Sorkwity dziś

Sorkwity dziś
Gmina Sorkwity położona jest we wschodniej części województwa warmińskomazurskiego, wchodząc w skład Pojezierza Mrągowskiego. Siedzibą gminy jest
miejscowość Sorkwity. Ogólna powierzchnia gminy wynosi 184,6 km2. Liczba
mieszkańców wynosi 4875.
Sorkwity są gminną wsią o 700 mieszkańcach, która rozwinęła się dzięki
znakomitemu położeniu na przesmyku między dwoma jeziorami: Gielądzkim i
Lampackim.
Trzecią część powierzchni zajmują lasy, głównie mieszane, wśród których ukryte są
malownicze jeziora o łącznej powierzchni 1507 ha. Największe z nich to m.in.
Gielądzkie o pow. 457 ha. Lampackie o pow. 198 ha.
Teren całej gminy uznany został za obszar o szczególnych walorach przyrodniczokrajoznawczych. W bogatej szacie roślinnej występują liczne pomniki przyrody oraz
rzadko spotykane gatunki drzew i krzewów m.in miłorząb dwuklapowy, cis, magnolia
drzewiasta, sosna weymutka, wawrzynek wilczełyko, chamedafne północna.
Świat fauny reprezentują rzadko spotykane gatunki ssaków m.in. bóbr, łoś, wydra
oraz ptaków: bocian czarny, orlik krzykliwy, żuraw zwyczajny, rybołów, orzeł bielik.
Sorkwity są miejscowością pełną ciekawych miejsc.
1. Tu bierze swój początek jeden z najpiękniejszych szlaków kajakowych "Szlak rzeki
Krutyni". Wiedzie on przez jeziora: Warpuńskie, Gielądzkie, Lampackie, Lampasz,
Dłużec, Białe, Zyzdrój Wielki, Mokre i dalej rzeką Krutynią do jezior Bełdany i
Rucianego Nidy. Długość całej trasy wynosi ponad 110 km.
2.Tu rozpoczyna się znakowany kolorem niebieskim szlak pieszy im. Melchiora
Wańkowicza o długości 55 km, który prowadzi doliną Krutyni do Zgonu nad jeziorem
Mokrym.
3. Kościół ewangelicko-augsburski. Pochodzi on z początków XVIII wieku. Wcześniej
w miejscu kościoła stała inna świątynia. Kryta była słomą. Zbudowana została z muru
pruskiego. Na przełomie XVI oraz XVII wieku kościół został rozebrany. Nowy
budynek powstał w stylu barokowym. W I połowie XVIII wieku wybudowano wieżę.
Od roku 1754 kościół wygląda tak samo. Jego konstrukcja jest murowana, stalowa.
Sklepienia podparte są przez cztery pary kolumn.
4. Cmentarz znajdujący się przy kościele ewangelickim. Został on wpisany do Rejestru
Zabytków Nieruchomych w dniu 30 lipca 1968 roku. Pochowani tam zostali
mieszkańcy miejscowości Sorkwity. Jest tu kilkanaście mazurskich nagrobków z lat
1850-1960..
5. Grodzisko z okresu średniowiecza. Znajduje się w odległości około 200 metrów w
kierunku zachodnim od cmentarza. Grodzisko wyglądem przypomina kopiec. Jego
wysokość wynosi około 6 m. Na nim znajduje się wgłębienie (średnica 3 m). Był to
prawdopodobnie relikt po wieży obserwacyjnej. W literaturze określano ten obiekt
jako „Stary Gieląd”. Grodzisko widoczne jest na mapie Caspara Hennenberga
pochodzącej z 1576 roku.
6. Zespół pałacowo-parkowy pochodzący z XIX wieku, położony nad jeziorem
Lampackim. Został wybudowany w stylu angielskiego neogotyku. Kształtem
przypomina literę „u”. Celem budowy obiektu było uzyskanie wyglądu
średniowiecznego zamku. Dawniej w miejscu, gdzie obecnie znajduje się pałac istniała
strażnica pruska. Dowiodły tego badania archeologiczne. W roku 1998 pałac trafił do
prywatnego właściciela. Wokół pałacu znajduje się zabytkowy park. Kształtowano go
równocześnie z budową pałacu. Obejmował on również półwysep na jeziorze. Tam
zakładane były winnice. Produkowane było własne wino. Obecnie obszar obejmujący
park jest nieco mniejszy. Na jego terenie rosną wiekowe drzewa.