Załaczniki do uchwały

Transkrypt

INSTYTUT ENERGETYKI
Jednostka Badawczo-Rozwojowa
ODDZIAŁ GDAŃSK
ul. Mikołaja Reja 27
80-870 Gdańsk
tel.(+058) 349-82-00
fax (+058) 341-76-85
PN-EN ISO 9001:2001 Certyfikat Nr 368/3/2006
PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA
W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE
DLA OBSZARU MIASTA I GMINY MIASTKO
Autorzy :
Kierownik pracy:
mgr inż. Leszek Bronk
mgr inż. Rafał Magulski
mgr inż. Bogdan Czarnecki
Gdańsk JUXG]LHĔ 2006
SPIS TREŚCI
STRESZCZENIE
..............................................................................................................................5
1
PODSTAWA OPRACOWANIA..................................................................................................9
2
UWARUNKOWANIA PRAWNE..............................................................................................10
3
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA GMINY MIASTKO ......................................................13
4
3.1
POŁOŻENIE, DANE OGÓLNE ................................................................................................................. 13
3.2
DEMOGRAFIA ...................................................................................................................................... 15
3.3
WARUNKI KLIMATYCZNE GMINY ........................................................................................................ 15
3.4
WARUNKI ŚRODOWISKOWE ................................................................................................................. 17
RYNEK POTRZEB CIEPLNYCH GMINY MIASTKO – STAN OBECNY........................18
4.1
KRYTERIA PRZEPROWADZENIA SZACUNKOWYCH OBLICZEŃ ZAPOTRZEBOWANIA NA CIEPŁO ............. 20
4.2
SYSTEM CIEPŁOWNICZY GMINY MIASTKO .......................................................................................... 23
5
OCENA PERSPEKTYWICZNEGO ZAPOTRZEBOWANIA NA CIEPŁO DLA
OBSZARU GMINY MIASTKO .........................................................................................................34
5.1
PROGNOZA POTRZEB CIEPLNYCH NOWEGO BUDOWNICTWA ................................................................ 34
5.2
SKUTKI PRZYSZŁYCH DZIAŁAŃ TERMO RENOWACYJNYCH U ISTNIEJĄCYCH ODBIORCÓW.................... 36
5.3
ŁĄCZNE ZUŻYCIE ENERGII CIEPLNEJ .................................................................................................... 38
6
MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA ISTNIEJĄCYCH NADWYŻEK I LOKALNYCH
ZASOBÓW PALIW I ENERGII........................................................................................................44
6.1
ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII .......................................................................................................... 44
6.1.1
Biomasa ......................................................................................................................................... 44
6.1.2
Biogaz, odpady bytowo-gospodarcze ............................................................................................ 48
6.1.3
Energia słoneczna.......................................................................................................................... 49
6.1.4
Energia geotermalna ..................................................................................................................... 50
6.1.5
Inne źródła energii......................................................................................................................... 52
6.2
FINANSOWANIE PROJEKTÓW WYKORZYSTANIA ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII............................. 53
6.2.1
Fundusze z Unii Europejskiej ........................................................................................................ 53
6.2.2
Programy energetyczne Unii Europejskiej .................................................................................... 55
6.2.3
Fundusze spoza Unii Europejskiej................................................................................................. 55
6.2.4
Krajowe fundusze ekologiczne....................................................................................................... 56
6.2.5
Fundacja EkoFundusz ................................................................................................................... 56
6.3
OCENA MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA NADWYŻEK ENERGII CIEPLNEJ Z ISTNIEJĄCYCH ŹRÓDEŁ CIEPŁA
............................................................................................................................................................ 57
6.4
MOŻLIWOŚCI ZAGOSPODAROWANIA CIEPŁA ODPADOWEGO Z INSTALACJI PRZEMYSŁOWYCH ............. 57
7
SCENARIUSZE ZMIAN NOŚNIKÓW ENERGII CIEPLNEJ NA OBSZARZE GMINY
MIASTKO DO ROKU 2025................................................................................................................58
7.1
7.1.1
8
ANALIZA I PROGNOZA CEN NOŚNIKÓW ENERGII CIEPLNEJ ................................................................... 64
Ceny nośników energii w przyszłości............................................................................................. 65
BILANS ENERGETYCZNY DLA OBSZARU GMINY MIASTKO ....................................70
8.1
BILANS ENERGETYCZNY GMINY MIASTKO – STAN OBECNY................................................................ 70
8.2
BILANS ENERGETYCZNY GMINY MIASTKO – PROGNOZY .................................................................... 72
8.3
9
PODSUMOWANIE ................................................................................................................................. 75
STAN ZASIALANIA GMINY MIASTKO W ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ.......................77
9.1
OCENA STANU OBECNEGO ZAOPATRZENIA MIASTA W ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ ................................... 77
9.1.1
Dostawca energii elektrycznej....................................................................................................... 77
9.1.2
Sieć elektroenergetyczna zasilająca Gminy Miastko ..................................................................... 78
9.2
OCENA MOŻLIWOŚCI PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII .......... 79
9.2.1
Energia wiatru............................................................................................................................... 80
9.2.2
Energia słoneczna.......................................................................................................................... 80
9.3
PODSUMOWANIE OCENY STANU ZASILANIA GMINY MIASTKO W ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ .................. 81
9.4
ODBIORCY ENERGII ELEKTRYCZNEJ NA TERENIE GMINY MIASTKO ..................................................... 81
9.4.1
Perspektywiczne zużycie energii elektrycznej na terenia gminy .................................................... 83
9.5
PRZEDSIĘWZIĘCIA RACJONALIZUJĄCE UŻYTKOWANIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W INSTALACJACH
PRZEMYSŁOWYCH I U ODBIORCÓW INDYWIDUALNYCH...................................................................................... 85
10
STAN ZASILANIA GMINY MIASTKO W PALIWA GAZOWE ........................................87
11 STAN
ZANIECZYSZCZENIA
ŚRODOWISKA
MIEJSKIMI
SYSTEMAMI
ENERGETYCZNYMI.........................................................................................................................91
11.1
STĘŻENIA ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO : PYŁAMI, NOX, SO2, CO. .................. 91
11.2
WIELKOŚCI I STRUKTURA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ ............................................................................ 92
11.3
SKUTKI ŚRODOWISKOWE REALIZACJI WYBRANYCH SCENARIUSZY ...................................................... 93
12 MOŻLIWOŚCI WSPÓŁPRACY GMINY MIASTKO Z SĄSIADUJĄCYMI GMINAMI
W ZAKRESIE GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ .....................................................................95
13
PODSUMOWANIE.....................................................................................................................98
14
ZAŁĄCZNIKI ..........................................................................................................................104
2
SPIS TABEL
Tab. 1
Tab. 2
Tab. 3
Tab. 4
Tab. 5
Tab. 6
Tab. 7
Tab. 8
Tab. 9
Tab. 10
Tab. 11
Tab. 12
Tab. 13
Tab. 14
Tab. 15
Tab. 16
Tab. 17
Tab. 18
Tab. 19
Tab. 20
Tab. 21
Tab. 22
Tab. 23
Tab. 24
Tab. 25
Tab. 26
Tab. 27
Tab. 28
Tab. 29
Tab. 30
Tab. 31
Tab. 32
Tab. 33
Tab. 34
Tab. 35
Tab. 36
Tab. 37
Tab. 38
Tab. 39
Tab. 41
Tab. 42
Tab. 43
Tab. 44
Tab. 45
Tab. 46
Tab. 47
Tab. 48
Tab. 49
Podział gruntów w Gminie Miastko (dane z 2005 roku) ..................................................................... 13
Charakterystyka społeczno-gospodarcza miasta na tle powiatu .......................................................... 13
Sołectwa w Gminie Miastko................................................................................................................ 14
Liczba mieszkańców w latach 1995-2005 ........................................................................................... 15
Średnie wieloletnie temperatury miesiąca (Te), liczba dni ogrzewania (Ld)........................................ 16
Średnie temperatury i długość sezonu grzewczego w latach 2000-2005............................................. 16
Struktura obiektów ogrzewanych na terenie Gminy Miastko w podziale rejony bilansowe oraz na
typy odbiorców.................................................................................................................................... 20
Aktualne zapotrzebowanie Q i E dla obiektów zlokalizowanych na terenie Gminy Miastko ............. 21
Udział poszczególnych składników bilansu cieplnego w Gminie Miastko ......................................... 23
Charakterystyka źródeł energii cieplnej eksploatowanych przez ZEC Miastko.................................. 24
Zaopatrzenie mocy cieplnej odbiorców zaopatrujących się z systemów cieplnych zarządzanych przez
ZEC ..................................................................................................................................................... 24
Sieć ciepłownicza w Gminie Miastko ................................................................................................. 25
Kotłownie lokalne, komunalne, przemysłowe na terenie Gminy Miastko .......................................... 29
Zestawienie źródeł wg rodzaju oraz zużycia paliwa............................................................................ 33
Tereny rozwojowe pod zabudowę mieszkaniową w Gminie Miastko................................................. 35
Zmiana zużycia energii cieplnej w perspektywie do roku 2025 dla Gminy Miastko .......................... 37
Struktura perspektywicznego zapotrzebowania na MOC i zużycia ENERGII cieplnej dla grup
odbiorców w Gminie Miastko w roku 2015 ........................................................................................ 39
Struktura perspektywicznego zapotrzebowania na MOC i zużycia ENERGII cieplnej dla grup
odbiorców w Gminie Miastko w roku 2025 ........................................................................................ 40
Bilans biopaliwa (słomy) w Gminie Miastko ...................................................................................... 46
Potencjał biomasy stałej na terenie Gminy Miastko............................................................................ 47
Potencjał energetyczny biogazu .......................................................................................................... 49
Potencjał energii słonecznej na terenie gminy..................................................................................... 49
Charakterystyka potrzeb analizowanego kompleksu budynków ......................................................... 51
Szacunkowa analiza ekonomiczna zainstalowanej pompy ciepła (zł 2001) ........................................ 51
Wybrane przedsięwzięcia dotowane z EkoFunduszu .......................................................................... 57
Zestawienie źródeł wg rodzaju oraz zużycia paliwa w poszczególnych scenariuszach do roku 2025 63
Zestawienie kosztów zmiennych ogrzewania w oparciu o porównywalne media (2005r.) ................. 64
Zmiany cen wybranych cen paliw w latach 2001-2005....................................................................... 65
Prognozowane ceny paliw pierwotnych .............................................................................................. 66
Analiza ekonomiczna uwzględniająca koszty zmienne wytwarzania energii cieplnej zmian paliw wg
scenariusza „proekologicznego” na obszarze Gminy Miastko w aktualnych cenach.......................... 68
Analiza ekonomiczna uwzględniająca koszty zmienne wytwarzania energii cieplnej zmian paliw wg
scenariusza „gazowego” na obszarze Gminy Miastko w aktualnych cenach ...................................... 69
Bilans energetyczny Gminy Miastko – stan obecny............................................................................ 70
Zużycie poszczególnych nośników energii w bilansie cieplnym w podziale na rejony bilansowe ..... 71
Bilans energetyczny Gminy Miastko dla scenariusza „proekologicznego” do 2025 roku .................. 72
Bilans energetyczny G. Miastko dla scenariusza „gaz” w perspektywie roku 2025 ........................... 74
Możliwości wykorzystania energii wodnej ......................................................................................... 79
Średnie zużycie energii elektrycznej na jednego mieszkańca w latach 2001-2005 ............................. 82
Zużycie energii elektrycznej wg typu odbiorcy................................................................................... 83
Zużycie energii elektrycznej w Gminie Miastko do 2025 roku........................................................... 84
Wskaźniki wykorzystania gazu ziemnego dla typów odbiorców ........................................................ 89
Szacunkowe użycie gazu ziemnego dla celów c.o., c.w.u. oraz przygotowania posiłków
w Gminie Miastko do 2025 roku wg scenariusza „Proekologicznego”............................................... 89
Szacunkowe użycie gazu ziemnego dla celów c.o., c.w.u. oraz przygotowania posiłków
w Gminie Miastko do 2025 roku wg scenariusza „GAZ” ................................................................... 89
Średnioroczne wartości zanieczyszczeń dla Gminy Miastko .............................................................. 92
Emisja zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza za rok przez źródła eksploatowane przez ZEC
Miastko ............................................................................................................................................... 92
Wielkość emisji zanieczyszczeń w Gminie Miastko ........................................................................... 93
Wielkość emisji zanieczyszczeń w Gminie Miastko w zależności od scenariusza rozwoju paliw...... 93
Zasoby biomasy drzewnej na terenie gminy sąsiadujących................................................................. 95
Bilans energii możliwej do uzyskania ze słomy .................................................................................. 96
3
SPIS RYSUNKÓW
Rys. 1
Rys. 2
Rys. 3
Rys. 4
Rys. 5
Rys. 6
Rys. 7
Rys. 8
Rys. 9
Rys. 10
Rys. 11
Rys. 12
Rys. 13
Rys. 14
Rys. 15
Rys. 16
Rys. 17
Rys. 18
Rys. 19
Liczba mieszkańców w latach 1995-2005 z podziałem na miasto i obszar wiejski............................. 15
Rozkład średnich temperatur miesięcznych w okresie sezonu grzewczego dla obszaru G. Miastko .. 16
Udział odbiorców w strukturze zaopatrzenia na MOC cieplną w Gminie Miastko............................. 22
Udział odbiorców w strukturze zużycia ENERGII cieplnej w Gminie Miastko ................................. 22
Udział źródeł w strukturze zaopatrzenia mocy cieplnej (c.o.+c.w.u.) ................................................. 31
Struktura źródeł z podziałem na rodzaj paliwa (c.o.+c.w.u.)............................................................... 32
Perspektywiczne zapotrzebowanie na MOC cieplną dla poszczególnych kategorii odbiorców w
Gminie Miastko - okres prognozy 2025 rok........................................................................................ 41
Struktura perspektywicznego zapotrzebowania na MOC cieplną w podziale na odbiorców dla Gminy
Miastko – okres prognozy 2025 rok .................................................................................................... 41
Perspektywiczne zużycie ENERGII cieplnej dla poszczególnych kategorii odbiorców w Gminie
Miastko - okres prognozy 2025 rok..................................................................................................... 42
Struktura perspektywicznego zużycia ENERGII cieplnej w podziale na odbiorców dla Gminy
Miastko – okres prognozy 2025 rok .................................................................................................... 42
Porównanie kosztów wytwarzania ciepła z poszczególnych paliw, gdzie węgiel kamienny równa się
100%.................................................................................................................................................... 65
Struktura paliw w bilansie energetycznym Gminy Miastko............................................................... 72
Obecny i perspektywiczny bilans energetyczny dla scenariusza „proekologicznego”........................ 73
Obecna i perspektywiczna struktura paliw w bilansie energetycznym dla scenariusza
„proekologicznego”............................................................................................................................. 73
Obecny i perspektywiczny bilans energetyczny dla scenariusza „gaz”............................................... 75
Obecna i perspektywiczna struktura paliw w bilansie energetycznym dla scenariusza „gaz”............. 75
Schemat sieci gazowej Obszaru Karlino ............................................................................................. 88
Emisja zanieczyszczeń w gminie według scenariusza „proekologicznego” rozwoju paliw................ 94
Emisja zanieczyszczeń w gminie według scenariusza „gazowego” rozwoju paliw ............................ 94
4
Streszczenie
Przedmiotem niniejszego opracowania jest „Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energie
elektryczną i paliwa gazowe dla obszaru miasta i gminy Miastko” sporządzony z zgodnie z wymogami
„Prawa Energetycznego” dla okresu perspektywicznego do roku 2025.
1. Obecnie gmina jest zamieszkiwana przez ok. 20 tys. mieszkańców, miasto: 11,5 tys., obszar
wiejski 9 tys. W przyszłości przewiduje się nieznaczny wzrost liczby mieszkańców do ok. 21 tys.,
głównie w części wiejskiej Prognozowany niewielki wzrost mieszkańców w gminie oraz założenie
poprawy komfortu zamieszkania przyczynią się do rozwoju budownictwa mieszkaniowego.
2. Zapotrzebowanie na ciepło na terenie gminy wynosi:
- obecnie
- w przyszłości do roku 2025
111 MW i ok. 656 TJ (w tym ok. 210 TJ z paliw odnawialnych)
123 MW i ok. 724 TJ (w tym paliwa odnawialne w zależności od
scenariusza: „proekologiczny” 315 TJ, „gaz” 250 TJ)
Analizując potrzeby odbiorców komunalno-bytowych nie należy spodziewać się w ciągu
najbliższych dwudziestu lat gwałtownych zmian zapotrzebowania cieplnego. Z jednej strony
zapotrzebowanie na moc cieplną będzie wzrastać w wyniku powstawania nowej zabudowy,
przeważnie mieszkaniowej, z drugiej strony wzrost ilości odbiorców będzie kompensowany
wzrostem efektywności wykorzystania energii cieplnej. Lokalizacja nowych budynków będzie
zależała głównie od atrakcyjności danego obszaru oraz dostępności infrastruktury technicznej.
Znaczny wzrost zapotrzebowania na moc i energię cieplną wystąpi jedynie wśród odbiorców
przemysłowych tylko w przypadku zagospodarowania terenów w pobliżu miejscowości Wołcza
Mała i Wołcza Wielka.
4
Obecnie na terenie miejskim trwa proces przyłączania odbiorców do sieci gazowniczej. Za stan
techniczny stacji oraz sieci gazowych odpowiada G.EN. GAZ ENERGIA S.A. Obszar Karlino. Po
zakończeniu ostatniego IV-go etapu gazyfikacji, miasto praktycznie będzie zgazyfikowane
w całości. Na obszarze miasta nie występują ograniczenia uzbrajania w sieć gazową. Praktycznie
każdy odbiorca może zostać przyłączony do sieci gazowniczej. Barierą jest jedynie koszt
przyłączenia. W przypadku ewentualnej gazyfikacji rejonu wiejskiego, atrakcyjność inwestycyjna
systemu zaopatrzenia w gaz zależy w podstawowym stopniu od wielkości rocznego zużycia tego
medium. Dlatego dla przedsiębiorstwa gazowniczego elementem kluczowym do rozpoczęcia
gazyfikacji pozostałej części gminy jest skłonienie do korzystania z gazu sieciowego jak
największej ilości odbiorców, w tym źródeł znajdujących się w sugestii władz gminy. Wydaje się,
że nie zachodzi potrzeba angażowania się Gminy w rozbudowę systemu dystrybucji gazu.
Ewentualnie można rozważyć gazyfikację niektórych miejscowości np.: Dretyń lub miejscowości
leżących w pobliżu miasta.
5
Rozbudowa sieci, budowa stacji transformatorowych w gminie będzie prowadzona zgodnie
z planem rozwoju spółki KE ENERGA S.A. Oddział w Słupsku. Realizacja zaplanowanej
rozbudowy sieci będzie uzależniona od rzeczywistego wzrostu liczby odbiorców oraz w oparciu
o kryteria finansowe związane bezpośrednio z wielkością sprzedaży energii. Prowadząc politykę
lokalizacji potencjalnych odbiorców energii elektrycznej Władze Gminy powinny ją konsultować
z ENERGA, w celu optymalnej alokacji środków inwestycyjnych.
6
Region gminy charakteryzuje się wysoką lesistością (ponad 50% powierzchni). Fakt ten
powoduje, że drewno stosowane jest w szerokim zakresie jako medium do produkcji ciepła.
Zakładając aktywne zaangażowanie władz gminy przeanalizowano maksymalnie korzyści
wynikające z posiadania znaczących zasobów biomasy oraz wykorzystując dogodne warunki
środowiskowe analizowano szersze zastosowanie kolektorów słonecznych i pomp ciepła
(scenariusz „proekologiczny”). Ponadto w celu zagospodarowania nieużytków rolnych, gleb
słabych rolniczo zaleca się stworzenia programu upraw roślin energetycznych. Aby odpowiednio
wykorzystać dostępne i potencjalne zasoby biomasy wydaje się, że należy szeroko promować
nowoczesne kotły na biomasę. Pozwoli to właściwie i efektywnie wykorzystać drewno do
produkcji ciepła.
5
W opracowaniu rozpatrywano dwa kierunki zmian nośników energii:
-
SCENARIUSZ „PROEKOLOGICZNY” - duży udział paliw odnawialnych;
-
SCENARIUSZ „GAZ” - przewidujący ekspansję gazu sieciowego.
W obu scenariuszach założono modernizacje kotłowni przy ul. Kowalskiej i przystosowanie jej do
spalania zrębek drzewnych.
Poniżej tabele pokazują udział paliw w bilansie cieplnym oraz procentowy udział nośników energii
w rocznych kosztach wytwarzania ciepła na obszarze gminy do 2025 roku.
•
Ocena stanu obecnego
L.p.
Paliwo
Ciepło
Roczny koszt
wytwarzania ciepła
Udział paliw w
bilansie cieplnym
Udział paliw w
kosztach wytwa.
ciepła
zł/GJ
GJ/rok
zł
%
%
1
Energia elektryczna
107,5
19 555
2 102 149
3.0%
9.6%
2
LPG
96,9
50 679
4 910 832
7.7%
22.3%
3
Olej opałowy
74,1
51 771
3 836 214
7.9%
17.5%
4
Paliwo węglowe
25,7
247 538
6 361 720
37.7%
28.9%
5
pellety
36,2
1 202
43 512
0.2%
0.2%
6
Biomasa drzewna
10,85
212 443
2 305 008
32.4%
10.5%
7
Gaz ziemny
45,3
0
0
0.0%
0.0%
8
ZEC
33,06
73 081
2 415 692
11.1%
11.0%
33,48
656 269
21 302 107
100%
100%
Średnia cena za 1GJ w
roku bazowym
•
2005
Cena 1GJ ciepła
w
Bilans cieplny na terenie gminy do 2025 roku
2025
L.p.
Paliwo
Scenariusz „proekologiczny”
Cena
1GJ
zł/GJ
Scenariusz „gazowy”
Ciepło
Roczny koszt
wytwarzania
ciepła
Udział paliw
bilansie
cieplnym
Udział paliwa
w kosztach
wytwa. ciepła
GJ/rok
zł
%
%
Ciepło
Roczny koszt
wytwarzania
ciepła
Udział paliw
w bilansie
cieplnym
Udział paliwa
w kosztach
wytwa. ciepła
GJ/rok
zł
%
%
1
Energia elektryczna
107,5
13 594
1 461 328
1.9%
6.5%
9 830
1 056 744
1.4%
4.5%
2
LPG
96,9
45 536
4 412 425
6.3%
19.5%
24 721
2 395 482
3.4%
10.2%
3
Olej opałowy
74,1
22 557
1 671 489
3.1%
7.4%
14 701
1 089 308
2.0%
4.6%
4
Paliwo węglowe
25,7
212 289
5 455 819
29.3%
24.2%
182 558
4 691 729
25.2%
20.0%
5
Pompa ciepła
30,7
8 934
274 266
1.2%
1.2%
3 876
119 006
0.5%
0.5%
6
słoma
13,9
9 972
138 612
1.4%
0.6%
3 876
53 882
0.5%
0.2%
7
pellety
36,2
1 000
36 200
0.1%
0.2%
1 000
36 200
0.1%
0.2%
8
Biomasa drzewna
10,85
224 879
2 439 939
31.0%
10.8%
178 897
1 941 036
24.7%
8.3%
9
Gaz ziemny
45,3
101 300
4 588 884
14.0%
20.3%
220 601
9 993 217
30.4%
42.6%
33,06
15 478
511 625
2.1%
2.3%
15 478
511 625
2.1%
2.2%
23,0
69 193
1 591 439
9.5%
7.0%
69 193
1 591 439
9.5%
6.8%
Razem
724 731
22 582 026
100%
100.0%
724 731
23 479 668
100.0%
100.0%
10
11
ZEC paliwa
węglowe
ZEC zrębki
biomasy
Średnia cena za 1GJ
31,16
32,40
6
2025
Wyszczególnienie
2005
Scenariusz
„proekologiczny”
Scenariusz
„gazowy”
Udział paliw
odnawialnych
w bilansie cieplnym
33%
44%
35%
w rocznych kosztach wytwarzania ciepła
11%
20%
16%
Udział paliw
krajowych
w bilansie cieplnym
84%
88%
90%
61%
70%
79%
Z powyższej analizy wynika, że średnia cena za 1 GJ jest mniejsza przy założeniu rozwoju paliw wg
scenariusza „proekologicznego”. W obu scenariuszach przewiduje się wzrost udziału paliw
krajowych, w scenariuszu gazowych jest on nieznacznie wyższy1.
Poniżej przedstawiono potencjał teoretyczny i techniczny paliw odnawialnych na obszarze Gminy
Miastko.
Biomasa stała
Rodzaj paliwa
Las
Biomasa
Sady
drzewna
Grunty pod plantacje (ugory,
odłogi)
Słoma
Powierzchnia
[ha]
Potencjał
teoretyczny
Potencjał techniczny
Wykorzystanie
[GJ]
[GJ]
[MW]
[%]
24 700
850 000
210 000
29,7
100%
30
90
0
0
100%
4 000
800 000
300 000
40
0%
4 400
160 000
40 000
5,7
0%
Z przeprowadzonych szacunków wykorzystania biomasy drzewnej wynika, że dostępne zasoby na
terenie gminy są w całości wykorzystywane na potrzeby energetyczne. Większość drewna
wykorzystywana jest źródłach nie przystosowanych odpowiednio do spalania biomasy drzewnej
(w małych źródłach indywidualnych o sprawności poniżej 50%). Dlatego celowym wydaje się
popularyzacja właściwego i efektywnego sposobu produkcji energii cieplnej z wykorzystaniem
drewna.
W celu zwiększenia wykorzystania biomasy należałoby przeznaczyć grunty orne aktualnie nie
zagospodarowane (odłogi i ugory) pod uprawę roślin energetycznych. Wielkość zalesienia należałoby
przeprowadzać w kontekście zaspokojenia potencjalnych potrzeb cieplnych w oparciu o paliwo
w postaci zrębek. Aby to zrealizować konieczny byłby plan rozwoju zalesiania. W celu zachęcenia
prywatnych właścicieli do zalesienia gruntów należałoby im zapewnić odbiór potencjalnych zbiorów.
Biogaz
Potencjał teoretyczny
Rodzaj
Biogaz
1
Wykorzystanie
Z oczyszczalni ścieków
[GJ]
3 421
[GJ]
0
[MW]
0
[%]
0%
Wysypiskowy
13 098
0
0
0%
Rolniczy
49 939
-
-
0%
wynika to z wysokiego udziału gazu z zasobów krajowych w strukturze sprzedaży przez G.EN. GAZ
ENERGIA S.A.
7
Na terenie gminy oczyszczalnie ścieków (największa o przepustowości 3,3 tys. m3/d) i wysypisko
śmieci nie spełniają kryterium ekonomiczno-technicznego wykorzystania. Ze względu na brak danych
o wielkości pogłowia w dużych farmach hodowlanych nie obliczono potencjału technicznego dla
biogazu rolniczego.
Energia słoneczna
Potencjał techniczny – kolektory
cieczowe [GJ/m2/rok],
sprawność 50%
≈1,9
[kWh/m2/rok]
1 081
fotowoltaiczne [kWh/m2/rok]
sprawność 15%
≈160
Energia wodna
Miejscowość
Kawcze
Kawcze
Miastko
Miastko
Czarnkowo
rzeka
Studnica
Studnica
Studnica
Studnica
Wieprza
Łącznie
Moc
[kW]
55
95
20
40
164
374
Potencjał
teoretyczny
[MWh]
482
832
175
350
1 437
3 276
Potencjał
techniczny
[MWh]
313
541
114
228
934
2 130
Uwagi
Elektrownia istniejąca
Elektrownia planowana
Potencjalne miejsce dla rozwoju
Energia geotermalna
Gmina Miastko leży w pomorskim okręgu geometralnym. Okręg ten zajmuje powierzchnie ok. 12 tys.
km2. Łączne zasoby wody geotermalnej występującymi w karbonie i dewonie szacuje się na ok. 21
tys. km3, co równoważne jest 162 mln t.p.u. (ton paliwa umownego, 4,7 mln TJ). Obecnie nie
wykorzystuje się energii geotermalnej na potrzeby cieplne.
Energia wiatru
Gmina Miastko posiada dobre warunki wietrzności. Według mapy pomiaru wietrzności wykonanej
przez IMiGW średnia prędkość wiatru na terenie Gminy wynosi 4,5-5 m/s. Potencjał energetyczny
wiatru na wysokości 30 m n.p.g. szacuje się na ok. 1250-1500 kWh/m2/rok.
Obecnie na terenie gminy wykorzystuje się elektrownie wiatrowe na obszarze przemysłowym „Błoga
Góra” w Wałdowie (łączna moc zainstalowana wynosi 1,05 MW). W okresie perspektywicznym
planowana jest farma wiatrowa składająca się z docelowo 54 elektrowni wiatrowych o mocy 2 MW
każdy w rejonie wsi Dretyń – Tursko.
8
1
PODSTAWA OPRACOWANIA
Podstawę opracowania stanowią następujące dokumenty:
1. Umowa nr 342/114/WIT/20/06 zawarta pomiędzy Gminą Miastko z siedzibą w Miastku
ul. Grunwaldzka a Instytutem Energetyki Jednostką Badawczo-Rozwojową O/Gdańsk z siedzibą
w Gdańsku ul. Reja 27
2. Ustawa Prawo Energetyczne z dnia 10.04.1997 (Dz.U. Nr 54 z dnia 04.06.1997 z późniejszymi
zmianami)
3. Polityka energetyczna Polski do roku 2025, Warszawa, 4 stycznia 2005r.
4. Strategia rozwoju odnawialnych źródeł energii. Dokument Rządowy. Warszawa, wrzesień 2000r.
5. Strategia Rozwoju Kraju 2007-2015. Wstępna wersja opracowania przyjęta przez Radę Ministrów
27.06.2006r.
6. Strategia rozwoju województwa pomorskiego przyjęta uchwałą nr 587/XXXV/05 Sejmiku
Województwa Pomorskiego z dnia 18 lipca 2005 r.
7. Informacje uzyskane w Urzędzie Gminy w Miastku
8. Podstawowe informacje ze spisów powszechnych 2002, Gmina miejsko-wiejska Miastko; Urząd
Statystyczny w Gdańsku
9. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miastko
10. Informacje uzyskane z Nadleśnictwa Miastko
11. Informacje uzyskane z Nadleśnictwa Dretyń
12. Informacje uzyskane z Miasteckiej Spółdzielni Mieszkaniowej
13. Informacje i dane techniczne dotyczące systemu ciepłowniczego oraz charakterystyki obiektów
będących w eksploatacji ZEC „Miastko”
14. Informacje i dane techniczne dotyczące systemu elektroenergetycznego oraz charakterystyki
obiektów będących w eksploatacji KE ENERGA S.A. Zakład Energetyczny Słupsk
15. Informacje uzyskane z G.EN. GAZ ENERGIA S.A. w Poznaniu
16. Informacje uzyskane z Pomorskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. w Gdańsku oraz Regionalnego
Oddziału Przesyłu w Gdańsku
17. Mapa zasobów w okręgach i prowincjach geotermalnych Polski wg R. Neya i J. Sokołowskiego,
1992 rok
18. Ocena zasobów i potencjalnych możliwości pozyskania surowców dla energetyki odnawialnej
w województwie pomorskim; Biuro Planowania Przestrzennego w Słupsku, Słupsk 2004
19. Zestaw Polskich Norm – Ciepłownictwo i Ogrzewnictwo
9
2
UWARUNKOWANIA PRAWNE
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (art. 7) do zadań własnych realizowanych
przez gminy zaliczyła zaspokajanie potrzeb zbiorowych wspólnoty, do których włączono między
innymi zaopatrzenie mieszkańców w energię elektryczną i cieplną. Obowiązki gminy w tym zakresie
precyzuje Ustawa - Prawo energetyczne z 10 kwietnia 1997 wraz z późniejszymi zmianami. Art. 18
przytoczonej ustawy mówi, że „do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię
elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy:
•
planowanie i organizacja zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze
gminy,
•
planowanie oświetlenia miejsc publicznych i dróg znajdujących się na terenie gminy,
•
finansowanie oświetlenia ulic, placów i dróg, znajdujących się na terenie gminy.”
Zadania te gmina powinna realizować zgodnie z założeniami polityki energetycznej państwa,
miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego lub ustaleniami zawartymi w studium
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem i dystrybucją paliw gazowych, energii
elektrycznej lub ciepła zostały zobowiązane (art. 16) do sporządzenia planów rozwoju w zakresie
aktualnych i przyszłych potrzeb energetycznych gminy z uwzględnieniem kierunków rozwoju gminy
zawartych w „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy” oraz
ustaleń miejscowego „Planu zagospodarowania przestrzennego”. Plany te powinny obejmować okres
nie krótszy niż 3 lata i zawierać w szczególności:
•
przewidywany zakres dostarczania paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła;
•
przedsięwzięcia w zakresie modernizacji, rozbudowy albo budowy sieci oraz ewentualnych
nowych źródeł paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła, w tym źródeł odnawialnych;
•
przedsięwzięcia w zakresie modernizacji, rozbudowy lub budowy połączeń z systemami
gazowymi albo z systemami elektroenergetycznymi innych państw;
•
przedsięwzięcia racjonalizujące zużycie paliw i energii u odbiorców;
•
przewidywany sposób finansowania inwestycji;
•
przewidywane przychody niezbędne do realizacji planów;
•
przewidywany harmonogram realizacji inwestycji.
Przy tworzeniu planów rozwoju przedsiębiorstwa energetyczne powinny współpracować
z przyłączonymi podmiotami oraz gminami, na których obszarze przedsiębiorstwa te prowadzą
działalność. Choć nie wynika to z obowiązków ustawowych plany rozwojowe tworzone są również
przez odbiorców energii, np. przedsiębiorstwa, wspólnoty mieszkaniowe.
Z uwagi na to, że generalnie gospodarzem w gminie są władze samorządowe tej gminy, od gminy
winna wyjść pierwsza inicjatywa tworzenia skoordynowanych organizacyjnie i merytorycznie planów
wszystkich zainteresowanych podmiotów.
Ustawa Prawo energetyczne (art. 19 i 20) na gminy nakłada bowiem obowiązek koordynacji
całokształtu działań związanych z planowaniem energetycznym. Podstawowym dokumentem
niezbędnym dla prawidłowej koordynacji gospodarki energetycznej jest „Projekt założeń do planu
zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe” (w skrócie „projekt założeń”) a w razie
konieczności także „Projekt planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe”
(„projekt planu”). Ustawa określa procedurę powstawania tych dwóch dokumentów.
Zakres planowania i procedury dwuetapowego dochodzenia do dokumentów lokalnego prawa ma na
celu, z jednej strony umożliwić uczestnictwo w procesie planowania istotnych podmiotów, które mają
reprezentować interesy państwa, regionu oraz gospodarki i społeczności gminy, z drugiej strony
stworzyć warunki do uzyskania zgodności w procesie koordynacji planów gminy i przedsiębiorstw
energetycznych zaopatrujących gminę w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe, najlepiej już na
etapie tworzenia „założeń do planu”.
10
Zgodnie z intencją ustawodawcy „projekt założeń” powinien zawierać ocenę: stanu aktualnego
i przewidywanych zmian zapotrzebowania na ciepło, energie elektryczną i paliwa gazowe, wpływu
przedsięwzięć racjonalizujących użytkowanie nośników energii, możliwości wykorzystania
istniejących nadwyżek i lokalnych zasobów paliw i energii, z uwzględnieniem skojarzonego
wytwarzania ciepła i energii elektrycznej oraz zagospodarowania ciepła odpadowego z instalacji
przemysłowych oraz zakres współpracy z innymi gminami.
Projekt założeń podlega opiniowaniu przez samorząd województwa w zakresie koordynacji
współpracy z innymi gminami oraz w zakresie zgodności z polityką energetyczną państwa.
Ustawa Prawo energetyczne wymaga, aby „założenia do planu” były zgodne z przyjętymi celami
polityki energetycznej państwa. W dokumencie „Polityka Energetyczna Polski do 2025”, przyjętym
4 stycznia 2005 roku, określono główne cele i strategiczne kierunki działania państwa, aktualny stan
gospodarki energetycznej, prognozy krajowego zapotrzebowania na paliwa i energię z oceną
bezpieczeństwa energetycznego. Za kluczowe elementy polskiej polityki energetycznej uznano:
•
bezpieczeństwo energetyczne, rozumiane jako stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego
i perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię w sposób technicznie
i ekonomicznie uzasadniony, przy minimalizacji negatywnego oddziaływania sektora energii na
środowisko i warunki życia społeczeństwa,
•
poprawę konkurencyjności gospodarki i jej efektywności energetycznej,
•
ochronę środowiska przed negatywnymi skutkami działalności energetycznej, związanej
z wytwarzaniem, przesyłaniem i dystrybucją energii i paliw.
