kodeks etyczny w relacjach pomiędzy instytucjami kredytowymi i msp

KODEKS ETYCZNY W RELACJACH POMIĘDZY INSTYTUCJAMI
KREDYTOWYMI I MSP
Wprowadzenie
Dobre relacje biznesowe pomiędzy instytucjami kredytowymi i MSP pomogą
w osiągnięciu celu Unii Europejskiej, stania się najbardziej konkurencyjną
i dynamiczną gospodarką na świecie (Rada Europejska w Lizbonie, marzec 2000 r.).
MSP dokonują zasadniczego wkładu do wzrostu i zatrudnienia w UE. Biorąc to pod
uwagę, dostęp do finansowania jest głównym czynnikiem sukcesu przedsiębiorstw
w tworzeniu trwałych miejsc pracy.1
Sprawne i efektywne relacje pomiędzy instytucjami kredytowymi i MSP są jednym
z kluczowych zagadnień rozwoju europejskiej gospodarki. NiezaleŜnie od roŜnych
krajowych tradycji, praw i przepisów, finansowanie poŜyczkowe jest ciągle
najwaŜniejszym źródłem zewnętrznego finansowania MSP w Europie i jego
dominująca rola będzie prawdopodobnie utrzymana.
Na tym tle europejski sektor bankowy kontynuuje swoje zaangaŜowanie na rzecz
zapewnienia usług dla MSP w róŜnych fazach ich cyklu Ŝycia. Będzie się zatem
przyczyniał do konkurencyjności europejskiej gospodarki w coraz bardziej
globalizującym się świecie. Działając lokalnie i myśląc globalnie, europejski sektor
kredytowy będzie godnym zaufania partnerem dla MSP. Będzie sprawnie
towarzyszył im w przyszłych unijnych i międzynarodowych, ekonomicznych
regulacyjnych wyzwaniach i moŜliwościach, w szczególności w zwiększeniu
globalizacji gospodarki, we wzmocnieniu i połączeniu dynamiki sektora,
z powiększającym się naciskiem na rentowność, jak równieŜ reformy sektora
finansowego i legislacji bankowej.
Rada Przemysłu z 5 grudnia 2001 roku poprosiła Komisję o napisanie
Europejskiego Kodeksu Etycznego w relacjach pomiędzy bankami, jednostkami
zapewniającymi finansowanie i MSP, dla poprawy ich wzajemnego zrozumienia.
Obecny Europejski Kodeks Etyczny jest instrumentem budowy zaufania. Jest to
dobrowolny Kodeks Etyczny oparty na zestawie powszechnych zasad przyjętych
przez główne europejskie organizacje reprezentujące zarówno banki jak i MSP.
Cel ogólny
Europejski Kodeks Etyczny przyczynia się do wspierania dobrych roboczych relacji
pomiędzy instytucjami kredytowymi i MSP, poprzez zachęcanie do większego
wzajemnego zrozumienia ich poszczególnych ról i odpowiedzialności.
Cel szczegółowy
1
3-cia Runda Okrągłego Stołu bankowców i MSP, koniec czerwca 2000
Europejski Kodeks Etyczny wyszczególnia zestaw zasad dla zapewniania wzajemnie
korzystnej, opartej na lojalności oraz opłacalnej relacji pomiędzy instytucjami
kredytowymi i MSP.
Zakres kodeksu i definicje
Europejski Kodeks Etyczny odnosi się do finansowania kredytowego. Kodeks nie
moŜe być interpretowany jako dający prawo dostępu do kredytu dla ubiegającej się
jednostki.
Europejski Kodeks Etyczny ma
Członkowskich Unii Europejskiej.
„MSP” powinno oznaczać
Rekomendacji Komisji2.
mieć
zastosowanie
przedsięwzięcie
określone
do
wszystkich
w
ostatniej
Krajów
dostępnej
„Instytucja kredytowa” powinna oznaczać przedsięwzięcie polegające na
otrzymywaniu depozytów lub innych zwrotnych funduszy od społeczeństwa oraz na
udzielaniu kredytów na swój własny rachunek.3
Europejki Kodeks Etyczny jest otwarty dla wszystkich instytucji kredytowych i ich
stowarzyszeń jak równieŜ dla wszystkich stowarzyszeń MSP.
Ogólne zasady
Budowanie wzajemnego zaufania
Instytucje kredytowe i MSP rozumieją, Ŝe korzystne i długoterminowe relacje
biznesowe opierają się na wzajemnym zaufaniu i zawierzeniu.
