społecznej, ochrona młodzieŜy przed
ryzykownymi eksperymentami duchowymi.
W seminarium uczestniczyli przedstawiciele oświaty, młodzieŜy i samorządów
uczniowskich, rad rodziców, dyrekcji szkół, pedagogów i psychologów szkolnych,
pielęgniarek środowiskowych, konsultantów i terapeutów, katechetów i duchowieństwa,
organizacji młodzieŜowych, policji, straŜy miejskiej, administracji publicznej szczebla
wojewódzkiego, powiatowego i gminnego, sądownictwa, organizacji pozarządowych,
ruchu trzeźwościowego, słuŜby zdrowia – łącznie ponad 350 osób.
Głównym organizatorem spotkania było Stowarzyszenie Klub Abstynenta
„Powrót” z Mikołowa, a współorganizacji podjęły się m.in.: Krajowe Centrum ds. AIDS,
Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii, Państwowa Agencja Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych, Śląskie Centrum Informacji o Sektach i Grupach
Manipulacyjnych, Pełnomocnik Wojewody Śląskiego ds. Rozwiązywania Problemów
Narkomanii i Zapobiegania AIDS, Starostwo Powiatowe w Mikołowie.
W wydanej z okazji seminarium publikacji zamieszczono dane adresowe placówek
i organizacji pozarządowych zajmujących się leczeniem uzaleŜnień oraz pomocą osobom
i rodzinom z problemem alkoholowym, stanowiące część Internetowej Bazy
Informacyjnej SłuŜb Społecznych (IBISS) opracowanej przez Regionalny Ośrodek
Polityki Społecznej Województwa Śląskiego. PowyŜsza publikacja została przekazana
130
w 2005 roku
wszystkim uczestnikom IX Ponadregionalnego Mikołowskiego Seminarium
Trzeźwościowego.
Na realizację powyŜszego zadania wydatkowano 6 079, 80 zł.
Zarząd Województwa Śląskiego wspierał finansowo realizację programów
profilaktycznych realizowanych przez organizacje pozarządowe w ramach ogłoszonego w
2005 roku otwartego konkursu ofert na realizację zadań publicznych Województwa
Śląskiego w dziedzinie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (zadanie
opisane w punkcie 10). Adresatami w/w programów były dzieci i młodzieŜ, grupy
podwyŜszonego ryzyka oraz rodzice, opiekunowie i wychowawcy.
W dniach 22 – 23 czerwca 2005 roku odbyło się w Szczyrku zorganizowane przez
Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej szkolenie nt. „Przemoc w rodzinie, pomoc
sprawcom i ofiarom przemocy domowej”. W wykładach i zajęciach warsztatowych
uczestniczyło około 100 kuratorów sądowych pracujących na terenie województwa
śląskiego. Uczestnicy szkolenia pogłębiali wiedzę na temat związku spoŜywania alkoholu
ze stosowaniem przemocy, technik mediacyjnych oraz współpracy z instytucjami
zajmującymi się problematyką przemocy. Zapoznali się równieŜ z charakterystyką
sprawcy i ofiary przemocy oraz sposobami diagnozowania przemocy domowej. Zajęcia
podczas szkolenia prowadzili przedstawiciele róŜnych instytucji zajmujących się
omawianą problematyką.
Środki finansowe wydatkowane na ten cel wyniosły 13 412, 00 zł.
W 2005 roku Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego
zorganizował następujące szkolenia i konferencje w obszarze profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych:
− „Przemoc w rodzinie, pomoc sprawcom i ofiarom przemocy domowej” – zadanie
opisane szczegółowo w punkcie 7.
− „Motywowanie osoby uzaleŜnionej od alkoholu do leczenia odwykowego;
Działania priorytetowe w gminnych programach profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych”(I i II edycja) – zadanie opisane szczegółowo w punkcie
1.
− Pomoc psychologiczna dla dzieci z rodzin z problemem alkoholowym –
konferencja odbyła się w Szczyrku w dniach 3 – 4 października 2005 roku. Wzięło w
niej udział ponad 60 osób – pracowników placówek opiekuńczo – wychowawczych z
terenu województwa śląskiego. Konferencja stanowiła okazję do zapoznania się z
problemami związanymi z dorastaniem w rodzinie z problemem alkoholowym oraz ze
specyfiką pomagania dzieciom pochodzącym z tego typu rodzin. Prowadzone podczas
konferencji zajęcia dały moŜliwość pogłębienia posiadanej wiedzy, rozwinięcia
umiejętności i wymiany doświadczeń. Koszt organizacji konferencji wyniósł 9 475, 14
zł.
− Alkoholowy zespół płodowy, alkoholowe uszkodzenie płodu (FAS/ FAE) –
szkolenie zostało zorganizowane w Szczyrku, w dniach 7 – 8 listopada 2005 roku.
Wzięło w nim udział ponad 60 pracowników powiatowych centrów pomocy rodzinie
oraz placówek opiekuńczo – wychowawczych z terenu województwa śląskiego.
Podczas szkolenia przedstawione zostały informacje nt. alkoholowego zespołu
płodowego i alkoholowego uszkodzenia płodu. Oprócz wiedzy teoretycznej uczestnicy
131
w 2005 roku
szkolenia poznali metody pracy z dziećmi dotkniętymi FAS i FAE oraz mieli okazję
skonfrontowania własnych doświadczeń z doświadczeniami innych osób i specjalistów
opiekujących się dziećmi z FAS. Środki finansowe wydatkowane na ten cel wyniosły 8
528, 50 zł.
Szkolenia, warsztaty i konferencje z zakresu profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych podlegały ewaluacji, z której wynika, Ŝe ich uczestnicy
wysoko ocenili zawartość merytoryczną, sposób prowadzenia i uŜyteczność treści
zajęć dla pracy zawodowej. Średnia ocena omawianych szkoleń wyniosła 4, 53 w
pięciostopniowej skali. NajwyŜej ocenione zostały szkolenia poświęcone
problematyce alkoholowego zespołu płodowego i alkoholowego uszkodzenia płodu
(FAS/FAE) oraz pomocy psychologicznej dla dzieci z rodzin z problemem
alkoholowym. Szkolenia te uzyskały odpowiednio średnie oceny: 4, 74 i 4, 69. Z
informacji uzyskanych od uczestników szkoleń wynika, iŜ tematyka była dobrana
trafnie i odpowiadała na potrzeby grup, do których szkolenia były adresowane.
Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego był
współorganizatorem uroczystości pn. Clemens pro Mundo (Tolerancyjny dla Świata),
która odbyła się w dniu 23 września 2005 roku w Teatrze Śląskim w Katowicach.
Przedsięwzięcie to zostało zorganizowane w ramach kampanii mającej na celu
propagowanie i szerzenie idei tolerancji. W projekt Tolerancyjny dla Świata włączyło
się wiele organizacji pozarządowych i instytucji. Głównymi organizatorami akcji byli:
Pełnomocnik Wojewody Śląskiego do Rozwiązywania Problemów Narkomanii oraz
Spraw Zapobiegania AIDS i Uniwersytet Śląski w Katowicach. Patronat Honorowy
nad akcją objęła Pani Jolanta Kwaśniewska oraz Wojewoda Śląski Pan Lechosław
Jarzębski.
Na realizację powyŜszego zadania wydatkowano 9 943, 00 zł.
Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego zlecił
opracowanie artykułu poświęconego problematyce alkoholowego zespołu płodowego i
alkoholowego uszkodzenia płodu (FAS/FAE). Celem artykułu jest przybliŜenie
mieszkańcom województwa problematyki FAS/FAE oraz ukazanie konsekwencji
picia alkoholu przez kobiety będące w ciąŜy. Dzięki umieszczeniu artykułu na stronie
internetowej ROPS, treści w nim zawarte są dostępne szerokiej rzeszy odbiorców.
Środki finansowe wydatkowane na ten cel wyniosły 350, 00 zł.
Samorząd Województwa Śląskiego zawarł w dniu 29 listopada 2005 roku z
Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Umowę o
partnerstwie, dotyczącą projektu „CiąŜa bez alkoholu – element profilaktyki zdrowia
prokreacyjnego kobiet w Polsce”, przewidzianego do realizacji w ramach mechanizmu
finansowego – Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) dla Polski 2005 – 2009
oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Projekt „CiąŜa bez alkoholu” zakłada:
• Przeszkolenie środowisk medycznych, pracowników oświaty, pomocy społecznej i
duchowieństwa na temat zagroŜeń dziecka wynikających ze spoŜywania alkoholu
przez kobiety w ciąŜy.
• Zorganizowanie ogólnopolskiej kampanii edukacyjno – medialnej.
• Przeprowadzenie badań dotyczących zjawiska picia alkoholu przez kobiety w
ciąŜy oraz badań ewaluacyjnych, dotyczących skuteczności prowadzonych szkoleń
i interwencji wobec kobiet, podejmowanych przez lekarzy, uczestniczących w tych
szkoleniach.
132
w 2005 roku
wybranych gminach.
Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego zlecił Pracowni
Badań Społecznych w Sopocie realizację projektu badań naukowych pn. „Wzory
konsumpcji alkoholu, postawy i zachowania Polaków wobec problemów alkoholowych”.
Badanie zostało przeprowadzone w grudniu 2005 roku, metodą wywiadów
kwestionariuszowych na próbie losowej dorosłych mieszkańców województwa śląskiego.
Celem badania było uzyskanie wiedzy dotyczącej wzorów zachowań związanych z
konsumpcją napojów alkoholowych przez mieszkańców województwa śląskiego, a takŜe
aktualizacja informacji odnośnie struktury spoŜycia alkoholu oraz postaw i zachowań
wobec wybranych zjawisk i problemów alkoholowych. Badanie objęło następujące
obszary:
− Ocenę waŜności róŜnych problemów społecznych,
− Oszacowanie średniego spoŜycia alkoholu w badanej populacji,
− Oszacowanie rozmiarów nielegalnego rynku napojów alkoholowych,
− Problemy społeczne związane ze spoŜywaniem alkoholu,
− Postawy wobec alkoholu i problemów alkoholowych.
Uzyskane dane stanowią cenne źródło informacji wykorzystywane w celach
diagnostycznych, profilaktycznych i naprawczych.
Koszt przeprowadzenia badań oraz sporządzenia raportu wyniósł 28 579, 00 zł.
Na zlecenie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej sporządzono następujące
raporty:
− „Profilaktyka i rozwiązywanie problemów alkoholowych na obszarze województwa
śląskiego w 2003 roku”,
− „Profilaktyka i rozwiązywanie problemów alkoholowych na obszarze województwa
śląskiego w 2004 roku”.
Raporty opracowano w oparciu o dane zgromadzone przez PARPA na podstawie ankiet
p.n.: „Roczne sprawozdanie z działalności samorządów gminnych w zakresie profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych w 2003 roku” oraz „Roczne sprawozdanie z
działalności samorządów gminnych w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych w 2004 roku” wypełnionych przez gminy województwa śląskiego.
Informacje ujęte w raportach są waŜnym uzupełnieniem diagnostycznym w budowaniu
wojewódzkiej strategii polityki społecznej oraz wojewódzkiego programu profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych. Analiza danych zawartych w raporcie
umoŜliwia dostosowanie działań profilaktycznych, szkoleniowych oraz leczniczych do
istniejącej sytuacji. Koszt opracowania obu raportów wyniósł 4 000, 00 zł.
Opracowano sprawozdanie z działań Samorządu Województwa Śląskiego za 2004
rok na podstawie zadań wskazanych w Narodowym Programie Profilaktyki i
wzajemnej pomocy.
W 2005 roku Zarząd Województwa Śląskiego ogłosił i przeprowadził dwie edycje
otwartego konkursu ofert na realizację zadań publicznych w dziedzinie profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych. W ramach powyŜszego przedsięwzięcia
dofinansowano 22 projekty.
Beneficjentami realizowanych przez organizacje pozarządowe zadań były osoby
uzaleŜnione, współuzaleŜnione, członkowie ich rodzin, dzieci i młodzieŜ, grupy ryzyka,
społeczności lokalne, a takŜe osoby, organizacje pozarządowe oraz inne instytucje
133
w 2005 roku
podejmujące działania w obszarze rozwiązywania problemów związanych z
uzaleŜnieniami.
W ramach uzyskanych dotacji organizacje podejmowały działania o charakterze
promocyjnym, profilaktycznym, edukacyjnym, informacyjnym, wspierającym oraz
interwencyjnym.
Realizacja zadań podjętych przez organizacje przyczyniła się m.in. do:
− Zwiększenia dostępności oraz skuteczności róŜnych form pomocy dla osób
uzaleŜnionych, współuzaleŜnionych oraz ich rodzin.
− Wzmocnienia systemu wsparcia dla rodzin z problemem alkoholowym oraz ofiar
− Wzrostu umiejętności dzieci i młodzieŜy w zakresie zachowań chroniących przed
uzaleŜnieniami, a takŜe zmniejszenia zjawiska marginalizacji dzieci z grup
podwyŜszonego ryzyka poprzez prowadzenie socjoterapii i działań opiekuńczo –
wychowawczych.
− Wzrostu świadomości na temat uzaleŜnień oraz konsekwencji uŜywania środków
psychoaktywnych.
− Zwiększenia dostępności informacji o miejscach i formach pomocy osobom
uzaleŜnionym i ich rodzinom.
− Zaktywizowania środowisk lokalnych oraz umacniania współpracy podmiotów i osób
działających w obszarze profilaktyki i rozwiązywania problemów związanych z
uzaleŜnieniami.
− Integracji środowisk abstynenckich i trzeźwościowych działających na terenie
województwa śląskiego.
Na wsparcie zadań realizowanych przez organizacje pozarządowe wydatkowano
kwotę 256 361, 90 zł.
gospodarczą (podejmowanie interwencji wobec przypadków – naruszenia zakazu
zezwolenia, prowadzenia reklamy napojów alkoholowych).
W 2005 roku Wydział Polityki Gospodarczej Urzędu Marszałkowskiego
przeprowadził 4 postępowania administracyjne w sprawie przestrzegania przepisów
ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j.: Dz. U. z 2002
r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.). W ich wyniku nie dopatrzono się naruszenia przez
przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zapisów w/w ustawy.
Problemów Alkoholowych, o których nie wspomina Narodowy Program Profilaktyki
Reintegracja osób uzaleŜnionych od alkoholu, po zakończeniu programu
psychoterapii w zakładzie lecznictwa odwykowego.
Zgodnie z art. 5 ust.1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 roku o zatrudnieniu
socjalnym (Dz. U. Nr 122 poz. 1143 ze zm.), Marszałek Województwa Śląskiego w
drodze postanowienia zaopiniował wnioski złoŜone przez podmioty ubiegające się o
przyznanie statusu centrum integracji społecznej.
Zarząd Województwa Śląskiego zawarł porozumienia z 2 podmiotami w sprawie
przyznania dotacji na pierwsze wyposaŜenie utworzonych przez nie centrów integracji
społecznej. W ramach centrów realizowane były zadania z zakresu reintegracji społecznej
i zawodowej. Uczestnikami centrów było 28 osób długotrwale bezrobotnych, w kilku
przypadkach uzaleŜnionych do alkoholu po odbyciu terapii w zakładzie lecznictwa
odwykowego. Na realizację powyŜszego zadania wydatkowano kwotę 80 000, 00 zł.
134
w 2005 roku
Prace nad opracowaniem wojewódzkiej strategii polityki społecznej.
W roku 2005 kontynuowano prace nad opracowaniem wojewódzkiej strategii
polityki społecznej będącej integralną częścią „Strategii Rozwoju Województwa
Śląskiego na lata 2000 – 2020” obejmującej w szczególności programy: profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych, przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu,
wyrównywania szans osób niepełnosprawnych, pomocy społecznej, współpracy z
organizacjami pozarządowymi.
W roku 2005 Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej zorganizował cykliczne
spotkania robocze Komitetu ds. Wojewódzkiej Strategii Polityki Społecznej oraz
szesnaście spotkań warsztatowych zespołów zadaniowych, w tym 4 spotkania zespołu
zadaniowego ds. profilaktyki i rozwiązywania problemów uzaleŜnień. Prace Komitetu i
zespołów zadaniowych skoncentrowane były na wskazaniu i zdiagnozowaniu kluczowych
problemów społecznych województwa śląskiego. W pracach zespołu zadaniowego ds.
profilaktyki i rozwiązywania problemów uzaleŜnień aktywnie uczestniczyło 14 osób w
tym m. in. przedstawiciele administracji rządowej oraz samorządowej szczebla
wojewódzkiego, środowisk akademickich, jednostek organizacyjnych pomocy społecznej,
lecznictwa odwykowego, organizacji pozarządowych.
W toku prac nad wojewódzką strategią polityki społecznej w Regionalnym
Ośrodku Polityki Społecznej zredagowano następujące dokumenty:
– Roboczą wersję kompleksowej diagnozy sytuacji społecznej w województwie śląskim
uwzględniającą raporty diagnostyczne przygotowane w trakcie prac zespołów
zadaniowych oraz wyniki badań z obszaru polityki społecznej.
– Projekt Wojewódzkiej Strategii Polityki Społecznej obejmującej: obszary priorytetowe,
cel generalny (misja) oraz cele strategiczne i kierunki działań. Za jeden z głównych
celów strategicznych uznano wspieranie działań na rzecz profilaktyki i rozwiązywania
– Projekt Systemu Ewaluacji Monitorującej Efektywność Wojewódzkiej Strategii
Polityki Społecznej Województwa Śląskiego (SEMES).
Prace nad wojewódzką strategią polityki społecznej stały się inspiracją do wydania
publikacji prezentującej wnioski stanowiące efekt prac Komitetu ds. Wojewódzkiej
Strategii Polityki Społecznej i zespołów zadaniowych oraz poglądy autorów
reprezentujących szerokie spektrum środowisk na temat metod przeciwdziałania
wykluczeniu społecznemu.
Praca zbiorowa pt.: „Zapobieganie wykluczeniu społecznemu” przygotowana pod
redakcją naukową prof. Lucyny Frąckiewicz została wydana wspólnie przez Regionalny
Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego i Akademię Ekonomiczną w
Katowicach. Autorzy artykułów wiele uwagi poświęcili konsekwencjom bezrobocia,
zagadnieniom przemian demograficznych i rodzinnych, uzaleŜnieniom, wykluczeniu
społecznemu osób niepełnosprawnych i starszych, sytuacji mieszkaniowej, zagadnieniom
związanym z zapewnieniem poczucia bezpieczeństwa i przygotowania pracowników
słuŜb społecznych podejmujących coraz trudniejsze zadania w obszarze pomocy
społecznej.
13. Informacje na temat wydanych zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi.
W 2005 roku zostało wydanych 217 zezwoleń na obrót hurtowy napojami
alkoholowymi o zawartości alkoholu do 18%, w tym 114 zezwoleń na obrót hurtowy
napojami alkoholowymi o zawartości alkoholu do 4, 5% oraz 103 zezwolenia na obrót
hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości alkoholu od 4, 5% do 18% .
Środki finansowe uzyskane za wydanie w/w zezwoleń wyniosły 4 555 455, 00 zł.
135
w 2005 roku
Zgodnie z przepisem art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wójtowie,
burmistrzowie i prezydenci 167 gmin (w tym 19 miast na prawach powiatu)
podlegających nadzorowi Wojewody Śląskiego przedłoŜyli organowi nadzoru 241 uchwał
rad gmin, podjętych w 2005 roku na podstawie przepisów ustawy o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 z późn.
zm.). W tej liczbie rady gmin podjęły:
– 201 uchwał w sprawie przyjęcia bądź zmiany gminnych programów profilaktyki i
gmin (miast);
– uchwał w sprawie zasad usytuowania punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych na
terenie gmin (miast);
– 2 uchwały w sprawie wprowadzenia zakazów sprzedaŜy, podawania, spoŜywania oraz
wnoszenia napojów alkoholowych;
– innych uchwał związanych z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi.
W 2005 roku organ nadzoru stwierdził niewaŜność 7 z przedłoŜonych mu uchwał,
podjętych na podstawie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi. Do naruszeń prawa, będących przyczyną stwierdzenia niewaŜności
uchwały w całości lub części moŜna zaliczyć:
– pomijanie w gminnych programach profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych zasad wynagradzania członków gminnej komisji rozwiązywania
problemów alkoholowych, do czego obliguje rady gmin przepis art. 41 ust. 5 ustawy;
– pozbawianie członków gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych
wynagrodzenia, co stoi w sprzeczności z art. 41 ust. 5 ustawy. Najczęściej dotyczyło
to członków komisji będących pracownikami samorządowymi. Rady gmin, mimo Ŝe
nie są pracodawcami tych osób decydowały, Ŝe członkowie gminnych komisji
rozwiązywania problemów alkoholowych nie otrzymają wynagrodzenia za udział w
posiedzeniach komisji odbywających się w godzinach pracy tychŜe osób. (Brak
kompetencji rad gmin w tej materii potwierdził NSA w wyroku z dnia 6 lutego 2002
roku, sygn. akt II SA Ka/3230/01);
– zapisy, które uzalezniają wydanie zezwolenia na usytuowanie miejsc sprzedaŜy lub
podawania alkoholu od zgody wskazanych w uchwale podmiotów.
Wykaz uniewaŜnionych w 2005 roku uchwał rad gmin z wyszczególnieniem
przepisów, których naruszenie stało się podstawą rozstrzygnięć nadzorczych:
– uchwała Rady Miasta Imielin, jako sprzeczna z art. 41 ust. 5 ustawy o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz z art. 13 ustawy z dnia 20 lipca
2000 roku o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606 z późn. zm.),
– uchwała Rady Gminy Lipowa w części, jako sprzeczna z art. 41 ust. 5 ustawy o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,
– uchwała Rady Gminy Istebna w części, jako sprzeczna z art. 41 ust. 5 ustawy o
– uchwała Rady Miejskiej w Wilamowicach w części, jako sprzeczna z art. 41 ust. 5
ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,
– uchwała Rady Gminy Szczyrk w części, jako sprzeczna z art. 41 ust. 5 ustawy o
136
w 2005 roku
– uchwała Rady Gminy Brenna w części, jako sprzeczna z art. 41 ust. 5 oraz art. 18
ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
– uchwała Rady Gminy Bojszowy, jako sprzeczna z art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
W ramach Programu Współpracy Wojewody Śląskiego z Organizacjami
Pozarządowymi w Zakresie Pomocy Społecznej, Wojewoda Śląski przekazał w 2005 roku
środki finansowe organizacjom pozarządowym, podejmującym działania w zakresie
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowch.
Wśród dofinansowanych podmiotów znalazły się następujące organizacje:
– Stowarzyszenie Klub Abstynentów „Nadzieja”, ul. Grunwaldzka 48, 42 – 700
Lubliniec – „Przeciwdziałanie marginalizacji społecznej dzieci i młodzieŜy zagroŜonej
przestępczością i uzaleŜnienami, sprawiających znaczne problemy wychowawcze” –
kwota dotacji 7 200, 00 zł;
– Fundacja „Pomoc Dzieciom Śląska”, ul. Ściegiennego 7, 40 – 114 Katowice, –
„Kolonie Socjoterapeutyczne dla Dzieci z rodzin dysfunkcyjnych dotknietych
problemem alkoholowym, połączone z programem rehabilitacji psychospołecznej oraz
profilaktyki zdrowotnej” – kwota dotacji 6 000, 00 zł;
– Stowarzyszenie „Razem Łatwiej”, ul. Mickiewicza 19, 43 – 502 Czechowice –
Dziedzice – „Warsztaty profilaktyczno – terapeutyczne pt. Mam prawo do szacunku i
pomocy – dla dzieci i młodzieŜy z rodzin uzaleŜnionych od alkoholu” – kwota dotacji
2 000, 00 zł;
– Stowarzyszenie Klub Abstynenta „Powrót”, ul. Konstytucji 3 Maja 38, 43 – 190
Mikołów – „Prowadzenie działalności psychospołecznej, psychoedukacyjnej,
rehabilitacyjnej, prozdrowotnej dla osób uzaleŜnionych od alkoholu i innych
substancji psychoaktywnych, oraz udzielanie pomocy osobom współuzaleŜnionym” –
kwota dotacji 4 000, 00 zł.
137
w 2005 roku
1.13. Województwo Świętokrzyskie
Uchwałą Nr X/81/03 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 26 maja 2003 r.
został przyjęty do realizacji „Wojewódzki Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych na lata 2003 – 2005”. Zgodnie z postanowieniami art. 9³ust. 1 ustawy z dnia
26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U.
z 2002r. Nr 147, poz. 1231 z póź. zm./ realizacja zadań samorządu wynikających z w/w
programu moŜe być finansowana z tytułu uzyskanych wpływów za wydanie przez Marszałka
Województwa zezwoleń na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości do
18% alkoholu . W roku 2005 wydane zostały: 43 zezwolenia na obrót hurtowy w kraju
napojami alkoholowymi o zawartości do 4, 5% alkoholu oraz piwem i 46 zezwoleń na obrót
hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości od 4, 5% do 18% z wyjątkiem piwa.
Z tego tytułu do budŜetu Samorządu Województwa w roku 2005 wpłynęła kwota w
wysokości: 1 172 300 zł.
Zadania zapisane w Wojewódzkim Programie Profilaktyki i Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych są spójne z zadaniami wynikającymi z Narodowego Programu
Profilaktyki Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na lata 2000 – 2005:
programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych:
• „Świętokrzyskie Dni Profilaktyki – Kielce 2005”
Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego dołączył do grona
współorganizatorów „Świętokrzyskich Dni Profilaktyki – Kielce 2005”, które odbyły się
w dniach 14 – 22 maj br. Był to cykl sesji naukowych, warsztatów oraz imprez kulturalno
– naukowych poświęconych szeroko pojętej pomocy rodzinie znajdującej się w sytuacjach
kryzysowych. W ramach obchodów „Świętokrzyskich Dni Profilaktyki” w dniach 16 – 17
maja 2005r. odbyła się międzynarodowa Konferencja Naukowa p/n „Pedagogika
społeczna w słuŜbie rodzinie”. W skład komitetu organizacyjnego „Świętokrzyskich Dni
Profilaktyki” weszli przedstawiciele: Urzędu Marszałkowskiego Województwa
Świętokrzyskiego, Świętokrzyskiego Urzędu Wojewódzkiego, Akademii Świętokrzyskiej,
Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Kielcach,
Świętokrzyskiego Centrum Profilaktyki i Edukacji w Kielcach oraz przedstawiciele
instytucji, którym bliski jest problem przemocy i uzaleŜnień. Patronat nad imprezą objęli:
Marszałek Województwa Świętokrzyskiego, Wojewoda Świętokrzyski Biskup Kielecki,
Prezydent Miasta Kielc i Rektor Akademii Świętokrzyskiej. Podsumowaniem obchodów
Świętokrzyskich Dni Profilaktyki był Rodzinny Festyn Profilaktyczny zorganizowany
przez Departament Zdrowia i Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego
Województwa Świętokrzyskiego. Festyn odbył się w Parku Miejskim w Kielcach w dniu
22 maja 2005r. Podczas festynu moŜna było zapoznać się z ofertą instytucji
zaangaŜowanych w działania pomocowe i profilaktyczne działające na terenie
województwa, zorganizowano wiele atrakcyjnych konkursów plastycznych,
zręcznościowych, występów młodzieŜowych zespołów muzycznych i tanecznych m.in.
zespołu tanecznego „Małe Kielczanki”. Zwycięscy konkursów zostali nagrodzeni
praktycznymi prezentami m.in. ufundowano sprzęt gospodarstwa domowego, sprzęt
sportowy. Nagrody zostały zakupione ze środków budŜetu samorządu województwa.
Festyn był równieŜ okazją do zaprezentowania form spędzania wolnego czasu bez
alkoholu i narkotyków. Na ten cel samorząd województwa przeznaczył kwotę w
wysokości: 15 500 zł.
alkoholowych:
138
w 2005 roku
• W dniu 9 listopada 2005 r. odbyła się konferencja adresowana do osób, które na co
dzień pomagają rodzinom przeŜywającym róŜnego rodzaju kryzysy głównie do:
przewodniczących gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych,
pracowników socjalnych i przedstawicieli Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie z
terenu Województwa Świętokrzyskiego. W konferencji uczestniczyli równieŜ
Kuratorzy Sądu Okręgowego i Sądu Rodzinnego w Kielcach oraz przedstawiciel
Zespołu Kuratorskiej SłuŜby Sądowej przy Sądzie Rejonowym we Włoszczowie.
Tematem wiodącym konferencji była wymiana doświadczeń z zakresu
przeciwdziałania przemocy w rodzinie i stosowanie procedury Niebieskie Karty oraz
współpraca słuŜb i instytucji w kierunku przeciwdziałania uzaleŜnieniom.
Konferencja odbywała się z udziałem:
– przedstawiciela Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii, który
przybliŜył uczestnikom konferencji rozwiązania systemowe uregulowane nową
ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii,
– członka Rady ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie przy PARPA, który
przedstawił moŜliwości i zasady tworzenia lokalnych systemów wsparcia dla ofiar
przemocy w rodzinie,
– przedstawiciela Komendy Wojewódzkiej Policji w Kielcach, prezentującego
wdraŜanie i stosowanie procedury Niebieskie Karty przez Policję na terenie
województwa świętokrzyskiego,
– Prezesa Świętokrzyskiego Stowarzyszenia Pomocy Ofiarom Przestępstw –
jednocześnie z – cy Komendanta Miejskiego Policji w Kielcach, który
zaprezentował działalność Stowarzyszenia .
Podczas konferencji odbyła się teŜ prezentacja kierunków działań w zakresie
profilaktyki podejmowanych przez tzw. „gminy wiodące” (tj. Busko Zdrój,
Starachowice, OŜarów, Strawczyn i Zagnańsk). Przedstawione zostały równieŜ
działania podejmowane przez Samorząd Województwa Świętokrzyskiego w 2005 r. w
zakresie profilaktyki.
z 31 grudnia 1999 . w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, zasad
funkcjonowania i rodzajów zakładów lecznictwa odwykowego(...) (Dz.U. Nr 3/2000
poz. 44):
• Wojewódzki Ośrodek Terapii UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia w Kielcach został
utworzony w roku 2001 przy Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu dla Nerwowo i
psychicznie Chorych w Morawicy. Aktualnie w skład WOTUW Kielce wchodzi
Przychodnia Terapii UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia i Dzienny Oddział Terapii
UzaleŜnienia od Alkoholu.
• Dofinansowanie lecznictwa odwykowego w tym udzielono dotacji dla:
– Wojewódzkiego Specjalistycznego Zespołu Opieki Neuropsychiatrycznej w
Kielcach na przeprowadzenie maratonów dla dorosłych dzieci alkoholików, które
ukończyły terapię własnego uzaleŜnienia, treningów asertywnych zachowań
współuzaleŜnionych, treningów asertywnych zachowań abstynenckich,
przeprowadzenia warsztatów dla osób współuzaleŜnionych, przeprowadzenie
maratonów dla uzaleŜnionych sprawców przemocy domowej oraz
przeprowadzenie szkoleń dla osób pracujących w punktach konsultacyjnych.
Wymienione działania nie były finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia i
były skierowane do pacjentów Ośrodka Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu i
WspółuzaleŜnienia w Kielcach ul. Grunwaldzka będącego w strukturach
139
w 2005 roku
Wojewódzkiego Specjalistycznego Zespołu Opieki Neuropsychiatrycznej. Na ten
cel samorząd województwa przeznaczył kwotę w wysokości: 17 448 zł.
– Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Morawicy na
realizację działań terapeutycznych dla pacjentów oddziałów odwykowych i
przychodni oraz podnoszenie kwalifikacji przez pracowników lecznictwa
odwykowego. Dzięki udzielonej dotacji pacjenci 4 oddziałów odwykowych mieli
moŜliwość skorzystania z dodatkowych treningów terapeutycznych (trening
asertywnych zachowań abstynenckich, trening radzenia sobie ze złością, trening
zapobiegania nawrotom picia) nie finansowanych przez NFZ, a które w znacznym
stopniu wpływają na skuteczność lecznictwa odwykowego. W ramach przyznanej
dotacji 4 pracowników oddziałów odwykowych wzięło udział w Studium Pomocy
Psychologicznej, 11 pracowników uczestniczyło w Letniej Szkole Instytutu
Psychologii Zdrowia, 2 pracowników uczestniczyło w sesjach uzupełniających
Studium Terapii UzaleŜnień, zorganizowano dwa szkolenia w zakresie
przedłuŜenia waŜności certyfikatów dla pracowników lecznictwa odwykowego z
terenu województwa, W tym szkoleniu wzięło udział 30 osób. Na realizacje
powyŜszych zadań z budŜetu samorządu województwa udzielono dotacji w
wysokości 57 977, 2 zł.
• W roku 2005 nie udzielono wsparcia finansowego na realizację programów dla osób
uzaleŜnionych od alkoholu przebywających w zakładach karnych.
• W roku 2004 Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego dołączył do
grona współorganizatorów konferencji, której tematem było szeroko rozumiane
uzaleŜnienie od środków zmieniających świadomość człowieka.
• Konferencja odbyła się w dniu 22 kwietnia 2004 r. z inicjatywy Aresztu Śledczego w
Kielcach oraz Stowarzyszenia na Rzecz Aktywności Społecznej i Przeciwdziałania
Patologiom „KONAR. Organizatorzy przedstawili rolę alkoholu w etiologii
narkomanii. W spotkaniu wzięli udział: Pełnomocnik Wojewody Świętokrzyskiego do
Spraw Rodziny i UzaleŜnień oraz przedstawiciele instytucji kieleckich min. Sądu
Okręgowego, Akademii Świętokrzyskiej, „Caritas” Diecezji Kieleckiej” oraz
przedstawiciele Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii w Warszawie,
Centralnego Zarządu SłuŜby Więziennej, Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii
Medycznej w Warszawie.
Konferencja adresowana była do przedstawicieli struktur samorządowych
województwa świętokrzyskiego, pracowników oświaty, słuŜb medycznych,
organizacji pozarządowych a takŜe studentów kieleckich uczelni.
rodzinnych:
• Zadanie to realizowano w roku 2003. W ramach projektu pn. „Szkolenie lekarzy
wiejskich i lekarzy rodzinnych w zakresie diagnozowania oraz podejmowania
interwencji wobec pacjentów naduŜywających alkoholu” przeszkolono 60 osób
rekrutujących się z medycznych grup zawodowych /lekarze i pielęgniarki/
zatrudnionych w POZ. Szkolenie zostało przeprowadzone zgodnie z programem
opracowanym przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Do realizacji w/w zadania został zaangaŜowany Wojewódzki Ośrodek Terapii
UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia w Kielcach.
140
w 2005 roku
środowisku szkolnym i rodzinnym oraz w grupach podwyŜszonego ryzyka
Od 2004 r. Samorząd Województwa przy współpracy z Wojewódzkiego Ośrodka
Medycyny Pracy w Kielcach realizuje Świętokrzyski Program Antyalkoholowy w
Środowisku Pracy pn. Pomyślny Początek. Głównym celem działań tego programu jest
wczesna reakcja i interwencja na pierwsze symptomy alkoholizmu wśród pracowników.
Spotkania z pracodawcami odbywające się w ramach programu dotyczyłą idei, załoŜeń,
strategii wdraŜania i korzyści dla pracodawców i pracowników wynikających z podjęcia
„Świętokrzyskiego Programu Antyalkoholowego w Środowisku Pracy”. Program
Antyalkoholowy realizowany jest według opracowanej szczegółowej strategii wdraŜania
programu. W ramach tej strategii przeprowadzane są spotkania z pracodawcami,
warsztaty edukacyjne z pracownikami, szkolenia osób kluczowych na rzecz programu.
Jest on prezentowany na szkoleniach i konferencjach na szczeblu krajowym i
regionalnym. Został przedstawiony m. in. na:
• X Krajowym Zjeździe Naukowym Polskiego Towarzystwa Medycyny Pracy w Łodzi
• Sympozjum nt. „Partnerstwo i współdziałanie na rzecz zdrowia w środowisku” –
zainaugurowanie działalności Świętokrzyskiego Centrum Promocji Zdrowia w
Środowisku
• Szkoleniu dla pracodawców: „Promocja zdrowia w miejscu pracy”.
Opracowany program został zaprezentowany pracodawcom 12 zakładów pracy:
Obecnie Świętokrzyskim Programem Antyalkoholowym w Środowisku Pracy
zainteresowane są cztery zakłady pracy. Dwa z nich podpisały porozumienie dotyczące
współpracy w realizacji programu. Zaznaczyć naleŜy, Ŝe jest to jedyny program
antyalkoholowy w środowisku pracy na terenie naszego kraju.
• Przy wojewodzie świętokrzyskim funkcjonuje Zespół ds. rodziny i przeciwdziałania
uzaleŜnieniom. W jego skład wchodzi pełnomocnik wojewody ds. rodziny i
uzaleŜnień, przedstawiciel Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej, Policji, Caritas
Diecezji Kieleckiej, Stowarzyszenia „Nadzieja Rodzinie”, Stowarzyszenia Inicjatyw
Społecznych „Wariant”, Akademii Świętokrzyskiej, Świętokrzyskiego Centrum
Profilaktyki i Edukacji w Kielcach, Wojewódzkiego Ośrodka Terapii UzaleŜnienia i
WspółuzaleŜnienia od Alkoholu Świętokrzyskiego Centrum Profilaktyki i Edukacji w
Kielcach, Kuratorium Oświaty, Komendy Wojewódzkiej i Miejskiej Policji w
Kielcach i inne.
Współpraca w ramach zespołu polega na wzajemnym informowaniu o bieŜącej
działalności, wyznaczaniu kierunków przedsięwziąć, organizowaniu konferencji itp.
Od roku 2003 w tradycje zespołu wpisały się tzw. „Świętokrzyskie Dni Profilaktyki”
o których mowa w pkt. 1.
W dniu 9 listopada 2005 r. odbyła się konferencja adresowana do: przewodniczących
gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, pracowników
socjalnych i przedstawicieli Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie z terenu
Województwa Świętokrzyskiego. W konferencji uczestniczyli równieŜ Kuratorzy
Sądu Okręgowego i Sądu Rodzinnego w Kielcach oraz przedstawiciel Zespołu
Kuratorskiej SłuŜby Sądowej przy Sądzie Rejonowym we Włoszczowie.
Tematem wiodącym konferencji była wymiana doświadczeń z zakresu
przeciwdziałania przemocy w rodzinie i stosowanie procedury Niebieskie Karty oraz
współpraca słuŜb i instytucji w kierunku przeciwdziałania przemocy i uzaleŜnieniom.
141
w 2005 roku
Uczestnicy narady otrzymali ksiąŜkę Pt” przewodnik do procedury interwencji wobec
przemocy w rodzinie” i plakat „Niebieskie Karty”. Koszty konferencji i materiałów
zostały pokryte z budŜetu samorządu województwa.
W roku 2005 zostały przeprowadzone warsztaty w zakresie problemów
alkoholowych i narkomanii adresowane do policjantów i nauczycieli. Zakres szkolenia
został dostosowany do potrzeb grupy. Efektem przeprowadzenia tych zajęć w było
przeszkolenie w tematyce uzaleŜnień 40 policjantów (pracowników słuŜb prewencyjnych)
i 73 nauczycieli z terenu województwa (Jędrzejów, Pińczów, Morawica, Pierzchnica).
Przebieg warsztatów oraz informacje uzyskane od uczestników potwierdziły zasadność
docierania do w/w grup zawodowych w problematyce uzaleŜnień.
9. Monitorowanie stanu problemów alkoholowych na terenie całego województwa i
wybranych gminach:
• Zostały rozesłane i zebrane sprawozdania z działań podjętych przez samorządy
gminne z terenu województwa w 2005 r. w ramach realizacji ustawy o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Materiał ten zostanie przesłany do
PARPA celem opracowania krajowego sprawozdania z realizacji w/w ustawy.
• W miesiącu listopadzie i grudniu 2005 r. na zlecenie Zarządu Województwa
Świętokrzyskiego zostały przeprowadzone badania ankietowe w kierunku
zdiagnozowania wzorów konsumpcji napojów alkoholowych oraz postaw i
zachowań mieszkańców województwa świętokrzyskiego wobec alkoholu i
problemów alkoholowych. Realizatorem badań była Pracownia Badań Społecznych
w Sopocie. Badanie zostało przeprowadzone na reprezentatywnej 500 – osobowej
próbie dorosłych mieszkańców województwa świętokrzyskiego. Diagnoza problemów
związanych ze spoŜywaniem alkoholu ma istotne znaczenie dla kreowania kierunków
działań samorządu w zakresie profilaktyki oraz w kontekście ubiegania się samorządu
województwa o środki finansowe z funduszy europejskich.
Przedstawione wyniki wykazują, iŜ najwaŜniejszym problemem społecznym,
zdaniem mieszkańców województwa świętokrzyskiego jest:
– bezrobocie (84% respondentów uznaje to za problem bardzo waŜny),
– przemoc i agresja na ulicach (63% wskazań),
– alkoholizm oraz picie [alkoholu] przez młodzieŜ (po 60% wskazań),
– spadek stopy Ŝyciowej (58%),
– przemoc w rodzinie (56%).
Diagnoza problemów związanych ze spoŜywaniem alkoholu ma istotne znaczenie dla
kreowania właściwych kierunków działań samorządu w zakresie profilaktyki i w
kontekście ubiegania się województwa o środki finansowe z funduszy europejskich,
m.in. w ramach norweskiego mechanizmu finansowego, którego waŜnym elementem
jest monitorowanie efektów prowadzonych działań i osiągniętych (po kilku latach)
skutków.
• W grudniu 2005 r. w Regionalnym Ośrodku Polityki Społecznej został opracowany
aktualny raport o stanie zasobów w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych
i przeciwdziałania przemocy w rodzinie na terenie województwa świętokrzyskiego. Z
opracowanego materiału wynika, iŜ na terenie naszego województwa funkcjonują
ogółem 82 grupy samopomocowe, 105 punktów konsultacyjnych spełniających przede
wszystkim rolę informacyjną dla poszukujących wsparcia i 19 telefonów zaufania.
142
w 2005 roku
Ilości poszczególnych placówek na terenie powiatów obrazuje poniŜsza tabela.
Ilość punktów
Ilość grup
Ilość Telefonów
LP Powiat
konsultacyjnych samopomocowych
Zaufania
9
2
1
1
Busko Zdrój
6
6
1
2
Jędrzejów
5
7
4
3
Kielce – Grodzki
31
19
4
4
Kielecki
4
1
2
5
Kazimierza Wielka
4
6
1
6
Końskie
8
7
1
7
Opatów
4
4
1
8
Ostrowiec
3
3
1
9
Pińczów
6
3
1
10 Sandomierz
6
9
––––
11 SkarŜysko
10
4
––––
12 Starachowice
7
6
2
13 Staszów
2
5
––––
14 Włoszczowa
15 Razem
105
82
19
Największe skupienie placówek obserwuje się w powiecie Kieleckim. Jest to
jednocześnie największy powiat w województwie świętokrzyskim, w skład którego
wchodzi 19 gmin. Deficyty pod względem ilości placówek wykazuje powiat
włoszczowski, pińczowski i kazimierski. Zdecydowanie mało praktykowaną formą
udzielania pomocy są Telefony Zaufania zaś najbardziej praktykowaną formą – Punkty
Konsultacyjne.
wzajemnej pomocy:
W trybie konkursu ofert Samorząd Województwa zlecił podmiotom nie
zaliczanym do sektora finansów publicznych realizację zadań wynikających z
Wojewódzkiego Programu Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi na rok 2005 w
zakresie ochrony zdrowia. Główne działania programu to: rozwój lokalnych systemów
wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie, programy interwencyjno – korekcyjne dla
sprawców przemocy w rodzinie, programy pomocy psychologicznej i socjoterapeutycznej
dla dzieci z rodzin alkoholowych oraz grup zwiększonego ryzyka społecznego w tym dla
rodzin osób uzaleŜnionych, programy profilaktyczno – edukacyjne w kierunku
zmniejszania ilości wypadków oraz strat ekonomicznych spowodowanych nietrzeźwością
w miejscu pracy, zorganizowanie kampanii edukacyjnych na temat zapobiegania i
rozwiązywania problemów uzaleŜnień. W ramach konkursu wpłynęło 21 wniosków.
Podpisano 11 umów z organizacjami pozarządowymi na realizację w/w zadań. Środki
finansowe w wysokości 40 000zł. zostały przeznaczone na realizację 11 projektów.
Dofinansowano:
• program interwencyjno – korekcyjny dla sprawców przemocy w rodzinie realizowany
przez Caritas Diecezji Kieleckiej w Centrum Interwencji Kryzysowej w Kielcach. W
programie uczestniczyło 13 osób w wieku od 23 – 54 lat, które stosowały przemoc w
rodzinie.
• program interwencyjno korekcyjny dla sprawców przemocy w rodzinie realizowany
przez Stowarzyszenie „Przystań” w Starachowicach. W ramach programu prowadzono
następujące działania: dyŜury interwencyjne, zajęcia psychoedukacyjne dla ofiar
przemocy pn.”radzenie sobie z przemocą”, prowadzono grupę pracy nad urazem,
143
w 2005 roku
grupę „jak Ŝyć – wydobywanie zasobów własnych”, grupę „jak być dobrym rodzicem”,
grupę dla młodzieŜy z rodzin problemowych „Chcę inaczej”. W okresie
sprawozdawczym udzielono 385 porad, z grup skorzystało 86 kobiet, z miejsc
hostellowych 7 kobiet i 10 dzieci, w grupie młodzieŜowej wzięło udział 12 osób, 31
osób skorzystało z pomocy dla sprawców.
• Prowadzenie punktu konsultacyjnego dla ofiar przemocy w Schronisku dla kobiet
prowadzone przez PCK. Punkt konsultacyjny świadczył pomoc przede wszystkim dla
kobiet trafiających do Schroniska.
• Prowadzenie punktu interwencji kryzysowej w Ośrodku Pomocy Rodzinie w
Starachowicach. Udzielono 385 porad.
• program pomocy psychologicznej i socjoterapeutycznej realizowany w świetlicy
Wiśniówka prowadzonej przez Caritas Diecezji Kieleckiej. W zajęciach
świetlicowych brało udział 35 dzieci z czego codziennie korzystała stała grupa 15
dzieci. W terapii dla rodzin osób uzaleŜnionych brało udział 7 rodzin.
• Warsztaty socjoterapeutyczne w plenerze dla dzieci i młodzieŜy niepełnosprawnej z
rodzin dysfunkcyjnych. W warsztatach wzięło udział 79 osób.
• Zajęcia psychologiczne i socjoterapeutyczne w świetlicy środowiskowej w Kielcach
przy ul. Helenówek 4. W zajęciach świetlicowych uczestniczyło ok. 120 osób.
• Udzielanie bezpłatnych porad prawnych oraz pomocy socjoterapeutycznej dla
sprawców przemocy. Program ten realizowany był przez Stowarzyszenie na Rzecz
Osób Bezrobotnych w Ostrowcu Św. . Udzielono 70 porad prawnych i 20 osobom
udzielono pomocy socjoterapeutycznej.
• Warsztaty profilaktyczno integracyjne dla uczniów pierwszych klas Gimnazjum
Integracyjnego Nr 4 w Kielcach. W warsztatach wzięło udział 100 uczniów oraz 12
osób kadry, w tym rodzice dzieci niepełnosprawnych.
• Akcję profilaktyczną podczas konferencji w amfiteatrze na terenie Ośrodka
Harcerskiego w Sieli . Celem tego przedsięwzięcia było zagospodarowanie wolnego
czasu i pokazanie form jego spędzania bez nałogów i uŜywek, propagowanie
zdrowego stylu Ŝycia. W akcji wzięło udział 250 osób.,
• Konferencję na temat „alkohol w miejscu pracy” Celem konferencji było ukazanie
pracodawcom i pracownikom skutków spoŜywania i tolerowania spoŜywania alkoholu
w miejscu pracy. Zaprezentowany został takŜe aspekt wypadku przy pracy
spowodowany alkoholu. W konferencji wzięło udział 45 osób – pracodawców i
pracowników z terenu powiatu ostrowieckiego.
gospodarczą /podejmowanie interwencji wobec przypadków naruszenia zakazu
zezwolenia, prowadzenia reklamy napojów alkoholowych):
• Samorząd Województwa Świętokrzyskiego przyłączył do grona realizatorów
ogólnopolskiej kampanii „Alkohol – nieletnim dostęp wzbroniony!”, która została
zainspirowana przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
w Warszawie. Głównym celem kampanii było zmniejszenie rozmiaru zjawiska
sprzedaŜy alkoholu nieletnim. WaŜnym elementem działań w ramach kampanii była
powszechność podejmowanych kontroli punktów sprzedaŜy oraz profesjonalne
przygotowanie gminnych zespołów zaangaŜowanych w ten rodzaj działań. Na terenie
województwa Świętokrzyskiego w działaniach kampanijne zaangaŜowało się 14 gmin
i dwie organizacje pozarządowe.
• W roku 2005 zwizytowano dwóch przedsiębiorców, ubiegających się o wydanie
zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu.
144
w 2005 roku
Wizytacja została przeprowadzona przed wydaniem stosownych zezwoleń. Wizytacje
nie wykazały nieprawidłowości. W roku 2006 przyjęto załoŜenie, iŜ na miarę
moŜliwości będą prowadzone sukcesywne wizytacje w w/w zakresie.
Problemów alkoholowych, o których nie wspomina Narodowy Program Profilaktyki
Z budŜetu samorządu województwa zostały udzielone dotacje dla Centrów
Integracji Społecznej. Celem tych jednostek jest reintegracja zawodowa i społeczna osób
wykluczonych społecznie, które ze względu na swoją sytuację Ŝyciową nie są w stanie
własnym staraniem zaspokoić swoich podstawowych potrzeb Ŝyciowych i znajdują się w
sytuacji powodującej ubóstwo. Działania CIS skierowane są m.in. do bezdomnych
realizujących indywidualny program wychodzenia z bezdomności, uzaleŜnionych od
alkoholu po ukończonym leczeniu w placówce lecznictwa odwykowego, chorych
psychicznie, bezrobotnych pozostających bez pracy co najmniej 24 m – ce, zwalnianych z
zakładów karnych mających trudności w integracji ze środowiskiem, uchodźców
realizujących indywidualny program integracji. Dotacja została przeznaczona na pierwsze
wyposaŜenie dwóch CIS, które zostały utworzone przez jednostki samorządu
terytorialnego (gmina Staszów, Gmina Ostrowiec Świętokrzyski). Wysokość dotacji: 100
000 zł.
Koszty realizacji zadań wynikających z „Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych” w roku 2005 wydatkowano kwotę w
wysokości 275 189 zł. w tym min:
• kwotę 40 000 zł. przekazano dla organizacji pozarządowych,
• kwotę 75 425 zł. przekazano dla samodzielnych publicznych zakładów opieki
zdrowotnej,
• kwotę 100 000 zł. przeznaczono na dofinansowanie pierwszego wyposaŜenia Centrum
Integracji Społecznej utworzonego przez jednostki samorządu terytorialnego,
• kwotę 15 500 na pokrycie kosztów min. zorganizowania rodzinnego festynu
profilaktycznego,
• kwotę 29 273, 9 na pokrycie kosztów przeprowadzenie badań w zakresie konsumpcji
alkoholu,
• kwotę 5 220 zł. na druk materiałów informacyjnych do Świętokrzyskiego Programu
Antyalkoholowego w Środowisku Pracy,
• kwotę 4 980 zł na pokrycie kosztów udziału 2 osób w szkoleniu pt. „Polityka Socjalna
w Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem terapii osób uzaleŜnionych od
alkoholu i narkotyków z tzw. podwójnym rozpoznaniem, na przykładach działalności
placówek państwowych, komunalnych i prywatnych w RFN i Królestwie
Niderlandów”. Szkolenie odbyło się w Bochold (Niemcy) i Amsterdamie (Holandia)
w dniach 27 luty – 5 marzec 2005R.
Analizując
zakres
zrealizowanych
przez
Samorząd
Województwa
Świętokrzyskiego zadań w ramach „Narodowego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych na lata 2000 – 2005” naleŜy zauwaŜyć, iŜ umoŜliwił on m.in:
• modernizację lecznictwa odwykowego – w województwie świętokrzyskim została
poszerzona baza lecznictwa odwykowego – utworzono 50 łóŜkowy oddział
odwykowy dla męŜczyzn,
• utworzenie Wojewódzkiego Ośrodka Terapii UzaleŜnienia i WspółuzaleŜnienia od
Alkoholu, który pełni funkcję koordynacyjną Placówek Lecznictwa Odwykowego w
województwie,
• budowanie koalicji na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
145
w 2005 roku
Wydaje się zasadne by planowane regulacje prawno – legislacyjne dotyczyły
zagadnień w sferze sprawozdawczości samorządów gminnych z realizacji
przedmiotowej ustawy, samodzielnego wyodrębnienia WOTUW, podwyŜszenia
odpowiedzialności sprzedawców za sprzedaŜ alkoholu nieletnim oraz doprecyzowanie
zakresu przeprowadzania kontroli u przedsiębiorców posiadających aktualne
zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18 % alkoholu.
13. Informacja o działaniach podjętych przez Urząd Wojewódzki
Rady Gmin w 2005 roku podjęły następujące uchwały związane z ustawą o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
– uchwały w sprawie przyjęcia gminnych programów profilaktycznych i rozwiązywania
problemów alkoholowych – 102;
– uchwały w sprawie liczby punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych na terenie
miasta (gminy) – 43
– uchwały w sprawie zasad usytuowania tych punktów na terenie miasta (gminy) – 28
– uchwały w sprawie wprowadzenia zakazów sprzedaŜy, podawania lub spoŜywania
oraz wnoszenia napojów alkoholowych – 0
– wszystkie inne uchwały związane z ustawą – 10
– uchwały uchylone przez Wojewodę – 0
Inne działania podejmowane na rzecz profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych były realizowane poprzez:
– kontynuację utworzonego przy Wojewodzie Świętokrzyskim Zespołu ds. Rodziny
i Przeciwdziałania UzaleŜnieniom, który jako forma społecznego dialogu zajmuje się
wypełnianiem pustych miejsc w systemie pomocy uzaleŜnionym na terenie
województwa świętokrzyskiego,
– organizację kolejnej edycji Międzynarodowych Świętokrzyskich Dni Profilaktyki,
w których udział wzięli wybitni specjaliści zajmujący się tematyką uzaleŜnień,
zarówno
z kraju, jak i zagranicy,
– wręczenie Nagrody Wojewody Świętokrzyskiego „ Czyste Serce”, która jako
motywacja dla organizacji pozarządowych, osób fizycznych i instytucji, juŜ po raz
kolejny była przekazana na ręce niosących pomoc dzieciom i młodzieŜy uzaleŜnionej
– ścisłą współpracę z Urzędem Marszałkowskim i Urzędem Miasta oraz szeregiem
instytucji pozarządowych w zakresie wynikającym z powierzonych Pełnomocnikowi
zadań.
146
w 2005 roku
1.14. Województwo Warmińsko – Mazurskie
• Wyrównywanie szans dzieci i młodzieŜy w Województwie Warmińsko – Mazurskim
jest waŜnym elementem przeciwdziałania patologiom społecznym. W celu tworzenia
dzieciom w wieku szkolnym warunków oraz moŜliwości wyrównywania szans w
dalszym procesie edukacji i startu Ŝyciowego oraz udzielania pomocy w sytuacjach
kryzysowych Samorząd Województwa postawił wesprzeć finansowo działania
samorządów gminnych. Dzięki przekazanym z budŜetu województwa dotacjom (28
dotacji na ogólną kwotę 632.369 zł) moŜliwe było uruchomienie nowych świetlic
socjoterapeutycznych w 8 gminach: Godkowo, Lubawa, Iłowo – Osada, Lelkowo,
Świętajno, Dobre Miasto, Jonkowo, mieście Olsztyn. W większości przypadków
Samorząd Województwa przekazał środki na prowadzenie tych placówek do końca
czerwca 2006 r. Trzy świetlice: Iłowo – Osada, Lelkowo i Świętajno powstały w
ramach pilotaŜowego Rządowego Programu „Świetlica, Praca i StaŜ – socjoterapia w
środowisku wiejskim”.
• Samorząd w roku 2005 w ramach realizacji zadań Wojewódzkiego Programu
Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych postanowił wesprzeć
finansowo działania samorządów gminnych, polegające na organizacji róŜnorodnych
formy wspierania młodzieŜy. Dzięki dotacjom moŜliwe było uruchomienie nowych
placówek zwanych młodzieŜowymi klubami integracji społecznej, które stały się
jedną z atrakcyjniejszych ofert na rzecz młodzieŜy, która często nie ma perspektyw
Ŝyciowych. Na podstawie stosownych umów przekazane zostały dotacje gminom:
Lubomino, GiŜycko (na uruchomienie 2 MKIS), Lubawa, Łukta, Iława, Dobre Miasto,
Świętajno.
• Realizując zapisy ustawy o zatrudnieniu socjalnym oraz mając na uwadze trudną
sytuację rodzin w regionie Warmii i Mazur Województwie Warmińsko – Mazurskim,
spowodowaną głównie duŜym bezrobociem, zwłaszcza w miejscowościach
popegeerowskich oraz duŜe tendencje do wykluczenia społecznego osób z tych
środowisk, Samorząd Województwa udzielił wsparcia samorządom gminnym
realizującym zadania w zakresie reintegracji społecznej i zawodowej grup osób
szczególnego ryzyka oraz zagroŜonych uzaleŜnieniem od alkoholu i innych substancji
psychoaktywnych. Wsparcie finansowe z budŜetu województwa na utworzenie Klubu
Integracji Społecznej, otrzymały gminy: Biskupiec, Elbląg, Gietrzwałd, Jeziorany,
Lidzbark Warmiński, Kętrzyn, Korsze, Kurzętnik, Piecki, Orzysz, Orneta, Wieliczki,
miastu Mrągowo i Olsztyn.
alkoholowych.
• Realizując to zadanie zorganizowane zostały 2 spotkania z gminnymi
pełnomocnikami/koordynatorami ds. rozwiązywania problemów alkoholowych oraz
przedstawicielami powiatowych centrów pomocy rodzinie. Miały one na celu
tworzenie spójnej polityki profilaktyki i rozwiązywanie problemów alkoholowych na
terenie Województwa Warmińsko – Mazurskiego oraz wspieranie działań
samorządów lokalnych a takŜe usprawnienie działalności innych jednostek
publicznych, stowarzyszeń i fundacji realizujących programy profilaktyki i
147
w 2005 roku
• W dniach 28 – 29 kwietnia 2005 r. odbyła się wojewódzka narada oraz
pełnomocników ds. profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz
dyrektorów powiatowych centrów pomocy rodzinie. Narada miała na celu m.in.:
– wypracowanie szczegółowych zasad współdziałania w ramach realizacji
wojewódzkiego, i gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych,
Państwowej
Agencji
– zaprezentowanie
projektowanych
przedsięwzięć
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Warszawie do współpracy z
samorządem województwa oraz samorządami gmin w roku 2005,
– omówienie stanu lecznictwa odwykowego w Województwie Warmińsko –
Mazurskim ze szczególnym uwzględnieniem działań w kierunku podnoszenia
kwalifikacji pracowników lecznictwa odwykowego,
– specyfika programów terapeutycznych nakierowanych na dzieci i młodzieŜ,
zaprezentowanie metod i technik pracy wychowawcy – profilaktyka,
– przekazanie wiedzy na temat aktywizacji osób z grup ryzyka oraz zagroŜonych
uzaleŜnieniem od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych – tworzenie
centrów i klubów integracji społecznej,
– wymianę dotychczasowych doświadczeń – prezentacja sukcesów i omówienie
problemów wynikających z realizacji gminnych programów profilaktyki i
W spotkaniu wzięło udział 70 osób.