Projekt założeń wykłada się do publicznego wglądu na okres 21 dni, powiadamiając o tym w sposób
przyjęty zwyczajowo w danej miejscowości. W okresie tym, Osoby i podmioty zainteresowane
zaopatrzeniem w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze gminy mają prawo składać
wnioski, zastrzeżenia i uwagi do dokumentu.
Chociaż samorząd gminny może występować z różnych pozycji (odbiorcy, dostawcy nośników
energii) to jednak jest on przede wszystkim regulatorem lokalnego rynku energii. Poprzez plan
zaopatrzenia musi reprezentować interes publiczny w tworzeniu bezpiecznego, przyjaznego
środowisku i akceptowalnego społecznie systemu zaopatrzenia w nośniki energii. Sprzeczne interesy
producentów i dystrybutorów energii oraz użytkowników energii powinny być równoważone.
Uczestnictwo w procesie planowania energetycznego w gminie niesie za sobą istotne korzyści
wszystkim podmiotom lokalnego rynku. Władze gminne mają możliwość zrealizowania poprzez
„założenia do planu” własnej polityki energetycznej i ekologicznej oraz celów gminy (bezpieczeństwo
zaopatrzenia, minimalizacja kosztów usług energetycznych, poprawa stanu środowiska, akceptacja
społeczna), Przedsiębiorstwa i spółki energetyczne mogą oczekiwać lepszego zdefiniowania
przyszłego lokalnego rynku energii, uwiarygodnienia popytu na energię oraz uniknięcia nietrafnych
inwestycji po stronie wytwarzania, przesyłu i dystrybucji energii. Odbiorcy energii mogą spodziewać
się poprzez integrację strony podażowej i popytowej lokalnego rynku energii, dostępności do usług
energetycznych po możliwie najniższych kosztach.
Wymierną korzyść z planowania energetycznego w gminie uzyskują ubiegający się o przyłączenie do
sieci, czy to elektrycznej, gazowej czy ciepłowniczej. Ustawa Prawo energetyczne nakłada na
przedsiębiorstwa energetyczne obowiązek zapewnienia realizacji i finansowania budowy i rozbudowy
sieci, w tym na potrzeby przyłączania podmiotów ubiegających się o przyłączenie, na warunkach
określonych w Ustawie oraz w „projektach założeń” lub „projektach planów”. Przy czym za
przyłączenie do sieci pobiera się opłatę ustaloną na podstawie następujących zasad:
•
za przyłączenie do sieci przesyłowej, sieci dystrybucyjnej gazowej wysokich ciśnień oraz do
sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV i nie wyższym niż
110 kV, z wyłączeniem przyłączenia źródeł i sieci, opłatę ustala się na podstawie jednej
czwartej rzeczywistych nakładów poniesionych na realizację przyłączenia;
•
za przyłączenie do sieci dystrybucyjnej gazowej innej niż wymieniona w pkt 1, sieci
elektroenergetycznej o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV oraz sieci
ciepłowniczej, z wyłączeniem przyłączenia źródeł i sieci, opłatę ustala się w oparciu o stawki
opłat zawarte w taryfie, kalkulowane na podstawie jednej czwartej średniorocznych nakładów
11
inwestycyjnych na budowę odcinków sieci służących do przyłączania tych podmiotów,
określonych w planie rozwoju;
•
za przyłączenie źródeł współpracujących z siecią oraz sieci przedsiębiorstw energetycznych
zajmujących się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii pobiera się opłatę
ustaloną na podstawie rzeczywistych nakładów poniesionych na realizację przyłączenia,
z wyłączeniem odnawialnych źródeł energii o mocy elektrycznej nie wyższej niż 5 MW oraz
źródeł energii wytwarzających energię elektryczną w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła
o mocy elektrycznej nie wyższej niż 5 MW i projektowanej średniorocznej sprawności
przemiany ogółem nie niższej niż 70%, za których przyłączenie pobiera się połowę opłaty
ustalonej na podstawie rzeczywistych nakładów.
12
3
3.1
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA GMINY MIASTKO
Położenie, dane ogólne
Gmina Miastko położone jest w zachodniej części woj. pomorskiego, w powiecie bytowskim.
Graniczy z: od północy z gminami Kępice (powiat słupski) i Trzebielino (powiat bytowski), od
wschodu z gminami: Kołczygłowy, Tuchomie i Lipnica (wszystkie powiat bytowski), od południa
z gminą Koczałą (powiat człuchowski), a od zachodu z gminami z województwa
zachodniopomorskiego Polanów (powiat koszaliński) i Biały Bór (powiat szczecinecki).
Gmina Miastko obejmuje obszar 46 719 ha, w tym obszar miejski 568 ha. Przeważającą formę
użytkowania stanowią lasy, ponad 50%. Tabela poniżej prezentuje podział gruntów na obszarze
gminy.
Tab. 1 Podział gruntów w Gminie Miastko (dane z 2005 roku)2
Powierzchnia [ha]
Nazwa gruntu
Obszar
wiejski
Obszar
miejski
Łącznie
Gmina
Udział
[%]
użytki rolne, w tym
- grunty orne
- sady
- łąki
- pastwiska
16 291
13 694
28
1 494
1 075
191
120
5
63
3
16 482
13 514
33
1 557
1 078
35,3%
lasy, grunty leśne
24 686
7
24 693
52,8%
Pozostałe grunty
5 174
370
5 544
11,9%
46 151
568
46 719
100%
Razem
Poniżej przedstawiono podstawowe dane społeczno-gospodarcze za 2005r. w oparciu o informacje
uzyskane z Urzędu Miejskiego w Miastku oraz informacje z Głównego Urzędu Statystycznego
zawarte w Banku Danych Lokalnych na stronach internetowych.
Tab. 2 Charakterystyka społeczno-gospodarcza miasta na tle powiatu
Wyszczególnienie
Jed.
Powiat
Gmina
tys.
76,2
20,5
os/km2
34,7
42,3
Mieszkania
tys.
20,9
5,72
Przeciętna powierzchnia użyt. na jednego mieszk.
m2
21,0
18,7
Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania
m2
75,6
67,3
-
3,65
3,59
Ludność
Gęstość zaludnienia
Liczba osób na 1 mieszkanie
Głównym ośrodkiem mieszkaniowym, administracyjnym oraz gospodarczym w gminie jest
miejscowość Miastko. Ośrodkami wspomagającymi działania na poziomie podstawowym są przede
wszystkim wsie: Dretyń, zespół wsi Świerzno-Świerzenko-Kawcze, Miłocice, Słosinko, Wałdowo,
Piaszczyna.
Na terenie gminy zarejestrowanych jest niewiele ponad 1600 podmiotów gospodarczych. Większość
podmiotów znajduje się w miejscowości Miastko. Uwarunkowania lokalne, bliskość lasów, powoduje
znaczny udział firm zajmujących się obróbka drewna. Większość podmiotów gospodarczych
2
Informacje z GUS-u, Bank danych lokalnych, www.stat.gov.pl
13
nastawiona jest na prowadzenie działalności wykonywanej w terenie u zleceniodawcy, znacznie mniej
występuje w placówkach stacjonarnych (np.: sklepy, zakłady gastronomiczne). Są to najczęściej
podmioty zajmujące się handlem oraz drobną wytwórczością i usługami, zatrudniające kilka osób. Do
najważniejszych zakładów na terenie gminy zalicza się: „Dajar”, „Solus” (zakłady mebli
ogrodowych), „Seeger Dach”, „Ex-Pro”, „Drew-Trans” (tartaki), „Rabpol” (zakład przetwórstwa
spożywczego), „Domstal” (zakład produkcji kontenerów stalowych), firmy przemysłu drzewnego
(Interwood).
Przez miasto przebiega linia kolejowa relacji Szczecinek - Słupsk. Połączenia autobusowe zapewniają
mieszkańcom łączność wewnątrz gminy oraz z innymi gminami. System komunikacyjny miasta
składa się z dróg krajowych i wojewódzkich oraz powiatowych i miejskich. Drogi te zapewniają
dogodne połączenia wewnątrz gminy oraz z innymi miastami w Polsce. Jeśli chodzi o obecnie
istniejące połączenia drogowe to wyróżnić można:
•
Droga krajowa nr 20 relacji Gdynia - Kościerzyna - Bytów - Miastko - Szczecinek - Stargard
Szczeciński
•
Droga krajowa nr 21 relacji Słupsk – Miastko
Urozmaicona rzeźba terenu, jeziora oraz lasy stanową o atrakcyjności turystycznej Gminy Miastko.
Liczba obiektów turystycznych i miejsc noclegowych na terenie gminy Miastko jest niewielka. Usługi
turystyczno-rekreacyjne odbywają się poprzez większe ośrodki wypoczynkowe, letniska
indywidualne, pola biwakowe i coraz częściej gospodarstwa agroturystyczne. W gminie usługi
turystyczne o charakterze całorocznym występują sporadycznie. Do największych ośrodków
wczasowych należą: OW „Słoneczny Stok”, OW „Alicja”, OW „Luna” (wszystkie w miejscowości
Świeszyno), Dworek Amaltea (Wałdowo), Ośrodek Sportu Rekreacji i Rehabilitacji (Miastko).
Indywidualne domki letniskowe zlokalizowane głównie w sołectwach Świeszyno oraz w mniejszej
ilość w Bobęcinie.
W Gminie jest 1127 gospodarstw z czego 541 prowadzi działalność wyłącznie rolniczą, w tym
powyżej 1 ha ok. 750. W strukturze obszarowej dominują gospodarstwa do 5 ha (ogółem ponad 60).
Użytki rolne występują płatowo zajmując niewielkie powierzchnie między rozległymi terenami
gruntów leśnych. Rejon południowy i wschodni to główna strefa rolnicza gminy. Przeważają gleby
słabe klasy V i VI, stanowią ok. 56 %. Produkcja roślinna to przede wszystkim uprawa zbóż.
W hodowli przeważa chów bydła i trzody chlewnej.
W gminie znajduje się 33 miejscowości zgrupowanych w ramach 28 sołectw. Sołectwa w gminie
przestawiono w Tab. 3.
Tab. 3 Sołectwa w Gminie Miastko
Sołectwa w Gminie Miastko
1. Biała
15. Pasieka
2. Bobięcino
16. Piaszczyna
3. Chlebowo
17. Popowice
4. Czarnica
18. Przęsin-Zadry
5. Dolsko
19. Role-Żabno
6. Dretyń
20. Słosinko
7. Dretynek-Trzcinno
21. Świeszyno
8. Głodowo
22. Świerzenko
9. Kamnica
23. Świerzno
10. Kawcze
24. Turowo
11. Kwisno-Szydlice
25. Wałdowo
12. Lubkowo
26. Węgorzynko
13. Miłocice
27. Wołcza Mała
14. Okunino-Kowalewice
28. Wołcza Wielka
14
3.2
Demografia
Zgodnie z informacją GUS na 31.12.2005 Gmina liczyła 19 786 mieszkańców. Stan ludności w latach
1995-2005 jest przedstawiony w poniższej tabeli.
Tab. 4 Liczba mieszkańców w latach 1995-20053
Rok
Miasto
Liczba
ludności
O. wiejski
Łącznie
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
11 890
11 949
11 918
11 931
11 875
11 418
11 372
11 255
11 128
11 123
11 040
8 705
8 758
8 786
8 845
8 882
8 515
8 637
8 634
8 632
8 789
8 746
20 595
20 707
20 704
20 776
20 757
19 933
20 009
19 889
19 760
19 912
19 786
Od lat liczba mieszkańców charakteryzuje się niewielkim spadkiem liczby ludności. Na obszarze
wiejskim jest ona w przeciągu kilku lat w miarę stabilna, natomiast w mieście występuje niewielki
spadek.
14 000
Miasto
Obszar wiejski
Liczba ludności
12 000
10 000
8 000
6 000
4 000
2 000
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
0
Rok
Rys. 1 Liczba mieszkańców w latach 1995-2005 z podziałem na miasto i obszar wiejski
Z pozyskanego z UM Miastko spisu ludności z podziałem na miejscowości i ulice (w przypadku
Miastka) liczba ludności wynosi: miasto 11 514, obszar wiejski 9 015. Liczbę ludności pozyskana
z gminy przyjęto jako punkt odniesienia do dalszych rozważań.
Prognoza demograficzna4 dla miast powiatu bytowskiego przewiduje, że do 2025 roku nastąpi spadek
ludności o niewiele ponad 3% w porównaniu do roku 2005. Natomiast na obszarze wiejskim
prognozuje się wzrost dla analizowanego okresu o blisko 10%. Przy takim założeniu ilość
mieszkańców w mieście w docelowym okresie wyniosłaby ok. 11,2 tys., a na wsi 9,9 tys.
W opracowaniu „Założeń....” prognozowane zmiany liczby ludności mieszkańców w mieście oraz na
obszarze wiejskim przyjęto na zbliżonym poziomie.
3.3
Warunki klimatyczne gminy
Średnia roczna temperatura wynosi +7,0°C. Lato jest krótkie z mała ilością dni upalnych. Stosunkowo
dużo jest dni mroźnych pojawiających się w okresie XI – III. Miesiącami najchłodniejszymi są I i II.
Opady w ciągu roku są wyższe od przeciętnych w kraju i wynoszą 650 – 700 mm. Okres wegetacyjny
jest tu najkrótszy. Pod względem częstotliwości kierunków wiatrów dominują wiatry zachodnie. (ok.
70 % wszystkich wiatrów). Najmniej liczne są wiatry pochodzące z kierunków północno-wschodnich.
Najbardziej wietrzne są miesiące jesienno-zimowe.
Gmina Miastko położone jest w I strefie klimatycznej. Według normy PN-B-02025 (lipiec 2001) pt.
"Obliczanie sezonowego zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania budynków mieszkalnych
3
4
Informacje z GUS-u, Bank danych lokalnych, www.stat.gov.pl
na podstawie danych GUS „Prognoza ludności na lata 2003-2030”
15
i zamieszkania zbiorowego", średnie temperatury powietrza dla najbliższej miejscowości ze stacją
meteorologiczną – Szczecinek, przedstawia poniższa tabela.
Tab. 5 Średnie wieloletnie temperatury miesiąca (Te), liczba dni ogrzewania (Ld)
Miesiące
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
Te(m), oC
-2,5
-2,2
1,1
6,2
11,5
15,7
16,8
16,2
12,5
7,9
3,4
-0,3
Ld(m)
31
28
31
30
20
0
0
0
10
31
30
31
Q(m)
697,5
621,6
585,9
414
170
0
0
0
75
375,1
498
629,3
Na podstawie powyższych danych średnioroczna liczba stopniodni przy długości typowego sezonu
grzewczego 242 dni wynosi:
ΣQ(r) = 4066,4/rok,
natomiast średnia temperatura zewnętrzna w sezonie grzewczym wynosi
Tśr= 3,2 oC
Zgodnie z PN-82/B-02403 pt. „ Temperatury obliczeniowe zewnętrzne” dla Gminy Miastko leżącej
w I strefie klimatycznej należy przyjąć minimalną obliczeniową temperaturę powietrza na zewnątrz
budynków równą: -16 oC. Poniżej przedstawiono graficzną interpretację zmian temperatury
zewnętrznej.
20.0
oC
15.0
10.0
5.0
0.0
-5.0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
miesiąc
Rys. 2 Rozkład średnich temperatur miesięcznych w okresie sezonu grzewczego dla obszaru G. Miastko
Dla porównania poniżej w tabeli przedstawiono temperatury i długość sezonu grzewczego na
podstawie danych otrzymanych z ZEC Miastko.
Tab. 6 Średnie temperatury i długość sezonu grzewczego w latach 2000-2005
Miesiące
Rok
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
o
Te(m), C
Długość
sezonu
Dni
2000
-0,43
2,46
3,28
9,49
-
11,36
12,12
6,77
2,33
225
2001
0,02
-0,39
1,18
6,97
-
-
-
-
11,76
11,0
3,37
-1,48
231
2002
0,81
3,77
3,85
8,61
-
-
-
-
9,81
7,28
2,96
-4,98
219
2003
-1,91
-3,63
2,1
6,86
-
-
-
-
-
5,54
5,73
1,78
221
2004
-4,81
0,77
3,48
8,58
-
-
-
-
-
9,45
2,74
1,02
236
2005
0,68
-3,0
0,36
8,39
-
-
-
-
-
10,15
3,82
0,24
219
16
Powyższe porównacie wskazuje, że w ostatnich latach nastąpił wzrost średnich temperatur w okresie
grzewczym oraz zmniejszenie długości sezonu grzewczego niż wynika to z wieloletnich danych.
Analiza przedstawionych danych klimatycznych wskazuje, że średnie rzeczywiste temperatury są
wyższe w ostatnich latach od obliczeniowych.
3.4
Warunki środowiskowe
Obszar gminy jest położony w obrębie występowania wzgórz morenowych i charakteryzuje się silnym
zróżnicowaniem rzeźby.
Lasy oraz grunty leśne zajmują około 52% powierzchni gminy. Stanowi to ok. 24,7 tys. ha. Większość
lasów należy do przedsiębiorstwa Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Miastko oraz Dretyń. Duże zwarte
kompleksy występują w zachodniej i północnej części gminy. Część lasów wchodzi w obręb obszarów
chronionego krajobrazu. Obszary chronionego krajobrazu obejmują obszary rzek Brdy i Wieprzy
o pow. 11 776 ha oraz jezioro Bobięcińskie Małe i Duże ze Skibską Górą o pow. 3 328 ha W składzie
gatunkowym drzewostanów zdecydowanie dominuje sosna. W strukturze wiekowej znaczny udział,
ok. 40%, mają drzewostany młode, do 40 lat. Drzewostany starsze 40-80 lat stanowią 37 %,
a drzewostany powyżej 80 lat – 23%.
Potencjał leśny w gminie biorąc pod uwagę produktywność zbiorowisk i powierzchnię lasów jest
bardzo wysoki.
Gmina Miastko leży w strefie wododziału Pojezierza Pomorskiego. W obrębie gminy występują
obszary źródłowe szeregu rzek i drobnych cieków. Są to: Wieprza i Studnica oraz ich dopływy,
następnie Brda i Czernica. Największą rzeką przepływającą przez obszar gminy są Wieprza i jej
lewostronny dopływ Studnica. Prawostronna Zlewnia Studnicy pozbawiona jest większych cieków.
Największe lewostronnych dopływy to: Pierska Struga, Świerzynka i Białka. Ważnym elementem
sieci hydrograficznej są jeziora. Największe jeziora to Jez. Bobiecińskie Wielkie.
Potencjał wodny na obszarze gminy jest wysoki, jednak rozpatrując pod wykorzystanie na potrzeby
energetyczne jest niewielki.
Gmina nie posiada dobrych warunków glebowo-klimatycznych. Przeważają grunty słabych gleb: V,
VI. Użytki rolne w tych klasach zajmują powierzchnie ok. 9900 ha. Przeważająca część gruntów
należy do indywidualnych gospodarstw rolnych. Użytki rolne występują płatowo zajmując niewielkie
powierzchnie między rozległymi terenami gruntów leśnych. Rejon południowy i wschodni to główna
strefa rolnicza gminy.
17
4
RYNEK POTRZEB CIEPLNYCH GMINY MIASTKO – STAN
OBECNY
Budownictwo mieszkaniowe
Dane dotyczące ilości mieszkań, powierzchni użytkowej, itp. zostały oparte na podstawie: publikacji
Urzędu Statystycznego w Gdańsku Podstawowe informacje ze spisów powszechnych 2002, Gmina
miejsko-wiejska Miastko, informacji uzyskanych w Urzędzie Gminy Miastko, w Miasteckiej
Spółdzielni Mieszkaniowej, informacji pozyskanych z Zakładu Energetyki Cieplnej „Miastko”.
Na terenie gminy występuje budownictwo mieszkaniowe zarówno wielorodzinne, jak i jednorodzinne.
Budownictwo mieszkaniowe na terenie Gminy Miastko obejmuje ok. 5,72 tys. mieszkań o łącznej
powierzchni ok. 385 tys. m2.5
Wskaźnik powierzchni mieszkalnej przypadającej na jednego mieszkańca wyniósł w 2004 r. 18,7 m2.
Średni metraż przeciętnego mieszkania wynosi 67,3 m2. Dla porównania średni metraż mieszkania
w 2004 roku w powiecie bytowskim wyniósł 75,6 m2, a w całym województwie – 67,7 m2. Liczba
osób na 1 mieszkanie w gminie wynosi 3,59, wobec 3,65 - średniej w powiecie bytowskimi.
W gminie duży procent budynków stanowią mieszkania wybudowane do 1970 roku, jest ich ok. 54%.
Łącznie ilość zabudowy mieszkaniowej powstałej po 1970 roku szacuje się na blisko 46%, w tym po
1989 niewiele ponad 6%. Spora część zasobów mieszkaniowych, zwłaszcza komunalnych oraz Skarbu
Państwa (kolejowe) wymaga remontów.
Na terenie gminy budynków wielorodzinnych (od czterech mieszkań) jest ok. 320 (ponad 3,4 tyś
mieszkań), w tym ok. 220 budynków w mieście (ok. 2 600 mieszkań). Łącznie powierzchnia
użytkowa mieszkań zabudowy wielorodzinnej wynosi blisko 183 tys. m2 (ok. 46 % substancji
mieszkaniowej).
Administratorami budynków wielorodzinnych na terenie gminy są: Miastecka Spółdzielnia
Mieszkaniowa (36 budynków, o powierzchni blisko 59 tys. m2), MZGKiM w Miastku. Znaczną grupę
stanowią budynki wielorodzinne zarządzane przez wspólnoty mieszkaniowe.
Zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna na obszarze wiejskim jest zlokalizowana w miejscowościach:
Dretyń, Pasieka, Piaszczyna, Słosinko, Świerzenko, natomiast w mieście głównie na os.
Niepodległości, w centrum miasta i w pobliżu głównych ulic (ul. Armii Krajowej, ul. Kaz. Wielkiego,
ul. Konstytucji 3-maja, ul. Koszalińska, ul. Długa, ul. Szewska, ul. Gen. Wybickiego – są to często
budynki handlowo-mieszkalne), ul. Piłsudskiego, ul. Konopnickiej. Większość mieszkań
wykorzystuje małe indywidualne źródła ciepła, tylko nieliczne kotłownie lokalne, np.: w miejscowości
Kawcze, Pasieka.
W przypadku części miejskiej część zabudowy wielorodzinnych przyłączona jest do miejskiego
systemu ciepłowniczego (część zasobów mieszkaniowych MSM, ul. Konstytucji 3-maja, ul. Armii
Krajowej, ul. Kaz. Wielkiego, ul. Koszalińska, ul. Gen. Wybickiego), do lokalnych systemów
cieplnych (zasoby mieszkaniowe z os. Niepodległości i ul. Młodzieżowa) lub kotłowni lokalnych
(ul. Wielkopolska, ul. Leśnej, ul. Koszalińska). Pozostałe mieszkania w budynkach wielorodzinnych
nie posiadają wspólnego źródła ciepła, np.: przy ul. Piastowskiej, ul. Gen. Maczka, ul. Podlaska, ul.
Szewska, ul. Kolejowa, gdzie potrzeby cieplne są zaspokajane poprzez małe indywidualne źródła
ciepła.
Wg ostatniego spisu powszechnego6 przeprowadzonego w 2002 roku w Gminie Miastko 43 %
mieszkań posiada centralne ogrzewanie indywidualne, 30 % mieszkań podłączone jest do zbiorowego
systemu ogrzewania, natomiast 27% nadal posiada piece kaflowe lub inne.
5
na podstawie informacji uzyskanych w Urzędzie Miejskim w Miastku
Urząd Statystyczny w Gdańsku „Podstawowe informacje ze spisów powszechnych – gmina miejsko-wiejska
Miastko 2002 r.”
6
18
Zabudowa komunalna, instytucje społeczno -kulturalne
Potrzeby gminy w zakresie usług oświatowych i wychowania zaspokajane są w oparciu
o infrastrukturę obejmującą przedszkole, sieć szkolnictwa podstawowego, szkoły średnie. Poniżej
przedstawiono lokalizację budynków:
•
Przedszkola: Miastko ul. Koszalińska (Przedszkole nr 1) i ul. Konopnicka (Przedszkole nr 3);
•
Szkoły Podstawowe; Miastko: ul. Chrobrego (SP nr 1), ul. Kujawska (SP nr 2), Zespół Szkół
w Dretyniu, SP w Świerznie, SP w Piaszczynie, SP w Słosinku oraz SP w Wałdowie;
•
Gimnazjum: Miastko ul. Wrzosowa;
•
Szkoły Średnie: Miastko ul. Mickiewicza (ZSO), ul. Młodzieżowa (ZSM), ul. Armii Krajowej
(SM), Łodzierz (ZSRCKU).
Łączna powierzchnia placówek oświatowych wynosi ok. 33 tys. m2. Cześć budynków podłączonych
jest do m.s.c. (np: SP nr 1, przedszkola, ZSO), pozostałe posiadają swoje własne kotłownie.
Usługi w zakresie opieki zdrowotnej na obszarze gminy świadczą: Przychodnia Lekarska ul.
Wielkopolska oraz Szpital i Przychodnia na ul. Gen. Wybickiego oraz prywatna przychodnia lekarska
„Medyk” ul. Długa. Tylko przychodnia przy ul Wielkopolskiej jest przyłączona do m.s.c., natomiast
pozostałe budynki posiadają własną kotłownię. Ponadto w mieście występują prywatne gabinety
lekarskie.
Na terenie gminy występują także budynki użyteczności publicznej, np.: Urząd Miasta, PSP oraz
remizy strażackie, Miejska Biblioteka Publiczna, Miejski Ośrodek Kultury, MOPS, MDK, Policja,
Sąd Rejonowy itp. Praktycznie wszystkie budynki są zlokalizowane na terenie miasta. Łącznie szacuje
się, że zabudowa użyteczności publicznej zajmuje powierzchnię w gminie ok. 14,2 tys. m2. Większość
z tych budynków przyłączona jest do scentralizowanego systemu cieplnego.
Zakłady Przemysłowe, placówki usługowo-handlowe
W Gminie Miastko zarejestrowanych jest ponad 1 600 podmiotów gospodarczych. Większość z nich
to zakłady osób fizycznych prowadzące niewielką działalność gospodarczą, są to przeważnie małe
placówki (np.: sklepy, różne usługi) lub podmioty nastawione na prowadzenie działalności
wykonywanej w terenie u zleceniodawcy. Największa koncentracja placówek handlowo-usługowych
występuje w Miastku wzdłuż ul. Armii Krajowej, Dworcowej, Kaz. Wielkiego i Konstytucji 3-maja.
Często jest to zabudowa powiązana z częścią mieszkalną.
Na terenie gminy nie występuje duża koncentracja zakładów przemysłowych. Do największych
należą, obszar miejski: Domstal S.A., Solus, Tino’s, RAB-POL, DEJCOMP, Inter-Wood, DAJAR;
obszar wiejski: Ex-Pro, Drew-Dekor, SMT.
Szacuje się, że łącznie obiekty produkcyjno – usługowo - handlowe zajmują ok. 103 tys. m2 (przy
czym pod uwagę, brano tylko budynki ogrzewane).7 W tym zakłady przemysłowe blisko 42 tys. m2.
Większość podmiotów gospodarczych wykorzystuje na potrzeby cieplne własne źródła.
Do dalszej analizy przyjęto następujący podział strukturalny odbiorców:
1. Zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna
2. Zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna
3. Zabudowa mieszkaniowo-handlowa8
4. Zabudowa Handlowo-Usługowa
5. Budynki Użyteczności Publicznej
6. Placówki Oświatowe
7
na potrzeby projektu przeprowadzone ankietyzację największych podmiotów gospodarczych; w opracowaniu
informację o zapotrzebowaniu na ciepło zakładów przemysłowych umieszczono TYLKO tych, które
odpowiedziały na ankietę
8
podział zastosowano tylko dla obszaru miejskiego
19
7. Placówki Służby Zdrowia
8. Zakłady przemysłowe
9. Zabudowa letniskowa
W przypadku obiektów, gdzie brak było informacji lub dokładnych danych przyjęto orientacyjne
parametry przy wykorzystaniu wskaźników literaturowych.
Dla potrzeb opracowania dokonano podziału gminy na rejony bilansowe:
•
•
•
Rejon I: obszar wiejski
Rejon II: obszar miasta w zasięgu sieci ciepłowniczej; zakwalifikowano ulice: Armii Krajowej,
Bolesława Chrobrego, Długa, Dworcowa, Gen. Wybickiego, Grunwaldzka, Kaz. Wielkiego,
Konopnickiej, Konstytucji 3-Maja, Koszalińska, Kowalska, Młodzieżowa, Mickiewicza,
Marszałka Piłsudskiego, Os. Niepodległości, Szewska, Wielkopolska
Rejon III: pozostała część miasta
Tab. 7 Struktura obiektów ogrzewanych na terenie Gminy Miastko w podziale rejony bilansowe oraz na
typy odbiorców
Rej. Bilansowy
1
Nazwa
Bud. Jednorodzinne
Bud. Użyteczności Publ.
Bud. Wielorodzinne
Domki Letniskowe
Pl. Handlowo-Usł.
Pl. Oświatowe
Zakłady Przemysłowe
1 - Suma
2
Bud. Jednorodzinne
B. Usługowo-Mieszkalne
Bud. Wielorodzinne
Pl. Handlowo-Usł.
Pl. Oświatowe
Pl. Sł. Zdrowia
2 - Suma
3
Bud. Jednorodzinne
Bud. Wielorodzinne
Pl. Handlowo-Usł.
Pl. Oświatowe
3 - Suma
Suma całkowita
4.1
Powierzchnia [m2]
113 620
3 589
51 919
0
14 619
8 304
12 095
204 146
10 778
27 762
9 584
89 487
32 465
12 665
13 840
15 945
212 526
70 217
8 847
1 000
19 854
14 259
12 100
13 867
140 144
556 816
Ilość mieszkańców
5 942
0
3 073
0
0
0
0
9 015
403
1 107
0
5 527
0
0
0
0
7 037
2 788
321
0
1 368
0
0
0
4 477
20 529
Kryteria przeprowadzenia szacunkowych obliczeń zapotrzebowania na ciepło
Dla każdej kategorii odbiorców kolejno przeanalizowano zapotrzebowanie na moc oraz zużycie
energii cieplnej na potrzeby centralnego ogrzewania, przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz
potrzeby technologiczne (u podmiotów gospodarczych jak i zapotrzebowanie cieplne do
przygotowania posiłków w gospodarstwach domowych). Przy prowadzeniu powyższych analiz
korzystano z danych statystycznych (powierzchnie ogrzewane budynków, kubatury, liczba osób,
przeznaczenie budynków) oraz średnich temperatur wieloletnich (na podstawie normy PN-B-02025).
20
W przypadku braku danych dotyczących wielkości zapotrzebowania na moc cieplną określonych
budynków stosowano przybliżone obliczenia zapotrzebowania na ciepło. Szacunkowe obliczenia
przeprowadzano w oparciu o obliczeniowe wskaźniki potrzeb mocy cieplnej przypadającej na 1m2
z uwzględnieniem wieku budynku, w odniesieniu do I strefy klimatycznej.
Charakterystykę, długość sezonu grzewczego oraz wartości obliczeniowe przyjęto wg założeń
przedstawionych w pkt. 3.3. Natomiast zapotrzebowanie na energię niezbędną do ogrzania bieżącej
wody w budynkach mieszkalnych określono na podstawie normatywnych wielkości średniodobowego
zużycia w odniesieniu do 1 mieszkańca. W Gminie Miastko zużycie ciepłej wody użytkowej (c.w.u.)
przyjęto na poziomie 40 dm3/os. na dobę.
Dla budownictwa mieszkaniowego ciepło technologiczne związane jest z przygotowaniem posiłków.
Wielkości zostały określone na podstawie normatywnych danych zużycia i specyfikacji typowych
urządzeń grzewczych.
Zapotrzebowanie na moc cieplną obiektów zlokalizowanych na terenie gminy określono
z uwzględnieniem powyższych założeń. Przy określaniu potrzeb cieplnych odbiorców kierowano się
następującą strukturą:
•
maksymalne zapotrzebowanie na moc cieplną do ogrzewania budynków Qco
•
średnie zapotrzebowanie na moc cieplną do przygotowania c.w.u. Qcwu
•
zapotrzebowanie na moc cieplną do celów technologicznych dla potrzeb sektora wytwórczego
(jeśli występuje) i potrzeb gospodarstw domowych Qtech
W poniższych tabelach i rysunkach przedstawiono potrzeby cieplne w podziale na grupy odbiorców
(budownictwo mieszkaniowe, placówki użyteczności publicznej, placówki oświatowe, placówki
handlowo-usługowe, zakłady przemysłowe, zabudowa letniskowa).
W poniższych tabelach przyjęto następujące oznaczenia:
Qco, Eco
– moc i energia dla celów ogrzewania pomieszczeń
Qcwu, Ecwu
– moc i energia dla celów przygotowania ciepłej wody użytkowej
Qtech Etech
– w przypadku odbiorców indywidualnych (zab. mieszkaniowa) oznacza moc
i energię dla przygotowania posiłków, natomiast w przypadku zakładów
przemysłowych dotyczy prowadzenia procesów technologicznych. Powyższe
rozwiązanie podnosi czytelność tabel i jest zabiegiem czysto formalnym
Tab. 8 Aktualne zapotrzebowanie Q i E dla obiektów zlokalizowanych na terenie Gminy Miastko
RB Kategoria Odbiorcy
B.Jednorodzinne
B.Użyteczności Publ.
B.Wielorodzinne
1 Pl.Handlowo-Usł.
Pl.Oświat.
Zakł.Przemysłowe
Domki Letniskowe
1 - Suma
B.Jednorodzinne
B.Wielorodzinne
Pl.Handlowo-Usł.
2
Pl.Oświat.
Pl.Sł.Zdrowia
Zakł.Przemysłowe
B.Usługowo-Mieszkal
2 - Suma
Qco
[kW]
18 516
372
4 593
1 902
516
1 312
0
27 211
1 692
988
6 489
3 254
977
932
951
3 021
18 304
Dane
Qcwu
Qctech
Eco
Ecwu
Ectech
[kW]
[kW]
[GJ/a]
[GJ/a]
[GJ/a]
5 216
8 004 161 672
17 934
9 152
87
0
3 249
40
0
2 034
3 798
41 824
9 397
4 641
428
0
15 713
286
0
77
0
4 214
259
0
112
1 200
7 470
177
6 400
227
507
0
128
85
8 181
13 509 234 142
28 221
20 278
411
633
14 773
1 215
613
42
0
6 509
111
0
2 713
7 269
56 605
17 059
8 356
771
0
25 532
787
0
48
0
5 658
338
0
104
0
11 325
2 506
0
32
300
6 651
429
6 804
849
1 721
24 686
3 376
1 676
4 970
9 923 151 739
25 821
17 449
ΣQ
ΣE
[kW]
[GJ/a]
31 736 188 758
459
3 289
10 425
55 862
593
15 999
593
4 473
2 624
14 047
734
213
48 901 282 641
2 736
16 601
1 030
6 620
16 471
82 020
4 025
26 319
1 025
5 996
1 036
13 831
1 283
13 884
5 591
29 738
33 197 195 009
21
B.Jednorodzinne
B.Wielorodzinne
3 Pl.Handlowo-Usł.
Pl.Oświat.
Zakł.Przemysłowe
B.Usługowo-Mieszkal
3 - Suma
Suma całkowita
11 315
80
1 747
1 738
422
846
1 140
17 288
62 803
2 718
12
991
434
36
42
255
4 488
17 639
B.UsługowoMie sz kalne
6.7%
4 196
0
1 984
0
0
270
416
6 866
30 298
98 764
698
15 675
14 359
5 192
6 583
9 415
150 686
536 567
Pl.Handlowo-Usł.
7.7%
8 383
27
4 182
405
265
408
975
14 645
68 687
4 325
0
2 067
0
0
6 405
491
13 288
51 015
Domki
Le tniskowe
0.7%
18 229
92
4 722
2 172
458
1 158
1 811
28 642
110 740
111 472
725
21 924
14 764
5 457
13 396
10 881
178 619
656 269
B.Uż yte cz ności
Publ.
1.4%
Pl.O świat.
1.9%
B.Je dnorodz inne
47.6%
Pl.Sł.Zdrowia
0.9%
Zakł.Prz e mysłowe
4.6%
B.Wie lorodz inne
28.6%
Rys. 3 Udział odbiorców w strukturze zaopatrzenia na MOC cieplną w Gminie Miastko
Pl.Handlowo-Usł.
8.7%
6.2%
Domki Le tniskowe
0.03%
B.Uż yte cz ności
Publ.