Udzielanie kredytów MSP jest waŜnym segmentem działalności bankowej i obie
strony traktują ich relacje jako mające zasadnicze znaczenie dla wzrostu i dobra ich
biznesu. Obie strony rozumieją, Ŝe druga strona prowadzi swój biznes w wysoce
konkurencyjnym środowisku. Otwartość i unikanie niepotrzebnych opóźnień przez
obie strony są kwestiami najistotniejszej waŜności w tym kontekście.
Nadawanie znaczenia przejrzystości
Przejrzystość przyczynia się do trwałych i zrównowaŜonych długoterminowych
relacji biznesowych. W relacjach biznesowych pomiędzy instytucjami kredytowymi
i MSP, instytucja kredytowa powinna posiadać przejrzystą strukturę warunków
i komunikować wszystkie informacje i prośby w jasnym języku. Jej partner ze
strony MSP powinien dostarczać bez niepotrzebnej zwłoki wszelką waŜną
informację, która mogłaby wpływać na relację kontraktową, zarówno przed
zawarciem kontraktu jak i po jego podpisaniu.
Rekomendacja Komisji 96/280/EC (OJ L 107 z 30 kwietnia 1996) Od 1 stycznia 2005 roku ta
rekomendacja będzie zastąpiona przez rekomendację Komisji C(2003) 1422, z 6 maja 2003, OJ L
124/2003: Rekomendacja Komisji dotycząca mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. (fatycznie ta
rekomendacja weszła juŜ w Ŝycie - przyp. tłumacza).
3 2000/12/EC z 20 marca 2000, OJ L 126 z 26 maja 2000.
2
2
Otwarty dialog
Zarówno MSP jak i instytucje kredytowe uznają waŜność otwartego dialogu, jeŜeli
trwałe relacje mają być osiągnięte. Dla małego i średniego przedsiębiorstwa,
implikuje to konieczność podawania całkowitego obrazu jego sytuacji biznesowej
w całym analizowanym okresie. Dla instytucji kredytowej, implikuje to konieczność:
- komunikowania, jaki rodzaj informacji jest jej potrzebny,
- dyskutowania otwarcie wszelkich spraw, które mogłyby mieć miejsce z udziałem
MSP,
-dawania otwartego i kompletnego obrazu ich usług oraz ich struktur cenowych,
które mogłyby mieć zastosowanie w taki sposób, Ŝe małe i średnie przedsiębiorstwo
będzie w stanie wybrać najlepsze dostępne usługi dostosowane do jego potrzeb.
Poszanowanie prywatności i poufności
Dostosowując się do istniejących wymagań systemu prawnego, instytucje kredytowe
będą przetwarzały informację na temat klienta dyskretnie, poniewaŜ moŜe to być
bardzo wraŜliwym zagadnieniem w konkurencyjnym środowisku.
Niedyskryminacja
Instytucje kredytowe są gotowe zapoczątkowywać relacje biznesowe z przedsiębiorcą
niezaleŜnie od jego/jej pochodzenia etnicznego, płci, religii czy narodowości, ze
stosownym poszanowaniem dla właściwej etyki biznesu i w podporządkowaniu się
do stosownego prawa.
Proces kredytowy
Przejrzysty proces ubiegania się o kredyt
Małe i średnie przedsiębiorstwo powinno zapewnić wszelkie stosowne informacje
takie jak: biznes plan, dokumenty finansowe, jak równieŜ ujawnić swoją bieŜącą
sytuację finansową oraz swoje zaangaŜowania finansowe w innych bankach, oraz
z innymi jednostkami w instytucjach kredytowych. Instytucja kredytowa w zamian
przedstawi informację zwrotną jak zapatruje się na wniosek kredytowy. MSP
posiada moŜliwość przedstawienia dodatkowych informacji i wyjaśnień. Instytucja
kredytowa poinformuje MSP o zakresie stosownych oferowanych produktów oraz
związanych z nimi procedur.
Instytucja kredytowa zakomunikuje, przed uruchomieniem procesu przyznania
kredytu, jakie rodzaje danych i informacji potrzebuje oraz zaoferuje MSP informacje
na temat czynników wpływających na decyzję kredytową a takŜe, w przypadku, gdy
instytucja kredytowa wykorzystuje system ratingowy, zasady procedury ratingowej,
które będą miały zastosowanie. Decyzja kredytowa będzie zakomunikowana w jasny
sposób i zasadniczo instytucja kredytowa zapewni MSP wyjaśnienie tej decyzji,
włączając w to rating, jeŜeli ma on zastosowanie.