• Drugie spotkanie z przedstawicielami samorządów gminnych i powiatowych miało
miejsce w dniach 7 – 8 października 2005 r. w Ośrodku Wczasowym „ZALESIE”
k/Barczewa, spotkanie miało na celu:
– przekazanie informacji nt. współdziałania Samorządu Województwa z
samorządami lokalnymi, oraz organizacjami pozarządowymi w realizacji zadań
wojewódzkiego i gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych,
– prezentacja nowych rozwiązań: pilotaŜowy program „Świetlica – praca – staŜ,
młodzieŜowe kluby integracji społecznej, kluby integracji społecznej
– zaprezentowanie
projektowanych
przedsięwzięć
Państwowej
Agencji
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Warszawie do współpracy z
samorządem województwa oraz samorządami gmin na najbliŜszy okres,
– zadania w związku z wejściem w Ŝycie nowych rozwiązań prawnych: ustawa o
przeciwdziałaniu przemocy, ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, i innych,
– propozycje partnerstwa w realizacji projektów opracowywanych w ramach:
Norweskiego Mechanizmu Finansowania i innych funduszy strukturalnych,
– omówienie wykorzystywania środków publicznych przez samorządy terytorialne
w świetle doświadczeń regionalnych izb obrachunkowych,
– wymianę doświadczeń oraz przedstawienie pozytywnych przykładów działania w
środowisku lokalnym. W naradzie wzięło udział 67 osób.
alkoholu i członków ich rodzin.
• Wspieranie finansowe funkcjonujących w województwie placówek odwykowych, dla
których Samorząd Województwa Warmińsko – Mazurskiego jest organem
załoŜycielskim, stanowi jedno z istotnych zadań Wojewódzkiego Programu i jest
zgodne z Narodowym Programem Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych na lata 2000 – 2005.
• W roku 2005 r. przekazano dotację w kwocie 150 000 zł Wojewódzkiemu Zespołowi
Lecznictwa Psychiatrycznego w Olsztynie z przeznaczeniem na dokonanie zakupu
148
w 2005 roku
niezbędnego sprzętu i urządzeń do nowych sal terapeutycznych oraz Ośrodka Terapii
UzaleŜnień od Alkoholu.
• Jednocześnie Samodzielny Publiczny Psychiatryczny ZOZ we Fromborku otrzymał z
budŜetu województwa w roku 2005 dotację w kwocie 148 780 zł na realizację zadania
pn. Poprawa jakości świadczonych usług i warunków hotelowych dla osób
hospitalizowanych na Oddziale Terapii UzaleŜnień od Alkoholu we Fromborku.
Inwestycja będzie realizowana do czerwca 2006 roku.
• Zarząd Województwa w 2005 r. podjął takŜe decyzję o przekazaniu dotacji celowej
Szpitalowi Psychiatrycznemu SPZOZ w Węgorzewie w kwocie 435 000 zł na
pokrycie kosztów związanych z realizacją zadań inwestycyjnych i remontowych w
Wojewódzkim Ośrodku Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu i WspółuzaleŜnienia w
GiŜycku. Z uwagi na pojawienie się obiektywnych przeszkód, termin wydatkowania
dotacji został przedłuŜony do czerwca 2006 r.
przebywających zakładach karnych.
• W dniach 28.11.05 i 30.11.05 w Zakładzie Karnym w Barczewie oraz 29.11.05 i
1.12.05 w Oddziale Zamiejscowym w Kikitach ZK w Barczewie przeprowadzone
zostały 2 sesje zajęć psychoedukacyjnych w ramach programu korekcyjnego dla
kierowców, skazanych za spowodowanie wypadku drogowego w stanie nietrzeźwości.
Przedsięwzięcie powyŜsze, na zlecenie Samorządu Województwa zrealizowała
wspólnie z psychologami więziennymi, Dr Ewa Tokarczyk – psycholog transportu,
pracownik Instytutu Transportu Samochodowego w Warszawie. W programie
uczestniczyło łącznie 26 skazanych: 12 osadzonych w Zakładzie Karnym w
Barczewie oraz 14 osadzonych w ZK w Barczewie/Oddział Zamiejscowy w Kikitach.
W trakcie zajęć prowadzonych metodą warsztatową uczestnicy mieli
moŜliwość dokonania weryfikacji własnych opinii i postaw wobec wpływu alkoholu
na prowadzenie pojazdu. Program został pozytywnie przyjęty przez skazanych, którzy
wykazali duŜą aktywność i zaangaŜowanie podczas zajęć.
pracowników słuŜby zdrowia w zakresie jej stosowania
w praktyce lekarzy rodzinnych.
• W roku 2005 nie realizowano zadań w tym zakresie.
– Szkolenie w zakresie diagnozowania oraz podejmowania interwencji wobec
pacjentów naduŜywających alkoholu lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej
zrealizowane było w roku 2004. W szkoleniu pt. „Metoda wczesnej diagnozy i
krótkiej interwencji AUDIT” udział wzięło 32 lekarzy pierwszego kontaktu,
praktykujących na terenach wiejskich i w małych ośrodkach miejskich naszego
województwa.
• W roku 2005 Samorząd Województwa Warmińsko – Mazurskiego w ramach
Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
udzielił poparcia działaniom powiatów w zakresie pracy profilaktyczno –
wychowawczej w środowisku otwartym.
• Powiaty GiŜycki i Mrągowski otrzymały dotacje na kontynuację rozpoczętego w 2004
roku zadania „Wychowawca podwórkowy – Pracownik uliczny”, natomiast w
Powiatach Iławskim i Węgorzewskim rozpoczęli pracę nowi pedagodzy uliczni. Praca
pedagoga podwórkowego miała na celu m.in. dostarczanie pozytywnych wzorców,
korygowanie niewłaściwych zachowań, łagodzenie konfliktów i odreagowywanie
149
w 2005 roku
emocjonalne, wyzwalanie aspiracji, pomoc w przezwycięŜaniu niepowodzeń
szkolnych. Poza pomocą dzieciom i młodzieŜy pedagog ulicy spotykał się równieŜ z
rodzicami dzieci w ich domach rodzinnych, z pedagogami szkolnymi, kuratorami
sądowymi, policją i przedstawicielami innych słuŜb.
Z budŜetu Województwa Warmińsko – Mazurskiego zostały przekazane
dotacje w łącznej kwocie – 43 800 zł
• Od roku 2002 Samorząd Województwa udziela wsparcia powiatom, początkowo 6,
obecnie juŜ 13 powiatom, w zakresie doskonalenia lokalnego systemu pomocy
rodzinie w sytuacjach kryzysowych. Prowadzone na szczeblu powiatowym
poradnictwo specjalistyczne stanowiło duŜą pomoc w pracy jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej, szczególnie dla mniejszych ośrodków pomocy
społecznej, które nie mają własnych punktów konsultacyjnych. Szczególnie doceniany
jest bezpłatny i swobodny dostęp do profesjonalnej specjalistycznej pomocy.
• Przekazane środki finansowe pozwoliły uruchomić i prowadzić działalność
powiatowych punktów konsultacyjno – informacyjnych (interwencyjno –
konsultacyjnych), poprzez ich doposaŜenie oraz pokrycie kosztów pracy specjalistów
(pedagoga, psychologa, prawnika).
• W 2005 roku w drodze otwartego konkursu ofert przyjęto wnioski starostw
powiatowych o dalsze dofinansowanie w okresie od 1.09.2005 – 31.03.2006
Powiatowych Punktów Konsultacyjnych dla osób dotkniętych problemami
uzaleŜnienia oraz przemocy domowej. W związku z tym 12 powiatów: Bartoszyce,
Elbląg, GiŜycko, Iława, Kętrzyn, Lidzbark Warmiński, Mrągowo, Olsztyn, Szczytno,
Braniewo, Nidzica, Wegorzewo – otrzymały dotacje w łącznej kwocie 115 500 zł.
• Dodatkowo przyjęto do finansowania ofertę Powiatu Ostródzkiego dot. Utworzenia
Punktu Konsultacyjno – Informacyjnego dla osób uzaleŜnionych i
współuzaleŜnionych ofiar przemocy i udzielono wsparcia w kwocie 10 500 zł na
pokrycie kosztów zatrudnienia specjalistów.
8. Rozwój edukacji publicznej i szkolenia przedstawicieli róŜnych zawodów
w zakresie problemów alkoholowych.
• Samorząd Województwa corocznie zleca Wojewódzkiemu Ośrodkowi Terapii
UzaleŜnień i WspółuzaleŜnień w GiŜycku organizację szkoleń pracowników
lecznictwa odwykowego – lekarzy rodzinnych, terapeutów jak i innych osób
zajmujących się zawodowo pomocą osobom uzaleŜnionym, np. osób zatrudnionych w
punktach konsultacyjnych.
• Większa liczba wykwalifikowanej kadry terapeutycznej i osób wspomagających
uzaleŜnionego i jego rodzinę w procesie trzeźwienia stworzyła moŜliwość realizacji
profesjonalnych programów i objęcie efektywniejszą pomocą większej liczby osób z
problemem alkoholowym.
• W roku 2005 dzięki przekazanej dotacji z budŜetu województwa Wojewódzki
Ośrodek Terapii UzaleŜnień i WspółuzaleŜnień w GiŜycku zorganizował grupowe
szkolenia pracowników lecznictwa odwykowego z terenu województwa – łącznie
przeszkolono 186 osób, w tym:
– 46 osób – instruktorów, specjalistów psychoterapii uzaleŜnień, psychologów
mogło skorzystać z szkolenia „Praca terapeutyczna nad rozbrajaniem
psychologicznych mechanizmów uzaleŜnienia”,
150
w 2005 roku
–
34 osoby (jak wyŜej) uczestniczyły w profesjonalnym szkoleniu „Podwójne
zaburzenia u osób uzaleŜnionych od alkoholu”,
– 34 osoby uczestniczyły w doskonalącym szkoleniu „Praca terapeutyczna ze
stresem”,
– 32 osoby mogły skorzystać z zajęć pt. „Sesja rodzinna w procesie terapeutycznym
osoby uzaleŜnionej”,
– 40 osób przeszkolonych zostało w „Pracy terapeutycznej ze sprawcami
przemocy”.
• Dodatkowo z przekazanej przez Samorząd Województwa – dotacji dofinansowano 20
pracownikom lecznictwa odwykowego z terenu całego województwa, uzupełnienie i
podwyŜszenie kwalifikacji zawodowych, na specjalistycznych studiach i szkoleniach,
m.in.:
– 4 osobom – uczestnictwo w Studium Terapii UzaleŜnień
– 7 osobom – uczestnictwo w Studium Pomocy Psychologicznej
– 9 osobom – udział w innych szkoleniach
9. Monitorowanie stanu problemów alkoholowych na terenie Województwa warmińsko
– mazurskiego.
• Jak corocznie realizowano zadanie sprawozdawcze we współpracy z Państwową
Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Rozesłanych zostało 116 ankiet
PARPA – G1 Roczne sprawozdanie z działalności samorządów gminnych w zakresie
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w 2004 roku do wszystkich
gmin w województwie, wypełnione ankiety odesłało 107 gmin. Dodatkowo w roku
2005 dokonano na terenie województwa weryfikacji stanu zasobów placówek
pomocowych dla osób z problemami alkoholowymi oraz przemocy w rodzinie. Na
podstawie opracowanych przez PARPA ankiet zebrane zostały informacje z gmin a
następnie opracowane wykazy działających w województwie placówek, telefonów
oraz grup wsparcia.
• W roku 2005 udało się zrealizować w naszym województwie projekt badawczy
„Wzorce konsumpcji napojów alkoholowych w województwie warmińsko –
mazurskim”. Jest to bardzo cenne przedsięwzięcie, gdyŜ do tej pory nie posiadano
profesjonalnej diagnozy populacji powyŜej 18 roku Ŝycia. Raport z przeprowadzonych
badań jest udostępniany i rozpowszechniany.
zajmujące się rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz środowisk wzajemnej
pomocy.
• W budŜecie Województwa Warmińsko – Mazurskiego w roku 2005 na
dofinansowanie działalności organizacji pozarządowych, w formie dotacji
przeznaczono w ramach Wojewódzkiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych ogółem kwotę 253 497, 85 zł . Zarząd Województwa
przeprowadził 2 edycje otwartych konkursów ofert, w których organizacje
pozarządowe złoŜyły 28 projektów dot. na realizacji zadań publicznych w zakresie
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. W wyniku rozstrzygnięcia
konkursów przyjętych zostało do wsparcia finansowego 19 ofert.
• Zarząd Województwa oraz Komisje Konkursowe przy rozpatrywaniu wniosków
kierował się zgodnością zgłaszanych zadań przez organizacje z wojewódzkimi
programami, ponadto sprawdzono zgodność zgłaszanych zadań z zapisami
statutowymi organizacji, biorąc pod uwagę moŜliwość i gwarancję realizacji przez
stowarzyszenia wnioskowanych projektów oraz ich merytoryczność i przygotowanie
realizatorów.
151
w 2005 roku
• Jednocześnie uprzejmie informuję, Ŝe środki przeznaczone na realizację powyŜszych
zadań pochodziły wyłącznie z opłat za wydawanie zezwoleń na sprzedaŜ hurtową
napojów alkoholowych i w całości wykorzystane zostały przez Zarząd Województwa
Warmińsko – Mazurskiego na finansowanie zadań ujętych w wojewódzkim
programie.
W roku 2005 Marszałek Województwa Warmińsko – Mazurskiego wydał:
– 33 przedsiębiorcom – zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi od 4,
5% do 18% zawartości alkoholu, uzyskując dochody z tego tytułu w kwocie 413
317, 72 zł.
– 32 przedsiębiorcom – zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi do 4,
5% zawartości alkoholu, uzyskując dochody z tego tytułu w kwocie 2 112 006, 74
zł.
W ramach realizacji funkcji nadzoru nad działalnością samorządów terytorialnych,
sprawowanej przez Wojewodę Warmińsko – Mazurskiego w zakresie realizacji ustawy o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, samorządy gminne na
obszarze województwa warmińsko – mazurskiego podjęły w roku 2005:
– 120 uchwał w sprawie przyjęcia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania
gminy (miasta),
– 3 uchwały w sprawie zasad usytuowania punktów sprzedaŜy alkoholu na terenie
gminy (miasta),
– 4 uchwały w sprawie wprowadzania zakazów sprzedaŜy, podawania, spoŜywania oraz
wnoszenia napojów alkoholowych,
– 5 innych uchwał związanych z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi.
Wojewoda Warmińsko – Mazurski w 2005r. wydał 4 rozstrzygnięcia nadzorcze
względem uchwał z w/w zakresu, z czego 3 dotyczyły uchwał podjętych w 2004r. Jako
przyczyny stwierdzenia niewaŜności wskazał:
– sprzeczne z prawem określenie sposobu wejścia w Ŝycie (3 uchwały),
– naruszenie postanowień gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych.
Pragnę równieŜ poinformować, Ŝe w omawianym okresie Doradca Wojewody ds.
Patologii Społecznych współpracował z samorządem wojewódzkim będąc członkiem
Zespołu Monitorującego „Wojewódzki Program Profilaktyki i Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych na lata 2004 – 2007”. Potwierdzam równieŜ fakt współpracy
Doradcy z organizacjami pozarządowymi, poprzez udział w pracach komisji konkursowej,
opiniującej projekty realizowane ze środków Wojewody Warmińsko – Mazurskiego w
zakresie pomocy społecznej, ze szczególnym uwzględnieniem środowisk patologicznych i
zagroŜonych patologią.
152
w 2005 roku
1.15. Województwo Wielkopolskie
• Pomoc merytoryczna w konstruowaniu gmil)nych programów profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych – warsztaty podczas szkoleń
organizowanych przez samorząd wojewódzki (dwa razy w roku spotkania
dwudniowe) dla pełnomocników/koordynatorów gmin.
• Dofinansowanie kolonii socjoterapeutycznych dla 170 dzieci z gmin województwa
Wielkopolskiego na kwotę 84.800, 00 zł.
alkoholowych
• WaŜnym obszarem oddziaływań profilaktycznych jest społeczność lokalna.
Skuteczność tych oddziaływań zaleŜy od zaangaŜowania środowisk dorosłych w
otoczeniu dziecka. NajwaŜniejszym, poza rodziną, jest szkoła. Obowiązek
konstruowania i realizowania szkolnego programu profilaktyki mobilizuje samorządy
gminne do organizowania i finansowania szkoleń w zakresie profilaktyki problemowej
dla nauczycieli. Z informacji uzyskiwanych od nadzoru pedagogicznego oraz od
nauczycieli wynikał Ŝe działalność w zakresie profilaktyki problemów wynikających z
uŜywania przez młodzieŜ substancji zmieniających świadomość jest, od czasu
wprowadzenia takiego obowiązku do szkół, mierzalnie nasilona. Samorząd
wojewódzki włączył się równieŜ w przygotowanie szkoleń dla realizatorów działań
profilaktycznych oraz przedstawicieli róŜnych grup zawodowych.
W szkoleniach uczestniczyły 1233 osoby. Koszt łączny przeprowadzonych
szkoleń 103.394, 58 zł
z dnia 31 grudnia 1999 roku w sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, zasad
alkoholu {Dz. U. z 2000 r., Nr 3, poz. 44}.
• Realizacja świadczeń zdrowotnych w zakresie lecznictwa odwykowego w
województwie wielkopolskim jest na dobrym poziomie. Placówki oferują pacjentom
uzaleŜnionym i współuzaleŜnionym podstawowe i zaawansowane programy
terapeutyczne. Niestety ograniczony jest dostęp do stacjonarnych zakładów lecznictwa
odwykowego. WydłuŜył się do 3 – 5 miesięcy czas oczekiwania na miejsce w
placówce stacjonarnej dla dorosłych. Ograniczony jest teŜ zakres świadczeń dla dzieci
i młodzieŜy. Wiele placówek leczenia uzaleŜnień nie odpowiada wymogom
stawianym przez cyt. rozporządzenie/ stąd konieczność modernizacji i dostosowania
tych placówek do wskazanych rozporządzeniem standardów.
• W roku 2005 przeznaczono na poniŜsze zadania kwotę 812.052, 23 zł:
– II etap adaptacji Oddziału Rehabilitacji – odcinku dla dzieci na Poradnię i Oddział
Leczenia UzaleŜnień w budynku głównym Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego
w Koninie – 364.905/91 zł;
– Remont elewacji i pokrycia dachu z dociepleniem ścian budynku oraz doposaŜenie
Oddziału Leczenia Zespołów Abstynencyjnych – Wojewódzkiego Zakładu Opieki
153
w 2005 roku
Psychiatrycznej w Sokołówce – 130.667/90 zł;
Wymiana instalacji elektrycznej oraz remont łazienek i kuchni na Oddziale
Leczenia UzaleŜnień dla dorosłych – Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i
Psychicznie Chorych w Gnieźnie – 131.956/42 zł;
– Zakup sprzętu dla Oddziału Leczenia UzaleŜnień dla MłodzieŜy – Wojewódzkiego
Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Gnieźnie – 24.522/00 zł;
– Modernizacja dachu i zakup umywalek dla Oddziału Leczenia UzaleŜnień od
Alkoholu – Wojewódzkiego Szpitala Neuropsychiatrycznego w Kościanie –
133.000/00 zł;
– Dofinansowanie działalności – Wojewódzki Ośrodek Terapii UzaleŜnienia od
Alkoholu i WspółuzaleŜnienia w Poznaniu działającego w strukturze Zakładu
Leczenia uzaleŜnień w Charcicach – 27.000/00 zł.
Zwiększanie dostępności pomocy terapeutycznej dla osób uzaleŜnionych od alkoholu
• Urząd Marszałkowski włączył się w realizację programów terapeutycznych w
zakładach karnych i aresztach śledczych poprzez zakupienie i przekazanie materiałów
dydaktycznych potrzebnych do przeprowadzenia zajęć.
Wspieranie rozwoju nowoczesnych programów profilaktycznych realizowanych w
• Profilaktyka ukierunkowana na grupy zwiększonego ryzyka wymaga dobrego
rozpoznania tych grup uczniów w społeczności szkolnej oraz dobrze przygotowanych
realizatorów. Samorząd wojewódzki wspierał merytorycznie i finansowo organizację
dla
wybranych
grup
nauczycieli
i
pracowników
świetlic
szkoleń
socjoterapeutycznych.
Wspieranie rozwoju systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinach alkoholowych
• W ramach tego zadania:
– Kontynuowano współpracę z Wydziałem Prewencji Komendy Wojewódzkiej
Policji w Poznaniu;
– Wspierano organizację szkoleń nt. budowania lokalnego systemu przeciwdziałania
przemocy w rodzinie dla pełnomocników gmin ds. uzaleŜnień, funkcjonariuszy
policji i pracowników socjalnych w zakresie procedury wobec przemocy
Niebieska Karta.
– DoposaŜono w sprzęt zorganizowany przez powiat krotoszyński „Niebieski Pokój”
bezpiecznych przesłuchań dla dzieci (porozumienie pomiędzy województwem
wielkopolskim a powiatem krotoszyńskim na doposaŜenie na kwotę 6.000/00 z).
Monitorowanie stanu problemów alkoholowych na terenie całego województwa i w
wybranych gminach.
• W roku 2005 zrealizowano, we współpracy z Państwową Agencją Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych, projekt badawczy „Wzorce konsumpcji napojów
alkoholowych w województwie wielkopolskim”. Badania przeprowadziła PBS Sp. z
0.0. z Sopotu – 24.273/90 zł
• Zrealizowano zadanie sprawozdawcze we współpracy z Państwową Agencją
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Rozesłano 226 ankiet PARPA – G1
Roczne sprawozdanie z działalności samorządów gminnych w zakresie profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych w 2004 roku do wszystkich gmin w
województwie; wypełnione i sprawdzone ankiety odesłało 212 gmin.
Wspieranie programów realizowanych przez instytucje i podmioty pozarządowe
–
4.
5.
6.
7.
8.
154
w 2005 roku
wzajemnej pomocy.
• Organizacjom pozarządowym, wyłonionym w wyniku otwartych konkursów ofert
(zastosowano ustawę o poŜytku publicznym i o wolontariacie), samorząd
województwa powierzył następujące zadania do realizacji w dziedzinie ochrony i
promocji zdrowia – profilaktyka i rozwiązywanie problemów uzaleŜnień oraz
przeciwdziałanie przemocy w rodzinie, na kwotę: 106.000, 00 zł.
– Organizacja
wypoczynku
letniego
połączonego
z
oddziaływaniem
socjoterapeutycznym dla dzieci z rodzin z problemem uzaleŜnień i przemocy w
rodzinie” – Konińskie Towarzystwo „Trzeźwość”. Kwotę 70.000/00 zł.
przekazano na realizację projektu pn. „Razem radośniej kolonie
socjoterapeutyczne dla dzieci z rodzin dysfunkcyjnych z województwa
wielkopolskiego”. Celem zadania była organizacja letniego wypoczynku – trzy 12
– dniowe turnusy socjoterapeutyczne;
– Realizacja
programów
edukacyjnych,
profilaktycznych
i
socjoterapeutycznych dla dzieci i młodzieŜy z grup ryzyka i rodzin z
problemem przemocy oraz organizacja imprez profilaktycznych dla osób
współuzaleŜnionych (dorosłych i dzieci) o zasięgu ponadlokalnym” Związek
Stowarzyszeń Abstynenckich Poznań. Kwotę 2.740, 00 złprzekazano na realizację
projektu pn. – Centrum przeciwdziałania przemocy w rodzinie „Niebieska Linia” –
„Rodzina bez przemocy”;
– „Realizacja programów edukacyjnych, profilaktycznych i socjoterapeutycznych
dla dzieci i młodzieŜy z grup ryzyka i rodzin z problemem przemocy oraz
organizacja imprez profilaktycznych dla osób współuzaleŜnionych (dorosłych i
dzieci) o zasięgu ponadlokalnym” Związek Stowarzyszeń Abstynenckich Poznań.
Kwotę 5.300, 00 złprzekazano na realizację projektu pn. „Wielkopolska
Konferencja Rodzin Abstynenckich”;
dzieci) o zasięgu ponadlokalnym” Stowarzyszenie Profilaktyki, Edukacji,
Promocji Zdrowia i Rehabilitacji Konin. Kwotę 14.800, 00 zł przekazano na
realizację projektu pn. „Obóz socjoterapeutyczny dla dzieci z syndromem dziecka
krzywdzonego z rodzin z problemem przemocy i alkoholowych”.
dzieci) o zasięgu ponadlokalnym” Stowarzyszenie „Nasza Alternatywa” Leszno.
Kwotę 5.000, 00 zł przekazano na realizację projektu pn. „Realizacja programów
profilaktycznych, edukacyjnych i socjoterapeutycznych dla młodzieŜy zagroŜonej
uzaleŜnieniem i patologią”.
– „Wspieranie rozwoju powiatowego systemu przeciwdziałania przemocy w
rodzinach z problemem uzaleŜnień – udzielanie wsparcia przy tworzeniu miejsc
bezpiecznych przesłuchań, przyjaznych dzieciom, które były ofiarami przemocy
(„Niebieskie pokoje”) oraz pracowni profilaktyki problemowej – Towarzystwo
Przyjaciół Dzieci Koło Pomocy Dzieciom o Niepełnej Sprawności Ruchowej we
Wrześni. Przyznana kwota 6.000, 00 zł została przeznaczona na doskonalenie
systemu pomocy dzieciom, ofiarom przemocy z terenu powiatu wrzesińskiego.
155
w 2005 roku
dzieci) o zasięgu ponadlokalnym” Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Rodzinom
– „AMICI” Poznań. Kwotę2.160, 00 zł przekazano na realizację projektu pn.
„Program socjoterapeutyczny – pracownia umiejętności AMICI”.
• Zgodnie z Załącznikiem do Uchwały Nr XXIXj474j04 Sejmiku Województwa
Wielkopolskiego z dnia 29 grudnia 2004 r. w sprawie wydatków zamieszczonych w
budŜecie Województwa Wielkopolskiego na rok 2004 niewygasających z upływem
roku budŜetowego, przeznaczono równieŜ środki w wysokości 258.822, 41 zł, które
przekazane zostały w formie dotacji na pierwsze wyposaŜenie oraz na działalność
przez okres pierwszych 3 miesięcy funkcjonowania Centrum Integracji Społecznej,
utworzonego przez Stowarzyszenie Szkoła „Barki” im. H. Ch. Kofoeda – Centrum
Integracji Społecznej.
Problemów Alkoholowych, o których wspomina Narodowy Program Profilaktyki i
• Środki zabezpieczone w wysokości 5.326.121, 70 zł. przeznaczone zostały na
realizację zadania pn. „Modernizacja i Rozbudowa Domu Pomocy Społecznej Wojewódzkiego Ośrodka Interwencji Kryzysowej i Rehabilitacji MłodzieŜy w
Rogoźnie”.
• Środki w wysokości 100.750, 00 zł. przeznaczone zostały na dotację celową z budŜetu
Województwa dla Ośrodka Integracji Europejskiej w Rokosowie, z przeznaczeniem
na drugi etap prac remontowych i modernizacyjnych, związanych z działalnością
Pracowni Profilaktyki Problemowej.
• Publikacje w Monitorze Wielkopolskim (dodatek do lokalnej gazety), dotyczące
profilaktyki problemów uzaleŜnień i przemocy w rodzinie – 11.000, 00 zł.
10. Liczba wydanych zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi do 18%
zawartości alkoholu.
• W roku 2005 Marszałek Województwa Wielkopolskiego wydał:
– 98 zezwoleń do 4, 5% zawartości alkoholu (piwo): na kwotę – 4.189.490, 03 zł,
– 99 zezwoleń od 4, 5% do 18% zawartości alkoholu (wino): na kwotę – 1.395.797,
97 zł,
– 30 decyzji zmieniających na kwotę – 370.650, 00 zł.
uzyskując dochody z tego tytułu w łącznej kwocie 5.955.938 zł.
11. Podsumowanie i ocena najwaŜniejszych działań podejmowanych przez samorząd
województwa w latach 2000 – 2005:
• Budowa Wojewódzkiego Ośrodka Interwencji Kryzysowej i Rehabilitacji MłodzieŜy
w Rogoźnie, mającego stanowić nowoczesny ośrodek leczenia uzaleŜnień dla dzieci i
młodzieŜy.
• Podniesienie standardu placówek leczenia uzaleŜnień poprzez dofinansowanie
remontów, doposaŜenie w sprzęt.
• Dobra współpraca z pełnomocnikami gmin i koordynatorami gminnych programów.
• Edukacja lekarzy w ramach specjalizacji (współpraca z Akademią Medyczną w
Poznaniu).
• Realizacja tematyki uzaleŜnień wśród studentów wydziałów lekarskich Akademii
Medycznej w Poznaniu.
12. Kierunki działań na kolejne lata:
• Oddanie do uŜytku Ośrodka Interwencji Kryzysowej, w tym placówki leczenia
uzaleŜnień dla dzieci i młodzieŜy w Rogoźnie.
156
w 2005 roku
• Wspieranie rozwoju i modernizacji usług terapeutycznych dla osób uzaleŜnionych –
uruchomienie na terenie województwa kolejnej placówki leczenia uzaleŜnień dla
dorosłych.
• Włączenie się w realizację projektów zainicjowanych przez PARPA, w tym:
– Projekt akcji prewencyjno – interwencyjnej „Bezpieczna dyskoteka”,
Ogólnopolska społeczna kampania „licz promile”,
– Projekt doskonalenia metod pomocy psychospołecznej dla dzieci przebywających
w placówkach opiekuńczo – wychowawczych,
– Projekt – podnoszenie kompetencji socjoterapeutów w zakresie pracy z dziećmi z
FAS/FAE, . Program dla kierowców zatrzymanych pod wpływem alkoholu, .
Program pomocy terapeutycznej dla osób uzaleŜnionych od alkoholu,
przebywających w zakładach karnych i aresztach śledczych.
• Wspieranie i udzielanie pomocy samorządom lokalnym (gminnym i powiatowym) w
realizacji programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, w tym
rozszerzenie projektu „Świetlica, Praca i StaŜ – socjoterapia w środowisku wiejskim”
o kolejne placówki.
• Wspieranie programów realizowanych przez organizacje pozarządowe, zajmujące się
rozwiązywaniem problemów alkoholowych i problemów przemocy w rodzinie.
• Prowadzenie badań oraz monitorowanie wzorców postaw wobec alkoholu oraz jego
konsumpcji na terenie województwa.
• Wspieranie, inicjowanie i udział w ogólnopolskich i regionalnych kampaniach
edukacyjnych dot. problemów alkoholowych oraz problemów przemocy w rodzinie.
• Na terenie województwa wielkopolskiego w 2005 roku podjęto ogółem 300 uchwał
dotyczących profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych:
– 247 w sprawie przyjęcia (uchwalenia, zatwierdzenia) gminnego programu
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych na 2005 i 2006 rok
– 29 w sprawie zmian uchwały dotyczącej przyjęcia (uchwalenia, zatwierdzenia)
– 11 w sprawie (ustalenia) liczby (limitów, ilości) punktów sprzedaŜy napojów
alkoholowych na terenie gminy (miasta)
– 4 w sprawie zmiany w uchwale dotyczącej (ustalenia) liczby punktów sprzedaŜy
napojów alkoholowych na terenie gminy (miasta)
– 6 w sprawie (ustalenia) zasad usytuowania miejsc (punktów) sprzedaŜy napojów
alkoholowych
– 2 w sprawie zmiany uchwały w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaŜy
napojów alkoholowych
– 1 w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji gminnego (miejskiego) programu
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych za 2004 rok
• W 2005 roku wydanych zostało 6 rozstrzygnięć nadzorczych w zakresie regulowanym
przez ustawę z 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i zapobieganiu
alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 roku Nr 147, poz. 1231 ze zm.). Wśród nich
zakwestionowane w uchwałach zostało:
– w 1 przypadku – zawarcie w uchwale rady gminy w sprawie przyjęcia gminnego
programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, postanowienia
o publikacji tego programu w Dzienniku Urzędowym Województwa
Wielkopolskiego (w związku z wejściem w Ŝycie z dniem 9 listopada 2002 roku
zmian w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
polegających m. in. na skreśleniu w art. 41 ust. 1 punktu 4, czyli zadania
dotyczącego określenia w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania
157
w 2005 roku
–
–
–
158
problemów alkoholowych szczegółowych zasad wydawania zezwoleń na
prowadzenie sprzedaŜy napojów alkoholowych przeznaczonych do spoŜycia na
miejscu lub poza miejscem sprzedaŜy oraz kontroli przestrzegania zasad obrotu
tymi napojami – program ten nie ma obecnie waloru przepisów powszechnie
obowiązujących i nie podlega publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym);
w 1 przypadku – rada gminy w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych określiła zasady wynagradzania gminnej komisji
rozwiązywania problemów alkoholowych poprzez odesłanie do zarządzenia
burmistrza gminy oraz do załącznika do uchwały w sprawie zasad wynagradzania
członków gminnej komisji; kwestia zasad wynagradzania została zatem
ustanowiona sprzecznie z treścią upowaŜnienia ustawowego zawartego w art. 41
ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości...;
w 1 przypadku – w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych, zawarto ustalanie zasad wydawania i cofania zezwoleń na
prowadzenie sprzedaŜy napojów alkoholowych, natomiast ustawa o wychowaniu w
trzeźwości... nie przyznaje radzie kompetencji do określania szczegółowych zasad
wydawania i cofania zezwoleń na prowadzenia sprzedaŜy napojów alkoholowych;
artykuł 41 ust. 1 pkt 4 został skreślony przez art. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z 30 sierpnia
2002 roku o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi (Dz. U. Nr167, poz. 1372) zmieniającej ustawę o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dniem 9 listopada 2002 roku – w
wyniku tejŜe zmiany, z gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych usunięte zostało zadanie polegające na ustaleniu w nim
szczegółowych zasad wydawania i cofania zezwoleń na prowadzenie sprzedaŜy i
kontroli przestrzegania zasad obrotu tymi napojami; ustalenie ww. zasad nie
stanowi juŜ części gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych. Zasady te zostały zawarte w art. 18 ustawy o wychowaniu w
trzeźwości...
w 1 przypadku – rada miejska, w uchwale w sprawie ustalenia dla miasta i gminy
liczby punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych zawierających powyŜej 4, 5%
alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spoŜycia poza miejscem
sprzedaŜy i w miejscu sprzedaŜy oraz określenia zasad usytuowania na terenie
miasta i gminy miejsc sprzedaŜy napojów alkoholowych, wprowadziła normę, w
myśl której dopuszczono usytuowanie nowych miejsc sprzedaŜy napojów
alkoholowych w odległości mniejszej niŜ 50 m od obiektów wymienionych w § 2
uchwały, pod warunkiem uzyskania zgody zarządzającego określonym obiektem,
którą naleŜy dołączyć do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaŜ; rada gminy
dysponuje duŜym zakresem władztwa prawotwórczego w przedmiocie wyboru i
określenia tzw. obiektów chronionych, dzięki czemu ma prawo i faktyczny wpływ
na kształtowanie się przestrzennej siatki usytuowania na terenie gminy punktów
sprzedaŜy alkoholu. Jednocześnie jednak rada gminy powinna mieć na uwadze
przy podejmowaniu analizowanej uchwały, skonstruowanie precyzyjnego
określenia punktów, między którymi ma następować pomiar odległości pomiędzy
obiektem chronionym a punktem sprzedaŜy napojów alkoholowych; nieprecyzyjne
określenie samej zasady wyznaczania odległości – poprzez dopuszczenie
usytuowania punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych w odległości mniejszej
niŜ ustalona przez radę gminy pod warunkiem uzyskania zgody właściciela
obiektu – determinuje tym samym względność otrzymanych wyników pomiarów
kontrolujących, czy punkt sprzedaŜy napojów alkoholowych nie jest połoŜony
sprzecznie z zasadami usytuowania punktów sprzedaŜy tych napojów.
w 2005 roku
–
–
Wprowadzenie w treści uchwały zapisu, iŜ zgodę właściciela obiektu naleŜy
dołączyć do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaŜ pozostaje w wyraźnej
sprzeczności z treścią wyroku NSA z 26 lutego 1999 roku (II SA 739/98), zgodnie
z którym przewidziane w art. 12 ust. 2 ustawy kompetencje do określenia w
drodze uchwały warunków sprzedaŜy i podawania napojów alkoholowych nie
obejmuje uzaleŜnienia wydania zezwolenia na sprzedaŜ od zgody właściciela lub
zarządcy lokalu przeznaczonego na taka działalność; organ nadzoru w sprawie
przedmiotowej uchwały uznał, Ŝe w ten sposób przedmiotem regulacji stała się
sfera prawa cywilnego, w którą bez wyraźnego upowaŜnienia ustawowego nie
moŜe wkraczać regulacja administracyjna. Konieczność uzyskiwania zgody
właściciela lub zarządcy nie mieści się w określeniu: „warunki sprzedaŜy napojów
alkoholowych”, o których stanowi ww. przepis ustawy o wychowaniu w
trzeźwości...;
w 1 przypadku – rada gminy zmieniła uchwałę w sprawie ustalenia liczby
punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych zawierających powyŜej 4, 5% (z
wyjątkiem piwa), określenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaŜy
napojów alkoholowych i warunków sprzedaŜy tych napojów i określiła, Ŝe
uchwała wchodzi w Ŝycie z dniem podjęcia; zgodnie z art. 13 ustawy o ogłaszaniu
aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych w wojewódzkim
dzienniku urzędowym ogłasza się akty prawa miejscowego stanowione przez
organy samorządu terytorialnego; przedmiotowa uchwała jest aktem prawa
miejscowego, obowiązującym na terenie całej gminy, potencjalnym adresatem
norm tej uchwały są wszyscy mieszkańcy gminy, którzy prowadzą lub w
przyszłości zamierzają rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej; z treści
art. 4 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych... wynika, iŜ akty normatywne
zawierające przepisy powszechnie obowiązujące ogłaszane są w dzienniku
urzędowym i wchodzą w Ŝycie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia;
w związku z tym przedmiotowa uchwała podlega obowiązkowi publikacji w
Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego;
w 1 przypadku – orzeczona została niewaŜność uchwały rady gminy w sprawie
przyjęcia strategii integracji i rozwiązywania problemów społecznych gminy na
lata 2005 – 2010 oraz gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych na 2005 rok na obszarze gminy; zgodnie z dyspozycją
art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr
64, poz. 593 ze zm.), do zadań własnych gminy naleŜy opracowywanie i realizacja
gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym
uwzględnieniem programów pomocy społecznej, profilaktyki i innych, których
celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka; zapisem tym
ustawodawca nie upowaŜnił jednak rady do podejmowania uchwały w tym
zakresie, a jedynie wskazał zadanie, które gmina winna obowiązkowo realizować;
w myśl art. 41 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości... realizacja zadań
związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz
integracji społecznej osób uzaleŜnionych od alkoholu jest prowadzona w postaci
uchwalanego corocznie przez radę gminy, stanowiącego część strategii
rozwiązywania problemów społecznych; w ocenie organu nadzoru przepis ten nie
stanowi podstawy do podjęcia przedmiotowej uchwały, a jedynie do uchwalenia
gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych; rada
gminy wniosła na to rozstrzygnięcie nadzorcze skargę do wojewódzkiego sądu
administracyjnego, zarzucając organowi nadzoru raŜące naruszenie prawa poprzez
159
w 2005 roku
obrazę przepisów art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 41 ust. 2
ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi; w skardze
gmina podniosła, iŜ podstawę do realizacji trwałych wzorców interwencji
społecznych w celu minimalizacji problemów społecznych istniejących w danej
miejscowości winna stanowić gminna strategia rozwiązywania problemów
społecznych i w publikacjach z zakresu pomocy społecznej zawarte jest
stanowisko, iŜ winna być przyjęta w formie uchwały; wojewódzki sąd
administracyjny oddalił skargę stwierdzając, iŜ powołane przepisy poszczególnych
aktów normatywnych nie stanowią podstawy do podjęcia zaskarŜonej uchwały;
rada gminy nie zgodziła się ze stanowiskiem sądu i złoŜyła skargę kasacyjną
powtarzając w niej argumentację zawartą w skardze złoŜonej na rozstrzygnięcie
nadzorcze do wojewódzkiego sądu administracyjnego; Naczelny Sąd
Administracyjny do chwili obecnej nie rozstrzygnął w tej sprawie.
• W zakresie działań prowadzonych przez Wielkopolski Urząd Wojewódzki
określonych w Narodowym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych na lata 2000 – 2005, w 2005 roku Wojewoda Wielkopolski ogłosił
konkurs dla organizacji pozarządowych, na realizację zadań z zakresu pomocy
społecznej pt.: Realizacja zadań świadczonych na rzecz osób i rodzin znajdujących się
w trudnej sytuacji Ŝyciowej.
• W programie, który miał na celu m. in. wsparcie rodzin z problemem alkoholowym,
udział wzięły takie organizacje pozarządowe, które w swoim statucie posiadają zapis o
działalności w zakresie ochrony zdrowia, przeciwdziałania uzaleŜnieniom, pomocy
prowadzenia
działalności
profilaktycznej
oraz
osobom
uzaleŜnionym,
psychoedukacyjnej. Odbiorcami zadania były m. in. dzieci, młodzieŜ oraz dorośli z
najuboŜszych rodzin wymagających wsparcia społecznego i terapii z powodu m. in.
zjawiska uzaleŜnienia od alkoholu. Do konkursu przystąpiły 53 organizacje
pozarządowe. Otrzymały one dotacje w łącznej wysokości 179.600 złotych.
160
w 2005 roku
1.16. Województwo Zachodniopomorskie
• Od wielu juŜ lat Zarząd Województwa stosuje wypracowane formy współpracy z
samorządami lokalnymi. Organizowane są tematyczne narady, szkoleni i konferencje
wynikające z wojewódzkiego oraz gminnych programów oraz wytycznych
Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dotyczących
organizowania ogólnokrajowych kampanii, debat, akcji oraz szkoleń. JuŜ kolejny rok
trwa forma tej współpracy polegająca na stałym kontakcie telefonicznym i mailowym
pomiędzy zainteresowanymi realizacją załoŜeń WPPiRPA, a pracownikiem
odpowiedzialnym za realizację programu. Poza tym bardzo pręŜnie i często
odświeŜana jest nasza strona internetowa poświęcona tematyce uzaleŜnień:
http://www.um – zachodniopomorskie.pl/index.php?k=394
• W minionym roku juŜ po raz drugi opracowano i wydano bardzo pomocny dla
realizatorów programów i szukających pomocy: Informator o działaniach na rzecz
rozwiązywania problemów alkoholowych w Województwie Zachodniopomorskim W
roku 2005 Zarząd Województwa, wydał w formie ksiąŜki i upowszechnił,
wydawnictwo pt.: „Przeciwdziałanie Przemocy Domowej – wyzwanie dla
wszystkich”. Przewodnik ten był materiałem konferencyjnym do zorganizowanej,
dwudniowej konferencji szkoleniowej dla przedstawicieli OPS, GKRPA, policji,
sądowych kuratorów zawodowych oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych.
Konferencję tą po stronie merytorycznej przygotowali członkowie Stowarzyszenie Na
Rzecz Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie “Niebieska Linia”.
gminnych programów oraz członków komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych.
• Szkolenia dla członków gminnych komisji oraz koordynatorów gminnych programów
prowadzone są przez wyspecjalizowane do tego placówki szkoleniowe. Naszym
zadaniem jest jedynie inicjowanie i motywowanie do samoedukacji oraz ułatwienie
bądź umoŜliwienie kontaktu z takimi placówkami. Wszystkie nadesłane na adres
Urzędu Marszałkowskiego zawiadomienia i zaproszenia na szkolenia, konferencje,
sympozja przekazywane są do wiadomości i wykorzystania gminnym realizatorom
ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
• Wojewódzki Ośrodek Terapii UzaleŜnień od Alkoholu w Stanominie stanowił bazę
szkoleniową dla terapeutów oraz członków gminnych komisji pracujących w
zespołach motywacji do terapii uzaleŜnień w zakresie szkolenia: „Motywacji osób z
problemem alkoholowym do podjęcia terapii odwykowej od alkoholu”. Szkolenia
powyŜsze miały na celu przygotowanie merytoryczne do pracy z osobami
uzaleŜnionymi oraz do podniesienia efektywności ich oddziaływań motywujących, a
tym samym zmniejszeniu skali problemu osób pijących nadmiernie i uzaleŜnionych.
alkoholu i członków ich rodzin.
• Usprawnienie pracy lecznictwa odwykowego:
– Monitorowanie efektywności leczenia odwykowego:
o kontrola placówek lecznictwa odwykowego,
o korekta programów,
– Dofinansowanie programów nie finansowanych przez NFZ:
161
w 2005 roku
o stacjonarne i ambulatoryjne placówki lecznictwa odwykowego – program
After – Care; dzięki udzielonej przez samorząd województwa dotacji opieką
objęto łącznie w 4 jednostkach lecznictwa odwykowego 770 pacjentów po
podstawowym leczeniu odwykowym.
– Doskonalenie pracowników lecznictwa odwykowego na bazie WOTUW
Stanomino:
o kadry kierowniczej i wojewódzkich specjalistów,
o pracowników lecznictwa odwykowego w zakresie pracy ze sprawcą przemocy,
pracy z osobami współuzaleŜnionymi, DDA, pracy w punktach
konsultacyjnych.
– 4. Dofinansowanie kosztów szkolenia na szczeblu krajowym – dwadzieścia sześć
osób brało udział w szkoleniach podnoszących merytoryczny poziom wiedzy i
umiejętności z zakresu terapii uzaleŜnienia od alkoholu.
• W województwie zachodniopomorskim istnieje ok. 80 punktów konsultacyjnych dla
osób uzaleŜnionych. Pracują w nich przede wszystkim: psychologowie, prawnicy,
pedagodzy, pracownicy socjalni, policjanci, pielęgniarki, instruktorzy terapii,
specjaliści psychoterapii uzaleŜnienia, resocjalizatorzy, lekarze, członkowie gminnych
komisji.
Rodzaj świadczonych usług:
– konsultacje, informacje, wnioski w sprawach osób naduŜywających alkoholu,
– pomoc osobom naduŜywającym alkoholu w inwentaryzowaniu osobistego
problemu alkoholowego oraz motywowanie do podjęcia dobrowolnego leczenia w
placówce odwykowej,
– porady prawne w zakresie prawa rodzinnego, cywilnego, karnego,
– rozpoznawanie przemocy w rodzinie,
– konsultacje dla sprawców przemocy, formowanie grupy wsparcia,
– rozmowy indywidualne z osobami uzaleŜnionymi i współuzaleŜnionymi,
– informacje o moŜliwości korzystania z pomocy terapeutycznej,
– informacje o chorobie alkoholowej i formach leczenia,
– interwencje środowiskowe,
W punktach konsultacyjnych pracują takŜe pracownicy lecznictwa
odwykowego, którzy kierują osoby wymagające pomocy terapeutycznej do
ambulatoryjnych czy stacjonarnych placówek lecznictwa odwykowego, i tak
WOTUW współpracuje między innymi z punktami w Kołobrzegu, Kamieniu
Pomorskim, Karlinie, Tychowie, Złocieńcu, Szczecinku, Grzmiącej; OTUA Szczecin
współpracuje z punktami w Szczecinie, Policach, Świnoujściu, Międzyzdrojach.
• Modernizacja bazy stacjonarnych placówek lecznictwa odwykowego.
– Prace modernizacyjne:
o ocieplenie budynku wraz z elewacją,
o wymiana parapetów zewnętrznych, wymiana pokrycia dachowego na papę
termozgrzewalną,
o wykonanie dróg dojazdowych i chodników w tym: wykonanie utwardzonego
podłoŜa pod wiatą samochodową, jezdnia i kanalizacja,
o naprawa, ocieplenie i malowanie elewacji budynku,
o remont sal chorych, terapeutycznych i korytarzy: odgrzybianie i malowanie,
o osieciowienie rejestracji, statystyki i oddziału Terapii UzaleŜnień od Alkoholu
Centrum Psychiatrycznego,
o remont i wymiana okien oraz zabezpieczeń okiennych w oddziale leczenia
uzaleŜnień od alkoholu,
o montaŜ pompy obiegowej CWU i mieszalników wody,
162
w 2005 roku
o remont łazienki w psychiatrycznej izbie przyjęć,
o wymiana wykładziny podłogowej w psychiatrycznej izbie przyjęć,
o montaŜ odbojnic naściennych w oddziale leczenia uzaleŜnień od alkoholu.
– DoposaŜenie oddziałów szpitalnych – w ramach doposaŜenia jednostki zakupiły
m.in.: materiały pomocne w toku terapii i sprzęt poprawiający jakość
świadczonych usług w placówkach leczenia uzaleŜnień;
• Oceniając wyniki realizacji powyŜszych zadań naleŜy stwierdzić: W województwie
zachodniopomorskim w 2005 roku, świadczenia zdrowotne dla osób uzaleŜnionych i
członków ich rodzin udzielały:
– 4 placówki stacjonarne:
o WOTUW w Stanominie, mający w swojej strukturze organizacyjnej: COTUA,
OLAZA
o SPS ZOZ „ZDROJE” w Szczecinie ul. śołnierska 55 – COTUA
o SPS ZOZ „ZDROJE” w Szczecinie ul. Mączna 4 – OLAZA
o SP ZOZ w Gryficach ul. Niechorska 27 – COTUA
– 10 Przychodni Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu i WspółuzaleŜnienia, w:
Białogardzie, Kołobrzegu, Świdwinie, Drawsku Pomorskim, Koszalinie ul. M.
Cassino 13, Stargardzie Szczecińskim, Szczecinie ul. śołnierska 55 i ul.
Ostrowska 7, Szczecinku, Świnoujściu;
– 10 Poradni dla Osób z Problemem Alkoholowym, w: Nowogardzie, Sławnie,
Goleniowie, Barlinku, Dębnie, Choszcznie, Łobzie, Wałczu, Gryficach,
Koszalinie.
– 4 Dzienne Oddziały Terapii UzaleŜnienia od Alkoholu, w: Koszalinie,
Świnoujściu, Szczecinie, Szczecinku.
• W minionym roku uruchomiono przy merytorycznym współudziale Samorządu
Województwa oddział leczenia uzaleŜnień od alkoholu w Zakładzie Karnym w
Goleniowie. W naszym regionie to juŜ trzeci tego typu oddział. Ten nowoutworzony
zapewnia profesjonalną terapię dla około 30 osadzonych jednocześnie. Ze środków
województwa nie dofinansowano terapii więźniów osadzonych w Zakładach Karnych.
Takie działania przewidziane są do realizacji w tym roku.
alkohol u pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej.
• W 2005 roku w związku z brakiem zainteresowania realizacją programu przez NFZ
lekarze przestali prowadzić badanie przesiewowe AUDIT. Prowadzono jedynie
edukację lekarzy i pielęgniarek rodzinnych w zakresie wykorzystania w pracy
przesiewowej testu CAGE. Szkolenia takie przy współpracy Samorządu
Województwa organizowało Zachodniopomorskie Centrum Organizacji i Promocji
Zdrowia w Szczecinie w ramach kursów specjalistycznych dla pielęgniarek i
połoŜnych oraz dla lekarzy przygotowujących się do Lekarskiego Egzaminu
Państwowego.
• Zarząd Województwa koordynuje to zadanie poprzez:
• Organizowanie tematycznych narad, spotkań i debat z przedstawicielami gmin, a
szczególnie z realizatorami programów, którzy w ubiegłych latach szkoleni byli ze
środków województwa;
• Prowadzenie działalności doradczej przez dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Terapii
UzaleŜnień od Alkoholu i WspółuzaleŜnienia;
163
w 2005 roku
• Współdziałanie z przedstawicielami szkolnictwa, rozpropagowanie w szkołach
wyników raportu ESPAD;
• W minionym roku Zarząd Województwa ogłosił równieŜ konkurs ofert dla podmiotów
niepublicznych na realizację projektów profilaktyczno – edukacyjnych dla dzieci i
młodzieŜy zamieszkujących miasta do 20 000 mieszkańców i wsie Województwa
Zachodniopomorskiego. Z uwagi na coraz częściej dostrzegane braki w opiece
profilaktyczno – edukacyjnej dzieci i młodzieŜy miast i wsi Województwa
Zachodniopomorskiego zasadnym było przeprowadzenie postępowania konkursowego
dla podmiotów niepublicznych prowadzących działania profilaktyczno – edukacyjne
w środowiskach zagroŜonych uzaleŜnieniami od środków psychoaktywnych.
• Realizacja tych projektów przyczyniła się do podniesienia świadomości dzieci i
młodzieŜy w zakresie degradującego działania środków psychoaktywnych na
organizm młodego człowieka. Precyzyjnie określony odbiorca korzystnie wpłynęło na
wyrównanie szans w dostępie do nowoczesnych programów profilaktycznych
pomiędzy mieszkańcami duŜych aglomeracji, a tych z małych miast i wsi naszego
regionu. W postępowaniu konkursowym wyłoniono trzech realizatorów, którzy swoim
zasięgiem oddziaływania objęli całe województwo a w organizowanych przez nich
akcjach udział wzięło przeszło 5 000 odbiorców.
(…).
• Zarząd Województwa realizuje ze szczególnym uwzględnieniem zadania wynikające z
Wojewódzkiego Programu dotyczące przeciwdziałania przemocy. W 2005 roku
Zarząd Województwa ogłosił konkurs dla podmiotów niepublicznych na realizację
Programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. PoniŜsza tabela przedstawia jego
efekty.
Efekt działania
Zadanie
WdroŜenie programu Dofinansowanie w wys. 120 000 zł otrzymało 8 organizacji
celowego pn.
pozarządowych. Z pomocy w postaci:
„Program
porad zespołów doradczo – mediacyjnych,
indywidualnych konsultacji specjalistów,
Przeciwdziałania
zajęć edukacyjno – terapeutycznych dla rodziców,
Przemocy w
zajęć edukacyjno – szkoleniowych dla dzieci i młodzieŜy,
Rodzinie”.
warsztatów
terapeutycznych,
profilaktycznych
i
relaksacyjnych,
uczestnictwa w spotkaniach grup samopomocowych,
zajęć turystycznych i rekreacyjnych,
udziału w konferencjach szkoleniowych
skorzystało łącznie 7 056 osób.
• Ponad to Zarząd wyraził zgodę na zorganizowanie interdyscyplinarnego szkolenia dla
pracowników OPS, członków GKRPA, policji oraz kuratorów zawodowych. W
spotkaniach, które odbywały się w 3 miastach naszego regionu wzięło udział łącznie
przeszło 400 przedstawicieli wymienionych instytucji. Celem nadrzędnym tych
szkoleń było przedstawienie propozycji nowych przedsięwzięć o zasięgu lokalnym w
dziedzinie minimalizowania skutków przemocy.
• Zadaniem Samorządu Województwa w zakresie profilaktyki uzaleŜnień od alkoholu i
przeciwdziałania przemocy jest m.in. udzielanie merytorycznej pomocy, szkolenia i
współdziałania z innymi organami administracji publicznej, osobami i innymi
jednostki pracującymi w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych, głównie
minimalizującymi skutki przemocy. Dlatego pod koniec listopada 2005 roku
zorganizowano dwudniową konferencję szkoleniową, w której udział wzięli
164
w 2005 roku
pełnomocnicy/koordynatorzy gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych, członkowie Gminnych Komisji Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych, pracownicy Ośrodków Pomocy Społecznej,
przedstawiciele Policji oraz kuratorzy sądowi. Część merytoryczną konferencji
przygotowali i poprowadzili pracownicy, Stowarzyszenia na Rzecz Przeciwdziałania
Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia z Warszawy. W związku ze szczególna
dbałością o merytoryczną wartość takich przedsięwzięć jak konferencje, najwaŜniejsze
jest właściwe dobranie realizatorów treści spotkania. Zaproszeni prelegenci
wykorzystując swoją wiedzę i doświadczenie w zakresie przeciwdziałania przemocy
zrealizowali główne cele konferencji:
– dostarczenie uczestnikom wiedzy na temat przemocy domowej (ODP, OSP),
działań, zadań słuŜb i osób pomagających w radzeniu sobie z przemocą domową,
– wymiana informacji o placówkach działających w województwie,
– wymian doświadczeń,
– poszukiwanie moŜliwości pracy interdyscyplinarnej w lokalnych środowiskach w
przeciwdziałaniu przemocy domowej.
W tej konferencji szkoleniowej połączonej z warsztatami udział wzięło 250
przedstawicieli ww grup zawodowych.
8. Rozwój edukacji publicznej i szkolenie przedstawicieli róŜnych zawodów w zakresie
• Od lat datuje się współpraca z lokalnymi środkami masowego przekazu, dzięki czemu
kaŜda akcja poprzedzona była przygotowaniem materiałów i zorganizowaniem
konferencji prasowej.
wybranych gminach.
• Zadanie to realizowane jest poprzez:
– Opracowanie corocznych gminnych programów, które rozpoczynaj się od
diagnozy sytuacji – pomoc udzielana gminom na rzecz zwiększenia efektywności i
podniesienia jakości ich pracy – liczne wyjazdy i spotkania z gminnymi
realizatorami treści profilaktyki uzaleŜnień;
– Monitorowanie skuteczności i efektywności działań profilaktycznych i rozwiązań
poszczególnych problemów;
– Monitorowanie efektywności terapii uzaleŜnień prowadzone przez placówki
lecznictwa odwykowego.
– Kontrola placówek, korekta programów terapeutycznych prowadzona przez
Dyrektora WOTUW: przeprowadził hospitację placówek w:
1. Kołobrzegu – PTUAiW – ul.Kniewskiego 11
2. Koszalin, NSZOZ ANON – ul. Monte Cassino 13
3. Szczecinku – Lelewela 11
4. Złocieniec PTUAiW – ul. Kościelna 2
5. Drawsku Pomorskim PTUAiW – Pl. Konstytucji 7
6. Kamieniu Pomorskim PTUAiW – ul. Krótka 4b
7. Świdwinie PTUAiW – ul. Drawska 38
8. Szczecinie OTUA – ul. Ostrowska 7
– W hospitowanych placówkach dokonano przeglądu kadrowego i warunków
lokalowych, a nadto:
1. Programów terapeutycznych oferowanych przez daną placówkę.
2. Realizacji zobowiązania do leczenia: średni czas oczekiwania na przyjęcie
do palcówki, wynosi: 2 – 3 miesiące do palcówki stacjonarnej, ok. – 2 – 5
dni do placówki ambulatoryjnej; ilość pacjentów zobowiązanych do
165
w 2005 roku
leczenia, oczekujących na przyjęcie do programu terapeutycznego w
placówce stacjonarnej jest 364; ilość pacjentów zobowiązanych aktualnie
będących w programie jest: 29 w placówkach stacjonarnych, 429 w
placówkach ambulatoryjnych; Opieki nad stanem somatycznym pacjentów.
3. We wszystkich placówkach stacjonarnych i 8 ambulatoryjnych kaŜdy
pacjent badany jest pod kątem współistnienia ewentualnych schorzeń
somatycznych;
4. KaŜdy pacjent przyjmowany do placówki stacjonarnej wykonywane ma
laboratoryjne
badania
podstawowe.