1.6%
Pl.O świat.
2.4%
Pl.Sł.Zdrowia
2.1%
B.Je dnorodz inne
48.3%
6.3%
B.Wie lorodz inne
24.4%
Rys. 4 Udział odbiorców w strukturze zużycia ENERGII cieplnej w Gminie Miastko
Największym zapotrzebowaniem na moc cieplną charakteryzuje się zabudowa mieszkaniowa. Jest to
ponad 80% łącznych potrzeb cieplnych w gminie (91,7 MW). W przypadku analizy struktury zużycia
energii cieplnej zabudowa mieszkaniowa odpowiada za niecałe 80% całkowitych potrzeb cieplnych
w Gminie Miastko, rocznie zużycie kształtuje się na poziomie ponad 500 TJ.
Analizując zużycie budynków wielorodzinnych objętych ankietyzacją, zużycie energii cieplnej waha
się w przedziale 0,4-1,3 GJ/m2. Jest to średni poziom, pokazuje że istnieją możliwości obniżenia
zużycia energii cieplnej. Stosunkowo dobrym współczynnikiem charakteryzują się budynki
wielorodzinne przyłączone do źródeł zarządzanych przez ZEC (większość w granicach 0,5÷0,7).
22
W przypadku mniejszych odbiorców handlowo-usługowych, wytwórczych zapotrzebowanie na moc
cieplną oszacowano na poziomie ok. 8,5 MW, co stanowi niecałe 8% w skali gminy. Natomiast
zużycie energii cieplnej wynosi 57 GJ rocznie.
Zapotrzebowanie cieplne zakładów przemysłowych wynosi ok. 5 MW. Jest to niewiele ponad 4,5%
łącznego zapotrzebowania w gminie. Natomiast zużycie energii cieplnej wynosi ok. 41 TJ rocznie.
W opracowaniu ujęto tylko zakłady przemysłowe, które odpowiedziały na rozesłane ankiety oraz
powierzchnie faktycznie ogrzewane. Znaczna część potrzeb cieplnych związana jest z procesem
produkcyjnym danego zakładu, np.: suszarnie, lakiernie, itp.
Potrzeby cieplne odbiorców komunalnych (placówki oświatowe, użyteczności publicznej, inne
budynki komunalne) w roku 2005 charakteryzowały się zapotrzebowaniem na poziomie ok. 4,7 MW
(ponad 4%). Analizując zapotrzebowanie w tych budynkach można zauważyć duże zróżnicowanie
jednostkowych wskaźników ciepła (GJ/m2). Z zebranych ankiet wynika, że wskaźnik ten waha się od
0,35 do 1,6. Wynika to przede wszystkim z różnych funkcji jakie spełniają te budynki,
utrzymywanego w budynku komfortu cieplnego, zakresu wykonanych modernizacji budynków, itp.
W budynkach oświatowych (szkoły) wskaźnik ten waha się od 0,35-1,33 co na tle innych budynków
jest wynikiem dobrym. Najwyższe wskaźniki występują w UM, Sądzie Rejonowym oraz SP nr 2
w Miastku.
Zabudowa letniskowa stanowi niecały 1% całkowitego zapotrzebowania na moc cieplną w Gminie
Miastko. Z racji relatywnie krótkiego okresu wykorzystania tych obiektów, zapotrzebowanie na
energię cieplną (wykorzystywaną głównie do przygotowania ciepłej wody oraz przygotowania
posiłków) oraz niewielkiego występowania (ok. 35 domków indywidualnych oraz 4 większe ośrodki)
ma znacznie mniejszy udział w strukturze, znacznie poniżej 1%.
Z przedstawionych powyżej tabel oraz rysunków bilans cieplny dla Gminy Miastko wskazuje, że
aktualne zapotrzebowanie na ciepło w mieście kształtuje się na poziomie ok. 110MW. Udział
poszczególnych składników bilansu cieplnego pokazano poniżej.
Tab. 9 Udział poszczególnych składników bilansu cieplnego w Gminie Miastko
Rodzaj ciepła
Moc
MW
Qco
62,8
56,7%
Qcwu
17,6
15,9%
Gosp. domowe
28,5
25,7%
Odbiorcy o charak. wytwórczym
1,8
1,6%
110,7
100%
Qtech
Razem
4.2
% udział w
całkowitej mocy
System ciepłowniczy Gminy Miastko
Na obszarze wiejskim Gminy Miastko zaopatrzenie w ciepło odbywa się przede wszystkim poprzez
małe źródła indywidualne: ogrzewanie piecowe bądź centralne typu etażowego. Większe kotłownie
występują sporadycznie (listę kotłowni przedstawiono w Tab. 13). Są wykorzystywane na potrzeby
cieplne odbiorców handlowo-usługowych lub wytwórczych oraz bud. wielorodzinnego. Indywidualne
źródła ciepła w większości spalają paliwo stałe, tj. biomasę w różnej formie oraz paliwa węglowe.
Odbiorcy na obszarze miasta są zaopatrywani w ciepło poprzez kotłownie zarządzane przez ZEC
„Miastko”, większe lokalne, przemysłowe, komunalne kotłownie oraz indywidualne źródła ciepła
zaspakajające potrzeby własne podmiotów gospodarczych, budynków użyteczności publicznej, domu
lub mieszkania.
23
System ciepłowniczy zarządzany przez ZEC „Miastko”
ZEC „Miastko” prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu oraz przesyłaniu
i dystrybucji ciepła. Działalność gospodarcza prowadzona jest na podstawie koncesji udzielonych
przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE):
-
na wytwarzanie ciepła – decyzja nr WCC/300/377/U/1/98/BT z dnia 14 października 1998r.,
z póź. zm.;
-
na przesyłanie i dystrybucję ciepła – decyzja nr PCC/312/377/U/l/98/BT z dnia 14 października
1998r., z póź. zm.
Tab. 10 Charakterystyka źródeł energii cieplnej eksploatowanych przez ZEC Miastko
Adres kotłowni
Moc kotłowni/ typ źródeł
Parametry pracy
Rodzaj paliwa
5,5 MW
(5x1,1 MW, WCO-80)
119/70
ciśnienie robocze
do 0,5 MPa
Miał węglowy
Kotłownia osiedlowa ul.
Koszalińska
1,8 MW
(3xESKA-50)
95/70
0,2/0,1 MPa
Węgiel kamienny
Orzech II
Kotłownia osiedlowa oś.
Niepodległości
2,12 MW
(4xRUMIA 530)
95/70
Węgiel kamienny
Orzech II
0,534 MW
(1x0,138 MW ESKA 80,
2x0,198MW 2xESKA 14)
95/70
Węgiel kamienny
Orzech II
Kotłownia Rejonowa
ul. Kowalska
Kotłownia
ul. Wielkopolska
W br. nastąpiło połączenie systemów cieplnych zasilanych z dwóch kotłowni przy. Kowalskiej i ul.
Koszalińskiej. Na miejsce zlikwidowanego jednego z kotłów przy ul. Koszalińskiej postawiono
wymiennik spinający dwie sieci ciepłownicze, pozostałe kotły będą pełniły rolę źródeł szczytowych.
Obecna moc kotłowni przy ul. Kowalskiej w okresie silniejszych mrozów (powyżej -5oC) jest nie
wystarczająca aby pokryć zapotrzebowanie cieplne przyłączonych odbiorców.
Pozostałe kotłownie zarządzane przez ZEC są to dwa odrębne systemy. Kotłownia na os.
Niepodległości wykorzystywana jest na potrzeby cieplne odbiorców zrzeszonych w MSM, natomiast
kotłownia przy ul. Wielkopolskiej zaopatruje w ciepło dwa budynki. Wielkość mocy zamówionej
przedstawiono poniżej. Zużycie ciepła w 2005 roku łącznie wynosiło ok. 69 TJ, w tym c.w.u. ok. 13,4
TJ. Ze względu, że dopiero od tego roku połączono kotłownie przy ul. Kowalskiej oraz ul.
Koszalińskiej w tabeli przestawiono je jeszcze oddzielnie.
Tab. 11 Zaopatrzenie mocy cieplnej odbiorców zaopatrujących się z systemów cieplnych zarządzanych
przez ZEC
Kotłownia
Moc cieplna [MW]
c.o.
c.w.u.
Łącznie
Kotłownia Rejonowa ul. Kowalska
4,46
0,61
5,07
Kotłownia ul. Koszalińska
2,09
0
2,09
Kotłownia oś. Niepodległości
1,32
0,35
1,67
Kotłownia ul. Wielkopolska
0,15
0,035
0,185
Łącznie
8,02
0,995
9,015
Z powyższego zestawienia wynika, że wspólny system ciepłowniczy nie dysponuje znaczną nadwyżką
mocy cieplnej. Pozostałe lokalne dwa systemy posiadają możliwość podłączenia dodatkowych
24
odbiorców. Obecnie trwa proces przyłączania do Kotłowni na os. Niepodległości budynku ZSM przy
ul. Młodzieżowej.9
Łącznie długość sieci ciepłowniczej w mieście zarządzana przez ZEC ma ok. 4,6 km, zakres średnic
sieci zawiera się w granicach DN 200 do DN 40. Długość sieci preizolowanych wynosi 3,0 km co
stanowi blisko 70 % całkowitej długości sieci. Pozostała część sieci wykonana jest w technologii
tradycyjnej tzn. w kanałach żelbetowych z izolacją z wełny mineralnej lub szklanej w osłonie
azbestowo-cementowej, ewentualnie z papy z folią aluminiową. Sieć ciepłowniczą każdego systemu
przedstawiono poniżej w tabeli.
Tab. 12 Sieć ciepłownicza w Gminie Miastko
Kotłownia
Kotłownia Rejonowa
ul. Kowalska + Kotłownia ul.
Koszalińska
Długość sieci (tym preizolowanej)
3 711 mb (2 734 mb)
Kotłownia osiedlowa
oś. Niepodległości
860 mb (314 mb)
Kotłownia
ul. Wielkopolska
Sieć wewnętrzna
Od roku 2006, dla odbiorców ciepła z ZEC „Miastko” obowiązuje taryfa zatwierdzona decyzją
Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 25 września 2006 roku nr OGD-4210–
43(15)/2006/377/VII/KG.
System ciepłowniczy na obszarze gminy ma zasadnicze znaczenie w utrzymaniu czystości powietrza,
nie występuje bowiem znaczący napływ zanieczyszczeń z terenów przyległych. Aby utrzymać
ekologiczne walory tego terenu należy ograniczać emisję zanieczyszczeń do atmosfery poprzez:
•
wprowadzenie bardziej ekologicznych źródeł energii cieplnej,
•
rozwijanie scentralizowanego system ciepłownictwa z zastosowaniem kotłów o dużej
sprawności, a eliminować kotłownie lokalne opalane węglem.
Kierunki modernizacji scentralizowanego miejskiego systemu ciepłowniczego
Kierunki modernizacji wynikają z ekonomicznych, technologicznych oraz środowiskowych
przesłanek. W przyszłości podejmując analizę modernizacji systemu należy dążyć do:
-
zmniejszenia opłat za energię cieplną w wyniku działań termomodernizacyjnych prowadzonych
przez odbiorców, działań modernizacyjnych i racjonalizujących uzasadnione koszty wytwarzania
i dystrybucji ciepła sieciowego prowadzone przez przedsiębiorstwa ciepłownicze;
-
dostosowywania się systemu do wymagań dotyczących ochrony środowiska;
-
modernizacji węzłów ciepłowniczych (wymienników ciepła, pomp obiegowych, armatury
regulacyjnej i odcinającej czy układów regulacji automatycznej i pomiarowej);
-
przeprowadzenia modernizacji sieci ciepłowniczej polegającej na wymianie tradycyjnej
technologii kanałów cieplnych na technologię rur preizolowanych;
-
wprowadzenia skojarzonego wytwarzania ciepła i energii elektrycznej w źródłach ciepła
zasilających systemy ciepłownicze z jednoczesną modernizacją istniejących kotłów w celu
podwyższenia ich energetycznej efektywności i ograniczaniu emisji zanieczyszczeń powietrza
atmosferycznego.
Na podstawie informacji z ZEC-u ciepłownia w ciągu ostatnich lat spełniała normy emisyjne.
Jednakże ze względu na wiek kotłów wydaje się, że najbliższym czasie należy przeprowadzić
gruntowną modernizację niektórych źródeł ciepła.
9
planowo budynek będzie przyłączony od sezonu grzewczego 2006/2007
25
Biorąc pod uwagę przedstawione założenia w „Polityce energetycznej Polski do 2025 roku”,
„Strategię rozwoju polityki odnawialnej” oraz zasoby paliwowe w regionie najkorzystniejsze,
z punktu widzenia mieszkańców, gminy, powiatu, są warianty z wykorzystaniem biomasy oraz gazu
ziemnego. Oba warianty w znacznym stopniu przyczyniłby się do zmniejszenie emisji zanieczyszczeń
w gminie, natomiast w przypadku wariantu z wykorzystaniem biomasy pieniądze na zakup paliwa
zostałyby w regionie.
Ze względu na istniejące potencjalne zasoby biomasy w szczególności należy rozważyć warianty
modernizacji polegające na zastosowaniu współspalania lub całkowitej wymiany źródeł w oparciu
o paliwa ekologiczne i wprowadzenie skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej. Oprócz
korzyści ekologicznych, dodatkowo można by uzyskać dodatkowy przychód w postaci sprzedaży
świadectw pochodzenia „zielonej” energii, redukcji opłat środowiskowych wyniku zmniejszenie
emisji zanieczyszczeń.
Podstawowym warunkiem opłacalności zastosowania gospodarki skojarzonej jest odpowiednio duże
zapotrzebowanie na moc cieplną w okresie całego roku i związana z tym możliwość odpowiedniego
zużycia ciepła. W zależności od zapotrzebowania na ciepło i energię elektryczną oraz dostępności
paliw można zastosować wiele różnych rozwiązań technicznych układów skojarzonej produkcji
energii. Na podstawie zebranych informacji można by analizować wprowadzenie skojarzonego
wytwarzania energii cieplnej i elektrycznej na poziomie 0,5-1 MW mocy cieplnej. Przy założeniu
prawidłowego programu modernizacji, w dłużej perspektywie wprowadzenie gospodarki skojarzonej
może przyczynić się do obniżenia cen ciepła dla odbiorców podłączonych do scentralizowanego
systemu ciepłowniczego.
Wybór wariantu modernizacji (koszt budowy, określenie źródeł finansowania) powinien być
poprzedzony opracowaniem, które rozstrzygnie optymalny wariant modernizacji systemu
ciepłowniczego. Przy planowanych modernizacjach źródła należy uwzględnić przedsięwzięcia
termomodernizacyjne wpływające na zmniejszenie zużycia ciepła ponoszonych przez odbiorców
(docieplenie ścian, stropów nad ostatnią kondygnacją, montaż zaworów termostatycznych, wymiana
okien na energooszczędne). Wprowadzenie tego rodzaju przedsięwzięć musi być poprzedzone analizą
ekonomiczno – techniczną przeprowadzoną w audytach energetycznych dla poszczególnych
budynków. Przy planowaniu modernizacji należy rozpatrzyć możliwości podłączenia nowych
odbiorców, znajdujących się w zasięgu s.c. W celu pozyskiwaniu odbiorców należy występować
z ofertą przyłączenia istniejących budynków leżących w sąsiedztwie sieci ciepłowniczej, którzy
dotychczas korzystają z własnych źródeł. W szczególności należałoby to przeprowadzić w przypadku
konieczności modernizacji kotłowni w tychże budynkach. Spośród stosowanych zachęt
ekonomicznych stosuje się:
•
promocyjne warunki przyłączania do sieci polegające na przyłączaniu obiektów odbiorców do
sieci ciepłowniczej na koszt przedsiębiorstwa (bez pobierania opłat za przyłączenie). Stosowane są
najczęściej w sytuacji, gdy przyłączenie nowych odbiorców (obiektów) wpływa na obniżenie
jednostkowych kosztów wytwarzania i przesyłania ciepła, w szczególności jeśli istnieją
niewykorzystane moce wytwórcze i zdolności przesyłowe sieci;
•
zróżnicowanie wysokości opłat stałych w zależności od wielkości obiektu.
Mając na uwadze, że cześć odbiorców przyłączonych do scentralizowanego s.c. wykorzystuje ciepło
tylko do ogrzewania należy prowadzić rozmowy i współdziałać z administracjami budynków
mieszkalnych i innych, mając na celu nakłonienie ich do uzupełnień systemów ciepłowniczych
budynków o instalacje c.w.u.
Kotłownie komunalne
Kotłownie komunalne (szerzej opisane w Tab. 13) są to głównie źródła spalające paliwa węglowe.
W większości znajdują się dobrym stanie technicznym. Poniżej krótko scharakteryzowano większe
kotłownie na obszarze gminy.
26
Kotłownia w Zespole Szkół w Dretyniu
Składa się z dwóch kotłów KWM Pleszew o mocy ok. 250 kW (150 kW i 100 kW). Sprawność kotłów
ok. 80%. Kotłownia przystosowana jest do spalania miału węglowym. Roczne zużycie paliwa szacuję
się na ok. 60 ton. Źródło pracuje na potrzeby związane z ogrzewaniem i przygotowaniem ciepłej
wody. Powierzchnia całkowita szkoły wynosi ok. 2,2 tys. m2. Przeprowadzono prace modernizacyjne,
polegające na wymianie okien oraz dachu. Liczba użytkowników wynosi ok. 300 osób.
Kotłownia w SP Świerzno
Kotłownia pracuje na potrzeby cieplne budynku Szkoły Podstawowej o powierzchni ok. 1,2 tys. m2.
Kotłownia składa się z dwóch kotłów KWGR Pleszew (z 2001 roku) o mocy 75 kW każdy. Moc
kotłowni szacuje się na ok. 80kW i pracuje ona na potrzeby centralnego ogrzewania. Ciepła woda jest
wytwarzana za pomocą podgrzewaczy wody. Rocznie kotłownia spala ok. 30 ton miału węglowego.
W najbliższym czasie jeden z kotłów będzie wymagał gruntownej modernizacji lub wymiany. Dlatego
należałoby opracować plan modernizacji kotłowni i montaż nowego źródła w pełni ekologicznego.
Kotłownia w SP Słosinko
Budynek Szkoły o powierzchni 482 m2 jest zaopatrywany w ciepło z kotłowni o mocy 70 kW (dwa
kotły po 35 kW). Jest to kotłownia na miał, pracująca tylko na potrzeby centralnego ogrzewania. Ze
względu na wiek kotłowni wybudowanej w 1996 roku, w najbliższym czasie źródło będzie wymagało
gruntownej modernizacji.
Kotłownia w SP Wałdowo
Kotłownia pracuje na potrzeby cieplne budynku Szkoły Podstawowej o łącznej powierzchni ok. 700
m2. Budynek posiada ocieplone ściany szczytowe oraz w większości wymienione okna. Moc
zainstalowana kotłowni wynosi 120kW, 2 źródła typu ALBIL PK 60 i pracuje ona na potrzeby
centralnego ogrzewania i ciepłej wody. Rocznie kotłownia spala ok. 50 ton miału węglowego. Jest to
nowa instalacja z 2002 roku.
Kotłownia w SP Piaszczyna
Składa się z dwóch kotłów typu KADB o mocy ok. 100 kW (rok montażu 2003). Kotłownia
przystosowana jest do spalania miału energetycznego oraz drewna. Źródło pracuje na potrzeby
związane z ogrzewaniem i przygotowaniem ciepłej wody. Powierzchnia całkowita szkoły wynosi ok.
580 m2. Przeprowadzono prace modernizacyjne, polegające na częściowym ociepleniu budynku oraz
zostały wymienione okna. Kotłownia znajduje się w dobrym stanie technicznym.
Kotłownia w SP nr 2 Miastko
Budynek Szkoły o powierzchni 4 tys. m2 jest zaopatrywany w ciepło z kotłowni węglowej o mocy
150 kW (typ źródła KADB). Kotłownia pracuje tylko na potrzeby centralnego ogrzewania,
średniorocznie spala ok. 160 ton węgla. Potrzeby ciepłej wody są zaspokajane poprzez termy
elektryczne. Kotłownia znajduje się w dobrym stanie technicznym, montaż w 2004 roku. Budynek
szkoły jest nieocieplony i posiada tylko częściowo wymienioną stolarkę okienną.
Kotłownia w Gimnazjum Miastko
Składa się z dwóch kotłów typu Viessmann o łącznej mocy 920 kW i sprawności ok. 90%. Kotłownia
przystosowana jest do spalania oleju opałowego. Roczne zużycie paliwa szacuję się na ok. 70 tys.
litrów. Źródło pracuje na potrzeby związane z ogrzewaniem i ciepłą wodą. Powierzchnia całkowita
kompleksu szkolnego wynosi ok. 10 tys. m2, a kubatura ponad 48 tys. m3. Liczba użytkowników
wynosi ok. 900 osób. Jest to w pełni zautomatyzowana kotłownia, w dobrym stanie technicznym.
Z powyższego opisu wynika, że kotłownie komunalne w większości są w dobrym stanie technicznym,
najczęściej zmodernizowane lub nowe. Dominującym paliwem wykorzystywanym w nich do produkcji
ciepła są paliwa węglowe, przeważnie miał węglowy. W przyszłości zaleca się w przypadku źródeł
mocno już wyeksploatowanych pełną modernizację w oparciu o kotłownie na biomasę lub gdy nie ma
innej możliwości na nowoczesne charakteryzujące się wysoką sprawnością kotłownie węglowe,
olejowe lub gazowe. Każdorazowa modernizacja powinna być poprzedzona analizą ekonomiczną, tak
aby źródła te w przyszłości pracowały w oparciu o rzeczywiste zapotrzebowanie cieplne ogrzewanych
27
budynków. Dlatego przed rozpoczęciem inwestycji zaleca się wykonanie audytu energetycznego
powiązany z analizą termomodernizacyjną budynku.
Natomiast jeżeli chodzi o kotłownie olejowe zaleca się dalsza eksploatację przed kilka lat lub
w przypadku pozytywnych wskaźników ekonomicznych sugeruje się, w celu minimalizacji kosztów,
wybór pomp ciepła pracujących latem na zaspokojenie potrzeb cieplnych związanych
z przygotowaniem ciepłej wody, natomiast zimą pracujących w podstawie krzywej zapotrzebowania na
ciepło z mocą zdolną zaspokoić potrzeby cieplne przy średnich temperaturach w sezonie grzewczym.
Natomiast szczytowa cześć zimowego zapotrzebowania na ciepło byłaby pokrywana ze źródeł
konwencjonalnych. Po tym okresie zaleca się pełną modernizację źródeł, np: w oparciu o paliwa
odnawialne.
Kotłownie lokalne, przemysłowe
W Gminie dominuje przemysł zajmujący się głównie obróbką drewna. Dlatego w większości potrzeby
cieplne zaspokajane są poprzez kotłownie w oparciu o trociny tartaczne pochodzące z odpadów
poprodukcyjnych. Większe źródła lokalne czy przemysłowe są to kotłownie o zróżnicowanym stanie
technicznym, charakteryzują się sprawnością od 50% (starsze kotłownie na paliwo stałe) do 90%
(kotłownie olejowe, gazowe, nowoczesne kotłownie spalające biomasę drzewną).
W przyszłości w celu podnoszenie efektywności wytwarzania energii cieplnej zaleca się stopniową
wymianą urządzeń o sprawności poniżej 80% na nowoczesne źródła przystosowane do spalania paliw
ekologicznych.
W Tab. 13 przedstawiono podstawowe informacje o kotłowniach komunalnych, lokalnych
i przemysłowych wykorzystywanych w gminie.
28
Tab. 13 Kotłownie lokalne, komunalne, przemysłowe na terenie Gminy Miastko
L.p
Adres
Właściciel
Liczba i typ
zamontowanych
kotłów
Moc zainstal.
kotłowni [kW]
Paliwo
Potrzeby cieplne
KADB
150
węgiel
ogrzewanie
Na potrzeby c.w.u. termy elektryczne
2 x Viessamann
920
olej opałowy
c.o. + c.w.u.
Możliwość przyłączenia się do sieci gazowej
Uwagi
1
Miastko
ul. Kujawska
Gmina Miastko,
SP nr 2
2
Miastko
ul. Wrzosowa
Gmina Miastko, Gimnazjum
Publiczne
3
Dretyń
Gmina Miastko,
ZS Dretyń
2x KWM Pleszew
250
miał
c.o. + c.w.u.
4
Świerzno
Gmina Miastko,
SP Świerzno
2xKWGR Pleszew
150
miał
c.o.
5
Wałdowo
Gmina Miastko,
SP Wałdowo
2xALBIL PK60
120
miał
c.o.+c.w.u.
6
Piaszczyna
Gmina Miastko,
SP Piaszczyna
KADB
100
miał, drewno
c.o.+c.w.u.
7
Słosinko
Gmina Miastko,
SP Słosinko
2xPleszew
70
miał
ogrzewanie
W najbliższym czasie kotły będą wymieniane
8
Łodzierz
Starostwo Powiatowe w
Bytowie; ZSRCKU
b.d. (trzy kotły)
ok. 180
węgiel, drzewo
c.o. + c.w.u.
Starostwo powiatowe ubiega się z Funduszu
Norweskiego o dotację na modernizację
kotłowni w oparciu o biomasę
9
Miastko,
Ul. Armii Krajowej
Starostwo Powiatowe w
Bytowie; Szkoła Muzyczna
b.d.
155
węgiel
ogrzewanie
Na potrzeby c.w.u. termy elektryczne
10
Miastko,
ul. Leśna
Wspólnota Mieszkaniowa
Viesmann
105
olej opałowy
ogrzewanie
11
Miastko,
ul. Koszalińska
b.d.
200
biomasa, węgiel
ogrzewanie
Kotłownia spala przede wszystkim biomasę
drzewną; na cele c.w.u. mieszkańcy
wykorzystują głównie termy elektryczne
12
Kawcze
Kostrzewa
Pellets Plus 150
150
pellety
ogrzewanie
Potrzeby c.w.u. termy elektryczne
13
Pasieka
b.d.
300
biomasa, węgiel
ogrzewanie
Kotłownia spala przede wszystkim biomasę
drzewną; na cele c.w.u. mieszkańcy
wykorzystują głównie termy elektryczne
Jeden z kotłów będzie w najbliższym czasie
wymieniany
14
Łodzierz
Drew-Dokor
15
Miastko,
ul. Kowalewska
RAB-POL
16
Miastko,
Ul. Fabryczna
Tino’s
17
Miastko
Ul. Kaszubska
Domstal S.A.
18
Miastko
Ul. Jeziorna 14
Wytwórnia Opakowań
Drewnianych
19
Wołcza Mała
Drew-Trans
20
Pasieka
SMT
21
Miastko,
ul.Gen. Wybickiego
Szpital Powiatu
Bytowskiego
22
Miastko
ul. Mickiewicza
OSRiRON
Buderus Logano
SK725
1 320
olej opałowy
Ogrzewanie, potrzeby
technologiczne
Buderus G215
70
olej opałowy
c.o. + c.w.u.
2xKWR-600 Rumia
1 200
miał
ogrzewanie
Nagrzewnice gazowe Robur M50 (4 szt.) i
M40
gaz LPG
ogrzewanie
Kabina lakiernicza z palnikiem firmy
LAGOS
olej opałowy
Potrzeby technologiczne
Bud. socjalny i administracyjny ogrzewanie
elektryczne (dmuchawy)
UKS Hajnówka
100
trociny
c.o.+c.w.u.+c. tech
Przede wszystkim wykorzystywany na potrzeby
suszarni
Ekomat
500
trociny
c.o.+c.w.u.+c. tech
suszarni
b.d.
500
trociny
c.o.+c.w.u.+c. tech
suszarni
3xKWGR 560
Pleszew
1 140
miał
c.o.+c.w.u.
b.d.
150
drewno
c.o.+c.w.u.
23
Miastko,
ul. Koszalińska
DAJAR
2xBuderus G315
460
Olej opalowy
c.o.
24
Miastko
ul. Jeziorna
Dejcomp
Nsoti
150
Gaz LPG
c.o.+c.w.u.
25
Miastko
ul. Koszalińska
Dejcomp
b.d.
300
węgiel
c.o.+c.w.u.
26
Miastko
ul. Dworcowa
Solus
2xtypu rzemieślnik
1xKWGR
640
Biomasa
drzewna
c.o.+c.w.u.
Od sezonu 2005/06 kotłownia została
przystosowana do spalania gazu ziemnego;
ponadto na terenie zakładu na potrzeby lakierni
wykorzystuje się palniki gazowe o mocy
2x150kW
30
Źródła indywidualne
W małych źródłach indywidualnych w zależności od dostępnego nośnika energii oraz w zależności od
kosztu paliw i możliwości finansowych mieszkańców spalane są przede wszystkim: paliwa węglowe
(znacznie więcej wykorzystuje się na obszarze miejskim), biomasa drzewna w rożnej postaci (wg
rozpoznania i informacji uzyskanych od sołtysów na obszarze wiejskim są obszary gdzie biomasa w
znawczym stopniu dominuje w zaspokajaniu potrzeb cieplnych) oraz zdecydowanie rzadziej gaz
płynny LPG, olej opałowy czy energia elektryczna. Źródła indywidualne wykorzystywane na potrzeby
ogrzewania to najczęściej małe systemy grzewcze o mocy do 25kW i sprawności 50÷60%. Na terenie
gminy, głównie w starszym budownictwie, do ogrzewania wykorzystuje się także trzony kuchenne lub
piece kaflowe o sprawności 40÷50%, które opalane są przede wszystkim węglem kamiennym oraz
drobnicą drzewną.
W Gminie Miastko cześć odbiorców indywidualnych wyposażona jest w węzły 2-funkcyjne
umożliwiające dostawę ciepła na potrzeby c.o. oraz przygotowanie c.w.u. W „Projekcie założeń...”
przyjęto, że odbiorcy indywidualni wyposażeni w węzły 2-funkcyjne w okresie zimowym
przygotowanie ciepłej wody użytkowej realizują w oparciu o urządzenia i paliwo używane dla
przygotowania c.o.. Poza sezonem grzewczym do zaspokajania potrzeb c.w.u. wzrasta wykorzystanie
podgrzewaczy elektrycznych.
Strukturę paliw wykorzystywanych dla przygotowania posiłków w gospodarstwach domowych
przyjęto na podstawie danych zawartych w publikacji Urzędu Statystycznego w Gdańsku Podstawowe
informacje ze spisów powszechnych 2002, Gmina miejsko-wiejska Miastko. Do obliczeń przyjęto
strukturę w proporcji: 85-90% gaz LPG, pozostała część energia elektryczna oraz sporadycznie paliwa
stałe.
Rysunek poniżej przedstawia udział poszczególnych źródeł w strukturze zaopatrzenia mocy cieplnej
(c.o. + c.w.u.).
Kotłownie
Komunalne
1%
Kotłownie
Lokalne
2%
Kotłownie
Przemysłowe
3%
ZEC Miastko
10%
Źródła
Indywidualne
84%
Rys. 5 Udział źródeł w strukturze zaopatrzenia mocy cieplnej (c.o.+c.w.u.)
Energia
elektryczna
3%
LPG
4%
Paliwo węglow
53%
Biomasa
drzewna
34%
Olej opałowy
6%
Rys. 6 Struktura źródeł z podziałem na rodzaj paliwa (c.o.+c.w.u.)
Z analiz wynika, że ok. 84% potrzeb cieplnych w mieście jest zaspokajane poprzez indywidualne małe
źródła ciepła. Jeżeli chodzi o rodzaj paliwa największym udziałem niewiele ponad 50 %
w zaspokajaniu potrzeb cieplnych charakteryzują się źródła węglowe. Kolejne miejsce zajmują
kotłownie na biomasę niecałe 34% rynku cieplnego. Udział pozostałych paliw jest znacznie mniejszy.
W kolejnej tabeli zestawiono źródła wg rodzaju oraz zużycia paliwa na terenie gminy.
32
Tab. 14 Zestawienie źródeł wg rodzaju oraz zużycia paliwa
Moc źródeł [kW], roczne zużycie energii cieplnej [GJ] oraz roczne zużycie paliwa
Biomasa drzewna
4
5
6
Kotłownie
lokalne
Kotłownie
przemysłowe
3
Źródła
indywidualne
2
ZEC.
1
Kotłownie
komunalne
Rodzaj
źródła i cel
kW
GJ/a
Energia elektryczna
ton/a
kW
GJ/a
LPG
MWh/a
kW
GJ/a
Paliwo węglowe (węgiel, miał,
koks)
Olej opałowy
ton/a
kW
GJ/a
kW
ton/a
GJ/a
Łącznie
ton/a
kW
GJ/a
co
5
45
3
--
--
--
--
--
--
274
2 392
63
501
5 591
344
780
8 027
c tech
1
2
0
--
--
--
--
--
--
24
188
5
43
96
6
68
285
Suma
6
46
3
--
--
--
--
--
--
298
2 580
68
544
5 686
350
848
8 312
co
551
4 944
415
--
--
--
82
716
21
156
1 158
31
1 271
13 883
883
2 059
20 701
cwu
18
40
3
--
--
--
11
45
1
4
42
1
111
2 531
166
143
2 658
Suma
568
4 984
418
--
--
--
93
761
23
160
1 200
32
1 381
16 415
1 049
2 202
23 359
co
500
3 185
500
--
--
--
393
2 061
61
1 320
7 491
198
432
3 915
252
2 645
16 652
cwu
26
292
46
--
--
--
20
44
1
10
110
3
4
22
1
60
468
c tech
900
6 200
973
--
--
--
--
--
--
870
13 409
355
--
--
--
1 770
19 609
Suma
1 426
9 677
1 518
--
--
--
413
2 105
62
2 200
21 010
556
436
3 937
253
4 475
36 729
co
20 740
181 020
18 285
151
1 282
380
2 143
18 207
539
2 796
24 222
641
23 499
203 194
16 174
49 329
427 926
cwu
8 409
17 292
1 747
10 970
16 690
5 151
1 095
1 350
40
1 463
2 759
73
8 164
17 366
1 389
30 102
55 456
c tech
560
626
63
1 502
1 583
733
25 625
28 257
1 507
--
--
--
841
940
75
28 528
31 406
Suma
29 710
198 939
20 095
12 623
19 555
6 264
28 863
47 814
2 087
4 259
26 980
714
32 503
221 500
17 639
107 959
514 788
co
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
7 990
63 261
3 825
7 990
63 261
cwu
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
999
9 820
595
999
9 820
Suma
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
8 989
73 081
4 420
8 989
73 081
31 710
213 645
22 034
12 623
19 555
6 264
29 369
50 679
2 171
6 917
51 771
1 370
43 854
320 619
23 710
124 473
656 269
10%
3%
--
24%
8%
--
6%
8%
--
35%
100%
100%
SUMA
25%
33%
--
49%
--
33
5
OCENA PERSPEKTYWICZNEGO ZAPOTRZEBOWANIA
CIEPŁO DLA OBSZARU GMINY MIASTKO
5.1
NA
Prognoza potrzeb cieplnych nowego budownictwa
Zapotrzebowanie na ciepło w perspektywie do 2025 roku zostało określone na podstawie rozwoju
budownictwa mieszkaniowego, rozwoju funkcji usługowo-handlowych, wytwórczych oraz realizacji
programów termomodernizacji i innych przedsięwzięć zmierzających do racjonalizowania zużycia
energii cieplnej. W przyszłości potrzeby cieplne gminy mogą być zaspokojone z wykorzystaniem
różnej struktury paliwowej. Założenia dotyczące zmian struktury zużycia paliw opisano w pkt. 7.
Zabudowa mieszkalna
Analizując na podstawie GUS-u dane historyczne z okresu 1996-2005 rozwoju budownictwa
mieszkaniowego wynika, że w tym okresie wybudowano 193 mieszkań o łącznej powierzchni 24,3
tys. m2 (średnia powierzchnia domu ok. 125 m2). Rekordowy pod względem oddania nowych
budynków mieszkalnych był rok 2003 (38 nowych mieszkań). Na obszarze wiejskim średniorocznie
powstawało ok. 10 mieszkań, a w mieście ok. 8 mieszkań. Praktycznie większość budynków to
zabudowa jednorodzinna.
Aktualnie średnio dla jednego mieszkańca w gminie przypada niecałe 19 m2 powierzchni użytkowej.
Porównując ten wskaźnik na tle powiatu (21m2) jest on mniejszy o ok. 10%.
W przyszłości liczba mieszkańców będzie oscylowała na poziomie ok. 21 tys. mieszkańców (patrz
pkt. 3.2). Czyli niewiele wyższa od obecnej. Jednocześnie zgodnie z prognozą GUS ma wzrastać
liczba gospodarstw domowych w województwie pomorskim, do 2025 roku o ponad 10%.