Przejrzyste warunki umowy:
3
Do
czasu
zawarcia
umowy
kredytowej
i
przynajmniej
równocześnie
z przedstawieniem pisemnego kontraktu kredytowego, instytucja kredytowa
udostępni, napisane w jasnym języku, informacje na temat warunków kredytu, na
który zgłoszono zapotrzebowanie, włączając zasady, według których warunki mogą
być zmienione jednostronnie przez instytucję kredytową; prawniczy lub techniczny
język będzie tylko wykorzystywany tam, gdzie jest to konieczne. Małe i średnie
przedsiębiorstwo będzie poinformowane o kaŜdej następującej po tym zmianie
w warunkach umowy.
Zmieniające się okoliczności
Małe i średnie przedsiębiorstwo poinformuje swojego opiekuna kredytowego
w instytucji kredytowej, kiedy przewiduje lub doświadcza stosownych zmian
w okolicznościach, które mogą wpływać na jego relację z instytucją finansową.
Dialog pomiędzy instytucją kredytową a MSP nabiera szczególnej wagi, gdy to
ostatnie zaczyna doświadczać trudności finansowych, na przykład nadmierne
zadłuŜenie, duŜe obniŜki przychodów ze sprzedaŜy, nagła utrata kluczowego klienta
lub kluczowego pracownika, od którego zaleŜy sukces przedsięwzięcia. W tym
przypadku, MSP poinformuje natychmiast o tym kredytodawcę.
Instytucja kredytowa otwarcie przedyskutuje sytuację z MSP badając opcje
w zakresie finansowania.
Czas reakcji:
Instytucja kredytowa będzie unikać wszelkich
w zakomunikowaniu decyzji kredytowej dla MSP.
niepotrzebnych
opóźnień
WdraŜanie Kodeksu
Jest to dobrowolny Europejski Kodeks Etyczny. Składa się ze wspólnego zestawu
zasad wspieranego przez Europejskie Stowarzyszenia Sektora Kredytowego oraz
Europejskie organizacje MSP: będą one promowały Europejski Kodeks Etyczny.
Europejski Kodeks Etyczny w zakresie relacji pomiędzy instytucjami kredytowymi
i MSP jest pomyślany jako podstawa krajowych Kodeksów Etycznych uzgodnionych
przez odpowiednie organizacje reprezentujące instytucje kredytowe i MSP na
szczeblu krajowym. Krajowy Kodeks Etyczny moŜe prowadzić do działań wiąŜących
się z celem Kodeksu Europejskiego, takich jak wspólny plan działania lub wspólne
działania dla dobra wspólnego.
Krajowy Kodeks moŜe wychodzić poza cel Kodeksu europejskiego, prowadzić do
komplementarnych inicjatyw i zawierać dodatkowe regulacje.
JeŜeliby Europejski Kodeks Etyczny nie byłby uzgodniony na szczeblu
krajowe, regionalne i lokalne organizacje lub poszczególne instytucje
mogą abonować Kodeks Europejski i rozwijać ukierunkowane działania
z jego celem, takie jak kampanie budowy świadomości, warsztaty
szkoleniowe. Uzupełniające inicjatywy do Kodeksu są równieŜ moŜliwe.
krajowym,
kredytowe
powiązane
lub sesje
4
Monitorowanie Kodeksu
Europejski Kodeks Etyczny wejdzie w Ŝycie od daty jego przyjęcia, na okres pięciu
lat, z moŜliwością jego milczącej prolongaty.
Corocznie Europejskie Stowarzyszenia Sektora Kredytowego i Europejskie
organizacja MSP będą odbywały spotkania, aby ocenić wykorzystanie Europejskiego
Kodeksu Etycznego i aby kontynuować dialog.
Rozstrzyganie zaŜaleń
Na szczeblu krajowym, instytucje kredytowe i organizacje zrzeszające MSP
trzymające się zasad Europejskiego Kodeksu Etycznego, są zachęcane do
wykorzystywania istniejących procesów rozstrzygania sporów dla spraw leŜących w
zakresie przedmiotowym Kodeksu. JeŜeli jednak taki szybki i efektywny kosztowo
proces rozstrzygania sporów nie istnieje, zaleca się jego uzgodnienie według
właściwej metody, na szczeblu krajowym.
Unikanie powtórzeń (zachodzenia na siebie)
Ze swojej natury, Europejski Kodeks Etyczny nie będzie wchodził w konflikt
z ustawodawstwem unijnym czy krajowym, w szczególności dotyczącym instytucji
kredytowych. JeŜeli będzie to konieczne adaptacje będą dokonane w krajowych
kodeksach etycznych poprzez dodanie stosownych postanowień do tekstu
Europejskiego Kodeksu Etycznego.
5