W
przypadku
placówek
ambulatoryjnych
badania
te
wykonywane
są
sporadycznie,
zabezpieczeniem tego typu dysponuje 13 placówek;
5. Wszystkie placówki stacjonarne i 16 z 20 ambulatoryjnych mają dostęp do
konsultacji internisty;
6. Wszystkie placówki stacjonarne i 18 ambulatoryjnych ma zatrudnionego,
bądź współpracuje z lekarzem psychiatrą;
7. Tylko placówki stacjonarne prowadzą diagnostykę w kierunku gruźlicy i
marskości wątroby. W większości przypadków pacjenci ze
zdekompensowanymi chorobami somatycznymi wymagający poszerzonej
diagnostyki lub leczenia, kierowani są w razie konieczności do
odpowiedniego oddziału szpitalnego;
8. 4 palcówki stacjonarne i 6 ambulatoryjnych mają dostęp do tomografii
komputerowej. Jak dotąd Ŝadna z nich nie korzystała z tego świadczenia.
Udzielano konsultacji i kontynuowano prace nad dostosowaniem
programów do wymogów rozporządzenia MZ z dnia 31 grudnia 1999 roku w
sprawie organizacji, kwalifikacji personelu, zasad funkcjonowania i rodzajów
zakładów lecznictwa odwykowego oraz udziału innych zakładów opieki
zdrowotnej w sprawowaniu opieki nad osobami uzaleŜnionymi od alkoholu.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia, w sprawie trybu
powoływania biegłych, zasad sporządzania opinii oraz warunków i sposobu
dokonywania badań w przedmiocie uzaleŜnienia od alkoholu, w 2005 roku,
przeprowadzono szkolenia doskonalające dla kandydatów na biegłych
(psychiatrzy i psycholodzy). Celem szkolenia było przygotowanie teoretyczne i
praktyczne do wspólnego opiniowani w przedmiocie uzaleŜnienia od alkoholu
dla potrzeb orzecznictwa sądowego lub postępowania Gminnych Komisji ds.
RPA.
• Dostępność programów dla specyficznych populacji:
– WOTUW Stanomino i OTUA Szczecin mają oferty terapeutyczne dla nieletnich,
uzaleŜnionych od alkoholu. Co znaczy, Ŝe do tych placówek przyjmowani są
nieletni, uzaleŜnieni pacjenci – po wyraŜeniu na to zgody rodziców lub
ustawowego opiekuna, a takŜe prawomocnego postanowienia sądu dla nieletnich.
– WOTUW Stanomino i SPS „ZDROJE” w Szczecinie przyjmują na leczenie
stacjonarne kobiety. W oddziałach dziennych w Koszalinie i Szczecinie kobiety są
przyjmowane na leczenie odwykowe.
– Leczenie AZA kobiet prowadzą dwa oddziały LAZA – w Stanominie i Szczecinie,
a nadto Oddziały Psychosomatyczne w Kołobrzegu i Białogardzie przyjmują
kobiety z AZA.
– Osoby krzyŜowo uzaleŜnione przyjmowane są we wszystkich placówkach
zarówno stacjonarnych jak i ambulatoryjnych
– Osoby z podwójnymi zaburzeniami, w warunkach stacjonarnych leczone są w
WOTUW Stanomino i OTUA Szczecin.
166
w 2005 roku
wzajemnej pomocy.
• W zakresie realizacji tego punktu moŜna wyróŜnić współpracę m.in. z:
– Policją – w ramach bezpieczeństwa publicznego, przestrzegania bezpieczeństwa
na drogach, przestrzeganie przepisów rynku alkoholowego. Włączenie policji do
działań w ramach kampanii Alkohol – nieletnim dostęp wzbroniony oraz
upowszechnienie wyników badań ESPAD;
– Pomocą społeczną – działalność edukacyjno – informacyjna. W związku ze
zmianą ustawy o pomocy społecznej, która to włączyła do zadań ośrodków
pomocy społecznej zagadnienia dotyczące problematyki alkoholizmu,
zaobserwowano, iŜ znaczną część członków gminnych komisji stanowią
pracownicy socjalni. Dzięki takiej sytuacji udzielając wsparcia merytorycznego
gminnym komisjom, podnosi się zarazem poziom wiedzy pracowników słuŜb
społecznych;
– Stowarzyszenie trzeźwościowe i grupy AA – wspieranie działalności tych
organizacji polegające m.in. na wspomaganiu finansowym przedsięwzięć
docierających do szerokiego odbiorcy a mających na celu podniesienie
świadomości społeczeństwa dotyczącego problemów alkoholowych i pomocy w
wychodzeniu z uzaleŜnienia;
W minionym roku Zarząd Województwa przeprowadził konkurs dla
organizacji pozarządowych pt.: “Wakacyjny wypoczynek dla dzieci i młodzieŜy z
programem socjoterapeutycznym”
Z uwagi na coraz częściej dostrzegane braki w prowadzeniu nowoczesnej
opieki i wypoczynku wakacyjnego z programem profilaktycznym i
socjoterapeutycznym oraz tworzenia miejsc wypoczynku ułatwiających adresatom
projektu zagospodarowanie czasu wolnego zasadnym było przeprowadzenie
postępowania konkursowego dla podmiotów niepublicznych prowadzących takie
działania w środowiskach zagroŜonych patologią i uzaleŜnieniami. Celem naszego
projektu było tworzenie działających w okresie wakacji miejsc ułatwiających
adresatom działań spędzanie wolnego czasu pod specjalistyczną opieką kadry
prowadzącej programy profilaktyczne i socjoterapeutyczne, stanowiące alternatywę
wobec uzaleŜnień i powstałych w jej wyniku patologii. Efektem naszych działań było
zmniejszenie zainteresowania odbiorców projektu środkami odurzającymi dzięki
stworzeniu przeciwwagi ukazującej pozytywne aspekty Ŝycia bez nałogów.
Utworzone w ramach tego programu miejsca funkcjonują z powodzeniem do dziś.
gospodarczą (…).
• Kontrolę przestrzegania przepisów ustawy w części dotyczącej legalności rynku
alkoholowego, na terenie województwa sprawuje Państwowa Inspekcja Handlowa
oraz organy celne – Szczególny Nadzór Podatkowy. Wyniki przedstawione są poniŜej:
– Ilość przeprowadzonych kontroli wraz z ilością wniosków pokontrolnych: 5
kontroli. SprzedaŜ alkoholu przez przedsiębiorców nie posiadających
wymaganego zezwolenia na obrót hurtowy lub detaliczny alkoholu 2 kontrole –
przedsiębiorcy dokonali istotnych zmian w organizacji wewnętrznej przy
sprzedaŜy napojów alkoholowych tak, aby podobne sytuacje nie miały miejsca.
– Ilość wydanych zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości
do 18% alkoholu: 101 zezwoleń
– Kwota pozyskanych środków finansowych z udzielonych zezwoleń:
167
w 2005 roku
o 2005 rok – 1.840.759, 00 zł
o prognoza na 2006 rok – 400. 000 zł
• Na terenie Województwa Zachodniopomorskiego w roku 2005 organy stanowiące
gmin podjęły uchwały dotyczące problemów alkoholowych, w następujących
sprawach i liczbie:
– gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych – 108
– liczba punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych na terenie gminy – 8
– zasady usytuowania tych punktów na terenie gminy – 3
– wprowadzanie zakazów sprzedaŜy, podawania, spoŜywania oraz wnoszenia
napojów alkoholowych – 1
– inne – 5
• Organ nadzoru wydał 6 rozstrzygnięć nadzorczych, w których:
– Stwierdził częściową niewaŜność uchwały Nr XXX/587/05 Rady Miasta
Szczecina z dnia 13 stycznia 2005 r. w sprawie ustalenia liczby punktów
sprzedaŜy napojów zawierających powyŜej 4, 5% (z wyjątkiem piwa),
przeznaczonych do spoŜycia poza miejscem sprzedaŜy jak i w miejscu sprzedaŜy
oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaŜy i podawania napojów alkoholowych na
terenie Miasta Szczecina.
– Stwierdził częściową niewaŜność uchwały Nr XXVII/141/2005 Rady Gminy w
Świeszynie z dnia 27 stycznia 2005 r. w sprawie zatwierdzenia Gminnego
Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2005 rok.
Postanowienia punktu 4 rozdziału V Programu naruszają przepisy ustawy o
wychowaniu w trzeźwości (...), bowiem zasady wydawania i cofania zezwoleń na
sprzedaŜ napojów alkoholowych przeznaczonych do spoŜycia w miejscu i poza
miejscem sprzedaŜy oraz zasady kontroli przestrzegania zasad i warunków
korzystania z tych zezwoleń, będące przedmiotem normowania w punkcie 4
rozdziału V Programu, reguluje ww. ustawa w art. 18 – 18 (4). Przepisy te nie dają
radzie gminy kompetencji do podejmowania w tym zakresie Ŝadnych uchwał
stanowiących akty prawa miejscowego. Sprawy te stanowią materię ustawową,
podlegającą regulacji normatywnej wyłączenie w ustawie.
– Stwierdził niewaŜność uchwały Nr XXI/90/05 Rady Gminy w Ostrowicach z
dnia 1 marca 2005 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Gminy Ostrowice. Postanowienia
punktu 4 rozdziału V Programu naruszają przepisy ustawy o wychowaniu w
trzeźwości (...) bowiem zasady wydawania i cofania zezwoleń na sprzedaŜ
napojów alkoholowych przeznaczonych do spoŜycia w miejscu i poza miejscem
sprzedaŜy oraz zasady kontroli przestrzegania zasad i warunków korzystania z
tych zezwoleń, będące przedmiotem normowania w punkcie 4 rozdziału V
Programu, reguluje ww. ustawa w art. 18 – 18 (4). Przepisy te nie dają radzie
gminy kompetencji do podejmowania w tym zakresie Ŝadnych uchwał, bowiem
sprawy te stanowią materię ustawową, podlegającą regulacji normatywnej
wyłączenie w ustawie.
– Stwierdził częściową niewaŜność uchwały Nr XVIII/137/2005 Rady Miejskiej w
Człopie z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu
Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2005 r. Uchwalenie
CZĘŚCI II załącznika do ww. uchwały stanowiącej Gminny Program
Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2005, zostało dokonane z przekroczeniem
delegacji ustawowej. Brak delegacji ustawowej do stanowienia w powyŜszym
zakresie sprawia, Ŝe uregulowania w tej części uchwały zostały podjęte przez Radę
168
w 2005 roku
–
–
bez podstawy prawnej. Jako sprzeczne z prawem naleŜy uznać takŜe powierzenie
zadań i celów w zakresie przeciwdziałania narkomanii Pełnomocnikowi
Burmistrza ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz
Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, której członkowie
posiadają wiedzę z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych.
Stwierdził niewaŜność zarządzenia Nr 13/05 Wójta Gminy Rewal z dnia 24
czerwca 2005 r. w sprawie wyznaczenia miejsc do sprzedaŜy i spoŜywania
napojów alkoholowych. W toku badania powyŜszego zarządzenia pod względem
legalności organ nadzoru stwierdził, Ŝe zostało ono podjęte z raŜącym naruszeniem
prawa, albowiem nie spełnia wymogów z art. 41 ust. 2 w związku z art. 40 ust. 3
ustawy o samorządzie gminnym, wskazującym niezbędne przesłanki do wydania
przez organy gminy przepisów porządkowych.
Stwierdził niewaŜność uchwały Nr XXXVII/204/2005 Rady Miejskiej w
Mirosławcu z dnia 24 października 2005 r. w sprawie zasad usytuowania na
terenie Gminy i Miasta Mirosławiec miejsc sprzedaŜy i podawania napojów
alkoholowych. Rada Miejska nie wypełniła delegacji ustawowej, bowiem nie
określiła zasad usytuowania miejsc sprzedaŜy i podawania napojów alkoholowych.
Ponadto przekroczyła swoje ustawowe kompetencje wyraŜone w art. 12 ust. 2
ustawy – poprzez wprowadzenie postanowień dotyczących zezwoleń na sprzedaŜ
napojów alkoholowych. Rada miejska obowiązana jest przestrzegać zakresu
upowaŜnienia udzielonego jej przez ustawę odnośnie tworzenia aktów prawa
miejscowego i w tych działaniach nie moŜe wkraczać w materię uregulowaną
ustawą. Uchwały rady miejskiej mogą być wydawane wyłączenie w ramach
przepisów obowiązującego prawa i tylko w zakresie upowaŜnień udzielonych
organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego.
169
w 2005 roku
170
w 2005 roku
2. Działalność innych instytucji oraz organizacji i
środowisk wzajemnej pomocy
2.1. Instytut Psychiatrii i Neurologii
Konferencje na temat alkoholu, w których uczestniczyli pracownicy IPiN w roku 2005:
1. Seventh Workshop on Costs and Assessment in Psychiatry: Financing mental and
addictive disorders, Wenecja Włochy, 17 – 21.03.2005.
2. Alkohol a młodzieŜ, Sejm RP, Warszawa 4.04.2005
3. 10th meeting of National Counterparts for Alcohol Policy in the WHO European Region,
Stora Barnabo Stockholm Szwecja 13 – 15.04.2005
4. III Ogólnopolska Konferencja Telefonów Zaufania dla Osób z Problemem
Alkoholowym, Warszawa 23 – 24.04.2005
5. 10th European Association of Substance Abuse Research Conference (EASAR): Towards
Efficient Prevention and Treatment in Enlarged Europe, Warszawa, 12 – 15.05.2005
6. 6th Annual European Network on Training, Evaluation and Research of Mental
Health(ENTER)Conference, Tampere, Finlandia 26 – 27.05.2005
7. 31st Annual Alcohol Epidemiology Symposium of the Kettil Bruun Society, Riverside,
Kalifornia USA 27.05 – 3.06.2005.
8. Alcohol and Injury: New Knowledge from Emergency Room Studies, Berkeley USA 1 –
8.10.2005
9. Konferencja Gmin i Miast Wiodących organizowana przez PARPA, Rynia k/W – wy 3 –
5.10.2005
10. European Summit – Tackling Health Inequalities: for Health, Londyn Wlk. Brytania 17 –
18.10.2005.
Lista projektów badawczych na temat alkoholu realizowanych w IPiN w roku 2005
1. Uwarunkowania konsumpcji alkoholu i innych substancji psychoaktywnych.
temat nr 25, etap IV – ostatni, kierownik: dr J. Moskalewicz)
W ramach hipotez dotyczących uwarunkowań podaŜy na substancje
psychoaktywne przeprowadzono analizę wpływu dostępności fizycznej (liczba punktów
sprzedaŜy) i ekonomicznej (liczba butelek wódki za przeciętne miesięczne wynagrodzenie
netto) na hospitalizacje psychiatryczne z powodu zaburzeń alkoholowych oraz na
umieralność męŜczyzn w wieku produkcyjnym z powodu marskości wątroby. Badaniem
objęto lata 1965 – 2003. Stwierdzono, Ŝe zmiany w dostępności ekonomicznej wódki
wyjaśniają około 25 procent zmienności wskaźnika pierwszorazowych psychiatrycznych
hospitalizacji z powodu zaburzeń alkoholowych oraz 23 – 26% zmienności
współczynnika zgonów z powodu marskości wątroby. Przekładając, uzyskane w badaniu
współczynniki regresji, na liczby bezwzględne moŜna powiedzieć, Ŝe zwiększenie
dostępności ekonomicznej o 60 butelek wódki za przeciętne miesięczne wynagrodzenie,
jak to miało miejsce w okresie transformacji ustrojowych, oznacza rocznie blisko 8
tysięcy nowych hospitalizacji w lecznictwie odwykowym oraz 900 dodatkowych zgonów
na marskość wątroby męŜczyzn w wieku produkcyjnym.
Problem naduŜywania legalnych, psychoaktywnych farmaceutyków przedstawiono
na tle społeczno – ekonomicznej transformacji w Polsce. Wbrew prawom podaŜy i popytu
ich konsumpcja w Polsce rośnie mimo coraz wyŜszych cen. Stwierdzono, Ŝe na rosnącą
konsumpcję leków wpływ miały zarówno czynniki związane z podaŜą (agresywna
reklama i marketing) jak i z popytem.
2. Ogólnopolskie badania szkolne na temat uŜywania substancji psychoaktywnych raz
badanie na temat iniekcyjnego uŜywania narkotyków i innych zachowań
171
w 2005 roku
ryzykownych – badania jakościowe w 2 miastach (grant Krajowego Biura
ds.Przeciwdziałania Narkomanii, temat nr 502 02 53, kierownik: mgr J. Sierosławski)
Zrealizowano audytoryjne badanie ankietowe na ogólnopolskiej próbie
reprezentatywnej uczniów III klas gimnazjów (wiek 15 – 16 lat) i II klas szkół
ponadgimnazjalnych (wiek 17 – 18 lat). Badania przeprowadzono zgodnie z metodologią
europejskiego projektu ESPAD. Ponadto badaniu poddano nauczycieli. Badanie miało na
celu pomiar natęŜenia zjawiska uŜywania przez młodzieŜ napojów alkoholowych i innych
substancji uzaleŜniających.Badanie wśród uczniów z 2005 r. stanowiło kontynuację
przedsięwzięć badawczych zrealizowanych w 1995 r., 1999 r. i 2003 r.
Wyniki badań wskazują na wzrost rozpowszechnienia picia alkoholu wśród
młodzieŜy szkolnej w latach 1995 – 2005. Badani w wysokim odsetku przyznają się do
przekraczania progu nietrzeźwości.
Rozpowszechnienie uŜywania narkotyków wykazuje takŜe trend wzrostowy.
Nauczyciele dostrzegają problem uŜywania substancji psychoaktywnych przez
młodzieŜ, jednak nie są w stanie skutecznie się mu przeciwstawić.
Badania wśród iniekcyjnych uŜytkowników narkotyków ujawniło potrzebę
intensyfikacji działań z zakresu redukcji szkód oraz szerszego uwzględnienia kwestii
zapobiegania przedawkowaniem narkotyków.
3. Monitorowanie trendów uŜywania substancji psychoaktywnych oraz wskaźników
innych wybranych aspektów zdrowia psychicznego u młodzieŜy szkolnej. (grant
MNiI/Men 2 P05D 081 28, kierownik: dr K. Ostaszewski)
Celem badań była obserwacja trendów w zakresie uŜywania substancji
psychoaktywnych przez 15 – letnią młodzieŜ, oraz ocena związków wybranych aspektów
młodzieŜowej kultury masowej oraz zachowań problemowych z uŜywaniem substancji
psychoaktywnych. Badania w 2004 roku zostały wykonane w ramach szóstej edycji badań
mokotowskich (N=1471). Podobnie jak w latach 1984, 1988, 1992, 1996 i 2000 –
populację stanowili 15 – letni uczniowie uczący się w warszawskich szkołach Mokotowa,
Ursynowa oraz Wilanowa. Narzędziem badawczym był krótki anonimowy
kwestionariusz. Wyniki ostatniej edycji wskazują, Ŝe:
- po raz pierwszy od rozpoczęcia badań w 1984 roku zmniejszyły się wskaźniki picia
alkoholu (w tym znacząco picia piwa),
- wyraźnie zmniejszyły się wskaźniki palenia papierosów,
- zahamowaniu uległ trend wzrostowy w uŜywaniu narkotyków,
- dziewczęta „wyprzedziły” chłopców w piciu alkoholu i paleniu tytoniu oraz
„dogoniły” chłopców we wskaźnikach upijania się i uŜywania narkotyków,
- udział w przemocy i w bójkach oraz zachowania sprzeczne z prawem łączą się z
uŜywaniem substancji psychoaktywnych,
- piercing, tatuaŜ, komórka, Internet wiąŜe się z częstszym uŜywaniem substancji
psychoaktywnych.
4. Diagnoza problemów alkoholu i narkotyków w Otwocku. (grant finansowany przez
samorząd lokalny temat nr 502 02 54, kierownik: mgr J. Sierosławski)
W ramach diagnozy problemów alkoholowych oraz problemu narkomanii w
Otwocku, w okresie styczeń – marzec 2005 r., zrealizowano następujące przedsięwzięcia
badawcze:
- Badania ankietowe wśród mieszkańców
- Wywiady z uczniami szkół gimnazjalnych
- Wywiady z przedstawicielami instytucji reagujących na problemy alkoholu i
narkotyków
- Zebranie i analiza danych statystycznych tych instytucji
172
w 2005 roku
Badania dostarczają danych składających się na obraz problemów alkoholu i
narkotyków w Otwocku oraz trendów w ich rozwoju. Wyniki sugeruję, Ŝe w Otwocku pije
się więcej niŜ średnio w kraju. NiŜszy jest odsetek abstynentów, podobny jak średnio w
kraju odsetek nadmiernie pijących. W stosunku do 1998 r. średnie spoŜycie alkoholu
wzrosło, spadł teŜ odsetek abstynentów. Picie alkoholu przez nieletnich spotyka się z
ostrzejszym niŜ w 1998 r. potępieniem, więcej teŜ osób jest skłonnych do interwencji.
Działania władz lokalnych w zakresie ograniczania konsumpcji alkoholu nie mają
dostatecznej widoczności społecznej, chociaŜ jest ona wyŜsza niŜ w 1998 r.
W Otwocku notuje się znaczne rozpowszechnienie uŜywania narkotyków, jest ono
wyŜsze niŜ w Warszawie w 2002 r. Najbardziej rozpowszechnionymi narkotykami są
marihuana i haszysz. Zdaniem badanych dostępność narkotyków jest bardzo duŜa.
5. Badania szkolne na temat uŜywania substancji psychoaktywnych w Województwie
Opolskim. (grant finansowany przez samorząd lokalny, temat nr 502 02 91, kierownik
mgr J. Sierosławski
Zrealizowano audytoryjne badanie ankietowe na losowej próbie reprezentatywnej
uczniów III klas gimnazjów (wiek 15 – 16 lat) i II klas szkół ponadgimnazjalnych (wiek
17 – 18 lat) Województwa Opolskiego. Badania przeprowadzono zgodnie z metodologią
europejskiego projektu ESPAD. Badanie miało na celu pomiar natęŜenia zjawiska
uŜywania przez młodzieŜ napojów alkoholowych i innych substancji uzaleŜniających.
Badanie z 2005 r. stanowiło powtórzenie badania zrealizowanego 1999 r. w tym
województwie.
Wyniki badań wskazują na wzrost rozpowszechnienia picia napojów
alkoholowych wśród młodzieŜy szkolnej w latach 1999 – 2005. Badani w wysokim
odsetku przyznają się do przekraczania progu nietrzeźwości.
Rozpowszechnienie uŜywania narkotyków wykazuje takŜe trend wzrostowy,
chociaŜ w przypadku młodzieŜy gimnazjalnej moŜemy mówić o stabilizacji.
6. Badanie odroczonych efektów szkolnych programów profilaktyki alkoholowej (grant
Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. nr 502 – 102 – 45,
kierownik: mgr K. Bobrowski)
Głównym celem prowadzonych badań była ocena trwałości w czasie efektów
dwuletniego programu oddziaływań profilaktycznych, prowadzonego w klasach
czwartych i piątych szkół podstawowych – „Programu Domowych Detektywów” oraz
jego kontynuacji pt. „Fantastyczne MoŜliwości”. Badania ankietowe uczniów prowadzono
w schemacie quasi – eksperymentalnym. Pretest miał miejsce przed rozpoczęciem
oddziaływań profilaktycznych, wiosną 2003 roku, a ostatni etap badań po upływie 12
miesięcy od zakończenia programu, w czerwcu 2005 r. Badania objęły w tym okresie 10
klas eksperymentalnych (n=202) i 8 klas porównawczych (n=170). Wyniki analizy
wariancji z powtarzanymi pomiarami (MANOVA) wskazują na trwałe w czasie,
odroczone efekty oddziaływań profilaktycznych. Po 12 miesiącach od zakończenia
programu utrzymały się, wykazane w poprzednim etapie badań efekty w zakresie: wzrostu
wiedzy na temat konsekwencji picia alkoholu, ograniczenia pro – alkoholowych postaw
oraz zwiększenia odporności na wpływy rówieśnicze. Ponadto utrzymała się tendencja
wśród uczestników programu do ograniczenia wczesnych doświadczeń w upijaniu się. W
związku z tym rekomenduje się szerokie upowszechnianie dwuletniego programu w
szkołach podstawowych.
7. International Substance Abuse Research Program” – Szkolenie w zakresie
metodologii badań problemów związanych z naduŜywaniem substancji
psychoaktywnych – Substance Abuse Research Training Program. Grant Fogarty
International Center nr FOO6537 (grant nr 502 – 103 – 23, kierownik: Prof. Cz.
Czabała).
173
w 2005 roku
-
zorganizowano kolejny warsztat metodologiczny w Rzucewie, w którym
uczestniczyło 26 polskich uczestników, 1 z Ukrainy, 1 z Bułgarii i 3 Amerykanów,
- przeprowadzono konkurs na roczne stypendium w Michigan University – uzyskały go
dwie osoby: z Instytutu Psychiatrii i Neurologii oraz z Kliniki Psychiatrii AM w
Warszawie.
8. ObciąŜenie ostrych dyŜurów szpitalnych interwencjami alkoholowymi (grant
National Institute of Alcohol Abuse and Alcoholism, USA, temat nr 502 02 17, kierownik:
dr J. Moskalewicz)
Badanie pilotaŜowe (feasibility study) w2004 roku na ostrych dyŜurach w szpitalu
św.Barbary w Sosnowcu wykazało, Ŝe 95% pacjentów z problemem alkoholowym
wyraziło zgodę i dostarczyło danych umoŜliwiających przeprowadzenie ponownego
wywiadu na temat ich spoŜycia alkoholu. Po upływie pół roku udało się dotrzeć do 73%
osób, które takiej zgody udzieliły. Wyniki pilotaŜu przeprowadzonego wskazywały na
duŜe prawdopodobieństwo powodzenia programu krótkich interwencji alkoholowych. W
roku 2005 we współpracy z Alcohol Research Group Uniwersytetu w Berkeley
opracowano wniosek grantu badawczego obejmującego program krótkich interwencji
wśród pacjentów ostrych dyŜurów, który złoŜono w NIAAA, USA, skąd finansowano
dotychczasowe badania.
9. Substance abuse among Polish older patients of the general hospital. UŜywanie
substancji psychoaktywnych przez pacjentów szpitala ogólnego po 60 roku Ŝycia.
(grant Fogarty International Center, kierownik: dr P. Bronowski)
Cele programu:
- Ocena rozpowszechnienia uŜywania substancji psychoaktywnych wśród pacjentów
szpitala ogólnego w wieku powyŜej 60 roku Ŝycia.
- Ocena skuteczności krótkiej interwencji dla osób z problemem alkoholowym.
Pacjenci oddziałów wewnętrznych szpitala ogólnego (chirurgia urazowa, kardiologia,
interna) zostaną włączeni do badań przesiewowych w zakresie uŜywania substancji
psychoaktywnych. Pacjenci z problemem alkoholowym zostaną objęci programem krótkiej
interwencji mającej na celu zmniejszenie ilości wypijanego alkoholu lub osiągnięcie
abstynencji lub teŜ włączeni do grupy kontrolnej Po miesiącu od opuszczenia szpitala pacjenci
ci zostaną objęci badaniami katamnestycznymi. Uczestnicy programu: 600 pacjentów
oddziałów wewnętrznych Szpitala Bielańskiego, Bródnowskiego oraz Wolskiego (męŜczyźni w
wieku 60 +). Działania realizowane w roku 2005: Gromadzenie literatury do publikacji
“Problemy alkoholowe u osób w starszym wieku” oraz “Programy krótkiej interwencji dla osób
z problemem alkoholowym”; uzyskanie akceptacji Komisji Bioetycznej; przeprowadzenie 620
badań screeningowych pacjentów szpitali ogólnych w Warszawie (60 pacjentów zaliczonych do
grupy ryzyka); przeprowadzenie 30 interwencji; przeprowadzenie 60 katamnez.
10. Zintegrowane działania zmierzające do poprawy stanu zdrowia pacjentów z
rozpoznaniem podwójnej diagnozy (ISADORA) (grant V Programu Ramowego Unii
Europejskiej nr QLG4 – CT – 2002 – 00911, kierownik: doc. J. Meder)
Zakończono realizację badań katamnestycznych. Spośród 50 pacjentów, z którymi
przeprowadzono pierwszy wywiad, do następnego badania przystąpiło 28 osób. Taki wynik
jest wyŜszy od odsetka, jaki odnotowali nasi partnerzy w ParyŜu, Francja i Dundee, Szkocja i
niŜszy od rezulatów w Aarhus, Dania i Tampere, Finlandia. Wszytkie zbiory z danymi
zostały przygootwane do analiz, które są obecnie prowadzone we wszyskich ośrodkach
uczestniczących w projekcie. Strona polska bada wzory zachorowalności występujące w
badanej grupie. Pacjentów podzielono według rozpoznania psychiatrycznego obejmującego
występowanie zaburzeń nastroju bądź psychozy oraz według rodzaju naduŜywanej
substancji – tylko alkohol, tylko narkotyk, alkohol i narkotyk. Pozwoliło to na
wyodrębnienie sześciu grup:
174
w 2005 roku
Współwystępowanie choroby psychicznej i naduŜywania substancji
Substancje psychoaktywne
Razem
alkohol +
Alkohol
Narkotyk narkotyk
Choroba
psychiczna
Zaburzenia
nastroju
Psychoza
102
28
64
194
39
44
49
132
Razem
141
72
113
326
Najbardziej liczna była grupa pacjentów ciepiących na zaburzenia nastroju i
jednocześnie naduŜywających bądź uzaleŜnionych od alkoholu. Najmniejszą liczebność
odnotowano w grupie chorych na zaburzenia nastroju i naduŜywających lub uzaleŜnionych
od substancji psychoaktywnej innej niŜ alkohol.
Zmiennymi, które najbardziej róŜnicowały badane podgrupy, były wiek, płeć oraz
ośrodek, w którym pacjent był rekrutowany.
Przeprowadzono wszystkie wywiady grupowe (z pacjentami, z personelem oraz
opiekunami osób z podwójną diagnozą) oraz studia przypadków obejmujące pogłębione
wywiady z pacjentami z podwójnym rozpoznaniem. Materiał badawczy zostały wysłany do
ośrodka w Tampere, Finlandia, odpowidzialnego za analizę danych jakosciowych.
Wszystkie informacje jakie zebrano na temat ośrodków na Mokotowie świadczących
jakąkolwiek pomoc medyczną bądx socjalną (mapa usług) zostałe zgromadzone w bazie
danych i będą dostępne w internecie po zakończeniu projektu.
11. Zachowania samobójcze wśród pacjentów lecznictwa odwykowego – wybrane
psychospołeczne i medyczne czynniki ryzyka oraz ocena ich rozpowszechnienia. Grant
MNiI/MEiN 3PO5D 024 24, kierownik: dr W. A. Brodniak)
Przeprowadzono badania w 12 wybranych (4 typy) ośrodkach lecznictwa
odwykowego w czterech województwach: dolnośląskim, lubelskim, łódzkim i
świętokrzyskim. Dane na temat rozpowszechnienia prób samobójczych uzyskano od 2204,
tj. 98, 75% próby i 16, 81% ogółu pacjentów ośrodków leczenia uzaleŜnień od alkoholu.
Wśród nich 306 (13, 94%) co najmniej raz dokonało zamachu na swe Ŝycie, w tym 131 (5,
9%) – co najmniej dwa razy. Weryfikację hipotez przeprowadzono w grupie 240 pacjentów i
120 osób grupy kontrolnej. Stwierdzono, Ŝe relatywnie najsilniejszymi psychospołecznymi
czynnikami ryzyka zachowań samobójczych są: niski poziom poczucia koherencji, większa
częstotliwość negatywnych zdarzeń Ŝyciowych, samobójcza śmierć bliskiej osoby,
koncentracja na negatywnych emocjach, odwracanie uwagi od stresu, słabe funkcjonalne
wsparcie społeczne oraz słaba dyspozycja do poszukiwania kontaktów społecznych.
Podstawowymi medycznymi czynnikami ryzyka, które często są bezpośrednim zagroŜeniem
suicydalnym są zaburzenia afektywne w formie diagnozowania wysokiego poziomu nastroju
depresyjnego oraz takie zmienne jak: staŜ problemowego picia alkoholu, młodszy wiek
rozpoczęcia regularnego picia, częstość hospitalizacji odwykowych i częstsze występowanie
psychoz alkoholowych. Badania zrealizowane w reprezentacyjnej próbie statystycznie
uprawniają do generalizacji ich wyników na całą populację pacjentów lecznictwa
odwykowego w Polsce.
12. UŜywanie leków, donorów tlenku azotu (NO) u pacjentów hospitalizowanych z
powodu alkoholowych zespołów abstynencyjnych. (temat nr 31, praca roczna,
kierownik: dr B. Habrat)
Praca miała na celu weryfikację obserwacji klinicznych, Ŝe w grupie męŜczyzn po
40 – ym roku Ŝycia hospitalizowanych z powodu nasilonych zespołów abstynencyjnych
uŜywanie leków – donorów tlenku azotu jest rzadkie. Zbadano 119 osób i stwierdzono
tylko jeden przypadek przyjmowania leków donorów NO. Tak rzadkie uŜywanie tej grupy
leków wydaje się wynikać raczej z małego rozpowszechnienia stanów wymagających
175
w 2005 roku
tego typu leczenia niŜ z zaniedbań diagnostyczno – leczniczych, gdyŜ w badaniu
przesiewowym jedynie 3 pacjentów miało objawy, które mogłyby sugerować
występowanie choroby wieńcowej.
13. Ocena picia alkoholu przez pacjentów uzaleŜnionych od opiatów w ciągu 5 lat
uczestnictwa w programie metadonowym. (temat nr 32, praca roczna, kierownik: dr H.
Baran – Furga)
Praca miał na celu weryfikację hipotezy wynikającej z obserwacji, Ŝe u pacjentów,
u których w pierwszym roku leczenia substytucyjnego zwiększyło się spoŜycie alkoholu i
pogorszył wzorzec picia, po kilku latach zmniejszają spoŜycie. Badaniami objęto 37 z 70
pacjentów, których uprzednio byli badani po roku leczenia. Dokonano oceny spoŜycia
alkoholu i wzoru jego konsumpcji w 3. i 5 toku leczenia. Badania nie potwierdziły
zakładanej hipotezy, natomiast wyłonił się spójny obraz dynamiki picia alkoholu. W
pierwszym roku dochodzi do znacznego zwiększenia spoŜycia alkoholu oraz pogorszenia
wzorca picia (zmiany wysoce znamienne statystycznie), natomiast w 3. i 5. roku następuje
stabilizacja parametrów.
14. DAPHNE – Programme II 2004 – 2008 of the European Commission, Directorate –
General Justice, Freedom and Security: JAI/DAP/2004 – 1/059/YC Violence,
accidents, and injuries experienced by children living in families with alcohol
problems. (ALC – VIOL) Przemoc, wypadki i urazy doświadczane przez dzieci
Ŝyjące w rodzinach alkoholowych. (grant Komisji Europejskiej, kierownik badań: doc.
M. Załuska)
Celem jest ocena rozmiarów i charakteru przemocy doświadczanej przez dzieci w
rodzinach alkoholowych w krajach Europejskich, ocena ryzyka doświadczania przez
dzieci przemocy w związku z alkoholem w poszczególnych krajach i budowanie sieci
ekspertów pracujących nad profilaktyką wobec dzieci z grup ryzyka przemocy. Projekt
jest realizowany w Polsce, Holandii, Anglii, Irlandii, Niemczech, Austrii,
Koordynatorem jest Catholic University of Applied Sciences w Kolonii w
Niemczech w latach 2005 – 2007. W Polsce Przewiduje się zbadanie po 20 – 40 dzieci z
rodzin alkoholowych w wieku od 12 do 18 lat. Będą to dzieci osób które leczą się w
poradniach odwykowych. W roku 2005 przygotowano wspólne narzędzie badawcze.
15. Europejskie zasoby internetowe na temat narkomanii, alkoholu i innych uzaleŜnień.
(grant Komisji Europejskiej, temat nr: 502 – 12 – 83, kierownik: mgr G. Herczyńska.)
Dwuletni projekt finansowany przez Komisję Europejską w ramach DG Health
and Risk Assessment (SANCO). Jego koordynatorem jest krajowe centrum informacji i
dokumentacji TOXIBASE w Lyonie we Francji. W projekcie uczestniczy 19 ośrodków
zajmujących się problematyką uzaleŜnień, gromadzeniem i przekazywaniem informacji na
temat alkoholu i narkomanii z kilkunastu krajów Europy.
Zasoby internetowe są niewątpliwie znaczącym źródłem informacji, jednym z
waŜniejszych dróg przekazywania informacji pomiędzy profesjonalistami a ogółem
społeczeństwa. Zbyt duŜa liczba stron internetowych o róŜnej wartości, szczególnie na
polu uzaleŜnień, powoduje trudności w uzyskaniu wiarygodnych danych. Europejskie
Towarzystwo ELISAD podjęło się opracowania metodologicznych zasad dla ewaluacji
stron internetowych na temat alkoholu, narkomanii i innych uzaleŜnień. W latach 2000 –
2004 opracowano narzędzia dla bazy danych, zidentyfikowano 1200 stron internetowych
a 550 w pełni skatalogowano, obejmując swoim zasięgiem 33 kraje europejskie.
Utworzono profesjonalną internetową bazę danych europejskich stron internetowych na
temat alkoholu i narkotyków.
Celem drugiej fazy projektu jest kontynuowanie katalogowania stron
internetowych, uaktualnienie juŜ istniejących, podniesienie poziomu bazy pod względem
metodologicznym i technicznym z myślą o stworzeniu wysokiej jakości bazy danych,
176
w 2005 roku
opartej na strategii badawczej z wystandaryzowanymi metodami i narzędziami i na
znajomości potrzeb jej uŜytkowników.
Przeprowadzono wstępną ewaluację polskich stron internetowych na temat
alkoholu, narkomanii i innych uzaleŜnień. Z ponad 150 stron wyselekcjonowano 52, które
powinny znaleźć się w bazie ELISAD Gateway. Większość z nich oferuje pomoc i
leczenie, ma charakter edukacyjny. Zaledwie kilka dostarcza informacji na temat badań i
polityki wobec uzaleŜnień. Przekazano równieŜ uwagi związane z klasyfikacją słów
kluczowych bazy danych, tzw. taksonomią.
16. Dalszy rozwój hodowli szczurów linii (WHP) preferującej i (WLP) nie preferującej
alkohol: reakcja instrumentalna szczurów WHP i WLP jako wyraz wzmocnienia
pozytywnego etanolu. (temat nr 64, etap II – ostatni, kierownik: dr W.Dyr)
Kontynuując selekcje i hodowlę obu linii szczurów – preferujących alkohol
(WHP) i niepreferujących (WLP) i uzyskano pokolenia 34 i 35. W celu określenia
podatności na rozwój uzaleŜnienia prowadzono badania nad instrumentalnym
samopodawaniem alkoholu przez zwierzęta z obu linii. Nabywanie reakcji instrumentalnej
(naciskanie na dźwignię) wzmacnianej pojedynczymi porcjami alkoholu jest miernikiem
wzmacniającego (nagradzającego) działania alkoholu i motywacji zwierząt do jego
pozyskania. Wykazano, Ŝe szczury linii WHP zdolne są do wykonania większego nakładu
pracy (większa liczba naciśnięć na dźwignię w systemie wzmocnienia częściowego) niŜ
szczury linii WLP. Dowodzi to, ze szczury linii WHP spełniają jeden z waŜnych
kryteriów zwierzęcego modelu uzaleŜnienia od alkoholu, jakim jest zaburzenie motywacji
związane z utratą kontroli nad zachowaniami apetytywnymi.
2.2. Fundacja Bene Vobis
W 2005 roku fundacja Bene Vobis realizowała następujące programy:
1. Realizacja programu „Poradnia Profilaktyczna dla osób pochodzących ze środowisk
zagroŜonych uzaleŜnieniem realizacja programu DAĆ SZANSĘ, „ z konsultacji
skorzystało 79 osób, w warsztatach dla rodziców wzięło udział 27 osób a z z terapii
indywidualnej skorzystało 32 osoby, z konsultacji poradniczych skorzystało 15 osób,
terapii rodzinnej 9 rodzin, superwizja realizatorów projektu 7 osób.
Celem programu było:
– wspieranie, diagnostyka i pomoc w rozwiązywaniu problemów klientów
młodzieŜowych i ich rodziców
– dostarczenie wiedzy i umiejętności na temat cech i zjawisk okresu adolescencji
– określenie zasobów i trudności w relacjach z dziecmi
– określenie obszarów trudności młodzieŜy podczas konsultacji diagnostycznych i praca
nad nimi
– wybór adekwatnych do problemu metod pracy z klientem
DONATOR: Urząd Miasta Stołecznego Warszawy – Biuro Polityki Społecznej
Kwota: 40 000 zł
2. Realizacja programu STAś – Pomoc psychologiczna i profilaktyka dla młodzieŜy –
dwuletniego cyklu szkoleniowego dla grupy 15 studentów ostatnich lat kierunków
psychologicznych i pedagogicznych, który objął:
– prowadzenie warsztatów szkoleniowych z umiejętności pracy profilaktycznej i
terapeutycznej z młodzieŜą, rodzicami i rodzinami
– prowadzenie superwizji grupowych dla uczestników StaŜu
– organizowanie praktyk dla uczestników StaŜu – warsztaty profilaktyczne dla uczniów
w szkołach, grupy wsparcia, rozwojowe, konsultacje terapeutyczne, grupy liderów,
grupy artystyczno – rozwojowe, obozy wakacyjne
177
w 2005 roku
– działania organizacyjne na terenie Fundacji i Poradni MOP
– uczestniczenie w działaniach Zespołu Szkolnego
DONATOR: Wpłaty uczestników
Kwota: 30 000 zł
3. Kontynuacja programu STAś – Pomoc psychologiczna i profilaktyka dla młodzieŜy –
dwuletniego cyklu szkoleniowego dla grupy 15 studentów ostatnich lat kierunków
psychologicznych i pedagogicznych, który objął:
– prowadzenie warsztatów szkoleniowych z umiejętności pracy profilaktycznej i
terapeutycznej z młodzieŜą, rodzicami i rodzinami
– prowadzenie superwizji grupowych dla uczestników StaŜu
– organizowanie praktyk dla uczestników StaŜu – warsztaty profilaktyczne dla uczniów
w szkołach, grupy wsparcia, rozwojowe, konsultacje terapeutyczne, grupy liderów,
grupy artystyczno – rozwojowe, obozy wakacyjne
– działania organizacyjne na terenie Fundacji i Poradni MOP
– uczestniczenie w działaniach Zespołu Szkolnego
DONATOR: Wpłaty uczestników
Kwota: 8 100 zł
4. Organizacja obozu dla młodzieŜy korzystającej z pomocy psychologicznej
MłodzieŜowego Ośrodka Profilaktyki i
Psychoterapii „MOP” (uczestników grupy wsparciowo – rozwojowej dla młodzieŜy
gimnazjalnej), w trakcie których uczestnicy mogli uczyć się:
– kontaktów z innymi uczestnikami
– skutecznego komunikowania się
– rozwiązywania konfliktów
– rozwijać samoakceptację i poczucie własnej wartości
– rozwijać własny potencjał twórczy
Celem obozu było:
– UmoŜliwienie uczestnikom zmiany otoczenia i spojrzenia z perspektywy na problemy
rodzinne,
– Otoczenie wsparciem psychologicznym uczestników z największymi zaburzeniami
emocjonalnymi lub zachowania,
– Nauczenie umiejętności Ŝycia w grupie, rozwiązywania konfliktów, zawierania
przyjaźni,
– Dostarczenie wielu doświadczeń wzmacniających poczucie własnej wartości,
– Pomoc w rozumieniu i rozwiązywaniu własnych trudności i problemów,
– Rozwijanie umiejętności zdrowego, twórczego spędzania wolnego czasu,
– Dostarczenie i pogłębienie wiedzy uczestników na temat zagroŜeń i skutków sięgania
po alkohol,
– Tworzenie dobrych relacji z dorosłymi
– Kształcenie staŜystów MOP – u w pracy z młodzieŜą
DONATOR: Wpłaty rodziców
Kwota: 10 200 zł
5. Realizacja Programu Profilaktyki UzaleŜnień „NIE PIJĘ, NIE BIORĘ” dla rodziców
nauczycieli i uczniów.
Formy pracy: przeprowadzenie i opracowanie badań ankietowych, warsztaty dla klas.
Odbiorcami programu byli uczniowie 8 klas I w IV LO im A. Mickiewicza ul. Saska 59.
1) wzrost świadomości zagroŜeń wiąŜących się z eksperymentowaniem z narkotykami,
zaŜywaniem alkoholu przez młodzieŜ:
178
w 2005 roku
–
dostarczenie rzetelnej wiedzy na temat mechanizmów uzaleŜnienia i szkodliwości
środków odurzających
– ćwiczenie umiejętności nie ulegania naciskowi grupy, wyraŜania własnego zdania
oraz świadomego podejmowania decyzji
– promowanie alternatywnych form spędzania wolnego czasu
– budowanie dobrej komunikacji w klasach i atmosfery otwartości
– promowanie zdrowego stylu Ŝycia
– wzmacnianie poczucia własnej wartości
– uczenie umiejętności pomagania rówieśniczego i korzystania z pomocy
specjalistycznej
2) pomoc w rozwijaniu i budowaniu szkolnego systemu pracy wychowawczej w zakresie
profilaktyki uzaleŜnień poprzez
– zdiagnozowanie specyficznych problemów przeŜywanych w społeczności szkolnej
– szukanie sposobów ich rozwiązania problemów poprzez działania podejmowane
przez uczniów, nauczycieli i rodziców
DONATOR: Miasto Stołeczne Warszawa, OPS Dzielnicy Praga Południe i IV LO im. A
Mickiewicza
Kwota: 4.520 zł
6. Realizacja Programu Przeciwdziałania Przemocy Międzyrówieśniczej dla nauczycieli
i uczniów.
Formy pracy: przeprowadzenie i podsumowanie badań ankietowych, warsztaty dla klas,
konsultacje dla wychowawców klas, warsztaty dla rodziców
Odbiorcami programu byli uczniowie 6 klas, nauczyciele, wychowawcy klas i rodzice w
Gimnazjum nr 50 przy ul. Bema
– próba zapobiegania narastaniu zjawiska przemocy w szkole.
– diagnoza i praca nad redukowaniem istniejących w klasach aktów znęcania się
– dostarczenie wiedzy na temat zjawiska przemocy w szkole i rozpoznawania syndromu
ofiary i sprawcy.
– Dostarczenie umiejętności zwracania się o pomoc w sytuacjach przemocy.
– Kształtowanie wśród dzieci postaw empatii wobec ofiar przemocy i reagowania na
akty znęcania się.
– Dostarczenie wiedzy i umiejętności słuŜących budowaniu prawidłowych relacji
nauczyciel – nauczyciel, nauczyciel – uczeń, uczeń – uczeń w szkole
– Komunikacja, rozwiązywanie konfliktów, emocje w kontakcie z drugą osobą
– dostarczenie wiedzy i pomoc w wypracowaniu sposobów reagowania w sytuacjach
przemocy i agresji
– międzyrówieśniczej
– przygotowanie nauczycieli do wspierania rozwoju psychicznego i społecznego ucznia
w celu poprawy
– funkcjonowania w rodzinie, szkole, grupie rówieśniczej poprzez: budowanie poczucia
własnej wartości, rozwój umiejętności identyfikowania i konstruktywnego
wykorzystywania procesów społecznych w klasie, wspieranie w rozwijaniu
umiejętności społecznych (budowanie dobrych relacji, radzenie sobie z emocjami,
asertywność i inne)
– pomoc w budowaniu pozytywnej i bezpiecznej atmosfery w szkole.
– szukanie sposobów rozwiązania problemów poprzez działania podejmowane przez
uczniów, nauczycieli
179
w 2005 roku
7. Realizacja Programu “Rozmowa czy Kłótnia? Czyli Komunikacja i Konflikt” w
Gimnazjum nr 51 przy ul. Olbrachta 48/56 oraz w Zesole Szkół Licealnych i
Technicznych nr 2 przy ul Złotej 58
Formy pracy: warsztaty w klasach i konsultacje z wychowawcami, warsztaty dla
rodziców.
Odbiorcami programu było 6 klas II gimnazjum, wychowawcy klas oraz 5 klas zespołu
szkól licealnych, wychowawcy tych klas i rodzice.
– tworzenie warunków do lepszego poznawania się młodzieŜy w klasie
– rozwijanie umiejętności współpracy poprzez wspólne ustalanie zasad porozumiewania
się w klasie
– przekazanie młodzieŜy podstawowych zasad dobrego komunikowania się
– modelowanie akceptowanych społecznie sposobów zachowań w sytuacjach trudnych
– konstruowanie rozwiązań sytuacji konfliktowych w klasie
DONATOR: Miasto Stołeczne Warszawa, OPS Dzielnicy Wola
Kwota: 13 135 zł
i uczniów.
konsultacje dla wychowawców klas, warsztaty dla rodziców i nauczycieli
Odbiorcami programu byli uczniowie 9 klas, nauczyciele, wychowawcy klas i rodzice w
Gimnazjum nr 112 przy ul. Solipskiej 17/19
ofiary i sprawcy.
– Komunikacja
– Rozwiązywanie konfliktów, emocje w kontakcie z drugą osobą
– Dostarczenie wiedzy i pomoc w wypracowaniu sposobów reagowania w sytuacjach
przemocy i agresji Międzyrówieśniczej
w celu poprawy
Funkcjonowania w rodzinie, szkole, grupie rówieśniczej poprzez:
– budowanie poczucia własnej wartości
– rozwój umiejętności identyfikowania i konstruktywnego wykorzystywania procesów
społecznych w klasie
– wspieranie w rozwijaniu umiejętności społecznych (budowanie dobrych relacji,
radzenie sobie z emocjami,
– asertywność i inne)
uczniów, nauczycieli
DONATOR: Miasto Stołeczne Warszawa, OPS Dzielnicy Włochy
Kwota: 8 195 zł
180
w 2005 roku
i uczniów w Gimnazjum nr 113 przy ul. Promienistej 12A
konsultacje dla wychowawców klas, warsztaty dla rodziców
Odbiorcami programu byli uczniowie 3 klas gimnazjum, wychowawcy klas i rodzice
ofiary i sprawcy.
– Komunikacja
– Rozwiązywanie konfliktów emocje w kontakcie z drugą osobą
przemocy i agresji międzyrówieśniczej
w celu poprawy funkcjonowania w rodzinie, szkole, grupie rówieśniczej poprzez:
budowanie poczucia własnej wartości, rozwój umiejętności identyfikowania i
konstruktywnego wykorzystywania procesów społecznych w klasie, wspieranie w
rozwijaniu umiejętności społecznych (budowanie dobrych relacji, radzenie sobie z
emocjami, asertywność i inne), pomoc w budowaniu pozytywnej i bezpiecznej
atmosfery w szkole, szukanie sposobów rozwiązania problemów poprzez działania
podejmowane przez uczniów, nauczycieli
Kwota: 2 615 zł
10. Realizacja Programu Profilaktyki UzaleŜnień „NIE PIJĘ, NIE BIORĘ” dla
rodziców, nauczycieli i uczniów.
Formy pracy: przeprowadzenie i opracowanie badań ankietowych, przeprowadzenie
spotkań z pedagogiem szkolnym, warsztaty dla klas, przeprowadzenie konsultacji z
wychowawcami.
Odbiorcami programu byli uczniowie 5 klas I w XCIX LO im. Zbigniewa Herberta i
wychowawcy kaŜdej klasy, w której prowadzono zajęcia
– dostarczenie rzetelnej wiedzy na temat mechanizmów uzaleŜnienia i szkodliwości
specjalistycznej
181
w 2005 roku
2) pomoc w rozwijaniu i budowaniu szkolnego systemu pracy wychowawczej w
zakresie profilaktyki uzaleŜnień poprzez
DONATOR: Miasto Stołeczne Warszawa, OPS Dzielnicy Praga Południe i XCIX LO im.
Zbigniewa Herberta
Kwota: 3230 zł
11. Realizacja Programu Przeciwdziałania Przemocy Międzyrówieśniczej dla rodziców,
nauczycieli i uczniów w Gimnazjum Nr 116, przy ul Uprawnej 9/17
Formy pracy: warsztaty dla klas, konsultacje dla wychowawców, warsztaty dla rodziców.
Odbiorcami programu byli uczniowie 6 klas, wychowawcy i rodzice uczniów
uczestniczących w programie
ofiary i sprawcy.
– dostarczenie umiejętności zwracania się o pomoc w sytuacjach przemocy.
– kształtowanie wśród dzieci postaw empatii wobec ofiar przemocy i reagowania na
– dostarczenie wiedzy i umiejętności słuŜących budowaniu prawidłowych relacji
nauczyciel – uczeń, uczeń – uczeń w szkole, komunikacja, rozwiązywanie konfliktów,
emocje w kontakcie z drugą osobą
emocjami, asertywność i inne),
– pomoc w budowaniu pozytywnej i bezpiecznej atmosfery w szkole,
uczniów, nauczycieli i rodziców
DONATOR: Miasto Stołeczne Warszawa, OPS Dzielnicy Wilanów
Kwota: 4 570 zł
12. Realizacja Programu „Interwencja w sytuacji kryzysowej” dla klas III i V w Szkole
Podst. nr 261 przy ul Wiertniczej 26 w Warszawie.
Formy pracy: warsztaty dla uczniów i spotkania z wychowawcami.
Odbiorcami programu byli uczniowie klas III i V Sz. Podst. przy ul. Wiertniczej i ich
wychowawcy.
ofiary i sprawcy.
182
w 2005 roku
nauczyciel – uczeń, uczeń – uczeń w szkole
– komunikacja
– rozwiązywanie konfliktów
– emocje w kontakcie z drugą osobą
emocjami, asertywność i inne)
– szukanie sposobów rozwiązania problemów poprzez działania podejmowane prszez
Kwota: 1 490 zł
nauczycieli i uczniów w Gimnazjum Nr 1 przy ul. Gubinowskiej
Formy pracy: przeprowadzenie badań ankietowych i podsumowanie wyników, warsztaty
dla klas, konsultacje dla wychowawców, warsztaty dla rodziców.
Odbiorcami programu byli uczniowie 8 klas, wychowawcy i rodzice uczniów
ofiary i sprawcy.
nauczyciel – uczeń, uczeń – uczeń w szkole
– komunikacja
– rozwiązywanie konfliktów
– emocje w kontakcie z drugą osobą
– szukanie sposobów rozwiązania problemów poprzez działania podejmowane prszez
Kwota: 6 060 zł
183
w 2005 roku
14. Realizacja Programu „Rozmowa czy Kłótnia? Czyli komunikacja i konflikt” dla
nauczycieli i uczniów gimn nr 13 im. S Staszica
Formy pracy: warsztaty dla klas, konsultacje dla wychowawców klas
Odbiorcami programu byli uczniowie 5 klas II w Gimn. Nr 13 im. Stanisława Staszica
przy ul. Nowowiejskiej 37a i wychowawcy klas II uczestniczących w programie
się w klasie
DONATOR: Miasto Stołeczne Warszawa, OPS Dzielnicy Ochota
Kwota: 3 850 z
15. Realizacja Programu Profilaktyki UzaleŜnień “Nie piję nie biorę” w XIX LO im.
Powstańców Warszawy przy ul Zbaraskiej 1
Formy pracy: warsztaty dla klas
Odbiorcami programu byli uczniowie 12 klas (klasy I i II) liceum ogólnokształcącego
– wzrost świadomości zagroŜeń wiąŜących się z eksperymentowaniem z narkotykami,
– ćwiczenie umiejętności nie ulegania naciskowi grupy, wyraŜania własnego zdania oraz
świadomego podejmowania decyzji
specjalistycznej
– pomoc w rozwijaniu i budowaniu szkolnego systemu pracy wychowawczej w zakresie
profilaktyki uzaleŜnień poprzez zdiagnozowanie specyficznych problemów
przeŜywanych w społeczności szkolnej, szukanie sposobów ich rozwiązania
problemów poprzez działania podejmowane przez uczniów, nauczycieli i rodziców
DONATOR: Miasto Stołeczne Warszawa, OPS Dzielnicy Praga Południe i XIX LO im.
Powstańców W – wy, ul. Zbaraska 1, W – wa
Kwota: 5 960 zł
Formy pracy: warsztaty dla klas, konsultacje dla wychowawców klas, wykłady dla
rodziców.
Odbiorcami programu byli uczniowie trzech klas I w Zespole Szkół nr 10 im. S. Staszica
przy ul Kolektorskiej 9/11, wychowawcy klas objętych programem, rodzice uczniów klas
objętych programem
Celem programu był:
184
w 2005 roku
–
ćwiczenie umiejętności nie ulegania naciskowi grupy, wyraŜania własnego zdania
specjalistycznej
DONATOR: Miasto Stołeczne Warszawa, OPS Dzielnicy Bielany
Kwota: 2 995 zł
nauczycieli i uczniów w Szkole Podst. Nr 223 przy ul. Kasprowicza 107 i Szkole Podst.
Nr 80 przy ul. Aspekt 48
Formy pracy: warsztaty dla klas, konsultacje dla wychowawców klas w szkole nr 223
oraz warsztaty dla klas, konsultacje dla wychowawców klas, wykłady dla rodziców i Rady
Pedagogicznej w szkole nr 80
Odbiorcami programu byli uczniowie trzech klas w szkole nr 223 i wychowawcy klas
objętych programem, oraz uczniowie sześciu klas w szkole nr 80, rodzice i nauczyciele
klas objętych programem
ofiary i sprawcy.
przemocy i agresji
– międzyrówieśniczej
w celu poprawy
– funkcjonowania w rodzinie, szkole, grupie rówieśniczej poprzez: budowanie poczucia
własnej wartości, rozwój umiejętności identyfikowania i konstruktywnego
wykorzystywania procesów społecznych w klasie, wspieranie w rozwijaniu
umiejętności społecznych (budowanie dobrych relacji, radzenie sobie z emocjami,
asertywność i inne)
Kwota: 7505 zł
nauczycieli i uczniów szkoły podst. nr 80 przy ul. Aspekt 48
Formy pracy: warsztaty dla klas, konsultacje dla wychowawców
Odbiorcami programu byli uczniowie 5 klas IV szkoły podst. i wychowawcy 5 klas
185
w 2005 roku
się w klasie
Kwota: 3 500 zł
19. Realizacja Programu „Stres, autoprezentacja, uczenie się – czyli jak skutecznie
zdawać egzaminy” dla uczniów szkoły podstawowej nr 80 przy ul Aspekt 48
Formy pracy: warsztat dla klas
Odbiorcami programu byli uczniowie pięciu klas VI w szkole podst nr 80
– dostarczenie umiejętności efektywnego uczenia się (koncentracja, zapamiętywanie,
mnemotechniki, myślenie twórcze)
– dostarczenie wiedzy z obszarów komunikacji werbalnej, niewerbalnej i sztuki
autoprezentacji
– dostarczenie wiedzy na temat zjawiska stresu
– dostarczenie umiejetności radzenia sobie ze stresem i relaksacji
Kwota: 3 275 zł
20. Realizacja Programu „MŁODZIEś DLA MŁODZIEśY „ – czyli Programu
Doradców MłodzieŜowych dla nauczycieli i uczniów LXX Liceum Ogólnokształcącego
im A. Kamińskiego przy ul. Dembowskiego 1 w Warszawie.