Bazując na prognozie zmian liczby ludności, gospodarstw domowych do roku 2025 oraz średniej
wielkości powierzchni użytkowej na mieszkańca określono prognozę zmian w strukturze budynków
mieszkalnych. Powyższe czynniki oraz zmiany w standardzie życia ludzi zachodzące na przestrzeni
czasu objętego prognozą (poprawa komfortu zamieszkania „rozgęszczenie mieszkań”,
usamodzielnianie się gospodarstw domowych) spowodują popyt na mieszkania mimo niewielkiego
w skali gminy wzrostu liczby ludności.
Opierając się na powyższych założeniach przyjęto, że w przyszłości do 2025 roku średni przyrost
nowych budynków mieszkalnych powinien kształtować się na poziomie ok. 10 rocznie, zarówno na
obszarze wiejskim jak i w mieście.
Rozwój nowego budownictwa przewiduje się przede wszystkich na obszarach określonych
w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (patrz tabela poniżej). Miejsce lokowania
się nowego budownictwa mieszkaniowego zależy głównie od lokalnych warunków tj. wyposażenia
terenów pod zabudowę w infrastrukturę techniczną, dostępności do różnego rodzaju usług. Realizacja
nowej zabudowy mieszkaniowej na terenie gminy winna kształtować się w rejonie istniejących
skupisk zabudowy w strefie istniejącego układu, w zasięgu obsługi infrastruktury technicznej
i społecznej.
Poniżej przedstawiono tereny rozwojowe w Gminie Miastko.10 Oczywiście zakłada się także
uzupełnienie i kontynuację zabudowy mieszkaniowej w obrębie istniejącego układu. Większość
nowych odbiorców będzie posiadała indywidualne źródła ciepła, jedynie nowi odbiorcy z ul. Armii
Krajowej-Chrobrego będą zasilani z ZEC-u „Miastko”.
10
Na podstawie informacji z Urzędu Miejski w Miastku
34
Tab. 15 Tereny rozwojowe pod zabudowę mieszkaniową w Gminie Miastko
Miejscowy plan
zagospodarowania
przestrzennego
Potencjalna liczba
nowych odbiorców
Rodzaj zabudowy
Planowany rok
realizacji
6
Pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną
2006-2008
28
2
Pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną
ul. Ogrodowa
15
2007-2009
ul. Kujawska
7
2007-2009
Koszalińska - Ogrodowa
16
do 2015
Osiedle Ceglane
2
2007-2008
Armii Krajowej-Chrobrego
8
Pod zabudowę mieszkalno-handlową
do 2015
Os. Wyzwolenia - Pasieka
100
do 2015
ul. Ogrodowa
50
do 2015
Teren między Os. Czereśniowe
a Os. Konopnickiej
50
do 2025
Węgorzynko
Osiedle Czereśniowe
2007-2009
Dla części z terenów z powyższej tabeli w przyszłości przewiduje się wykonanie miejscowych planów
zagospodarowanie przestrzennego.
Wielkość powierzchni nowych mieszkań w budownictwie mieszkaniowym dla warunków
perspektywicznych przyjęto (średnio) na poziomie 120-160 m2. W analizowanym okresie
uwzględniono zarówno powstanie nowych budynków mieszkaniowych jednorodzinnych na terenach,
przewidzianych do tego celu w planie zagospodarowania przestrzennego, a także rozbudowę
w ramach istniejącej substancji budynków mieszkaniowych. W opracowaniu założono, że nowe
budynki mieszkalne będą energooszczędne, budowane wg najnowszej technologii. Dlatego oceniając
zapotrzebowanie na ciepło w okresie do 2015 roku przyjęto średnie zużycie energii cieplnej
przypadające na 1m2 powierzchni na poziomie 120 kWh/m2a, natomiast budynki stawiane po 2015 nie
przekroczą wartości 100kWh/m2a.
Oceniając dane związane z przygotowaniem ciepłej wody użytkowej można stwierdzić, że dla okresu
perspektywicznego zapotrzebowanie na c.w.u. nie ulegnie większym zmianom. W opracowaniu
przyjęto, że zmiany zużycia będą wynikały ze zmian liczby mieszkańców do 2025 roku.
Placówki usługowo-handlowe, drobny przemysł
Jeżeli chodzi o placówki handlowo-usługowe, faktyczne potrzeby zweryfikuje rynek. Rozwój tego
sektora będzie adekwatny do przyrostu liczby mieszkańców w nowym budownictwie mieszkaniowym,
jedynie w Śródmieściu (Armii Krajowej – Chrobrego) przewiduje się większe centrum usługowohandlowe. W przyszłości sumaryczny przyrost nowej powierzchni zabudowy handlowo-usługowej
będzie wynosił ponad 7 tys. m2.
Przemysł
Z przeprowadzonej ankietyzacji zakładów informację o planach inwestycyjnych przedstawiły
przedsiębiorstwa DAJAR (nowa instalacja lakiernicza), DEJCOM (rozbudowa zakładu o nowe hale
o łącznej powierzchni ok. 1,5 tys. m2) oraz Domstal (nowa instalacja lakiernicza). W pozostałych
zakładach nie przewiduje się większych zmian. Dlatego w opracowaniu założono, że budynki
eksploatowane obecnie, w przyszłości nadal będą wykorzystywane. Aktualne zabezpieczenie
energetyczne dla tych odbiorców jest wystarczające, a potencjalne zmiany będą głównie wynikały
z przeprowadzonych prac modernizacyjnych.
35
Gmina Miastko dysponuje terenami do rozwoju przemysłu, są to tereny przy ul. Koszalińskiej i ul.
Jeziornej ok. 5ha. Obecnie częściowo są one zagospodarowane poprzez zakłady znajdujące się
w pobliżu tj. DAJAR i KOGA. W opracowaniu przyjęto, że obszar ten zostanie w pełni
zagospodarowany do 2015 roku. Obecnie trudno dokładnie określić sposób zainwestowania całości
terenu, dlatego w sytuacji braku informacji, do obliczenia zapotrzebowania na ciepło przyjęto ok. 250
kW/ha i na tej podstawie obliczono orientacyjne zapotrzebowanie.
Ponadto po konsultacji z Urzędem Miejskim w Miastku przewiduje się wykonanie planów
zagospodarowanie przestrzennego dla dwóch obszarów pod zabudowę przemysłową (tereny w pobliżu
Wołczy Wielkiej, Wołczy Małej; oba po 30 ha). Projekcje zapotrzebowania na energię dla celów
przemysłowo - technologicznych przeprowadzono na podstawie własnych danych. Przyjęto, iż
w przyszłości nastąpi wzrost zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw prywatnych lokujących swoje
inwestycje na terenie gminy.
Gmina Miastko charakteryzuje się wysokim bezrobociem, wg danych z GUS-u w gminie jest ponad 3
tys. osób bezrobotnym. W opracowaniu założono, że na projektowanych terenach w pobliżu Wołczy
Wielkiej oraz Wołczy Małej zostanie zatrudnionych łącznie ok. 750 osób. Wyznaczone
zapotrzebowanie na ciepło, przyjmując jednostkowe wskaźniki energochłonności na podstawie
własnych danych, wyniesie ok. 13,6 MW (w tym potrzeby c.o. 13 MW).
Zabudowa o charakterze użyteczności publicznej
W sektorze użyteczności publicznej, oświatowym nie przewiduje się większym zmian.
Zabudowa letniskowa
Najbardziej powszechną formą rekreacji będą letniska indywidualne, wykorzystywane sezonowo.
W opracowaniu założono w najbliższych latach wzrost nowej zabudowy letniskowej o ok. 65
w sołectwie Bobęcino. Warunki środowiskowe, duża powierzchnia lasów, duża ilość jezior, czyste
powietrze, sprzyja większemu rozwojowi zabudowy rekreacyjnej. Jednak obecnie nie ma nowych
planów pod zabudowę letniskową.
5.2
Skutki przyszłych działań termo renowacyjnych u istniejących odbiorców
W bilansie energetycznym ciepło na ogrzewanie i ciepłą wodę użytkową pochłania ok. 80%
całkowitych potrzeb energetycznych. Statystycznie dla substancji mieszkaniowej wybudowanej do
1990 roku można uzyskać zmniejszenie zużycia energii nawet o 50%. Do najważniejszych czynników
wpływających na zmniejszenie energochłonności budynku należy zaliczyć docieplenie ścian
zewnętrznych, dachu oraz renowację czy wymianę okien. Bardzo ważne jest również instalowanie
wyposażenia regulującego zużycie energii poprzez zastosowanie liczników ciepła oraz stosowanie
automatyki pogodowej. Ocieplanie budynku wpływa zarówno na zmniejszenie zapotrzebowania na
energię cieplną oraz na szczytową moc cieplną. Natomiast zastosowanie automatyki pogodowej czy
wyposażenia regulującego wpływa na obniżenie zapotrzebowania na ciepło. Efektem prac
termomodernizacyjnych jest uzyskanie parametrów poszczególnych przegród i instalacji
odpowiadających aktualnym normom bądź zaleceniom.
Modernizacja instalacji ciepłej wody użytkowej polega na zainstalowaniu wodomierzy oraz
przewodów cyrkulacyjnych. Zabieg "opomiarowania" na ogół stanowi wystarczającą zachętę dla
użytkowników do oszczędnego wykorzystywania wody oraz dbałości o szczelność instalacji.
Analizując całkowite zapotrzebowanie na ciepło do celów grzewczych dla gminy w horyzoncie do
2025 roku oceniano możliwości dalszego obniżenia zużycia energii cieplnej poprzez prace
modernizacyjne w budynkach istniejących. W okresie do 2025 roku nie należy oczekiwać znaczących
oszczędności wynikających z termomodernizacji. Działania termomodernizacyjne sprowadzać się
będą głównie do ocieplania ścian zewnętrznych. Zakres prac zależy od stanu wyjściowego obiektu
oraz możliwości finansowych właściciela. W celu wyznaczenia optymalnych przedsięwzięć (czyli
przy najmniejszych kosztach inwestycyjnych uzyskania największych oszczędności energii) niezbędne
jest wykonanie szczegółowego opracowania - audytu energetycznego. Audyt ten pozwoli określić
zakres prac jakie muszę być wykonane w celu osiągnięcia spodziewanych efektów. Środki na prace
renowacyjne można pozyskać w formie tzw. premii termomodernizacyjnej, polegającej na anulowaniu
25% kredytu zaciągniętego w bankach komercyjnych na realizację tych przedsięwzięć. O kredyt
36
i premię mogą ubiegać się właściciele lub zarządcy: budynków mieszkalnych, budynków użyteczności
publicznej, lokalnej sieci ciepłowniczej, lokalnego źródła ciepła. Podstawą do włączenia inwestycji do
systemu ulg termomodernizacyjnych jest wykonany wcześniej audyt energetyczny oceniający
celowość i opłacalność termomodernizacji danego budynku lub instalacji cieplnej.
W opracowaniu przyjęto średni zakres termomodernizacji, uwzględniający naturalny cykl wymiany /
modernizacji elewacji budynków i stolarki okiennej oraz zastępowania starej substancji
mieszkaniowej. Biorąc pod uwagę wiek istniejących zasobów mieszkaniowych w gminie, stopień
dotychczas przeprowadzonych działań termomodernizacyjnych przyjęto oszczędności energetyczne na
poziomie 5% do roku 2015 i 20% do roku 2020. W szczególności przyjęto założenia:
budownictwo mieszkaniowe – zostaną wykonane prace termomodernizacyjne dostosowane do
obecnie obowiązujących norm. Zakłada się, że w zabudowie jednorodzinnej głównie zostaną
docieplone ściany zewnętrzne, natomiast w zabudowie wielorodzinnej oprócz dociepleń, zakłada
się wyposażenie budynków w termozawory, w poszczególnych mieszkaniach zostaną
zainstalowane liczniki ciepła; do 2025 roku zakłada się oszczędności na poziomie ok. 20%;
budynki użyteczności publicznej, oświatowe, placówki zdrowia, charakteryzują się różnym
stopniem prac termomodernizacyjnych, do 2025 roku zakłada się dalsze oszczędności z tego
tytułu na poziomie ok. 10%;
zakłady przemysłowe, sektor usługowo-handlowy – do 2025 roku przyjęto oszczędności
z przeprowadzonych prac modernizacyjnych na poziomie ok. 10 %
Kolejna tabela pokazuje zużycie energii cieplnej na cele grzewcze przy założonych oszczędnościach
wynikających z przeprowadzenia termomodernizacji oraz zapotrzebowaniem nowych odbiorców
w perspektywie do roku 2025 dla Gminy Miastko.
Tab. 16 Zmiana zużycia energii cieplnej w perspektywie do roku 2025 dla Gminy Miastko
Rodzaj zabudowy
jed.
2005
2006-2015
2016-2025
Budownictwo mieszkaniowe
Powierzchnia mieszkaniowa
m2
392 484
415 814
439 814
Przyrost powierzchni mieszkaniowej
m2
-
23 330
24 000
Zużycie energii przez nowe bud.
GJ/rok
-
9 984
8 600
Działania termomodernizacyjne na
istniejących obiektach
GJ/rok
-
-20 512
- 60 941
Suma zużycia energii cieplej (c.o.)
GJ/rok
423 414
413 446
360 545
Budownictwo użyteczności publicznej, szkoły, ZOZ
Powierzchnia
m2
61 082
61 082
61 082
Przyrost powierzchni
m2
-
-
-
GJ/rok
-
-
-
GJ/rok
-
-1 840
-1 821
GJ/rok
36 845
35 005
33 184
37
Placówki handlowo-usługowe, wytwórcze
Powierzchnia
m2
61 343
66 063
68 463
Przyrost powierzchni
m2
-
4 720
2 400
GJ/rok
-
2 340
1 640
GJ/rok
-
-2 555
-2 616
GJ/rok
55 604
54 038
52 242
Zakłady przemysłowe
m2
~42 000
~54 000
74 000
GJ/rok
-
8 500
113 500
GJ/rok
-
-1 028
-1 028
GJ/rok
20 704
19 676
140 600
Powierzchnia
Powyższa tabela pokazuje możliwości obniżenia zużycia energii cieplnej w wyniku założonych prac
termomodernizacyjnych. Rzeczywistą obniżkę jaką uda się uzyskać będzie uzależniona przede
wszystkim od sytuacji finansowej społeczeństwa.
5.3
Łączne zużycie energii cieplnej
Przewiduje się nieznaczny, 2% wzrost zapotrzebowania na moc cieplną do roku 2015 i podobny do
obecnego poziom zużycia energii. Prognozowane całkowite zapotrzebowanie na moc cieplną dla
Gminy Miastko w horyzoncie czasowym do 2025 roku będzie wynosiło ok. 124 MW, czyli będzie na
poziomie 12% wyższym niż w roku bazowym. Odpowiadające mocy zużycie energii cieplnej w roku
2025 będzie kształtować się na poziomie blisko 733 TJ, też o blisko 12% więcej niż w roku bazowym.
Wzrost zużycia energii cieplnej będzie wynikał przede wszystkim z założonego przyrostu potrzeb
cieplnych na terenach przewidzianych pod rozwój przemysłu. Przewidziano że tereny te do 2025
zostaną w całości zagospodarowane. Tendencja wzrostowa zapotrzebowania na ciepło będzie
częściowo kompensowana uzyskanymi oszczędnościami w wyniku przeprowadzonych prac
termomodernizacyjnych. Przewidywaną strukturę zapotrzebowania na moc i zużycie energii dla
poszczególnych okresów prognozy w podziale na grupy odbiorców przedstawiono w kolejnych
tabelach i na rysunkach.
38
Tab. 17 Struktura perspektywicznego zapotrzebowania na MOC i zużycia ENERGII cieplnej dla grup
odbiorców w Gminie Miastko w roku 2015
Dane
RB
1
Kategoria Odbiorcy
B. Jednorodzinne
B. Użyteczności Publ.
B. Wielorodzinne
Domki Letniskowe
Pl. Handlowo-Usł.
Pl. Oświat.
1 - Suma
2
B. Jednorodzinne
B. Wielorodzinne
Pl. Handlowo-Usł.
Pl. Oświat.
Pl. Sł. Zdrowia
2 - Suma
3
B. Jednorodzinne
B. Wielorodzinne
Pl. Handlowo-Usł.
Pl. Oświat.
3 - Suma
Nowi B. Jednorodzinne
odbiorcy Domki Letniskowe
obszar
wiejski Pl. Handlowo-Usł.
Suma
odbiorcy B. Usługowo-Mieszkalne
obszar Pl. Handlowo-Usł.
Miastko
Suma
Suma całkowita
Qco
[kW]
17 597
353
4 361
0
1 809
490
1 247
25 857
1 606
2 868
939
6 166
3 096
928
886
904
17 393
10 746
1 084
76
1 657
1 647
401
804
16 415
1 000
0
Qcwu
[kW]
5 218
87
2 034
227
428
77
112
8 183
416
849
42
2 713
771
48
104
32
4 975
2 745
255
12
991
434
36
42
4 515
400
92
120
48
1 120
920
68
164
971
2 123
62 908
540
368
32
54
107
561
18 774
Qctech
[kW]
Eco
[GJ/a]
Ecwu
[GJ/a]
8 004
0
3 798
507
0
0
1 200
13 509
633
1 721
0
7 269
0
0
0
300
9 923
4 196
416
0
1 984
0
0
270
6 866
368
241
153 682
3 083
39 709
0
14 951
4 000
7 102
222 527
14 021
23 784
6 191
54 111
24 490
5 372
10 765
6 320
145 054
93 747
8 957
664
14 891
13 608
4 930
6 254
143 051
5 200
0
17 955
40
9 635
128
286
259
177
28 480
1 252
3 276
111
16 452
787
338
2 506
429
25 151
7 937
869
27
3 764
405
265
408
13 675
1 200
65
0
989
76
609
6 189
400
4 784
38
560
0
1 351
290
8 478
728 15 173
31 635 531 994
1 341
1 104
86
135
479
1 804
70 451
Ectech
[GJ/a]
ΣQ
[kW]
ΣE
[GJ/a]
9 162
0
4 763
85
0
0
6 400
20 410
631
1 624
0
8 048
0
0
0
6 804
17 107
4 024
435
0
1 864
0
0
6 405
12 728
600
65
30 819
440
10 193
734
2 237
567
2 559
47 549
2 655
5 438
981
16 148
3 867
976
990
1 236
32 291
17 687
1 755
88
4 632
2 081
437
1 116
27 796
1 768
333
180 799
3 123
54 107
213
15 237
4 259
13 679
271 417
15 904
28 684
6 302
78 611
25 277
5 710
13 271
13 553
187 312
105 708
10 261
691
20 519
14 013
5 195
13 067
169 454
7 000
130
0
168
1 065
665
2 269
8 195
552
1 688
6 440
42
138
688
0
218
1 486
8 127
1 368 17 084
8 721
3 412 25 698
59 631 113 317 662 076
39
Tab. 18 Struktura perspektywicznego zapotrzebowania na MOC i zużycia ENERGII cieplnej dla grup
odbiorców w Gminie Miastko w roku 2025
RB
1
Kategoria Odbiorcy
B. Jednorodzinne
B. Wielorodzinne
Domki Letniskowe
Pl. Handlowo-Usł.
Pl. Oświat.
1 - Suma
2
B. Jednorodzinne
B. Wielorodzinne
Pl. Handlowo-Usł.
Pl. Oświat.
Pl. Sł. Zdrowia
2 - Suma
3
B. Jednorodzinne
B. Wielorodzinne
Pl. Handlowo-Usł.
Pl. Oświat.
3 - Suma
odbiorcy Domki Letniskowe
wiejski
Suma
odbiorcy B. Usługowo-Mieszkalne
Miastko
Suma
Suma całkowita
Qco
[kW]
14 799
336
3 674
0
1 711
464
1 182
22 166
1 361
2 417
891
5 191
2 932
880
839
856
15 367
9 098
912
72
1 401
1 563
381
762
14 189
2 000
0
220
13 000
15 220
1 920
68
264
971
3 223
70 165
Qcwu
Qctech
[kW]
[kW]
5 216
8 004
87
0
2 034
3 798
227
507
428
0
77
0
112
1 200
8 181
13 509
411
633
849
1 721
42
0
2 713
7 269
771
0
48
0
104
0
32
300
4 970
9 923
2 718
4 196
255
416
12
0
991
1 984
434
0
36
0
42
270
4 488
6 866
800
721
92
241
88
0
600
0
1 580
962
768
753
32
38
94
0
107
290
1 001
1 081
20 220
32 341
Dane
Eco
Ecwu
Ectech
[GJ/a]
[GJ/a]
[GJ/a]
129 268
18 096
9 235
2 932
40
0
33 458
9 884
4 897
0
128
85
14 134
286
0
3 792
259
0
6 734
177
6 400
190 318
28 870
20 617
11 881
1 215
613
21 137
3 276
1 624
5 865
111
0
46 561
16 452
8 048
23 388
787
0
5 094
338
0
10 195
2 506
0
5 990
429
6 804
130 111
25 114
17 089
79 452
7 579
3 847
7 533
869
435
629
27
0
12 671
3 764
1 864
12 911
405
0
4 677
265
0
5 924
408
6 405
123 797
13 317
12 551
9 500
2 400
1 200
0
65
65
1 809
116
0
113 502
1 632
0
124 811
4 213
1 265
9 084
2 304
1 152
560
86
42
2 171
175
0
8 478
479
8 127
20 293
3 044
9 321
589 330
74 558
60 843
ΣQ
[kW]
28 019
423
9 506
734
2 139
541
2 494
43 856
2 405
4 987
933
15 173
3 703
928
943
1 188
30 260
16 012
1 583
84
4 376
1 997
417
1 074
25 543
3 521
333
308
13 600
17 762
3 441
138
358
1 368
5 305
122 726
ΣE
[GJ/a]
156 599
2 972
48 239
213
14 420
4 051
13 311
239 805
13 709
26 037
5 976
71 061
24 175
5 432
12 701
13 223
172 314
90 878
8 837
656
18 299
13 316
4 942
12 737
149 665
13 100
130
1 925
115 134
130 289
12 540
688
2 346
17 084
32 658
724 731
Z przedstawionych danych wynika, że w okresie do 2025 roku nadal dominującą pozycję w strukturze
potrzeb cieplnych Gminy Miastko zachowa budownictwo mieszkaniowe. W sumie odpowiadać będzie
za ok. 67% całkowitych potrzeb cieplnych . Grupa ta charakteryzuje się największymi możliwościami
redukcji potrzeb cieplnych wynikających z działań termomodernizacyjnych. W opracowaniu przyjęto
średnie oszczędności ciepła na poziomie ok. 20%. Uzyskanie większych efektów
termomodernizacyjnych będzie uzależnione przede wszystkim od zaangażowania oraz możliwości
finansowych właścicieli nieruchomości, tj. wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni lub prywatnych
budynków jednorodzinnych. Analizując obecną sytuację finansową społeczeństwa w mieście
uzyskanie dużych oszczędności będzie trudnym zadaniem. Wszelkie działania termomodernizacyjne
są kosztowne, a największe oszczędności i stosunkowo szybki zwrot oszczędności na zużytej energii
możemy uzyskać ocieplając stropy nad piwnicami, stropodachy czy ściany zewnętrzne.
40
25000
20000
Q [kW]
Q co
23 391
Q cwu
Q te ch
17 978
16 771
13 051
15000
10 266
9 720
10000
2 175
6 690
5 738
1 136
5000
1 815
2 060
2 564
265
893
1 299
748
460
Poz ostałe
Pl. oświaty i sł.
z drowia
Pl.Handlowo-Usł.
B.Je dnorodz inne
B.Wie lorodz inne
0
Rys. 7 Perspektywiczne zapotrzebowanie na MOC cieplną dla poszczególnych kategorii odbiorców
w Gminie Miastko - okres prognozy 2025 rok
B .Wielorodzinne
24%
Pozostałe
2%
Zakł.Przemysłowe
B .Jednorodzinne
16%
43%
Pl. Oświaty i Sł.
Zdrowia
Pl.Handlowo-Usł.
B .Usługowo-
2%
7%
Mieszkalne
6%
Rys. 8 Struktura perspektywicznego zapotrzebowania na MOC cieplną w podziale na odbiorców dla
Gminy Miastko – okres prognozy 2025 rok
41
Eco
Ecwu
Ete ch
300000
239 185
200000
140 628
150000
31 594
16 047
2 101
B.Je dnorodz inne
B.Wie lorodz inne
0
27 736
54 413
4 231
1 769
23 758
3 368
3 125
9 426
371 150
Poz ostałe
30 100
14 809
50000
92 690
Pl. O światy i Sł.
Zdrowia
100000
Pl.Handlowo-Usł.
[GJ/rok]
250000
Rys. 9 Perspektywiczne zużycie ENERGII cieplnej dla poszczególnych kategorii odbiorców w Gminie
Miastko - okres prognozy 2025 rok
B.Wie lorodz inne
19%
B.Je dnorodz inne
39%
Poz ostałe
1%
24%
Pl. O światy i Sł.
Zdrowia
4%
Pl.Handlowo-Usł.
8%
5%
Rys. 10 Struktura perspektywicznego zużycia ENERGII cieplnej w podziale na odbiorców dla Gminy
Miastko – okres prognozy 2025 rok
Szacuje się, że w roku 2025 budownictwo mieszkaniowe będzie odpowiedzialne za niewiele ponad
80MW w sumarycznym zapotrzebowaniu na moc cieplną. Oznacza to niewielki spadek porównując
do roku bazowego, mimo założonego przyrostu nowej substancji mieszkaniowej. Zużycie energii
cieplnej w przyszłości będzie wynosiło blisko 424 TJ rocznie, co stanowi blisko 17% spadek
w porównaniu do aktualnego zużycia. Nadal zapotrzebowanie na ciepło będzie wyższe w zabudowie
jednorodzinnej.
Sektor handlowo-usługowy oraz wytwórczy w 2025 roku będzie charakteryzował się 7% udziałem
w strukturze zapotrzebowania na moc cieplną. Łącznie zapotrzebowanie cieplne będzie wynosiło ok.
8,5MW. W strukturze potrzeb cieplnych grupa ta będzie odpowiedzialna za ponad 8% zużycia energii
cieplnej w mieście, tj. ok. 56TJ/rok.
W przypadku przemysłu, zakładając pełne zagospodarowanie terenów określonych jako
perspektywiczne dla użytkowania gospodarczego, przewiduje się, że pod koniec analizowanego
okresu grupa ta może odpowiadać za ponad 16 % całkowitego zapotrzebowania na moc cieplną
i będzie 4-krotnie więcej niż w roku bazowym, tj. ok. 20MW.
42
Łączne zapotrzebowanie placówek oświatowych, placówek służby zdrowia w przyszłości będzie
kształtowało się na poziomie ok. 2,8MW, co będzie stanowiło blisko 2,3% całkowitych potrzeb
Gminy Miastko. Natomiast zużycie energii cieplnej w całkowitym bilansie będzie wynosiło 3,7 %, ok.
27TJ/rok.
Analizując potrzeby cieplne pozostałych obiektów (głównie pozostałe obiekty o charakterze
użyteczności publicznej oraz zabudowa letniskowa) szacuje się, że do roku 2025 roku grupa ta będzie
odpowiadała za niewiele ponad 2% zapotrzebowania na moc cieplną. Stanowi to ok. 2,5 MW.
Podsumowanie:
Analizując potrzeby odbiorców komunalno-bytowych nie należy spodziewać się w ciągu najbliższych
dwudziestu lat gwałtownych zmian zapotrzebowania cieplnego. Z jednej strony zapotrzebowanie na
moc cieplną będzie wzrastać w wyniku powstawania nowej zabudowy, przeważnie mieszkaniowej,
z drugiej strony wzrost ilości odbiorców będzie kompensowany wzrostem efektywności
wykorzystania energii cieplnej. Lokalizacja nowych budynków będzie zależała głównie od
atrakcyjności danego obszaru oraz dostępności infrastruktury technicznej.
Wzrost zapotrzebowania na moc i energię cieplną wystąpi jedynie wśród odbiorców przemysłowych
tylko w przypadku zagospodarowania terenów w pobliżu miejscowości Wołcza Mała i Wołcza
Wielka. Zapotrzebowanie energii cieplnej w sektorze wytwórczym, jest w znacznej mierze określone
specyficznymi wymaganiami technologicznymi zakładów przemysłowych. Dotyczy to jakości
mediów, dobowej charakterystyki obciążenia i paliw. Wielkość mocy zainstalowanej urządzeń
grzewczych oraz produkcja ciepła jest optymalizowana indywidualnie przez poszczególne zakłady
przemysłowe. Orientacyjne zapotrzebowanie cieplne obszaru pod większe usługi komercyjne ww.
obszarach oszacowano na poziomie ok. 13,6 MW. Potrzeby cieplne potencjalnych odbiorców na
wyznaczonym obszarze mogą być zaspokajane poprzez większe kotłownie w oparciu o następujące
nośniki ciepła: paliwa węglowe, biomasa, olej opałowy, gaz LPG lub gaz ziemny (w przypadku
gazyfikacji części wiejskiej). Dlatego duże znaczenie ma wyraźnie wskazanie w projektowanych
planach zagospodarowania przestrzennego preferencji na paliwa ekologiczne. Przyczyni się to do
ograniczenia tzw. „niskiej emisji” w przypadku wyboru przez potencjalne przedsiębiorstwa źródeł
węglowych.
Z punktu widzenia ilości zużywanej energii najbardziej predysponowanym obszarem do przyłączenia
do zcentralizowanego systemu wytwarzania ciepła jest: Śródmieście (ul. Armii Krajowej, Bolesława
Chrobrego, Kazimierza Wielkiego), budynki charakteryzujące się większym zapotrzebowaniem
cieplnym przy ul. Koszalińskiej, Kowalskiej, Gen. Wybickiego, Szewskiej oraz Szpital. Podstawową
korzyścią jakiej należy się spodziewać po takim rozwiązaniu jest obniżenie jednostkowego kosztu
wytworzenia ciepła. Duże źródła, charakteryzujące się wyższą sprawnością, niższymi jednostkowymi
kosztami eksploatacji, pozwalające na użycie „gorszych”, a co za tym idzie znacznie tańszych paliw,
będą się charakteryzowały znacznie niższymi jednostkowymi kosztami wytworzenia ciepła w długiej
perspektywie czasu. Władze gminy powinny podjąć wszelkie działania umożliwiające podłączenie
potencjalnych odbiorców ciepła w rejonach gdzie istnieje sieć ciepłownicza. Dotyczy to zarówno
nowych i istniejących odbiorców.
Osiedla będące skupiskiem zabudowań jednorodzinnych, handlowo-usługowych, pomimo że
atrakcyjne z punktu widzenia zapotrzebowania energii cieplnej, najprawdopodobniej nie kwalifikują
się obecnie do zaliczenia w obszar ciepła sieciowego. Wynika to ze stosunkowo wysokich kosztów
realizacji przyłączy i węzłów cieplnych w stosunku do obecnych cen paliw. Koszt instalacji węzła
cieplnego jest porównywalny z kosztem instalacji indywidualnego pieca gazowego lub olejowego.
Przyłączenie budynków indywidualnych do sieci cieplnej będzie ekonomicznie uzasadnione
w sytuacji, kiedy różnica kosztów pomiędzy droższym paliwem dla pieców indywidualnych i kosztem
ciepła sieciowego będzie w stanie pokryć koszt instalacji przyłącza. Dla powyższych osiedli sposobem
na redukcję emisji zanieczyszczeń pochodzących z indywidualnych źródeł ciepła są programy redukcji
„niskiej emisji” poprzez zmianę stosowanych paliw i wymianę urządzeń na wysokosprawne.
43
6
MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA ISTNIEJĄCYCH NADWYŻEK
I LOKALNYCH ZASOBÓW PALIW I ENERGII
6.1
Odnawialne źródła energii
Do odnawialnych źródeł energii (OZE) związanych z wytwarzaniem ciepła należy zaliczyć:
•
biomasę stałą obejmującą odpadowe drewno z przemysłu, leśnictwa, zrębki powstające przy
pielęgnacji terenów zieleni miejskiej, odpady z rolnictwa np.: słoma, uprawa roślin
energetycznych, z zwłaszcza plantacji roślin szybko rosnących
•
gaz wysypiskowy (produkcja biogazu z odpadów komunalnych), biogaz rolniczy (z odchodów
zwierzęcych) oraz biogaz z osadu ściekowego
•
instalacje solarne
•
energię geotermalną
6.1.1
Biomasa
Pod pojęciem biomasy wykorzystywanej do celów energetycznych rozumie się substancję organiczną
pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego oraz powstającą w wyniku „metabolizmu społecznego”.
Występuje ona w formie drewna i jego odpadów, słomy, roślin „energetycznych”, osadów ściekowych
podobnych do torfu i odpadów komunalnych. Z reguły przed wykorzystaniem jest ona poddawana
odpowiedniemu przygotowaniu lub wstępnemu przetworzeniu do postaci wygodniejszej w użyciu.
Aspekty ekologiczne spalania biomasy wiąże się z faktem, że w procesie spalania biopaliwa emisja
dwutlenku węgla równa jest pochłanianiu CO2 na drodze fotosyntezy w procesie odnawiania tych
paliw
Podstawowymi źródłami biomasy są zakłady przemysłowe wykorzystujące w swojej produkcji
podstawowej drewno lub elementy drewnopochodne, tartaki, lasy, pola uprawne, na których uprawia
się zboże lub specjalne do tego celu zrealizowane tereny, na których uprawia się tzw. „lasy
energetyczne”, czyli szybkorosnące drzewa mające zastosowanie typowo energetyczne.
Różnorodność źródeł czy technologii spalania powoduje, że biopaliwa wykorzystywane są w różnej
postaci. Drewno może być wykorzystywane w postaci kawałkowej, rozrobionej (zrębki, ścinki,
trociny, wióry) oraz skompaktowanej (brykietów, peletów). Spalanie zrębków drzewnych wskazane
jest bezpośrednio po zbiorach. Ze względu na dużą wilgotność składowanie zrębków stwarza dużo
problemów. Temperatura w stertach zrębków szybko rośnie co przyczynia się do strat wartości
opałowej. Podczas składowania istnieje niebezpieczeństwo samozapłonu, dlatego składuje się zrębki
w stertach do 8m. Istotne w procesie magazynowania jest sortowanie zrębków (specjalnymi
sortownikami). Ponadto aby zapewnić odpowiednią wilgotność należy przechowywać zrębki drzewne
w pomieszczeniach zadaszonych. Wydaje się, że ze względu na możliwości magazynowania lepszym
sposobem jest brykietownie zrębków. Przede wszystkim zbrykietowne zrębki można przechowywać
przez dłuższy okres czasu (przy zachowaniu odpowiedniej wilgotności). Brykiety powstają poprzez
sprasowanie suchych wiórów i trocin o wilgotności do 15%.
Biomasa drzewna
Lasy zajmują ponad 50% powierzchni gminy. Większość lasów stanowi własność Lasów
Państwowych. Administracyjnie lasy należą do nadleśnictw: Miastko i Dretyń. Około 640 ha (niecałe
3%) lasów jest własnością prywatną. W Gminie Miastko ze względu na lokalizację, przemysł drzewny
stanowi najważniejszą dziedzinę działalności gospodarczej. Istnieje kilka dużych zakładów, tartaków
i wiele pomniejszych, które zajmują się jakakolwiek obórką drewna. Z informacji uzyskanych od
właścicieli tych podmiotów, w większości odpady w postaci trocin, zrzyn wykorzystywane są na
własne potrzeby cieplne, a nadwyżki są sprzedawane firmom specjalizującym się w produkcji
brykietów, peletów oraz okolicznym mieszkańców.
Po konsultacjach z sołtysami w gminie przyjęto, że biomasa jest powszechnie stosowana do produkcji
ciepła (w niektórych sołectwach pozostałe paliwa mają znaczenie marginalne). Nie przewiduje się,
aby ilość ta miała ulec istotnemu zmniejszeniu. Obecnie jest to najtańsze paliwo dostępne na tym
terenie. Z okolicznych nadleśnictw na potrzeby cieplne wykorzystuje się przede wszystkim drobnicę
44
opałową, rzadziej drewno lite. Szacuje się, że biomasa drzewna (pozyskiwana zarówno
z nadleśnictwa, lasów prywatnych lub tartaków i innych podmiotów zajmujących się obróbką drewna)
wykorzystywana jest obecnie na poziomie ok. 20-22 tys. ton rocznie. Wydaje się, że praktycznie
stanowi to maksymalną ilość biomasy jaką można pozyskać z obszaru gminy.
Większość drewna wykorzystywana jest źródłach nie przystosowanych odpowiednio do spalania
biomasy drzewnej (w małych źródłach indywidualnych o sprawności poniżej 50%). Dlatego celowym
wydaje się popularyzacja właściwego i efektywnego sposobu produkcji energii cieplnej
z wykorzystaniem drewna. Konkurencja na rynku dostaw sprzyja rozwojowi tego sektora. Aktualnie
kocioł ładowany ręcznie czy automatycznie z zasobnikiem ciepła osiąga sprawność ponad 80%. Na
rynku można spotkać też kotły małe poniżej 10kW.
Wierzba energetyczna
Wierzba specjalnie uprawiana do celów energetycznych jest na polskim rynku produktem mało
znanym. Jest to roślina wieloletnia, charakteryzuje się dużym przyrostem masy drewna w cyklu
rocznym. Wartość kaloryczna wierzby krzewiastej wynosi ok. 19 GJ/t. W Polsce uprawa wierzby
może mieć zastosowanie na gruntach leżących odłogiem z przyczyn ekonomicznych. Do uprawy
mogą być wykorzystane słabsze grunty, jednak największą wydajność otrzymuje się na gruntach IIIIV klasy. Dodatkowym atutem wierzby jest okres zbioru, przypadający w pierwszym kwartale roku,
czyli w okresie martwym dla rolnictwa. Zbrykietowaną wierzbę można stosować w zwykłych kotłach
domowych lub też w specjalnych kotłach do spalania biomasy. Wierzba nadaje się do produkcji
peletów paliwowych. Pelety pojawiły się kilkanaście lat temu w Skandynawii, a obecnie w niektórych
krajach UE. Mogą być spalane w indywidualnych systemach grzejnych oraz w elektrociepłowniach
i elektrowniach. Proces technologiczny produkcji peletów polega na rozdrobieniu biomasy na zrębki,
które następnie są one suszone, mielone i prasowane na cylinderki. Koszt uzyskania 1 GJ energii
z plantacji wierzby zawiera się w granicach 18 – 20 zł/GJ.
W przypadku peletów koszty są wyższe. Obecnie wobec dużego zapotrzebowania na pelety
w Niemczech czy w krajach skandynawskich, koszt zakupu paliwa kształtuje się na poziomie ponad
550 zł/t (ok. 36 zl/GJ).
Łatwość ukorzeniania się i adaptacji praktycznie w każdym środowisku umożliwia prowadzenie
uprawy wierzby energetycznej na gruntach nie przydatnych rolniczo. Okres wzrostu wierzby
energetycznej, po którym może być użytkowana energetycznie wynosi 3 - 4 lat. Z 1 hektara plantacji
wierzby można uzyskać w ciągu roku ok. 50-70 m3 masy drzewnej, to jest 10-15 ton suchej masy.
Wartość energetyczna 1 tony suchej masy drzewnej wynosi 16 GJ, co odpowiada wartości kalorycznej
jednej tony miału węglowego lub pół tony oleju opałowego. Energetyczne wykorzystanie zrębków
drzewnych w regionie wpłynęłoby na ożywienie gospodarcze w tym rejonie oraz poprawę sytuacji
ekonomicznej jej mieszkańców poprzez m.in. zmniejszenie rachunków za ciepło oraz stworzenie
nowych miejsc pracy. Niezbędne jest jednak powstanie całej infrastruktury umożliwiającej
energetyczne wykorzystanie biomasy drzewnej (kotłownie na biomasę, magazyny, park maszynowy
itp.). Ponadto może przyczynić do większego wykorzystania ich na potrzeby cieplne, co spowoduje,
że pieniądze wydane na opał pozostają w regionie (gminie) a nie są oddawane importerowi gazu lub
dostawcy węgla.
Pod uprawę roślin energetycznych można by przeznaczyć grunty orne aktualnie nie zagospodarowane
tj. odłogi i ugory. Obecnie na terenie gminy szacuje się je na ok. 4 tys. ha. Przy zagospodarowania
całości pod uprawę można by uzyskać ok. 60 tys. ton zrębek drzewnych, co daje ok. 800 TJ energii
cieplnej (przy założeniu 15 ton suchej masy z 1 ha). Dużym mankamentem jest to, że ziemie te są
„porozrzucane” na terenie całej gminy, co może przyczynić się do większych kosztów pozyskania
zrębek. Również należy założyć, że nie wszystkie gleby nadają się pod uprawy energetyczny. Dlatego
do obliczenia potencjału przyjęto większe ugory ponad 10 ha i zakładając, że tylko 50% z nich będzie
można wykorzystać otrzymujemy ok. 1,5 tys. ha. Przy założeniu 15 ton suchej masy z 1 ha
otrzymujemy ok. 20 tys. ton, co odpowiada ok. 300 TJ. Dla porównania aktualne łączne potrzeby
placówek użyteczności publicznej, oświatowych szacuje się na ok. 30 TJ rocznie.
Wykorzystując potencjał upraw roślin energetycznych można by podwoić wykorzystanie biomasy na
potrzeby cieplne. Dobrym przykładem realizacji wykorzystania potencjału biomasy jest Gmina
Kępice, gdzie realizowany jest „Program produkcji energii cieplnej w oparciu o lokalne zasoby
biomasy drzewnej”. Oprócz pozyskiwania biomasy z okolicznych zakładów przetwórstwa drzewnego
45
oraz odpadów leśnych z pobliskich nadleśnictw, zakłada się rozwój plantacji energetycznych i do
celowe wykorzystanie ich na cele energetyczne.
Słoma
Powierzchnia użytków rolnych pod uprawę zboża na terenach Gminy Miastko szacuje się na ok. 4,4
tys. ha. Na podstawie przeprowadzonej oceny zasobów słomy założono, że na terenie Gminy realne
zasoby jaka mogą być wykorzystywana do produkcji ciepła to ok. 3 700 ton słomy. Poniżej
przedstawiono bilans zużycia słomy na terenie gminy.
Tab. 19 Bilans biopaliwa (słomy) w Gminie Miastko
Przeznaczenie
Łączna powierzchnia zasiewów w gminie
Ilość
ha
4 400
[ t/ha ]
2,8
Łączna produkcja słomy
[t]
12 320
Niewykorzystane zasoby biopaliwa, przyjęto ok. 30 %
[t]
~3700
Średnia produkcja słomy z ha
Przyjmując wartość opałową słomy na poziomie 13,5MJ/kg oraz sprawność źródła 80% odpowiada to
ok. 40 TJ energii cieplnej. Oznacza to, że dostępne zasoby w Gminie teoretyczne mogą zaspokoić
mniej niż 10% potrzeb cieplnych zawiązane z ogrzewaniem (obecnie szacuje się je na poziomie
ponad 500 TJ rocznie). Mimo niedużego potencjału celowym wydaje się przeprowadzanie dokładnej
analizy możliwości podaży słomy na terenie Gminy Miastko w celu szerszego zastosowania słomy na
cele grzewcze. Wykorzystanie słomy do produkcji ciepła w szczególności poleca się
w gospodarstwach rolnych, które dysponują odpowiednią infrastrukturą techniczną do zebrania,
przygotowania i składowania.
Wykorzystywanie słomy w procesie opalania kotłów daje kilka istotnych korzyści ekonomicznych.
Z porównania kosztów jednostkowych ciepła w podziale na paliwa opłacalność zastosowania kotłów
na biomasę jest ogromna. Pozwala przede wszystkim zaoszczędzić pieniądze na kupno opału, a także
na utylizację odpadów. Niższe koszty pozyskania słomy, mające istotny wpływ na wysokość kosztów
eksploatacyjnych, kompensują stosunkowo wysokie koszty inwestycyjne. Poniżej przedstawiono
praktyczny przykład zastosowania pieca na słomę w gospodarstwie rolnym w miejscowości Semlin
Gmina Zblewo):
Źródło opalane słomą zaspokaja potrzeby związane z ogrzewaniem i przygotowaniem ciepłej
wody, potrzebami inwentarskimi w gospodarstwie rolnym w Semlinie. Piec umieszczony jest
w oddzielnym pomieszczeniu wraz ze zbiornikiem akumulacyjnym. Łączny koszt zakupu
i instalacji wykonanej we własnym zakresie wyniósł ok. 11 tys. zł (rok budowy 1997). Kocioł
ten jest wykorzystywany przez cały rok. Rocznie spala ok. 19-20 ton słomy. Przed zmianą
ogrzewania w sezonie grzewczym wykorzystywany był piec węglowy spalający ok. 9 ton węgla
kamiennego. Pozyskiwanie biopaliwa do celów grzewczych odbywa się z własnego pola. Przy
wydajności, w zależności od rodzaju słomy, ok. 4-5 tony z 1 ha należałoby zebrać słomę z ok.
5 ha.
Wydaje się, że biorąc pod uwagę zmiany cen paliw w przyszłości, celowym jest zachęcanie
indywidualnych odbiorców o niewielkim zapotrzebowaniu na moc cieplną do instalowania kotłów na
słomę pochodzącą z własnej produkcji rolnej. Koszt pozyskania słomy w gospodarstwach rolnych
posiadających własny sprzęt i odpowiednie zaplecze do przechowania słomy jest znacznie niższy, co
powoduje, że opłacalność takiej inwestycji będzie wysoka. Koszt uzyskania ciepła ze słomy może
kształtować się na poziomie ok. 10 zł/GJ (szacunkowy koszt pozyskania słomy ok. 100-110 zł/t).
Zagazowanie biomasy
Dotychczas dominującym kierunkiem wykorzystania biomasy było jej spalanie w kotłach
energetycznych w celu produkcji ciepła. W związku z rozwojem rynku lokalnych producentów energii
elektrycznej oraz coraz bardziej dogodnymi regulacjami prawnymi w tym zakresie, oczekiwać można,
że w najbliższym czasie rozwinie się szeroko produkcja energii elektrycznej i ciepła w małych
i średnich jednostkach kogeneracyjnych opartych na kotłach i turbinach parowych. W dalszej
perspektywie poza bezpośrednim spalaniem biopaliw stałych w kotłach energetycznych, dodatkowo
46
nabierać będzie znaczenia termiczna konwersja poprzez gazyfikację lub pyrolizę (procesy termicznego
zgazowywania paliw w warunkach niedoboru tlenu) z wytworzeniem gazów, spalanych następnie
w silnikach spalinowych lub turbinach gazowych. Postęp technologiczny turbin gazowych ze
zgazownia biomasy jest bardzo szybki, co przyszłości przyczyni się do szerszego wykorzystania
w zaspokajaniu potrzeb energetycznych.
Podsumowanie:
Poniżej przedstawiono zbiorczo potencjał biomasy stałej na terenie gminy.
Tab. 20 Potencjał biomasy stałej na terenie Gminy Miastko
Rodzaj paliwa
Las
Biomasa
Sady
drzewna
Grunty pod plantacje (ugory,
odłogi)
Słoma
Powierzchnia
[ha]
Potencjał
teoretyczny
Wykorzystanie
[GJ]
[GJ]
[MW]
[%]
24 700
850 000
210 000
30
100%
30
90
0
0
100%
4 000
800 000
300 000
40
0%
4 400
160 000
40 000
5,7
0%
Aktualnie na terenie gminy wykorzystuje się biomasę drzewną w znacznych ilościach. Większość
drewna wykorzystywana jest źródłach nie przystosowanych odpowiednio do spalania biomasy
drzewnej. Dlatego celowym wydaje się popularyzacja właściwego i efektywnego sposobu produkcji
energii cieplnej z wykorzystaniem drewna. Na rynku są dostępne charakteryzujące się wysoką
sprawnością też kotły małe poniżej 10kW.
Proponuje się także wykorzystanie istniejącego potencjału biomasy w małych lub średnich
kotłowniach, z których można byłoby zasilać obiekty mieszkalne, użyteczności publicznej lub
produkcyjne. Dla podjęcia decyzji o ewentualnej zmianie technologii przygotowania ciepła należałoby
przeprowadzić studium wykonalności projektu zawierające analizę możliwości pozyskania
i składowania biomasy (w różnej postaci), nakładów inwestycyjnych oraz kosztów eksploatacyjnych.
W opracowaniu w jednym z analizowanych scenariuszy rozwoju paliw rozważano modernizację
ciepłowni w oparciu o biomasę. Przy zmianie systemu ciepłowniczego należałoby się skonsultować
z gminami ościennymi gdzie wprowadzono skutecznie inwestycje w oparciu o źródła na biomasę. Na
terenie województwa pomorskiego istnieje wiele przykładów wykorzystania biomasy, np. do
ogrzewania obiektów infrastruktury komunalnej w gminie Słupsk (6 kotłowni o mocach od 100 do
249 kW) i w gminie Rzeczenica (2 kotlownie o mocy 40 i 700 kW). Na terenie gminy Kępice
realizowany jest „Program produkcji energii cieplnej w oparciu o lokalne zasoby biomasy drzewnej”.
Źródłem biomasy będą: odpady z okolicznych zakładów przetwórstwa drewna, drobnica leśna
i odpady pozrębowe z okolicznych lasów (Nadleśnictwa Warcino, Sławno i Polanów) oraz zrębki
uzyskane w przyszłości z plantacji wierzby energetycznej. Program zakłada likwidację małych
kotłowni węglowych i zastąpienie ich kotłowniami ekologicznymi w mieście Kępice oraz w kilku
miejscowościach gminnych. Udanym przedsięwzięciem jest uruchomienie wspólnej kotłowni na
biomasę na terenie Gminy Osieczna, powstał lokalny system ciepłowniczy dla kompleksu budynków
(Szkoła, UG, Straż Pożarna, ZOZ).
W jednym z analizowanych scenariuszach zmian paliw przyjęto, że kotłownia administrowana przez
ZEC Miastko przy ul. Kowalskiej zostanie zmodernizowana i przystosowana do spalania zrębek
drzewnych. Wybór paliwa jest związany z dużymi zasobami biomasy na terenie Gminy Miastko.
Najlepiej aby źródło ciepła były przystosowane do spalania zarówno drewna w postaci zrębek,
kawałków, ale także innych, np.: słomy, innych odpadów powstających przy obróbce biomasy.
Obecny koszt opału w postaci zrębek drzewnych jest mniejszy od stosowanych paliw. Należy
oczekiwać, że bilans kosztów zmiennych eksploatacji urządzeń na biopaliwa będzie się poprawiał
z prawdopodobnym wzrostem cen paliw tradycyjnych, a w przyszłości ceny urządzeń
wykorzystujących biomasę będą się wyrównywały w porównaniu do kosztów inwestycyjnych
urządzeń spalających tradycyjne paliwo.
47
Szansą dla realizacji projektów z wykorzystaniem paliwa w postaci zrębków drzewnych może być
uzyskanie pomocy w finansowaniu inwestycji w postaci niskooprocentowanego kredytu czy dotacji
z funduszy ekologicznych: z unijnych programów operacyjnych, Narodowego lub Wojewódzkiego
Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, EkoFunduszu, itp. Uniknięcie (przynajmniej
częściowe) wysokiego udziału kosztów wynikających z poniesionych nakładów inwestycyjnych może
obniżyć koszt pozyskania ciepła.
Dla podjęcia decyzji o ewentualnej zmianie technologii przygotowania ciepła należałoby
przeprowadzić studium wykonalności projektu zawierające analizę możliwości pozyskania
i składowania zrębek, nakładów inwestycyjnych czy kosztów eksploatacyjnych.
Istotnym elementem przy podejmowaniu decyzji o zmianie paliwa jest zapewnienie sobie gwarancji
dostaw. O ile infrastruktura dostarczania paliwa stałego: węgla czy miału jest dobrze rozbudowana,
w przypadku biomasy należy rozważyć następujące okoliczności :
•
Dostawcy powinni dysponować sprzętem niezbędnym dla przygotowania, transportu i załadunku
paliwa;
•
Dostawcy powinni zapewnić niezbędną jakość paliwa. Dotyczy to przede wszystkim warunków
przechowywania biopaliwa;
•
Dostawcy powinni zapewnić ciągłość dostaw w długim okresie czasu;
•
Należy zapewnić warunki dla przechowywania „na miejscu” dostatecznej ilości paliwa na
wypadek maksymalnej możliwej przerwy w dostawie paliwa (związanej z warunkami
pogodowymi);
•
Wybór paliwa (typu pieca) powinien zapewnić konkurencyjność dostawców paliwa, jako
gwarancję najniższych możliwych kosztów zakupu paliwa.
Stymulując odpowiednio program zalesiania można przyczynić się do powstania plantacji lasów
energetycznych, czyli szybkorosnących drzew mające zastosowanie typowo energetyczne. Wielkość
zalesienia należałoby przeprowadzać w kontekście zaspokojenia potencjalnych potrzeb cieplnych
w oparciu o paliwo w postaci zrębek. Aby to zrealizować konieczny byłby plan rozwoju zalesiania.
Aby zachęcić prywatnych właścicieli do zalesienia gruntów należałoby im zapewnić odbiór
potencjalnych zbiorów.
6.1.2
Biogaz, odpady bytowo-gospodarcze
Biogaz jest to gaz będący mieszaniną głównie metanu i dwutlenku węgla, powstający podczas
beztlenowej fermentacji substancji organicznej. Otrzymywany jest z odpadów roślinnych, odchodów
zwierzęcych i ścieków, może być stosowany jako gaz opałowy. Biogaz o dużej zawartości metanu
(powyżej 40%) może być wykorzystany do celów użytkowych, głównie do celów energetycznych lub
w innych procesach technologicznych. Może być wykorzystywany do produkcji ciepła
w przystosowanych kotłach gazowych, produkcji energii elektrycznej w silnikach iskrowych czy
turbinach lub w systemach skojarzonych.
Do bezpośredniej produkcji biogazu lepsze zastosowanie mają oczyszczalnie biologiczne. Ilość
możliwego do uzyskania biogazu zależy od ilości wytwarzanego osadu ściekowego powstającego
w wyniku przyrostu. Dlatego pozyskanie biogazu dla celów energetycznych jest uzasadnione
w większych oczyszczalniach ścieków, przyjmujących średnio ponad 5-10 tys. m3/dobę
[11].Oczyszczalnie ścieków charakteryzują się dużym zapotrzebowaniem cieplnym (ogrzewanie
budynków technicznych, podgrzewanie reaktorów biologicznych, komór fermentacyjnych, itp.)
i elektrycznym. Dlatego w większości uzyskiwane ciepło i energia elektryczna są wykorzystywane na
miejscu.
Aktualnie w gminie największa oczyszczalnie charakteryzuje się możliwościami oczyszczania
ścieków w przybliżeniu 2 600 m3/d (Q dmax 3280 m3/d). Istniejące na terenie gminy zakłady
produkcji rolnej i przemysłowej posiadają własne urządzenia do mechanicznego oczyszczania swoich
ścieków. Ze względów ekonomicznych pozyskanie biogazu do celów energetycznych jest uzasadnione
11
Praca zbiorowa pod redakcją Piotra Gradziuka: Biopaliwa; Wydawnictwo „Wieś Jutra”, Warszawa 2003
48
tylko na większych oczyszczalniach ścieków przyjmujących średnio ponad 5-10 tys. m3/dobę. Dlatego
nie przewiduje się budowy biogazowni na szerszą skalę. Nie mniej można analizować wykorzystanie
biogazu na potrzeby własne.
Gmina posiada własne składowisko odpadów komunalnych zlokalizowane we wsi Gatka.
Składowisko obliczone jest na pomieszczenie 250 000 m3 odpadów. Obiekt ten istnieje od roku 1998,
pojemność składowiska przewidziana jest na 10 lat. W przyszłości z powodu małej ilości odpadów
bytowo- gospodarczych na terenie gminy nie przewiduje się ich energetycznego wykorzystania.
Tab. 21 Potencjał energetyczny biogazu
Potencjał
teoretyczny
GJ
Rodzaj
Biogaz
Wykorzystanie
GJ
MW
%
Z oczyszczalni ścieków
3 421
0
0
0%
Wysypiskowy
13 098
0
0
0%
Rolniczy
49 939
-
-
0%
Na terenie gminy oczyszczalnie ścieków (największa o przepustowości 3,3 tys. m3/d) i wysypisko
śmieci nie spełniają kryterium ekonomicznego wykorzystania. Natomiast ze względu na brak danych
o wielkości pogłowia w dużych farmach hodowlanych nie obliczono potencjału technicznego dla
biogazu rolniczego. Jednak w przyszłości wraz z rozwojem technologii należy spodziewać się
obniżenia kryterium ekonomicznego wykorzystania, dlatego w przypadku opłacalności zastosowania
nowoczesnych małych układów kogeneracyjnych należy rozważyć wykorzystanie takich urządzeń.
6.1.3
Energia słoneczna
Obszar Gminy Miastko charakteryzuje się dobrymi warunkami nasłonecznienia. Energia całkowitego
promieniowania słonecznego w tym okresie w ciągu roku wynosi 1 081 kWh/m2. Największą ilość
energii słonecznej można pozyskać pomiędzy kwietniem a październikiem. Dlatego w polskich
warunkach klimatycznych energię słoneczną, zaleca się stosować przede wszystkim w okresie letnim.
W zależności od zastosowanego kolektora w krajowych warunkach klimatycznych można otrzymać
z 1 m2 ok. 300-500 kWh energii użytecznej w ciągu roku.
Ze względu na to, że 82% całkowitej rocznej sumy nasłonecznienia przypada na sześć miesięcy
sezonu wiosenno-letniego (kwiecień-wrzesień) energia słoneczna kumulowana przez kolektory może
mieć zastosowanie w rolnictwie (do suszenia ziarna zbóż, zielonek, nasion, warzyw, tytoniu, chmielu,
ziół i innych produktów), do podgrzewania wody na potrzeby gospodarstw domowych lub innych
budynków charakteryzującym się dużym zapotrzebowaniem. Niskie moce jednostkowe oraz brak
nasłonecznienia przez cały rok, wymuszają stosowanie ich jako pomocniczych źródeł energii
wykorzystywanych do przygotowania c.w.u., natomiast podstawowym źródłem ciepła na cele
centralnego ogrzewania pozostają inne źródła. Takie rozwiązania są dedykowane przy realizacji
nowych inwestycji lub modernizacji istniejących obiektów. Potencjał energetyki słonecznej
przedstawia tabela poniżej.
Tab. 22 Potencjał energii słonecznej na terenie gminy
[kWh/m2/rok]
1 081
cieczowe [GJ/m2/rok],
sprawność 50%
≈1,9
fotowoltaiczne [kWh/m2/rok]
sprawność 15%
≈160
Całkowity koszt instalacji słonecznej zależy od stopnia złożoności instalacji, kosztów producenta,
dostawcy kolektorów itp. może kształtować się w granicach 1-1,6 tys. zł/m2 (netto). Opłacalność
zastosowania kolektorów słonecznych zależy od wielu czynników, m.in.: zasobów promieniowania
słonecznego w danym miejscu, właściwego doboru słonecznego systemu grzewczego do obiektu.
Biorąc pod uwagę, żywotność systemów słonecznych, wynoszącą ok. 20-25 lat, zastosowanie
49
kolektorów może być opłacalną inwestycją, zwłaszcza tam gdzie na potrzeby przygotowania cieplej
wody wykorzystuje się drogie paliwa: energię elektryczną, olej opałowy lub gaz ziemny.
W celu wykorzystania energetyki słonecznej zaleca się stworzenie programu pokazującego
możliwości i zakres zastosowania kolektorów słonecznych. Wzorcowym projektem może być
program „Sięgnij po słońce” - program wykorzystania energii odnawialnej w społeczeństwach
wiejskich metodą „Zrób to sam” - realizowany przez Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej
w Płocku.
6.1.4
Energia geotermalna
Źródła geotermalne w Polsce związane są głównie z wodami geotermicznymi o temperaturach 30-120
ºC, nadającymi się raczej do wytwarzania ciepła niż energii elektrycznej. Możliwości wykorzystania
energii geotermalnej istnieją już od głębokości kilkudziesięciu metrów, gdzie temperatura środowiska
wodnego i skalnego jest stabilna i wynosi kilka stopni Celsjusza.
Gmina Miastko leży w pomorskim okręgu geometralnym. Okręg ten zajmuje powierzchnie ok. 12 tys.
km2. Łączne zasoby wody geotermalnej występującymi w karbonie i dewonie szacuje się na ok. 21
tys. km3, co równoważne jest 162 mln t.p.u. (ton paliwa umownego, 4,7 mln TJ). Na podstawie
danych Państwowego Instytutu Geologicznego na terenie Gminy Miastko przeprowadzano cztery
głębokie odwierty. Były one wykonywane w pobliżu miejscowości Dretyń, Miłocice i Malęcino.
Odwierty były wykonywane do głębokości ponad 2 tys. m i miały one charakter poszukiwaczy
(szukanie surowców).
Budowa systemów geotermalnych może być opłacalna w większych miejscowościach, gdzie możliwy
jest odbiór ciepła w stałej wysokości i dużej ilości. Preferuje to w pierwszej kolejności duże
aglomeracje o dużej gęstości zabudowy z dobrze rozwiniętym systemem ciepłowniczym.
Atrakcyjność budowy instalacji uwarunkowana jest wykonaniem otworów geotermalnych, które
zapewnią odpowiednio wysoki strumień wody o odpowiednio wysokiej temperaturze.
Aby analizować opłacalność wykorzystania energii geotermalnej należy przeprowadzić badania
wielkości zasobów tej energii, jej usytuowania (głębokość zalegania warstw, skład chemiczny wód
geotermalnych, lokalne warunki geologiczne), jak i fizyczną zdolność złoża do oddawania energii
(głębokość, rozstaw, średnica otworów do odbioru i zatłaczania wód). Dlatego też bez dokładnych
danych o złożu nie można prowadzić żadnych analiz opłacalność energetyki geotermalnej. W każdym
przypadku, ciepłownia geotermalna musi być dostosować indywidualnie do konkretnych warunków
panujących w danym miejscu. Pomimo występowania dużych zasobów energii geotermalnej nie
przewiduje się budowy i eksploatacji ciepłowni geotermalnej w najbliższym dziesięcioleciu. Przy
obecnym zaawansowaniu technologicznym i dużym rozproszeniu odbiorców w gminie inwestycja ta
nie ma uzasadnienia ekonomicznego (koszt 1GJ jest znacznie wyższy niż przy zastosowaniu kotłowni
węglowych lub na biomasę). W przypadku pojawienia się nowej technologii gwarantującej
opłacalność takiej inwestycji zaleca się wykorzystanie energii geotermalnej na potrzeby cieplne.
Szczególnym rodzajem wykorzystania wód geotermalnych o stosunkowo niskich temperaturach jest
zastosowanie pomp ciepła. Zaletą takich układach jest to, że pozwalają one wykorzystywać źródła
geotermalne o niskich temperaturach. Pompy ciepła wykorzystywane są do ogrzewania oraz
klimatyzacji (moc cieplna od około 2 kW do 2 MW). W optymalnych warunkach pracy pompa ciepła
ok. 75% energii potrzebnej do celów grzewczych czerpie z otoczenia, a pozostałe 25% stanowi
energia elektryczna niezbędna do napędu urządzenia. Temperatura wody na wyjściu wtórnego obiegu
pompy ciepła może osiągać wartość do 55oC. Do ogrzewania pomieszczeń wymagane jest zatem
zastosowanie niskoparametrowego systemu grzewczego (ogrzewanie podłogowe, za pomocą
grzejników konwektorowych, w którym temperatura zasilania zawiera się w przedziale 35-55oC).
Pompa ciepła umożliwia wykorzystanie energii cieplnej nagromadzonej w środowisku naturalnym
m.in. z cieków wód powierzchniowych i podziemnych, z powietrza, z gruntu (poziome i pionowe
gruntowe wymienniki ciepła), z procesów technologicznych. Często w celu zapewnienia
niezawodności działania systemu ciepłowniczego stosuje się kotły wspomagające na paliwa
tradycyjne (gazowe, olejowe), które działają jako urządzenia szczytowe. Kojarzenie w jednym
systemie odnawialnych- geotermalnych i konwencjonalnych źródeł ciepła sprzyja racjonalizacji
gospodarki energetycznej. Kotły szczytowe mogą zapewniać dogrzanie wody sieciowej, podgrzanej
50
wstępnie wodą geotermalną w wymienniku ciepła. Rozwiązanie takie umożliwia wykorzystanie
istniejącej sieci ciepłowniczej oraz tradycyjnych grzejników centralnego ogrzewania w mieszkaniach.
Przykład zastosowania pompy ciepła pokazano dla typowego ośrodka wczasowego, gdzie w celach
grzewczych wykorzystywano źródło olejowe. Do analizy przyjęto kompleks budynków o łącznej
powierzchni 2,17 tys. m2 i kubaturze 9,2 tys. m3. Budynki te są wykorzystywane okresowo, dlatego w
pomieszczeniach przyjęto dwie temp. obliczeniowe 20oC oraz 8oC. W poniższej tablicy zestawiono
charakterystykę potrzeb energetycznych ośrodka wypoczynkowego, przy założeniu utrzymywania
niskich temperatur w budynkach w okresie zimowym.
Tab. 23 Charakterystyka potrzeb analizowanego kompleksu budynków
Temperatura w
budynku
Zapotrzebowanie ciepła kW
c.o.
c.w.u.
Roczne zużycie ciepła GJ
c.o.
c.w.u.
Łącznie
Temp. 20oC
204
21
1500
159
1659
Temp. 8oC
140
-
520
-
520
Budynki te posiadają ogrzewane olejowe, źródło o mocy 210 kW, dodatkowo instalacja do c.w.u.
posiadała zasobnik 1,5 tys. litrów. Rocznie zużycie paliwa wynosi ok. 40 ton oleju opałowego. Ze
względu na zapotrzebowanie na moc latem, zdecydowano się na wybór pompy ciepła o mocy
znamionowej 21 kW i mocy elektrycznej 6,5 kW.
Olej opałowy
Tab. 24 Szacunkowa analiza ekonomiczna zainstalowanej pompy ciepła (zł 2001)
Ilość zużytego paliwa
ton
40
Cena netto 1 t oleju
tys. zł
1,3
Koszt paliwa
tys. zł
52
Koszt jednostkowy wytworzenia ciepła
zł/GJ
34,4
zł/kWh
0,32
Moc cieplna pompy
kW
21
Moc elektryczna pompy
kW
6,5
Godzinowa moc cieplna pompy
kJ/h
75 600
Godzinowy koszt netto zasilania energią el. pompy
zł/h
2,08
zł/GJ
27,51
Koszt wytworzenia ciepła za pomocą pompy ciepła
tys. zł/r
17,5
Koszt wytworzenia ciepła z oleju opałowego
tys. zł/r
30,2
tys. zł/r
12,7
Pompa ciepła
Koszt jednostkowy energii elektrycznej (netto)
Koszt wytworzenia 1GJ ciepła w pompie (pracującej
w taryfie G12 dzień-noc)
ZYSK
Koszt zakupu, montażu oraz uruchomienia pompy ciepła 21 kW szacuje się na ok. 40 tys zł. Czas
zwrotu kosztów inwestycji pompy ciepła w tym przypadku wynosi ok. 3,15 lat. Uzyskany w wyniku
uproszczonej analizy ekonomicznej czas zwrotu kosztów inwestycji świadczy o dobrej opłacalności
całego przedsięwzięcia. Do powyższych obliczeń należałoby dodać koszt odwiertu 2x200zł/mb oraz
koszt instalacji (≈ 40 mb przewodów płasko rozłożonych w ziemi). Dlatego najlepszym sposobem
wydaje się wykorzystanie naturalnego zbiornika wody w postaci jeziora czy stawu.
Zastosowanie pompy ciepła jest wskazane w szczególności tam gdzie wykorzystuje się źródła
spalające drogie paliwa np: olej opałowy, energia elektryczna, gaz LPG, gaz ziemny. Sugeruje się, w
celu minimalizacji kosztów realizacji, wybór pomp ciepła pracujących latem na zaspokojenie potrzeb
związanych z przygotowaniem ciepłej wody, natomiast zimą pracujących w podstawie krzywej
51
zapotrzebowania na ciepło z mocą zdolną zaspokoić potrzeby cieplne przy średnich temperaturach
w sezonie grzewczym. Natomiast szczytowa część zimowego zapotrzebowania na ciepło (przy
temperaturach zbliżonych do minimum obliczeniowego) byłaby pokrywana ze źródeł
konwencjonalnych. Wymagana jest przy tym duża sterowalność pracą źródeł szczytowych, co narzuca
zastosowanie najnowszych technologii urządzeń grzewczych.
W celu większego wykorzystania pompy ciepła do celów grzewczych na obszarze gminy, należałoby
nawiązać współpracę z gminami gdzie już są wykorzystywane oraz wspierać prywatnych właścicieli
i podmioty gospodarcze, m.in. poprzez pomoc w uzyskiwaniu środków finansowych dla tego typu
przedsięwzięć.
6.1.5
Inne źródła energii
Ogniwa paliwowe są bardzo szybko rozwijająca się technologia, a ich zastosowanie w układach
produkujących energię elektryczną w skojarzeniu z ciepłem jest coraz szersze. Do zalet ogniw
paliwowych możemy zaliczyć: wysoką sprawność w szerokim zakresie obciążeń, niską emisję
zanieczyszczeń i hałasu, możliwość stosowania wielu paliw, uzyskiwanie ciepła, zarówno nisko- jak
i wyokotemperaturowego. Oczywiście do głównych wad, jak w każdym przypadku wdrażania nowych
technologii, zalicza się bardzo wysokie koszty inwestycyjne. Do minusem trzeba zaliczyć także
jeszcze niezbyt wysoką trwałość (czas eksploatacji ok. 40-50 tys. godzin, 5-7 lat). Ogniwa paliwowe
małej mocy mogą pracować jako lokalne generatory prądu i ciepła zaopatrując odbiorców
indywidualnych lub lokalnych odbiorców przyłączonych do systemu ciepłowniczego. Ciągły postęp w
zakresie technologii i ekonomiki wykorzystania ogniw paliwowych, przy rosnących wymaganiach
ochrony środowiska, przyczyni się w przyszłości do szerszego zastosowania tych źródeł
w zaspokajaniu potrzeb energetycznych, w szczególności na rynkach lokalnych.
Zarówno przemysł jak i samorządy w Polsce wykazują duże zainteresowanie produkcją biopaliwa
z rzepaku (biodisel, estry metylowe). Do celów energetycznych można wykorzystać wytłoki
rzepakowe, z których możemy wytwarzać pelety nadające się bezpośrednio do spalania w kotłach lub
mieszane z miałem węglowym, Z jednej tony rzepaku można otrzymać 400kg oleju i 600kg peletów.
Paliwo rzepakowe spełnia wymagania określone dla paliw płynnych stosowanych w silnikach
wysokoprężnych i może być z powodzeniem stosowany zamiast oleju napędowego. W Europie proces
wytwarzania paliwa rzepakowego jest bardzo dobrze rozpoznany. Istnieją gotowe technologie
i urządzenia do jego wytwarzania. Zastosowanie biopaliw na szerszą skalę będzie uzależnione od
polityki państwa.
52
6.2
Finansowanie projektów wykorzystania odnawialnych źródeł energii
6.2.1
Fundusze z Unii Europejskiej
Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko
W ramach PO Infrastruktura i Środowisko będzie realizowanych 14 priorytetów,12 w tym Priorytet X:
Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku.
Określone zostały dwa działania:
10.1: zwiększenie stopnia wykorzystania energii pierwotnej w sektorze energetycznym i obniżenie
energochłonności sektora publicznego
10.2: zwiększenie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, w tym biopaliw
Inwestycje w obu działaniach będą finansowane z funduszu spójności.
W działaniu 10.1 podstawowym celem jest podwyższenie sprawności wytwarzania, przesyłu,
dystrybucji energii elektrycznej oraz użytkowania energii w sektorze publicznym. Przewiduje się
wsparcie w obszarach:
-
inwestycje sektora elektroenergetycznego
-
inwestycje sektora użyteczności publicznej z zakresu efektywności użytkowania energii.
W działaniu 10.2 podstawowym celem jest rozwój wykorzystania źródeł energii w tym biopaliw.
Przewiduje się wsparcie w zakresie:
-
wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z OZE,
-
produkcji biokomponentów i biopaliw ciekłych,
-
wdrażanie produkcji urządzeń dla energetyki odnawialnej.
Na dofinansowanie m.in. mogą liczyć projekty:
-
budowa jednostek wytwórczych energii elektrycznej wykorzystujących biomasę, biogaz, energię
wiatru oraz wody w MEW do 10MW;
-
budowa jednostek wytwórczych ciepła przy wykorzystaniu biomasy i energii geotermalnej;
-
budowa jednostek wytwórczych energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu przy wykorzystaniu
odnawialnych zasobów energii;
-
inwestycje wykorzystujące nowoczesne technologie oraz know-how w zakresie produkcji energii
elektrycznej z wykorzystaniem odnawialnych zasobów energii, ciepła, biopaliw;
-
budowa i modernizacja sieci elektroenergetycznych umożliwiających przyłączenie jednostek
wytwórczych energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych
Wyżej wymienione działania finansowane będą z Funduszu Spójności, budżetu państwa oraz
z środków prywatnych. Min. wartość projektu na poziomie 5 mln €. Do beneficjantów mogących się
ubiegać o dofinansowanie należą:
-
przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się wytwarzaniem, przesyłem, dystrybucją i obrotem
energią elektryczną;
-
małe i średnie przedsiębiorstwa zajmujące się produkcją urządzeń na potrzeby OZE, w tym
biokomponentów;
-
przedsiębiorstwa gospodarki komunalnej i użyteczności publicznej;
-
zakłady budżetowe;
-
jednostki samorządu terytorialnego;
-
jednostki administracji rządowej.