Formy pracy: przeprowadzenie i opracowanie badań ankietowych, warsztaty dla
wybranych uczniów – doradców i doradców rówieśniczych, warsztaty dla nauczycieli
wspierających działania doradców młodzieŜowych
Odbiorcami programu byli wybrani na liderów uczniowie i nauczyciele w Liceum
Ogólnokształcącym.
– wyłonienie młodych osób cieszących się największym zaufaniem wśród rówieśników
– dostarczenie im umiejętności dobrego słuchania oraz wspierania innych
– dostarczenie im umiejętności kierowania do specjalistów – (w szczególnie trudnych
sytuacjach)
– stworzenie w szkole aktywnie działającej grupy Doradców MłodzieŜowych i
wspierającej ich grupy dorosłych
– dostarczenie wiedzy i umiejętności wychowawczych nauczycielom uczestniczącym w
warsztatach
DONATOR: Miasto Stołeczne Warszawa, OPS Dzielnicy Ursynów
Kwota: 9350 zł
nauczycieli i uczniów Gimnazjum nr 1 przy ul. Kajakowej 10 w Warszawie, Gimnazjum
nr 96 przy ul. Wokalnej 1, LXX Liceum Ogólnokształcącego im. A.Kamińskiego przy ul.
Dembowskiego 1
Odbiorcami programu byli uczniowie pięciu klas I gimnazjum nr 1, czterech klas II
gimnazjum nr 96, pięciu klas II liceum i wychowawcy klas uczestniczących w programie
186
w 2005 roku
się w klasie
Kwota: 10 030 zł
nauczycieli i uczniów w Gimnazjum nr 130 Przy ul. Orłów Piastowskich 47
Odbiorcami programu byli uczniowie 7 klas w Gimnazjum nr 130 oraz wychowawcy klas
objętych programem
ofiary i sprawcy.
konstruktywnego, wykorzystywania procesów społecznych w klasie, wspieranie w
rozwijaniu umiejętności społecznych, (budowanie dobrych relacji, radzenie sobie z
DONATOR: Miasto Stołeczne Warszawa, OPS Dzielnicy Ursus i Gimn. Nr 130
Kwota: 3315 zł
zdawać egzaminy” dla uczniów Gimnazjum nr 50 przy ul Bema 76
Odbiorcami programu byli uczniowie sześciu klas gimnazjum nr 50
autoprezentacji
Kwota: 4 470 zł
zdawać egzaminy” dla uczniów Gimnazjum nr 51 przy ul Olbrachta 48/56
Odbiorcami programu byli uczniowie pięciu klas gimnazjum nr 51
187
w 2005 roku
autoprezentacji
Kwota: 3 825 zł
nauczycieli i uczniów Zespolu Szkół Licealnych I Technicznych nr 2 przy ul. Złotej 58
Odbiorcami programu byli uczniowie trzech szkoły i wychowawcy klas uczestniczących
w programie
się w klasie
Kwota: 2 405 zł
Odbiorcami programu byli uczniowie 13 klas w Gimnazjum nr 3 i Gimnazjum nr 1 oraz
wychowawcy klas objętych programem
ofiary i sprawcy.
Kwota: 7 190 zł
27. Realizacja Programu Profilaktyczno – Integracyjnego „PRZYJAZNA SZKOŁA” dla
188
w 2005 roku
Odbiorcami programu byli uczniowie 9 klas I w Gimnazjach nr 91 im S. Staszica i nr 96
oraz wychowawcy klas w których realizowany był program
– wzajemne poznanie się uczniów i zainicjowanie budowy głębszych relacji
interpersonalnych w klasie
– pomoc w budowaniu w klasie atmosfery bezpieczeństwa i zaufania
– promowanie zdrowych i konstruktywnych sposobów wspólnego spędzania czasu
– wzrost świadomości zagroŜeń wiąŜących się z eksperymentowaniem ze środkami
odurzającymi w nowopoznanej grupie przez młodzieŜ poprzez: ćwiczenie
umiejętności nie ulegania naciskowi grupy, wyraŜania własnego zdania oraz
świadomego, podejmowania decyzji, pomoc w budowaniu w klasie atmosfery
akceptacji bez sięgania po środki odurzające, doświadczenie wspólnoty klasowej w
działaniach obejmujących współpracę grup, całej klasy, ćwiczenie umiejętności dobrej
komunikacji z rówieśnikami, pomoc w budowie przyjaznej atmosfery w szkole
Kwota: 5 410 zł
nauczycieli i uczniów Gimnazjum nr 112 przy ul. Solipskiej 17/19
Odbiorcami programu byli uczniowie dziesięciu klas szkoły i wychowawcy klas
się w klasie
Kwota: 7 350 zł
Formy pracy: przeprowadzenie i opracowanie badań ankietowych, warsztaty dla klas,
konsultacje dla wychowawców klas, wykłady dla Rodziców.
Odbiorcami programu byli uczniowie ośmiu klas V i VI w Szkole Podst. nr 94 przy ul
Cietrzewia 22A, wychowawcy klas objętych programem, rodzice uczniów klas objętych
programem
specjalistycznej
189
w 2005 roku
Kwota: 6 690 zł
30. Realizacja Programu „PRZYJAZNA SZKOŁA” – integracja klasy w nowej szkole
dla nauczycieli i uczniów.
Odbiorcami programu byli uczniowie 7 klas I w Gimnazjum w Zespole Szkół nr 17 przy
ul Promienistej oraz wychowawcy klas, w których realizowany był program
– promowanie zdrowych i konstruktywnych sposobów wspólnego spędzania czasu
– wzrost świadomości zagroŜeń wiąŜących się z eksperymentowaniem ze środkami
odurzającymi w nowopoznanej grupie przez młodzieŜ poprzez: ćwiczenie
umiejętności nie ulegania naciskowi grupy, wyraŜania własnego zdania oraz
świadomego, podejmowania decyzji, pomoc w budowaniu w klasie atmosfery
akceptacji bez sięgania po środki odurzające, doświadczenie wspólnoty klasowej w
działaniach obejmujących współpracę grup, całej klasy, ćwiczenie umiejętności dobrej
komunikacji z rówieśnikami, pomoc w budowie przyjaznej atmosfery w szkole
DONATOR: Miasto Stołeczne Warszawa OPS Dzielnicy Włochy
Kwota: 5 115 zł
konsultacje dla wychowawców klas,
Warsztaty dla nauczycieli, wykłady dla rodziców.
Odbiorcami programu byli uczniowie 7 klas I w Gimnazjum w Zespole Szkół nr 17 przy
ul. Gładkiej 16, wychowawcy klas objętych programem, rodzice uczniów klas objętych
programem,
specjalistycznej
190
w 2005 roku
–
szukanie sposobów ich rozwiązania problemów poprzez działania podejmowane
Kwota: 7 285 zł
Formy pracy: warsztaty dla klas, konsultacje dla wychowawców klas, spotkanie z Radą
Pedagogiczną, wykłady dla rodziców.
Odbiorcami programu byli uczniowie 4 klas IV Szkoły Podst. nr 88 przy ul. Radarowej
4B, wychowawcy klas objętych programem, rodzice uczniów klas
specjalistycznej
Kwota: 3 520 zł
33. Realizacja Programu Integracyjnego „Rozmowa czy kłótnia czyli komunikacja i
konflikt” dla nauczycieli i uczniów.
Formy pracy: warsztaty dla klas, konsultacje dla wychowawców klas, warsztaty dla
nauczycieli
Odbiorcami programu byli uczniowie 7 klas I w Zespole Szkół im Bohaterów Narwiku,
wychowawcy i nauczyciele, klas objętych programem
– dostarczenie wiedzy na temat komunikowania się (komunikacja werbalna i
niewerbalna, aktywne słuchanie, bariery komunikacyjne).
– uczenie umiejętności rozwiązywania konfliktów
– uczenie rozpoznawania swoich uczuć i emocji
– uczenie współpracy w grupie
– diagnoza problemów i trudności (konfliktów) w klasie – kiedy w klasie istnieje
konflikt i jest zapotrzebowanie na jego rozwiązanie
Kwota: 6 215 zł
191
w 2005 roku
34. Realizacja Programu „MŁODZIEś DLA MŁODZIEśY „ czyli Program Liderów
MłodzieŜowych dla nauczycieli i uczniów – Kontynuacja programu.
Formy pracy: warsztaty konsultacyjno – superwizyjne dla uczniów – iderów
Odbiorcami programu byli wybrani na liderów uczniowie w Zespole Szkół im Bohaterów
Narwiku
– dostarczenie umiejętności dobrego słuchania oraz wspierania innych
– dostarczenie umiejętności kierowania do specjalistów – (w szczególnie trudnych
sytuacjach)
– stworzenie w szkole aktywnie działającej grupy Liderów MłodzieŜowych i
wspierającej ich grupy dorosłych
Kwota: 10 500 zł
Formy pracy: przeprowadzenie badań ankietowych i podsumowanie ich wyników,
warsztaty dla klas,
Konsultacje dla wychowawców klas, spotkanie z Radą Pedagogiczną, wykłady dla
rodziców.
Odbiorcami programu byli uczniowie 4 klas Szkoły Podst. nr 87 przy ul. Malowniczej 31
wychowawcy klas objętych programem, rodzice uczniów klas
specjalistycznej
Kwota: 3 720 zł
warsztaty dla klas,
Konsultacje dla wychowawców klas, wykłady dla rodziców, spotkanie z Radą
Pedagogiczną.
Odbiorcami programu byli uczniowie 6 klas Zespołu Szkół nr 17 przy ul. Promienistej
12A Wychowawcy klas objętych programem, rodzice uczniów klas
192
w 2005 roku
specjalistycznej
Kwota: 5 080 zł
warsztaty dla klas, konsultacje dla wychowawców klas, wykłady dla rodziców, spotkanie
z Radą Pedagogiczną.
Odbiorcami programu byli uczniowie 6 klas Gimnazjum nr 113 przy ul. Malowniczej
31A, wychowawcy klas objętych programem, rodzice uczniów klas
specjalistycznej
Kwota: 5 330 zł
warsztaty dla klas, konsultacje dla wychowawców klas, warsztaty dla rodziców
193
w 2005 roku
Odbiorcami programu byli uczniowie sześciu klas w Zespole Szkół Ogólnokształcących
przy ul Promienistej 12Awychowawcy klas objętych programem i rodzice uczniów.
ofiary i sprawcy.
Kwota: 4 980 zł
zdawać egzaminy” dla uczniów Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 17 przy ul
Promienistej 12A
Odbiorcami programu byli uczniowie sześciu klas zespolu szkół
autoprezentacji
Kwota: 4 370 zł
warsztaty dla klas, konsultacje dla wychowawców klas, warsztaty dla rodziców, spotkanie
z Radą Pedagogiczną
Odbiorcami programu byli uczniowie czterech klas w Szkole Podstawowej nr 88 przy ul
Radarowej 4B, nauczyciele, wychowawcy klas objętych programem i rodzice uczniów
ofiary i sprawcy.
194
w 2005 roku
Kwota: 3 970 zł
Odbiorcami programu byli uczniowie jedenastu klas w Szkole Podstawowej nr 66 przy ul
Przepiórki 16/18, wychowawcy klas objętych programem i rodzice uczniów
ofiary i sprawcy.
Kwota: 9 105 zł
z Radą Pedagogiczną
Odbiorcami programu byli uczniowie sześciu klas Szkoły Podstawowej nr 87 przy ul
Malowniczej 31, nauczyciele, wychowawcy klas objętych programem i rodzice uczniów
ofiary i sprawcy.
195
w 2005 roku
Kwota: 4 980 zł
Odbiorcami programu byli uczniowie ośmiu klas Szkoły Podstawowej nr 94 przy ul
Cietrzewia 22A, wychowawcy klas objętych programem i rodzice uczniów
ofiary i sprawcy.
Kwota: 6 540 zł
z Radą Pedagogiczną.
Odbiorcami programu byli uczniowie czterech klas Szkoły Podstawowej nr 227 przy ul
Astronautów 17, wychowawcy klas objętych programem, nauczyciele i rodzice uczniów
ofiary i sprawcy.
196
w 2005 roku
Kwota: 3 765 zł
45. Realizacja Programu „Zawieranie kontraktu z klasą” w Gimnazjum nr 91 im. S.
Staszica przy ul Kajakowej 10
Forma pracy: rada szkoleniowa dla grona pedagogicznego
– ustalenie szkolnych standardów dotyczących zawierania kontraktu z klasą
– zasady tworzenia norm klasowych
– rola nauczyciela przy przestrzeganiu ustalonych przez klasę norm
DONATOR: Gimnazjum nr 91 im. S. Staszica
Kwota: 360 zł
46. Realizacja Programu „Podnoszenie umiejętności wychowawczych” w Gimnazjum nr 91
im. S. Staszica przy ul. Kajakowej 10
Forma pracy: rada szkoleniowa dla grona pedagogicznego
– kary a pozytywne wzmocnienia w pracy wychowawcy
– kary a stawianie granic
– etykietkowanie i „samorealizująca się przepowiednia” w pracy z klasą
DONATOR: Gimnazjum nr 91 im. S. Staszica
Kwota: 480 zł
Na wszystkie powyŜsze programy wydatkowano 304 550 zł
2.3. Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno – Pedagogicznej
W 2005 roku CMPPP zrealizowało:
1. Opracowywanie oraz upowszechnianie materiałów informacyjno – edukacyjnych z
zakresu promocji zdrowia i profilaktyki uzaleŜnień:
– Wydano poradnik dla nauczycieli pt. „Profilaktyka w szkole” zawierający min.
Standardy Szkolnego Programu Profilaktyki oraz przykłady praktycznych działań.
Nakład 2000 egzemplarzy.
– Przygotowano 3 artykuły z zakresu wczesnej profilaktyki (J. Szymańska) w
miesięczniku Remedium, nr 7 – 8, nr 10 i nr 11 – 12.
– Wydano 9 zeszyt dla nauczycieli pn. „Edukacja zdrowotna i promocja zdrowia w
szkole” zawierający min. wskaźniki i narzędzia do standardów realizacji edukacji
zdrowotnej oraz przykłady dobrej praktyki wypracowane i sprawdzone w szkołach
promujących zdrowie. Nakład 2700 egzemplarzy.
197
w 2005 roku
2. Rozbudowa, uaktualnianie i upowszechnianie danych na temat rekomendowanych
programów profilaktycznych oraz placówek prowadzących działalność profilaktyczną
obejmującą problematykę uzaleŜnień:
– Do Banku Rekomendowanych Programów Profilaktycznych włączono dwa nowe
programy. Obecnie Bank obejmuje 32 programy.
– Dokonano dwukrotnej aktualizacji danych adresowych oraz informacji dotyczących
wyposaŜenia programów.
– Zaktualizowano bazę danych o placówkach profilaktycznych i resocjalizacyjnych
(MOW, MOS).
Bank Rekomendowanych Programów Profilaktycznych jest dostępny na stronach
internetowych CMPP – P.
W 2006 roku odwiedziło go 7426 osób; dwukrotnie więcej niŜ w roku poprzednim.
3. Opracowanie oraz upowszechnienie standardów wczesnej profilaktyki, promocji zdrowia i
edukacji zdrowotnej
– Dokument „Standardy jakości edukacyjnych programów profilaktycznych” jest
udostępnionych na stronach internetowych CMPP – P”. Liczba osób pobierających
dokument w 2005 roku wyniosła 4600.
– Opracowano wskaźniki i narzędzia do 1, 2, i 3 standardu Szkoły Promującej Zdrowie.
– Opracowano wskaźniki i narzędzia do realizacji edukacji zdrowotnej w szkole.
Dostępne na stronach internetowych CMPP – P.
4. Prowadzenie szkoleń podnoszących kwalifikacje zawodowe osób realizujących zadania z
zakresu profilaktyki i promocji zdrowia w systemie edukacji:
– Kurs doskonalący dla instruktorów programu pt. „Interwencja profilaktyczna w
szkole”, (konsultanci z wojewódzkich ośrodków doskonalenia nauczycieli i
wojewódzkich ośrodków metodycznych); 1 edycja, 18 osób.
– Zajęcia superwizyjne dla instruktorów programu przeszkolonych w roku poprzednim;
2 edycje, 18 osób.
– Szkolenia dla rad pedagogicznych gimnazjów upowszechniające program
„Interwencja profilaktyczna w szkole”; 9 szkoleń, 520 osób.
– Kurs doskonalący dla konsultantów WODN i WOM pt. „Ewaluacja szkolnego
programu profilaktyki”; 2 edycje, 43 osoby.
– Kurs doskonalący dla realizatorów programu „Trening Zastępowania Agresji” (ART)”
– zawierającego moduł dotyczący zapobiegania uzaleŜnieniom od środków
Ośrodków
psychoaktywnych.
Adresaci:
pracownicy
MłodzieŜowych
Wychowawczych i MłodzieŜowych Ośrodków Socjoterapii; 15 grup, 200 osób.
– Kurs „Doskonalenie interdyscyplinarnych zespołów zaangaŜowanych w działania
profilaktyczne i interwencyjne w środowisku lokalnym”; 6 grup, 280 osób.
– Kurs „Kształtowanie umiejętności Ŝyciowych uczniów w praktyce szkolnej” – I grupa
20 osób.
– Liczba tytułów kursów: 6
– Liczba edycji (grup): 36
– Liczba przeszkolonych osób: 1099
Wyniki ewaluacji szkoleń: Treści merytoryczne, kompetencje osób prowadzących i
organizacja szkoleń zostały wysoko ocenione przez uczestników (średnie oceny 4 w skali 5 –
punktowej).
198
w 2005 roku
2.4. ETOH Fundacja Rozwoju Profilaktyki, Edukacji i Terapii Problemów
Alkoholowych
Cele statutowe Fundacji
1. Prowadzenie i wspieranie działań, programów oraz placówek słuŜących profilaktyce i
rozwiązywaniu problemów alkoholowych.
2. Gromadzenie środków i zasobów materialnych w celu utrzymywania i wspierania tych
działań, programów i placówek.
Realizacja celów statutowych Fundacji odbywała się poprzez:
A. Prowadzenie działalności pomocowej realizowanej w Ośrodku Profilaktyki i Pomocy
Psychologicznej dla Dzieci i MłodzieŜy „Pępek”
Cele realizowane przez Ośrodek w roku 2005 skupiały się wokół:
• Nabycia przez dzieci umiejętności społecznych w kontakcie z rówieśnikami i dorosłymi.
• Nabycia umiejętności psychologicznych w zakresie radzenia sobie w trudnej sytuacji w
odniesieniu do rodziny alkoholowej oraz trudności wynikających z wieku rozwojowego
oraz niezaspokojonych potrzeb.
• Nabycia wiedzy oraz umiejętności w wyraŜaniu uczuć.
• Uświadomienia dzieciom i młodzieŜy, w jaki sposób mogą spędzać wolny czas.
• Wzmacniania u dziecka poczucia wartości i sprawczości (wpływu na sytuację).
• Pomocy i wsparcia dziecka w przeŜywaniu trudnych emocji.
• Stworzenia systemu wsparcia dla dziecka w sytuacji zagroŜenia.
• Zapoznania się prowadzących z sytuacją dziecka oraz zaplanowania indywidualnego planu
pomocy dziecku.
• Dostarczenia pozytywnych doświadczeń w kontakcie z rówieśnikami podczas zabaw.
• Zmotywowania uczestników zajęć do korzystania z pomocy psychologiczno –
pedagogicznej.
• Pomocy dziecku w nadrobieniu zaległości szkolnych.
• Polepszenia sytuacji dziecka w rodzinie w procesie odbudowywania jej struktury.
Praca w Ośrodku prowadzona była w formie:
a. zajęć w grupach zróŜnicowanych pod względem wiekowym i problemowym;
b. konsultacji i spotkań indywidualnych z dziećmi i młodzieŜą;
c. konsultacji indywidualnych i grupowych z rodzicami;
Ad a. W Ośrodku w 2005 roku prowadzone były następujące grupy:
• grupa socjoterapeutyczna dla dzieci w wieku 7 – 10 lat „Młodzi tytani”;
• grupa socjoterapeutyczna dla starszych dzieci w wieku 11 – 13 lat „Liga niezwykłych
postaci”;
• grupa socjoterapeutyczna dla młodzieŜy młodszej 14 – 15 lat;
• grupa socjoterapeutyczna dla młodzieŜy starszej powyŜej 15 lat.
W 414 godzinach zajęć socjoterapeutycznych wzięło udział łącznie 67 osób.
Ad b. Spotkania indywidualne, konsultacje, pomoc krótkoterminowa dla dzieci i młodzieŜy:
• konsultacje dla dzieci do 13. roku Ŝycia i dla młodzieŜy w wieku 14 – 18 lat – wzięło w
nich udział 95 osób;
• stały kontakt dla dzieci do 13. roku Ŝycia i dla młodzieŜy w wieku 14 – 18 lat – wzięło w
nich udział 18 osób.
Na konsultacje i poradnictwo przeznaczono 635 godzin, na dyŜury pedagogiczne 648 godzin.
199
w 2005 roku
Ad c. Spotkania indywidualne, konsultacje, pomoc krótkoterminowa dla rodziców:
• spotkania dla rodziców – konsultacje – wzięło w nich udział 80 osób;
• w stałym kontakcie z placówką było 15 rodziców;
• w sesjach rodzinnych brało udział 10 rodzin.
Zespół Ośrodka wziął udział w 21 godzinach superwizji prowadzonych przez
psychologa, psychoterapeutę i trenera Polskiego Towarzystwa Psychologicznego Marka
Czerniaka, w czasie których podejmowane były zagadnienia związane z udzielaniem pomocy
dziecku i rodzinie, trudnościami wychowawców w procesie pomagania oraz kwestie prawne
w odniesieniu do dzieci będących ofiarami przemocy.
B. Działalność edukacyjną i szkoleniową Fundacji ETOH
Obejmuje kilka obszarów w zaleŜności od charakteru przedsięwzięć oraz ich rozmiarów. Od 5
lat realizowana jest przez powołane do Ŝycia Centrum Edukacyjne Profilaktyki Problemowej
Fundacji ETOH. W roku 2005 skupiała się ona w takich obszarach, jak:
a. obsługa merytoryczno – organizacyjna programu „III Elementarz, czyli Program Siedmiu
Kroków”;
b. organizacja szkoleń, warsztatów;
c. organizacja i realizacja konferencji tematycznych i seminariów.
Ad a. Program profilaktyczny „III Elementarz, czyli Program Siedmiu Kroków” w roku 2005
prowadzony był na terenie 15 województw Polski (bez warmińsko – mazurskiego).
Instruktarz programu prowadziło 70 instruktorów. W obu edycjach programu wzięło udział
758 realizatorów, którzy przeprowadzili łącznie 808 realizacji programu w starszych klasach
szkół podstawowych, gimnazjum i ponadgimnazjalnych. W zajęciach uczestniczyło 17 774
uczniów. W spotkaniach dla rodziców wzięło udział 13 916 rodziców, natomiast w
przeprowadzonych przez realizatorów programu radach pedagogicznych wzięło udział 10 338
nauczycieli.
W 2005 roku Fundacja prowadziła obsługę organizacyjno – finansową programu „III
Elementarz” na zlecenie Urzędu Gminy w Piasecznie, Zgorzelcu i Augustowie. Obsługa
organizacyjna programu dotyczyła współpracy ze wszystkimi instruktorami zgłoszonymi do
realizacji programu.
Ad b. W 2005 roku Fundacja zorganizowała z inicjatywy własnej oraz we współpracy z
jednostkami administracji samorządowej i państwowej następujące szkolenia:
• 120 – godzinny Kurs Pomocy Socjoterapeutycznej Dzieciom z Rodzin z Problemem
Alkoholowym, który adresowany był do wychowawców, pedagogów, nauczycieli,
psychologów pracujących w świetlicach socjoterapeutycznych, placówkach opiekuńczo –
wychowawczych z dziećmi z rodzin z problemem alkoholowym, bądź teŜ zamierzających
podjąć pracę w takiej placówce. W 2005 roku w kursie uczestniczyło łącznie 116 osób: w
dwóch edycjach kursu (wiosenna i jesienna) zorganizowanych w ośrodku szkoleniowym
Fundacji ETOH w Warszawie, dofinansowywanych przez Państwową Agencję
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, wzięło udział 58 osób z całej Polski, które
zgłosiły się indywidualnie lub zostały delegowane przez właściwe urzędy miast lub gmin;
kurs realizowany na zlecenie Urzędu Miasta Poznania – 16 osób; kurs zorganizowany
przez Fundację ETOH w Gdyni dla osób pracujących w placówkach Trójmiasta − 21 osób
oraz kurs zorganizowany w ośrodku szkoleniowym Fundacji w Warszawie dla osób, które
miały być zatrudnione w świetlicach socjoterapeutycznych na terenie gmin wiejskich – 21
osób.
200
w 2005 roku
•
60 – godzinne szkolenie dla pracowników warszawskich placówek opiekuńczo –
wychowawczych pod nazwą Program Wspierania Rodziny. Było ono realizowane w
ramach umowy z Urzędem m.st. Warszawy. Uczestniczyło w nim 31 osób. Szkolenie
takie zostało takŜe zrealizowane na zamówienie Gdańskiego Centrum Profilaktyki
UzaleŜnienia od Alkoholu (przeszkolono 31 osób) oraz Ośrodka Pomocy Społecznej
Dzielnicy Warszawa – Bielany (przeszkolono 16 osób).
• Szkolenie dla instruktorów programu profilaktycznego „III Elementarz” – 31 osób z
całego kraju.
• Szkolenie z zakresu podstaw profilaktyki dla osób wyjeŜdŜających w charakterze
wychowawców na kolonie i obozy letnie z dziećmi z rodzin dysfunkcyjnych – liczba osób
24.
• Szkolna interwencja profilaktyczna (34 osoby).
• „Zapobieganie i przeciwdziałanie agresji w środowisku szkolnym” adresowane do
nauczycieli, pedagogów, psychologów, w którym uczestniczyły 22 osoby.
• „Agresja i przemoc – interwencja i sposoby zastępowania agresji”, takŜe przeznaczone dla
środowisk oświatowych (50 osób).
• „Rozwiązywanie konfliktów metodami NLP” (10 osób).
• „Dysfunkcyjność rodziny z problemem alkoholowym – budowanie systemu pomocy”,
którego odbiorcami byli kuratorzy sądowi i pracownicy socjalni (20 osób).
• „Profilaktyka i rozwiązywanie problemów alkoholowych w społecznościach lokalnych”
przeznaczone dla członków gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych
(60 osób).
• „Rozwiązywanie konfliktów w szkole” (20 osób).
• „Współpraca szkoły z rodzicami” (29 osób).
• Szkolenie z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie dla policjantów (36 osób).
• „Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie – pomoc dziecku” (19 osób).
W 2005 roku w ramach umów z Mazowieckim Centrum Polityki Społecznej Fundacja
ETOH zrealizowała 2 programy: program edukacyjno – profilaktyczny dla słuŜb medycznych
dotyczący szkodliwości uŜywania środków psychoaktywnych dla zdrowia kobiet w ciąŜy,
adresowany do lekarzy ginekologów i połoŜników, połoŜnych oraz pielęgniarek (50 osób)
oraz program szkoleniowy dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, lekarzy rodzinnych
oraz pielęgniarek dotyczący szkód zdrowotnych wynikających z naduŜywania alkoholu oraz
przeprowadzenia krótkiej diagnozy i pierwszej interwencji (51 osób).
Ad c. W 2005 roku kontynuowana była współpraca Fundacji ETOH z partnerami
administracji rządowej w zakresie organizacji i realizacji konferencji tematycznych,
seminariów i szkoleń.
• Na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej po raz czwarty zorganizowano konferencję
z zakresu profilaktyki problemowej. W 2005 roku była to konferencja pod nazwą
„Wybrane aspekty działań profilakycznych”. Uczestniczyli w niej wizytatorzy kuratoriów
oświaty oraz pracownicy placówek doskonalenia nauczycieli z całego kraju, łącznie 95
osób.
• Na zlecenie Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
zorganizowano:
III Ogólnopolskie Szkolenie DyŜurnych Telefonów Zaufania dla Osób z Problemem
Alkoholowym i ich Rodzin;
seminarium szkoleniowe „Co mogą zrobić rówieśnicy? – rola liderów młodzieŜowych
w profilaktyce szkolnej i środowiskowej”;
seminarium z zakresu pomocy psychologicznej dla dzieci z rodzin alkoholowych.
201
w 2005 roku
C. Działalność edukacyjną i informacyjną
Fundacja ETOH jest wydawcą 2 czasopism specjalistycznych, które ukazują się od
1993 roku. Oba periodyki wychodzą w nakładzie 4000 egzemplarzy. Jednym z nich jest
miesięcznik „Świat Problemów”, który poświęcony jest profilaktyce i rozwiązywaniu
problemów alkoholowych. Odbiorcami pisma – oprócz urzędów miast i gmin, przedstawicieli
władz samorządowych, członków gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych – są placówki lecznictwa odwykowego, ośrodki pomocy społecznej,
organizacje pozarządowe zajmujące się profilaktyką i rozwiązywaniem problemów
alkoholowych, stowarzyszenia i kluby abstynenckie, biblioteki (zwłaszcza pedagogiczne),
osoby zajmujące się rozwiązywaniem problemów alkoholowych w środowisku lokalnym.
Pismo trafia takŜe do przedstawicieli środowisk naukowych i osób odpowiedzialnych za
realizację polityki państwa w obszarze problemów społecznych.
Głównym zadaniem miesięcznika jest współdziałanie w tworzeniu profesjonalnego i
kompleksowego systemu pomocy dla osób z problemem alkoholowym i ich rodzin oraz
podnoszenie kompetencji zawodowych osób pracujących na rzecz wspomnianej populacji.
Poszczególne numery „Świata Problemów” mają charakter monograficzny: kaŜdy jest
poświęcony jednemu wiodącemu tematowi z zakresu uzaleŜnień. Oprócz tego publikowane są
informacje i artykuły na temat waŜnych wydarzeń w środowiskach lokalnych związanych z
realizacją lokalnej polityki wobec alkoholu, wyniki badań, wywiady, reportaŜe. W 2005 roku
poszczególne numery pisma dotyczyły następujących tematów: trzeźwości w więzieniu,
przemocy, młodzieŜy i uzaleŜnieniom, reklamie alkoholu, nałogowemu regulowaniu uczuć,
profilaktyce wśród dzieci i młodzieŜy, uzaleŜnieniu kobiet, leczeniu uzaleŜnienia.
Od stycznia 2003 roku w miesięczniku redagowana jest wkładka samorządowa
zatytułowana „W samorządach o problemach alkoholowych”, która stanowi mocniejsze
powiązanie pisma z Ŝyciem społeczności lokalnych. We wkładce obok artykułów
problemowych drukowane są teksty mające szczególne znaczenie dla profilaktyki i
rozwiązywania problemów alkoholowych w środowiskach lokalnych (lokalne inicjatywy,
przedsięwzięcia itp.) oraz przykłady rozwiązań i działań podejmowanych w poszczególnych
gminach w ramach gminnych lub miejskich programów profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych, które warto propagować ze względu na ich innowacyjność.
Od września 2003 roku ukazuje się równieŜ wkładka warszawska, „Co słychać w
Warszawie”, dofinansowana przez Urząd m.st. Warszawy, prezentująca inicjatywy, placówki
i zdarzenia z Warszawy istotne dla problematyki alkoholowej stolicy.
Miesięcznik „Remedium” poświęcony jest profilaktyce i promocji zdrowego stylu
Ŝycia. Od 2004 roku pismo znajduje się na liście najlepszych w Polsce czasopism
specjalistycznych indeksowanych w Index Copernicus. Odbiorcami miesięcznika są:
nauczyciele, wychowawcy, pedagodzy, psychologowie, terapeuci i psychoterapeuci
uzaleŜnień, pracownicy poradni psychologiczno – pedagogicznych, świetlic, pracownicy
socjalni, kuratorzy, osoby pracujące w centrach pomocy rodzinie oraz w ogniskach
wychowawczych a takŜe decydenci lokalni odpowiedzialni za realizację zadań z zakresu
profilaktyki uzaleŜnień.
„Remedium” prezentuje zagadnienia związane z profilaktyką problemową prowadzoną
w środowisku dzieci i młodzieŜy. Jest redagowane przez zespół autorów: psychologów,
pedagogów, terapeutów, profilaktyków. Pismo odpowiada na potrzeby czytelników i w
przystępny sposób przedstawia najnowsze osiągnięcia z zakresu:
• pomocy
psychologicznej, psychoedukacji, metodologii pracy wychowawczej
prowadzonej w środowisku szkolnym i rodzinnym;
• strategii i nowoczesnych technologii profilaktycznych, programów profilaktycznych
rekomendowanych przez agendy rządowe;
202
w 2005 roku
•
•
badań dotyczących potrzeb i problemów dzieci i młodzieŜy oraz niepokojących zjawisk
społecznych;
wartościowych inicjatyw rekomendowanych do realizacji w środowiskach oświatowych i
profilaktycznych.
W 2005 roku Fundacja wydała dwie publikacje: „Jak być rodzicem nastolatka?”
autorstwa Anny i Marka Czerniaków (nakład 3000 egz.) oraz „Profilaktyka w pigułce. Co
kaŜdy nauczyciel o profilaktyce wiedzieć powinien” Mirosławy Wieczorek – Stachowicz i
Krystiana Maćkowiaka (nakład 5000 egz.). Obie publikacje weszły do pakietu materiałów
edukacyjnych wykorzystywanych do realizacji programu profilaktycznego „III Elementarz”.
Pierwsza ksiąŜka traktuje o zmianach psychospołecznych, jakim podlega młodzieŜ w
okresie dojrzewania i wpływie tych zmian na funkcjonowanie rodziny oraz kształtowanie się
relacji rodzice−nastolatek. Druga publikacja w sposób zwięzły przedstawia najwaŜniejsze
aspekty realizacji profilaktyki problemowej w szkole.
D. Współpraca z instytucjami administracji publicznej przy realizacji zadań.
W roku 2005 przy realizacji zadań i przedsięwzięć Fundacja ETOH współpracowała m.in. z:
Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych;
Krajowym Biurem ds. Przeciwdziałania Narkomanii;
Krajowym Centrum ds. AIDS;
Ministerstwem Edukacji Narodowej;
Biurem Polityki Społecznej m.st. Warszawy;
Mazowieckim Centrum Polityki Społecznej;
Instytutem Psychologii Zdrowia PTP;
Urzędami Miast i Gmin: Sosnowiec, Będzin, Piaseczno, Augustów, Poznań, Lublin,
Zielona Góra, Kwidzyn, Toruń, Bełchatów, Zgorzelec i in.;
Ośrodkami Pomocy Społecznej (m.in. Ośrodkiem Pomocy Społecznej Dzielnicy
Warszawa – Bielany);
świetlicami socjoterapeutycznymi i placówkami opiekuńczo – wychowawczymi na
terenie kraju;
uczelniami wyŜszymi: Uniwersytetem Warszawskim, Szkołą WyŜszą Psychologii
Społecznej, Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, Uniwersytetem Marii Curie –
Skłodowskiej w Lublinie.
E. Realizowanie zadań zleconych przez Ministra Zdrowia związanych z programem
rozwoju profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
W 2005 roku Fundacja ETOH realizowała zadania zlecone przez: Państwową Agencję
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii
i Krajowe Centrum ds. AIDS – finansowane ze środków Ministra Zdrowia.
2.5. Fundacja “Masz Szansę”
Cele statutowe Fundacji:
Działalność Fundacji jest skoncentrowana na zadaniach profilaktycznych, terapeutyczno –
rehabilitacyjnych i konsultacyjno – doradczych. Głównymi celami Fundacji są:
- stymulowanie prawidłowego rozwoju psychicznego i społecznego dzieci i młodzieŜy;
- korygowanie zaburzeń w funkcjonowaniu intrapsychicznym, interpersonalnym i
społecznym dzieci i młodzieŜy;
- zapewnienie rodzicom, wychowawcom, nauczycielom itp. wszechstronnej pomocy w
prawidłowej realizacji procesu wychowawczego.
203
w 2005 roku
Realizując cele statutowe, Fundacja prowadziła w 2005 roku następujące przedsięwzięcia:
• Program „Diagnoza zapotrzebowania na profilaktykę w szkole” – program,
finansowany przez MENiS, umoŜliwił wyposaŜenie lokalnych liderów profilaktyki z
terenu całej Polski w wiedzę psychologiczno – pedagogiczną i umiejętności prowadzenia
diagnoz przygotowujących do konstruowania Szkolnych Programów Profilaktyki. W
wykładach i warsztatach uczestniczyły 62 osoby
• „Program Rówieśniczych Doradców” dla środowiska OHP – profilaktyczny program
edukacyjny dla młodzieŜy finansowany przez OHP – uczestnictwo w treningach i
warsztatach 17 osób, podopiecznych OHP w Radzyniu Podlaskim
• „Kontakt z trudnym klientem w pracy doradcy zawodowego” – program edukacyjny
zwiększający kompetencje wychowawcze i profilaktyczne doradców zawodowych z
Mobilnych Centrów Informacji Zawodowej Ochotniczych Hufców Pracy oraz ze szkół,
które wygrały granty MGiP na tworzenie Szkolnych Ośrodków Kariery. Program,
finansowany przez LWKH OHP, objął 30 osób.
• Program „Diagnoza zapotrzebowania na profilaktykę w szkole” – finansowany przez
OPS Ursynów Warszawa – umoŜliwił wyposaŜenie szkolnych liderów profilaktyki
(dyrektorów szkół, pedagogów szkolnych, wychowawców klasowych i nauczycieli
przedmiotowych) w taką wiedzę psychologiczno – pedagogiczną i umiejętności
pozwalające na prowadzenie diagnozy w środowiskach szkolnych. W zajęciach
uczestniczyło 51 osób
• Program edukacyjny „Strategie i metody działań profilaktycznych w szkole” –
finansowany przez OPS Ursynów Warszawa, pozwolił na wyposaŜenie uczestników w
wiedzę i umiejętności umoŜliwiające kompleksowe integrowanie w profilaktyce szkolnej
działań prowadzonych w ramach wiodących strategii profilaktycznych. W programie
uczestniczyło 40 pracowników szkół, organizacji pozarządowych, poradni i OPS
• „Ocena zasobów m.st. Warszawy w obszarze pomocy dziecku i rodzinie” – program
badawczy finansowany przez UM st. Warszawa. Przeprowadzenie programu umoŜliwiło
zidentyfikowanie podstawowych obszarów zapotrzebowania na wsparcie społeczne ze
strony rodzin dysfunkcjonalnych, dokonanie oceny zasobów dzielnicy, słuŜących
rozwiązywaniu problemów rodzin dysfunkcjonalnych, przygotowanie materiału
umoŜliwiającego opracowanie standardów i procedur pomocy rodzinie dysfunkcjonalnej
w ramach dzielnicy zamieszkania. Badaniami ankietowymi i testowymi objęto łącznie 960
mieszkańców Warszawy
• „Ewaluacja lokalnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych” – program badawczy finansowany przez UM st. Warszawa.
Przeprowadzenie programu umoŜliwiło ocenę konstrukcji i społecznego odbioru oraz
sformułowanie zaleceń słuŜących zwiększeniu jakości działań prowadzonych w ramach
Dzielnicowych Programów Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych m.
st. Warszawy. Badaniami objęto 400 mieszkańców Warszawy
• „Ewaluacja szkolnych programów profilaktyki” – program badawczy finansowany
przez UM st. Warszawa. Przeprowadzenie programu umoŜliwiło ocenę konstrukcji i
jakości realizacji Szkolnych Programów Profilaktyki prowadzonych w szkołach
warszawskich. Sformułowano zalecenia słuŜące podniesieniu jakości profilaktyki
szkolnej. Badaniami objęto 1007 uczniów szkół warszawskich
• „Ewaluacja programów przeciwdziałania przemocy” – program badawczy
finansowany przez UM st. Warszawa. Przeprowadzenie programu umoŜliwiło ocenę
konstrukcji i jakości realizacji programów i instytucji prowadzących działania
ukierunkowane na przeciwdziałanie przemocy oraz pomoc i terapię dla ofiar przemocy.
Rezultatem są wnioski i zalecenia zmierzające do zwiększenia jakości przeciwdziałania
204
w 2005 roku
•
•
przemocy. Badaniami objęto 414 osób, będących odbiorcami działań profilaktycznych i
pomocowych
„Ewaluacja programów terapeutycznych dla osób uzaleŜnionych i członków ich
rodzin” – program badawczy finansowany przez UM st. Warszawa. Przeprowadzenie
programu umoŜliwiło ocenę konstrukcji i jakości pomocy terapeutycznej dla ofiar
uzaleŜnienia od narkotyków i alkoholu. W ramach realizacji programu przygotowano
wnioski i zalecenia umoŜliwiające zwiększenie jakości terapii oferowanej osobom
uzaleŜnionym. Badaniami objęto 90 osób, będących podopiecznymi ośrodków terapii dla
osób uzaleŜnionych.
„Odnaleźć Siebie” – podwyŜszenie kwalifikacji osób pracujących z grupami
szczególnego ryzyka z regionu zachodniopomorskiego – program edukacyjny
prowadzony w partnerstwie ze Szczecińską Fundacją „Talent – Promocja – Potęp”,
finansowany ze środków EFS w ramach działań Wojewódzkiego Urzędu Pracy w
Szczecinie. Prowadzenie programu umoŜliwia podwyŜszenie kompetencji realizatorów
profilaktyki i resocjalizacji, a pośrednio zwiększenie dostępności i jakości oferty
pomocowej dla osób zagroŜonych uzaleŜnieniami, przestępczością, marginalizacją i
wykluczeniem społecznym. W cyklu wykładowo – warsztatowym bierze udział 60 osób.
2.6. Fundacja Mederi
W 2005 roku Fundacja Mederi – pomóŜmy dzieciom, jako organizacja poŜytku
publicznego, prowadziła działalność terapeutyczną, wydawniczą, naukowo szkoleniową i
profilaktyczną. Działalność ta została równieŜ rozszerzona na forum międzynarodowym.
Zarząd i Rada kierują Fundacją na zasadach wolontariatu, nieodpłatnie.
W ramach działalności terapeutycznej powstało Centrum Zaufania Rodzinnego w
którym udzielano porad psychologicznych, medycznych, pedagogicznych i prawnych
skierowanych do dzieci i ich opiekunów. Celem zadania było: przeciwdziałanie przemocy
wobec dzieci poprzez zorganizowanie Centrum Zaufania Rodzinnego, interwencje w
przypadku wykrycia stosowania przemocy wobec dziecka, konsultacje specjalistyczne dla
pracowników słuŜby zdrowia związane z przypadkami występowania przemocy wobec
dzieci, praca z rodziną dziecka krzywdzonego i zapewnienie trwałej pomocy psychologicznej,
prawnej i lekarskiej dorosłym będącym świadkami i ofiarami przemocy w rodzinie.
Zakładane rezultaty: interwencje interdyscyplinarne, integracja środowiska lekarskiego wokół
zagadnienia zespołu dziecka krzywdzonego, objęcie opieką po wypisie ze szpitala i
zorganizowanie opieki psychologicznej zostały zrealizowane w 90%. Ze względu na
ograniczenia finansowe w końcowym okresie realizacji programu ograniczono do minimum
konsultacje lekarskie i psychologiczne pomimo otrzymywania coraz więcej zgłoszeń
telefonicznych. Pacjenci czekają na wznowienie konsultacji.
W ramach działalności wydawniczej powstały dwa poradniki dotyczące problematyki
prawnej:
1. „Dziecko krzywdzone – poradnik prawny” Warszawa 2005, autor: prawnik Małgorzata
Łojkowska, projekt finansowany przez Fundację im. S Batorego.
2. „Poradnik prawny dla słuŜby zdrowia – jak pomóc dziecku krzywdzonemu” Warszawa
2005, autor: prawnik Agnieszka Złota, projekt finansowany przez Fundację im. S.
Batorego. Oba poradniki są rozpowszechniane nieodpłatnie osobom fizycznym i
instytucjom państwowym i cieszą się duŜą popularnością. Szczególnie zaleŜy nam na
dotarciu do placówek słuŜby zdrowia.
W ramach działalności naukowo szkoleniowej Fundacja Mederi podjęła ideę i
zorganizowała II naukową konferencję na temat „Powikłania neurologiczno psychiatryczne
205
w 2005 roku
zespołu dziecka krzywdzonego. Zastępczy Zespół Munchausena”. Współorganizatorami
zostali Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego i Instytut „Pomnik – Centrum
Zdrowia Dziecka”, patronat honorowy objęli Marszałek Województwa Mazowieckiego,
Dyrektor Departamentu Zdrowia i Polityki Społecznej oraz Dyrektor Instytutu „Pomnik –
Centrum Zdrowia Dziecka”, patronat naukowy objęło Polskie Towarzystwo Neurologów
Dziecięcych wraz z Oddziałem Warszawskim Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.
Konferencja miała nie tylko zasięg ogólnopolski, zaproszono takŜe lekarzy z Ukrainy i Belgii.
Fundacja Mederi brała udział w zebraniach członków Polskiego Towarzystwa
Pediatrycznego, a w czasie konferencji Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa
Pediatrycznego na temat „Problemy psychiatryczne wieku dziecięcego” Prezes Fundacji
Mederi uczestniczył w wykładach i prezentował pracę Centrum Zaufania Rodzinnego.
W ramach programu ONZ UNDP Fundacja Mederi została zaproszona do
uczestnictwa w szkoleniach studentów Akademii Medycznej i przeprowadziła wykłady na
temat „Aspekt medyczny przemocy wobec dzieci – zespół dziecka krzywdzonego” w
Warszawie, Białymstoku i Krakowie.
Wykłady na temat „Postępowanie w przypadku podejrzenia zespołu dziecka
maltretowanego” były wygłoszone na kursie doskonalącym dla lekarzy specjalizujących się w
neurologii „Postępy w diagnostyce i leczeniu chorób układu nerwowego u dzieci” oraz na
kursie doskonalącym dla pielęgniarek w Instytucie „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”.
W czasie kursu na temat „Promocja zdrowia kobiet” doskonalącego, obowiązkowego
dla lekarzy specjalizujących się w ginekologii zostały wygłoszone wykłady na temat
„:Przemoc wobec kobiet i dzieci – zespół dziecka krzywdzonego”.
Lekarze z Fundacji Mederi brali udział w szkoleniu zorganizowanym dla
pracowników słuŜby zdrowia przez Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie
„Niebieska Linia” w dzielnicy śoliborz i Fundację „Dzieci Niczyje” w dzielnicy Praga na
temat zespołu dziecka krzywdzonego i zespołu Munchausena.
Poza działalnością w środowisku medycznym, Fundacja Mederi, na prośbę Ośrodka
Doskonalenia Nauczycieli w Warszawie zorganizowała konferencję w dniu 24 maja 2005na
temat „Jak Pomóc Dziecku Krzywdzonemu”, w której uczestniczyli wychowawcy
przedszkoli warszawskich. Wykłady prowadzone były przez lekarza i psychologów z
Fundacji Mederi. W czasie seminarium zorganizowanym przez Ośrodek Pomocy Społecznej
Dzielnicy śoliborz wygłoszono prelekcję na temat „Zjawisko przemocy domowej jako nowa
kwestia społeczna – obraz dziecka krzywdzonego”.
We wrześniu 2005 Fundacja Mederi uczestniczyła w międzynarodowej konferencji: X
Europejskiej Konferencji ISPCAN w Berlinie i prezentowała swój dorobek w formie ustnego
wystąpienia na temat: „One year experience of monitoring maltreated children and their
families in Mederi Foundation in the pediatric hospital in Warsaw”.
W ramach działalności profilaktycznej i wczesnej interwencji Fundacja Mederi
przeprowadziła własne, autorskie programy w szkołach podstawowych i przedszkolach:
1. program profilaktyczny dla przedszkoli „Wielki Słoń” w Rembertowie, Wilanowie
2. program profilaktyki przemocy w dzielnicy Rembertów
3. program profilaktyki agresji w dzielnicy Wola
Fundacja Mederi posiada takŜe autorski program dla Ŝłobków „Mały Słoń”.
Działalność Fundacji Mederi na forum międzynarodowym związana jest z
programem „Współpraca medyczna polsko ukraińska” finansowanym przez RITA oraz
uczestnictwem w międzynarodowej konferencji na temat przeciwdziałania przemocy w
Europie (Berlin 2005). Ponadto Fundacja Mederi dostała propozycję uczestnictwa w
europejskim programie AGIS w latach 2005 – 2007 na temat organizacji strategii narodowej
dla dziecka – ofiary przemocy.
206
w 2005 roku
W czasie X Ogólnopolskiej Konferencji Przeciw Przemocy w Rodzinie,
organizowanej przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” i WyŜszą Szkołę
Psychologii Klinicznej, Prezes Fundacji Mederi została laureatem wyróŜnienia „Złoty
Telefon” przyznawanego osobom i instytucjom szczególnie zasłuŜonym w dziedzinie
przeciwdziałania przemocy domowej.
Realizacja programów przez Fundację Mederi w roku 2005:
1. Realizacja zadania publicznego o nazwie „Podnoszenie kompetencji pracowników słuŜby
zdrowia w zakresie diagnostyki dziecka krzywdzonego i postępowania wobec dzieci
krzywdzonych”; Umowa nr 507/05/D z Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych podległą Ministrowi Zdrowia.
2. Realizacja zadania polegającego na „Organizacja systemu wsparcia dla dorosłych i dzieci
będącymi świadkami i ofiarami Przemocy – Centrum Zaufania Rodzinnego”; Umowa nr
2/P/05/ID – 2/P/DOT/SRS/05 z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów.
3. Projekt p.n. „Współpraca medyczna polsko – ukraińska” w ramach programu „Przemiany
w Regionie – RITA”; Umowa nr RITA – 2005 – 15 z Polsko – Amerykańską Fundacją
Wolności.
4. Projekt „Poradnik prawny dla osób, które pracują z dziećmi”; Umowa nr 15795 z
Fundacją im. S. Batorego.
5. Usługa szkoleniowo – edukacyjna „Przeciwdziałanie przemocy wobec małych dzieci” dla
4 przedszkoli z terenu Rembertów; Umowa nr 20/OPS/2005 z Ośrodkiem Pomocy
Społecznej Dzielnicy Rembertów.
6. Zajęcia wykładowo – warsztatowe „Dziecko Krzywdzone” dla nauczycieli Szkoły
Podstawowej nr 104; Umowa z Ośrodkiem Pomocy Społecznej Dzielnicy Wilanów.
7. Program profilaktyki uzaleŜnień „Wielki Słoń” w przedszkolu nr 56; Umowa z
Ośrodkiem Pomocy Społecznej Dzielnicy Wilanów.
8. Program interwencyjny pt. „Symptomatologia i wczesna interwencja molestowania
seksualnego” w szkole podstawowej nr 166; Umowa nr 59/2005 z Ośrodkiem Pomocy
Społecznej Dzielnicy Wola.
9. Program z zakresu profilaktyki agresji w szkołach podstawowych; Umowa nr 108/2005 z
Ośrodkiem Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola.
10. Grant na realizację projektu „Poradnictwo dla dzieci i ich rodzin z całej Polski
(bezpośrednio, listownie, internetowo) ze szczególnym uwzględnieniem problemu
przemocy”; Umowa nr 17031/05 z Fundacją im. S. Batorego. Program ma być
realizowany do końca maja 2006.
Organizacja konferencji:
1. „Jak Pomóc Dziecku Krzywdzonemu” zorganizowana przez Ośrodek Doskonalenia
Nauczycieli w Warszawie wraz z Fundacją Mederi: Joanna Kuszyk, Renata Kałucka,
Danuta Wieczorkiewicz.
2. II naukowa konferencja na temat „Powikłania neurologiczno psychiatryczne zespołu
dziecka krzywdzonego. Zastępczy zespół Munchausena”: współorganizatorem zostali
Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”, Urząd Marszałkowski, Państwowa
Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych; patroni honorowi: Marszałek
Województwa Mazowieckiego de Adam Struzik, Dyrektor Departamentu Zdrowia i
Polityki Społecznej dr Ewa Łagońska, Dyrektor IP CZD dr Maciej Piróg; patronat
naukowy: Polskie Towarzystwo Neurologów Dziecięcych, Polskie Towarzystwo
Pediatryczne Oddział Warszawski; wykładowcy zagraniczni: dr Johan Marchand; lekarze
z Ukrainy.
Fundacja Mederi zrzesza wokół swojej działalności wolontariuszy, studentów
Akademii Medycznej, Wydziału Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego i WyŜszej Szkoły
207
w 2005 roku
Psychologii Społecznej, którzy uczestniczą w imprezach dla chorych dzieci na terenie
szpitala, festynach rodzinnych w Rembertowie i na śoliborzu oraz pomagają przy organizacji
konferencji.
Na rok 2006 planuje się kontynuowanie i rozszerzanie działalności Centrum Zaufania
Rodzinnego, prowadzenie szkoleń z zakresu przeciwdziałania przemocy w zespołach
interdyscyplinarnych, kontynuację turnusów rehabilitacyjno psychoterapeutycznych dla dzieci
z rodzin dysfunkcyjnych, zorganizowanie Specjalistycznego Ośrodka Diagnozy i Terapii o
zasięgu ogólnopolskim, współpracę przy tworzeniu standardów postępowania w przypadku
zespołu dziecka krzywdzonego oraz działania profilaktyczne wobec małych dzieci. Realizacja
tych zadań będzie zaleŜała od dopływu środków finansowych.
2.7. Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej
W 2005 roku zrealizowano:
L.p.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
208
Tytuł szkolenia
Białystok
Rozwiązywanie problemów alkoholowych środowisku
lokalnym – szkolenie dla członków gminnych komisji
rozwiązywania problemów alkoholowych oraz
pełnomocników ds. rozwiązywania problemów
alkoholowych
Przeciwdziałanie przemocy domowej jako zadanie
Problemy bieŜące w aspekcie realizacji zapisów ustawy
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w sprawach
o wydawanie, cofanie
i wygaszanie zezwoleń
na sprzedaŜ napojów alkoholowych w świetle aktualnie
obowiązujących przepisów prawnych
System wydawania, cofania oraz kontroli
przestrzegania warunków korzystania z zezwoleń na
sprzedaŜ i podawanie napojów alkoholowych w oparciu
o przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości
Skuteczna profilaktyka
i rozwiązywanie problemów alkoholowych w świetle
zmian prawnych
Gminny program profilaktyki
i rozwiązywania problemów alkoholowych
oraz gminny program przeciwdziałania narkomanii na
2006 rok
– jak tworzyć te dokumenty jako części strategii
rozwiązywania problemów społecznych
Zasady i tryb przeprowadzania kontroli bieŜących
placówek
ze sprzedaŜą napojów alkoholowych w aspekcie
ograniczeń nałoŜonych ustawą
Data
Liczba
uczestników
14.03.2005
8
18.03.2005
7
07.07.2005
11
30.09.2005
8
29.11.2005
21
08.12.2005
15
w 2005 roku
1.
2.
3.
5.
6.
7.
o swobodzie działalności gospodarczej
Wydawanie zezwoleń
na sprzedaŜ napojów alkoholowych oraz innych aktów
administracyjnych
w oparciu o obowiązujące aktualnie przepisy ustawy
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Jelenia Góra
Szkolenie dla członków gminnych komisji
Katowice
Polityka lokalna wobec alkoholu – szkolenie dla
członków gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych oraz pełnomocników ds. rozwiązywania
Kielce
Rozwiązywanie problemów alkoholowych w środowisku
lokalnym – tworzenie gminnych programów
Zezwolenia na sprzedaŜ napojów alkoholowych w
praktyce organów administracji samorządowej.
Rozwiązywania problemów alkoholowych w środowisku
lokalnym
Problemy bieŜące dotyczące realizacji postanowień
ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi w sprawach o wydanie zezwoleń na
sprzedaŜ napojów alkoholowych.
praktyce ze szczególnym uwzględnieniem problematyki
opłat
Wydawanie decyzji – zezwoleń na sprzedaŜ napojów
alkoholowych oraz innych aktów administracyjnych w
oparciu o obowiązujące aktualne przepisy ustawy o
wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi. Wydawanie, cofanie i wygaszanie
zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych oraz
bieŜąca kontrola punktów sprzedaŜy alkoholu.
Kraków
Gminne programy profilaktyki alkoholowej
praktyce organów administracji samorządowej (oferta)
praktyce (oferta)
Zadania gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych (oferta)
Zadania gminnych komisji rozwiązywania problemów
alkoholowych (zlecone)
Lublin
listopad
16
wrzesień
10
listopad
6
17.01.2005
21
21.02.2005
18
31.03.2005
10
11.07.2005
15
30.09.2005
21
styczeń
29
czerwiec
18
wrzesień
14
listopad
9
listopad
20
styczeń
12
209
w 2005 roku
alkoholowych
czerwiec
alkoholowych
Polityka lokalna wobec alkoholu – szkolenie dla
członków gminnych komisji rozwiązywania problemów
listopad
alkoholowych oraz pełnomocników ds. rozwiązywania
Łódź
wrzesień
lokalnym
Nowelizacja ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
styczeń
przeciwdziałaniu alkoholizmowi”,
„Przeciwdziałanie przemocy domowej jako zadanie
marzec
Opole
czerwiec
Zezwolenia na sprzedaŜ napojów alkoholowych
Szkolenie dla członków gminnych komisji
październik
rozwiązywania problemów alkoholowych
Poznań
Sprawdzone formy profilaktyki i rozwiązywania
maj
problemów alkoholowych na poziomie samorządu
gminy
Rzeszów
Interwencje Gminnych Komisji Rozwiązywania
styczeń
Problemów Alkoholowych w sprawach przemocy w
rodzinie
lipiec
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości
Sopot
listopad
lokalnym
listopad
lokalnym
Szczecin
kwiecień
lokalnym
Wydawanie zezwoleń na sprzedaŜ napojów
listopad
alkoholowych
Warszawa
Gminna komisja a zadania własne gminy w zakresie
marzec
profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
Finansowe aspekty funkcjonowania Gminnych Komisji
lipiec
210
6
15
10
25
9
32
30
5
24
12
20
9
11
10
8
7
w 2005 roku
Finansowe Aspekty Funkcjonowania Gminnych
Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
Skuteczna profilaktyka i rozwiązywanie problemów
alkoholowych
Wrocław
Skuteczna profilaktyka i rozwiązywanie problemów
alkoholowych w świetle zmian prawnych
Zielona Góra
Nowelizacja ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
Rozwiązywani problemów alkoholowych w środowisku
lokalnym
Zezwolenia na sprzedaŜ detaliczną napojów
alkoholowych
wrzesień
7
listopad
11
listopad
12
21
październik
15
grudzień
10
Ośrodek FRDL Katowice
Jednym z zadań statutowych Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej – Regionalnego
Centrum w Łodzi jest wspieranie samorządów lokalnych, w zakresie związanym z realizacją
Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi obejmowało to przede
wszystkim współpracę z Gminnymi Komisjami Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
działającymi w JST .
Działania FRDL – Regionalnego Centrum w Łodzi w 2005 roku zasadniczo obejmowały:
1. Forum Pełnomocników i Przewodniczących Gminnych Komisji Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych powstało juŜ w 2003 r. i zostało objęte patronatem
Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. ZałoŜeniem Forum było
stworzenia platformy wymiany doświadczeń i opinii pomiędzy przewodniczącymi i
pełnomocnikami GKRPA, oraz pomiędzy GKRPA i PARPA takŜe poszerzenie obszaru
wiedzy niezbędnej do wykonywania zadań przez GKRPA. Forum PiP GKRPA przez
kilka lat działało b. pręŜnie, w roku 2005 odbyło się znacznie mniej spotkań niŜ w latach
ubiegłych, pośrednią przyczyną była zmiana koordynatora Forum. Finalnie
przeprowadzono w 2005 roku tylko dwa spotkania
− 24 lutego 2005 spotkanie nt. „Profilaktyka szkolna, rodzinna i środowiskowa.
Programy profilaktyczne”, w którym uczestniczyło 24 członków Forum.
− 13 maja 2005 spotkanie nt. „Procedury interwencji w sprawach przemocy”, w którym
uczestniczyło 15 osób.
Zaplanowano równieŜ Forum na dzień 27 czerwca 2005 r i 9 listopada 2005r. Oba
nie doszły do skutku ze względu na niedostateczną ilość chętnych. Wszystkie Fora w
części merytorycznej były prowadzone przez pracowników PARPA.
2. W 2005 r. Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej – Regionalne Centrum w Łodzi
równieŜ rozprowadzała materiały informacyjne Agencji (broszury, ksiąŜki, ulotki) drogą
pocztową jako dodatkowe materiały dla uczestników Forów takŜe dystrybuowała
materiały wśród uczestników szkoleń organizowanych przez nasz Ośrodek, były one
równieŜ dostępne wraz z innymi materiałami promocyjnymi.
211
w 2005 roku
2.8. Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Uczestników Programu Rozwoju
Osobistego
Przez cały rok 2005 Stowarzyszenie prowadziło pomoc Ŝywnościową na rzecz rodzin
najuboŜszych. Podopiecznymi stowarzyszenia było około 30 rodzin i kilka osób samotnych
alkoholików i starszych, które nie radzą sobie z trudnościami dnia codziennego.
Część Ŝywności z Pomocy Europejskiej zostało przekazane świetlicy
socjoterapeutycznej Oratorium przy Kościele św. Teresy. Na obozy młodzieŜowe przekazano
słodycze i Ŝywność.
Stowarzyszenie wraz z PARPĄ zorganizowało konferencje „Trzeźwość – zdrowie –
integracja w środowisku lokalnym” dla absolwentów S.P.P. dla nieprofesjonalistów i
Programu Rozwoju Osobistego. Oceny za warsztaty, wykłady i organizację były bardzo
wysokie.
Stowarzyszenie prowadziło spotkania edukacyjne dla młodzieŜy z rodzin
alkoholowych w świetlicy przy kościele.
2.9. Pracownia Alternatywnego Wychowania
W 2005 roku Cele i zadania zawarte w ustawie realizowano poprzez:
1. Program zajęć socjoterapeutycznych oraz wychowawczo – profilaktycznych dla dzieci i
młodzieŜy pochodzących z rodzin dysfunkcyjnych i grup ryzyka realizowany w ramach
Socjoterapeutycznej Świetlicy Środowiskowej.
2. Program profilaktyczno – naprawczy związany z kryzysem rodzinnym, osobistym,
przemocą w rodzinie realizowany w grupie wsparcia dla rodziców podopiecznych
3. Poradnictwo, pomoc psychologiczna oraz interwencja kryzysowa w zakresie przemocy
domowej, uzaleŜnień, kryzysów osobistych, edukacji psychoseksualnej realizowana w
Telefonie Zaufania „Zakręt”.
4. Szkolenia dla kadry nauczycielskiej i wychowawczej zaangaŜowanej w działania
profilaktyczne w środowisku szkolnym i rodzinnym realizowane w Placówce
Doskonalenia Nauczycieli.
5. Organizacja konferencji: I Ogólnopolska Konferencja dla Nauczycieli pt. „Nasza wspólna
szkoła czyli jak dojść do budy, gdzie nie ma nudy”; III Ogólnopolska Konferencja
Socjoterapii pt. „Wykorzystywanie technik twórczych w socjoterapii”.
6. Wydanie i rozpowszechnianie ksiąŜek: William Glasser „KaŜdy uczeń moŜe osiągnąć
sukces” i Małgorzata Molenda „Gość” oraz Zeszytów Socjoterapeutycznych przez
Wydawnictwo PAW.
Ad.1.
Zadanie: Program zajęć socjoterapeutycznych oraz wychowawczo – profilaktycznych dla
dzieci i młodzieŜy pochodzących z rodzin dysfunkcyjnych i grup ryzyka realizowany w
ramach Socjoterapeutycznej Świetlicy Środowiskowej
Adresaci: 50 – osobowa grupa dzieci i młodzieŜy pochodzących ze środowisk
defaforyzowanych społecznie
W ramach programu funkcjonowała Socjoterapeutyczna Świetlica Środowiskowa.
Placówka podzielona jest na trzy grupy wiekowe: przedszkolną (zajęcia organizowane są w
godzinach 800 – 1400), młodszą szkolną i młodzieŜową (w godzinach 1500 – 2000). Świetlica
otwarta jest od poniedziałku do piątku, przez 11 godzin dziennie. W placówkach tych dbano o
zabezpieczenie podstawowych potrzeb socjalno – bytowych podopiecznych, rozwój
społeczny, emocjonalny i psychiczny. Praca w świetlicy opiera się na metodzie socjoterapii,
której podstawowymi załoŜeniami jest niwelowanie urazów poprzez konstruowanie sytuacji
212
w 2005 roku
korygujących. W związku z powyŜszym kadra opracowywała diagnozy dla poszczególnych
wychowanków, jak teŜ określała sytuację psychologiczną i społeczną całej grupy.
ZałoŜeniem programowym placówek w roku 2005 było rozwijanie twórczości i
zainteresowań podopiecznych, jako metody wychowawczej i socjoterapeutycznej. W ramach
programu realizowano następujące zajęcia:
− plastyczne – wyraŜanie własnej ekspresji emocjonalnej a takŜe poznawanie róŜnorakich
technik plastycznych;
− ceramiczne – nauka podstaw i zasad lepienia bez koła garncarskiego, technik
wykańczalniczych i ozdabiania własnych wytworów;
− kulturalne – ich celem było zapoznanie dzieci z instytucjami działającymi na terenie
Łodzi w zakresie szeroko rozumianej kultury. W ramach tych zajęć dzieci uczestniczyły w
przedstawieniach teatralnych (Teatr Pinokio, Teatr Jaracza), seansach filmowych (kino
Silver Screen), wystawy malarskie i naukowe („Discovery), galeriach, muzeach. WaŜnym
elementem tych zajęć było realizowanie projektu „Moje miejsce w Łodzi”, który
przybliŜył dzieciom historię ich miasta;
− teatralne – słuŜyły nabraniu wiary we własne siły i umiejętności naszych podopiecznych,
rozszerzeniu zakresu ekspresji emocjonalnej i doświadczeń osobistych;
− kulinarne – podporządkowane były dniom Kultur i Narodów, ucząc kuchni, tradycji i
obyczajów przy stole obowiązujących w poznawanych kulturach;
− techniczne – nauka wykonywania drobnych napraw czy remontu pomieszczeń,
umiejętności praktycznych przydatnych w dorosłym Ŝyciu;
− sportowe były okazją do rozwoju fizycznego, nabrania kondycji fizycznej i odporności
zdrowotnej. W ramach tych spotkań dzieci uczestniczyły w zajęciach na basenie, sali
zabaw dla dzieci, lodowisku, siłowni, treningach copoeiry, grach i zabawach na świeŜym
powietrzu, boisku, parku czy poza miastem.
Wszystkie powyŜsze zajęcia podlegały zasadom integracji grupy, nauki współpracy i
celom wynikającym z diagnoz poszczególnych wychowanków.
Ponadto w trakcie roku szkolnego w grupie dzieci szkolnej i młodzieŜy codziennie
prowadzone były zajęcia reedukacyjne i wyrównawcze, co zaowocowało wyrównaniem
braków i zaległości w nauce, poprawieniem ocen i promocjami do klas następnych.
W okresie wakacyjnym zorganizowano czterotygodniowe półkolonie, dwutygodniowy
obóz socjoterapeutyczny oraz tygodniowy wyjazd dla dzieci przedszkolnych.
Półkolonie stanowiły waŜny element w całorocznej pracy z podopiecznymi ze
względu na ciągłość oddziaływań wychowawczych i socjoterapeutycznych. Zajęcia
organizowane w tym czasie podporządkowane były planom obozowym, dzieci
przygotowywały przetwory owocowe, organizowały ekwipunek, zbierały informacje o
miejscu przeznaczenia, układały bazę zajęć i zabaw. Poza tym organizowane były krótkie
wycieczki poza miasto: do Łagiewnik, Arturówka, oraz na Stawy Stefańskiego, Jana czy do
łódzkich parków. Dla większości dzieci była to jedyna dostępna forma spędzania czasu
wolnego w mieście w sposób akceptowany społecznie, wolny od przemocy i uŜywek.
Uczestnikami półkolonii byli podopieczni świetlicy, a takŜe dzieci z terenu działalności
świetlicy nie objęte bezpośrednią opieką przez rok szkolny. W tym roku w półkoloniach
uczestniczyło około 60 dzieci.
Obóz zorganizowany został na Stabieńszczyźnie dla 30 podopiecznych świetlicy.
Program obozu opierał się na zajęciach warsztatowych (min. garncarstwo, wypiek chleba) i
teatralnych. WaŜnym wydarzeniem obozu był udział podopiecznych w przedstawieniu
teatralnym „Karty Sejneńskie” grupy młodzieŜy z Sejn. Obóz był kontynuacją całorocznych
oddziaływań socjoterapeutycznych i wychowawczych, którym poddawane były dzieci
uczęszczające do świetlicy środowiskowej w czasie roku szkolnego. Jego program wypływał
logicznie z kierunku pracy terapeutycznej i wychowawczej zarówno z całą grupą jak i z
213
w 2005 roku
pojedynczymi dziećmi. Powstawał on w toku spotkań superwizyjnych kadry świetlicy, a jego
realizacja była systematycznie monitorowana w czasie trwania obozu i podsumowana po jego
zakończeniu.
W trakcie obozów realizowano następujące cele:
− intensyfikacja całorocznych oddziaływań wychowawczych w warunkach wspólnego
przebywania ze sobą (24 godziny na dobę) opiekunów i podopiecznych,
− integracja grupy: zwiększenie pozytywnych więzi emocjonalnych w grupie,
− rozwiązywanie konfliktów w grupie i wypracowanie wśród jej członków umiejętności
samodzielnego radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych,
− nauka niedestrukcyjnych form radzenia sobie ze stresem,
− wypracowanie umiejętności organizowania sobie dnia i spędzania czasu wolnego bez
sięgania po uŜywki,
− budowanie umiejętności radzenia sobie w sytuacjach Ŝycia codziennego:
− kupno biletu na dworcu, w kinie; znalezienie oznaczonego wcześniej miejsca, itp.,
− rozwój umiejętności interpersonalnych w grupie, zwiększenie otwartości emocjonalnej i
samodzielności,
− stworzenie warunków do odreagowania urazów nabytych w środowisku rodzinnym,
rówieśniczym i szkolnym,
− kształtowanie odpowiedzialności i poczucia sprawstwa.
Ad.2.
Zadanie: Program profilaktyczno – naprawczy związany z kryzysem rodzinnym, osobistym,
przemocą w rodzinie realizowany w grupie wsparcia dla rodziców podopiecznych
Adresaci: rodzice podopiecznych Świetlicy
W ramach realizacji programu prowadzone były regularne spotkania, na których
omawiane były problemy osobiste oraz rodzinne rodziców. Spotkania słuŜyły zrozumieniu
istoty problemu z dzieckiem i ustaleniu właściwego postępowania, a takŜe wypracowania
wspólnego podejścia wychowawczego. Bezpośrednie działania dotyczyły interwencji
kryzysowych w przypadkach przemocy w rodzinie oraz uzaleŜnień – wspieranie i
monitorowanie walki z nałogiem.
W styczniu 2005 roku dzięki dofinansowaniu programu „W poszukiwaniu pracy i
sensu Ŝycia” przez Państwową Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości w placówkach PAW
znalazło zatrudnienie dziesięciu rodziców na stanowiskach: kucharki – 2 osoby, sprzątaczki –
2 osoby, pomocy biurowej – 2 osoby, krawcowej – 1 osoba, zaopatrzeniowca – 1 osoba,
konserwatora – 2 osoby. Kolejnym dziesięciu rodzicom udzielono pomocy w rozpoczęciu
własnej działalności. Oprócz zatrudnienia na określonych stanowiskach rodzice uczestniczyli
w spotkaniach edukacyjnych, których celem była zmiana postaw z bierno – zaleŜnej oraz
wyuczonej bezradności na aktywne poruszania na rynku pracy. Program ten pozwolił na
polepszenie sytuacji finansowej rodzin naszych podopiecznych, a przede wszystkim wskazał
drogi i moŜliwości ich rozwoju, przerwał błędne koło niemocy i bierności, nauczył
odpowiedzialności i pracy. Dla wielu rodziców była to pierwsza praca.
Ad.3.
Zadanie: Poradnictwo, pomoc psychologiczna oraz interwencja kryzysowa w zakresie
przemocy domowej, uzaleŜnień, kryzysów osobistych, edukacji psychoseksualnej
realizowana w MłodzieŜowym Telefonie Zaufania „Zakręt”.
Oferta bezpośredniej pomocy była realizowana poprzez Telefon Zaufania, który
działał przez 36 godzin non stop, od godziny 1000 w sobotę do 2200 w niedzielę. W
rozmowach telefonicznych spotykano się zarówno z dziećmi i młodzieŜą, jak i z osobami
214
w 2005 roku
dorosłymi, które często poruszały problemy związane z dziećmi. Zakres problemów, które
poruszali rozmówcy jest bardzo szeroki, począwszy od kłopotów z adaptacją w środowisku
rówieśniczym, skończywszy na przemocy, alkoholizmie. Często poruszany był problem
narkotyków, zarówno przez młodych ludzi, którzy szukali pomocy, jak równieŜ przez
zaniepokojonych rodziców. W rozmowach spotykano się równieŜ z dziećmi dotkniętymi
przemocą domową. Kontaktowały się równieŜ osoby dorosłe, które były świadkami tego typu
sytuacji w swoim sąsiedztwie albo brały w nim udział. Często konstruowano w takich
wypadkach przebieg akcji interwencji kryzysowej, począwszy od powiadomienia policji,
kierowano lub pomagano skierować sprawę do sądu, szukano miejsca dla dzieci lub matek z
dziećmi.
Wiele rozmów dotyczyło problemów ze znalezieniem własnego miejsca w świecie,
określeniem swojej drogi. Często młodzi ludzie dzwonili w wyniku braku pomysłów na
przyszłość, nie mając perspektyw na pracę, mieszkanie i pieniędzy na podstawowe
utrzymanie.
W tym roku naszymi rozmówcami były nie tylko osoby z terenu województwa
łódzkiego, ale z całej Polski. Jest to prawdopodobnie spowodowane tym, iŜ MTZ „Zakręt”,
jako jeden z nielicznych, czynny jest w weekend.
W roku 2005 wzmocniono działania mające na celu rozpropagowanie działalności
telefonu poprzez rozwieszanie plakatów w szkołach, rozdawanie ulotek, audycje w radio
„Łódź”, artykuły w Gazecie Wyborczej i lokalnej prasie, reklamę w tramwajach Miejskiego
Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego.
Ad.4.
Zadanie: Szkolenia dla kadry nauczycielskiej i wychowawczej zaangaŜowanej w działania
profilaktyczne w środowisku szkolnym i rodzinnym realizowane w Placówce Doskonalenia
Nauczycieli.
Adresaci: nauczyciele, wychowawcy, pedagodzy, psycholodzy
Istotnym elementem działalności PAW było prowadzenie szkoleń dotyczących pracy z
dziećmi i młodzieŜą. W ramach tej działalności realizowano Studium Socjoterapii, w składzie
którego mieścił się trening interpersonalny, umiejętności wychowawczy, socjoterapii a takŜe
warsztaty dotyczące postaw wobec ludzi z marginesu społecznego, uzaleŜnień oraz zajęcia
konsultacyjne. Ponadto prowadzone były autorskie treningi dotyczące postaw wobec Ŝycia i
umierania skierowane do ludzi pracujących w hospicjach lub znajdujących się w trudnej
Ŝyciowej sytuacji. Prowadzono równieŜ warsztaty dla rad pedagogicznych i kadry placówek
opiekuńczo – wychowawczych w Wałbrzychu, Jonkowie p/ Olsztynem, Krotoszynie,
Wrzosowej. Efektem tych szkoleń było:
− nabycie przez uczestników cyklu umiejętności pracy z dziećmi i młodzieŜą w zakresie
wyrównywania deficytów emocjonalnych oraz niwelowania urazów,
− zwiększenie umiejętności interpersonalnych, a szczególnie umiejętności kontaktowania
się z dzieckiem z zaburzeniami zachowania,
− zwiększenie świadomości własnego potencjału oraz umiejętności korzystania ze swoich
predyspozycji (i panowania nad ograniczeniami) w kontaktach z dzieckiem,
− nabycie umiejętności diagnozowania sytuacji podopiecznego tj. wiedzy nt. mechanizmu
tworzenia się urazów i zaburzeń emocjonalnych i dostosowania jej do przypadku
konkretnego dziecka,
− zwiększenie poczucia kompetencji w wykonywanej pracy (głównie w zakresie
umiejętności wychowawczych i terapeutycznych),
− wpojenie umiejętności pracy nad rozwojem własnym,
− przyswojenie umiejętności pracy w zespole i udzielania sobie wsparcia w sytuacjach
trudnych.
215
w 2005 roku
W październiku we współpracy z WyŜszą Szkołą Pedagogiczna w Łodzi otworzono
jednosemestralne uzupełniające studia podyplomowe w zakresie socjoterapii, w których
uczestniczyło 50 osób.
W drugiej połowie roku w ramach szkoleń osób pracujących z dziećmi i młodzieŜą
realizowano program „Budowanie koalicji świetlic na rzecz rozwijania problemów
społeczności lokalnej” dofinansowany przez Fundusz Inicjatyw Obywatelskich. W projekcie
udział wzięły trzy grupy szkoleniowe.
Ponadto w roku 2005 zorganizowano dwa Kwalifikacyjne Kursy Pedagogiczne dla
czynnych zawodowo nauczycieli, ukończono Szkółkę Trenerską I stopnia oraz
superwizowano ośrodki i placówki wychowawcze w Częstochowie, Wrocławiu, Ostrołęce i
Krakowie.
Ad.5.
Zadanie: Organizacja konferencji: I Ogólnopolska Konferencja dla Nauczycieli pt. „Nasza
wspólna szkoła czyli jak dojść do budy, gdzie nie ma nudy”; III Ogólnopolska Konferencja
Socjoterapii pt. „Wykorzystywanie technik twórczych w socjoterapii”.
Pracownia Alternatywnego Wychowania w lutym 2005 roku zorganizowała I
Ogólnopolską Konferencję dla Nauczycieli pt. „Nasza wspólna szkoła czyli jak dojść do budy
gdzie nie ma nudy”, w trakcie której pracowano nad znaczeniem bycia nauczycielem oraz nad
projektem szkoły, która pomagałaby odkrywać tajemnice świata bez lęku i nudy oraz
ograniczała pamięciowe opanowywanie wiedzy. Program konferencji obejmował ponadto
wykład Barbary Wójcik pod tytułem „Kształtowanie inteligencji emocjonalnej w szkole” oraz
planowanie własnych działań, poszukiwanie sojuszników i opracowywanie mapy kontaktów.
W konferencji uczestniczyło 60 nauczycieli z terenu całej Polski.
W dniach 27 – 29 maj 2005 PAW współorganizowała III Ogólnopolską Konferencję
Socjoterapii. Tematem tej konferencji było „Wykorzystanie technik twórczych w
socjoterapii”. Program konferencji obejmował wykład Barbary Wójcik pt. „Inteligencja
emocjonalna – sprawność czy mądrość”, wykład Teresy Jadczak – Szumiło pt. „Wczesne
wspomaganie dzieci z trudnościami szkolnymi” oraz wykład podsumowujący konferencję
wygłoszony przez Ewę Rose – Alster. W ramach konferencji odbyły się równieŜ warsztaty
ceramiczne, teatralne, plastyczne, taneczne, muzyczne, zajęcia z dramy, mandali i pedagogiki
zabawy. Szczególny nacisk został połoŜony na zaprezentowanie technik w taki sposób, aby
uczestnicy mogli swobodnie z nich korzystać w pracy z dziećmi i młodzieŜą. Cel ten został
zrealizowany poprzez pełne uczestnictwo w warsztatach i wspólne wykonywanie
poszczególnych technik oraz omawianie na bieŜąco ich celu, trudności i korzyści
wynikających dla dzieci. Uczestnikami tej konferencji byli ludzie zajmujący się socjoterapią,
nauczyciele, osoby pracujące z dziećmi i młodzieŜą w świetlicach i placówkach opiekuńczo –
wychowawczych – łącznie 180 osób.
Ad.6.
Zadanie: Wydanie i rozpowszechnianie ksiąŜek: William Glasser „KaŜdy uczeń moŜe
osiągnąć sukces” i Małgorzata Molenda „Gość” oraz Zeszytów Socjoterapeutycznych przez
Wydawnictwo PAW.
W roku 2005 rozwinięto działalność wydawnictwa utworzonego przy Pracowni
rozpowszechniając ksiąŜkę Wiliama Glassera pt. „KaŜdy uczeń moŜe osiągnąć sukces”,
„Gość” Małgorzaty Molendy i Zeszyty Socjoterapeutyczne. Pozycje te rozprowadzane są do
szkół, poradni, przedszkoli, bibliotek, księgarń, uczelni oraz reklamowane przy okazji
konferencji tematycznych.
216
w 2005 roku
2.10. Stowarzyszenie Nowa Kultura
I. Obozy profilaktyczno – wychowawcze
Letnie obozy profilaktyczno – wychowawcze dla dzieci, młodzieŜy i całych rodzin
zrealizowane zostały w następujących turnusach: 24.06 – 11.07.2005, 12 – 29.07.2005.
Celem realizacji obozów była promocja stylu Ŝycia wolnego od alkoholu i innych uzaleŜnień.
Cel ten został osiągnięty poprzez:
− Kształtowanie postawy świadomie i dobrowolnie podjętej abstynencji, – konferencje,
spotkania w grupach, świadectwo abstynencji rodzin.
− Ukazywanie wartości Ŝycia w rodzinie bez alkoholu, – świadectwa małŜonków –
członków Krucjaty Wyzwolenie Człowieka.
− Podjęcie czynu całkowitej abstynencji w ramach Krucjaty Wyzwolenia Człowieka. –
złoŜenie deklaracji Krucjaty Wyzwolenia Człowieka – wpisanie nowych członków do
Księgi Czynów Wyzwolenia.
− Wymiana doświadczeń związanych z promowaniem Ŝycia bez alkoholu we własnych
rodzinach i środowiskach, – spotkania w grupach dzielenia, spotkanie integracyjne,
świadectwa rodzin.
− Promowanie wśród dzieci i młodzieŜy spędzania wolnego czasu i organizowanie zabaw
bez alkoholu – wycieczki, zabawy bezalkoholowe, animowanie gier i zabaw
grupowych, wieczory przy ognisku.
− Wzajemne wspieranie się rodzin w pogłębianiu więzi rodzinnych – spotkania w
grupach, wycieczki, świadectwa.
− Tworzenie wspólnot rodzin abstynenckich – umacnianie więzi międzyludzkich poprzez
doświadczenie przeŜycia wspólnego wyjazdu, poznawanie nowych rodzin – członków
KWC.
W trakcie obozów przeprowadzono: 500 godzin zajęć ogólnorozwojowych, na które
składały się spotkania z osobami zaangaŜowanymi w środowiskach abstynenckich,
konferencje i warsztaty, spotkania w grupach; 250 godzin zajęć rekreacyjno – sportowych, tj.
wycieczek, zabaw grupowych, wieczorów promujących twórczą zabawę bez uŜywek.
Rezultatem podjętych działań 204 osoby z 288 uczestników obozów podjęło czyn abstynencji
w ramach Krucjaty Wyzwolenie Człowieka.
Opis wykonania zadania
Letnie obozy profilaktyczno – wychowawcze odbyły się w następujących miejscach:
Rajcza – Nickulina, Zbludza, Tyśmienica, Laskowice, w następujących turnusach: 24.06 –
11.07.2005, 12.07 – 29.07.2005.
Obozy profilaktyczno – wychowawcze odegrały znamienną rolę dla odkrycia i
przyjęcia przez uczestników motywacji do abstynencji. W ich trakcie została przekazana
wypływająca z miłości chrześcijańskiej motywacja podjęcia czynu abstynencji jako środka do
wyzwolenia siebie oraz pomocy zniewolonym braciom (szczególnie w swoich rodzinach).
Przebywanie w czasie trwania obozu, w środowisku wolnym od alkoholu i wszelkich
innych form zniewolenia, w braterskiej wspólnocie sprawiła, Ŝe 204 osoby podjęły w trakcie
trwania obozu czyn abstynencji (na jeden rok – kandydat KWC bądź na czas nieokreślony).
Potwierdzeniem stylu Ŝycia wolnego od alkoholu było świadectwo osób prowadzących obóz
– członków Krucjaty Wyzwolenia Człowieka (całkowitych abstynentów).
W czasie obozu odbywały się konferencje ukazujące mechanizmy uzaleŜnienia, drogę
wyjścia z uzaleŜnień, instytucje pomagające osobom uzaleŜnionym.
KaŜdego dnia był równieŜ czas poświęcony na wspólną zabawę, gdzie wodzirejowie
pokazywali nowe formy spędzania wolnego czasu. Wycieczki i spacery pogłębiły więzi
międzyludzkie i sprzyjały wymianie doświadczeń i nowych form tworzenia środowisk Ŝycia
bez alkoholu. W czasie licznych pieszych wycieczek górskich uczestnicy obozów poznali
217
w 2005 roku
piękno Beskidu śywieckiego, Pienin i Gorców, ich walory geograficzne i przyrodnicze oraz
zapoznali się z tradycjami i zwyczajami górali.
Uczestnicy obozu podzieleni byli na 36 grup, w których codziennie się spotykali, aby
dzielić się doświadczeniami swojego Ŝycia. Uczestnikom stawiane były wysokie wymagania
takŜe pracy nad swoim charakterem, np. poprzez czasową rezygnację z własnych
przyzwyczajeń.
Tworzenie chrześcijańskiej wspólnoty i praktyki Ŝycia chrześcijańskiego (modlitwa,
Msza Święta) były integralną częścią programu obozu.
Trzynastego dnia obozu uczestnicy w uroczysty sposób dobrowolnie podjęli
abstynencję w ramach Krucjaty Wyzwolenia Człowieka i zobowiązali się do promowania w
swoich rodzinach i środowiskach stylu Ŝycia bez alkoholu. Zobowiązania te złoŜyli w formie
deklaracji, które zostały wpisywane do Księgi Czynów Wyzwolenia, która przechowywana
jest przez Diecezjalnego Duszpasterza Trzeźwości. W tym dniu wysłuchano konferencji
„Krucjata Wyzwolenia Człowieka znakiem nadziei dla młodego pokolenia”. Towarzyszący
konferencji przekaz artystyczno – muzyczny pogłębiana jest wraŜliwość i świadomość
zagroŜeń zniewoleń człowieka.
Ostatnim znaczącym wydarzeniem w czasie trwania obozu była uroczysta kolacja i
zabawa animowana przez uczestników obozu – będąca ukoronowaniem wspólnych
piętnastodniowych przeŜyć. Dali oni wtedy wyraz temu, jak nauczyli się spędzać wolny czas
w radości i twórczości, w stylu wolnym od alkoholu.
KaŜdy dzień obozu został zaplanowany i zrealizowany zgodnie z opracowanym
zgodnie z metodą Światło – śycie programem.
Stałymi punktami dnia były: konferencje, spotkania w grupach, pogodne wieczory (zabawy z
wodzirejem), wycieczki, Msza Święta i modlitwa
Opracowany program uwzględniał specyfikę wiekową, predyspozycje psychiczne i
rozwojowe człowieka. Struktura wiekowa uczestników: dzieci do 13 roku Ŝycia: 47, młodzieŜ
14 – 18 lat: 90, młodzi dorośli 19 – 24 lat: 88, dorośli: 63 osób.
Tematy podejmowanych w trakcie obozu: „Chrześcijańska koncepcja wolności i
wyzwolenia”, „Mapa zniewoleń – czym moŜe być zniewolony współczesny człowiek”,
„Krucjata jako odpowiedź na problem zniewoleń z uwzględnieniem historii Krucjaty
Wyzwolenia Człowieka”, „Motywy abstynencji w Krucjacie – Abstynenckie Credo KWC”,
„Moje zniewolenie – znaki zniewolenia”, „Strach, namiętności i kłamstwo jako źródła
zniewoleń”, „Tylko Bóg wyzwala – chrześcijańska motywacja trwania w abstynencji”,
„Osobista decyzja abstynencji jako czyn wolności”, „Formy działania diakonii Wyzwolenie
Człowieka jako program promocji stylu Ŝycia w wolności od alkoholu w rodzinach”,
„Problemy alkoholowe – to sprawa nas wszystkich”, „NajwaŜniejszy jest człowiek”, „Kult
ciała czy kultura ciała”, „Odpowiedzialność za siebie i innych”, „Radość Ŝycia, miłość,
abstynencja”, „Radość i Ŝycie”, „Nowa Kultura jako styl wyraŜający miłość”,
Informacje o adresatach zadania
Liczba uczestników obozów profilaktyczno – wychowawczych wyniosła 288 osób, w tym
dzieci do 13 roku Ŝycia: 47, młodzieŜ 14 – 18 lat: 90, młodzi dorośli 19 – 24 lat: 88, dorośli:
63 osób.
Wymierne rezultaty realizacji zadania
− Zaszczepienie w rodzinach zdrowego stylu Ŝycia,
− Ukazywanie zdrowych wzorców społecznych i rodzinnych,
− Uświadomienie konieczności i moŜliwości podjęcia terapii przez osoby współuzaleŜnione,
− Tworzenie środowiska osób decydujących się na Ŝycie w abstynencji,
− Podjęcie przez uczestników świadomej decyzji całkowitej abstynencji (włączenie się do
Krucjaty Wyzwolenia Człowieka),
− Zdobycie doświadczeń związanych z promowaniem Ŝycia bez alkoholu,
218
w 2005 roku
− Umocnienie członków Krucjaty Wyzwolenia Człowieka w postawie abstynencji,
− Wypromowanie i nauczenie dzieci i młodzieŜy zabawy oraz spędzania czasu wolnego bez
alkoholu. 204 osoby, które podjęły czyn abstynencji zobowiązała się do promowania stylu
Ŝycia wolnego od alkoholu w swoich rodzinach i środowiskach Ŝycia. Z tego 9 osób
zgłosiło się na terapię współuzaleŜnień w grupach Dorosłych Dzieci Alkoholików. Z
uczestników obozu wyłoniła się grupa 6 osób, które podejmą działania na rzecz promocji
Ŝycia bez alkoholu wśród warszawiaków, we współdziałaniu z Duszpasterzem Trzeźwości
Archidiecezji Warszawskiej.
Rola partnerów w realizacji zadania
− Urząd Miasta Stołecznego Warszawy – główne źródło dotacji
− Caritas Archidiecezji Warszawskiej: przekazanie daru Ŝywnościowego.
− Ruch Światło – śycie Archidiecezji Warszawskiej: wolontariat
− Stowarzyszenie „Diakonia” Ruchu Światło – śycie: współprowadzenie konferencji i
warsztatów
II. Oaza Wolności – plenerowa zabawa bezalkoholowa na Podzamczu w Warszawie
2 października 2005 odbyła się bezalkoholowa zabawa dla mieszkańców Warszawy
pod nazwą „Oaza Wolności” jako uwieńczenie programu profilaktyczno – wychowawczego.
Zabawa przygotowana i przeprowadzona została przez środowisko rodzin, młodzieŜy i dzieci
– członków Krucjaty Wyzwolenia Człowieka, którzy świadectwem swojego Ŝycia w
abstynencji, radosną i twórczą zabawą pod kierunkiem Wodzirejów ukazali mieszkańcom
Warszawy piękno i wartość Ŝycia w wolności od alkoholu jak równieŜ zaszczepili w
rodzinach zdrowego stylu Ŝycia. Była to takŜe okazja do włączenia się Warszawiaków w to
środowisko. Zabawa miała charakter otwarty.Została nagłośniona w Radio Józef, Radio
Warszawa – Praga, na stronie internetowej www.warszawa.oaza.pl/nowakultura, poprzez
Katolicką Agencję Informacyjną, poprzez plakaty (500 szt.), ulotki, (5000 szt.) rozdawane
w parafiach, z których wywodzą się uczestnicy obozów profilaktycznych, przy metrze
centrum oraz na wszelkich spotkaniach członków Ruchu Światło – śycie..
Opis wykonania zadania
Program zabawy bezalkoholowej dla mieszkańców Warszawy – „Oazy Wolności”
− 17.00 Koncert zespołu REGAU
− Zabawy integracyjne prowadzone przez profesjonalnych wodzirejów
− Goście specjalni
− Koncert młodzieŜowy (uczestników obozów profilaktyczno wychowawczych)
− Konkursy
− 20.00 Koncert MAGDY ANIOŁ
− 21.00 Zakończenie
Gośćmi specjalnymi były dwie pary małŜeńskie, które podzieliły się dobrym
doświadczeniem Ŝycia w abstynencji. Jedna z par, jeszcze w strojach ślubnych opowiedziała
o przeŜyciach wesela bezalkoholowego, które miało miejsce w dniu poprzedzającym zabawę.
Swoją postawą goście zainspirowali uczestników zabawy do refleksji jak i dodali otuchy i
motywacji swoim przykładem, Ŝe bez alkoholu moŜna Ŝyć i dobrze się bawić.
Profesjonalnie prowadzone zabawy z wodzirejem przyciągały uwagę licznych przechodniów,
którzy zatrzymywali się i dopytywali o szczegóły.
Opinia uczestników wyraźnie wskazuje na zainteresowanie taką zabawą w przyszłym roku.
Do zorganizowania tego projektu został powołany komitet organizacyjny, który spotkał się 8
razy po 2, 5 godz., realizując kolejne etapy organizacyjne.
219
w 2005 roku
Informacje o adresatach
Liczba uczestników zabawy bezalkoholowej dla mieszkańców Warszawy 2 października
2005 na Podzamczu pod nazwą „Oaza Wolności” wyniosła ok.500 osób – w tym dzieci,
rodzice i przede wszystkim młodzieŜ. Faktem jest, iŜ tego dnia w Warszawie odbywały się
liczne imprezy np. na Placu Zamkowym, które zaabsorbowały uwagę części mieszkańców i
jednocześnie obniŜyły frekwencję
Wymierne rezultaty realizacji zadania
− Zaszczepienie w rodzinach zdrowego stylu Ŝycia,
− Ukazywanie zdrowych wzorców społecznych i rodzinnych,
− Tworzenie środowiska osób decydujących się na Ŝycie w abstynencji,
− Podjęcie przez uczestników świadomej decyzji całkowitej abstynencji (włączenie się do
Krucjaty Wyzwolenia Człowieka),
− Zdobycie doświadczeń związanych z promowaniem Ŝycia bez alkoholu,
− Umocnienie członków Krucjaty Wyzwolenia Człowieka w postawie abstynencji,
− Wypromowanie i nauczenie dzieci i młodzieŜy zabawy oraz spędzania czasu wolnego bez
alkoholu.
Rola partnerów w realizacji zadania
− Urząd Miasta Stołecznego Warszawy – główne źródło dotacji
− Ruch Światło – śycie Archidiecezji Warszawskiej: wolontariat
− Ruch Światło – śycie Diecezji Warszawsko – Praskiej: wolontariat
2.11. Stowarzyszenie Producentów i Dziennikarzy Radiowych oraz
Fundację „Trzeźwy Umysł”.
Ogólnopolska kampania „Zachowaj Trzeźwy Umysł” jest przedsięwzięciem
profilaktycznym realizowanym przez Stowarzyszenie Producentów i Dziennikarzy
Radiowych oraz Fundację „Trzeźwy Umysł”. W „Zachowaj Trzeźwy Umysł” w 2005 roku
uczestniczyło ponad 930 samorządów w całej Polsce. Od początku realizacji „ZTU” (2002
rok) w projekcie wzięło udział blisko 2000 gmin wiejskich i miejskich. Kampania
kierowana jest do uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych.
Kampania rozpoczęła się 31 marca 2005 roku. W kaŜdej gminie zorganizowano
imprezy sportowe i edukacyjne. Dzieciom i młodzieŜy zaproponowano sport jako
korzystną alternatywę dla uŜywek.
Projekt odbywał się pod patronatem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu.
„Zachowaj Trzeźwy Umysł” 2005 zrealizowano w ogłoszonym przez ONZ
Międzynarodowym Roku Sportu i Wychowania Fizycznego. Dlatego teŜ do współpracy
zaproszono znanych sportowców, m.in.: koszykarzy – Małgorzatę Dydek, Michała
Ignerskiego; wioślarzy – Roberta Sycza i Tomasza Kucharskiego.
MłodzieŜy i dzieciom zaproponowano działania sportowe jako alternatywę wobec
sięgania po alkohol. Na materiałach sportowcy pokazywali, Ŝe na sukces trzeba sobie
zapracować, Ŝe wytrwałość i praca są rodzajem walki z nudą oraz patologią. Pozytywny,
profilaktyczny przekaz, kolorowe i ciekawe materiały edukacyjne, angaŜowanie sportowych
autorytetów oraz rodziców – to były podstawowe załoŜenia.
W ramach kampanii „Zachowaj Trzeźwy Umysł” do kaŜdego z uczestniczących
samorządów trafił pakiet materiałów o nakładzie ponad 4600 egzemplarzy. Gminy otrzymały
m.in.: ulotki, miniporadniki dla dzieci, pocztówki, mapę konkursową, naklejki ilustrujące
treść kampanii, plakaty, dyplomy, dwie ksiąŜeczki autorstwa dra Ireneusza Siudema: „Agresja
i przemoc w szkole” oraz „Jak stworzyć szkolny teatr profilaktyczny”, zaświadczenia dla
nauczycieli zaangaŜowanych w projekt, ulotki dla rodziców, naklejki na kasy fiskalne, listy
220
w 2005 roku
od dzieci do sprzedawców alkoholu, broszurę „Poradnik koordynatora kampanii »Zachowaj
Trzeźwy Umysł«„.
NA PROGRAM – W PODSTAWOWYM WYMIARZE – SKŁADAŁY SIĘ:
− profilowane materiały edukacyjne dla: uczniów, nauczycieli, rodziców, sprzedawców
alkoholu, pełnomocników;
− liczne imprezy pod hasłem „Zachowaj Trzeźwy Umysł”;
− 7 konkursów (5 dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów, 2 dla samorządów)
− ponad 5000 cennych nagród, stypendia dla gimnazjalistów
− projekt informacyjny, angaŜowanie mediów ogólnopolskich i lokalnych,
− prowadzenie strony internetowej www.trzezwyumysl.pl z bieŜącymi informacjami o
kampanii w całej Polsce
− wymiana doświadczeń, współpraca między gminami,
− aktywizowanie młodzieŜy i budowanie klimatu przyjaznego dla profilaktyki
− przypominanie sprzedawcom alkoholu, Ŝe podawanie alkoholu nieletnim jest
przestępstwem.
WYBRANE MATERIAŁY Z KAMPANII „ZACHOWAJ TRZEŹWY UMYSŁ”
− „Agresja i przemoc w szkole”
Dr Ireneusz Siudem opisał najpopularniejsze koncepcje wyjaśniające przyczyny
agresywnych zachowań dzieci i młodzieŜy oraz wynikające z nich kierunki i moŜliwości
przeciwdziałań. NajwaŜniejszym celem opracowania było ukazanie roli, jaką odgrywają
rodzice i nauczyciele w tworzeniu zachowań agresywnych swoich wychowanków.
Broszurę dra Ireneusza Siudema wykorzystano m.in. w Starych Juchach (woj.
warmińsko – mazurskie) w Zespole Szkół Samorządowych w Skorogoszczy (gm. Lewin
Brzeski, woj. opolskie), w Zamościu (woj. lubelskie). W Pogrzebieniu (gm. Kornowac,
woj. śląskie) odbyły się pogadanki w klasach IV – VI na temat źródeł agresji.
− „Teatr profilaktyczny – zasady tworzenia”
Intencją twórców poradnika było wskazanie wartości płynących z tworzenia
teatrzyku i angaŜowania się w pracę z młodzieŜą. Zachęcano nauczycieli do tworzenia
szkolnych/międzyszkolnych/gminnych grup teatralnych i wykorzystywania elementów
profilaktyki w przedstawieniach. W Nowym Targu (Małopolskie) powstał kolejny
teatrzyk profilaktyczny, który ma juŜ na swym koncie pierwsze sukcesy. – Jest to dowód,
iŜ przydała się broszura kampanii „Teatr profilaktyczny – zasady tworzenia” – mówił
pełnomocnik burmistrza Marcin Jagła. śaden teatr nie powstydziłby się scenografii, gry
aktorskiej, oprawy muzycznej, która towarzyszyła spektaklowi „Kontra – alkohol, kontra
– papierosy” przygotowanemu na Dzień Dziecka przez nauczycieli i uczniów SP nr 2.
Aktorami byli uczniowie klas IV – VI. Odgrywali swoje role z duŜym zaangaŜowaniem i
profesjonalizmem, jak prawdziwi artyści. Zostało to nagrodzone duŜymi brawami
widowni, rówieśników i nauczycieli – dodaje pełnomocnik.
− Ulotka edukacyjna dla rodziców oraz „ściąga” dla rodziców z odnośnikiem na stronę
internetową z audycjami
Zwiększenie ilości materiałów dla rodziców to odpowiedź na liczne głosy, by
aktywniej zwrócić się do tej właśnie grupy odbiorców. Materiały przydały się m.in. w
gminach: Regimin (woj. mazowieckie), Sokołów Małopolski, (woj. podkarpackie), a
takŜe w miejscowości Stary Kisielin (gm. Zielona Góra, woj. lubuskie). W Drawsku
Pomorskim (woj. zachodniopomorskie) na wywiadówce profilaktycznej przeprowadzono
zajęcia na podstawie ulotek, podobnie było w Kluczborku (woj. opolskie) i Czerwionce
– Leszczynach (woj. śląskie).
221
w 2005 roku
Intencją organizatorów kampanii „Zachowaj Trzeźwy Umysł” jest poszerzenie
wiedzy rodziców, wychowawców, nauczycieli na temat wpływu alkoholu na dzieci i
młodzieŜ. Wspólnie z Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
przygotowano cykl audycji, które trafiły do rozgłośni regionalnych Polskiego Radia.
Podejmowane zagadnienia:
1. Dlaczego młodzi ludzie sięgają po alkohol?
2. Reklama alkoholu.
3. Rola wychowania w rozwiązywaniu problemu, jakim jest sięganie przez młodych
ludzi po alkohol.
4. Czym jest uzaleŜnienie od alkoholu?
5. Rola liderów i grup młodzieŜowych w promowaniu trzeźwości jako atrakcyjnego
modelu Ŝycia.
6. Inicjacja alkoholowa.
7. Symptomy i sygnały sięgania przez młodych po alkohol.
8. Rola szkoły w kontekście sięgania młodzieŜy po alkohol.
9. Rola nauczycieli.
10. Pomoc specjalistów.
11. Działania profilaktyczne
12. Dostępność alkoholu.
13. MłodzieŜ uzaleŜniona od alkoholu.
14. Rola idola.
15. Rola kościoła w promocji trzeźwości.
16. Rola rodziców i opiekunów.
17. Rola policji.
18. Jak rozmawiać z młodzieŜą o problemie uzaleŜnienia od alkoholu?
19. Rola sprzedawców.
20. Dzieci uzaleŜnione od alkoholu.
21. Trzeźwość jako styl Ŝycia.
21 plików z audycjami w formacie mp3 znajduje się takŜe na stronie internetowej
www.trzezwyumysl.pl/rodzice.
− Przygotowano takŜe naklejki na kasy fiskalne „Zakaz wjazdu niepełnoletnim” oraz listy
do sprzedawców
Osobisty kontakt dzieci ze sprzedawcami to według wielu pełnomocników bardzo
skuteczna metoda ograniczania zjawiska masowej sprzedaŜy alkoholu nieletnim.
Materiały przydały się m.in.: w Zespole Szkół w Paszynie (gm. Chełmiec, woj.
małopolskie), gdzie wizyta w miejscowych punktach sprzedaŜy napojów alkoholowych
była pierwszym etapem kampanii. Przekazano ulotki z informacjami dotyczącymi zakazu
sprzedaŜy alkoholu nieletnim i prosili o umieszczenie materiałów w widocznych
miejscach; w Praszce (woj. opolskie) akcję letnią rozpoczęto od wręczenia „Listu do
sprzedawców alkoholu”; w Zabrzu (woj. śląskie) w ZS nr 42 Gimnazjum dla Uczniów
Niesłyszących i Słabosłyszących takŜe roznoszono listy; w Sokołowie Małopolskim
(woj. podkarpackie) przeprowadzono zajęcia „List do sprzedawców alkoholu”, w ZS im.
Jana Pawła II w akcji wzięło udział 9 klas gimnazjalnych.
WYBRANE KONKURSY DLA UCZNIÓW
W ramach kampanii „Zachowaj Trzeźwy Umysł” uczniowie szkół podstawowych i
gimnazjów brali udział w edukacyjnych konkursach, m.in. w:
− Co zrobisz, gdy wygrasz? Co zrobisz, gdy przegrasz?
Celem przedsięwzięcia było uświadomienie młodym ludziom ich typowych
zachowań zarówno w obliczu sukcesu, jak i poraŜki, a takŜe ukazanie konsekwencji tych
222
w 2005 roku
zachowań dla relacji z innymi ludźmi. Konkursowi towarzyszyły podpowiedzi do
dyskusji, którą moŜna zorganizować podczas lekcji wychowawczych. Materiałem
promującym konkurs była ulotka z udziałem znanych i popularnych sportowców.
Dodatkowy materiał powiązany z tą częścią akcji to miniporadnik podpowiedziami, jak
radzić sobie z sukcesem i poraŜką.
− Mierz wysoko!
Celem przedsięwzięcia było zorganizowanie ciekawego wydarzenia sportowego
połączonego z działaniem edukacyjnym i profilaktycznym. Do kaŜdej szkoły biorącej
udział w kampanii trafiła instrukcja działania, jak zorganizować atrakcyjną lekcję
wychowania fizycznego z wykorzystaniem ulotki, w której znakomici koszykarze mówią
o tym, co oznacza „mierzenie wysoko” w sporcie i w Ŝyciu. Do kaŜdej gminy trafiły
ulotki zawierające treści profilaktyczne oraz zestaw pytań, na które naleŜy odpowiedzieć.
− Jak wypocząć z trzeźwym umysłem?
Celem przedsięwzięcia było przygotowanie prac plastycznych – rysunków na
pocztówce. Udział w konkursie był pretekstem do zorganizowania lekcji wychowawczej
przed wakacjami – jej tematem były kwestie związane z sięganiem po alkohol; szkoły
otrzymały podpowiedzi do zorganizowania takiej lekcji.
− Konkurs dla klas i świetlic terapeutycznych „Ja wśród innych”
Celem przedsięwzięcia było ukazanie dzieciom i młodzieŜy postaw i zachowań,
które leŜą u podstaw prawidłowych związków między ludźmi. Są one waŜne w tworzeniu
związków partnerskich, przyjaźni i miłości. Konkurs do przeprowadzenia w klasach, w
ramach dyskusji podczas lekcji wychowawczej.
Nagrodą w tym konkursie była polska wersja gry profilaktycznej „Ready, set,
listen!” przygotowanej przez U.S. Department of Health and Human Services.
Dzięki współpracy z tą amerykańską instytucją powstała polska wersja gry –
przetłumaczona i dostosowana do młodego polskiego odbiorcy. Polska wersja gry
profilaktycznej „Ready! Set! Listen!” powstała przy współpracy z amerykańską agencją
rządową SAMSA oraz National Clearinghause for Alcohol and Drug Information.
Amerykańska wersja gry została przygotowana jako składowa programu „Too Smart to
Start”.
KONKURSY DLA GMIN (I SZKÓŁ)
− miniOLIMPIADA w Twojej gminie
Gminy uczestniczące w kampanii otrzymają specjalny wniosek do wypełnienia
wraz ze szczegółowymi instrukcjami. miniOLIMPIADA odbyła się w Szprotawie
(Lubuskie) 19 września 2005 r. Ponad pięciuset zawodników – dzieci i młodzieŜ ze szkół
podstawowych i gimnazjalnych – walczyło o zwycięstwo podczas drugiej juŜ
miniOLIMPIADY, zawodów sportowych, które były nagrodą w ramach kampanii
„Zachowaj Trzeźwy Umysł”. Impreza rozpoczęła się przemarszem reprezentacji
wszystkich szkół biorących udział w zawodach, zapaleniem znicza, odczytaniem
specjalnego listu od Roberta Korzeniowskiego (przewodniczącego Komitetu Krajowego
Międzynarodowego Roku Sportu i Wychowania Fizycznego patronującego zawodom)
oraz wręczeniem nagród indywidualnych zdobytych w ramach tegorocznej kampanii.
Później przyszedł juŜ czas na emocje sportowe. Młodzi zawodnicy rywalizowali w
konkurencjach lekkoatletycznych oraz sprawnościowych. Były, oczywiście, biegi
sprinterskie i średniodystansowe, konkurs skoku w dal i wzwyŜ, turniej piłki noŜnej. Dla
najmłodszych przygotowano tor sprawnościowy. Wszyscy zawodnicy otrzymali dyplomy,
a na najlepszych czekało 80 kompletów medali i puchary za zwycięstwo w klasyfikacji
druŜynowej.
223
w 2005 roku
− Multimedialne Centrum Edukacji
MCE to nagroda w konkursie dla samorządów w ramach kampanii „Zachowaj
Trzeźwy Umysł”. Najlepsza aplikacja opisująca, w jaki sposób centrum będzie
wspomagać działania profilaktyczne, jest nagradzana pracownią internetową.
Multimedialne Centra Edukacji powstały juŜ w Gościszewie koło Sztumu (woj.
pomorskie), w Piwnicznej Zdroju (woj. małopolskie), w Repkach (woj. mazowieckie) i w
Lubawie (woj. warmińsko – mazurskie). Rok 2004 to triumf gmin Krasnystaw (woj.
lubelskie) i Rokietnica (woj. podkarpackie). W 2005 roku do zwycięskich samorządów
dopisano Człuchów (woj. pomorskie).
WSPÓŁPRACA Z MEDIAMI
− Do współpracy przy realizacji kampanii zaproszono ogólnopolskie media. Patronat
medialny nad „ZTU” objęły: Telewizja Polska, „Gazeta Szkolna”, „Victor”.
− Koordynatorów kampanii zachęcano do nawiązywania kontaktów z mediami lokalnymi i
regionalnymi. Na stronie internetowej kampanii udostępniono specjalne pismo skierowane
do redaktorów naczelnych zachęcające do wspierania lokalnych inicjatyw pod hasłem
„Zachowaj Trzeźwy Umysł”.
− O „Zachowaj Trzeźwy Umysł” w 2005 roku pisały m.in.: „Akolada”, „Co tydzień”,
„Dziennik Bałtycki”, „Dziennik Łódzki”, „Dziennik Wschodni Lubelski”, „Dziennik
Zachodni Częstochowa”, „Dziennik Zachodni”, „Echo Dnia Radomskie”, „Euroregio
Glacensis”, „Express Sochaczewski”, „Gazeta Częstochowska”, „Gazeta Jędrzejowska”,
„Gazeta Krakowska”, „Gazeta Lubuska”, „Gazeta Poznańska”, „Gazeta Siekierczyńska”,
„Gazeta Tczewska”, „Gazeta Wyborcza Bydgoszcz/Świecie”, „Gazeta Wyborcza Lublin”,
„Gazeta Wyborcza Mazowsze”, „Gazeta Wyborcza Radom”, „Gazeta Wyborcza
Toruń/Brodnica”, „Gazeta Złotoryjska”, „Głos Koszaliński”, „Głos Pomorza”, „Głos
Słupski”, „Kronika Beskidzka”, „Kurier Lubelski”, „Kurier Poranny”, „Metropol”, „Naj”,
„Nasz Sztabiński Dom”, „Nowa Trybuna Opolska”, „Nowe Podkarpacie”, „Nowe śycie
Pabianic”, „Nowości”, „Nowy Tygodnik Płocki”, „Panorama Leszczyńska”, „Słowo Ludu
Radom”, „Słowo Podlasia”, „Super Nowości”, „Super Tydzień Chełmski”, „Tygodnik
Ciechanowski”, „Tygodnik Nadwiślański”, „Tygodnik Płocki”, „Tygodnik Podhalański”,
„Tygodnik Radomski”, „Tygodnik Siedlecki Magazyn”, „Tygodnik Siedlecki w
Powiatach”, „Tygodnik Wałbrzyski”, „Tygodnik Zamojski”, „śycie Płocka”.
− Na www.trzezwyumysl.pl na bieŜąco informowano o imprezach i wydarzeniach
związanych z projektem. Biuro prasowe – tylko w okresie od kwietnia do września –
opublikowało ponad 1300 informacji.
AKTYWNOŚĆ SAMORZĄDÓW – DZIAŁALNOŚĆ GMIN POD HASŁEM
„ZACHOWAJ TRZEŹWY UMYSŁ”
Samorządy – podkreślając atrakcyjność hasła i promocyjną stronę „Zachowaj Trzeźwy Umysł
– realizowały pod postacią ogólnopolskiej kampanii róŜne przedsięwzięcia (profilaktyczne,
edukacyjno – wychowawcze, ogólnorozwojowe, prozdrowotne, itd.). Czasem były to
inicjatywy juŜ realizowane w gminie (np. pod zmienioną nazwą), innym razem w kampanię
włączano przedsięwzięcia po prostu bliskie profilaktycznej idei. Zatem obraz projektu w
kaŜdym z województw musiał być inny, bo w duŜej mierze zaleŜał od pomysłowości
lokalnych koordynatorów.
224
w 2005 roku
2.12. Stowarzyszenie Przyjaciół Ośrodka Socjoterapeutycznego „Wspólny
Dom” w Wildze
Celem programu realizowanego przez Stowarzyszenie w całodobowej i całorocznej
placówce – Ośrodku Socjoterapeutycznym „Wspólny Dom” są oddziaływania profilaktyczne
w grupie podwyŜszonego ryzyka zmierzające do wyrównania szans Ŝyciowych dzieci i
młodzieŜy zagroŜonych uzaleŜnieniem i patologią społeczną.
Główne działania, którymi objęte są dzieci to poradnictwo rodzinne (opieka i terapia
indywidualna, praca z rodziną), zajęcia socjoterapeutyczne, zajęcia informacyjno –
edukacyjne (profilaktyka uzaleŜnień), warsztaty (pracownie i koła zainteresowań),
oddziaływania społecznością terapeutyczną, pomoc w wyrównywaniu braków szkolnych.
Planowane cele programu zostały zrealizowane w całości.
W styczniu i marcu 2005 roku realizowano zadania zgodne załoŜeniami pracy
Ośrodka Socjoterapeutycznego „Wspólny Dom” w Wildze. W tych teŜ miesiącach planowo
prowadzono zajęcia grup socjoterapeutycznych oraz zajęcia informacyjne i edukacyjne
(profilaktyka uzaleŜnień), regularnie odbywały się równieŜ zajęcia warsztatowe (pracownie i
koła zainteresowań). Prowadzone poradnictwo rodzinne obejmowało grupę wsparcia dla
rodziców, terapię indywidualną dzieci, indywidualną pracę z rodziną oraz wspólne spotkania
mediacyjne rodziców i dzieci.
W 2005 r trzynaście razy spotkano się z rodzicami i opiekunami naszych dzieci na
grupach wsparcia przygotowujących dorosłych do podjęcia terapii indywidualnej czy terapii
uzaleŜnień. Po kaŜdej z grup rodzice spotkali się z prowadzącym dzieci opiekunami
indywidualnymi – wszystkie te spotkania mają na celu poprawę czy tez odtworzenie
poprawnych relacji pomiędzy dzieckiem a jego opiekunami. Za sukces uwaŜamy
utrzymywanie wysokiej frekwencji na zajęciach ale tez rosnące zaangaŜowanie rodziców i
poczucie współuczestnictwa w pracy podjętej przez dziecko.
W lutym – podczas czasowego, przymusowego zawieszenia całodobowej działalności
Ośrodka, wszyscy wychowawcy dyŜurowali przy telefonie, aby dzieci i ich rodzice mogli
zadzwonić po wsparcie i pomoc w sytuacjach kryzysowych. Ponadto opiekunowie
indywidualni raz na tydzień lub częściej sami kontaktowali się z dziećmi, które prowadzili w
terapii, dzwonili do nich lub spotykali się osobiście. W ten sposób podtrzymywali dzieci,
udzielając im pomocy w trudnych sytuacjach. Oprócz tego zorganizowano trzy wspólne
zajęcia grupowe z dziećmi i rodzicami, po których wychowawcy indywidualnie spotkali się z
dziećmi i rodzicami. TakŜe same dzieci regularnie przyjeŜdŜały do siebie i spotykały się w
swoim gronie, w miejscach swojego zamieszkania. Dzięki temu wszystkie dzieci utrzymały
abstynencję narkotykową, a większości z nich udało się utrzymać takŜe abstynencję
alkoholową i nikotynową. Znacznie teŜ poprawiły swoje kontakty z rodzicami.
DuŜym problemem, z którym borykano się w II kwartale było ponowne tworzenie,
niemal od podstaw, społeczności terapeutycznej. Niezawiniona przerwa w funkcjonowaniu
Ośrodka zaowocowała m.in. złamaniem w domu przez niektóre dzieci abstynencji
nikotynowej i alkoholowej. Po powrocie do środka, w marcu 2005 roku, część dzieci miała
spore trudności z ponownym przystosowanie się do obowiązujących norm i reguł.
Obserwowano falę nawrotów i rezygnacji dzieci, które pociągnęła swoboda Ŝycie w swoim
środowisku. Na społecznościach pracowano nad wzmocnieniem grupy domowników oraz
pozytywnym wprowadzaniem nowych dzieci.
W czerwcu przyjechał teatr amatorski z przedstawieniem dotyczącym problemu
uzaleŜnienia i współuzaleŜnienia. Na prowizorycznej scenie przedstawili autorskie spektakl
ukazujący objawy, mechanizmy i skutki uzaleŜnienia. Przedstawienie ogromnie
zainteresowało dzieci. Po spektaklu aktorzy rozmawiali wychowankami naszego Ośrodka na
temat poruszanych w nim problemów.
225
w 2005 roku
W okresie wakacyjnym zorganizowano dwa obozy terapeutyczno – wypoczynkowe.
Na przełomie czerwca i lipca wychowankowie wyjechali na dwutygodniowy obóz do
Gdańska. Nawiązano współpracę z Ośrodkiem Wychowawczym w Gdańsku i wspólnie
zorganizowano wakacyjną obozową wymianę wychowanków.
Drugi obóz (na przełomie lipca i sierpnia) odbywał się na Suwalszczyźnie, w
miejscowości Tartak nad jez. Wigry.