12
www.mrr.gov.pl; projekt zaakceptowany przez RM w dniu 1 sierpnia 2006 roku
53
Regionalny Program Operacyjnych Województwa Pomorskiego 2007-201313
W RPO podstawowe cele związane są z podnoszeniem konkurencyjności poszczególnych regionów
oraz promowaniem zrównoważonego rozwoju. Dla województwa pomorskiego inwestycje związane
z ochroną środowiska i wykorzystaniem OZE są uwzględnione w następujących działaniach:
Oś Priorytetowa 5: Środowisko i energetyka przyjazna środowisku
5.4. Rozwój infrastruktury energetyki odnawialnej
Typy projektów
-
budowa, rozbudowa lub przebudowa infrastruktury oraz zakup urządzeń służących do produkcji
i przesyłu energii pozyskiwanej ze źródeł odnawialnych (energia wiatrowa, geotermalna,
słoneczna, wodna, biomasa, biopaliwa);
-
budowa lub przebudowa infrastruktury przyłączeniowej niezbędnej do odbioru i przesyłu energii
elektrycznej lub ciepła ze źródeł odnawialnych;
-
budowa lokalnych systemów elektroenergetycznych opartych na źródłach odnawialnych wraz
z zakładaniem plantacji roślin energetycznych.
Minimalna wartość projektu nie może być niższa niż 250 tys. €.
5.5. Infrastruktura energetyczna i poszanowanie energii
Typy projektów
-
rozbudowa lub przebudowa systemów ciepłowniczych (źródła, węzły i sieci) i wyposażenie ich
w instalacje ograniczające emisje zanieczyszczeń pyłowych i gazowych do powietrza;
-
budowa źródeł wytwarzających energię elektryczną i cieplną w skojarzeniu;
-
przekształcenie istniejących systemów ogrzewania obiektów użyteczności publicznej w systemy
bardziej przyjazne dla środowiska, w szczególności ograniczenie „niskiej emisji”;
-
kompleksowa termomodernizacja grup obiektów użyteczności publicznej, połączona także
z przebudową źródeł wytwarzania energii.
-
budowa, odbudowa, rozbudowa i przebudowa sieci energetycznych średniego i niskiego napięcia
oraz obiektów infrastruktury energetycznej i urządzeń technicznych zapewniających prawidłową
dystrybucję, ograniczenie strat sieciowych i czasu trwania przerw w zasilaniu odbiorców.
Minimalna wartość projektu nie może być niższa niż 250 tys. €.
Beneficjenci w obu punktach mogą być m.in.:
-
Jst i ich związki, porozumienia, stowarzyszenia;
-
Organy administracji rządowej;
-
Organizacje pozarządowe;
-
Inne podmioty zaliczane do sektora finansów publicznych;
-
Podmioty wykonujące zadania jst/związku komunalnego;
-
Podmioty działające w oparciu o umowę o partnerstwie publiczno-prywatnym.
Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-201314
Jedynym z kierunków wsparcia obszarów wiejskich w ramach Programu jest działanie dotyczące
Różnicowania w kierunku działalności nierolniczej.
Stworzy to rolnikom możliwość uzyskania dofinansowania m.in. do zadań z zakresu wytwarzania
materiałów energetycznych z biomasy. Beneficjentami mogą być osoby fizyczne, m.in. rolnicy,
13
14
na okres sierpień 2006
więcej na stronie www.minrol.gov.pl
54
małżonkowie rolników, domownicy. Maksymalna wysokość pomocy nie może przekroczyć 100 tys,
zł, a poziom pomocy finansowej wynosi max. 50 % kosztów kwalifikowanych projektu.
6.2.2
Programy energetyczne Unii Europejskiej
Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji na lata 2007-2013 – komponent "Inteligentna
Energia - Europa"
Program „Inteligentna Energia - Europa” ma na celu wspieranie promowania efektywności
energetycznej, jak również różnorodności energetycznej oraz wzrostu wykorzystania odnawialnych
źródeł energii.
Program będzie składał się z trzech następujących dziedzin:
-
SAVE - promujący efektywność energetyczną oraz racjonalne wykorzystanie zasobów
energetycznych,
-
ALTENER - promujący nowe i odnawialne źródła energii oraz wspierający różnorodność
energetyczną,
-
STEER - promujący efektywność energetyczną oraz zastosowanie nowych i odnawialnych źródeł
energii w transporcie.
Działania na rzecz promowania nowych i odnawialnych zasobów energetycznych mogą obejmować:
-
promowanie nowych i odnawialnych źródeł energii do celów centralnej i zdecentralizowanej
produkcji energii elektrycznej i cieplnej oraz wspieranie zróżnicowania źródeł energii,
-
włączanie nowych i odnawialnych źródeł energii do środowiska lokalnego oraz systemów
energetycznych;
-
wsparcie dla opracowywania środków legislacyjnych i ich stosowania.
7 Program Ramowy badań i Rozwoju Technologicznego – priorytet energia
Priorytetami z zakresu energii będą: wodór i ogniwa paliwowe; produkcja energii elektrycznej ze
źródeł odnawialnych; produkcja paliw odnawialnych; generacja energii z bliską zera emisją spalin;
inteligentne sieci energetyczne; magazynowanie energii i wydajność energetyczna; itp.
6.2.3
Fundusze spoza Unii Europejskiej
Norweskiego Mechanizmu
Gospodarczego (EOG)
Finansowy
i
Mechanizm
Finansowy
Europejskiego
Obszaru
W ramach funduszu realizowane mogą być między innymi zadania:
-
Ograniczanie korzystania z indywidualnych systemów grzewczych na rzecz podłączenia do
zbiorczych/komunalnych sieci cieplnych. Projekty powinny dotyczyć uciepłownienia centralnych
części miast (ze zwartą zabudową wielorodzinną), nadal opalanych przez małe lokalne kotłownie
i piece kaflowe, w szczególności dla obszarów, gdzie notowane są przekroczenia dopuszczalnych
stężeń zanieczyszczenia atmosfery.
-
Zastąpienie przestarzałych źródeł energii cieplnej nowoczesnymi, energooszczędnymi
i ekologicznymi źródłami energii. Projekty powinny dotyczyć likwidacji przestarzałych kotłowni
węglowych o mocy 1-20 MW i zastąpienia ich przez nowoczesne kotłownie z preferencją dla
układów skojarzonych.
-
Prace termomodernizacyjne w budynkach użyteczności publicznej. Projekty powinny dotyczyć
termomodernizacji (docieplenia ścian i przegród, wymiany drzwi wejściowych i okien,
modernizacji źródła ciepła i instalacji ciepłowniczych w budynku) budynków użyteczności
publicznej i ich kompleksów będących własnością jednego beneficjenta..
-
Inwestycje w zakresie odnawialnych źródeł energii, tj. wykorzystania energii wodnej (małe
elektrownie wodne do 5MWe), energii słonecznej oraz biomasy w indywidualnych systemach
grzewczych. Projekty powinny dotyczyć następujących typów inwestycji:
Wielkość dofinansowania na poziomie od 0,25 mln € do 2 mln €;
55
Możliwości wykorzystania Protokołu z Kioto do finansowania inwestycji w zakresie energetyki
odnawialnej
Wspólna realizacja projektów (Joint Implementation - JI) maj na celu obniżenie kosztów redukcji
emisji gazów cieplarnianych. Idea tego mechanizmu opiera się na wykorzystaniu zróżnicowania
kosztów redukcji emisji gazów w poszczególnych krajach. Jeżeli np. jednostkowy koszt redukcji
emisji w jednym kraju jest dużo niższy niż w drugim (z uwagi na niższe stopień zaawansowania
technologicznego gospodarki, niższe koszty robocizny, politykę fiskalną itp.), oba kraje realizują
wspólny projekt (inwestycję) mający na celu redukcję emisji w kraju, w którym koszty te są niższe.
Kraj będący dawcą (donorem) finansuje w uzgodnionym zakresie koszty realizacji projektu na terenie
kraju-biorcy, w zamian za co uzyskuje uzgodnioną z krajem-biorcą część redukcji emisji osiągniętej
na skutek realizacji danego projektu.
Kolejnym elementem wsparcia zmierzającym do realizacji postanowień z Kioto jest mechanizm
czystego rozwoju (Clean Development Mechanism - CDM), zakłada on realizację projektów przez
kraje z Załącznika I wspólnie z krajami rozwijającymi się. Odmiennie niż w przypadku mechanizmu
JI, w którym przekazywanie jednostek emisji zachodzi pomiędzy krajami mającymi limity emisji, przy
zachowaniu łącznego poziom dopuszczalnej emisji na tym samym poziomie, w przypadku CDM na
skutek pozyskania jednostek emisji od krajów nie mających zobowiązań łączny limit ulega
zwiększeniu.
6.2.4
Krajowe fundusze ekologiczne
W ramach pomocy krajowej inwestorzy sektora energetyki odnawialnej mogą ubiegać się
o dofinansowanie przedmiotowych inwestycji z funduszy ekologicznych – Narodowego,
Wojewódzkiego, Powiatowego i Gminnego Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest instytucją finansującą
przedsięwzięcia w ochronie środowiska. Celem działalności Narodowego Funduszu jest finansowe
wspieranie inwestycji ekologicznych o znaczeniu i zasięgu ogólnopolskim i ponadregionalnym oraz
zadań lokalnych, istotnych z punktu widzenia potrzeb środowiska. Fundusz finansuje przedsięwzięcia
zgodnie z listą priorytetów, corocznie weryfikowanymi zasadami udzielania pomocy finansowej,
priorytetowo traktując te, których realizacja wynika z konieczności wypełnienia zobowiązań Polski
wobec Unii Europejskiej w dziedzinie ochrony środowiska.
6.2.5
Fundacja EkoFundusz
Z zakresu zadań ochrony środowiska szczególne znaczenie dla sektora energetyki mają działania:
Ochrona powietrza
- likwidacja niskich źródeł emisji w miastach o udokumentowanym ponadnormatywnym
stężeniu dwutlenku siarki;
- budowa kotłów z paleniskami fluidalnymi;
- budowa turbin gazowo-parowych (preferowane będą układy wykorzystujące biogaz, gaz
odpadowy lub lokalne złoża gazu ziemnego);
- zmniejszenie emisji zanieczyszczeń atmosfery z pojazdów samochodowych w miastach.
Ochrona klimatu
- oszczędność energii w miejskich systemach zaopatrzenia w ciepło;
- wykorzystanie biomasy do celów energetycznych w sektorze komunalno-bytowym i w
zakładach przemysłowych;
- gospodarcze wykorzystanie biogazu z odpadów pochodzenia rolniczego, z wysypisk
odpadów komunalnych i z oczyszczalni ścieków oraz gazu odpadowego z procesów
przemysłowych;
- produkcja biopaliwa z rzepaku;
- wykorzystanie energii solarnej (kolektory słoneczne i panele fotowoltaiczne);
56
- wykorzystanie energii wiatru;
- wykorzystanie energii geotermalnej w zakresie naziemnej części ciepłowniczej wraz
z centralą geotermalną;
- wykorzystanie płytkiej geotermii (pompy ciepła);
- promocja technologii ogniw paliwowych;
- wykorzystanie energii odpadowej z procesów przemysłowych i z procesów spalania.
Wszystkie wnioski o dofinansowanie oceniane są według obowiązujących procedur EkoFunduszu na
podstawie kryteriów: ekologicznego, technologicznego, ekonomicznego i organizacyjnego. Ze
względu na ponoszone koszty administracyjne dotacja EkoFunduszu dla pojedynczego projektu nie
może być niższa niż 50 tys. zł.
EkoFundusz uruchomił także tzw. „szybką ścieżkę” przyznawania dotacji dla projektów typowych,
dostarczających produkty o podobnym charakterze. Poniżej w tabeli przedstawiono wybrane
przedsięwzięcia z zakresu energetyki odnawialnej, mogących ubiegać się o dopłaty oraz warunków,
jakie należy spełnić by je uzyskać.
Tab. 25 Wybrane przedsięwzięcia dotowane z EkoFunduszu
Rodzaj
produktu
Kolektory
słoneczne
Elektrownie
wiatrowe
Plantacje roślin
energetycznych
6.3
Jednostka
Maksymalna
dopłata do
jednostki
Limit roczny
(zł/rok)
Warunki dodatkowe
m2
1000 zł
10 mln. zł
do 40% kosztów projektu
MW
700 000 zł
35 mln. zł
do 15% kosztów projektu
ha
1000 zł
10 mln. zł
wielkość plantacji 50-500 ha,
zgoda konserwatora przyrody
Ocena możliwości wykorzystania nadwyżek energii cieplnej z istniejących źródeł ciepła
Kotłownie administrowane przez ZEC w Miastku nie posiadają większych rezerw mocy cieplnej do
wykorzystania (rozumiane jako różnica mocy zainstalowanej i zamówionej). Obecna moc kotłowni
przy ul. Kowalskiej w okresie silniejszych mrozów (powyżej -5oC) jest nie wystarczająca aby pokryć
zapotrzebowanie cieplne przyłączonych odbiorców i zapotrzebowanie szczytowe jest uzupełnianie
z kotłowni przy ul. Koszalińskiej.
Pozostałe lokalne dwa systemu posiadają niewielką możliwość podłączenia dodatkowym odbiorców.
Obecnie trwa proces przyłączania do kotłowni na os. Niepodległości budynku ZSM przy ul.
Mickiewicza.
W przypadku większych kotłowni lokalnych lub przemysłowych podczas przeprowadzonej
ankietyzacji wynika, że nie istnieją znaczące nadwyżki mocy cieplnej możliwe do zagospodarowania.
Podczas modernizacji istniejących źródeł lub budowy nowych moc cieplna jest dobierana precyzyjnie
do zapotrzebowania, co raczej wyklucza wykorzystanie tych źródeł w celu zaspokajania potrzeb
cieplnych innych odbiorców.
6.4
Możliwości zagospodarowania ciepła odpadowego z instalacji przemysłowych
W Gminie Miastko w zakładach przemysłowych lub w pomniejszych przedsiębiorstwach usługowowytwórczych nie ma możliwości wykorzystania ciepła odpadowego, które mogłoby być racjonalnie
zagospodarowane. Obecne przepisy i regulacje prawne nie sprzyjają możliwości wykorzystania na
szerszą skalę ewentualnych nadwyżek energii cieplnej i jej odsprzedanie. Dlatego założono, że każdy
podmiot będzie podchodził indywidualnie do problemu zagospodarowania ciepła odpadowego
w oparciu o racjonalne i ekonomiczne przesłanki.
57
7
SCENARIUSZE ZMIAN NOŚNIKÓW ENERGII CIEPLNEJ NA
OBSZARZE GMINY MIASTKO DO ROKU 2025
Za kluczowe elementy polskiej polityki energetycznej uznaje się:
-
Bezpieczeństwo energetyczne stanowiące pokrycie bieżącego i przyszłego zapotrzebowania
odbiorców w energie i paliwa uzasadniony technicznie i ekonomicznie, przy zachowaniu
wymagań ochrony środowiska wraz z prognozami jej zmian;
-
Ochronę środowiska przed negatywnymi skutkami oddziaływania przemysłu energetycznego;
-
Rozwój rozproszonych źródeł małej mocy;
-
Wykorzystanie lokalnych zasobów energii z uwzględnieniem zasobów energii ze źródeł
odnawialnych i odpadowej.
W okresie najbliższych kilkunastu lat nie przewiduje się dużych zmian w strukturze zużycia paliw
pierwotnych przez energetykę systemową, tj. pozostanie ona oparta na węglu. Natomiast
w odniesieniu do generacji rozproszonej lub w celu ograniczenia niskiej emisji należy przyjąć wzrost
wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych (zwłaszcza biopaliw) lub gazu ziemnego. Oznaczać to
będzie nie tyle zmianę dotychczasowych kierunków rozwoju energetyki odnawialnej, co realne
ustanowienie priorytetów w tym zakresie.
W założeniach przedstawionych w „Strategii rozwoju energetyki odnawialnej” zakłada się
zwiększenie udziału energii odnawialnej w bilansie paliwowo-energetycznym kraju do 7,5% w 2010
roku oraz do 14% w 2020 roku w strukturze zużycia energii. Racjonalne wykorzystywanie energii ze
źródeł odnawialnych będzie wymagało m.in. zapewnienia szerokiej informacji na temat korzyści
z wykorzystania paliw odnawialnych, przygotowania odpowiednich programów wdrożenia
odnawialnych źródeł energii wraz z analizą ekonomiczną, wspierania przedsięwzięć czy korzystania
z doświadczeń Unii Europejskiej w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii itp.
Wzrost wykorzystania energii odnawialnej wymuszany jest także poprzez proces integracji z Unią
Europejską oraz zobowiązania międzynarodowe Polski w zakresie ochrony środowiska. Proces
integracji z UE nakłada na kraj obowiązek dostosowania prawa polskiego do prawa unijnego oraz
przyjmowania tych samych kierunków działań. W państwach UE wykorzystanie odnawialnych źródeł
energii traktowane jest jako ważny cel, przede wszystkim ze względów środowiskowym i roli jaką
pełni w poszanowaniu energii. Strategia rozwoju odnawialnych źródeł energii w państwach UE
została przedstawiona w Białej Księdze, gdzie został przedstawiony plan działania mający na celu
stworzenie odpowiednich warunków rynkowych dla rozwoju OZE, tak aby w 2010 roku możliwe było
osiągniecie średniego 12% udziału tej energii w bilansie energetycznym Unii Europejskiej.
Zapewnienie energetycznego bezpieczeństwa kraju wymaga podejmowania działań, które zapewnią
zaspokojenie potrzeb energetycznych po najniższych kosztach, przy równoczesnym uwzględnieniu
wymagań bezpieczeństwa energetycznego i ochrony środowiska oraz interesów wszystkich
podmiotów życia społecznego i gospodarczego. Dlatego istotnym elementem strategii jest promocja
energii ze źródeł odnawialnych, promocja skojarzonej produkcji energii elektrycznej i ciepła, a także
ochrona środowiska przed negatywnymi skutkami oddziaływania energetyki. Dla osiągnięcia tych
celów należałoby m.in. przeprowadzić działania polegające m.in. na:
•
Konsekwentnym wdrażaniu zasady „likwidacji zanieczyszczeń u źródła”, poprzez zmiany
nośników energii, stosowanie czystych technologii oraz minimalizację zużycia energii
i surowców;
•
Dywersyfikacji źródeł energii w kierunku ekologicznie pożądanym i ekonomicznie
uzasadnionym;
•
Wyeliminowaniu z procesów wytwarzania energii urządzeń o sprawności niższej niż 80%
(z wyjątkiem urządzeń wykorzystujących nośniki energii odnawialnej);
•
Zastępowaniu węgla kamiennego - stosowanego w urządzeniach małej mocy (w tym
urządzeniach stosowanych w gosp. domowych), przy eksploatacji których nie ma możliwości
redukowania emisji powstających zanieczyszczeń powietrza - gazem ziemnym, energią
58
elektryczną, paliwami z biomasy, ciepłem finalnym ze źródeł scentralizowanych oraz ciepłem
odpadowym.
Uczestnictwo w procesie planowania energetycznego na terenie powiatu, gminy lub województwa
niesie za sobą istotne korzyści wszystkim podmiotom lokalnego rynku. Władze gminne poprzez
„założenia do planu zaopatrzenia w energię” mają możliwość zrealizowania własnej polityki
energetycznej i ekologicznej oraz celów gminy, m.in.: zapewnienie bezpieczeństwa zaopatrzenia
w media energetyczne, minimalizacji kosztów usług energetycznych, poprawy stanu środowiska,
wzrostu akceptacji społecznej.
Przynależność Polski do UE umożliwi zdobycie dodatkowych funduszy zwiększając możliwości
rozwoju. Często o powodzeniu wdrożenia inwestycji, programów wykorzystania OZE decyduje
wielkość pozyskanych funduszy, bezzwrotnych dotacji lub niskooprocentowanego kredytu.
Uniknięcie (przynajmniej częściowe) wysokiego udziału kosztów wynikających z poniesionych
nakładów inwestycyjnych może obniżyć koszt pozyskania ciepła.
Do najważniejszych korzyści z wykorzystania odnawialnych źródeł energii zalicza się:
•
•
•
•
•
•
rozwój gospodarczy regionu, aktywizacja lokalnej społeczności - wykorzystanie nadwyżek
słomy na cele energetyczne, możliwość zagospodarowania odłogów, ugorów i wprowadzenie
dodatkowego źródła dochodów dla rolników, np.: poprzez uprawę roślin energetycznych;
zwiększenie upraw przemysłowych, powstanie wyspecjalizowanych podmiotów zajmujących
się zbiorem lub dostawą biomasy, itp.;
ograniczenie emisji zanieczyszczeń, w szczególności dwutlenku węgla - wdrożenie
przedsięwzięć opartych na wykorzystaniu paliw ekologicznych może przynieść wymierne
korzyści z zakresu ochrony środowiska, zmiana paliwa w dużych kotłowniach czy likwidacja
indywidualnych źródeł węglowych, powodujących tzw. „niska emisję” zmniejszy uciążliwość
życia mieszkańców;
obniżenie kosztów pozyskania energii - odnawialne źródła charakteryzują się niższymi
kosztami zmiennymi, np.: koszt zł/GJ biomasy (drewna, słomy) jest niższy niż węgla, gazu czy
oleju opałowego;
powstanie dodatkowych miejsc pracy na poziomie lokalnym - zatrudnienie przy produkcji
i obsłudze urządzeń, przy produkcji i przygotowaniu biopaliw, w obsłudze przedsiębiorstw
inwestujących w OZE daje kilkukrotnie więcej miejsc pracy niż w energetyce tradycyjnej.
Według literatury15 liczba nowych miejsc pracy szacowana jest na 20-26 osób w przeliczeniu
na 1 000 ton rocznie wytwarzanych biopaliw;
promowanie regionu jako czystego ekologicznie - w szczególności ma to znacznie
w regionach, gdzie przewiduje się rozwój funkcji rekreacyjno – wypoczynkowych;
wzrost bezpieczeństwa energetycznego regionu - źródła energii odnawialnej przyczyniają się
do wzmacniania bezpieczeństwa w skali lokalnej i do poprawy zaopatrzenia w energię,
w szczególności terenów o słabej infrastrukturze energetycznej, np.: rozwój lokalnego systemu
rozdzielczego energii elektrycznej związanego z wyprowadzeniem mocy z małych elektrowni
wodnych (MEW).
W opracowaniu przyjęto w analizowanych scenariuszach „umiarkowany” zakres termomodernizacji
skutkujący osiągnięciem oszczędności w zużyciu energii cieplnej na cele grzewcze w zależności od
odbiorcy na poziomie 5% do roku 2015 i 20% do roku 2025 (szerzej opisano w pkt. 5.2).
Biorąc pod uwagę powyższe wytyczne oraz przewidywany rozwój struktury źródeł cieplnych,
w opracowaniu rozpatrywano zmiany rodzaju nośników ciepła w Gminie Miastko. W opracowaniu
rozpatrywano dwa scenariusze różnicowane ze względu na wykorzystanie nośników energii:
-
15
SCENARIUSZ „PROEKOLOGICZNY”, przewiduje się aktywną politykę gminy mającej na
celu szerokie wykorzystanie walorów energetycznych gminy, dlatego założono maksymalne
wykorzystanie paliw odnawialnych tj. biomasy (przede wszystkim biomasy drzewnej w różnej
postaci: zrębki drzewne, brykiety, itp.; w celu zwiększenia możliwości wykorzystania
biomasy zakłada się stworzenie plantacji upraw energetycznych), energii słonecznej oraz
Grzybek Anna: Logistyka zaopatrzenia elektrociepłowni w biomasę; PES nr 1/2005
59
pompy ciepła. Gazyfikacja będzie dotyczyła tylko obszaru miasta, udział gazu w strukturze
zaspokajania potrzeb cieplnych będzie średni.
-
SCENARIUSZ „GAZ” - przewidujący ekspansję gazu sieciowego i przyłączenie nowych
odbiorców oraz zwiększenie zużycia przez odbiorów dotychczas korzystających w celach
grzewczych z innych mediów. Proces gazyfikacji w mieście jest już rozpoczęty, w przypadku
terenów wiejskiego przyjęto rozpoczęcie gazyfikacji po 2015 roku. Rozwój odnawialnych
źródeł będzie na znacznie mniejszym poziomie.
Poniżej szerzej opisano przyjęte założenia dla każdego scenariusza. Udział biomasy drzewnej ze
względu na uwarunkowania środowiskowe w każdym scenariuszu będzie wysoki, w szczególności
wśród małych źródeł indywidualnych na obszarze wiejskim. Obecne źródła spalające biomasę są do
tego nieodpowiednie, charakteryzujące się niską sprawnością. Dlatego należy promować źródła
specjalnie przystosowane do spalania biomasy. Na rynku są dostępne źródła od 10 kW i sprawności
80%.
Scenariusz „PROEKOLOGICZNY” (SCENARIUSZ I)
W scenariuszu tym przewidując aktywne zaangażowanie władz gminy (monitorowanie zalesień,
powstanie punktów informacyjnych co do wykorzystania odnawialnych źródeł energii, pomoc przy
uzyskiwaniu preferencyjnych kredytów itd.) przeanalizowano maksymalnie korzyści wynikające
z posiadania znaczących zasobów biomasy drzewnej w różnej postaci oraz wykorzystując dogodne
warunki środowiskowe analizowano szersze zastosowanie kolektorów słonecznych i pompy ciepła.
W celu zwiększenia bezpieczeństwa dostaw paliw zaleca się stworzenia plantacji roślin
energetycznych np.: wierzby energetycznej. Do tego celu można wykorzystać ugory, nieużytki rolne.
Dlatego zaleca się opracowanie planu wykorzystania odnawialnych źródeł energii. W szczególności
przyjęto założenia:
•
ZEC „Miastko: założono modernizacje kotłowni przy ul. Kowalskiej i przystosowanie jej do
spalania zrębek drzewnych; dodatkowo mając na uwadze, że cześć odbiorców przyłączonych do
scentralizowanego systemu cieplnego wykorzystuje ciepło tylko do ogrzewania założono
uzupełnienie systemów ciepłowniczych budynków o instalacje c.w.u. W przypadku opłacalności
należy wprowadzić gospodarkę skojarzonego wytwarzania ciepła i energii elektrycznej. Przy
planowaniu modernizacji należy rozpatrzyć możliwości podłączenia nowych odbiorców,
znajdujących się w zasięgu s.c.; w przyszłości założono przyłączenie Szpitala Powiatowego oraz
nowych budynków przy ul. Armii Krajowej.
•
Kotłownie komunalne: część budynków komunalnych w Miastku jest przyłączona do sytemu
ciepłowniczego zarządzanego przez ZEC. W pozostałych budynkach przyjęto stopniową
modernizację, w oparciu o nowoczesne małe kotły na biomasę: brykiety, zrębki, odpady
poprodukcyjne lub pompy ciepła (np.: w Gimnazjum);
•
Kotłownia w Łodzierzu ZSRCKU zostanie przystosowania do spalania biomasy (obecnie
kotłownia ubiega się o dofinansowanie z Funduszu Norweskiego);
•
Kotłownie przemysłowe: zapotrzebowanie cieplne nadal będzie oparte o aktualne paliwa, jedynie
w przypadku źródeł na gaz LPG, olej opałowy na obszarze miejskim założono stopniową
wymianę palników przystosowanych do spalania gazu ziemnego. W przyszłości w celu
podnoszenia efektywności wytwarzania energii cieplnej zaleca się stopniową wymianą urządzeń
o sprawności poniżej 80% na nowoczesne źródła.
•
Indywidualne źródła ciepła: będzie następowała substytucja nośników energii dla indywidualnych
źródeł do celów grzewczych z większym wykorzystaniem paliw odnawialnych. W perspektywie
do roku 2025 założono, dominujący udział biomasy drzewnej (drewno lite, drobnica drzewna,
zrebki drzewne, brykiety), w znacznie mniejszym stopniu słoma (głównie w gospodarstwach
rolnych, gdyż koszt pozyskania słomy w gospodarstwach rolnych posiadających własny sprzęt
i odpowiednie zaplecze do przechowania słomy jest znacznie niższy, co powoduje, że opłacalność
takiej inwestycji będzie wysoka), oraz spadek udziału paliw węglowych. Pozostałe paliwa:
gazowe, olej opałowy będą miały mniejsze znaczenie;
60
•
Przygotowanie ciepłej wody użytkowej: w związku z gazyfikacją miasta do roku 2025 gaz ziemny
będzie miał znaczy udział w szczególności poza sezonem grzewczym. Natomiast na obszarze
wiejskim zakłada się w większym stopniu niż dotychczas udział przepływowych lub
pojemnościowych podgrzewaczy elektrycznych; założenie to wynika z dążenia mieszkańców do
większego komfortu przy korzystaniu z tego segmentu cieplnego, natomiast w sezonie grzewczym
ze względu na pracę w systemie dwufunkcyjnym indywidualnych źródeł przyjęto paliwo
wykorzystywane do ogrzewania. Ponadto wykorzystując dobre warunki słoneczne, zaleca się
zastosowanie układów solarnych do produkcji ciepłej wody. Układy kolektorów słonecznych są
ogólnie dostępne, w celu propagowania rozwoju wykorzystania energetyki słonecznej zaleca się
opracowania programu;16 Takie rozwiązanie należy w szczególności uwzględniać przy realizacji
nowych inwestycji, np.: domów jednorodzinnych lub przy modernizacji starych obiektów np.:
hale sportowe;
•
zapotrzebowanie na ciepło do 2025 roku do przygotowania posiłków dla gospodarstw domowych
pokrywane będzie przede wszystkim źródłami zasilanymi gazem sieciowym w mieście, natomiast
na obszarze wiejskim gazem LPG oraz energię elektryczną; będzie to wynikało z dążenia
mieszkańców do większego komfortu przy zaspokajaniu potrzeb związanych z przygotowaniem
posiłków.
•
W zabudowie rekreacyjno- wypoczynkowej większość zapotrzebowania cieplnego (c.w.u. oraz
przygotowanie posiłków) będzie zaspokajane głównie poprzez energie elektryczną.
Scenariusz „GAZ” (SCENARIUSZ II)
Obecnie trwa proces przyłączania odbiorców do sieci gazowniczej. W scenariuszu analizowano
większą ekspansje gazu niż „ekologicznym”. Po 2015 roku przejęto rozpoczęcie gazyfikacji obszaru
wiejskiego. W szczególności przyjęto założenia:
•
ZEC „Miastko: założono modernizacje kotłowni przy ul. Kowalskiej i przystosowanie jej do
spalania zrębek drzewnych; dodatkowo mając na uwadze, że cześć odbiorców przyłączonych do
scentralizowanego s.c. wykorzystuje ciepło tylko do ogrzewania założono uzupełnienie systemów
ciepłowniczych budynków o instalacje c.w.u. W przypadku opłacalności należy wprowadzić
gospodarkę skojarzonego wytwarzania ciepła i energii elektrycznej. Przy planowaniu modernizacji
należy rozpatrzyć możliwości podłączenia nowych odbiorców, znajdujących się w zasięgu s.c.;
w przyszłości założono przyłączenie Szpitala Powiatowego oraz nowych budynków przy ul.
Armii Krajowej.
•
Kotłownie komunalne: część budynków w Miastku komunalnych jest przyłączona do sytemu
ciepłowniczego zarządzanego przez ZEC. Pozostałe zostaną wraz z postępującym
wyeksploatowaniem urządzeń zostaną zmodernizowane i przystosowane do spalania gazu
ziemnego;
•
Kotłownie przemysłowe: źródła ciepła wykorzystujące olej opałowy czy LPG w momencie
podłączenia do systemu gazowniczego zostaną przystosowane do spalania gazu ziemnego.
Natomiast tam gdzie spala się własne odpady poprodukcyjne zapotrzebowanie cieplne nadal
będzie oparte o obecny system, jedynie zaleca się stopniową wymianą urządzeń o sprawności
poniżej 80% na nowoczesne źródła;
•
indywidualne źródła ciepła wykorzystujące olej opałowy czy LPG w momencie podłączenia do
systemu gazowniczego zostaną przystosowane do spalania gazu ziemnego;
•
będzie następowała substytucja nośników energii dla indywidualnych źródeł do celów
grzewczych. W perspektywie do roku 2025 założono, że w gazyfikowanej części gminy będzie
rosło wykorzystanie gazu ziemnego w zaspokajaniu potrzeb cieplnych (głównie kosztem węgla);
16
np.: w województwie mazowieckim jest prowadzony program „Sięgnij po słońce” adresowany do
społeczności wiejskiej metodą „zrób to sam”. Jest on prowadzony przez Regionalne Centrum Edukacji
Ekologicznej w Płocku
61
•
w sektorze usługowo-handlowym po zgazyfikowaniu głównym nośnikiem ciepła, zarówno na
potrzeby ogrzewania jak i przygotowania ciepłej wody użytkowej będzie gaz ziemny;
•
zapotrzebowanie na ciepło do 2025 roku do przygotowania ciepłej wody oraz przygotowania
posiłków dla gospodarstw domowych pokrywane będzie przede wszystkim źródłami zasilanymi
gazem ziemnym;
•
W zabudowie rekreacyjno- wypoczynkowej większość zapotrzebowania cieplnego (c.w.u. oraz
przygotowanie posiłków) będzie zaspokajane głównie poprzez energie elektryczną.
Na podstawie przyjętych założeń w ramach zarysowanych scenariuszy oszacowano zmianę struktury
wykorzystania paliw na obszarze gminy. Szczegółowe wielkości zużycia poszczególnych mediów
energetycznych (paliw) w zależności od przyjętego scenariusza rozwoju zostały przedstawione
w rozdziale 8 – Bilans Energetyczny Gminy Miastko. Zestawienia uwzględniają sezonową substytucję
paliw na realizację poszczególnych celów (np. przygotowanie CWU latem i zimą), substytucję paliw
w obrębie jednego źródła (źródła indywidualne zasilane równocześnie węglem i drewnem) oraz
w stosunku do źródeł nie zidentyfikowanych – strukturę wykorzystania paliw ze względu na realizację
celu (np. przygotowanie posiłków w oparciu procentowy udział gazu ziemnego, energii elektrycznej
i paliw węglowych).
Natomiast poniżej w tabelach pokazano źródła w podziale na rodzaj oraz zużycie paliwa wg
scenariuszu do roku 2025.
62
Tab. 26 Zestawienie źródeł wg rodzaju oraz zużycia paliwa w poszczególnych scenariuszach do roku 2025
.SCENARIUSZ „PROEKOLOGICZNY”
Rodzaj
źródła i cel
Paliwa odnawialne
(pompa ciepła, kole
słoneczne, itp)
Biomasa drzewna
Słoma
Energia elektryczna
LPG
Olej opałowy
Gaz ziemny
Paliwo węglowe (węgiel,
miał, koks)
GJ/rok
ton/rok
ton/rok
MWh/rok
ton/rok
ton/rok
tys m3/rok
ton/rok
2005
2015
2025
2005
2015
2025
2005
2015
2025
2005
2015
2025
2005
2015
2025
2005
2015
2025
2005
2015
2025
2005
2015
2025
1
Kotłownie
komunalne
--
531
507
3
64
131
--
--
--
--
--
--
--
--
--
68
20
19
--
--
--
339
275
199
2
Kotłownie
lokalne
--
--
--
418
398
346
--
--
--
--
--
--
23
22
19
32
--
--
--
14
14
1 044
160
146
3
Kotłownie
przemysłowe
--
--
--
1 518
1 401
1 468
--
--
--
--
--
--
62
--
--
556
107
103
--
837
827
253
242
230
4
Z.E.C.
--
--
--
--
4 861
4 856
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
4 420
921
825
5
Źródła
indywidualne
--
1 260
2 252
20 095 18 566 21 271
--
459
1 024
6 224
3 886
4 525
2 087
1 263
1 677
714
467
475
--
2 467
2 742
17 625 15 209 16 157
0
1 791
2 759
22 034 25 289 28 072
0
459
1 024
6 224
3 886
4 525
2 171
1 285
1 696
1 370
593
597
0
3 318
3 583
23 681 16 808 17 557
Suma
SCENARIUSZ „GAZ”
1
Kotłownie
komunalne
--
--
--
3
3
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
68
--
--
--
75
275
339
336
--
2
Kotłownie
lokalne
--
--
--
418
398
289
--
--
--
--
--
--
23
22
--
32
--
--
--
21
63
1 044
160
54
3
Kotłownie
przemysłowe
--
--
--
1 518
1 494
1 468
--
--
--
--
--
--
62
--
--
556
107
--
--
837
959
253
242
205
4
Z.E.C.