Na obu obozach dzieci cały czas spędzały wspólnie, ucząc się odpowiedzialności,
współpracy, wiary w siebie.
We wrześniu 2005 ruszyła teŜ nowa grupa realizująca Program Zastępowania Agresji
autorstwa A. Goldstein, B. Glick, J. Gibbs. Dwumiesięczny cykl zajęć przeznaczony jest dla
dzieci mających problemy z agresją i zaburzeniami zachowania i zawiera w sobie elementy
treningu umiejętności prospołecznych, treningu kontroli złości i treningu wnioskowania
moralnego. Zajęcia polegają na uczeniu się róŜnych sposobów reakcji na trudne sytuacje. W
scenkach dzieci odgrywają najpierw agresywny sposób reakcji, zwykle przynoszący więcej
strat niŜ korzyści Drugi z odgrywanych sposobów jest manipulacyjny, który podobnie ja
pierwszy często kończy się nie załatwieniem sprawy. Trzeci – bierny – wskazuje na całkowity
brak rozwiązania sytuacji. Czwarty sposób – odwaŜny, którego uczestnicy w toku zajęć mają
się nauczyć. Kolejnym elementem zajęć jest ćwiczenie w scenkach kontrolowania złości
wywołanej sytuacjami z Ŝycia codziennego, poprzez analizę elementów sytuacji stresowych
takich jak: wyzwalacze zewnętrzne i wewnętrzne, sygnały, reduktory, monity, samoocena,
zastosowanie umiejętności społecznych.
Oprócz oddziaływań terapeutycznych w Ośrodku prowadzone były pracownie –
warsztaty: muzyczne, plastyczne, komputerowe, stolarskie i kulinarne. Bardzo pręŜnie działa
pracownia plastyczna – dzieci wraz z wychowawcami przygotowywały ozdoby, serwetniki,
malowane kamyczki, malowane kubki i butelki, które były później sprzedawane na kiermaszu
organizowanym w Ośrodku w dzień przyjazdu rodziców na spotkanie grupy wsparcia.
Rodzice podziwiali pracę dzieci, które była bardzo dumne zarówno z pochwał jak i
zarobionych pieniędzy. Cały dochód ze sprzedaŜy prac dzieci został przeznaczony na zakup
kolejnych materiałów do pracowni plastycznej. Wszystkie cieszyły się powodzeniem,
umoŜliwiając dzieciom odkrycie swoich mocnych stron oraz nauczenie się konkretnych
umiejętności.
Od listopada zaczęto przygotowania do wspólnej Wigilii – dekorowanie ośrodka,
nauka kolęd, samodzielne robienie prezentów. W dzień Wigilii ośrodkowej, tj 18.12.2005
przyjechało ponad 100 osób dzielić się opłatkiem, w tym wielu naszych byłych
wychowanków, rodziców i staŜystów. Po złoŜeniu Ŝyczeń i uroczystej kolacji Wigilijnej
nastąpiło rozdawanie prezentów, a potem wspólne śpiewanie kolęd. Drugi wieczór Wigilijny
obchodzono tradycyjnie 24 grudnia.
W Ośrodku świętowano teŜ nadejście nowego roku. Wszyscy wychowankowie
obchodzili Sylwestra w Ośrodku. Zorganizowano wspólnie wieczór zabaw i konkursów,
ucząc się jak dobrze bawić się bez alkoholu i narkotyków
226
w 2005 roku
2.13. Towarzystwo Pomocy MłodzieŜy
I. CELE TOWARZYSTWA POMOCY MŁODZIEśY
Nadrzędnym celem Towarzystwa Pomocy MłodzieŜy jest pomoc młodzieŜy i jej opiekunom
w rozwiązywaniu jej problemów oraz towarzyszenie im oraz wspieranie w trudnych sytuacjach
Ŝyciowych w domu, w szkole, pracy, środowisku rówieśniczym, a następnie podejmowanie
bezpośrednich, róŜnorodnych działań ukierunkowanych na pełny rozwój młodego człowieka w
zakresie spostrzegania ciała, funkcjonowania emocjonalnego i intelektualnego, a takŜe kontaktów
interpersonalnych.
II. REALIZOWANE PROGRAMY
W 2005 r. działalność Towarzystwa Pomocy MłodzieŜy była prowadzona w TPM przy ul.
Gen. W. Andersa 29 w Warszawie. Realizowane programy w TPM przy ul. Gen. W. Andersa 29 w
Warszawie:
− „Warszawskie alternatywne środowisko młodzieŜy TPM”: główny program
profilaktyczno – terapeutyczny prowadzony od 1995 roku, jest pomoc młodzieŜy w wieku
15 – 25 i jej rodzicom w rozwiązywaniu problemów oraz podejmowanie róŜnorodnych
działań ukierunkowanych na pełny rozwój młodzieŜy w zakresie spostrzegania ciała,
funkcjonowania emocjonalnego i intelektualnego, a takŜe kontaktów interpersonalnych.
Osoby te najczęściej pochodzą z rodzin z problemem: alkoholowym, przemocy, rozbitych,
o bardzo niskim statusie materialnym, bezrobocia, wielodzietności, choroby somatycznej
lub psychicznej itp. Program „Warszawskie alternatywne środowisko młodzieŜy TPM”
jest realizowany poprzez tworzenie alternatywnego środowiska dla młodzieŜy – miejsca,
do którego młodzieŜ w obliczu kryzysu i trudności mogłaby się udać i uzyskać pomoc
oraz wsparcie, ale teŜ kształtującego nowe konstruktywne postawy i zachowania,
dającego nowe moŜliwości rozwoju i wspierającego młodzieŜ w jej pozytywnych
działaniach, uczącego otwartości na innych, tolerancji dla „inności” czy odmienności,
rozumienia siebie nawzajem, zaangaŜowania w sprawy innych, świadomego „dawania i
brania”, promującego zdrowy styl Ŝycia: bez alkoholu i narkotyków, z konstruktywnymi
formami spędzania czasu wolnego, podkreślającego potrzebę osobistego rozwoju i dbania
o swoje zdrowie na róŜnych poziomach, kładącego nacisk na profilaktykę: chorób
psychicznych, alkoholizmu, narkomanii, HIV/AIDS itp. Tworzenie alternatywnego
środowiska dla młodzieŜy opiera się na działaniach otwartego na problemy młodzieŜy,
zaangaŜowanego i Ŝyczliwego zespołu specjalistów oraz staŜystów i wolontariuszy
W ramach powyŜszego programu realizowane były podprogramy:
• „Udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe pomocy
psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą w
rodzinie: Działania w zakresie zintegrowanej pomocy dziecku i rodzinie przez
prowadzenie działań psychologiczno – pedagogicznych i specjalistycznego
poradnictwa rodzinnego
rodzinie: Działania pomocowe na rzecz młodych dorosłych (18 – 26 roku Ŝycia) z
rodzin dysfunkcjonalnych przez polegającego na programy podnoszenia
umiejętności Ŝyciowych i przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu”
rodzinie: Działania w środowiskowych formach wsparcia, w zakresie
ograniczania rozmiaru ryzykownych zachowań dzieci i młodzieŜy, poprzez:
program w klubie młodzieŜowym”
227
w 2005 roku
− „Pomoc młodzieŜy z zaburzeniami psychicznymi” – program profilaktyczno –
terapeutyczny stanowiący rozszerzenie oferty głównego programu TPM, realizowany w
TPM od 1998 roku. Program powstał w odpowiedzi na potrzeby zgłaszającej się duŜej
liczby młodych osób, u których diagnozowano stany na pograniczu zaburzeń
psychicznych lub zaburzenia psychiczne.
Celem programu „Pomoc młodzieŜy z zaburzeniami psychicznymi” jest niesienie
pomocy i wsparcia młodzieŜy w wieku 15 – 25 lat, u której diagnozowane są stany na
pograniczu zaburzeń psychicznych i zaburzenia psychiczne: depresje, nerwice, zaburzenia
zachowania, emocjonalne, osobowości, odŜywiania (m.in. anorexia, bulimia) czy róŜne
objawy dezadaptacyjne, uniemoŜliwiające normalne funkcjonowanie społeczne.
Jednocześnie projekt ma przeciwdziałać powstawaniu głębokich zaburzeń u młodzieŜy z
lŜejszymi dysfunkcjami psychicznymi.
Projekt ten ma za zadanie zapobiegać i zwalczać marginalizację w/w młodych osób
m. in. przez wsparcie i oddziaływania terapeutyczne, stworzenie bezpiecznego środowiska
społecznego, które będzie przeciwdziałać wyłączeniu ich z „normalnego” Ŝycia i izolacji
społecznej, da moŜliwość uczestnictwa w Ŝyciu publicznym do momentu aŜ zaczną sobie
radzić sami w swoim Ŝyciu. Chcemy oddziaływać dopóki tym osobom moŜna jeszcze
pomóc, kiedy na działania profilaktyczne jest juŜ za późno, a na kolejne pobyty w szpitalu
psychiatrycznym i remisje w świetlicach środowiskowych za wcześnie.
− „JA NA RYNKU PRACY” – program na rzecz przeciwdziałania bezrobociu młodzieŜy
usamodzielniającej się i poszukującej pracy” – program profilaktyczno – terapeutyczny,
celem którego jest pomoc i wsparcie oraz wzmacnianie i aktywizowanie młodzieŜy w
wieku 20 – 25 lat w kierunku usamodzielniania się emocjonalnego, społecznego i
finansowego oraz podejmowanie działań mających na celu rozwój umiejętności
społecznych tej młodzieŜy, podwyŜszanie poziomu kompetencji na rynku pracy,
świadczenie specjalistycznego poradnictwa z zakresu ustawodawstwa pracy.
− „Program wsparcia i edukacji dla młodych kobiet z problemami związanymi z
seksualnością” Celem programu jest wsparcie i poradnictwo dla osób zgłaszających
problemy związane z seksualnością oraz w zakresie problemów dojrzewania, edukacja
seksualna, profilaktyka HIV/AIDS, praca terapeutyczna z ofiarami naduŜyć i przemocy
seksualnej.
− „Program na rzecz osób będących w trudnej sytuacji Ŝyciowej – punkt poradnictwa
specjalistycznego” Celem programu było nabycie przez dorosłych odbiorców większej
świadomości społecznej w zakresie obywatelskich praw, przywilejów i obowiązków,
informacji n.t. miejsc, gdzie mogą uzyskać pomoc oraz uświadomienie sobie ich obecnej
sytuacji Ŝyciowej, co miało im pomóc w rozwiązywaniu problemów osobistych i
rodzinnych oraz w lepszym funkcjonowaniu psychicznym. Dzięki udziałowi w programie
uczestnicy są w stanie podjąć działania zmierzające w kierunku zmiany ich sytuacji,
zadbać o siebie i swoją rodzinę, w przyszłości – zgłosić się po pomoc w odpowiednie
miejsce.
− Program zajęć profilaktycznych dla dzieci i młodzieŜy ukierunkowany na zmianę postaw i
zachowań w środowisku rówieśniczym poza szkołą, realizowanym w mieście – Poznaję
siebie i swoje moŜliwości poprzez odkrywanie świata II (edycja druga) – program
profilaktyczny promujący aktywny i zdrowy styl Ŝycia dla młodzieŜy ze środowisk
zagroŜonych uzaleŜnieniami, bezradnością Ŝyciową
− Program edukacyjno – profilaktyczny dla dzieci i młodzieŜy z miast i wsi realizowanego
w środowisku szkolnym z uwzględnieniem aktywizacji liderów i tworzenia grup
wolontariuszy: „JA I GRUPA. Potrafię, chcę i wybieram. Podejmuję świadome decyzje”
(realizacja zajęć profilaktyczno – edukacyjnych w szkołach)
228
w 2005 roku
III. OPIS DZIAŁAŃ
1. Problematyka
Do TPM zgłasza się z roku na rok coraz więcej młodzieŜy z róŜnymi trudnościami
Ŝyciowymi. Często traktują to miejsce jako ostatnią deskę ratunku bądź jedyną szansę na
poprawę swojej sytuacji Ŝyciowej. Wiele z tych osób jest gotowych postawić swoje Ŝycie na
jedną kartę, są zdecydowane na wszystko: począwszy od szukania ucieczki od problemów w
złudnym świecie alkoholu i narkotyków aŜ do prób targnięcia się na swoje Ŝycie.
Wielokrotnie są to osoby, które doświadczają bądź doświadczyły w swoim Ŝyciu przemocy
fizycznej bądź psychicznej, z domów, w których istnieje lub istniał problem alkoholowy,
kłopoty finansowe i emocjonalne. Niekiedy nastolatki zgłaszają naduŜycia seksualne, często
dokonywane przez osoby z najbliŜszej rodziny.
Zgłaszający się młodzi ludzie często przeŜywają zaburzenia emocjonalne i osobowości
– stany depresyjne, nerwice lękowe i wegetatywne, depresje, stany psychotyczne, mają
zaburzenia odŜywiania (anorexia i bulimia), myśli samobójcze, niektórzy z nich juŜ są po
próbach samobójczych i hospitalizacji. Inną kategorią problemów są problemy związane z
seksualnością m. in. nie rozumienie reakcji własnego ciała związane z rozwojem
psychoseksualnym w okresie dojrzewania, nieakceptowanie swojego wyglądu fizycznego,
orientacja homoseksualna i biseksualna. W związku z przeŜywanymi problemami młodzieŜ
często doświadcza samotności i poczucia bycia innymi, odrzuconymi przez otoczenie, co jest
dla nich bardzo bolesne.
Wielu z tych młodych ludzi jest pozbawionych pomocy (np. ze strony wychowawców,
przyjaciół, domu) podczas i tak trudnego okresu dojrzewania, a niektórzy ten czas mają
dodatkowo wyjątkowo cięŜki (np. naduŜywający alkoholu rodzice, przemoc). W tej sytuacji
istnieje duŜe prawdopodobieństwo wybrania przez nich dysfunkcyjnego wzorca postępowania
czy zachowania – picie alkoholu lub zaŜywanie narkotyków, wiązanie się z patologicznymi
środowiskami młodzieŜy, a w przypadku młodzieŜy o słabej konstrukcji psychicznej moŜe
prowadzić to do zaburzeń psychicznych, stosowania wobec innych przemocy fizycznej i
psychicznej, aktów autoagresji, prób samobójczych. Ponadto młodzi ludzie w tym okresie
poszukują własnego pomysłu na Ŝycie, jego sensu, kształtują swój system wartości. Dlatego
waŜne jest, aby ci młodzi ludzie mieli jakieś miejsce, w którym znajdą pomoc, zrozumienie i
czas dorosłych Ŝyczliwych ludzi.
Dla młodzieŜy, która trafiła do TPM, stał się on jedynym miejscem, gdzie mogą
porozmawiać o swoich problemach (spotkania indywidualne, telefon zaufania), w bezpiecznej
i przyjaznej atmosferze wśród rówieśników spędzić czas (klub socjoterapeutyczny), zobaczyć,
Ŝe inni teŜ mają problemy i Ŝe moŜna wspólnie je rozwiązywać (grupy socjoterapeutyczne,
warsztaty). Korzystająca z naszej pomocy młodzieŜ pochodzi często z ubogich rodzin, sama
nie zarabia albo wskutek problemów ze sobą ma trudności w znalezieniu pracy. Dlatego
waŜne jest, by świadczona pomoc była bezpłatna i jak najbardziej róŜnorodna, a przez to
dostępna dla jak największego kręgu młodych ludzi. Stąd konieczne jest istnienie jak takich
miejsc jak TPM z szeroką i róŜnorodną ofertą programową, gdzie młodzi ludzie w trudnych
sytuacjach mogli się zwrócić i uzyskać pomoc.
Do TPM zgłaszają się równieŜ zaniepokojeni rodzice nastolatków. Z trudnością
przezywają oni burzliwy okres dorastania i buntu swoich dzieci, niepokojący się ich
zachowaniem, doświadczający i nie radzący sobie z eskalacją konfliktów w rodzinie. Chcemy
pomóc tym rodzicom poprzez edukację dotyczącą specyfiki okresu dorastania,
konstruktywnych sposobów komunikacji i rozwiązywania konfliktów między nimi a dziećmi,
łagodzenie napięć występujących w relacji między nimi, pokazanie moŜliwości poradzenia
sobie z tym, co dzieje się w ich rodzinie, propozycji terapii rodzinnej w TPM lub w innych
specjalistycznych placówkach.
229
w 2005 roku
Chcemy, by dzięki naszym działaniom zgłaszający się młodzi ludzie nadal
odzyskiwali wiarę w sens Ŝycia, stawiali sobie nowe i konstruktywne cele, uczyli się, jak
radzić sobie z pojawiającymi się w ich Ŝyciu problemami, poznawali swoje prawa i umieli ich
bronić. Stwarza im to szansę na „normalne”, szczęśliwe Ŝycie i znalezienie swojego miejsca
w społeczeństwie.
2. Opis pomocy indywidualnej dla młodzieŜy i jej opiekunów
MłodzieŜ zgłaszała się do TPM z róŜnymi problemami. W zaleŜności od rodzaju
problemu i potrzeb młodej osoby bądź rodziców kierowano ich do pedagoga lub psychologa,
psychiatry, specjalisty ds edukacji seksualnej bądź prawnika. Niekiedy zdarzało się, Ŝe jedna
osoba wymagała pomocy kilku specjalistów bądź co najmniej konsultacji ich ze sobą w
określonym zakresie. Specjaliści łącznie odbyli na miejscu 1354 porad i konsultacji
indywidualnych lub rodzinnych. Skorzystało z nich 400 osób.
a. pomoc psychologiczno – pedagogiczna
W ramach indywidualnych spotkań trwających 1 – 1, 5 godziny pomoc oferowana
była młodzieŜy w wieku 15 – 25 lat, a takŜe jej rodzicom i opiekunom zgłaszającym
problemy wychowawcze. Pomoc przyjmowała następujące formy: poradnictwo, wsparcie,
doradztwo, interwencje kryzysowe, terapia indywidualna, terapia rodzinna, edukacja w
zakresie praw jednostki, profilaktyka uzaleŜnień.
MłodzieŜ zgłaszała się najczęściej z następującymi sprawami: uzaleŜnienie od
alkoholu kogoś bliskiego, stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej przez bliskich lub
kolegów, brak dobrych relacji w domu lub w szkole, niemoŜność znalezienia pracy, konflikty
w rodzinie, kryzys emocjonalny w związku z partnerem, wchodzenie w destrukcyjne lub
niesatysfakcjonujące relacje i trwanie w nich, nie radzenie sobie ze stresem, nauką,
nadmiernymi wymaganiami otoczenia, brak świadomości własnych potrzeb, uczuć, chęci –
brak zainteresowań i celów w Ŝyciu, poczucie braku sensu Ŝycia i samotność, myśli i próby
samobójcze, bardzo niska samoocena, zaburzenia osobowości i zaburzenia psychiczne: stany
nerwicowe, lękowe, psychotyczne, paranoidalne lub depresyjne itp., zaburzenia odŜywiania –
anoreksja, bulimia, kompulsywne objadanie się.
Z wieloma zgłaszającymi się osobami podjęto pracę o charakterze terapeutycznym
bądź wsparcia w cyklu wielu spotkań, w zaleŜności od potrzeb i chęci zgłaszających się osób.
Praca miała na celu zmiany róŜnych aspektów siebie: swojego zachowania, myślenia,
komunikowania się z innymi, niekonstruktywnych wzorców postępowania, bądź sytuacji:
przyjrzenia się sytuacji z róŜnych stron i moŜliwościom radzenia sobie z nią, uzyskiwanie
wiary w swój wpływ na róŜne sytuacje i swoje Ŝycie itp. Ponadto podejmowano pracę wokół
problemów emocjonalnych i osobowościowych, uświadamiano istotę problemu i wspólnie
dochodzono do róŜnych moŜliwości konstruktywnego rozwiązania go, uczono asertywnego
dbania o siebie i swoje prawa. Praca terapeutyczna miała równieŜ na celu podwyŜszenie
samooceny i sprawczości, radzenie sobie z trudnymi emocjami, wchodzenie w zdrowe relacje
z innymi ludźmi – przepracowywanie barier, lęków, uświadamianie mocnych stron,
motywowanie do kontynuowania nauki przez wskazywanie szans i rodzących się moŜliwości
itp. Odpowiednio do problemu podejmowano konieczne działania oraz wspólnie omawiano
moŜliwości poprawy i zmiany sytuacji Ŝyciowej: podjęcie ewentualnych kroków prawnych,
wskazanie moŜliwości w znalezieniu szkoły lub pracy.
Problemy wychowawcze, z którymi zgłaszali się rodzice lub opiekunowie swoich
nastoletnich dzieci dotyczyły utraty kontaktu i niemoŜności porozumienia się ze swoimi
dziećmi, problemów dzieci w szkole (nauka, rówieśnicy), bezradności wobec zachowań syna
lub córki – ucieczki z domu, wagary, uŜywanie przemocy, konflikty z prawem, porzucenie
nauki; nierealistycznych wymagań i oczekiwań wobec dzieci, nieumiejętności dostrzegania
zmieniających się potrzeb dorastających dzieci, lęków o zdrowie psychiczne dzieci,
230
w 2005 roku
podejrzenie, Ŝe dziecko naduŜywa alkoholu bądź sięga po narkotyki, wdało się w złe
towarzystwo, „Ŝe przestało się słuchać” itp. Praca z rodzicami miała na ogół charakter
jednorazowych konsultacji i polegała na wspólnym przyjrzeniu się sytuacji i moŜliwościom
jej zmiany, pokazaniu konsekwencji zachowania rodziców i ich wpływu na dziecko itp Na
spotkaniach rodzice równieŜ otrzymywali wsparcie, pomoc w formie edukacji na temat
rozwoju dziecka, rodziny, komunikacji, itp. JeŜeli ich trudności wymagały dłuŜszej pracy,
rodzice byli kierowani do placówek z ofertą dla ludzi dorosłych.
Proponowano równieŜ pomoc całej rodzinie w formie terapii rodzinnej. JeŜeli
problemy osoby zgłaszającej się okazywały się mocno zakorzenione w sytuacji rodzinnej i do
ich rozwiązania potrzebna była praca z całą rodziną, proponowano sesję diagnostyczną z całą
rodziną oraz odpowiednio do przypadku kontraktowano się na kolejne sesje. W trakcie
spotkań rodziny miały okazję przyjrzeć się swojemu funkcjonowaniu, wysłuchać (często po
raz pierwszy w ciszy i bez przerywania) punktu widzenia i oczekiwań wszystkich członków
rodziny, nazwać funkcje objawów, nauczyć się podstawowych zasad komunikacji, ustalić
zasady wspólnego funkcjonowania w domu i poza nim, określić obowiązki i prawa, itp.
W niektórych sprawach, zwłaszcza w przypadku uzaleŜnienia od alkoholu,
narkotyków czy innych substancji psychoaktywnych, młodzieŜ kierowana była do
specjalistycznych ośrodków bądź placówek, np. PETRA, OPTA, Powrót z U, Monar itp.
b. konsultacje psychiatryczne
W ramach konsultacji psychiatrycznych, które trwały około 1, 5 godziny
niejednokrotnie na jednym spotkaniu lekarz poświęcała czas zarówno młodemu człowiekowi,
jak i jego opiekunowi – szczególnie w przypadku osób niepełnoletnich – w celu nawiązania
współpracy i edukacji w zakresie choroby dzieci. Poza diagnostyką lekarz prowadziła
równieŜ edukację dotyczącą chorób i zaburzeń psychicznych pacjentów oraz ich rodzin w
zakresie aktywności pacjentów, moŜliwości nauki, zasad prowadzenia leczenia, działania
leków, ewentualnych objawów ubocznych podczas stosowania leków. Podczas spotkań z
młodzieŜą i jej rodzicami udzielono równieŜ informacji odnośnie objawów uzaleŜnień od
środków psychoaktywnych. Ponadto psychiatra w razie potrzeby uczestniczyła w
interwencjach telefonicznych i listownych oraz ściśle współpracowała z innymi osobami w
zespole konsultując ich działania. Prowadziła równieŜ sesje diagnostyczne rodzin pod kątem
ich uczestnictwa w terapii rodzinnej i współprowadziła spotkania terapii rodzinnej.
Najczęstsze problemy, z którymi zgłaszały się młode osoby, to: zaburzenia depresyjne
(epizody depresji stopnia umiarkowanego), nerwice lękowe, nerwice z objawami
wegetatywnymi, nerwice depresyjne, zaburzenia odŜywiania (bulimia, anoreksja),
uzaleŜnienia (od środków psychoaktywnych, alkoholu), zaburzenia wieku adolescencji.
Niekiedy diagnozowano powaŜniejsze zaburzenia: zespoły maniakalno – depresyjne,
zespoły urojeniowe, stany na pograniczu nerwicy i psychozy typu borderline, zaburzenia
osobowości.
DuŜą grupę pacjentów stanowiły osoby z trudnościami adaptacyjnymi i w kontaktach
społecznych – w środowisku szkolnym, wśród rówieśników, w domu.
MłodzieŜy uŜywającej narkotyków (heroina, amfetamina, inne substancje
psychoaktywne), wskazywano instytucje zajmujące się problemem uzaleŜnień.
Ponadto kierowano rodziców wraz z młodymi pacjentami do odpowiednich placówek
w celu wykonania diagnostyki internistycznej oraz w przypadku zdiagnozowania
powaŜniejszych zaburzeń pod stałą opiekę psychiatryczną w Rejonowym PZP i leczenie
farmakologiczne.
Przeprowadzono takŜe konsultacje internistyczne, które dotyczyły oceny badań
diagnostycznych i stanu zdrowia pacjentek chorujących na zaburzenia odŜywiania.
Konsultacje telefoniczne dotyczyły głównie naduŜywania środków psychoaktywnych
– m. in. ich związku z wywoływaniem zaburzeń psychicznych, ich wpływu na
231
w 2005 roku
funkcjonowanie organizmu i stan psychiczny oraz emocjonalny, sposobów rozpoznawania u
młodzieŜy objawów zaŜywania w/w środków, informacji o placówkach leczenia
odwykowego itp. Pytano równieŜ o objawy chorób i zaburzeń psychicznych, zasad
prowadzenia leczenia, działania leków, ewentualnych objawów ubocznych podczas
stosowania leków. Część telefonów kierowanych do lekarza zawierała pytania o skuteczne
sposoby antykoncepcji, a zwłaszcza o tabletki hormonalne o działaniu antykoncepcyjnym –
skuteczność, wpływ na organizm, skutki uboczne, przeciwwskazania itp. Inna grupa
telefonów dotyczyła kwestii moŜliwości zaraŜenia się róŜnymi chorobami zakaźnymi –
wirusem HIV, Ŝółtaczką, chorobami wenerycznymi itp
c. porady seksuologiczne
W ramach działalności Towarzystwa Pomocy MłodzieŜy były prowadzone równieŜ
porady seksuologiczne, zarówno indywidualne jak i telefoniczne. Konsultacje te obejmowały
problemy związane z seksualnością charakterystyczne dla wieku dojrzewania, edukację
seksualną, profilaktykę HIV / AIDS, oddziaływania terapeutyczne (przyjrzenie się i
przepracowanie emocjonalnych problemów dotyczących sfery seksualnej), uświadamianie
stereotypów związanych z płcią, pracę terapeutyczną z ofiarami naduŜyć seksualnych.
Najczęściej zgłaszane problemy to: kłopoty z nadpobudliwością seksualną – przymus
ciągłego onanizowania się; chęć podjęcia terapii w związku z brakiem akceptacji dla własnej
orientacji seksualnej – homo lub biseksualnej; trudności w podejmowaniu decyzji
dotyczących podjęcia współŜycia seksualnego przed ślubem lub jego zaniechania;
funkcjonowanie w roli ofiary przemocy seksualnej – takŜe wtedy, kiedy zdarzenie miało
miejsce wiele lat temu; złe funkcjonowanie w związkach partnerskich – zarówno homo – jak i
heteroseksualnych; poczucie własnej nieatrakcyjności fizycznej i seksualnej.
Aby indywidualne spotkanie spełniło swoją rolę, czasem korzystano z konsultacji
innych specjalistów: internisty, psychiatry, prawnika. Bywały teŜ sytuacje, w których
korzystano z pomocy innych placówek pomocowych o charakterze specjalistycznym, np. w
przypadku: transseksualizmu, ostatecznego doboru środków antykoncepcyjnych itp.
d. porady prawne
Spotkania miały na celu przedstawienie praw i moŜliwości działań w oparciu o prawo
rodzinne, karne, cywilne. Najczęściej poruszanymi kwestiami były: obowiązek
alimentacyjny, prawo do zamieszkiwania i bycia zameldowanym, eksmisji, kierowania na
przymusowe leczenie odwykowe, obowiązek słuŜby wojskowej, prawa i obowiązki osób
nieletnich w trakcie postępowania karnego, uprawnienia wobec osób uzaleŜnionych lub
chorych psychicznie, zagadnienia związane z postępowaniem karnym, w sprawach o
wykroczenia, postępowaniem przeciwko nieletnim, stosowanie przemocy ze strony
najbliŜszych, problemy związane z wykorzystywaniem seksualnym. Kolejnym często
pojawiającym się tematem były sprawy związane z prawem lokalowym i meldunkami.
Pojawiały się równieŜ pytania związane z prawem pracy i prawami uczniów
Porady udzielane były ustnie, świadczono równieŜ pomoc przy formułowaniu pism
procesowych. Konsultacje prawne prowadzone były w ramach indywidualnych spotkań oraz
poradnictwa telefonicznego.
e. telefon zaufania i interwencyjny
Poradnictwo telefoniczne w ramach telefonu zaufania i telefonu interwencyjnego było
prowadzone przez róŜnych specjalistów: psychologów, pedagogów, edukatora seksualnego,
lekarza psychiatrę, prawnika. Odbyły się 1170 rozmów.
Pierwszy typ telefonów to telefony wykonywane w celu umówienia się na spotkanie do
jednego z pracowników TPM: psychologa, psychiatry, seksuologa czy prawnika. Po
wstępnym ustaleniu problemu osoba była zapisywana na spotkanie.
Druga kategoria telefonów związana była z potrzebą podzielenia się z kimś problemem
i otrzymania wsparcia, poszukiwania rozwiązań i wyjścia z trudnej sytuacji Ŝyciowej,
232
w 2005 roku
zakończone niekiedy z naszej strony propozycją spotkania. Z racji tego, Ŝe terminy
oczekiwania na spotkanie były odległe, prowadzone rozmowy były szczególnie długie,
niekiedy te same osoby dzwoniły kilkakrotnie. W tej grupie moŜna wyróŜnić kontakty z
prośbą o porady wychowawcze – ze strony rodziców, a od młodzieŜy w związku z
problemami w domu, trudną sytuacją w szkole, traumatycznym wydarzeniem. Niekiedy
dzwoniły osoby w kryzysie emocjonalnym gotowe targnąć się na swoje Ŝycie. Po
wysłuchaniu, okazaniu zrozumienia i wsparcia, precyzowano problem i szukano wspólnie
moŜliwych rozwiązań lub udzielano porady, ewentualnie podawano kontakt do
specjalistycznych ośrodków (np w wypadku uzaleŜnień na poradnie odwykowe), a osoby
zagroŜone próbą samobójczą na Izbę Przyjęć Rejonowego Szpitala Psychiatrycznego po
natychmiastową pomoc psychiatryczną i leczenie farmakologiczne.
Trzeci rodzaj telefonów to prośby o konkretne informacje, pytania o adresy
specjalistycznych organizacji, w jaki sposób moŜna załatwić konkretną sprawę, do kogo
naleŜy się zwrócić, jak wygląda procedura np. przyjęcia do ośrodka, pytania o naszą
działalność lub jej obszary.
Czwarty typ telefonów skierowany był do dyŜurujących specjalistów najczęściej z
prośbą o róŜnego rodzaju porady bądź informacje: prawne, seksuologiczne bądź
psychiatryczno – medyczne. W przypadku bardziej złoŜonego problemu, który wymagał
dłuŜszego przyjrzenia się lub omówienia, specjaliści umawiali się na spotkanie.
Dzwonili równieŜ pracownicy innych organizacji, pedagodzy lub psycholodzy szkolni,
pracownicy OPS, którzy odsyłali swoich podopiecznych lub szukali dla nich konkretnej
pomocy, konsultowali działania wobec klientów prowadzonych i w TPM, i u nich.
Telefony interwencyjne dotyczyły pilotowania spraw zgłaszających się osób w innych
placówkach czy ośrodkach: OPS – ach, placówkach specjalistycznych itp. Specjaliści
uzyskiwali równieŜ informacje w urzędach i innych placówkach, jak np. kuratorium, policja,
OPS, internaty, noclegownie na temat róŜnych moŜliwości pomocy i interwencji w trudnych
sytuacjach Ŝyciowych zgłaszającej się młodzieŜy.
f. pomoc korespondencyjna i e – mail
W większości adresatami były osoby nastoletnie. Głównym tematem poruszanym w
listach były problemy domowe: przemoc psychiczna i fizyczna, alkoholizm rodziców,
odrzucenie, brak akceptacji ze strony rodziców dla wyborów dziecka, nadopiekuńczość,
naruszanie prywatności dziecka, itp. Młodzi ludzie pisali o problemach z usamodzielnieniem
się, brakiem wiary w siebie, z poczuciem braku wpływu na swoje Ŝycie.
W wielu listach I e – mailach pojawiały się problemy w relacjach z rówieśnikami:
samotność, nieumiejętność rozwiązywania konfliktów, zerwanie przyjaźni, rozstanie z
dziewczyną / chłopakiem.
Oprócz wyŜej wymienionych spraw poruszane były równieŜ problemy
charakterystyczne dla wieku dojrzewania: wahania nastroju, pesymizm, poczucie beznadziei,
braku miłości, czym jest samobójstwo, pierwsza miłość.
Odpowiedzią na listy było okazanie zrozumienia, akceptacji, Ŝe osoby piszące nie są
same z tymi problemami, Ŝe inne osoby w ich wieku stają wobec podobnych trudności i
pytań. W zaleŜności od potrzeb i od problemu piszący otrzymywali równieŜ poradę – róŜne
moŜliwości podejścia do problemu, wyjaśnienie przyczyn, przebiegu wydarzeń, podkreślanie
podmiotowości, prawa do decydowania o sobie i swoim Ŝyciu. JeŜeli sytuacja młodej osoby
była szczególnie cięŜka, podkreślano konieczność poszukania pomocy psychologicznej czy
psychiatrycznej w miejscu zamieszkania. Przedstawiano równieŜ moŜliwości podjęcia
kroków prawnych lub proszono o więcej informacji, gdy problem był niejasny.
Niektóre listy pochodziły od osób zwracających się z prośbą o pomoc finansową,
materialną, Ŝywnościową. W większości nadawcami były osoby bezrobotne, Ŝyjące z zasiłku.
Do nich przesłano adresy i telefony instytucji udzielających odpowiedniej pomocy.
233
w 2005 roku
3. Opis działań grupowych podejmowanych z młodzieŜą
a. klub dla młodzieŜy TPM
Klub jest adresowany dla młodzieŜy w wieku 15 – 20 lat. Uczestnicy klubu to głównie
młodzieŜ z rodzin alkoholowych, z problemem przemocy, zaniedbujących wychowawczo, o
niskim statusie materialnym. Programem w klubie młodzieŜowym zostało objętych 55 osób.
Głównym problemem zrzeszającym młodzieŜ klubową są kłopoty w nawiązywaniu i
utrzymywaniu relacji z rówieśnikami. Deficyty te utrudniają zawieranie satysfakcjonujących
kontaktów z ludźmi oraz radzenie sobie z problemami. Jest to szczególnie widoczne w
okresie wakacji, kiedy czas nie jest wypełniony zajęciami w szkole i młodzi ludzie nie mają
pomysłu, co zrobić z wolnym czasem, są bezradni w organizowaniu sobie zajęć, nie mają
równieŜ pieniędzy na wyjścia do kina czy na wyjazd poza Warszawę.
Działanie TPM – u w roku szkolnym i w czasie wakacyjnym miało na celu
zorganizowanie dla młodych ludzi ciekawych zajęć odpowiadających ich potrzebom i
umoŜliwiających chociaŜ w minimalnym stopniu uzupełnienie braków w ich rozwoju
osobistym pod kątem psychospołecznym, emocjonalnym, psychicznym.
Cele szczegółowe oddziaływań ukierunkowanych na młodych ludzi: zapewnienie
bezpiecznego miejsca do spędzania wolnego czasu, uczenie budowania relacji z rówieśnikami
i stworzenie sprzyjających sytuacji, modelowanie zachowań interpersonalnych w sytuacjach
społecznych, uczenie konstruktywnego spędzania czasu, rozwijanie działań twórczych,
twórczego myślenia, dawanie wsparcia, umoŜliwianie samodzielnych decyzji, poczucia
sprawstwa, podwyŜszania samooceny, itp.
Przykładowe rodzaje zajęć: zajęcia tematyczne: nauka asertywnych zachowań, jak sobie
radzić ze stresem, jak rozwiązywać konflikty, odkrywanie twórczego potencjału, pogadanki,
dyskusje dotyczące waŜnych dla młodzieŜy spraw, rozmowy na forum na temat trudności w
relacjach rodzinnych, wokół poczucia osamotnienia – dobre doświadczenie dla uczestników –
otrzymanie wsparcia i akceptacji dla swoich działań i podjętych decyzji od grupy, pomoc w
odrabianiu lekcji, indywidualne rozmowy z uczestnikami, wsparcie w podejmowaniu decyzji,
trudnych sytuacjach, interwencje kryzysowe, motywacja do podjęcia terapii indywidualnej,
inicjowanie z młodzieŜą rozmów i dyskusji na temat ich sytuacji Ŝyciowej, samopoczucia,
poglądów, pomysłów na przyszłość, pragnień, doświadczeń, kłopotów, zajęcia twórcze
(zajęcia plastyczne, artystyczne) np tworzenie prac z plasteliny, modeliny, masy solnej,
malowanie farbami i rysowanie pastelami, kolaŜe, malowanie koszulek itp., zajęcia
profilaktyczno – edukacyjne, planowanie wolnego czasu, wyraŜanie emocji w bezpieczny
sposób, róŜnica pomiędzy agresją a złością, wyraŜanie trudnych emocji, dyskusyjny klub
filmowy – oglądanie filmów video, reportaŜy, i dyskusja wokół nich, wyjścia do kina: Rybki
z ferajny, Pręgi, Vinci, Noi Albinoi, Dziewczyna z perłą, wycieczki do Kampinosu, Powsina,
gry i zabawy: gry słowne, gry planszowe, kalambury, przygotowywanie drobnych posiłków,
słodkich podwieczorków, obchodzenie urodzin uczestników klubu, poczęstunek
Dzięki zajęciom w klubie młodzieŜ zwiększa swoje kompetencje interpersonalne, uczy
się być z innymi ludźmi, w szczególności z rówieśnikami, bez przemocy fizycznej i
psychicznej, uczy się mówić o swoich potrzebach, o swoich uczuciach, uczy się równieŜ
słuchania o potrzebach i uczuciach innych ludzi. Wspólne zajęcia w klubie (w tym zajęcia
artystyczne, warsztaty kompetencji interpersonalnych, zajęcia relaksacyjne itp.), a takŜe
wspólne wyjścia do kina teatru, do parku stają się okazją do dyskusji, dzielenia się własnym
doświadczeniem, do mądrego obcowania z innymi ludźmi. Dzięki temu uczestnicy mają wiele
okazji do poszerzania wachlarza dostępnych zachowań interpersonalnych, co czyni z
uczestników klubu ludzi bardziej otwartych, twórczych i odnajdujących się w otaczającym
świecie.
Klub stał się miejscem, gdzie młodzi ludzi czuli się bezpiecznie, chętnie w nim
przebywali i z zainteresowaniem uczestniczyli w zajęciach. Korzystali z gotowych
234
w 2005 roku
propozycji, mieli równieŜ wpływ na wybór i sposób organizowania zajęć. Dzięki swojemu
zaangaŜowaniu i stworzonym przez TPM korzystnym warunkom zdobywali waŜne
doświadczenia Ŝyciowe, rozwijali swój potencjał twórczy, przekonali się, w jaki sposób mogą
spędzać ciekawie czas, co na pewno wpłynie na ich przyszłe wybory. Cały czas byli w grupie
rówieśników: mieli okazję poznać nowe osoby, zawiązać bliŜsze znajomości, zobaczyć, jak są
odbierani przez innych, poćwiczyć róŜnorodne zachowania społeczne.
Pod koniec roku 22 grudnia został równieŜ zorganizowany Wieczór Wigilijny –
spotkanie z okazji nadchodzących Świąt BoŜego Narodzenia dla osób biorących udział w
spotkaniach klubu, na którym młodzieŜ w gronie bliskich i waŜnych dla niej osób spędziła
świąteczny wieczór, miała okazję doświadczyć wielu ciepłych uczuć i słów. Zorganizowano
poczęstunek, a w trakcie śpiewania kolęd „zawitał Święty Mikołaj” i obdarował
zgromadzonych prezentami. W świątecznej atmosferze miło i szybko upłynęło Wigilijne
spotkanie.
b. akcja letnio – wakacyjna – specjalny program wakacyjny klubu młodzieŜowego
Specjalny program wakacyjny
W okresie lipiec – sierpień zorganizowany był specjalny program wakacyjny.
Zawierał on większą ilość wyjść, wycieczek i zajęć na świeŜym powietrzu. Dla większości
uczestników była to jedyna zorganizowana forma spędzania wakacji. Ze względu na okres
wakacyjny działanie TPM – u miało na celu zorganizowanie dla młodych ludzi ciekawych
zajęć odpowiadających ich potrzebom i umoŜliwiających chociaŜ w minimalnym stopniu
uzupełnienie braków w ich rozwoju osobistym pod kątem psychospołecznym, emocjonalnym,
psychicznym.
Wyjazd wakacyjny w Pupkach: OBÓZ – Wyjazd edukacyjno – profilaktyczny, w
dniach 6 – 14 sierpnia odbył się wyjazd dla młodzieŜy w Pupkach (w obozie uczestniczyło 15
osób: 3 wychowawców i 12 młodzieŜy), Zajęcia opiekuńczo – wychowawcze (stała opieka
trzech wychowawców),
Zajęcia profilaktyczno – edukacyjne podczas trwania obozu:
− zajęcia tematyczne: nauka asertywnych zachowań, jak sobie radzić ze stresem, jak
rozwiązywać konflikty, odkrywanie twórczego potencjału
− pogadanki, dyskusje dotyczące waŜnych dla młodzieŜy spraw, np.: antykoncepcja,
wybieranie ścieŜki Ŝyciowej oraz inne tematy zaproponowane przez młodzieŜ
− zabranie społeczności obozu, podczas którego omawiane będą wszystkie waŜne
wydarzenia dotyczące Ŝycia obozu: planowanie wędrówek, podział obowiązków
pomiędzy uczestnikami (przygotowanie posiłków itp.), rozwiązywanie spornych kwestii i
konfliktów pomiędzy uczestnikami
− indywidualne rozmowy z uczestnikami, wsparcie, interwencje kryzysowe
− inicjowanie z młodzieŜą rozmów i dyskusji na temat ich sytuacji Ŝyciowej, samopoczucia,
poglądów, pomysłów na przyszłość, pragnień, doświadczeń, kłopotów
− zajęcia twórcze (zajęcia plastyczne, artystyczne)
− zajęcia sportowe na świeŜym powietrzu
c. grupy dla młodzieŜy
W 2005 roku odbyły się 3 grupy dla młodzieŜy w ramach zamkniętego cyklu spotkań.
W kaŜdej z grup brało udział około 10 osób. Łącznie skorzystało z tej formy pomocy 30
młodych osób.
− grupa dla młodzieŜy w wieku 17 – 19 lat z trudnościami w kontaktach z innymi i
problemami w relacjach interpersonalnych z rodzin dotkniętych problemem alkoholowym
i przemocą; problemy te najczęściej wynikają z Ŝycia w rodzinach, w których młodzieŜ
doświadczała przemocy – nastolatki te cechuje brak zaufania do innych, nieśmiałość, lęk i
napięcie w kontaktach, samotność, poczucie inności, obcości, nieadekwatności, potrzeba
silnej kontroli (brak spontaniczności, nieumiejętność bawienia się, czucia swobodnie)
235
w 2005 roku
nierealistyczne oczekiwania i wymagania w stosunku do innych, negatywne
przewidywania, silny lęk przed oceną i odrzuceniem, bierność itp. Powoduje to rozliczne
frustracje związane z kontaktem z innymi, wycofywanie się z nich, agresję, jak i trudności
w szkole, pracy, rodzinie itp. Jest równieŜ czynnikiem ryzyka w zakresie uzaleŜnień i
bywa przyczyną sięgania przez młodych ludzi po alkohol i inne uŜywki. Na zajęciach
grupowych młodzi ludzie mogli dowiedzieć się, jak tworzyć satysfakcjonujące relacje z
ludźmi, jakie są zasady dobrej współpracy, jak dbać o siebie i o swoje potrzeby w grupie,
jak odbierają ich inni i co w nich lubią. Ponadto była to równieŜ okazja do zastanowienia
się, co chcą zmienić w swoich relacjach z innymi i jak to zrobić.
Spotkania realizowane były w oparciu o aktywne techniki pracy z grupą: techniki
Gestalt, psychodramy, scenki, pracę w małych grupach, na forum, dyskusje itp. Miały one
na celu zwiększenie aktywności i zaangaŜowania uczestników oraz pracę w oparciu o ich
dotychczasową wiedzę i doświadczenia, które w trakcie zajęć będą mieli okazję pogłębić i
rozwinąć. Ponadto zaleŜało nam, aby wykorzystane techniki inicjowały jak najwięcej
interakcji i kontaktów między uczestnikami, co jest podstawą nabywania nowych
umiejętności psychospołecznych. Dzięki temu mogli oni lepiej się poznać, podzielić
doświadczeniami, wspierać oraz budować i rozwijać relacje z innymi, korzystać
nawzajem ze swojej wiedzy i doświadczeń.
− grupa wsparcia dla młodzieŜy w wieku 20 – 23 lata – Cykl spotkań pozwolił osobom o
podobnych problemach opowiedzieć o swojej sytuacji Ŝyciowej, zobaczyć, Ŝe inni
przeŜywają podobnie, jak sobie radzą z trudnościami w usamodzielnianiu się.
Odreagowanie emocji, praca nad relacjami społecznymi na grupie i poza nią,
wzmocnienie poczucia wartości, nauczenie się planowania i stawiania sobie
realistycznych celów to główne efekty udziału w zajęciach. W wyniku oddziaływań
grupowych uczestnicy nabrali poczucia sprawstwa i świadomości osobistej
odpowiedzialności za swoje Ŝycie, co ujawni się w aktywnym dbaniu o siebie i swoją
przyszłość;
− grupa terapeutyczna dla młodych osób w wieku 18 – 23 lata z zaburzeniami
emocjonalnymi – zajęcia grupy terapeutycznej dla młodych osób, u których zaburzenia
emocjonalne manifestowały się głównie zaburzeniami odŜywiania, czyli bulimią,
anoreksją lub kompulsywnym objadaniem się Współistniały z nimi reakcje depresyjne,
nerwicowe, drastycznie obniŜona samoocena, zachowania autodestrukcyjne. PodłoŜem
społecznym tych zaburzeń były zwykle alkoholizm, przemoc, zaburzone relacje w
rodzinie, traumatyczne wydarzenia z przeszłości. Cykl pracy grupowej obejmował 16
trzygodzinnych spotkań prowadzonych przez 2 osoby: lekarza psychiatrę i terapeutę. W
spotkaniach grupy regularnie uczestniczyło 8 – 10 osób. Podstawę pracy terapeutycznej
stanowiło opracowywanie z terapeutą prowadzącym grupę trudnych często
traumatycznych doświadczeń kolejnych jej członków w odniesieniu do informacji
zwrotnych pozostałych członków grupy. Taki sposób pracy pozwala młodym ludziom
zobaczyć, Ŝe inni przeŜywają podobnie trudną dla nich sytuację, Ŝe mają podobne
doświadczenia, co zmniejsza poczucie bycia gorszym i izolacji. Wsparcie uzyskane od
rówieśników uczestniczących w grupie przyspiesza proces terapeutyczny, pozwala
przełamać wiele lęków związanych z poczuciem osamotnienia i alienacji w
doświadczanych sytuacjach i związanych z nimi emocjach. Otrzymywane informacje
zwrotne ułatwiają określenie siebie, zobaczenie mechanizmów obronnych, jakich uŜywają
młodzi ludzie, aby funkcjonować w domu, szkole, środowisku rówieśniczym. W trakcie
grupy zdobywają oni takŜe wiedzę na temat istoty problemów oraz jej konsekwencji dla
bliskich i siebie. Niezwykle istotną część pracy stanowi uczenie i wzmacnianie
konstruktywnych strategii radzenia sobie z trudnymi sytuacjami na poziomie
emocjonalnym i funkcjonalnym. Daje to podstawę do zmniejszenia napięć i lęków,
236
w 2005 roku
będących najczęstszą przyczyną sięgania przez młodych ludzi po alkohol i inne uŜywki,
problemów emocjonalnych i zaburzeń odŜywiania.
d. warsztaty
W ramach oferty programowej TPM młodzieŜ mogła wziąć udział w warsztatach. Łącznie
skorzystało z nich 68 osób.
Warsztaty stanowiące rozwinięcie oferty zajęć w klubie młodzieŜowym:
− Emocje. Ich waŜna rola w Ŝyciu, jak je okiełznać, wyraŜać, jak je wykorzystywać Ŝeby
lepiej Ŝyć
− Jak być sobą w kontakcie z innymi. Asertywność: co to jest?, jak być asertywnym, a nie
agresywnym czy uległym, wyraŜanie swoich poglądów w grupie, mówienie „nie” itp.
− Sztuka rozmowy. Komunikacja i konflikty, jak nawiązywać relacje, jak rozmawiać i
uwaŜnie słuchać, komunikacja werbalna i niewerbalna, rozwiązywanie konfliktów.
− Odkryj swój twórczy potencjał. Poznawanie siebie poprzez twórcze działanie.
− Profilaktyka uzaleŜnień – Co pociąga w narkotykach, alkoholu i Internecie? Dlaczego
uŜywki wydają się atrakcyjne?
− Czy wiem co to jest uzaleŜnienie? Czy kaŜdy moŜe się uzaleŜnić?
− Komunikacja i konflikty (jak nawiązywać relacje, jak rozmawiać i uwaŜnie słuchać,
komunikacja werbalna i niewerbalna, rozwiazywanie konfliktów – mediacje,
− Ja i moje mocne strony: wokół poczucia wartości, jak dbać o dwoje uczucia i potrze
planowanie dalszej współpracy z odbiorcami programu.
Warsztaty realizowane w ramach programu „JA NA RYNKU PRACY” – program na rzecz
przeciwdziałania bezrobociu młodzieŜy usamodzielniającej się i poszukującej pracy”:
− 3 cykle warsztatów „Ja na rynku pracy” prowadzone przez psychologów i doradcę
zawodowego skierowanych do młodzieŜy w wieku 20 – 25 lat aktualnie poszukujący
pracy i mającej trudności z jej znalezieniem, mające na celu zwiększenie szans młodych
ludzi na rynku pracy. Uczestnicy mieli moŜliwość dowiedzieć się, jak zwiększyć swoją
atrakcyjność na rynku pracy oraz zdobyć wiedzę i umiejętności niezbędne przy szukaniu
pracy.
Zakres tematyczny: określenie swoich mocnych stron jako przyszłego pracownika
oraz urealnienie swoich oczekiwań, określenie swojej osobistej motywacji do szukania
pracy i realizowania się w przyszłej pracy zawodowej, zdobycie wiedzy i umiejętności
niezbędnych przy szukaniu pracy (m.in. proces aplikacyjny, jak napisać dobre CV i list
motywacyjny, jak zaprezentować się na rozmowie kwalifikacyjnej, gdzie szukać pracy i
składać swoje oferty), szukanie pracy jako wyzwanie – radzenie sobie z niepowodzeniami
oraz stresem związanym z szukaniem pracy.
Dla większości odbiorców ubiegłorocznego programu, zwłaszcza form
grupowych, odkryciem było, Ŝe inni uczestnicy równieŜ mają problemy ze znalezieniem
pracy, mają podobną sytuację Ŝyciową (np muszą sami zarobić na studia i kursy
językowe), odczuwają stres i napięcie związane z szukaniem pracy i niepowodzeniami,
mają róŜne ograniczenia interpersonalne i emocjonalne. Uczestnicy wyzwolili się z
negatywnych przekonań na swój temat, Ŝe „to z nimi tylko jest coś nie tak”, „inni nie mają
takich problemów”, wzmocnili swoją samoocenę, spojrzeli realniej na własne moŜliwości
i energiczniej zaczęli poszukiwać pracy. W podsumowaniach warsztatów i zajęć z
doradcą zawodowym młodzi ludzie podkreślali, Ŝe warsztaty ich wzmocniły i wyzwoliły
energię do działania, Ŝe pozwoliły im ukierunkować i ukonkretnić myślenie o przyszłej
pracy, dały konkretne wskazówki jak szukać pracy. WaŜne teŜ się okazało, Ŝe uczestnicy
mogli spotkać ludzi w podobnym wieku i sytuacji oraz wymienić się z nimi swoimi
doświadczeniami oraz przekonać, Ŝe nie są sami i jedyni, którzy nie mogą znaleźć
satysfakcjonującej pracy
237
w 2005 roku
IV. OPIS DZIAŁAŃ REKLAMOWYCH DOTYCZĄCYCH OFERTY
PROGRAMOWEJ TPM
W 2004 roku promowano działalność TPM poprzez rozsyłanie ulotek reklamowych z
ofertą programową opisującą naszą działalność do szkół ponadpodstawowych, poradni,
ośrodków, organizacji w Warszawie. Ponadto informacje o działalności i źródłach jej
finansowania reklamowano na rozlicznych szkoleniach, konferencjach i spotkaniach, w
których brali udział przedstawiciele TPM, prośbach o dotacje do urzędów, samorządu,
fundacji, przedstawicieli biznesu i firm, informacji w gablocie reklamowej w TPM itp.
Kontynuowano równieŜ wcześniejsze działania reklamowe:
− numer telefonu TPM ukazuje się w Telegazecie;
− numer telefonu TPM ukazuje się w “Gazecie Wyborczej” – rubryka “Telefony Zaufania”;
− numer telefonu i informacja o TPM ukazuje się w kalendarium – OŚKA;
− informacja ukazuje się w KsiąŜkach Telefonicznych;
− utrzymuje się stały kontakt z psychologami i pedagogami szkolnymi;
− informacja w INTERNECIE: http://tpm.free.ngo.pl
− informacja o TPM znajduje się w Informatorze CIS o organizacjach pozarządowych i
instytucjach działających na polu pomocy społecznej z 2001 r.
− informacja o TPM znajduje się w Informatorze wydanym przez Urząd M. St. Warszawy w
2005 r.
− prowadzono akcje reklamowe niektórych działań w gazetach: „Gazeta Wyborcza”
„Metropol”, „Rzeczpospolita”
Ponadto pracownicy TPM brali udział w róŜnych spotkaniach i konferencjach.
V. SUPERWIZJE ZESPOŁU
Pracownicy uczestniczyli w superwizjach zespołu pracowników i wolontariuszy,
podczas których konsultowano działania zespołu i wolontariuszy w ramach projektów,
koordynowano działania róŜnych specjalistów pracujących w TPM, omawiano trudne sprawy
dotyczące pomocy młodym osobom i ich rodzinom.
Ponadto niektórzy z zespołu pracowników Towarzystwa Pomocy MłodzieŜy brali
udział w indywidualnych szkoleniach zawodowych.
VI. WSPÓŁPRACA Z INNYMI ORGANIZACJAMI I INSTYTUCJAMI
Towarzystwo Pomocy MłodzieŜy w roku 2005 współpracowało z następującymi
instytucjami, organizacjami i ośrodkami:
− pod względem finansowym i rzeczowym dotowali: Urząd m. st. Warszawy – Biuro
Polityki Społecznej, Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej, Mazowiecki Urząd
Wojewódzki, Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego, Ministerstwo Polityki
Społecznej, Urząd Dzielnicy Śródmieście, Fundacja Ośka, Fundacja Bank śywności SOS
(Ŝywność), Fundacja PoŜywienie Darem Serca (Ŝywność), ANTALIS – POLSKA
(materiały biurowe), Narodowy Bank Polski (sprzęt komputerowy)
− pod względem merytorycznym współpraca zaleŜy od rodzaju i form działalności tych
organizacji i najczęściej polega na reklamowaniu prowadzonych działań, wymianie oferty
programowej, pilotowaniu spraw klientów, wymianie róŜnych grup klientów w zaleŜności
od ich problemów, potrzeb, wieku itp. udziale w organizowanych spotkaniach i
konferencjach; w tym zakresie współpracowano z: Mazowieckim Kuratorium Oświaty,
Bankiem Informacji o Organizacjach Pozarządowych KLON/JAWOR, Biurem Obsługi
Ruchu Inicjatyw Samopomocowych BORIS, Biurem Porad Obywatelskich Centrum
Informacji Społecznej CIS, Wydziałem d/s Rodziny i Nieletnich Sądu NajwyŜszego;
Dzielnicowymi Ośrodkami Pomocy Społecznej, Stowarzyszeniem OD – DO, Fundacja
CEL, Komitetem Ochrony Praw Dziecka, OPTĄ, MOP – em i Fundacją Bene Vobis,
238
w 2005 roku
Stowarzyszeniem,, Otwarte Drzwi”, Fundacją „Dzieci Niczyje”, Stowarzyszeniem
ASLAN, Powiślańską Fundacją Rodzinną, Stowarzyszeniem Lambda W – wa Ośrodek
Rainbow, Powrotem z “U”, Monarem, Poradnią TOP, szkołami ponadpodstawowymi
pedagogami i psychologami szkolnymi, Poradniami psychologiczno – pedagogicznymi,
Centrum Praw Kobiet, Federacją na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, Ośrodkiem
Informacji Środowisk Kobiecych Ośka, Poradniami Odwykowymi, Poradniami
Rodzinnymi, i innymi.
− w ramach współpracy merytorycznej TPM otrzymuje bezpłatną prenumeratę
“Kalendarium Wydarzeń OŚKa” wydawanego przez Ośrodek Informacji Środowisk
Kobiecych “Ośka”.
VII. SPOSOBY DOKUMENTACJI REALIZOWANYCH PROGRAMÓW I DZIAŁAŃ
Działalność Towarzystwa Pomocy MłodzieŜy odbywa się zgodnie ze Statutem
Towarzystwa Pomocy MłodzieŜy, standardami Polskiego Towarzystwa Psychologicznego
oraz Kuratorium Oświaty dla niepublicznych poradni psychologiczno – pedagogicznych.
Programy są ponadto realizowane zgodnie ze standardami i wymaganiami określonymi w
umowach dotacyjnych.
Dokumentację realizowanego zadania stanowią na bieŜąco prowadzone do
wewnętrznego uŜytku TPM sprawozdania i opisy kaŜdej interwencji dokonywanej w TPM:
− kaŜdy telefon jest odnotowywany w karcie interwencji (kto dzwonił, w jakim wieku, z
jakim problemem, jaka pomoc została udzielona).
− kaŜda osoba ma prowadzoną tzw. kartę interwencji klienta, w której kaŜda konsultacja u
specjalisty, spotkanie u psychologa lub pedagoga jest opisywane – przebieg spotkania,
tematyka, podjęte działania, wnioski
− z kaŜdego spotkania grupowego robione jest sprawozdanie.
Ponadto:
− co jakiś czas (w zaleŜności od wymagań umowy o dotację) pisane są okresowe
sprawozdania z działalności TPM i poszczególnych programów;
− co roku sporządzane jest merytoryczne i finansowe sprawozdanie z działalności TPM i
realizacji poszczególnych programów.
VIII. WOLONTARIUSZE
W działalność stowarzyszenia włączonych jest około 10 wolontariuszy. Ich role zaleŜą
od moŜliwości i chęci tych osób. Działania merytoryczne podejmują w ramach praktyk i staŜy
ci wolontariusze, których kierunek studiów umoŜliwia tego typu społeczna pracę. TPM
umoŜliwia równieŜ odbywanie praktyk studenckich zainteresowanym osobom. Poza tym
wiele osób podejmuje róŜne działania organizacyjne: reklamowanie TPM, organizowanie
spotkań integracyjnych, drobne prace remontowe i porządkowe na rzecz stowarzyszenia.
Ponadto TPM umoŜliwia zainteresowanym studentom odbywanie praktyk studenckich
i zdobywanie praktycznych umiejętności pracy w zawodzie.
IX. OCENA EFEKTYWNOŚCI PROGRAMÓW REALIZOWANYCH PRZEZ TPM
Dla wielu młodych osób korzystających z róŜnorodnych działań w ramach oferty
naszych programów TPM był jedynym miejscem, gdzie mogli porozmawiać o swoich
problemach (spotkania indywidualne, telefon zaufania), w bezpiecznej i przyjaznej
atmosferze wśród rówieśników spędzić czas (klub socjoterapeutyczny), zobaczyć, Ŝe inni teŜ
mają problemy i Ŝe moŜna wspólnie je rozwiązywać (grupy socjoterapeutyczne, warsztaty).
Dzięki naszym działaniom zgłaszający się młodzi ludzie odzyskują wiarę w sens Ŝycia,
stawiają sobie nowe i konstruktywne cele, uczą się, jak radzić sobie z pojawiającymi się w ich
239
w 2005 roku
Ŝyciu problemami, poznają swoje prawa i uczą się ich bronić. Stwarza im to szansę na
„normalne”, szczęśliwe Ŝycie i znalezienie swojego miejsca w społeczeństwie.
W związku z tym efekty realizacji prowadzonych w TPM programów, a w ich ramach
działań profilaktyczno – terapeutycznych oceniamy jako zadowalające i pozytywne.
Uczestnicy: poprawili swój stan emocjonalny i psychiczny oraz funkcjonowanie społeczne,
zrezygnowali z korzystania z destrukcyjnych sposobów radzenia sobie z problemami (np.
alkohol, narkotyki, przemoc) na rzecz innych konstruktywnych, uczyli się asertywnego
dbania o siebie i swoje prawa, nabywali nowe, konstruktywne sposoby zachowań,
umiejętności podejmowania wspólnych decyzji, korzystali z potencjału grupy rówieśników w
rozwiązywaniu róŜnych trudności Ŝyciowych, udoskonalili umiejętności interpersonalne,
uczyli się przyjemnego i twórczego spędzania wolnego czasu bez uŜywek, uzyskali wiedzę
dotyczącą choroby alkoholowej i mechanizmów uzaleŜnień. Bezpośrednie zmiany wyraŜają
się m. in. kontynuowaniem przerwanej nauki, poprawą relacji w rodzinach, z nauczycielami,
nawiązywaniem trwałych i satysfakcjonujących relacji z rówieśnikami, chęcią działania,
poprawą stanu psychicznego i emocjonalnego, podwyŜszeniem samooceny, większą
samodzielnością. Część z tych osób w późniejszym swoim Ŝyciu staje się wolontariuszami w
róŜnych organizacjach pomocowych, studiuje kierunki społeczne, pracuje w zawodzie
„pomagacza”.
Dzięki naszym działaniom zyskują zarówno pojedyncze osoby (uczestnicy programu i
ich otoczenie) jak i w szerszym wymiarze społeczeństwo zyskując zadowolonych,
świadomych, tolerancyjnych dla inności obywateli gotowych działać na rzecz innych,
mogących tworzyć zdrowe rodziny i wychowywać zdrowe nowe pokolenia. Co więcej maleje
ryzyko, Ŝe osoby te w późniejszym Ŝyciu dołączą do grona ludzi dotkniętych rozmaitymi
patologiami: alkoholizmem, narkomanią, chronicznymi chorobami psychicznymi,
bezrobociem, bezdomnością i rozpowszechnianiem tych patologii w swoich przyszłych
rodzinach, a co za tym stoi, Ŝe m. in będą zdani na opiekę państwa.
Efekty te oceniono na podstawie rozmów z uczestnikami i ich rodzicami, obserwacji i
pracy specjalistów w zakresie zmian w osobach, którymi się zajmowali, przeprowadzonych
ankiet ewaluacyjnych po prowadzonych grupach i warsztatach, superwizji itp
2.14. Wielkopolskie Stowarzyszenie Kuratorów Sądowych
Wielkopolskie Stowarzyszenie Kuratorów Sądowych w roku 2005 (od 29 marca 2005 do 30
września 2005), realizowało zadanie pod nazwą „Doskonalenie metod pracy interwencyjno –
korekcyjnej ze sprawcami przemocy domowej”, określone w umowie nr, 502/05/D zawartej
z Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w dniu 29 marca 2005
roku.
Program Edukacyjno – Korekcyjny dla Sprawców Przemocy Domowej, którego celem
jest psychoedukacja w kierunku zmiany zachowań typu przemocowego na rzecz postawy
partnerstwa i poszanowania wobec domowników stanowi adaptację „Programu z Duluth”
realizowanego od połowy lat siedemdziesiątych w Chicago w USA, przez Polish American
Assocation. Inspiracją jego powstania było seminarium zorganizowane przez Fundację im. St.
Batorego oraz Stowarzyszenie Sedno w 2001 r. pod tytułem „Pomoc dla sprawców
przemocy” prowadzone przez Marka Prejznera.
Mając pełną świadomość złoŜoności przyczyn, które tkwią u źródeł przemocy
domowej, realizując Program koncentruje się na rozumieniu przemocy jako zjawiska
wyuczonego i kształtowanego społecznie oraz wzmacnianego kulturowo. Pozwala to na
przyjęcie załoŜenia, Ŝe poddając sprawcę odpowiednim oddziaływaniom moŜna niejako
„oduczyć” go przemocy. Naczelnym celem Programu jest redukcja zachowań agresywnych u
240
w 2005 roku
jego uczestników, kształtowanie postawy partnerstwa i szacunku wobec kobiet, oraz
odpowiedzialności za popełnione czyny przemocowe.
Program ma charakter psychoedukacyjny. W części edukacyjnej koncentruje się na
przekazaniu szeroko pojętej wiedzy na temat zjawiska przemocy, część korekcyjna
ukierunkowana jest na zdobycie umiejętności nie stosowania przemocy, trening umiejętności
społecznych i asertywności oraz naukę korzystania ze wsparcia społecznego. Warunkiem
przyjęcia do Programu jest przyznanie się uczestnika do stosowania przemocy wobec
partnerki. Podczas sesji indywidualnych uczestnik zostaje zapoznany z celami i przebiegiem
programu. Prowadzący natomiast zapoznaje się szczegółowo z sytuacją rodzinną i prawną
skazanego. Przyjęcie do programu jest potwierdzone zawarciem kontraktu na aktywny udział
w sesjach grupowych. Uczestnik wypełnia następnie czterdziestoczteropunktowy
„kwestionariusz historii przemocy”, którego celem jest dokonanie wstępnej diagnozy
problemu. Kwestionariusz słuŜy ponadto analizie i rozpoznaniu sygnałów czasowych,
sytuacyjnych i fizycznych, towarzyszących aktom przemocy. Stanowi wstęp do opracowania
indywidualnego „planu bezpieczeństwa” a w dalszej części Programu jest wykorzystywany
do analizy cykliczności przemocy i poznania dynamiki własnych zachowań przemocowych.
Istotnym etapem pracy jest ukazanie cykliczności przemocy, gdyŜ sprawca traktuje przemoc
jako odosobnione akty agresji, nie zauwaŜa ciągłości i zaleŜności pomiędzy nimi.
Zrozumienie tego mechanizmu pozwala na skuteczniejsze zapobieganie nawrotom ataków.
Realizując „Plan Bezpieczeństwa” zadaniem uczestników jest rozpoznanie, jakie sytuacje są
dla nich potencjalnymi wyzwalaczami agresji, które sygnały płynące z ciała informują o
nadchodzącym ataku i w oparciu o tę wiedzę stworzenie planu działania alternatywnego dla
zastosowania przemocy, rodzaju „instrukcji”: jak postępować, aby zminimalizować ryzyko
wystąpienia aktu agresji.
Jednym z elementów „Planu Bezpieczeństwa” jest nauka umiejętności stosowania tzw.
„przerwy na ochłonięcie”. Celem wzięcia przerwy jest rozładowanie napięcia, które gromadzi
się w czasie trwania konfliktu, tak Ŝeby moŜna było nadal prowadzić rozmowę w sposób nie
raniący (fizycznie i słownie) drugiej osoby zaangaŜowanej w konflikt. Nabycie umiejętności
stosowania przerwy ułatwia zapobieŜenie aktom przemocy, dlatego zalecane jest
wprowadzenie tego elementu w początkowym etapie Programu. „Plan Bezpieczeństwa”
podlega stałej ewaluacji a jego skuteczność poddawana jest ocenie w trakcie trwania
Programu.
Kolejnym elementem Programu jest przekazanie wiedzy na temat, czym jest przemoc,
jakie są jej rodzaje, formy i dynamika; grupa w toku swobodnej dyskusji tworzy definicję
przemocy do której odwoływać się będziemy w trakcie dalszej pracy. Przemoc rozumiemy
jako działanie intencjonalne a jej dokonanie jako akt świadomego wyboru.
Następnie koncentruje się na ujawnieniu negatywnych norm i wzorców kulturowych
wykorzystywanych do wspierania postaw dominacji, władzy i kontroli sprawcy nad ofiarą.
Analizie podlega takŜe rola stereotypów na temat toŜsamości męŜczyzny, ról „męskich” i
„kobiecych”. Przyswajanie wiedzy odbywa się w sposób aktywizujący uczestników (m.in.
poprzez prowadzenie otwartej dyskusji oraz odwoływanie się do indywidualnych
doświadczeń).
Przyjmuje się załoŜenie, iŜ sprawca jest odpowiedzialny za czyny, których dokonuje i
musi tę odpowiedzialność zaakceptować, nie jest jednak odpowiedzialny za normy, które
zostały mu wpojone. Związki oparte na wyŜszości męŜczyzny nad kobietą są często
akceptowane społecznie a postawa dominacji wspierana kulturowo. W tym kontekście
kluczowy element w procesie zmiany, stanowi zrozumienie, iŜ celem stosowania przemocy,
jest uzyskanie przez sprawcę władzy i kontroli nad ofiarą.
W dalszej części Programu szczegółowej analizie podlegają następujące zagadnienia:
• przemoc fizyczna – zaprzestanie jej stosowania
241
w 2005 roku
•
•
•
•
•
•
•
zastraszanie – zachowania nie zastraszające
poniŜanie – zachowania nacechowane szacunkiem
izolowanie – wsparcie i zaufanie
minimalizowanie, zaprzeczanie, obwinianie jako taktyka kontroli – szczerość i
odpowiedzialność
przemoc seksualna – poszanowanie seksualności
wykorzystywanie męskich przywilejów, przemoc ekonomiczna – partnerstwo w związku
groźby i wymuszenia – negocjowanie i sprawiedliwość
Podstawowe narzędzie na tym etapie pracy stanowi „Kwestionariusz kontrolowania”
zawierający następujące punkty:
• Działanie (opis sytuacji i działania, w których sprawca uŜył przemocy w celu
kontrolowania swojej partnerki; wypowiedzi, gesty, ton głosu, kontakt fizyczny, wyraz
twarzy)
• Intencje (co chciał sprawca, aby wydarzyło się w danej sytuacji ?)
• Przekonania (jakie przekonania stoją za czynami i intencjami sprawcy?)
• Uczucia (jakie uczucia towarzyszyły sprawcy?)
• Umniejszanie znaczenia, zaprzeczanie i obwinianie (w jaki sposób sprawca umniejszał
znaczenie lub zaprzeczał swoim czynom lub obwiniał partnerkę?)
• Skutki (jaki był wpływ czynów sprawcy na niego samego, na partnerkę, na innych?)
• UŜywanie przemocy w przeszłości (jaki wpływ na obecną sytuacje miało wcześniejsze
uŜywanie przez sprawcę przemocy?)
• Zachowanie nie kontrolujące (co sprawca mógłby zrobić inaczej?)
Posługiwanie się kwestionariuszem słuŜy analizie własnych zachowań przemocowych,
stanowiąc zasadniczą część pracy psychoedukacyjnej. W celu nabycia umiejętności
konstruktywnego rozwiązywania sytuacji konfliktowych realizuje się ćwiczenia w parach
oraz odgrywanie ról.
Kolejnym etapem pracy jest nauka rozpoznawania i nazywania uczuć oraz stanów
emocjonalnych, oddzielenie złości jako naturalnej emocji od jej form zniekształconych typu
sarkazm, mściwość, karanie.
Sesje końcowe poświęcone zostały nauce nowych konstruktywnych zachowań
będących alternatywą dla zachowań przemocowych. SłuŜyły temu wykłady oraz ćwiczenia
poświęcenie między innymi zachowaniom asertywnym, nowym sposobom rozwiązywania
problemów, zasadom sprawiedliwej kłótni oraz nauce umiejętności prawidłowej komunikacji.
Uczestnicy przechodzą trening umiejętności aktywnego słuchania, poznają podstawowe
zasady negocjacji i zasady właściwego rozwiązywania sporów.
WaŜnym elementem na tym etapie pracy jest wskazanie klientom moŜliwości
korzystania ze wsparcia społecznego w celu zapobieŜenia ich izolacji i wykluczenia.
Podsumowującym tematem zajęć jest przyjęcie przez sprawców pełnej
odpowiedzialności za popełnione czyny. To etap pracy, w którym uczestnik winien przyjąć
odpowiedzialność za popełnione przez siebie akty przemocy i być gotowym do poniesienia
konsekwencji swych czynów oraz zadośćuczynienia ofiarom. Odejść od zaprzeczania aktom
przemocy i minimalizowania ich, obwiniania partnerki oraz stosowania innych mechanizmów
obronnych. Jest to czas kiedy klient uzyskuje kontakt z uczuciem winy, wstydu i Ŝalu, jest
empatyczny wobec ofiar.
Po ukończeniu Programu następuje ocena postępów uczestników, zawiera ona
następujące elementy: obecność, nie stosowanie przemocy, trzeźwość, zaakceptowanie (nie
umniejsza i nie usprawiedliwia, nie obwinia innych osób, bierze na siebie odpowiedzialność
242
w 2005 roku
za przemoc, rozpoznaje w jaki sposób przyczynia się do powstania problemów), zastosowanie
poznanych technik (podejmuje świadome kroki aby uniknąć przemocy, stosuje „przerwy”, „
rozmowy z samym sobą”, umiejętności rozwiązywania problemów, itp., wykonuje „ prace
domowe” i zalecenia), zwracanie się o pomoc (szuka informacji o moŜliwościach, rozmawia
o tym z członkami grupy, zawraca się do nich o pomoc, jest otwarty na korzystanie ze
wsparcia w przyszłości), świadomość procesu (pozwala innym mówić, zauwaŜa wkład innych
osób w grupie, zadaje jasne, proste pytania, przyjmuje uwagi prowadzących grupę), aktywne
zaangaŜowanie (język ciała i reakcje niewerbalne wskazujące na uwagę i zainteresowanie,
utrzymuje kontakt wzrokowy, mówi z uczuciem, w komentarzach odnosi się do tematu
dyskusji), otwarcie się (ujawnia wewnętrzną walkę, uczucia, lęki i zwątpienie w samego
siebie, nie ukrywa i nie unika pewnych kwestii, nie jest sarkastyczny i nie przyjmuje postawy
obronnej), delikatny sposób wyraŜania się szacunek dla partnera i kobiet w ogólności (nie
uŜywa „seksistowskiego” i obraźliwego języka, pilnuje, aby inni nie wyraŜali się w taki
sposób). Oceny końcowej dokonują osoby prowadzące lub członkowie grupy.
W związku z realizacją w/w zadania w roku 2005 Program Edukacyjno – Korekcyjny
dla Sprawców Przemocy Domowej przeprowadzony został w jednej edycji. Sesje
indywidualne przeprowadzono w siedzibie Domu Pomocy Społecznej w Poznaniu przy ul.
Konarskiego 11/13. Sesje grupowe odbywały się w siedzibie Fundacji Pomocy Wzajemnej
Barka w Poznaniu, ul. Św.Wincentego 6/9.
Do udziału w Programie zakwalifikowano 11 osób, do Programu przystąpiło 8
uczestników, a Program ukończyły 3 osoby. Grupa składała się z pełnoletnich męŜczyzn, u
których występuje problem alkoholowy, skazanych na karę pozbawienia wolności z
warunkowym zawieszeniem jej wykonania, za czyn z art. 207 par. 1 kk lub inne przestępstwo
przeciwko rodzinie i opiece z rozpoznaniem stosowania przemocy wobec najbliŜszych.
Uczestnicy Programu zdobyli szeroką wiedzę na temat zjawiska przemocy domowej,
jej rodzajów (przemoc fizyczna, ekonomiczna, emocjonalna, seksualna). Uświadomili sobie
własne zachowania typu przemocowego, których wcześniej nie identyfikowali. Ujawnione i
zanalizowane zostały negatywne wzorce kulturowe wykorzystywane do wspierania męskiej
dominacji, władzy i kontroli sprawcy nad ofiarą.
Uczestnicy nabyli umiejętności, których wykorzystanie pozwoli im na uniknięcie
stosowania przemocy, przyjęli odpowiedzialność za popełnione czyny przemocowe. KaŜdy z
uczestników nauczył się rozpoznawać sygnały ostrzegawcze zapowiadające zastosowanie
przemocy (sygnały sytuacyjne, sygnały czasowe, sygnały płynące
z ciała) opracował indywidualny „plan bezpieczeństwa” zapobiegający uŜyciu siły i przemocy
w przyszłości. Uczestnicy poznali alternatywne dla przemocy sposoby rozwiązywania sporów
(negocjacja, sprawiedliwa kłótnia). Nauczyli się jak moŜna korzystać ze wsparcia
społecznego; jak moŜna konstruktywnie i w sposób nieraniący innych wyraŜać swoje uczucia
(praca nad złością).
W ocenie osób prowadzących zajęcia uczestnicy, którzy ukończyli Program pracowali
z zaangaŜowaniem. Zaobserwowano następujące zmiany w postawach i zachowaniach
uczestników: wzrost krytycyzmu wobec zachowań przemocowych, osłabienie mechanizmów
obronnych, zwiększenie szacunku i empatii wobec kobiet. Spośród uczestników, którzy
ukończyli Program większość uznała, iŜ odnieśli korzyści z uczestnictwa w nim. Uczestnicy
jako korzyści dostrzegane przez siebie wymieniali przede wszystkim: poprawę relacji z
partnerkami, nabycie wiedzy na temat przemocy i sposobów jej przeciwdziałania, moŜliwość
analizy własnych zachowań i ich kontrolowania
Obszarami wymagającymi szczególnej uwagi były: odpowiedzialność za dokonane
czyny, minimalizowanie aktów przemocy, obwinianie ofiary.
243
w 2005 roku
244
w 2005 roku
Tabele
245
w 2005 roku
Tabela – Uchwały organów gminy dotyczące profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych przyjęte w Polsce w 2005 roku.
Legenda
A. Liczba gmin w województwie.
B. Liczba gmin, które nadesłały ankiety.
1. Liczba uchwał przyjętych w roku sprawozdawczym, dotyczących gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
1.1. Liczba przyjętych wcześniej uchwał, obowiązujących w roku sprawozdawczym, dotyczących gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, .
2. Liczba uchwał przyjętych w roku sprawozdawczym, dotyczących zasad usytuowania punktów sprzedaŜy oraz zasad sprzedaŜy napojów.
2.1. Liczba przyjętych wcześniej uchwał, obowiązujących w roku sprawozdawczym, dotyczących zasad usytuowania punktów sprzedaŜy oraz zasad sprzedaŜy napojów alkoholowych.
3. Liczba uchwał przyjętych w roku sprawozdawczym, dotyczących limitu punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych.
3.1. Liczba przyjętych wcześniej uchwał, obowiązujących w roku sprawozdawczym, dotyczących limitu punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych.
4. Liczba uchwał przyjętych w roku sprawozdawczym, dotyczących powołania Gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.
4.1. Liczba przyjętych wcześniej uchwał, obowiązujących w roku sprawozdawczym, dotyczących powołania Gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.
5. Liczba uchwał przyjętych w roku sprawozdawczym, dotyczących czasowego zakazu sprzedaŜy, podawania, wnoszenia oraz spoŜywania napojów alkoholowych na określonym
obszarze gminy.
5.1. Liczba przyjętych wcześniej uchwał, obowiązujących w roku sprawozdawczym, dotyczących czasowego zakazu sprzedaŜy, podawania, wnoszenia oraz spoŜywania napojów
alkoholowych na określonym obszarze gminy.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
1.1.
2.
2.1.
3.
3.1.
4.
4.1.
5.
5.1.
Dolnośląskie
169
155
152
3
15
135
30
120
35
117
7
66
Kujawsko – Pomorskie
144
142
137
5
22
116
34
106
30
104
13
40
Lubelskie
213
188
177
9
26
156
49
133
49
134
19
61
Lubuskie
83
81
76
3
12
68
23
55
25
52
4
31
Łódzkie
177
162
158
1
20
138
29
132
35
120
6
48
Małopolskie
182
179
173
4
21
150
51
125
46
131
16
62
Mazowieckie
314
249
244
4
35
203
68
177
60
182
16
95
Opolskie
71
71
69
1
7
61
14
56
14
56
3
24
Podkarpackie
159
159
154
4
15
138
53
104
36
119
14
59
Podlaskie
118
115
111
1
15
95
23
88
23
88
5
46
Pomorskie
123
111
107
2
19
88
27
82
35
75
16
42
Śląskie
167
155
153
1
15
132
37
114
37
112
14
54
Świętokrzyskie
102
99
96
2
16
79
24
73
29
67
5
34
Warmińsko – Mazurskie
116
110
106
3
7
96
17
89
21
84
5
36
Wielkopolskie
226
215
212
2
30
176
48
156
49
154
12
62
Zachodniopomorskie
114
114
110
4
17
92
22
90
27
84
5
26
Razem: 2 478
2 305
2235
49
292
1923
549
1700
551
1679
160
786
Źródło: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (dane zebrane z województw i gmin za pośrednictwem pełnomocników zarządów województw
ds. rozwiązywania problemów alkoholowych).
246
w 2005 roku
Tabela – Lokalne ograniczenia i zakazy w zakresie sprzedaŜy napojów alkoholowych w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba gmin w województwie, w których w roku sprawozdawczym obowiązywał roku uchwalony przez radę gminy zakaz sprzedaŜy, podawania, wnoszenia oraz spoŜywania
napojów alkoholowych na stacjach benzynowych.
2. Liczba gmin w województwie, w których w roku sprawozdawczym roku uchwalony przez radę gminy zakaz sprzedaŜy, podawania, wnoszenia oraz spoŜywania napojów
alkoholowych na basenach i kąpieliskach.
3. Liczba gmin w województwie, w których w roku sprawozdawczym obowiązywał roku uchwalony przez radę gminy zakaz sprzedaŜy, podawania, wnoszenia oraz spoŜywania
napojów alkoholowych w innych miejscach.
4. Łączna liczba gmin, w których w roku sprawozdawczym roku obowiązywały wymienione w kolumnach 1., 2., 3., zakazy.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1.
2.
3.
4.
Dolnośląskie
169
155
5
31
44
80
144
142
8
19
30
57
Lubelskie
213
188
5
17
27
49
Lubuskie
83
81
6
14
19
39
Łódzkie
177
162
5
21
38
64
Małopolskie
182
179
5
18
41
64
Mazowieckie
314
249
9
24
39
72
Opolskie
71
71
4
14
20
38
Podkarpackie
159
159
6
20
32
58
Podlaskie
118
115
7
20
22
49
Pomorskie
123
111
7
21
48
76
Śląskie
167
155
7
21
47
75
Świętokrzyskie
102
99
0
6
19
25
116
110
4
30
29
63
Wielkopolskie
226
215
7
28
38
73
Zachodniopomorskie
114
114
2
13
25
40
Razem: 2 478
2 305
87
317
518
922
247
w 2005 roku
Tabela – Limit punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych uchwalony przez gminy na terenie województwa w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Limit punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych uchwalony przez rady gmin na terenie województwa ogółem*.
2. Limit punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych przeznaczonych do spoŜycia poza miejscem sprzedaŜy uchwalony przez rady gmin na terenie województwa.
3. Limit punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych przeznaczonych do spoŜycia w miejscu sprzedaŜy uchwalony przez rady gmin na terenie województwa.
* W niektórych przypadkach łączny limit punktów sprzedaŜy nie jest sumą kolumn 2. i 3. Jest to spowodowane brakiem danych.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1.
2.
3.
Dolnośląskie
169
155
13 220
8 408
4 687
144
142
9 626
5 642
3 074
Lubelskie
213
188
9 502
6 334
2 664
Lubuskie
83
81
6 138
4 033
2 105
Łódzkie
177
162
11 168
6 509
2 748
Małopolskie
182
179
12 781
6 984
5 797
Mazowieckie
314
249
15 276
10 067
5 209
Opolskie
71
71
4 770
2 964
1 716
Podkarpackie
159
159
6 681
3 817
2 662
Podlaskie
118
115
3 827
2 338
1 425
Pomorskie
123
111
9 572
5 590
3 242
Śląskie
167
155
20 253
10 498
9 505
Świętokrzyskie
102
99
7 045
5 163
1 632
116
110
7 311
4 783
2 321
Wielkopolskie
226
215
16 575
10 516
4 756
Zachodniopomorskie
114
114
9 802
6 593
3 209
Razem: 2 478
2 305
163 547
100 239
56 752
248
w 2005 roku
Tabela – Liczba punktów sprzedaŜy napojów alkoholowych w Polsce w 2005 roku
2005 r.
Liczba punktów z napojami alkoholowymi przeznaczonymi do spoŜycia
Lp.
Województwa
A.
B.
poza miejscem sprzedaŜy
w miejscu sprzedaŜy
ogółem
wg zawartości alkoholu
razem
do 4, 5%
do 18%
pow. 18%
razem
do 4, 5%
do 18%
pow. 18%
1.
Dolnośląskie
169
155
13 287
9 114
7 513
6 022
4 602
4 173
3 604
2 098
2 069
2.
144
142
10 707
7 628
5 073
3 884
3 171
3 079
2 311
1 033
1 216
3.
Lubelskie
213
188
9 581
7 357
5 848
4 781
2 856
2 224
1 925
1 082
942
4.
Lubuskie
83
81
6 154
4 234
3 125
2 704
1 915
1 920
1 487
831
829
5.
Łódzkie
177
162
10 753
7 930
6 417
5 675
3 949
2 823
2 393
1 173
1 275
6.
Małopolskie
182
179
15 525
10 541
8 619
5 433
5 114
4 984
4 338
2 715
2 775
7.
Mazowieckie
314
249
17 543
12 908
10 576
8 097
6 459
4 635
4 209
2 460
2 236
8.
Opolskie
71
71
4 748
3 145
2 289
1 799
1 480
1 603
1 178
610
893
9.
Podkarpackie
159
159
10 750
7 843
5 518
2 957
2 308
2 907
2 041
1 137
1 039
10. Podlaskie
118
115
4 293
3 222
2 888
1 795
1 432
1 071
973
495
576
11. Pomorskie
123
111
12 401
8 423
5 637
4 710
3 493
3 978
2 911
1 669
1 344
12. Śląskie
167
155
20 255
12 288
10 994
8 045
7 367
7 967
7 279
4 037
4 780
13. Świętokrzyskie
102
99
6 557
5 365
4 309
3 775
2 477
1 192
1 083
554
512
14. Warmińsko – Mazurskie
116
110
7 285
5 234
4 195
3 464
1 994
2 051
1 739
930
806
15. Wielkopolskie
226
215
17 192
12 508
8 661
7 494
5 234
4 684
3 076
1 645
1 763
16. Zachodniopomorskie
114
114
10 914
7 241
5 002
4 213
2 778
3 673
2 719
1 454
1 333
Razem: 2 478
2 305 177 945
124 981
96 664
74 848
56 629
52 964
43 266
23 923
24 388
249
w 2005 roku
Tabela – Liczba jednorazowych zezwoleń oraz zezwoleń wydanych przedsiębiorcom i jednostkom Ochotniczej StraŜy PoŜarnej w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba wydanych jednorazowych zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych ogółem.
2. Liczba wydanych jednorazowych zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych przedsiębiorcom posiadającym zezwolenie na sprzedaŜ napojów alkoholowych.
3. Liczba wydanych jednorazowych zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych jednostkom Ochotniczej StraŜy PoŜarnej.
4. Środki finansowe uzyskane przez gminy z tytułu opłat za korzystanie z jednorazowych zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych.
5. Liczba zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych wydanych przedsiębiorcom, których działalność polegała na organizowaniu przyjęć.
6. Liczba przedsiębiorców, których działalność polegała na organizowaniu przyjęć, posiadających waŜne zezwolenie na sprzedaŜ napojów alkoholowych.
7. Środki finansowe uzyskane przez gminy z tytułu opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych wydanych przedsiębiorcom, których działalność polegała
na organizowaniu przyjęć.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
Dolnośląskie
169
155
1 818
144
142
1 794
Lubelskie
213
188
2 565
Lubuskie
83
81
1 851
Łódzkie
177
162
1 863
Małopolskie
182
179
2 264
Mazowieckie
314
249
2 100
Opolskie
71
71
931
Podkarpackie
159
159
3 187
Podlaskie
118
115
397
Pomorskie
123
111
1 821
Śląskie
167
155
2 911
Świętokrzyskie
102
99
921
116
110
1 046
Wielkopolskie
226
215
2 816
Zachodniopomorskie
114
114
1 350
Razem:
2 478
2 305
29 635
Źródło: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (dane
250
2.
3.
4.
5.
6.
7.
1 590
207
83 450, 52
44
49
51 222, 11
1 212
439
84 748, 57
30
55
45 889, 77
1 303
1 262
108 906, 60
9
17
48 386, 58
1 711
140
136 485, 00
23
14
15 025, 54
738
1 124
91 965, 14
34
38
54 932, 63
1 572
692
139 021, 57
86
52
56 398, 26
1 075
1 025
87 424, 65
161
136
238 285, 89
635
296
55 633, 96
16
16
52 107, 27
2 242
945
376 073, 07
14
14
5 015, 52
330
67
16 114, 20
35
15
19 892, 18
1 623
198
60 600, 05
7
6
4 928, 60
2 122
503
145 431, 92
145
157
103 166, 33
429
492
42 555, 58
4
14
19 544, 06
751
275
144 906, 24
22
15
91 642, 74
2 015
790
120 339, 65
119
164
206 578, 68
1 221
129
83 657, 86
20
21
45 400, 17
20 569
8 584
1 777 314, 58
769
783
1 058 416, 33
zebrane z województw i gmin za pośrednictwem pełnomocników zarządów województw
w 2005 roku
Tabela – Liczba wydanych zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych w Polsce w 2005 roku
Zezwolenia wydane w 2004 roku
na sprzedaŜ napojów przeznaczonych do spoŜycia
Lp.
Województwa
A.
B.
poza miejscem sprzedaŜy
w miejscu sprzedaŜy
ogółem
razem
do 4,
do 18% pow. 18% razem
do 4, 5% do 18%
pow. 18%
5%
1.
169
155
12 154
8 783
3 727
3 135
2 348
3 371
1 711
1 270
922
Dolnośląskie
2.
144
142
10 129
7 478
3 327
2 587
1 830
2 651
1 418
675
589
3.
213
188
8 246
6 507
3 157
2 364
1 302
1 739
913
480
403
Lubelskie
4.
83
81
5 827
4 226
1 820
1 559
1 111
1 601
813
449
397
Lubuskie
5.
177
162
9 251
7 110
2 935
2 640
1 672
2 141
1 121
510
547
Łódzkie
6.
182
179
13 115
9 416
4 313
2 811
2 545
3 699
1 728
1 048
959
Małopolskie
7.
314
249
13 302
9 781
4 444
3 246
2 546
3 521
1 724
973
914
Mazowieckie
8.
71
71
4 257
3 092
1 307
1 037
854
1 165
574
284
372
Opolskie
9.
159
159
7 603
5 733
3 035
1 597
1 172
1 870
972
483
460
Podkarpackie
10.
118
115
3 427
2 633
1 294
830
660
794
410
196
209
Podlaskie
11.
123
111
9 098
6 368
2 752
2 095
1 687
2 730
1 483
1 185
590
Pomorskie
12.
167
155
19 625
13 181
5 691
4 245
3 799
6 444
3 035
1 723
1 897
Śląskie
13.
102
99
5 327
4 391
1 850
1 595
1 034
936
504
261
197
Świętokrzyskie
14.
116
110
5 904
4 410
2 014
1 572
921
1 494
812
404
347
15.
226
215
14 842
10 984
4 911
3 922
2 893
3 858
1 987
1 004
987
Wielkopolskie
16.
114
114
9 054
5 864
2 650
2 079
1 325
3 190
1 661
849
687
Zachodniopomorskie
Razem: 2 478
2 305 151 161 109 957 49 227
37 314
27 699
41 204
20 866
11 794
10 477
Źródło: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (dane zebrane za pośrednictwem pełnomocników zarządów województw
251
w 2005 roku
Tabela – Interwencje podjęte przez gminy, w związku z naruszeniem przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba interwencji podjętych przez gminy w roku sprawozdawczym w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 131 i 15 ww. ustawy.
2. Liczba wniosków skierowanych przez gminy do sądu w roku sprawozdawczym w związku z naruszeniem przepisów określonych w ustawie dotyczących sprzedaŜy alkoholu
osobom nieletnim (art. 15 ww. ustawy).
3. Liczba wniosków skierowanych przez gminy do sądu w roku sprawozdawczym w związku z naruszeniem przepisów określonych w ustawie dotyczących reklamy napojów
alkoholowych (art. 131 ww. ustawy).
4. Liczba orzeczonych w roku sprawozdawczym wyroków sądowych – w sprawach z powództwa gminy – skazujących osoby fizyczne lub prawne w związku z naruszeniem
przepisów określonych w art. 131 i 15 ww. ustawy (reklama alkoholu oraz sprzedaŜ alkoholu nieletnim i nietrzeźwym).
5. Liczba cofniętych zezwoleń ogółem:
5.1. w tym za sprzedaŜ alkoholu nieletnim,
5.2. w tym za sprzedaŜ alkoholu nietrzeźwym,
5.3. w tym za zakłócanie porządku publicznego,
5.4. w tym za wprowadzenie do sprzedaŜy alkoholu z nielegalnych źródeł,
5.5. w tym za nieprzestrzeganie warunków określonych w zezwoleniu,
5.6. w tym za przedstawienie fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaŜy napojów alkoholowych,
5.7. w tym inne powody cofnięcia.
Lp. Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
5.1.
5.2.
5.3.
5.4.
5.5.
5.6.
5.7.
1.
Dolnośląskie
169
155
58
11
0
1
210
6
0
11
0
87
0
106
2.
144
142
20
3
0
1
79
0
0
2
1
22
0
54
3.
Lubelskie
213
188
356
9
0
3
100
7
0
0
0
16
0
77
4.
Lubuskie
83
81
86
6
3
4
29
6
3
3
0
11
0
6
5.
Łódzkie
177
162
24
3
0
11
55
3
0
0
0
16
0
36
6.
Małopolskie
182
179
347
30
0
26
61
4
1
0
1
4
1
50
7.
Mazowieckie
314
249
223
5
0
0
266
105
92
14
0
21
0
34
8.
Opolskie
71
71
14
1
0
1
21
0
0
1
0
2
0
18
9.
Podkarpackie
159
159
97
1
0
0
91
10
1
3
0
0
0
77
10. Podlaskie
118
115
31
1
0
0
10
0
1
0
0
5
0
4
11. Pomorskie
123
111
530
12
3
9
76
12
0
11
0
22
0
31
12. Śląskie
167
155
1276
17
0
2
180
16
1
8
9
23
0
123
102
99
53
1
0
1
326
14
0
7
0
3
0
302
116
110
24
21
0
3
53
15
0
0
0
1
0
37
15. Wielkopolskie
226
215
100
9
1
4
105
25
2
7
0
18
5
48
114
114
73
2
0
0
41
6
2
2
0
19
1
11
Razem: 2 478 2 305
3312
132
7
66
1703
229
103
69
11
270
7
1014
252
w 2005 roku
Tabela – Programy z zakresu przestrzegania przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
dla sprzedawców napojów alkoholowych w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba gmin, które zorganizowały ww. programy.
2. Liczba uczestniczących w ww. programach sprzedawców napojów alkoholowych.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
Dolnośląskie
169
155
32
1 042
144
142
29
668
Lubelskie
213
188
30
556
Lubuskie
83
81
11
291
Łódzkie
177
162
24
770
Małopolskie
182
179
41
1 060
Mazowieckie
314
249
46
1 236
Opolskie
71
71
6
150
Podkarpackie
159
159
26
666
Podlaskie
118
115
11
184
Pomorskie
123
111
22
729
Śląskie
167
155
22
563
Świętokrzyskie
102
99
18
412
116
110
12
184
Wielkopolskie
226
215
44
923
Zachodniopomorskie
114
114
14
237
Razem: 2 478
2 305
388
9 671
Źródło: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (dane zebrane z województw i gmin za pośrednictwem pełnomocników zarządów województw ds.
rozwiązywania problemów alkoholowych).
253
w 2005 roku
Tabela – Wykaz gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych w Polsce w Polsce w 2005 roku
Liczba członków w gminnych
komisjach
1.
Dolnośląskie
169
155
155
953
2.
144
142
142
940
3.
Lubelskie
213
188
188
1 333
4.
Lubuskie
83
81
81
480
5.
Łódzkie
177
162
162
1 113
6.
Małopolskie
182
179
179
1 306
7.
Mazowieckie
314
249
240
1 631
8.
Opolskie
71
71
71
459
9.
Podkarpackie
159
159
159
1 075
10. Podlaskie
118
115
115
835
11. Pomorskie
123
111
111
763
12. Śląskie
167
155
155
1 147
102
99
99
737
116
110
109
737
15. Wielkopolskie
226
215
215
1 400
114
114
114
788
Razem: 2 478
2 305
2 295
15 697
Lp.
254
Województwo
A.
B.
Liczba gminnych komisji
w 2005 roku
Tabela – Osoba odpowiedzialna za koordynację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba gmin, w których była wyznaczona osoba bezpośrednio odpowiedzialna za koordynację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
2. Liczba gmin, w których odpowiedzialność za koordynację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych ponosił pełnomocnik zarządu gminy
ds. rozwiązywania problemów alkoholowych.
3. Liczba gmin, w których odpowiedzialność za koordynację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych ponosił pełnomocnik
wójta/burmistrza/prezydenta miasta ds. rozwiązywania problemów alkoholowych.
4. Liczba gmin, w których odpowiedzialność za koordynację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych ponosił koordynator gminnego programu
5. Liczba gmin, w których odpowiedzialność za koordynację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych ponosiły inne osoby.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
Województwo
Dolnośląskie
169
155
147
1
59
33
54
144
142
128
3
46
32
47
Lubelskie
213
188
173
9
45
45
74
Lubuskie
83
81
77
5
36
7
29
Łódzkie
177
162
139
6
49
15
69
Małopolskie
182
179
178
12
85
37
44
Mazowieckie
314
249
199
8
60
50
81
Opolskie
71
71
68
6
42
3
17
Podkarpackie
159
159
139
6
29
31
73
Podlaskie
118
115
105
2
35
21
47
Pomorskie
123
111
101
2
57
12
30
Śląskie
167
155
146
3
66
15
62
Świętokrzyskie
102
99
90
2
24
15
49
116
110
108
2
43
24
39
Wielkopolskie
226
215
195
3
74
29
89
Zachodniopomorskie
114
114
106
3
42
17
44
Razem:
2 478
2 305
2 099
73
792
386
848
255
w 2005 roku
Tabela – Zawód i forma zatrudnienia osoby odpowiedzialnej za koordynację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
w Polsce w 2005 roku
Legenda
A. Liczba gmin w województwie
B. Liczba gmin, które nadesłały ankiety
10. Inny
7. Lekarz
4. Psycholog
1. Nauczyciel
11. Etat lub część etatu
8. Pielęgniarka
5. Prawnik
2. Pedagog Szkolny
12. Inna forma zatrudnenia
9. Terapeuta UzaleŜnień
6. Urzędnik
3. Pracownik Socjalny
Lp.
Województwo
A.
B.
Zawód osoby odpowiedzialnej za koordynację gminnego programu
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
Dolnośląskie
169
155
1
1
11
4
0
106
0
1
2
19
144
142
9
2
22
1
0
76
0
0
5
13
Lubelskie
213
188
2
2
20
2
0
117
0
2
5
20
Lubuskie
83
81
5
7
6
1
1
42
0
2
2
10
Łódzkie
177
162
2
0
20
1
0
93
0
2
2
19
Małopolskie
182
179
11
5
16
4
0
117
0
2
1
22
Mazowieckie
314
249
6
4
34
5
1
118
1
3
4
22
Opolskie
71
71
2
0
4
1
0
52
1
0
0
8
Podkarpackie
159
159
2
1
8
0
2
107
0
4
0
11
Podlaskie
118
115
6
0
31
0
2
51
0
0
0
12
Pomorskie
123
111
3
6
12
4
1
51
0
0
2
21
Śląskie
167
155
7
2
11
5
1
91
0
2
3
23
Świętokrzyskie
102
99
1
1
15
0
3
58
1
0
1
9
116
110
1
4
19
2
0
67
0
2
2
9
Wielkopolskie
226
215
9
6
30
6
2
92
1
3
3
41
Zachodniopomorskie
114
114
5
5
9
1
1
65
0
1
3
15
Razem: 2478
72
46
268
37
14
1303
4
24
35
274
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
256
Forma
zatrudnienia
11.
12.
79
64
70
58
64
102
38
37
64
68
85
89
84
113
38
27
77
57
38
52
46
52
84
59
48
38
48
45
63
118
47
57
973
1036
w 2005 roku
Tabela – Rodzaje zespołów działających w ramach gminnych komisji w województwach w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba zespołów prowadzących rozmowy interwencyjno – motywacyjne z osobami uzaleŜnionymi od alkoholu i współuzaleŜnionymi.
2. Liczba zespołów ds. kontroli rynku alkoholowego.
3. Liczba zespołów ds. przeciwdziałania przemocy.
4. Liczba zespołów ds. profilaktyki szkolnej i rodzinnej.
5. Liczba zespołów ds. pomocy dzieciom z rodzin z problemem alkoholowym.
6. Liczba innych zespołów.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
Dolnośląskie
169
155
72
54
14
20
22
11
144
142
67
60
12
22
30
4
Lubelskie
213
188
88
72
8
18
38
8
Lubuskie
83
81
33
23
9
7
15
1
Łódzkie
177
162
53
41
8
20
23
8
Małopolskie
182
179
95
88
14
32
37
5
Mazowieckie
314
249
75
66
18
22
38
5
Opolskie
71
71
32
28
11
10
19
2
Podkarpackie
159
159
53
50
5
10
15
2
Podlaskie
118
115
22
20
5
7
9
2
Pomorskie
123
111
66
47
13
18
29
12
Śląskie
167
155
72
53
6
18
25
15
Świętokrzyskie
102
99
40
36
6
10
14
3
116
110
50
40
6
15
21
4
Wielkopolskie
226
215
131
112
21
29
59
12
Zachodniopomorskie
114
114
74
66
9
21
29
8
Razem:
2 478
2 305
1023
856
165
279
423
102
257
w 2005 roku
Tabela – Grupy pomocowe i samopomocowe w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba grup AA.
2. Liczba grup AL – ANON.
3. Liczba grup AL – ATEEN.
4. Liczba stowarzyszeń abstynenckich (klubów abstynenta).
5. Liczba samopomocowych grup DDA (Dorosłe Dzieci Alkoholików).
6. Liczba telefonów zaufania dla osób z problemem alkoholowym.
7. Liczba punktów konsultacyjnych dla osób uzaleŜnionych od alkoholu i ich rodzin.
8. Liczba punktów konsultacyjno – interwencyjnych dla ofiar przemocy w rodzinie.
9. Liczba telefonów zaufania dla ofiar przemocy w rodzinie.
10. Liczba schronisk/hosteli dla ofiar przemocy w rodzinie.
11. Liczba ośrodków interwencji kryzysowej dla ofiar przemocy w rodzinie.
12. Liczba środowiskowych grup wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie np. przy ośrodku interwencji kryzysowej, schronisku itp.
13. Liczba grup terapeutycznych dla dzieci, ofiar przemocy w rodzinie.
14. Liczba interdyscyplinarnych zespołów ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
15. Liczba interdyscyplinarnych zespołów ds. przeciwdziałania przemocy wobec dzieci.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
Dolnośląskie
169
155
181
60
6
50
13
56
152
137
38
11
19
23
10
144
142
146
39
7
19
9
39
127
91
40
12
13
15
9
Lubelskie
213
188
155
53
18
70
8
32
133
113
35
14
15
12
6
Lubuskie
83
81
74
24
3
31
7
31
87
48
26
7
8
4
6
Łódzkie
177
162
119
38
14
52
18
35
108
93
30
10
12
10
10
Małopolskie
182
179
116
50
3
39
11
50
144
125
44
12
13
14
20
Mazowieckie
314
249
226
87
9
52
20
59
206
146
48
16
16
22
16
Opolskie
71
71
54
24
5
15
11
24
59
44
26
6
7
2
6
Podkarpackie
159
159
59
33
4
33
7
35
80
61
32
5
11
6
7
Podlaskie
118
115
60
25
1
22
2
36
69
56
9
5
4
4
1
Pomorskie
123
111
122
45
7
25
12
47
93
76
40
9
14
21
11
Śląskie
167
155
190
47
18
66
19
50
141
116
46
24
23
36
19
Świętokrzyskie
102
99
90
21
2
16
6
23
78
61
22
5
5
7
5
Warmińsko – Mazurskie 116
110
99
41
18
20
9
19
90
79
19
7
13
15
15
Wielkopolskie
226
215
294
100
18
54
19
65
285
136
54
10
17
16
12
Zachodniopomorskie
114
114
88
40
10
47
8
37
86
60
33
12
11
8
15
Razem: 2 478 2 305 2073
727
143
611
179
638
1938
1442
542
165
201
215
168
258
14.
26
9
13
8
11
32
17
8
11
7
24
19
8
13
24
36
266
15.
9
3
7
6
3
10
11
4
9
5
10
13
6
5
17
13
131
w 2005 roku
Tabela – Interwencje gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych – pomoc dla osób z problemem alkoholowym w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba osób, z którymi członkowie gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych przeprowadzili w roku sprawozdawczym rozmowy interwencyjno – motywujące w
związku z naduŜywaniem alkoholu.
2. Liczba osób uzaleŜnionych od alkoholu, wobec których gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych wystąpiła w roku sprawozdawczym do sądu z wnioskiem o
zobowiązanie do podjęcia leczenia odwykowego.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
Dolnośląskie
169
155
8 052
2 062
144
142
6 993
1 490
Lubelskie
213
188
5 510
2 177
Lubuskie
83
81
5 351
813
Łódzkie
177
162
7 480
2 288
Małopolskie
182
179
6 736
2 306
Mazowieckie
314
249
12 428
2 537
Opolskie
71
71
2 873
707
Podkarpackie
159
159
4 885
1 436
Podlaskie
118
115
3 998
1 000
Pomorskie
123
111
4 869
2 025
Śląskie
167
155
11 494
2 859
Świętokrzyskie
102
99
6 230
1 948
116
110
5 408
1 592
Wielkopolskie
226
215
8 814
1 414
Zachodniopomorskie
114
114
5 217
1 757
Razem:
2 478
2 305
106 338
28 411
259
w 2005 roku
Tabela – NajwaŜniejsze działania podjęte przez gminy na terenie województw w celu zwiększenia dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej
dla osób uzaleŜnionych i współuzaleŜnionych od alkoholu w Polsce w 2005 roku.
Legenda
1. Dofinansowanie szkoleń dla pracowników placówek lecznictwa odwykowego świadczących usługi dla mieszkańców gminy.
2. Finansowanie zajęć ponadetatowych prowadzonych przez pracowników lecznictwa odwykowego (umowa zlecenie, ryczałt, inne).
3. Finansowanie etatu pracownika placówki lecznictwa odwykowego.
4. DoposaŜenie placówek lecznictwa odwykowego.
5. Dofinansowanie remontu i adaptacji placówek lecznictwa odwykowego.
6. Utworzenie punktu konsultacyjnego dla osób uzaleŜnionych od alkoholu i członków ich rodzin.
7. Uruchomienie telefonu dla osób uzaleŜnionych od alkoholu i członków ich rodzin.
8. Udział finansowy w tworzeniu nowej placówki lecznictwa odwykowego przez gminę lub związek gmin.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Dolnośląskie
169
155
23
39
7
20
9
26
12
5
144
142
16
28
7
22
6
35
14
1
Lubelskie
213
188
17
46
3
21
4
40
9
0
Lubuskie
83
81
9
27
2
16
4
12
3
4
Łódzkie
177
162
18
33
6
14
7
39
11
1
Małopolskie
182
179
25
40
7
26
7
32
15
10
Mazowieckie
314
249
24
48
6
39
11
56
12
4
Opolskie
71
71
10
16
5
6
1
9
3
0
Podkarpackie
159
159
20
22
4
23
6
26
11
3
Podlaskie
118
115
15
23
3
15
4
25
7
2
Pomorskie
123
111
15
24
7
14
6
15
4
0
Śląskie
167
155
22
40
8
15
7
35
16
2
Świętokrzyskie
102
99
9
21
4
10
6
25
6
2
116
110
7
24
5
14
1
20
2
1
Wielkopolskie
226
215
19
34
4
14
5
41
10
0
Zachodniopomorskie
114
114
13
33
11
15
8
25
8
6
Razem:
2 478
2 305
262
498
89
284
92
461
143
41
260
w 2005 roku
Tabela – Finansowanie przez gminy w województwie działań zwiększających dostępność pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób
z problemem alkoholowych w Polsce w 2005 roku.
Legenda
1. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w gminach na dofinansowanie programów terapeutycznych realizowanych w placówkach lecznictwa odwykowego w ramach
gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
2. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w gminach na inne działania mające na celu zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób
uzaleŜnionych i członków ich rodzin (wydatki na szkolenia pracowników lecznictwa odwykowego, inwestycje, remonty, sprzęt, materiały itp.) w ramach gminnych programów
3. Suma 1+2.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
Dolnośląskie
169
155
2 266 609, 00
814 222, 81
3 080 831, 81
144
142
1 353 429, 05
862 807, 54
2 216 236, 59
Lubelskie
213
188
253 511, 00
562 011, 81
815 522, 81
Lubuskie
83
81
337 552, 00
460 576, 70
798 128, 70
Łódzkie
177
162
2 501 255, 00
832 444, 98
3 333 699, 98
Małopolskie
182
179
2 491 572, 61
1 266 475, 12
3 758 047, 73
Mazowieckie
314
249
6 839 114, 60
1 185 106, 14
8 024 220, 74
Opolskie
71
71
281 063, 50
208 274, 25
489 337, 75
Podkarpackie
159
159
557 316, 22
1 066 692, 24
1 624 008, 46
Podlaskie
118
115
345 199, 20
397 796, 07
742 995, 27
Pomorskie
123
111
1 739 404, 05
965 764, 78
2 705 168, 83
Śląskie
167
155
1 901 842, 62
3 486 181, 09
5 388 023, 71
Świętokrzyskie
102
99
305 777, 00
469 777, 92
775 554, 92
116
110
340 197, 40
413 641, 15
753 838, 55
Wielkopolskie
226
215
650 202, 67
3 521 699, 09
4 171 901, 76
Zachodniopomorskie
114
114
931 681, 00
803 167, 51
1 734 848, 51
Razem:
2 478
2 305
23 095 726, 92
17 316 639, 20
40 412 366, 12
261
w 2005 roku
Tabela – Klienci punktów konsultacyjnych dla osób z problemem alkoholowym w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba punktów konsultacyjnych działających w województwie.
2. Liczba osób uzaleŜnionych, którym udzielono konsultacji w ww. punktach.
3. Liczba dorosłych członków rodzin osób z problemem alkoholowym, którym udzielono konsultacji w ww. punktach.
4. Liczba dzieci z rodzin z problemem alkoholowym, którym udzielono konsultacji w ww. punktach.
5. Liczba ofiar przemocy, którym udzielono konsultacji w ww. punktach.
6. Liczba sprawców przemocy, którym udzielono konsultacji w ww. punktach.
7. Suma kolumn 2 – 6.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Dolnośląskie
169
155
152
12 039
9 540
2 842
4 160
1 183
29 764
144
142
127
13 992
6 289
3 191
1 723
515
25 710
Lubelskie
213
188
133
4 298
6 285
1 230
2 669
667
15 149
Lubuskie
83
81
87
5 662
3 010
681
1 076
372
10 801
Łódzkie
177
162
108
4 619
3 084
905
1 041
477
10 126
Małopolskie
182
179
144
10 498
6 515
1 077
2 010
3 285
23 385
Mazowieckie
314
249
206
12 310
11 739
2 758
4 332
1 323
32 462
Opolskie
71
71
59
3 226
2 397
583
1 030
526
7 762
Podkarpackie
159
159
80
3 509
2 732
780
1 151
468
8 640
Podlaskie
118
115
69
2 927
2 828
531
871
619
7 776
Pomorskie
123
111
93
5 295
4 045
974
3 429
1 669
15 412
Śląskie
167
155
141
16 772
9 979
2 560
6 583
1 584
37 478
Świętokrzyskie
102
99
78
4 789
2 557
370
800
441
8 957
116
110
90
5 618
10 807
2 643
2 748
581
22 397
Wielkopolskie
226
215
285
13 172
7 432
1 628
2 017
1 136
25 385
Zachodniopomorskie
114
114
86
5 335
3 472
676
883
317
10 683
Razem: 2 478
2 305
1 938
124 061
92 711
23 429
36 523
15 163
291 887
262
w 2005 roku
Tabela – Liczba pracowników oraz finansowanie punktów konsultacyjnych dla osób z problemem alkoholowym w ramach gminnych programów profilaktyki
i rozwiązywania problemów alkoholowych w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba specjalistów psychoterapii uzaleŜnień pełniących dyŜury w punktach konsultacyjnych dla osób z problemem alkoholowym.
2. Liczba instruktorów terapii uzaleŜnień pełniących dyŜury w punktach konsultacyjnych dla osób z problemem alkoholowym.
3. Liczba pracowników socjalnych pełniących dyŜury w punktach konsultacyjnych dla osób z problemem alkoholowym.
4. Liczba nauczycieli, pedagogów pełniących dyŜury w punktach konsultacyjnych dla osób z problemem alkoholowym.
5. Liczba psychologów pełniących dyŜury w punktach konsultacyjnych dla osób z problemem alkoholowym.
6. Liczba innych osób pełniących dyŜury w punktach konsultacyjnych dla osób z problemem alkoholowym.
7. Łączna liczba osób pełniących dyŜury w punktach konsultacyjnych dla osób z problemem alkoholowym.
8. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w ramach gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
na funkcjonowanie punktów konsultacyjnych dla osób z problemem alkoholowym.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Dolnośląskie
169
155
61
55
37
61
74
80
368
2 309 242, 12
144
142
47
56
28
38
33
87
289
4 252 378, 60
Lubelskie
213
188
38
31
51
46
55
88
309
1 414 132, 15
Lubuskie
83
81
32
23
25
51
34
61
226
1 132 811, 82
Łódzkie
177
162
34
44
42
42
38
61
261
1 168 730, 01
Małopolskie
182
179
32
65
54
75
56
84
366
2 706 805, 78
Mazowieckie
314
249
76
66
67
102
89
165
565
4 250 643, 10
Opolskie
71
71
20
22
11
23
18
30
124
896 909, 51
Podkarpackie
159
159
15
21
50
60
45
95
286
895 089, 08
Podlaskie
118
115
29
23
34
13
16
40
155
870 935, 65
Pomorskie
123
111
33
31
48
52
40
68
272
1 323 607, 55
Śląskie
167
155
49
55
50
69
79
103
405
1 717 482, 44
Świętokrzyskie
102
99
18
35
12
23
22
49
159
11 180 752, 33
116
110
33
30
25
47
30
70
235
1 714 921, 16
Wielkopolskie
226
215
62
77
58
73
74
131
475
2 877 143, 03
Zachodniopomorskie
114
114
46
29
19
35
32
45
206
1 089 127, 07
Razem: 2 478
2 305
625
663
611
810
735
1 257
4 701
39 800 711, 40
263
w 2005 roku
Tabela – Centra Integracji Społecznej w Polsce w roku 2005
Legenda
1. Liczba Centr Integracji Społecznej (CIS) funkcjonujących na terenie województwa.
2. Liczba CIS utworzonych przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta..
3. Liczba CIS utworzonych przez organizację poŜytku publicznego.
4. Liczba gmin, które finansowały powstanie CIS działających w innej gminie..
5. Łączna wysokość środków finansowych przeznaczonych w ramach dotacji przez gminy w roku sprawozdawczym na pierwsze wyposaŜenie CIS.
6. Łączna wysokość środków finansowych przeznaczonych przez gminy, w roku sprawozdawczym, w ramach gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych na zajęcia reintegracji zawodowej i społecznej prowadzone w CIS.
7. Łączna liczba uczestników zajęć reintegracji zawodowej i społecznej prowadzonych w CIS.
7.1. w tym liczba osób uzaleŜnionych od alkoholu po zakończeniu leczenia odwykowego.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
7.1.
Dolnośląskie
169
155
3
3
0
4
72 918, 00
403 622, 00
227
70
144
142
0
0
0
0
108 001, 09
536 658, 95
157
35
Lubelskie
213
188
2
1
1
0
39 000, 00
414 000, 00
54
12
Lubuskie
83
81
2
1
0
3
285 400, 00
411 860, 00
80
7
Łódzkie
177
162
1
0
0
1
80 000, 00
80 000, 00
65
32
Małopolskie
182
179
2
1
1
1
50 000, 00
56 000, 00
157
42
Mazowieckie
314
249
3
1
2
1
0, 00
6 000, 00
42
2
Opolskie
71
71
2
1
0
2
74 511, 40
90 444, 40
116
44
Podkarpackie
159
159
0
0
0
0
5 000, 00
11 465, 00
0
0
Podlaskie
118
115
0
0
0
1
3 000, 00
0, 00
0
0
Pomorskie
123
111
5
3
0
8
64 485, 47
135 025, 52
209
89
Śląskie
167
155
0
0
0
0
23 525, 00
177 945, 00
87
27
Świętokrzyskie
102
99
3
2
1
1
55 928, 00
394 683, 00
200
24
116
110
23
13
1
6
385 784, 76
823 688, 37
1767
147
Wielkopolskie
226
215
2
0
2
0
0, 00
533 653, 36
344
20
Zachodniopomorskie
114
114
3
0
1
1
156 756, 90
41 400, 00
56
22
Razem: 2 478
2 305
51
26
9
29
1 404 310, 62
4 116 445, 60
3 561
573
264
w 2005 roku
Tabela – Prace gminnej komisji – pomoc ofiarom przemocy w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba sprawców przemocy w rodzinie, z którymi kontaktowali się członkowie gminnej komisji.