--
--
--
--
5 185
4 856
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
--
4 420
921
825
5
Źródła
indywidualne
--
690
1 197
20 095 18 819 16 799
--
219
398
6 224
3 873
3 364
2 087
1 263
863
714
467
389
--
2 462
6 226
17 625 15 342 14 206
0
690
1 197
22 034 25 899 23 412
0
219
398
6 224
3 8730
3 364
2 171
1 285
863
1 370
574
389
0
3 394
7 523
23 681 17 002 15 291
Suma
63
7.1
Analiza i prognoza cen nośników energii cieplnej
Sposób w jaki pozyskuje się ciepło na ogrzewanie pomieszczeń oraz ciepłą wodę użytkową zależy od
potrzeb i zamożności odbiorców oraz od dostępu do mediów energetycznych. Odbiorcy o niskich
dochodach wybierają najtańsze, dostępne na rynku paliwo możliwe do zastosowania przy
zaspokajaniu określonego rodzaju potrzeby energetycznej i przy istniejącym układzie
technologicznym. Mniejsze znaczenie mają tutaj dodatkowe koszty w postaci zwiększonej
pracochłonności eksploatacji urządzeń energetycznych lub przygotowania paliwa przed jego
wykorzystaniem, stanowi to w większości własny wkład pracy odbiorcy i nie wiąże się ze znacznymi
wydatkami. Dla odbiorców o wysokich dochodach i mniejszym udziale wydatków na energię
w domowym budżecie istotną rolę odgrywa komfort użytkowania nośników związany z ciągłością
zasilania, niewielkim udziałem czynności eksploatacyjnych, możliwością automatycznej regulacji
poziomu zużycia w zależności od potrzeb. W przypadku odbiorców charakteryzującymi się średnimi
dochodami zarówno koszt jak i komfort stanowią równorzędne kryteria. W przypadku podobnego
komfortu użytkowania urządzeń odbiorca będzie kierował się zarówno kosztem, upodobaniem czy też
przyzwyczajeniem.
Kolejna tabela przedstawia zestawienie kosztów zmiennych ogrzewania w oparciu o różne paliwa
stosowane w mniejszych kotłowniach, w indywidualnych źródłach ciepła oraz kosztu ciepła dla
odbiorców przyłączonych do systemu ciepłowniczego administrowanego przez ZEC. Analiza ta
powstała w oparciu o aktualne taryfy na energię elektryczną, gaz ziemny i koszty zakupu innych
paliw. Poniższe obliczenie nie zawierają opłat za abonament w przypadku energii elektrycznej, gazu
ziemnego, ZEC Miastko.
Tab. 27 Zestawienie kosztów zmiennych ogrzewania w oparciu o porównywalne media (2005r.)
Wartość
opałowa
Sprawność
źródła
%
Cena brutto
Koszt
zł/(t/m3/kWh/l)
zł/GJ
Koszt zakupu energii elektrycznej taryfa G11 kWh
3.6
100
0.387
107.5
Jednostkowy koszt wytworzenia energii
cieplnej z pompy ciepła
kWh
3.6
350
0.387
30.7
t
25
70
450
25.7
21
75
350
22.2
m3
35
90
1.428
45.3
t
42
90
2.8
74.1
l
25
90
2.18
96.9
t
15
80
≈110-150
9.2÷12.5
t
19
80
550
36.2
t
13,5
80
≈110-190
10.2÷17.6
zł/GJ
-
-
-
29.53÷36.58
Paliwo
Orientacyjny jednostkowy koszt
wytwarzania – źródło węglowe
wytwarzania – źródło na miał
wytwarzania – źródło gaz ziemny GZ-50
wytwarzania - źródło olejowe
wytwarzania – źródło gaz LPG
wytwarzania – źródło na biomasę drzewną
(zrębki, drewno lite)
wytwarzania – źródło na pellety
wytwarzania – źródło na słomę (wilgotność
15-20%)
ZEC Miastko
64
450%
400%
350%
300%
250%
200%
150%
100%
50%
Ene rgia
e le ktrycz na
gaz LPG
O le j
opałowy
Gaz z ie mny
Pe lle ty
ZEC
Miastko
Pompa
cie pła
Wę gie l
kamie nny
Miał
Słoma
Biomasa
drz e wna
0%
Rys. 11 Porównanie kosztów wytwarzania ciepła z poszczególnych paliw, gdzie węgiel kamienny
równa się 100%
Porównując nośniki ciepła wykorzystywane w gminie Miastko wynika, że obecnie najtańszym
paliwem są biomasa oraz paliwa węglowe.
7.1.1
Ceny nośników energii w przyszłości
W ostatnich latach tempo zmian cen podstawowych nośników energii było bardzo zróżnicowane.
Największy wzrost cen dotyczył paliw ciekłych oraz olejowych. Zmiany te wynikały z dużego
wzrostu cen ropy naftowej i paliw ciekłych na rynkach światowych. Poniżej w tabeli przedstawiono
zmiany cen wybranych paliw. Dane uzyskano na podstawie informacji z GUS-u (obejmują średnie
ceny w Polsce).
Tab. 28 Zmiany cen wybranych cen paliw w latach 2001-2005
Paliwo
Energia elektryczna*
kWh
Gaz ziemny**
2001
2002
2003
2004
2005
0.36
0.38
0.4
0.41
0.42
zmiana
2001-2005
116.7%
1.22
1.31
1.35
1.4
1.49
122.1%
butla 11 kg
-
34
35
37
38
42
123.5%
węgiel kamienny
t
422
444
444
459
470
111.4%
Propan do ogrzewania
l
1.36
1.46
1.49
1.69
1.77
130.1%
Olej opałowy***
t
1 289
1 265
1 424
1 707
2 159
167.5%
* cena zawiera energię elektryczną, stawkę systemową, składniki stały i zmienny stawki sieciowej oraz opłatę
za abonament przy zużyciu miesięcznym 100kWh
** cena zawiera gaz i usługę przesyłową (stałą i zmienną) oraz opłatę abonamentową przy zużyciu
miesięcznym 18,25 m3
*** ceny hurtowe; przybliżona cena dostawy jest większa o koszt dostawy i marżę dostawcy
W ostatnich latach w Polsce daje się zauważyć wyraźni wzrost cen gazu ziemnego oraz paliw
ropopochodnych. Ceny tych nośników związane są z tendencjami na rynkach światowych. Na ceny
paliw pierwotnych mogą wpływać chwilowo uwarunkowania polityczne w regionach ziemi, w których
występuje szczególne nagromadzenia tych nośników energii (np. Bliski Wschód, Rosja). Jednakże
wzrost cen w dłuższej perspektywie czasu będzie określany popytem na dane paliwo pierwotne oraz
podażą paliw.
W przyszłości należy spodziewać się wzrostu cen paliw pierwotnych. Największą dynamiką wzrostu
będzie się charakteryzował światowy rynek gazu. W stosunku do ropy naftowej, wzrost cen będzie
mniej dynamiczny. Natomiast ceny węgla energetycznego będą utrzymywały się na względnie
stabilnym poziomie.
65
Z pośród dostępnych prognoz światowych, wybrano prognozę zamieszczoną w opracowaniu Komicji
Europejskiej European Energy and Transport Trends to 2030, jako najbardziej miarodajną dla Polski
jako uczestnika wspólnego rynku Unii. W poniższej tabelce podano prognozę cen paliw pierwotnych
do 2030 roku.
Tab. 29 Prognozowane ceny paliw pierwotnych17
Ceny paliw
organicznych
Lp.
Średnie ceny importu do UE (USD, ceny
stałe roku 2000)
1999
2000
2010
2020
2030
Średnioroczna dynamika cen
19902000
20002010
20102020
20202030
1
Ropa naftowa
(USD/baryłka)
27,9
28,0
20,1
23,8
27,9
0,03
-3,27
1,74
1,59
2
Gaz ziemny
(USD/1000 m3)
95,5
94,5
102,8
126,1
142,6
-0,06
0,8
2,06
1,25
3
Węgiel kamienny
(USD/t)
57,4
32,4
31,5
30,7
30,7
-5,6
-0,25
-0,22
-0,01
Powyższe prognozy zostały oparte na cenach z 2000 roku. Obecna cena ropy waha się w granicach
55-65 USD/bbl.18 Widać że znacznie przekracza poziom ceny prognozowanej i trudno przypuszczać
aby ceny tego paliwa w najbliższym czasie spadły. Podobna sytuacja wygląda z gazem ziemnym.
Polska nie posiada znaczących zasobów gazu ziemnego czy ropy, dlatego jako importer nie ma
wpływu na ceny tych nośników na światowym rynku Dlatego tak istotne jest wykorzystanie własnych
zasobów, lokalnych zasobów, których ceny charakteryzują się największą stabilnością.
Według „Bilansu korzyści i kosztów przystąpienia do UE” przygotowanego przez Urząd Komitetu
Integracji Europejskiej, do 2020 r. ceny energii elektrycznej w Polsce wzrosną dla gospodarstw
domowych o ok. 17-20% w stosunku do 2001 r. Wzrost będzie następował stopniowo i średniorocznie
(rok do roku poprzedniego) wyniesie ok. 2,4%.
Analizując strukturę potrzeb energetycznych małych odbiorców komunalnych wynika, że blisko 70%
łącznych potrzeb stanowi ogrzewanie.19 Dlatego planując modernizację systemu cieplnego
w pierwszej kolejności należy przeanalizować możliwości termomodernizacji budynku, określić
możliwości pozyskania ciepła z różnych paliw. Biorąc pod uwagę prognozę nośników energii wydaje
się, że władze gminy powinny dążyć do maksymalnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii,
np: źródła na biomasę (przy współudziale gmin ościennych), układy solarne, pompy ciepła, itp.
Odpowiednio przygotowany program nie tylko przyczyni się do zmniejszenia kosztów ponoszonych
przez mieszkańców na nośniki energetyczne, ale także do poprawy stanu środowiska na obszarze
gminy.
Przy symulacji kosztów pozyskania energii cieplnej do roku 2025 przyjęto ceny nośników paliw
z Tab. 27. Przy takim założeniu całkowity koszt zmienny paliw dla wszystkich odbiorców na terenie
Gminy w zależności od zastosowanego scenariusza przedstawiono poniższej w tabelach. W obu
scenariuszach analizowano modernizację kotłowni przy ul. Kowalskiej i przystosowanie jej do
spalania zrębek drzewnych. Koszt ciepła wytwarzanego ze zrębek przyjęto na poziomie 19 zł/GJ plus
obecna stawka opłaty za usługi przesyłowe.
Z analizy przedstawionej w poniższych tabelach wynika, że średnia cena 1 GJ ciepła prognozowana
na 2025r., przy założeniu aktualnych cen paliw i przy zmianach nośników paliw wg scenariusza
„proekologicznego”, będzie kształtowała się na poziomie ok. 31,1 zł/GJ. Mimo założonego w tym
scenariuszu większego udziału biomasy, większej efektywności wykorzystania paliw i założenia prac
17
Polityka energetyczna Polski do 2025 roku
stan na listopad 2006
19
Lokalne rynki i plany zaopatrzenia w energię, Witold Cherubin, Biuletyn URE 5/2003
18
66
termorenowacyjnych średnia cena będzie nieznacznie niższa niż w roku bazowym. Wynika to ze
wzrostu udziału w bilansie cieplnym gazu zimnego (część miejska), energii elektrycznej
(w miejscowościach wiejskich założono, że większość gospodarstw domowych ciepłą wodę będzie
uzyskiwało za pomocą tego medium). Wzrost tych paliw w obu segmentach cieplnych będzie wynikał
z dążenia do większego komfortu przy korzystaniu z ciepłej wody oraz z kuchenek w gospodarstwach
domowych. W scenariuszu „proekologicznym” w większości, pozyskiwanie energii cieplnej będzie
odbywało się poprzez lokalne paliwa (blisko 50%). Koszty pozyskania biomasy są znacznie mniejsze
od innych paliw. Dlatego duży udział paliw odnawialnych w bilansie cieplnym nie przekłada się na
wysoki udział w strukturze kosztowej wytwarzania ciepła (20%). Wyhamowanie tendencji wzrostowej
udziału paliw lokalnych w bilansie cieplnym wynika z nowych inwestycji przemysłowych w pobliżu
miejscowości Wołcza Mała i Wołcza Wielka. Duzi odbiorcy przemysłowi preferują najczęściej paliwa
węglowe, gazowe, olej opałowy. Analizując tylko potrzeby odbiorców komunalno-bytowych udział
paliw odnawialnych w ogólnym bilansie cieplnym będzie powyżej 50%.
Analizując scenariusz „gaz” gdzie założono gazyfikację całej gminy średnia cena ciepła może
kształtować się na poziomie zbliżonym do obecnego oraz może charakteryzować się większym
udziałem paliw krajowych w zaspokajaniu potrzeb cieplnych.20. Jednak należy pamiętać, że analizę
przeprowadzono w cenach aktualnych. W przyszłości ceny gazu ziemnego będą prawdopodobnie
charakteryzowały się najwyższą dynamiką wzrostu. Oczywiście przełoży się to na wzrost ceny ciepła
u końcowego odbiorcy. Rozwój paliw na obszarze gminy wg scenariusza „gazowego” spowoduje
spadek udziału paliw odnawialnych i przyczyni się do wyższej średniej ceny za 1 GJ w porównaniu do
scenariusza „proekologicznego”.
Kolejne tabele pokazują udział paliw w bilansie cieplnym oraz procentowy udział nośników energii
w rocznych kosztach wytwarzania ciepła na obszarze gminy do 2025 roku z wyszczególnieniem paliw
odnawialnych.
20
wg G.EN. GAZ ENERGIA S.A. (www.gen.com.pl) struktura pozyskiwania gazu jest: 87% źródła krajowe,
7% import, 4% gaz LNG; dlatego w celu oszacowania w bilansie udziału paliw krajowych przyjęto zbliżoną
strukturę
67
Tab. 30 Analiza ekonomiczna uwzględniająca koszty zmienne wytwarzania energii cieplnej zmian paliw wg scenariusza „proekologicznego” na obszarze Gminy Miastko
w aktualnych cenach
L.p.
Paliwo
Cena 1GJ
ciepła w
zł/GJ
2005
2015
Ciepło
Roczny koszt
wytwarzania
ciepła
Udział paliw
w bilansie
cieplnym
Udział paliw
w kosztach
wytwa. ciepła
GJ/rok
zł
%
%
2025
Ciepło
Roczny koszt
wytwarzania
ciepła
Udział paliw
w bilansie
cieplnym
Udział paliw
w kosztach
wytwa. ciepła
GJ/rok
zł
%
%
Ciepło
Roczny koszt
wytwarzania
ciepła
Udział paliw
w bilansie
cieplnym
Udział paliw
w kosztach
wytwa. ciepła
GJ/rok
zł
%
%
1
Energia elektryczna
107,5
19 555
2 102 149
3.0%
9.6%
11 451
1 230 931
1.7%
6.1%
13 594
1 461 328
1.9%
6.5%
2
LPG
96,9
50 679
4 910 832
7.7%
22.3%
30 088
2 915 560
4.5%
14.6%
45 536
4 412 425
6.3%
19.5%
3
Olej opałowy
74.1
51 771
3 836 214
7.9%
17.5%
22 430
1 662 045
3.4%
8.3%
22 557
1 671 489
3.1%
7.4%
4
Paliwo węglowe
25,7
247 538
6 361 720
37.7%
28.9%
202 160
5 195 513
30.5%
25.9%
212 289
5 455 819
29.3%
24.2%
5
Pompa ciepła
30,7
0
0
0.0%
0.0%
5 804
178 195
0.9%
0.9%
8 934
274 266
1.2%
1.2%
6
słoma
13,9
0
0
0.0%
0.0%
4 473
62 169
0.7%
0.3%
9 972
138 612
1.4%
0.6%
7
pellety
36,2
1 202
43 512
0.2%
0.2%
1 148
41 558
0.2%
0.2%
1 000
36 200
0.1%
0.2%
8
drewno
10,85
212 443
2 305 008
32.4%
10.5%
197 896
2 147 168
29.9%
10.7%
224 879
2 439 939
31.0%
10.8%
9
Gaz ziemny
45,3
0
0
0.0%
0.0%
95 477
4 325 112
14.4%
21.6%
101 300
4 588 884
14.0%
20.3%
10
ZEC paliwa węglowe
33,06
73 081
2 415 692
11.1%
11.0%
17 269
570 827
2.6%
2.9%
15 478
511 625
2.1%
2.3%
11
ZEC zrębki biomasy
23,0
0
0
0.0%
0.0%
73 881
1 699 263
11.2%
8.5%
69 193
1 591 439
9.5%
7.0%
656 269 21 975 127
100%
100%
662 076 20 028 341
100.0%
100.0%
100.0%
100.0%
roku bazowym
33,48
Średnia cena za 1GJ w 2015
Wyszczególnienie
Udział paliw odnawialnych
Udział paliw krajowych*
30,25
724 731 22 582 026
2005
2015
2025
w bilansie cieplnym
33%
43%
44%
11%
21%
20%
w bilansie cieplnym
84%
89%
88%
31,16
61%
74%
70%
* wg G.EN. GAZ ENERGIA S.A. (www.gen.com.pl) struktura pozyskiwania gazu jest: 87% źródła krajowe, 7% import, 4% gaz LNG; dlatego w celu oszacowania w bilansie
udziału paliw krajowych przyjęto zbliżoną strukturę
68
Tab. 31 Analiza ekonomiczna uwzględniająca koszty zmienne wytwarzania energii cieplnej zmian paliw wg scenariusza „gazowego” na obszarze Gminy Miastko
w aktualnych cenach
L.p.
Paliwo
Cena 1GJ
ciepła w
zł/GJ
2005
2015
Ciepło
Roczny koszt
wytwarzania
ciepła
Udział paliw
w bilansie
cieplnym
Udział paliw
w kosztach
wytwa. ciepła
GJ/rok
zł
%
%
2025
Ciepło
Roczny koszt
wytwarzania
ciepła
Udział paliw
w bilansie
cieplnym
Udział paliw
w kosztach
wytwa. ciepła
GJ/rok
zł
%
%
Ciepło
Roczny koszt
wytwarzania
ciepła
Udział paliw
w bilansie
cieplnym
Udział paliw
w kosztach
wytwa. ciepła
GJ/rok
zł
%
%
1
Energia elektryczna
107,5
19 555
2 102 149
3.0%
9.6%
11 407
1 226 266
1.7%
6.1%
9 830
1 461 328
1.9%
6.5%
2
LPG
96,9
50 679
4 910 832
7.7%
22.3%
30 086
2 915 350
4.5%
14.6%
24 721
4 412 425
6.3%
19.5%
3
Olej opałowy
74.1
51 771
3 836 214
7.9%
17.5%
21 690
1 607 242
3.3%
8.0%
14 701
1 671 489
3.1%
7.4%
4
Paliwo węglowe
25,7
247 538
6 361 720
37.7%
28.9%
204 748
5 262 015
30.9%
26.3%
182 558
5 455 819
29.3%
24.2%
5
Pompa ciepła
30,7
0
0
0.0%
0.0%
2 236
68 654
0.3%
0.3%
3 876
274 266
1.2%
1.2%
6
słoma
13,9
0
0
0.0%
0.0%
2 135
29 681
0.3%
0.1%
3 876
138 612
1.4%
0.6%
7
pellety
36,2
1 202
43 512
0.2%
0.2%
1 148
41 558
0.2%
0.2%
1 000
36 200
0.1%
0.2%
8
drewno
10,85
212 443
2 305 008
32.4%
10.5%
199 475
2 164 309
30.1%
10.8%
178 897
2 439 939
31.0%
10.8%
9
Gaz ziemny
45,3
0
0
0.0%
0.0%
98 000
4 439 409
14.8%
22.2%
220 601
4 588 884
14.0%
20.3%
10
ZEC paliwa węglowe
33,06
73 081
2 415 692
11.1%
11.0%
17 269
570 827
2.6%
2.9%
15 478
511 625
2.1%
2.3%
11
ZEC zrębki biomasy
23,0
0
0
0.0%
0.0%
73 881
1 699 263
11.2%
8.5%
69 193
1 591 439
9.5%
7.0%
656 269 21 975 127
100%
100%
662 076 20 024 573
100.0%
100.0%
100.0%
100.0%
roku bazowym
33,48
Wyszczególnienie
Udział paliw odnawialnych
Udział paliw krajowych*
30,25
724 731 22 582 026
2005
2015
2025
w bilansie cieplnym
33%
42%
35%
11%
20%
16%
w bilansie cieplnym
84%
90%
90%
61%
74%
79%
32,40
* wg G.EN. GAZ ENERGIA S.A. (www.gen.com.pl) struktura pozyskiwania gazu jest: 87% źródła krajowe, 7% import, 4% gaz LNG; dlatego w celu oszacowania w bilansie
udziału paliw krajowych przyjęto zbliżoną strukturę
69
8
8.1
BILANS ENERGETYCZNY DLA OBSZARU GMINY MIASTKO
Bilans energetyczny Gminy Miastko – stan obecny
Na podstawie danych zamieszczonych we wcześniejszej części opracowania zostały wykonane
obliczenia zużycia poszczególnych nośników energii w roku 2005 dla Gminy Miastko. W kalkulacji
uwzględniono informacje o sprawności zidentyfikowanych źródeł ciepła oraz przyjęto typowe
sprawności dla źródeł, których parametry nie były znane, w szczególności dla: źródeł opalanych
węglem kamiennym lub drewnem – 40÷70%, kotłów olejowych, kotłów na gaz LPG, gaz ziemny –
85-92%, nowoczesnych kotłów na biomasę – 70-85%, elektrycznych źródeł ciepła – 100%.
W obliczeniach uwzględniono wartości opałowe: węgla kamiennego 25 MJ/kg, miału energetycznego
21 MJ/kg, średnio dla trocin, zrzyn drzewnych, odpadów drzewnych 8,5MJ/kg, dla drewna
16,5 MJ/kg, słomy 13,5 MJ/kg, gazu płynnego LPG 37 MJ/kg, gazu ziemnego 38,1 MJ/m3, oleju
opałowego ekoterm 42 MJ/kg. W kolejnych tabelach przedstawiono bilans paliw dla Gminy Miastko.
Wartość zużycia energii podano w przeliczeniu na energię chemiczną z poszczególnych paliw.
W rynku potrzeb energetycznych Gminy Miastko dominuje segment potrzeb cieplnych, stanowi on ok.
91% łącznego bilansu energetycznego, natomiast segment energii elektrycznej stanowi blisko 9%.
Dlatego w zamieszczonej poniżej tabeli określono udział poszczególnych paliw w bilansie cieplnym,
jak i w łącznym bilansie energetycznym.
Tab. 32 Bilans energetyczny Gminy Miastko – stan obecny
PALIWO
energia w
% w bilansie
paliwie [GJ/a]
cieplnym
jedn.
% w bilansie
łącznym
Biomasa drzewna
[t/rok]
22 034
213 645
32.6%
30.5%
LPG
[t/rok]
2 171
50 679
7.7%
7.2%
Olej opałowy
[t/rok]
1 370
51 771
7.9%
7.4%
Paliwa węglowe
[t/rok]
23 710
320 619
48.9%
45.8%
6 264
19 555
3.0%
-
18 510
63 640
-
9.1%
-
700 354
100.0%
100.0%
En. Elektr. (ciepło)
En. Elektr. (łącznie)
SUMA
[MWh]
Jak wynika z przeprowadzonych obliczeń najistotniejszym nośnikiem energii w Gminie Miastko są
paliwa węglowe. Łącznie w bilansie cieplnym zaspokajają one blisko 46% potrzeb energetycznych.
Stosowane są przede wszystkim w zakresie ogrzewania: w ciepłowni, w małych indywidualnych
źródłach jak i w większych kotłowniach. Paliwa te ze względu na charakter pracy mają też duży udział
w zaspokajaniu potrzeb cieplnych związanych z przygotowaniem ciepłej wody oraz w potrzebach
technologicznych (wentylacja, w celach produkcyjnych).
Biomasa drzewna, kolejna pozycja w bilansie potrzeb cieplnych, wykorzystywany jest przede
wszystkim w źródłach indywidualnych na potrzeby ogrzewania i przygotowania ciepłej wody
użytkowej. Biomasa wykorzystywana jest również w zakładach przemysłowych, głównie z sektora
przetwórstwa drewna jako paliwo do produkcji ciepła potrzebnego w procesach technologicznych,
a także do ogrzewania. Łączny udział biomasy w bilansie energetycznym szacuje się na ok. 30,5%.
Energia elektryczna, trzecia pozycja w bilansie potrzeb energetycznych, wykorzystywana jest do
oświetlenia, napędu różnego rodzaju urządzeń przemysłowych i sprzętu gospodarstwa domowego.
Natomiast na potrzeby cieplne: do ogrzewania, przygotowania ciepłej wody użytkowej lub
przygotowywania posiłków energia elektryczna jest wykorzystywana w minimalnym stopniu (ok. 3%
w bilansie cieplnym i ok. 9% w całkowitym bilansie energetycznym).
70
Kolejne pozycje w bilansie energetycznym pod względem wielkości zużycia zajmują gaz płynny LPG
oraz olej opałowy. Gaz LPG wykorzystywany jest głównie na potrzeby gospodarstw domowych do
przygotowania posiłków oraz w mniejszym stopniu na cele grzewcze i przygotowania ciepłej wody
użytkowej w niektórych placówkach handlowo-usługowych oraz zakładach przemysłowych.
Natomiast olej opałowy wykorzystywany jest w zakładach przemysłowych oraz w niewielkiej części
do ogrzewania w gospodarstwach domowych.
Dane o zużyciu poszczególnych paliw do produkcji energii cieplnej na potrzeby grzewcze (c.o.),
przygotowania ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) oraz przygotowania posiłków i ciepła
technologicznego zestawiono poniżej.
Tab. 33 Zużycie poszczególnych nośników energii w bilansie cieplnym w podziale na rejony bilansowe
RB
E co
Paliwo
Biomasa drzewna
Energia elektryczna
1 LPG
Olej opałowy
Paliwo węglowe
1 – Suma
Biomasa drzewna
Energia elektryczna
2 LPG
Olej opałowy
Paliwo węglowe
2 – Suma
LPG
Olej opałowy
Paliwo węglowe
3 - Suma
jedn.
[t/rok]
[MWh]
[t/rok]
[t/rok]
[t/rok]
E cwu
GJ/a
jedn.
E tech
GJ/a
jedn.
SUMA
GJ/a
jedn.
GJ/a
13 497
125
267
400
6 012
-2 071
115
139
248
7 887
--
133 612
426
9 024
15 137
75 943
234 142
19 886
395
4 675
9 359
117 424
151 739
1 383
1 575
20
37
588
-168
2 232
11
21
1 047
--
13 673
5 103
663
1 389
7 392
28 221
1 529
7 233
375
778
15 907
25 821
844
327
666
32
33
-22
246
511
180
26
--
5 476
707
12 482
1 200
414
20 278
213
532
9 581
6 804
319
17 449
15 723
2 027
953
469
6 633
-2 260
2 594
661
448
8 959
--
152 761
6 236
22 169
17 726
83 749
282 641
21 628
8 160
14 630
16 941
133 651
195 009
[t/rok]
3 635
35 696
246
2 423
171
1 138
4 051
39 257
[MWh]
140
461
1 344
4 354
159
344
[t/rok]
[t/rok]
[t/rok]
216
285
7 578
--
7 285
10 767
96 477
150 686
12
25
523
--
401
932
6 535
14 645
330
143
17
--
6 195
5 405
206
13 288
[t/rok]
[MWh]
[t/rok]
[t/rok]
[t/rok]
5 159
558
452
8 118
--
13 881
17 104
103 219
178 619
Jak wynika z zamieszczonej tabeli obecnie zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania pomieszczeń
zabezpieczane jest głównie przez paliwa węglowe oraz biomasę drzewną. Przy czym w części
miejskiej gminy zdecydowaną przewagę mają paliwa węglowe, natomiast w części wiejskiej
w większym stopniu wykorzystywana jest biomasa. Łącznie zaspokajają ponad 76% całkowitych
potrzeb w tym segmencie cieplnym.
Jeżeli chodzi o zużycia paliw do produkcji ciepłej wody użytkowej obliczono, że największy wolumen
energii przypada na paliwa węglowe. Oprócz wpływu ciepłowni, duży udział tego paliwa wynika
z pracy w sezonie grzewczym w systemie dwufunkcyjnym (ciepło grzewcze + produkcja ciepłej wody
użytkowej) w indywidualnych źródłach ciepła zlokalizowanych na obszarze miasta. W części
wiejskiej gminy ciepła woda użytkowa dość powszechnie przygotowana jest w wyniku spalania
biomasy drzewnej, stąd dość wysoki 34% udział tego paliwa w produkcji c.w.u. Poza sezonem
grzewczym cześć odbiorców posiadających indywidualne źródła ciepła wykorzystuje do produkcji
ciepłej wody użytkowej pojemnościowe lub przepływowe podgrzewacze wody zasilane energią
elektryczną (24% udziału w produkcji c.w.u.) oraz w mniejszym stopniu olejem opałowym i gazem
LPG (7%).
Zapotrzebowanie na ciepło związane z potrzebami bytowymi (przygotowanie posiłków)
w gospodarstwach domowych na terenie gminy uzyskiwane jest poprzez kuchenki spalające gaz LPG,
znacznie rzadziej z wykorzystaniem kuchenek elektrycznych lub pieców opalanych paliwami stałymi.
Znaczący udział oleju opałowego w tym segmencie cieplnym wynika z zastosowania tego paliwa na
potrzeby technologiczne w przedsiębiorstwach na terenie gminy.
71
Na zamieszczonym poniższym rysunku przedstawiono w graficznej formie procentowe udziały
zużycia energii w Gminie Miastko dla poszczególnych paliw. W szacunkach, ze względu na brak
danych nie uwzględniono zużycia energii elektrycznej w zakładach przemysłowych.
Biomasa
drzewna
31%
Paliwo węglowe
46%
Energia
elektryczna
9%
Olej opałowy
7%
LPG
7%
Rys. 12 Struktura paliw w bilansie energetycznym Gminy Miastko
8.2
Bilans energetyczny Gminy Miastko – prognozy
Dokonując prognozy bilansu energetycznego w gminie w perspektywie do roku 2025 wzięto pod
uwagę różne scenariusze zużycia paliw. Przyjęte założenia dotyczące zmian nośników energii
w gminie do roku 2025 w podziale na zużycie na potrzeby grzewcze, przygotowanie ciepłej wody
użytkowej i przygotowanie posiłków, zostały szczegółowo przedstawione w rozdziale 7. Na podstawie
przyjętych założeń w ramach zarysowanych scenariuszy oraz danych zawartych we wcześniejszej
części opracowania oszacowano bilans energetyczny gminy w perspektywie do roku 2025.
Tab. 34 Bilans energetyczny Gminy Miastko dla scenariusza „proekologicznego” do 2025 roku
2015
PALIWO
2025
energia w
%w
paliwie
bilansie
[GJ/a]
cieplnym
Jedn.
%w
bilansie
łącznym
energia w
%w
paliwie
bilansie
[GJ/a]
cieplnym
Jedn.
tys. m3/rok
3 318
95 477
14.4%
13.4%
LPG
t/rok
1 285
30 088
4.5%
4.2%
1 696
olej opałowy
t/rok
593
22 430
3.4%
3.1%
597
Paliwa węglowe
t/rok
16 808 219 429
33.1%
Biomasa drzewna
t/rok
25 289 272 925
Biomasa - słoma
t/rok
459
Pozostałe OZE*
t/rok
Gaz ziemny
MWh
SUMA
3 583 101 300
%w
bilansie
łącznym
14.0%
12.8%
45 484
6.3%
5.7%
22 563
3.1%
2.8%
30.8%
17 557 227 808
31.4%
28.8%
41.2%
38.3%
28 072 295 141
40.7%
37.3%
4 473
0.7%
0.6%
1 024
9 986
1.4%
1.3%
1 791
5 804
0.9%
0.8%
2 759
8 939
1.2%
1.1%
3 886
11 451
1.7%
4 525
13 511
1.9%
-
17 956
62 102
-
8.7%
23 126
80 473
-
10.2%
- 712 728
100%
100%
- 791 693
100%
100%
* kolektory słoneczne, pompy ciepła
Udział w bilansie cieplnym poszczególnych paliw będzie na zbliżonym poziomie do roku bazowego.
Wszelkie zmiany zużycia energii cieplnej będą wynikały z założonych prac termo modernizacyjnych
i przyrostu nowych odbiorców na terenie gminy.
72
Przy założeniu realizacji rozwoju paliw wg scenariusza „proekologicznego” zamieszczone powyżej
wyniki obliczeń wskazują, że największy udział (ok. 37%) w bilansie energetycznym w roku 2025
będzie miała biomasa drzewna, a w dalszej kolejności paliwa węglowe, 29%. Rozpatrując bilans
cieplny szacuje się, że udział biomasy w produkcji energii cieplnej na potrzeby odbiorców wyniesie
ok. 41%, a paliw węglowych 31%. Szacuje się, że gaz ziemny będzie miał udział w łącznym bilansie
energetycznym i bilansie cieplnym odpowiednio na poziomie 14 i 13%. Pozostałe paliwa nadal będą
charakteryzowały się niewielkim udziałem w bilansie energetycznym i będzie on zbliżony do roku
bazowego.
Niżej w formie graficznej zestawiono przewidywane zużycie paliw w perspektywie do 2025 r. wg
scenariusza „proekologicznego”.
E [GJ/a]
300 000
Słoma
250 000
Biomasa drzewna
200 000
OZE
Energia elektryczna
150 000
LPG
100 000
Olej opałowy
50 000
Paliwo węglowe
0
2 005
2 015
Gaz ziemny
2 025
Rys. 13 Obecny i perspektywiczny bilans energetyczny dla scenariusza „proekologicznego”
100%
Gaz ziemny
Paliwo węglowe
80%
Olej opałowy
E [GJ/a]
60%
LPG
40%
Energia elektryczna
OZE
20%
Biomasa drzewna
0%
2 005
2 015
2 025
Słoma
Rys. 14 Obecna i perspektywiczna struktura paliw w bilansie energetycznym dla scenariusza
„proekologicznego”
73
Dokonano również szacunkowych obliczeń bilansu energetycznego w Gminie Miastko wg założeń
przyjętych dla alternatywnego scenariusza „gaz” zużycia paliw. Kolejne tabele prezentują uzyskane
wyniki.
Tab. 35 Bilans energetyczny G. Miastko dla scenariusza „gaz” w perspektywie roku 2025
2015
PALIWO
2025
energia w
%w
paliwie
bilansie
[GJ/a]
cieplnym
Jedn.
%w
bilansie
łącznym
energia w
%w
paliwie
bilansie
[GJ/a]
cieplnym
Jedn.
tys. m3/rok
3 394
98 000
14.8%
13.8%
LPG
t/rok
1 285
30 086
4.5%
4.2%
863
olej opałowy
t/rok
574
21 690
3.3%
3.0%
389
Paliwa węglowe
t/rok
17 002 222 017
33.5%
Biomasa drzewna
t/rok
25 899 274 504
Biomasa - słoma
t/rok
219
Pozostałe OZE*
t/rok
Gaz ziemny
7 523 220 601
%w
bilansie
łącznym
30.4%
27.9%
24 713
3.4%
3.1%
14 709
2.0%
1.9%
31.2%
15 291 198 044
27.3%
25.0%
41.5%
38.5%
23 412 249 159
34.4%
31.5%
2 135
0.3%
0.3%
398
3 879
0.5%
0.5%
690
2 236
0.3%
0.3%
1 197
3 879
0.5%
0.5%
3 873
11 407
1.7%
-
3 364
9 748
1.3%
-
17 848
61 719
-
8.7%
21 964
76 710
-
9.7%
- 712 389
100%
100%
- 791 693
100%
100%
MWh
SUMA
* kolektory słoneczne, pompy ciepła
W scenariuszu „gaz” założono zwiększony udział gazu ziemnego. Założenia te przyczynią się do
większego zużycia gazu w mieście w procesie pozyskiwania ciepła. Ocenia się, że do roku 2025
udział gazu ziemnego w łącznym bilansie energetycznym będzie stanowił ok. 28%. Gaz ziemny jest
drogim paliwem, dlatego przewiduje się, że tylko zamożniejsza część społeczeństwa w gminie
zdecyduje się na w ogrzewanie za pomocą tego paliwa. Natomiast ze względu na duży komfort przy
korzystaniu oraz konkurencyjność cenową w porównaniu do energii elektrycznej czy gazu LPG
zakłada się, że gaz ziemny będzie w znacznej części wykorzystywany na potrzeby przygotowania
ciepłej wody i posiłków. W wyniku ekspansji gazu ziemnego udział paliw węglowych w łącznym
bilansie energetycznym i bilansie cieplnym, w perspektywie do roku 2025 spadnie odpowiednio do
poziomu 25 i 27%.