2. Liczba ofiar przemocy w rodzinie osób, z którymi kontaktowali się członkowie gminnej komisji.
3. Liczba sprawców przemocy w rodzinie, przeciwko którym gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych skierowała zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do
prokuratury.
4. Liczba sprawców przemocy w rodzinie, których gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych skierowała na terapię dla sprawców przemocy.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
Dolnośląskie
169
155
1 473
2 794
253
355
144
142
1 088
1 899
205
46
Lubelskie
213
188
1 214
1 977
43
158
Lubuskie
83
81
584
998
33
163
Łódzkie
177
162
1 173
1 526
47
318
Małopolskie
182
179
942
1 702
128
104
Mazowieckie
314
249
2 897
5 051
71
152
Opolskie
71
71
790
2 388
11
265
Podkarpackie
159
159
864
1 828
26
77
Podlaskie
118
115
1 261
1 262
31
120
Pomorskie
123
111
771
1 538
76
135
Śląskie
167
155
1 844
2 889
110
175
Świętokrzyskie
102
99
1 167
1 257
20
59
116
110
1 151
2 192
83
75
Wielkopolskie
226
215
1 544
2 402
76
336
Zachodniopomorskie
114
114
829
1 734
49
73
Razem:
2 478
2 305
19 592
33 437
1 262
2 611
265
w 2005 roku
Tabela – NajwaŜniejsze działania podjęte przez gminy, w celu zwiększenia dostępności pomocy dla ofiar przemocy w Polsce w 2005 roku.
Legenda
1. Utworzenie punktu konsultacyjno – interwencyjnego dla ofiar przemocy.
2. Uruchomienie telefonu zaufania dla ofiar przemocy.
3. Uruchomienie schroniska/hostelu dla ofiar przemocy.
4. Utworzenie Ośrodka Interwencji Kryzysowej.
5. Utworzenie nowej, środowiskowej grupy wsparcia dla ofiar przemocy.
6. Stworzenie grupy terapeutycznej dla ofiar przemocy.
7. Zorganizowanie i finansowanie szkoleń dotyczących przeciwdziałania przemocy.
8. Finansowanie szkoleń dotyczących procedury „Niebieskie Karty”.
9. Utworzenie interdyscyplinarnego zespołu ds. przeciwdziałania przemocy.
10. Utworzenie interdyscyplinarnego zespołu ds. przeciwdziałania przemocy wobec dzieci.
11. Finansowanie zatrudnienia osób pracujących w placówkach pomagających ofiarom przemocy.
12. Finansowanie juŜ istniejących placówek.
13. Finansowanie remontu lub adaptacji nowych placówek pomocy ofiarom przemocy.
14. Inne działania.
15. Łączna wysokość środków finansowych przeznaczonych z budŜetu gmin w ramach gminnego programu na działania związane z przeciwdziałaniem przemocy.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
Dolnośląskie
169
155
27
11
3
3
10
10
25
17
7
4
22
45
4
34
1 194 112, 25
144
142
23
16
7
9
8
1
22
17
5
3
16
35
5
21
671 859, 97
Lubelskie
213
188
35
10
4
6
2
4
28
12
12
3
12
37
2
30
1 216 103, 56
Lubuskie
83
81
13
7
2
1
3
2
14
12
4
2
15
22
1
13
371 926, 59
Łódzkie
177
162
20
11
3
1
1
2
23
9
7
2
15
42
5
25
830 877, 71
Małopolskie
182
179
29
12
6
3
7
5
35
14
23
6
26
41
3
32
800 730, 28
Mazowieckie
314
249
39
14
3
3
11
7
47
23
7
3
20
56
9
47
6 375 208, 53
Opolskie
71
71
11
5
2
2
3
1
10
6
4
3
6
23
3
17
301 406, 35
Podkarpackie
159
159
16
9
0
1
3
1
17
16
3
3
10
31
6
17
865 121, 15
Podlaskie
118
115
12
6
0
1
2
3
15
6
3
4
5
26
1
16
699 248, 17
Pomorskie
123
111
14
9
2
1
8
8
20
5
13
6
11
33
3
23
2 750 127, 06
Śląskie
167
155
24
9
3
2
8
5
27
12
8
8
24
60
6
25
3 633 219, 72
Świętokrzyskie
102
99
21
10
2
4
6
2
14
14
7
6
9
19
6
21
303 445, 00
116
110
17
5
1
2
5
4
15
6
7
4
16
35
2
20
609 246, 44
Wielkopolskie
226
215
27
13
3
7
6
9
50
23
13
9
22
58
8
39
1 769 766, 42
Zachodniopomorskie
114
114
19
9
2
0
8
6
39
11
14
4
13
28
8
17
2 422 567, 00
Razem: 2 478 2 305 347 156
43
46
91
70
401
203
137
70
242
591
72
397
24 814 966, 20
266
w 2005 roku
Tabela – „Odrębność” punktów konsultacyjno – interwencyjnych dla ofiar przemocy w rodzinie od punktów, w których udzielane są porady osobom uzaleŜnionym od
alkoholu i członkom ich rodzin w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba punktów konsultacyjno – interwencyjnych dla ofiar przemocy w rodzinie.
2. Liczba punktów konsultacyjnych dla osób uzaleŜnionych od alkoholu i ich rodzin.
3. Liczba punktów konsultacyjno – interwencyjnych dla ofiar przemocy w rodzinie, w których udziala się równieŜ pomocy osobom uzaleŜnionym od alkoholu i członkom ich rodzin.
4. Liczba odrębnych punktów konsultacyjnych dla osób uzaleŜnionych od alkoholu i ich rodzin
5. Liczba punktów „nie pokrywających się” (kolumny 5 i 6).
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
Dolnośląskie
169
155
137
152
102
50
187
144
142
91
127
75
52
143
Lubelskie
213
188
113
133
89
44
157
Lubuskie
83
81
48
87
38
49
97
Łódzkie
177
162
93
108
80
28
121
Małopolskie
182
179
125
144
112
32
157
Mazowieckie
314
249
146
206
126
80
226
Opolskie
71
71
44
59
38
21
65
Podkarpackie
159
159
61
80
65
15
76
Podlaskie
118
115
56
69
56
13
69
Pomorskie
123
111
76
93
54
39
115
Śląskie
167
155
116
141
95
46
162
Świętokrzyskie
102
99
61
78
50
28
89
116
110
79
90
66
24
103
Wielkopolskie
226
215
136
285
137
148
284
Zachodniopomorskie
114
114
60
86
50
36
96
Razem: 2 478
2 305
1 442
1 938
1 233
705
2 147
267
w 2005 roku
Tabela – Gminny system przemocy w rodzinie w Polsce w 2005 roku.
Legenda
1. Liczba gmin w których funkcjonuje system przeciwdziałania przemocy w rodzinie (w związku z uchwaleniem ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w
rodzinie (Dz.U. 2005 Nr 180 poz.1493)).
2. Liczba gmin, w których w ramach gminnego systemu prowadzi się poradnictwo i interwencje w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie
3. Liczba gmin, w których w ramach gminnego systemu realizowany jest program ochrony ofiar przemocy w rodzinie
4. Liczba gmin, w których w ramach gminnego systemu utworzono gminny ośrodek wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
Dolnośląskie
169
155
38
93
19
5
144
142
26
70
10
5
Lubelskie
213
188
49
89
26
9
Lubuskie
83
81
19
38
8
4
Łódzkie
177
162
29
75
11
3
Małopolskie
182
179
70
104
21
7
Mazowieckie
314
249
48
141
25
10
Opolskie
71
71
18
36
9
2
Podkarpackie
159
159
21
61
12
3
Podlaskie
118
115
21
44
7
0
Pomorskie
123
111
30
66
20
7
Śląskie
167
155
39
86
29
10
Świętokrzyskie
102
99
26
49
7
4
116
110
21
57
10
1
Wielkopolskie
226
215
46
109
23
8
Zachodniopomorskie
114
114
36
52
15
3
Razem:
2 478
2 305
537
1170
252
81
268
w 2005 roku
Tabela – Działania podejmowane były przez gminną komisję wobec członków rodzin, w których dochodziło do przemocy w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa znęcania się do prokuratury.
2. Wezwanie naduŜywającego alkoholu sprawcy przemocy na rozmowę interwencyjną.
3. Powiadomienie policji.
4. Skierowanie sprawcy do wzięcia udziału w programie korekcyjnym.
5. Skierowanie dorosłych ofiar przemocy do specjalistycznych placówek terapeutycznych.
6. Skierowanie do wzięcia udziału w samopomocowej grupie wsparcia.
7. Skierowanie dzieci ofiar przemocy do świetlicy socjoterapeutycznej.
8. Skierowanie dziecka do grupy terapeutycznej.
9. Powiadomienie sądu rodzinnego o sytuacji dziecka.
10. Powiadomienie innych słuŜb o sytuacji rodziny w ramach procedury „Niebieskie Karty”.
11. Inne działania.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
Dolnośląskie
169
155
25
106
67
14
28
34
42
16
29
45
22
144
142
12
97
57
7
29
32
31
5
24
32
16
Lubelskie
213
188
11
125
72
10
36
27
21
10
35
24
25
Lubuskie
83
81
5
60
37
4
21
14
24
7
15
18
9
Łódzkie
177
162
10
100
65
9
25
22
20
7
22
25
18
Małopolskie
182
179
15
128
79
10
35
31
28
6
33
38
23
Mazowieckie
314
249
21
168
124
20
41
46
51
15
46
55
28
Opolskie
71
71
3
50
25
6
15
14
11
5
15
17
5
Podkarpackie
159
159
9
89
72
3
26
13
15
1
22
16
14
Podlaskie
118
115
4
64
34
5
11
12
12
2
16
14
8
Pomorskie
123
111
14
69
52
5
25
24
43
14
32
35
12
Śląskie
167
155
13
90
41
10
35
30
20
13
19
35
25
Świętokrzyskie
102
99
9
66
48
7
13
10
9
2
22
27
10
116
110
9
73
44
6
26
25
21
12
16
27
13
Wielkopolskie
226
215
19
152
89
14
31
41
67
18
33
54
22
Zachodniopomorskie
114
114
21
75
51
9
19
17
35
7
26
31
9
Razem: 2 478
2 305
200
1512
957
139
416
392
450
140
405
493
259
269
w 2005 roku
Tabela – Szkolne programy profilaktyczne w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba młodzieŜy uczestniczącej w szkolnych programach profilaktycznych.
2. Liczba nauczycieli uczestniczących w szkolnych (środowiskowych) programach profilaktycznych.
3. Liczba rodziców uczestniczących w realizacji szkolnych programach profilaktycznych.
4. Wysokość środków finansowych przeznaczonych z budŜetów gmin na realizację szkolnych programów profilaktycznych.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
Dolnośląskie
169
155
129 759
5 284
15 464
1 654 411, 95
144
142
88 090
4 589
13 249
897 852, 60
Lubelskie
213
188
93 750
4 503
14 555
1 475 458, 08
Lubuskie
83
81
47 201
2 484
5 819
585 537, 31
Łódzkie
177
162
73 763
3 435
10 064
1 183 822, 05
Małopolskie
182
179
221 446
5 398
11 033
2 999 182, 64
Mazowieckie
314
249
227 512
11 542
27 988
3 799 408, 65
Opolskie
71
71
55 697
5 232
14 039
2 695 747, 47
Podkarpackie
159
159
76 278
3 481
10 668
1 289 145, 26
Podlaskie
118
115
99 527
4 267
14 819
1 108 661, 94
Pomorskie
123
111
73 670
3 200
6 078
2 190 168, 69
Śląskie
167
155
187 855
6 479
11 613
3 122 873, 46
Świętokrzyskie
102
99
70 284
2 202
4 954
767 827, 07
116
110
65 962
3 144
5 703
661 257, 76
Wielkopolskie
226
215
100 515
8 769
19 650
2 542 365, 96
Zachodniopomorskie
114
114
71 120
4 444
9 024
727 553, 83
Razem:
2 478
2 305
1 682 429
78 453
194 720
27 701 274, 72
270
w 2005 roku
Tabela – Pozaszkolne (środowiskowe) programy profilaktyczne w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba młodzieŜy uczestniczącej w pozaszkolnych programach profilaktycznych.
2. Liczba nauczycieli uczestniczących w pozaszkolnych (środowiskowych) programach profilaktycznych.
3. Liczba rodziców uczestniczących w realizacji pozaszkolnych programach profilaktycznych.
4. Wysokość środków finansowych przeznaczonych z budŜetów gmin na realizację pozaszkolnych programów profilaktycznych.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
Dolnośląskie
169
155
82 528
2 289
3 959
2 168 714, 58
144
142
32 403
1 164
2 182
1 026 689, 25
Lubelskie
213
188
38 330
1 192
5 317
638 380, 61
Lubuskie
83
81
61 160
965
1 585
470 044, 65
Łódzkie
177
162
22 797
676
2 399
494 320, 44
Małopolskie
182
179
59 049
1 831
10 147
1 449 191, 04
Mazowieckie
314
249
61 808
2 873
9 272
2 164 584, 85
Opolskie
71
71
16 967
602
2 547
486 786, 34
Podkarpackie
159
159
30 772
1 227
2 343
935 600, 23
Podlaskie
118
115
17 956
1 357
2 477
1 175 951, 93
Pomorskie
123
111
41 730
1 906
6 281
690 719, 93
Śląskie
167
155
46 917
2 103
5 859
3 386 525, 62
Świętokrzyskie
102
99
23 572
567
1 994
663 732, 62
116
110
35 107
1 339
5 640
619 325, 08
Wielkopolskie
226
215
63 358
1 564
5 484
1 110 755, 08
Zachodniopomorskie
114
114
27 548
2 083
2 862
1 088 006, 98
Razem:
2 478
2 305
662 002
23 738
70 348
18 569 329, 23
271
w 2005 roku
Tabela – Szkolne i pozaszkolne (środowiskowe) programy profilaktyczne; podsumowanie w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba uczniów uczestniczących w realizacji szkolnych i pozaszkolnych programów profilaktycznych.
2. Liczba nauczycieli uczestniczących w realizacji szkolnych i pozaszkolnych programów profilaktycznych.
3. Liczba rodziców uczestniczących w realizacji szkolnych i pozaszkolnych programów profilaktycznych.
4. Środki finansowe przeznaczone z budŜetu gminy w ramach gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych na realizację szkolnych
i pozaszkolnych programów profilaktycznych.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
Dolnośląskie
169
155
212 287
7 573
19 423
4 141 036, 53
144
142
120 493
5 753
15 431
1 972 117, 01
Lubelskie
213
188
132 080
5 695
19 872
2 021 953, 70
Lubuskie
83
81
108 361
3 449
7 404
1 266 471, 96
Łódzkie
177
162
96 560
4 111
12 463
1 663 641, 49
Małopolskie
182
179
280 495
7 229
21 180
4 407 664, 04
Mazowieckie
314
249
289 320
14 415
37 260
5 923 504, 99
Opolskie
71
71
72 664
5 834
16 586
1 149 613, 81
Podkarpackie
159
159
107 050
4 708
13 011
2 340 838, 48
Podlaskie
118
115
117 483
5 624
17 296
1 301 371, 16
Pomorskie
123
111
115 400
5 106
12 359
3 092 086, 63
Śląskie
167
155
234 772
8 582
17 472
6 096 497, 82
Świętokrzyskie
102
99
93 856
2 769
6 948
1 397 850, 69
116
110
101 069
4 483
11 343
1 307 460, 84
Wielkopolskie
226
215
163 873
10 333
25 134
3 840 102, 04
Zachodniopomorskie
114
114
98 668
6 527
11 886
1 800 250, 81
Razem:
2 478
2 305
2 344 431
102 191
265 068
43 722 462, 00
272
w 2005 roku
Tabela – Świetlice realizujące program socjoterapeutyczny w Polsce w 2005 roku.
Legenda
1. Liczba świetlic realizujących program socjoterapeutyczny.
2. Liczba świetlic uruchomionych w roku sprawozdawczym, realizujących program socjoterapeutyczny.
3. Liczba dzieci i młodzieŜy biorących udział w zajęciach odbywających się w świetlicach realizujących program socjoterapeutyczny.
3.1. w tym dzieci z rodzin alkoholowych,
4. Liczba wychowawców pracujących w świetlicach realizujących program socjoteraputyczny,
5. Wysokość środków finansowych przeznaczonych przez gminy w ramach gminnego programu na działalność świetlic realizujących program socjoterapeutyczny.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
3.1.
4
5.
Dolnośląskie
169
155
146
10
4 359
2 730
421
2 136 165, 26
144
142
171
17
5 889
3 555
397
2 732 187, 84
Lubelskie
213
188
81
5
7 110
1 474
356
1 318 997, 27
Lubuskie
83
81
114
3
2 595
1 772
191
1 220 380, 80
Łódzkie
177
162
84
4
3 885
3 115
216
1 398 749, 44
Małopolskie
182
179
106
7
4 311
2 034
326
1 794 239, 48
Mazowieckie
314
249
229
5
7 672
4 690
546
5 828 641, 59
Opolskie
71
71
45
1
1 321
727
103
1 284 208, 24
Podkarpackie
159
159
114
8
4 791
2 682
233
1 594 930, 43
Podlaskie
118
115
55
6
1 720
1 672
159
3 530 571, 68
Pomorskie
123
111
221
8
7 415
5 787
468
4 017 439, 56
Śląskie
167
155
199
13
6 931
3 594
562
7 085 784, 75
Świętokrzyskie
102
99
81
1
3 047
1 131
183
862 923, 03
116
110
79
9
2 518
1 132
165
1 122 233, 51
Wielkopolskie
226
215
333
12
8 904
6 618
702
5 972 583, 78
Zachodniopomorskie
114
114
150
18
5 435
2 873
246
2 211 561, 36
Razem: 2 478
2 305
2 208
127
77 903
45 586
5 274
44 111 598, 02
273
w 2005 roku
Tabela – Świetlice realizujące program opiekuńczo – wychowawczy w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba świetlic realizujących program opiekuńczo – wychowawczy.
2. Liczba świetlic uruchomionych w roku sprawozdawczym, realizujących program opiekuńczo – wychowawczy.
3. Liczba dzieci i młodzieŜy biorących udział w zajęciach odbywających się w świetlicach realizujących program opiekuńczo – wychowawczy,
3.1. w tym dzieci z rodzin alkoholowych.
4. Liczba wychowawców pracujących w świetlicach realizujących program opiekuńczo – wychowawczy.
5. Wysokość środków finansowych przeznaczonych przez gminy w ramach gminnego programu na działalność świetlic realizujących program opiekuńczo – wychowawczy.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
3.1.
4.
5.
Dolnośląskie
169
155
565
42
18 233
9 146
1 102
6 790 789, 11
144
142
247
37
9 929
4 138
493
2 408 685, 24
Lubelskie
213
188
172
18
18 428
10 031
337
895 763, 26
Lubuskie
83
81
259
28
6 896
3 645
377
1 596 649, 42
Łódzkie
177
162
280
19
11 050
6 399
639
3 945 569, 75
Małopolskie
182
179
483
35
19 876
7 066
924
3 580 632, 84
Mazowieckie
314
249
367
41
16 082
7 251
907
4 203 559, 68
Opolskie
71
71
199
23
6 891
2 635
289
1 485 547, 69
Podkarpackie
159
159
203
30
8 425
3 219
369
1 618 430, 57
Podlaskie
118
115
106
8
5 125
1 812
175
515 753, 97
Pomorskie
123
111
243
16
8 992
4 426
470
2 573 753, 45
Śląskie
167
155
375
28
14 709
4 517
1 012
7 408 846, 95
Świętokrzyskie
102
99
181
17
7 084
5 060
311
1 544 938, 16
116
110
251
17
9 201
2 820
459
1 539 413, 96
Wielkopolskie
226
215
442
40
13 639
7 173
788
3 882 798, 06
Zachodniopomorskie
114
114
402
44
12 646
6 331
589
3 339 103, 88
Razem: 2 478
2 305
4 775
443
187 206
85 669
9 241
47 330 235, 99
274
w 2005 roku
Tabela – Świetlice realizujące program socjoterapeutyczny i opiekuńczo – wychowawczy; podsumowanie w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba świetlic ogółem.
2. Liczba świetlic uruchomionych w roku sprawozdawczym.
3. Liczba dzieci i młodzieŜy biorących udział w zajęciach odbywających się w świetlicach,
3.1. w tym dzieci z rodzin alkoholowych.
4. Liczba wychowawców pracujących w świetlicach.
5. Wysokość środków finansowych przeznaczonych przez gminy na działalność świetlic w ramach gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
3.1.
4.
5.
Dolnośląskie
169
155
711
52
22 592
11 876
1 523
8 926 954, 37
144
142
418
54
15 818
7 693
890
5 240 336, 08
Lubelskie
213
188
253
23
25 538
11 505
693
2 282 450, 53
Lubuskie
83
81
373
31
9 491
5 417
568
2 817 030, 22
Łódzkie
177
162
364
23
14 935
9 514
855
5 354 484, 19
Małopolskie
182
179
589
42
24 187
9 100
1 250
5 374 872, 32
Mazowieckie
314
249
596
46
23 754
11 941
1 453
10 032 201, 27
Opolskie
71
71
244
24
8 212
3 362
392
2 769 755, 93
Podkarpackie
159
159
317
38
13 216
5 901
602
3 230 482, 00
Podlaskie
118
115
161
14
6 845
3 484
334
4 190 325, 65
Pomorskie
123
111
464
24
16 407
10 213
938
6 677 483, 59
Śląskie
167
155
574
41
21 640
8 111
1 574
14 547 081, 70
Świętokrzyskie
102
99
262
18
10 131
6 191
494
2 407 861, 19
116
110
330
26
11 719
3 952
624
2 725 057, 47
Wielkopolskie
226
215
775
52
22 543
13 791
1 490
9 909 581, 84
Zachodniopomorskie
114
114
552
62
18 081
9 204
835
5 550 665, 24
Razem: 2 478
2 305
6 983
570
265 109
131 255
14 515
92 036 623, 59
275
w 2005 roku
Tabela – Inne działania profilaktyczne skierowane do dzieci i młodzieŜy w Polsce w 2005 roku.
Legenda
1. Kolonie i obozy z programem zajęć socjoteraputycznych – liczba uczestników.
2. Wysokość środków finansowych przeznaczonych z budŜetów gmin na ww. kolonie i obozy.
3. Kolonie i obozy z programem zajęć profilaktycznych w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych.
4. Wysokość środków finansowych przeznaczonych z budŜetów gmin na ww. kolonie i obozy.
5. Programy i przedsięwzięcia profilaktyczne opracowane i realizowane przez młodzieŜ, skierowane do grup rówieśniczych – liczba uczestników.
6. Wysokość środków finansowych przeznaczonych z budŜetów gmin na ww. programy i przedsięwzięcia.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
Dolnośląskie
169
155
4 044
1 333 326, 78
14 707
3 577 792, 28
3 922
96 318, 60
144
142
3 180
795 362, 37
16 038
2 508 091, 77
8 303
132 424, 85
Lubelskie
213
188
1 897
531 342, 99
38 056
1 319 673, 78
5 935
151 827, 47
Lubuskie
83
81
1 715
329 664, 00
6 851
975 102, 47
6 749
61 547, 62
Łódzkie
177
162
2 176
488 221, 96
9 979
1 593 677, 41
6 290
162 893, 71
Małopolskie
182
179
2 321
2 149 186, 08
28 047
2 224 080, 01
14 730
279 856, 44
Mazowieckie
314
249
7 578
2 668 152, 41
11 623
3 904 706, 24
14 467
315 901, 17
Opolskie
71
71
772
347 986, 48
2 829
1 012 024, 28
5 963
79 685, 84
Podkarpackie
159
159
2 925
797 507, 07
7 082
1 114 139, 19
11 788
236 999, 10
Podlaskie
118
115
2 265
638 529, 71
3 857
529 279, 65
73 979
73 104, 66
Pomorskie
123
111
3 572
981 447, 64
14 592
847 751, 74
12 787
111 253, 98
Śląskie
167
155
3 366
1 182 029, 74
34 555
2 746 196, 15
17 107
444 996, 32
Świętokrzyskie
102
99
881
302 752, 00
5 401
2 146 714, 65
6 417
115 309, 08
116
110
2 694
853 517, 34
6 794
970 800, 35
3 298
186 920, 24
Wielkopolskie
226
215
6 413
1 886 631, 16
18 831
2 962 114, 77
14 152
192 714, 38
Zachodniopomorskie
114
114
2 132
543 723, 50
3 773
1 269 832, 62
13 348
396 368, 12
Razem:
2 478
2 305
47 931
15 829 381, 23
223 015
29 701 977, 36
219 235
3 038 121, 58
276
w 2005 roku
Tabela – Programy interwencyjno – profilaktyczne dla młodzieŜy z problemami alkoholowymi (np. upijającej się) w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba gmin, które zorganizowały programy interwencyjno – profilaktyczne dla młodzieŜy z problemami alkoholowymi.
2. Liczba uczestniczących w ww. programach uczniów.
3. Liczba uczestniczących w ww. programach nauczycieli, wychowawców.
4. Liczba uczestniczących w ww. programach rodziców.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
Dolnośląskie
169
155
19
1 838
159
306
144
142
14
1 484
349
927
Lubelskie
213
188
16
1 803
177
337
Lubuskie
83
81
5
1 018
162
162
Łódzkie
177
162
6
636
29
45
Małopolskie
182
179
9
932
47
157
Mazowieckie
314
249
20
5 626
640
1 390
Opolskie
71
71
2
380
14
456
Podkarpackie
159
159
13
3 712
150
464
Podlaskie
118
115
10
3 282
142
165
Pomorskie
123
111
11
1 913
117
146
Śląskie
167
155
15
3 097
97
319
Świętokrzyskie
102
99
7
1 637
170
2 093
116
110
8
1 422
105
254
Wielkopolskie
226
215
21
3 858
455
662
Zachodniopomorskie
114
114
12
1 700
160
235
Razem:
2 478
2 305
188
34 338
2 973
8 118
277
w 2005 roku
Tabela – Profilaktyczne programy pracownicze oraz szkolenia z zakresu wczesnej diagnozy i krótkiej interwencji w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba gmin, które zorganizowały profilaktyczne programy pracownicze w zakładach pracy.
2. Liczba gmin, w których zrealizowano szkolenia z zakresu wczesnej diagnozy i krótkiej interwencji.
3. Liczba uczestniczących w ww. szkoleniach lekarzy.
4. Liczba uczestniczących w ww. szkoleniach pielęgniarek.
5. Liczba innych uczestników ww. szkoleń.
6. Suma 3 – 5
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
Dolnośląskie
169
155
2
5
413
77
51
541
144
142
1
2
1
30
17
48
Lubelskie
213
188
0
7
23
43
84
150
Lubuskie
83
81
0
4
3
20
31
54
Łódzkie
177
162
1
5
1
15
54
70
Małopolskie
182
179
3
9
16
17
1
34
Mazowieckie
314
249
2
4
42
40
15
97
Opolskie
71
71
0
0
0
0
0
0
Podkarpackie
159
159
0
2
6
12
4
22
Podlaskie
118
115
1
2
2
32
1
35
Pomorskie
123
111
4
6
5
6
35
46
Śląskie
167
155
3
5
70
21
30
121
Świętokrzyskie
102
99
2
0
0
0
0
0
116
110
1
0
0
0
0
0
Wielkopolskie
226
215
3
7
4
20
6
30
Zachodniopomorskie
114
114
0
2
3
3
0
6
Razem:
2 478
2 305
23
60
589
336
329
1254
278
w 2005 roku
Tabela – Działania na rzecz doŜywiania dzieci w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba dzieci korzystających z działań na rzecz doŜywiania, uczestniczących w pozalekcyjnych programach opiekuńczo – wychowawczych i socjoterapeutycznych.
2. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w gminach w ramach gminnych programów na ww. działania.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
Dolnośląskie
169
155
11 926
3 425 937, 59
144
142
18 555
719 848, 22
Lubelskie
213
188
11 316
809 946, 33
Lubuskie
83
81
5 031
643 008, 64
Łódzkie
177
162
9 948
1 569 181, 42
Małopolskie
182
179
9 391
899 918, 37
Mazowieckie
314
249
19 072
2 353 733, 64
Opolskie
71
71
3 035
633 861, 55
Podkarpackie
159
159
5 501
616 309, 47
Podlaskie
118
115
2 210
1 942 382, 96
Pomorskie
123
111
10 567
1 099 176, 54
Śląskie
167
155
15 722
1 833 297, 84
Świętokrzyskie
102
99
4 253
771 673, 90
116
110
17 587
572 282, 14
Wielkopolskie
226
215
13 066
2 714 256, 59
Zachodniopomorskie
114
114
10 629
1 534 597, 89
Razem: 2 478
2 305
167 809
22 139 413, 09
279
w 2005 roku
Tabela – Pozalekcyjne zajęcia sportowe realizowane przez gminy na terenie województwa w Polsce w 2005 roku.
Legenda
1. Liczba uczestników zajęć sportowych realizowanych w ramach gminnych programów.
2. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w ramach gminnych programów na pozalekcyjne zajęcia sportowe.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
Dolnośląskie
169
155
50 699
2 116 709, 64
144
142
50 899
1 395 827, 24
Lubelskie
213
188
26 347
1 222 655, 25
Lubuskie
83
81
20 857
1 492 967, 62
Łódzkie
177
162
23 515
1 215 708, 50
Małopolskie
182
179
87 858
4 204 988, 88
Mazowieckie
314
249
52 166
2 576 594, 51
Opolskie
71
71
15 836
1 499 861, 28
Podkarpackie
159
159
62 060
3 954 959, 59
Podlaskie
118
115
49 059
1 367 131, 34
Pomorskie
123
111
34 787
2 081 136, 65
Śląskie
167
155
94 895
3 557 491, 58
Świętokrzyskie
102
99
44 666
1 876 648, 40
116
110
22 269
778 686, 98
Wielkopolskie
226
215
53 604
2 205 368, 43
Zachodniopomorskie
114
114
29 538
801 000, 30
Razem:
2 478
2 305
719 055
32 347 736, 19
280
w 2005 roku
Tabela – Działania gmin z zakresu edukacji publicznej dotyczącej profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w Polsce w 2005 roku.
Legenda
1. Liczba gmin, które prowadziły działania z zakresu edukacji publicznej.
2. Liczba gmin, w których przeprowadzono lokalne kampanie telewizyjne.
3. Liczba gmin, w których przeprowadzono lokalne kampanie radiowe.
4. Liczba gmin, w których przeprowadzono lokalne kampanie prasowe.
5. Liczba gmin, które rozpowszechniały plakaty, ulotki.
6. Liczba gmin, w których zorganizowano festyny lub imprezy profilaktyczne.
7. Liczba gmin, które brały udział w ogólnopolskich kampaniach społecznych.
8. Liczba gmin, które przeprowadziły inne działania z zakresu edukacji publicznej.
9. Liczba gmin, które w ramach działań z zakresu edukacji publicznej wydały własne publikacje (ksiąŜki, gazety, kasety video, itp.).
10. Wysokość środków finansowych przeznaczonych z budŜetów gmin, w ramach gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych na działania z zakresu
edukacji publicznej.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
Dolnośląskie
169
155
128
9
5
33
85
99
42
28
49
895 015, 92 zł
144
142
108
7
3
21
73
71
37
27
43
683 418, 68 zł
Lubelskie
213
188
141
4
3
9
80
92
28
29
41
480 503, 63 zł
Lubuskie
83
81
58
3
6
8
37
41
28
8
21
435 960, 88 zł
Łódzkie
177
162
109
6
3
11
69
73
38
23
34
502 388, 89 zł
Małopolskie
182
179
122
5
2
22
73
94
37
28
58
470 987, 10 zł
Mazowieckie
314
249
176
3
9
22
115
131
60
27
55
1 117 940, 33 zł
Opolskie
71
71
52
3
3
11
33
45
16
12
19
267 221, 60 zł
Podkarpackie
159
159
106
2
8
12
58
76
34
23
33
514 810, 05 zł
Podlaskie
118
115
66
0
1
6
39
40
27
16
25
441 594, 27 zł
Pomorskie
123
111
94
4
1
35
64
72
34
17
32
383 512, 87 zł
Śląskie
167
155
122
3
4
27
77
81
49
35
51
835 615, 97 zł
Świętokrzyskie
102
99
75
3
2
8
45
51
18
22
27
398 124, 31 zł
116
110
81
6
5
14
55
65
28
16
37
374 146, 13 zł
Wielkopolskie
226
215
167
2
7
25
107
114
48
44
66
705 334, 66 zł
Zachodniopomorskie
114
114
82
2
5
16
54
59
31
12
33
328 444, 33 zł
Razem: 2 478
2 305
1687
62
67
280
1064
1204
555
367
624
8 835 019, 62 zł
281
w 2005 roku
Tabela – Działania gmin na rzecz przeciwdziałania nietrzeźwości kierowców w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba gmin, które prowadziły działania na rzecz przeciwdziałania nietrzeźwości kierowców.
2. Liczba gmin, w których Policja informowała gminną komisję rozwiązywania problemów alkoholowych o powtarzających się przypadkach kierowania pojazdami przez
nietrzeźwych kierowców.
3. Liczba gmin, w których prowadzono reedukacyjny program dla kierowców zatrzymanych za jazdę w stanie nietrzeźwości.
4. Liczba gmin, w których prowadzono dodatkowe zajęcia dotyczące wpływu alkoholu na organizm kierowcy.
5. Liczba gmin, w których prowadzono edukację społeczną na temat bezpieczeństwa na drogach (wydawanie ulotek, plakatów, itp.).
6. Liczba gmin, w których współpracowano z Policją w ramach policyjnych akcji trzeźwości na drogach (dostarczanie materiałów edukacyjnych dla kierowców, organizacja spotkań
profilaktyczno – edukacyjnych dla zatrzymanych nietrzeźwych kierowców).
7. Liczba gmin, w których podejmowano inne działania na rzecz przeciwdziałania nietrzeźwości kierowców.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Dolnośląskie
169
155
62
17
4
4
38
26
15
144
142
56
25
6
5
38
21
15
Lubelskie
213
188
75
34
3
6
44
33
14
Lubuskie
83
81
32
14
1
2
17
12
9
Łódzkie
177
162
69
22
3
5
27
19
25
Małopolskie
182
179
83
36
5
5
41
17
26
Mazowieckie
314
249
108
37
5
5
64
36
27
Opolskie
71
71
32
16
2
2
18
9
4
Podkarpackie
159
159
61
26
5
1
29
26
12
Podlaskie
118
115
52
33
5
2
17
4
20
Pomorskie
123
111
55
19
1
3
31
21
13
Śląskie
167
155
46
16
2
4
23
13
19
Świętokrzyskie
102
99
60
25
4
0
35
25
19
116
110
52
16
1
3
24
14
24
Wielkopolskie
226
215
113
57
6
5
57
38
26
Zachodniopomorskie
114
114
47
16
4
3
28
16
11
Razem:
2 478
2 305
1003
409
57
55
531
330
279
282
w 2005 roku
Tabela – Współpraca między gminami w ramach realizacji gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba gmin, które współpracowały z innymi gminami w ramach realizacji gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. (liczba nie jest sumą
kolumn 2 – 8; gminy mogły wybrać kilka form współpracy).
2. Liczba gmin, które współpracowały z innymi gminami w ramach lecznictwa odwykowego.
3. Liczba gmin, które współpracowały z innymi gminami w ramach profilaktyki szkolnej i środowiskowej.
4. Liczba gmin, które współpracowały z innymi gminami w ramach przeciwdziałania przemocy.
5. Liczba gmin, które współpracowały z innymi gminami w ramach edukacji publicznej (kampanie, wydawnictwa).
6. Liczba gmin, które współpracowały z innymi gminami w ramach badań naukowych, sondaŜy.
7. Liczba gmin, które współpracowały z innymi gminami w ramach szkoleń i konferencji.
8. Liczba gmin, które współpracowały z innymi gminami w inny sposób.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Dolnośląskie
169
155
67
28
29
25
14
5
28
9
144
142
67
23
25
21
8
2
31
12
Lubelskie
213
188
64
28
28
23
4
1
29
9
Lubuskie
83
81
40
17
14
3
9
0
15
11
Łódzkie
177
162
45
11
15
8
11
1
13
4
Małopolskie
182
179
89
41
36
28
12
2
44
13
Mazowieckie
314
249
69
34
24
17
9
4
30
10
Opolskie
71
71
25
12
12
8
5
1
12
3
Podkarpackie
159
159
51
24
24
13
7
1
23
4
Podlaskie
118
115
33
9
16
6
7
0
10
5
Pomorskie
123
111
64
38
28
24
14
1
21
9
Śląskie
167
155
79
35
35
18
21
1
42
15
Świętokrzyskie
102
99
24
10
12
3
6
0
8
3
116
110
50
19
17
16
13
5
28
7
Wielkopolskie
226
215
109
27
36
32
14
0
52
27
Zachodniopomorskie
114
114
54
25
18
16
10
1
26
2
Razem:
2 478
2 305
930
381
369
261
164
25
412
143
283
w 2005 roku
Tabela – Współpraca między gminami a samorządem powiatu w ramach realizacji gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem powiatu w ramach realizacji gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. (liczba nie jest sumą
kolumn 2 – 8; gminy mogły wybrać kilka form współpracy).
2. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem powiatu w ramach lecznictwa odwykowego.
3. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem powiatu w ramach profilaktyki szkolnej i środowiskowej.
4. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem powiatu w ramach przeciwdziałania przemocy.
5. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem powiatu w ramach edukacji publicznej (kampanie, wydawnictwa).
6. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem powiatu w ramach badań naukowych, sondaŜy.
7. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem powiatu w ramach szkoleń i konferencji.
8. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem powiatu w inny sposób.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Dolnośląskie
169
155
64
21
26
20
20
7
22
8
144
142
53
28
16
13
7
2
20
4
Lubelskie
213
188
81
34
26
23
14
3
54
6
Lubuskie
83
81
31
16
13
10
4
1
11
2
Łódzkie
177
162
52
18
12
16
6
1
16
7
Małopolskie
182
179
114
55
23
42
7
2
64
7
Mazowieckie
314
249
107
49
45
32
18
8
52
7
Opolskie
71
71
33
15
9
8
7
3
17
2
Podkarpackie
159
159
56
29
17
17
10
0
29
1
Podlaskie
118
115
32
9
11
6
8
0
17
2
Pomorskie
123
111
56
17
17
16
13
2
19
11
Śląskie
167
155
56
20
20
15
11
4
33
1
Świętokrzyskie
102
99
43
13
14
13
9
2
29
0
116
110
57
22
18
18
11
3
26
3
Wielkopolskie
226
215
107
21
28
39
14
5
67
7
Zachodniopomorskie
114
114
58
21
18
20
4
0
35
2
Razem:
2 478
2 305
1000
388
313
308
163
43
511
70
284
w 2005 roku
Tabela – Współpraca między gminami a samorządem województwa w ramach realizacji gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
w Polsce w 2005 roku.
Legenda
1. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem województwa w ramach realizacji gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. (liczba nie jest
sumą kolumn 2 – 8; gminy mogły wybrać kilka form współpracy).
2. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem województwa w ramach lecznictwa odwykowego.
3. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem województwa w ramach profilaktyki szkolnej i środowiskowej.
4. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem województwa w ramach przeciwdziałania przemocy.
5. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem województwa w ramach edukacji publicznej (kampanie, wydawnictwa).
6. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem województwa w ramach badań naukowych, sondaŜy.
7. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem województwa w ramach szkoleń i konferencji.
8. Liczba gmin, które współpracowały z samorządem województwa w inny sposób.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Dolnośląskie
169
155
115
20
15
16
18
7
100
6
144
142
86
9
12
15
13
1
80
3
Lubelskie
213
188
109
11
9
10
12
3
97
3
Lubuskie
83
81
32
6
5
3
3
1
28
1
Łódzkie
177
162
62
4
3
2
13
4
50
5
Małopolskie
182
179
123
28
15
16
31
4
111
2
Mazowieckie
314
249
86
7
13
8
32
3
75
1
Opolskie
71
71
59
5
5
4
5
6
55
2
Podkarpackie
159
159
43
1
4
2
6
2
37
2
Podlaskie
118
115
35
4
4
4
5
1
29
0
Pomorskie
123
111
43
4
12
4
7
0
20
9
Śląskie
167
155
63
3
1
3
3
3
62
2
Świętokrzyskie
102
99
57
3
7
7
9
4
55
0
116
110
76
14
13
13
18
5
68
8
Wielkopolskie
226
215
150
5
15
11
28
0
140
5
Zachodniopomorskie
114
114
80
10
8
12
7
2
78
1
Razem:
2 478
2 305
1219
134
141
130
210
46
1085
50
285
w 2005 roku
Tabela – Ocena współpracy z samorządem województwa – pełnomocnikiem zarządu województwa ds. profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych
w Polsce w 2005 roku.
Legenda
Ocena
Raczej
Zdecydowan
Brak
Trudno
bardzo
Raczej zła
dobra
i zła
współpracy
powiedzieć
dobra
1.
Dolnośląskie
169
155
51
75
0
0
6
10
2.
144
142
21
59
1
0
16
20
3.
Lubelskie
213
188
16
80
1
0
29
41
4.
Lubuskie
83
81
7
19
1
0
28
20
5.
Łódzkie
177
162
12
42
1
0
30
19
6.
Małopolskie
182
179
71
81
2
0
4
8
7.
Mazowieckie
314
249
22
82
4
2
89
31
8.
Opolskie
71
71
27
34
0
0
1
5
9.
Podkarpackie
159
159
11
25
3
1
49
19
10. Podlaskie
118
115
7
20
1
0
38
25
11. Pomorskie
123
111
4
25
3
1
43
24
12. Śląskie
167
155
8
45
2
0
41
22
102
99
13
47
2
0
14
14
116
110
46
36
1
0
3
8
15. Wielkopolskie
226
215
80
93
1
0
8
20
114
114
28
53
0
2
5
17
Razem:
2 478
2 305
424
816
23
6
404
303
Lp.
286
Województwo
A.
B.
w 2005 roku
Tabela – Badania naukowe, diagnozy i sondaŜe z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych zrealizowane na terenie gmin w Polsce w 2005 roku.
Legenda
1. Liczba gmin, które prowadziły badania naukowe, diagnozy i sondaŜe z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
2. Liczba gmin, które prowadziły ww. badania dotyczące stanu problemów alkoholowych na terenie gminy.
3. Liczba gmin, które prowadziły ww. badania dotyczące problemów alkoholowych młodzieŜy szkolnej.
4. Liczba gmin, które prowadziły ww. badania dotyczące i wzorów konsumpcji napojów alkoholowych wśród osób dorosłych.
5. Liczba gmin, które prowadziły ww. badania dotyczące postaw i opinii społecznych nt. problemów alkoholowych.
6. Liczba gmin, które prowadziły badania dotyczące innych problemów.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
Dolnośląskie
169
155
32
21
24
5
3
8
144
142
7
2
4
0
0
1
Lubelskie
213
188
6
1
3
0
0
3
Lubuskie
83
81
9
3
7
1
1
0
Łódzkie
177
162
8
2
6
0
0
1
Małopolskie
182
179
6
3
2
2
1
3
Mazowieckie
314
249
28
10
21
4
4
1
Opolskie
71
71
4
0
4
0
0
0
Podkarpackie
159
159
4
2
2
0
0
0
Podlaskie
118
115
4
2
3
0
0
0
Pomorskie
123
111
6
4
3
1
0
3
Śląskie
167
155
10
4
4
1
2
5
Świętokrzyskie
102
99
5
3
2
0
0
2
116
110
9
3
4
0
0
3
Wielkopolskie
226
215
4
0
2
0
0
2
Zachodniopomorskie
114
114
6
3
3
1
1
2
Razem:
2 478
2 305
148
63
94
15
12
34
287
w 2005 roku
Tabela – Finansowanie działań organów gminy dotyczących profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w Polsce w 2005 roku.
Legenda
1. Wysokość środków finansowych uzyskanych przez gminy z tytułu rocznych opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych, oraz zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych
wydanych przedsiębiorcom, których działalność polega na organizacji przyjęć a takŜe jednorazowych zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych (Dane z ankiet PARPA – G1).
2. Wysokość środków finansowych uzyskanych przez gminy z tytułu rocznych opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych, oraz zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych
wydanych przedsiębiorcom, których działalność polega na organizacji przyjęć a takŜe jednorazowych zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych (Dane z RIO).
3. Wysokość środków finansowych zaplanowanych w budŜecie gminy na realizację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (Dane z ankiet PARPA – G1).
4. Wysokość środków finansowych zaplanowanych w budŜecie gminy na realizację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (Dane z RIO).
5. Wysokość środków finansowych faktycznie wykorzystanych na realizację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (Dane z ankiet PARPA – G1).
6. Wysokość środków finansowych faktycznie wykorzystanych na realizację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (Dane z RIO).
7. Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację zadań z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych przeznaczonych w gminach z własnego budŜetu (środki inne niŜ
wymienione w punkcie 5).
8. Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację zadań z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych przeznaczonych w gminach z innych źródeł niŜ wymienione w
punkcie 5 i 7.
9. Wysokość środków przeznaczonych na realizację zadań z zakresu PIRPA (punkty 5, 7, 8).
10. Wysokość środków przeznaczonych w gminach na realizację poszczególnych programów z zakresu PIRPA (dane z ankiet PARPA – G1).
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Dolnośląskie
169
155
35 853 075, 3 40 100 628, 0 45 278 021, 9 43 847 262, 0 38 304 542, 6 133 898 195, 0
481 942, 9
144
142
23 677 812, 9 25 675 898, 0 25 245 545, 6 24 684 870, 0 24 130 177, 8 22 787 390, 0
1 313 253, 4
Lubelskie
213
188
21 637 033, 4 22 876 937, 0 21 032 535, 7 21 794 542, 0 18 933 036, 6 18 986 040, 0
227 175, 0
Lubuskie
83
81
15 297 135, 1 15 403 614, 0 14 734 047, 3 15 432 090, 0 14 428 996, 8 14 581 402, 0
74 796, 0
Łódzkie
177
162
29 211 216, 5 29 269 328, 0 30 041 316, 7 30 364 357, 0 28 222 002, 8 28 009 073, 0
1 119 111, 7
Małopolskie
182
179
43 299 185, 1 45 230 078, 0 45 611 817, 9 49 083 750, 0 40 403 305, 5 44 265 228, 0
226 420, 8
Mazowieckie
314
249
60 515 643, 9 64 755 680, 0 35 207 342, 8 67 544 369, 0 57 081 112, 2 63 063 145, 0
488 580, 5
Opolskie
71
71
14 064 052, 0 14 712 449, 0 13 780 700, 0 14 082 470, 0 12 277 736, 7 12 469 486, 0
137 933, 8
Podkarpackie
159
159
22 140 168, 1 22 450 800, 0 22 571 126, 5 23 395 227, 0 20 546 789, 7 21 734 117, 0
653 158, 1
Podlaskie
118
115
14 156 844, 6 13 929 195, 0 10 969 532, 3 14 672 662, 0 12 817 326, 2 13 212 258, 0
90 879, 7
Pomorskie
123
111
29 253 606, 3 30 103 234, 0 31 765 106, 6 33 976 124, 0 31 534 960, 7 31 047 284, 0
241 606, 2
Śląskie
167
155
68 244 989, 5 68 568 271, 0 64 474 364, 5 68 058 234, 0 58 908 778, 3 59 725 101, 0
4 271 508, 7
Świętokrzyskie
102
99
15 619 409, 9 15 498 355, 0 16 371 792, 0 17 521 940, 0 15 276 984, 0 15 649 392, 0
44 808, 0
116
110
18 438 929, 2 17 701 734, 0 17 649 527, 4
0, 0
15 620 304, 7 16 473 040, 0
161 390, 5
Wielkopolskie
226
215
49 729 686, 3 43 016 335, 0 46 017 416, 4 45 998 723, 0 41 475 358, 3 41 289 699, 0
1 261 160, 4
Zachodniopomorskie
114
114
20 100 812, 8 26 795 766, 0 27 248 603, 4 26 945 839, 0 25 207 158, 4 24 575 398, 0
322 914, 7
Razem:
2 478
2 305
481 239 600, 8 496 088 302, 0 467 998 796, 9 497 402 459, 0 455 168 571, 2 561 766 248, 0 11 116 640, 2
288
8.
5 037 110, 0
683 855, 0
3 870, 0
63 977, 3
367 574, 8
317 942, 0
142 201, 4
38 936, 0
247 234, 5
26 000, 0
446 318, 0
95 405, 8
11 911, 0
445 198, 0
355 673, 3
258 437, 0
8 541 644, 1
9.
43 823 595, 5
26 127 286, 2
19 164 081, 6
14 567 770, 2
29 708 689, 2
40 947 668, 3
57 711 894, 1
12 454 606, 4
21 447 182, 3
12 934 205, 9
32 222 884, 8
63 275 692, 8
15 333 703, 0
16 226 893, 2
43 092 191, 9
25 788 510, 1
474 826 855, 5
10.
30 796 077, 9
20 584 431, 4
12 357 997, 2
10 113 730, 5
17 906 806, 3
27 317 846, 7
47 583 295, 4
11 480 584, 4
16 188 670, 7
13 780 141, 2
21 841 555, 1
42 486 771, 6
21 710 395, 5
10 819 999, 6
33 235 634, 1
17 486 735, 4
355 690 672, 8
w 2005 roku
Tabela – Finansowanie poszczególnych zadań w ramach gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w Polsce w 2005 roku
Legenda
1. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w województwie w ramach gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych na dofinansowanie programów terapeutycznych realizowanych w
placówkach lecznictwa odwykowego.
2. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w województwie w ramach gminnych programów na inne działania mające na celu zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej
i rehabilitacyjnej dla osób uzaleŜnionych i członków ich rodzin (Chodzi o wydatki na szkolenia pracowników lecznictwa odwykowego, inwestycje, remonty, sprzęt, materiały itp.).
3. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w województwie w ramach gminnych programów na funkcjonowanie punktów konsultacyjnych dla osób z problemem alkoholowym. Chodzi zarówno o wydatki na
wynagrodzenia osób pracujących w punkcie, opłaty eksploatacyjne, telefon itp.
4. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w województwie w ramach gminnych programów na działania związane z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie.
5. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w województwie w ramach gminnych programów na realizację szkolnych i pozaszkolnych programów profilaktycznych.
6. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w województwie w ramach gminnych programów na działalność świetlic socjoterapeutycznych i opiekuńczo wychowawczych.
7. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w województwie w ramach gminnych programów na kolonie i obozy z programem zajęć socjoterapeutycznych dla dzieci z rodzin z problemem alkoholowym.
8. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w województwie w ramach gminnych programów na kolonie i obozy z programem zajęć profilaktycznych w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych.
9. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w województwie w ramach gminnych programów na programy i przedsięwzięcia profilaktyczne opracowywane i realizowane przez młodzieŜ, skierowane do grup
rówieśniczych (np. kluby dyskusyjne, gazetki, dyskoteki bezalkoholowe, audycje radiowe itp.
10. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w województwie w ramach gminnych programów na działania z zakresu edukacji publicznej (np. kampanie edukacyjne, plakaty,
ulotki itp.).
11. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w województwie w ramach gminnych programów na działania z zakresu doŜywiania dzieci.
12. Wysokość środków finansowych przeznaczonych w województwie w ramach gminnych programów na pozalekcyjne zajęcia sportowe.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Województwo
A.
B.
1
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
Dolnośląskie
169
155
2 266 609, 0
814 222, 8 2 309 242, 1 1 194 112, 3 3 839 836, 5 8 926 954, 4 1 333 326, 8 3 577 792, 3
96 318, 6
895 015, 9 3 425 937, 6 2 116 709, 6
144
142
1 353 429, 1
862 807, 5 4 252 378, 6
671 860, 0 1 968 647, 0 5 240 336, 1
795 362, 4 2 508 091, 8
132 424, 9
683 418, 7
719 848, 2 1 395 827, 2
Lubelskie
213
188
253 511, 0
562 011, 8 1 414 132, 2 1 216 103, 6 2 113 838, 7 2 282 450, 5
531 343, 0 1 319 673, 8
151 827, 5
480 503, 6
809 946, 3 1 222 655, 3
Lubuskie
83
81
337 552, 0
460 576, 7 1 132 811, 8
371 926, 6 1 055 582, 0 2 817 030, 2
329 664, 0
975 102, 5
61 547, 6
435 960, 9
643 008, 6 1 492 967, 6
Łódzkie
177
162
2 501 255, 0
832 445, 0 1 168 730, 0
830 877, 7 1 686 942, 5 5 354 484, 2
488 222, 0 1 593 677, 4
162 893, 7
502 388, 9 1 569 181, 4 1 215 708, 5
Małopolskie
182
179
2 491 572, 6 1 266 475, 1 2 706 805, 8
800 730, 3 4 448 373, 7 5 374 872, 3 2 149 186, 1 2 224 080, 0
279 856, 4
470 987, 1
899 918, 4 4 204 988, 9
Mazowieckie
314
249
6 839 114, 6 1 185 106, 1 4 250 643, 1 6 375 208, 5 5 963 993, 5 10 032 201, 3 2 668 152, 4 3 904 706, 2
315 901, 2 1 117 940, 3 2 353 733, 6 2 576 594, 5
Opolskie
71
71
281 063, 5
208 274, 3
896 909, 5
301 406, 4 3 182 533, 8 2 769 755, 9
347 986, 5 1 012 024, 3
79 685, 8
267 221, 6
633 861, 6 1 499 861, 3
Podkarpackie
159
159
557 316, 2 1 066 692, 2
895 089, 1
865 121, 2 2 339 245, 5 3 230 482, 0
797 507, 1 1 114 139, 2
236 999, 1
514 810, 1
616 309, 5 3 954 959, 6
Podlaskie
118
115
345 199, 2
397 796, 1
870 935, 7
699 248, 2 2 284 613, 9 4 190 325, 7
638 529, 7
529 279, 7
73 104, 7
441 594, 3 1 942 383, 0 1 367 131, 3
Pomorskie
123
111
1 739 404, 1
965 764, 8 1 323 607, 6 2 750 127, 1 2 880 888, 6 6 677 483, 6
981 447, 6
847 751, 7
111 254, 0
383 512, 9 1 099 176, 5 2 081 136, 7
Śląskie
167
155
1 901 842, 6 3 486 181, 1 1 717 482, 4 3 633 219, 7 6 601 336, 4 14 547 081, 7 1 182 029, 7 2 746 196, 2
444 996, 3
835 616, 0 1 833 297, 8 3 557 491, 6
Świętokrzyskie
102
99
305 777, 0
469 777, 9 11 180 752, 3
303 445, 0 1 431 559, 7 2 407 861, 2
302 752, 0 2 146 714, 7
115 309, 1
398 124, 3
771 673, 9 1 876 648, 4
116
110
340 197, 4
413 641, 2 1 714 921, 2
609 246, 4 1 280 582, 8 2 725 057, 5
853 517, 3
970 800, 4
186 920, 2
374 146, 1
572 282, 1
778 687, 0
Wielkopolskie
226
215
650 202, 7 3 521 699, 1 2 877 143, 0 1 769 766, 4 3 840 821, 0 9 909 581, 8 1 886 631, 2 2 962 114, 8
192 714, 4
705 334, 7 2 714 256, 6 2 205 368, 4
Zachodniopomorskie
114
114
931 681, 0
803 167, 5 1 089 127, 1 2 422 567, 0 1 815 560, 8 5 550 665, 2
543 723, 5 1 269 832, 6
396 368, 1
328 444, 3 1 534 597, 9
801 000, 3
Razem:
2 478
2 305
23 095 726, 9 17 316 639, 2 39 800 711, 4 24 814 966, 2 46 734 356, 5 92 036 623, 6 15 829 381, 2 29 701 977, 4 3 038 121, 6 8 835 019, 6 22 139 413, 1 32 347 736, 2
Źródło: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (dane zebrane z województw i gmin za pośrednictwem pełnomocników zarządów województw ds. rozwiązywania problemów alkoholowych).
289
w 2005 roku
Tabela – Zestawienie wykonania dochodów gmin, miast na prawach powiatu i województw z tytułu wpływów z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaŜ napojów
alkoholowych (par 048) i wydatków poniesionych w rozdziale 85154 – Przeciwdziałanie alkoholizmowi w 2005 roku (w zł).
GMINY
Lp.
Województwo
Dochody
Wydatki
wykazane
w rozdziale
w par 048.
85154.
1.
Dolnośląskie
42 278 309
43 173 375
2.
25 829 480
22 893 658
3.
Lubelskie
24 270 787
20 025 803
4.
Lubuskie
15 577 500
14 727 008
5.
Łódzkie
30 433 755
28 939 788
6.
Małopolskie
45 299 714
44 384 242
7.
Mazowieckie
71 535 797
68 572 937
8.
Opolskie
14 712 449
12 469 486
9.
Podkarpackie
22 431 651
21 725 136
10.
Podlaskie
14 118 620
13 394 760
11.
Pomorskie
32 430 044
35 082 132
12.
Śląskie
72 083 591
63 867 700
13.
Świętokrzyskie
15 623 612
15 779 418
14.
18 246 373
16 802 509
15.
Wielkopolskie
44 456 007
42 449 865
16.
Zachodniopomorskie
26 759 684
24 552 415
Razem: 516 087 373 488 840 232
Źródło: Regionalne Izby Obrachunkowe
290
Wykonanie za 2005 r.
WOJEWÓDZTWA
POWIATY
Wydatki
Dochody Wydatki w
rozdziale
w rozdziale
wykazane
w par 048.
85154.
85154.
2 114 412 2 221 129
0
2 440 638 2 622 133
1 500
1 115 700
736 151
58 000
891 600
891 083
0
2 362 200 2 277 915
54 488
5 000 431
887 000
0
7 261 084 5 770 905
296 368
570 003
264 606
0
1 309 000 1 081 699
0
1 333 542
780 774
0
1 146 530 1 492 901
0
4 595 620 2 755 046
0
1 172 300
175 189
0
2 487 523 2 589 279
0
5 955 938 1 429 924
0
1 840 759 1 779 249
0
41 597 280 27 754 983
410 356
Ogółem dochody
wykazane
w par 048.
Ogółem wydatki
w rozdziale
85154.
44 392 721
28 270 118
25 386 487
16 469 100
32 795 955
50 300 145
78 796 881
15 282 452
23 740 651
15 452 162
33 576 574
76 679 211
16 795 912
20 733 896
50 411 945
28 600 443
557 684 653
45 394 504
25 517 291
20 819 954
15 618 091
31 272 191
45 271 242
74 640 210
12 734 092
22 806 835
14 175 534
36 575 033
66 622 746
15 954 607
19 391 788
43 879 789
26 331 664
517 005 571

Zalacznik do Sprawozdania_2005

Transkrypt

Podobne dokumenty