Biomasa drzewna nadal będzie mieć największy udział w zaspokajaniu potrzeb cieplnych (ponad
34%). Przewiduje się, że jej udział w porównaniu z rokiem bazowym wzrośnie tylko nieznacznie, co
należy wiązać bardzo wysokim stopniem wykorzystania lokalnych zasobów tego paliwa obecnie
i ograniczonymi możliwościami zwiększenia uzysku z lasów. Można oczekiwać, że w dłuższej
perspektywie wzrośnie sprawność spalania biomasy drzewnej w wyniku wymiany części starszych
kotłów i palenisk na nowe źródła, wydajne źródła, przystosowane do spalania tego paliwa.
Przewiduje się, że do roku 2025 udział energii elektrycznej wg scenariusza „gaz” w całkowitym
zużyciu energii nieznacznie wzrośnie, mimo zmiany technologii wytwarzania ciepła dla
przygotowania ciepłej wody użytkowej, tj. wypieranie elektrycznych podgrzewaczy na korzyść
gazowych. Szacuję się, że udział ten w roku 2025 będzie stanowił blisko 10% i nadal energia
elektryczna na potrzeby cieplne będzie wykorzystywana sporadycznie.
Pozostałe paliwa przy realizacji scenariusza „gaz” będą mieć relatywnie niewielki udział w bilansie
energetycznym. Wykorzystanie oleju opałowego i gazu LPG przewiduje się jedynie
w niezgazyfikowanej części gminy.
Niżej w formie graficznej zestawiono przewidywane zużycie paliw w perspektywie do 2025 r. dla
założonego scenariusza „gaz”.
74
E [GJ/a]
300 000
Słoma
250 000
Biomasa drzewna
200 000
OZE
Energia elektryczna
150 000
LPG
100 000
Olej opałowy
50 000
Paliwo węglowe
0
Gaz ziemny
2 005
2 015
2 025
Rys. 15 Obecny i perspektywiczny bilans energetyczny dla scenariusza „gaz”
100%
Gaz ziemny
90%
Paliwo węglowe
80%
70%
Olej opałowy
E [GJ/a]
60%
LPG
50%
40%
Energia elektryczna
30%
OZE
20%
10%
Biomasa drzewna
0%
2 005
2 015
2 025
Słoma
Rys. 16 Obecna i perspektywiczna struktura paliw w bilansie energetycznym dla scenariusza „gaz”
8.3
Podsumowanie
Wybór nośnika energii zależy od kosztu paliw i możliwości finansowych mieszkańców. Zmiany
struktury zużycia paliw w Polsce w przyszłości nie będą odbiegać od trendów światowych. Polityka
państw Unii Europejskiej zawiera elementy wspierające rozwój wykorzystania lokalnych źródeł
energii, w tym przede wszystkim energii odnawialnej. Ma to na celu uniezależnienie Europy od wahań
cen nośników energii pierwotnej i zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego. Dlatego
w przyszłości należy spodziewać się zmniejszenia udziału węgla w strukturze paliw na rzecz gazu
oraz paliw odnawialnych. W celu dostosowania się do zmieniających się trendów należy obserwować
rynek energii i odpowiednio stymulować rozwój konkurencyjności na swoim terenie co w przyszłości
może zaowocować mniejszymi kosztami ciepła, a także przyczynić się do znacznej poprawy
warunków środowiskowych.
75
Zgonie z polityką energetyczną państwa jednym z możliwych do podjęcia przez Gminę Miastko
działań jest stworzenie i aktywne kreowanie programu wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych,
promocji skojarzonej produkcji ciepła i energii elektrycznej, wdrażaniu programu likwidacji „niskiej
emisji„ oraz minimalizacji zużycia energii i surowców.
Tempo wzrostu wykorzystania paliw odnawialnych, gazowych będzie zależało od sytuacji
gospodarczej regionu, możliwości finansowej społeczności lokalnej, a także od wzajemnej relacji cen
nośników energii cieplnej. Analizując tendencję zmian na rynkach światowych wydają się
uzasadnione działania, mające na celu maksymalne wykorzystanie własnych zasobów paliw
odnawialnych. Jednak co do wyboru: zrębki, odpady drzewne, słoma, układy solarne lub pompy ciepła
powinna decydować analiza techniczno-ekonomiczna.
Dla osiągnięcia powyższych celów zaleca się:
•
Realizację przyłączenia nowych odbiorców leżących w sąsiedztwie sieci ciepłowniczej lub
w przypadku pozytywnych wskaźników ekonomicznych zwiększenia zasięgu sieci;
•
W przyszłości w przypadku realizacji większych inwestycji mieszkaniowych, usługowohandlowych lub przemysłowych zaleca się przeanalizowanie opłacalności budowy lokalnych
systemów ciepłowniczych; w przypadku braku opłacalności preferowania ekologicznych
indywidualnych źródeł ciepła;
•
promowanie skojarzonego wytwarzania ciepła i energii elektrycznej;
•
w przypadku nieefektywnych kotłowni węglowych lub małych wyeksploatowanych źródeł
indywidualnych zaleca się pełną modernizację i przystosowanie ich do spalania następujących
paliw: odnawialnych (głównie biomasa drzewna w różnej postaci), gazu ziemnego lub paliw
węglowych bądź oleju opałowego (w przypadku terenów niezgazyfikowanych). Wybór nośnika
ciepła powinien być zawsze poprzedzony analizą ekonomiczną;
•
w celu podniesienia efektywności wytwarzania energii cieplnej stopniową wymianę urządzeń
o sprawności nie niższej niż 80%;
•
preferowanie kolektorów słonecznych do produkcji ciepłej wody użytkowej. Takie rozwiązanie
należy w szczególności uwzględniać przy realizacji nowych inwestycji, np.: domów
jednorodzinnych lub przy modernizacji starych obiektów np.: szkoły, hale sportowe;
•
W celu aktywizacji lokalnego społeczeństwa, zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego gminy
zaleca się tworzenie plantacji roślin energetycznych (np: wierzby energetycznej, malwy
pensylwańskiej). Dlatego zaleca się zalesienia gruntów porolnych, nieużytków, gleb
zdegradowanych;
•
Stworzenie i prowadzenie profesjonalnych punktów informacyjnych oraz prowadzenie szerokiej
promocji na temat wykorzystywania odnawialnych zasobów paliwowych;
•
Nawiązanie współpracy z gminami ościennymi w celu wymiany doświadczeń związanych
z wdrażaniem odnawialnych źródeł energii (możliwości współpracy międzygminnej szerzej
przedstawiono w rozdziale 12);
•
Przy realizacji przedsięwzięć technicznych zmierzających do zastępowania tradycyjnych źródeł
ciepła na odnawialne (np. biopaliwa, pompy ciepła, kolektory słoneczne, itp), zaleca się podjęcie
działań zmierzających do uzyskania dotacji lub preferencyjnych kredytów np.: z krajowych
funduszy ekologicznych, funduszy UE, itp. (typy projektów oraz zakres dofinansowania opisano
w rozdziale 6.2).
76
9
STAN
ZASIALANIA
ELEKTRYCZNĄ
9.1
GMINY
MIASTKO
W
ENERGIĘ
Ocena stanu obecnego zaopatrzenia miasta w energię elektryczną
Gmina Miastko jest zasilana w energię elektryczną z krajowego systemu elektroenergetycznego
(KSE). Poniżej przedstawiono krótką charakterystykę podstawowych urządzeń systemu oraz
charakterystykę odbiorców energii elektrycznej w gminie.
9.1.1
Dostawca energii elektrycznej
Decyzją Ministerstwa Skarbu Państwa powstał w wyniku konsolidacji spółek wchodzących w skład
tzw. Grupy G-8 (ENERGA Gdańska Kompania Energetyczna S.A., Zakład Energetyczny Koszalin
S.A., Zakład Energetyczny Słupsk S.A., Energetyka Kaliska S.A., Zakład Energetyczny Płock S.A.,
Zakład Energetyczny Toruń S.A., Elbląskie Zakłady Energetyczne S.A., Zakład Energetyczny S.A.
w Olsztynie) Koncern Energetyczny ENERGA S.A. Siedzibą centrali koncernu został Gdańsk,
a w miejsce 8 dawnych zakładów energetycznych powstały oddziały koncernu:
•
Koncern Energetyczny ENERGA S.A. Oddział w Gdańsku,
•
Koncern Energetyczny ENERGA S.A. Oddział w Elblągu,
•
Koncern Energetyczny ENERGA S.A. Oddział w Kaliszu,
•
Koncern Energetyczny ENERGA S.A. Oddział w Koszalinie,
•
Koncern Energetyczny ENERGA S.A. Oddział w Olsztynie,
•
Koncern Energetyczny ENERGA S.A. Oddział w Płocku,
•
Koncern Energetyczny ENERGA S.A. Oddział w Słupsku,
•
Koncern Energetyczny ENERGA S.A. Oddział w Toruniu.
KE ENERGA S.A. prowadzi swoją działalność na obszarze o powierzchni 75 tys. km2, obsługuje
około 2,7 mln odbiorców.
Dostawcą energii elektrycznej dla terenu Gminy Miastko jest Koncern Energetyczny ENERGA S.A.
Oddział w Słupsku. Za sprawność systemu elektroenergetycznego oraz jego rozbudowę na terenie
Gminy odpowiada Rejon Dystrybucji Bytów. Oddział w Słupsku prowadzi swoją działalność na
obszarze o powierzchni 7 453 km2, głównie w województwie pomorskim, a także w województwie
zachodnio-pomorskim (okolice Sławna). Podstawowymi jednostkami są cztery rejony energetyczne:
Słupsk, Człuchów, Lębork, Bytów. Obecnie ZE Słupsk obsługuje na swoim terenie blisko 164 tys.
odbiorców.
Taryfy na energię elektryczną
Od 1 stycznia 2006 roku dla odbiorców obsługiwanych przez Koncern Energetyczny ENERGA SA
Oddział w Słupsku obowiązuje taryfa zatwierdzona decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki
z dnia 16 grudnia 2006 roku nr DTA-4211-149(14)/2005/2686/II/AB/OW. Taryfa określa
w szczególności:
•
szczegółowe zasady rozliczeń za energię elektryczną,
•
szczegółowe zasady rozliczeń za usługi przesyłowe,
•
ceny i stawki opłat stosowane w rozliczeniach z odbiorcami,
•
zasady ustalania opłat za przyłączanie podmiotów do sieci,
•
zasady kwalifikacji odbiorców do grup taryfowych,
•
bonifikaty i upusty za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi odbiorców,
•
opłaty za nielegalny pobór energii elektrycznej,
77
•
zasady ustalania stawek opłat za dodatkowe usługi lub czynności wykonywane na dodatkowe
zlecenie przyłączonego podmiotu.
9.1.2
9.1.2.1
Sieć elektroenergetyczna zasilająca Gminy Miastko
Sieć zasilająca 110kV
Gmina Miastko jest zasilana w energię elektryczną z Głównego Punktu Zasilania przyłączonego do
linii 110kV. W skład infrastruktury 110 kV zasilającej Gminę w energię elektryczną wchodzi GPZ
Miastko, który jest powiązany z GPZ Żydowo oraz GPZ Ostrowite (wszystkie GPZ obsługiwane przez
KE ENERGA S.A.).
Stacja transformatorowa GPZ ma za zadanie obniżenie wysokiego napięcia (110kV) na napięcie
średnie (15 kV) i jest głównym punktem zasilania dla całego obszaru Gminy Miastko. Podstawowym
zadaniem stacji GPZ jest transformacja wysokiego napięcia energii elektrycznej w liniach
przesyłowych i "wprowadzanie" jej w lokalną sieć rozdzielczą średniego napięcia 15kV zasilającą
odbiorców przemysłowych i komunalnych. Stąd lokalizacja stacji, a także moc znamionowa
transformatorów jest ściśle powiązana z zapotrzebowaniem energii elektrycznej na danym obszarze.
Ponadto przez teren Gminy Miastko przebiega linia przesyłowa 220 kV relacji Gdańsk Leźno Żydowo, która nie jest przyłączona do lokalnego systemu dystrybucji energii elektrycznej.
9.1.2.2
Sieć elektroenergetyczna rozdzielcza 15 kV i 0.4 kV oraz stacje transformatorowe SN
Z GPZ-tu wyprowadzonych jest 10 linii napowietrznych 15 kV o numerach: 401, 404, 410, 416, 426,
427, 428 429, 430, 470. Główne ciągi linii mają przekrój po 70 mm2, a odgałęzienia do stacji
transformatorowych przeważnie 35 mm2. Bezpośrednie zasilanie odbiorców następuje za
pośrednictwem kilkudziesięciu – głównie słupowych stacji transformatorowych 15/0,4 kV
rozmieszczonych na obszarze gminy oraz sieci NN głównie napowietrznych.
Infrastruktura przesyłowa na napięciu 15 kV jest zrealizowana w technologii napowietrznej oraz
kablowej. Przy modernizacjach i rozbudowie sieci średniego napięcia standardem na terenie miasta
staje się sieć kablowa. Transformatory zlokalizowane na liniach 15kV zasilają bezpośrednio sieć
rozdzielczą 0,4 kV. W większości są własności spółki dystrybucyjnej. Nieliczni duzi odbiorcy energii
elektrycznej zasilani są z linii 15kV. Moc stacji transformatorowych uzależniona jest od wielkości
obciążenia w danym obszarze miasta. W sieci 15kV oraz w stacjach transformatorowych możliwe jest
zwiększenie dostaw mocy, ale w przypadku niektórych stacji transformatorowych może to wiązać się
z koniecznością wymiany transformatora.
Układy sieci 15 kV oparte na liniach napowietrznych, stosowane w obszarach o większym
rozproszeniu zabudowy i odbiorców, charakteryzują się często znaczną rozległość, przez co odczuwa
się w nich problemy z dotrzymaniem wymaganych parametrów napięciowych. Istnieją też
niewystarczające przekroje zastosowanych w liniach przewodów roboczych oraz potrzeba
ukształtowania korzystniejszych układów linii średniego napięcia. Napowietrzne linie 15 kV
zasilające głównie tereny wiejskie – trzony linii pracują w układzie pierścieniowym otwartym ze
stałym podziałem sieci, natomiast odgałęzienia linii 15 kV do stacji transformatorowych wykonane są
jako promieniowe. W przypadku awarii na odgałęzieniu nie ma możliwości zasilania odbiorców do
czasu usunięcia uszkodzenia.
Sieć rozdzielcza niskiego napięcia (nn) 0.4kV jest siecią bezpośrednio zasilającą odbiorców
komunalno-bytowych, z sektora handlu i usług oraz niewielkich odbiorców przemysłowych. Składają
się na nią: złącza kablowe oraz linie elektroenergetyczne 0.4 kV. Sieć nn pracuje jako promieniowa
otwarta. Ze względu na charakter odbiorców można ją podzielić na sieć zasilającą odbiorców
w energię elektryczną oraz sieć oświetleniową. Obecnie większość nowo powstających linii
zasilających 0,4 kV jest budowana w technologii napowietrznej izolowanej – znacznie trwalszej,
bardziej niezawodnej, mniej narażonej na uszkodzenia mechaniczne i zwarcia w stosunku do linii
tradycyjnych. Podobnie standardem na terenie miasta są izolowane przyłącza do budynków z sieci
napowietrznych – elementy sieci najbardziej podatne na uszkodzenia i awarie. Dotyczy to zarówno
nowo instalowanych odbiorców jak i prowadzonych sukcesywnie działań wymiany starych przyłączy
na nowe u istniejących odbiorców.
78
Stan techniczny linii elektroenergetycznych na terenie gminy należy ocenić jako zadawalający. Linie
napowietrzne podlegają zabiegom eksploatacyjnym, są remontowane i modernizowane na miarę
posiadanych przez Rejon Energetyczny Bytów środków finansowych. Problemy związane
z zaniżeniem parametrów dostarczanej energii są zgłaszane przez poszczególnych odbiorców
i usuwane na bieżąco. Standardy jakościowe energii elektrycznej są dotrzymywane z zachowaniem
odchyleń dopuszczonych przepisami. Dalsza rozbudowa sieci, budowa stacji transformatorowych na
terenie Gminy Miastko prowadzona będzie zgodnie z planem rozwoju spółki KE ENERGA S.A.
Oddział w Słupsku i planem zagospodarowania terenu.
9.2
Ocena możliwości produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii
Możliwości produkcji elektryczności z wykorzystaniem OZE dotyczą źródeł: energia wiatru, energia
wody oraz energia słoneczna.
W Polsce do małych elektrowni wodnych (MEW) zalicza się obiekty o mocy zainstalowanej do
5 MW. Potencjał energetyczny rzeki zależy głównie od dwóch czynników: od przepływu i spadu
odcinka rzeki. W rzeczywistości możliwości zasobu energetycznego związane są z wieloma
ograniczeniami i stratami, m.in. od: nierówności przepływu w czasie, zmienności spadu, sprawności
urządzeń i lokalnych warunków terenowych. W Polsce buduje się głównie elektrownie niskospadowe
1,5-20 metrów. Dobór urządzeń dla MEW zależy od typu elektrowni i jej podstawowych parametrów:
turbiny i prądnice z regulatorami, wyposażenie elektryczne. Turbiny stanowią najistotniejszą
i najdroższą część wyposażenia mechanicznego elektrowni wodnych, przetwarzają energię płynącej
wody na pracę użyteczną
Szacuje się, że całkowity (od podstaw) jednostkowy koszt budowy MEW wynosi 10-14 tys. PLN/kW,
w tym sama elektrownia 3-6 tys. PLN/kW. W strukturze kosztów inwestycyjnych dla MEW o mocy
zainstalowanej poniżej 100kW największy udział stanowią koszty związane z pracami ziemnymi
i budowlanymi. Dlatego zaleca się wykorzystanie istniejących budowli hydrotechnicznych. W takim
przypadku największy udział stanowi zakup i montaż turbin.
Aktualnie na terenie Gminy Miastko wykorzystuje się na rzece Studnica dwie elektrownie wodne
w miejscowości Kawcze. Moc zainstalowana tych elektrowni wynosi 55 kW i 95 kW. Roczną
produkcję szacuje się na poziomie ok. 800÷850MWh.
Ponadto na etapie planowania znajduje się inwestycja budowy dwóch obiektów w Miastku.
Z pozyskanych informacji planuje się budowę MEW o mocy zainstalowanej 20 kW i 40 kW.
Elektrownie wodne o mocy do 30 kW budowane są najczęściej przez prywatnych inwestorów
metodami gospodarczymi. W dużym stopniu opłacalność takiej inwestycji zależy od własnej pracy
wykonanej przez inwestora. Planowana inwestycja musi być zgodna z planem zagospodarowania
przestrzennego oraz uzgodnieniami z sąsiednimi działkami. Ponadto inwestor musi uzyskać operat
wodno-prawny oraz musi uzyskać wstępne warunki umowy z miejscowym przedsiębiorstwem
energetycznym. Możliwości wykorzystania energetyki wodnej przedstawiono w tabeli poniżej.
Tab. 36 Możliwości wykorzystania energii wodnej
Miejscowość
Kawcze
Kawcze
Miastko
Miastko
Czarnkowo
rzeka
Studnica
Studnica
Studnica
Studnica
Wieprza
Łącznie
Moc
kW
55
95
20
40
164
374
Potencjał
teoretyczny
[MWh]
482
832
175
350
1 437
3 276
Potencjał
techniczny
[MWh]
313
541
114
228
934
2 130
Uwagi
Potencjalne miejsce dla rozwoju
79
9.2.1
Energia wiatru
Gmina Miastko posiada średnie warunki wietrzności. Według mapy pomiaru wietrzności wykonanej
przez IMiGW średnia prędkość wiatru na terenie Gminy wynosi 4,5-5 m/s. Potencjał energetyczny
wiatru na wysokości 30 m n.p.g. szacuje się na ok. 1250-1500 kWh/m2/rok.
Obecnie na terenie gminy wykorzystuje się elektrownie wiatrowe na obszarze przemysłowym „Błoga
Góra” w Wałdowie: siedem wiatraków o mocy 150 kW każdy, łączna moc zainstalowana wynosi 1,05
MW. Z pozyskanych informacji farma wiatrowa pracuje głównie na potrzeby zakładu „Ex-Pro”,
a nadwyżki energii elektrycznej są oddawane do sieci 15 kV.
Aktualnie obszar Gminy Miastko cieszy się coraz większym zainteresowaniem potencjalnych
inwestorów energetyki wiatrowej. Istniejące elektrownie wiatrowe na obszarze gminy
wykorzystywane są od niedawna (sierpień 2006). Przeprowadzonych przez właściciela farmy
pomiarów wiatru wynika, że są lokalnie miejsca gdzie średnią prędkość wiatru szacuje się na
poziomie ok. 6-7 m/s. Potencjał energetyczny jest mniejszy niż w pasie nadmorskim, jednakże
przyszłości na terenie gminy nie wyklucza się lokalizacji nowych instalacji.
Duże zainteresowanie potencjalnych inwestorów pod budowę wiatraków dotyczy terenów w rejonie
wsi Dretyń - Tursko. W okresie perspektywicznym planowana jest farma wiatrowa składająca się
z docelowo 54 elektrowni wiatrowych o mocy 2 MW każdy.21 Z uzyskanych informacji wynika, że
obecnie prowadzone są rozmowy inwestora z właścicielami działek. Dotychczas nie uchwalono zmian
w miejscowy plany zagospodarowania przestrzennego dotyczące budowy elektrowni wiatrowych
w obrębie wyżej wymienionym. Farma wiatrowa będzie przyłączona do przebiegającej w pobliżu linii
220 kV relacji Gdańsk Leźno - Żydowo.
Wdaje się, ze władze lokalne powinny maksymalnie wykorzystać korzyści wynikające z dogodnego
położenia geograficznego. Gmina Miastko przewidując rozwój wiatraków na swym terenie powinna
stworzyć plan rozwoju, w którym to zostałyby ujęte obszary pod elektrownie wiatrowe oraz zasady
działalności pod tego typu inwestycje. Plan taki oraz preferencje dla osób i firm inwestujących może
w znacznym stopniu przyczynić się do większego rozwoju generacji wiatrowej w gminie.
Słały postęp technologii przyczynił się do znacznego rozwoju wykorzystania małych siłowni
wiatrowych o mocy od 0,1 kW do 100 kW. Elektrownie wiatrowe małej mocy doskonale nadają się do
zasilania: domków letniskowych, biwaków, przyczep kempingowych, jachtów, odległych domostw,
gospodarstw rolnych, a także obiektów, gdzie doprowadzenie energii jest zbyt kosztowne.
W przyszłości w powszechnym użytkowaniu turbiny wiatrowe mogą znaleźć zastosowanie jako
instalacje umieszczane na dachu, np.: wg holenderskiej konstrukcji turbina "Turby" o mocy 2,5 kW
jest w stanie wytworzyć rocznie ok. 1,8 MWh energii elektrycznej, przy średniej prędkości wiatru 4,3
m/s i jest w stanie wykorzystać zarówno wiatry wiejące poziomo, jak i pod różnymi kątami.22
Niestety, koszt takich elementów jest obecnie jeszcze wysoki. Koszt zakupu małych turbin
wiatrowych mocy od 0,1 kW do 100 kW kształtuje się na poziomie ok. 3,5-9 tys. zł/kW.
Wykorzystując dobre warunki wietrzności na obszarze gminy w przyszłości należałby rozważyć
zastosowanie małych, przydomowych elektrowni wiatrowych o mocy rzędu 5-20 kW, np.: dla potrzeb
rolnictwa. Ponadto małe turbiny wiatrowe mogą mieć istotne zastosowanie w rozpoznawaniu
i monitoringu zasobów wiatrowych dla rozważania lokalizacji większych jednostek, co pozwoliłoby
oszacować możliwości wykorzystania generacji wiatrowej na terenie gminy.
9.2.2
Energia słoneczna
Zastosowanie systemów fotowoltaicznych ze względu na wysokie koszty ma ograniczony zakres.
W chwili obecnej służą do zasilania urządzeń małej mocy zwłaszcza w telekomunikacji,
rozproszonych systemów diagnostyczno-sygnalizacyjnych, urządzeń przenośnych, itp. Coraz częściej
wykorzystuje się moduły zintegrowane z dachem, fasadami budynków oraz wytwarzane
z półprzezroczystego materiału jako okno w budynkach. Systemy fotowoltaiczne charakteryzują się
wysokimi kosztami instalacyjnymi i niskimi kosztami eksploatacyjnymi. Koszt całego systemu
w 2005 roku kształtował się na poziomie 6 500÷9 000 $/kW, w tym koszt modułu wynosi 3 800 $/kW.
21
22
na podstawie informacji NATURWIND Sp. z o.o.
www.elektrownie-wiatrowe.org.pl
80
Dlatego w przyszłości nie przewiduje się większego wykorzystania energetyki słonecznej do
produkcji energii elektrycznej.
9.3
Podsumowanie oceny stanu zasilania Gminy Miastko w energię elektryczną
Za stan techniczny sieci elektroenergetycznej na terenie gminy odpowiada KE ENERGA Oddział
w Słupsku Rejon Dystrybucji Bytów. Stan zasilania gminy w energię elektryczną można uznać za
zadowalający. Obecnie i w najbliższej przyszłości nie zachodzi zagrożenie obniżenie jakości dostaw
energii. W ramach prac modernizacyjnych prowadzone są przez Rejon Dystrybucji Bytów działania,
które mają na celu poprawę bezpieczeństwa zaopatrzenia Gminy w energię elektryczną, np.:
izolowane sieci napowietrzne.
Proces obniżenia wielkości zużycia energii elektrycznej dla celów komunalno-bytowych, ze względu
na gazyfikację miasta, będzie w dłuższej perspektywie czasu kompensowany wzrostem zużycia ze
względu na wzrastającą ilość urządzeń elektrycznych w gospodarstwach domowych, pomimo spadku
energochłonności poszczególnych urządzeń. Źródłem dodatkowych kosztów ponoszonych przez KE
ENERGA S.A. będą nowo przyłączani odbiorcy energii elektrycznej. Dlatego wraz z rozbudową
okolicznych miejscowości może istnieć konieczność zagęszczenia sieci stacji transformatorowych.
W ramach modernizacji i rozwoju sieci nn i SN, rozbudowa sieci i budowa stacji transformatorowych
na terenie gminy będzie przeprowadzana zgodnie z planem rozwoju KE ENERGA S.A. Oddział
w Słupsku i planem zagospodarowania terenu.
Jedną z głównych przyczyn powstawania awarii w systemie zasilania Gminy Miastko w energię
elektryczną są uszkodzenia mechaniczne linii napowietrznych powstające w wyniku zwarć
elektrycznych spowodowanych czynnikami zewnętrznymi. Dotyczy to przede wszystkim obszarów
zalesionych i zadrzewionych. Dlatego należy sukcesywnie remontować i wymieniać przewody typu
AFL na izolowane. W interesie mieszkańców gminy (pewności zasilania w energię elektryczną) leży
natomiast monitorowanie przez Gminę stanu drzew w bezpośredniej bliskości linii
elektroenergetycznych i prewencyjna wycinka chorych, stwarzających największe zagrożenie.
Przy konstruowaniu nowych planów zagospodarowania przestrzennego Gminy Miastko należy
pamiętać o wytyczaniu korytarzy technicznych dla mediów energetycznych. Wielkość korytarzy
powinna umożliwiać użycie ciężkiego sprzętu. Zabezpieczenie swobodnego dostępu do magistrali
przesyłowych mediów energetycznych pozwoli uniknąć dodatkowych kosztów ponoszonych przez
przedsiębiorstwa energetyczne na usuwanie kolizji, podniesie niezawodność zasilania, skróci czas
usuwania ewentualnych awarii i obniży koszty odtworzenia stanu istniejącego po usuwaniu awarii.
Wszystko to będzie sprzyjało podniesieniu bezpieczeństwa i pewności zasilania w media energetyczne
mieszkańców Gminy.
Ewentualny rozwój energetyki wiatrowej od strony energetycznej nie ma pozytywnego wpływu na
bezpieczeństwo energetyczne gminy. Wiąże się to w pierwszej kolejności z obniżeniem jakości
energii, co może przyczynić się do zakłóceń w pracy czułych urządzeń elektronicznych u odbiorców
końcowych energii. Niestabilny charakter pracy źródeł wiatrowych powoduje z jednej strony
konieczność rezerwowania możliwości zasilania energią elektryczną pochodzącą z Krajowego
Systemu Elektroenergtycznego i nie przyczynia się do zmniejszenia nakładów na rozbudowę
i modernizację infrastruktury. Z drugiej jednak strony konieczność wyprowadzenia mocy z elektrowni
wiatrowych pozwala mieszkańcom gminy pośrednio skorzystać z rozbudowy sieci dystrybucyjnej
energii elektrycznej dokonywanej przez inwestorów elektrowni wiatrowych i zakład energetyczny.
Prawo energetyczne określa parametry jakości i niezawodności dostaw energii elektrycznej. Dlatego
obecność w sieci administrowanej przez Rejon Dystrybucji Bytów generacji wiatrowej, mimo
możliwych negatywnych oddziaływań, nie powinno w istotny sposób wpłynąć w przyszłości na
obniżenie jakości i ciągłości dostaw energii elektrycznej.
9.4
Odbiorcy energii elektrycznej na terenie Gminy Miastko
Większość odbiorców w gminie rozliczana jest wg taryfy G oraz C. Są to zabudowania mieszkaniowe,
komunalne, placówki handlowo-usługowe i oświetlenie. Są oni przyłączeni do sieci najniższego
napięcia do 1kV. Wspólną cechą tych odbiorców jest zmienność poboru energii elektrycznej w okresie
doby i w okresie poszczególnych pór roku.
81
W grupie taryfowej G rozlicza się potrzeby miejskich i wiejskich gospodarstw domowych oraz
pomieszczeń związanych z prowadzeniem tych gospodarstw (np.: strych, piwnica, garaże), domy
letniskowe, lokale o charakterze zbiorowego zamieszkania (np.: internaty, hotele robotnicze, plebanie,
itp). W gospodarstwach rolnych całość energii rozlicza się wg taryfy G oraz C. W taryfie C rozlicza
się tylko potrzeby gospodarstw mających charakter produkcyjno – handlowy np.: szklarnie, chłodnie,
pieczarkarnie, itp., a także handel, usługi, oświetlenie uliczne oraz drobny przemysł. Odbiorcy grupy
taryfowej B zasilani są o napięciu wyższym niż 1 kV. W tej taryfie na terenie gminy są rozliczani
nieliczni duzi odbiorcy energii elektrycznej.
Wobec nie udostępnienia przez KE ENERGA S.A. Oddział w Słupsku informacji o zużyciu energii
elektrycznej na terenie gminy poniższe dane uzyskano na podstawie statystycznych danych
dotyczących średniego zużycia energii elektrycznej w zależności od typu odbiorców.
W trakcie gromadzenia danych nie udało się ustalić zużycia energii elektrycznej przez wszystkich
odbiorców przemysłowych w gminie. Dlatego w zestawieniach pominięto zużycie energii elektrycznej
w sektorze przemysłowym. Należy jednak podkreślić, że udział zapotrzebowania na moc i energię
elektryczną przemysłu w całkowitym zapotrzebowaniu na terenie Gminy jest znaczny. Z punktu
widzenia zadań własnych Gminy, najważniejsi są drobni odbiorcy indywidualni, dlatego
w opracowaniu ograniczono się do analizy zużycia energii elektrycznej przez tą grupę.
Zużycie dla gospodarstw domowych przyjęto na podstawie danych z GUS-u Bank Danych
Regionalnych. Poniżej przedstawiono na wykresie zużycie energii elektrycznej na jednego mieszkańca
w podziale na obszar miejski i obszar wiejski w latach 2001-2005.
wies
Zużycie energii elekt [MWh]
700
miasto
600
500
400
300
200
100
0
2001
2002
2003
2004
2005
Rok
Tab. 37 Średnie zużycie energii elektrycznej na jednego mieszkańca w latach 2001-2005
Z powyższego wykresu wynika, że w mieście ilość energii elektrycznej przypadają na 1 mieszkańca
jest wyższa niż na wsi. Zmiany zużycia energii elektrycznej w wyszczególnionych latach nie były
znaczące, większe wahnięcia wystąpiły na terenie wiejskim. Gospodarstwa domowe rozliczne są
w taryfie G.
W taryfie C rozlicza się handel, usługi, oświetlenie uliczne, drobny przemysł oraz potrzeby
gospodarstw rolnych mających charakter produkcyjno – handlowy np.: szklarnie, chłodnie,
pieczarkarnie. Zużycie energii elektrycznej przez odbiorców w taryfie C nie poddaje się statystycznej
ocenie. Dla celów projektu zostały przyjęte uśrednienie wartości wg posiadanych przez autorów
opracowania średnich wskaźników zużycia energii elektrycznej w gminach o podobnym charakterze
(gminy z powiatu bytowskiego, starogardzkiego). W opracowania przyjęto ok. 240 kWh na odbiorcę.
Zużycie energii elektrycznej w poszczególnych rejonach bilansowych przedstawiono poniżej.
82
Tab. 38 Zużycie energii elektrycznej wg typu odbiorcy
Zużycie
MWh/rok
Rejon III
Rejon II
Rejon I
Kategoria odbiorców
Gospodarstwa domowe
taryfa G
4 595
Drobni odbiorcy handlowi, oświetlenie ulic, inne
taryfa C
2 202
Suma
6 797
Gospodarstwa domowe
taryfa G
5 094
taryfa C
1 935
Suma
7 028
Gospodarstwa domowe
taryfa G
3 217
taryfa C
1 144
Suma
RAZEM
4 361
18 187
Jak wynika z zamieszczonych danych szacunkowe łączne zużycie energii elektrycznej w gminie
wynosi ponad 18 MWh rocznie, z tego 60% w mieście (rejon II i III). Energia elektryczna
wykorzystywana jest przede wszystkim do zasilania różnego rodzaju urządzeń wytwórczych oraz na
potrzeby bytowe w gospodarstwach domowych. W przypadku zaspokajania potrzeb cieplnych energia
elektryczna jest wykorzystywana głównie w segmencie cieplnym związanym z przygotowaniem
ciepłej wody.
9.4.1
Perspektywiczne zużycie energii elektrycznej na terenia gminy
Z punktu widzenia Gminy Miastko, potwierdzeniem bezpieczeństwa energetycznego w obszarze
zaopatrzenia w energię elektryczną jest zdolność do zaspokojenia największych spodziewanych
potrzeb. Zmiana wielkości zużycia energii elektrycznej na terenie gminy będzie wynikać z wielu
czynników. W przypadku odbiorców indywidualnych będą to z jednej strony czynniki wpływające na
obniżenie zużycia skutkiem wprowadzania nowych, energooszczędnych technologii urządzeń
elektrycznych użytku domowego oraz statystyczne zmniejszenie się ilości osób w rodzinie. Z drugiej
zaś strony wzrastać będzie ilość urządzeń przypadających na statystyczną rodzinę oraz wzrośnie ilość
odbiorców energii elektrycznej. Duże znaczenie dla zużycia energii elektrycznej będzie miała zmiana
technologii wytwarzania ciepła dla przygotowania ciepłej wody użytkowej (wykorzystanie gazu).
Zmiana ta będzie miała wpływ zarówno dla odbiorców indywidualnych, ale także z sektora odbiorców
użyteczności publicznej.
W przypadku infrastruktury elektroenergetycznej oznacza to oprócz zapewnienia bezpieczeństwa
zasilania mieszkańców gminy również stworzenie podstaw dla zasilania w energię elektryczną
wszystkich obszarów gminy stwarzających potencjalne możliwości rozwoju dla każdego typu
budownictwa. Ilość nowych odbiorców na terenie gminy ulegnie zwiększeniu do roku 2025, wynika to
głównie z założonej poprawy warunków zamieszkania („rozgęszczenie mieszkań”) i przyrostu liczby
gospodarstw domowych. Tereny rozwojowe pod zabudowę mieszkaniową przedstawiono w rozdziale
5.1. Wraz z rozwojem zabudowy mieszkaniowej będą rozwijały się usługi komercyjne: handel
detaliczny, usługi rzemieślnicze. Rozwój tego sektora będzie adekwatny do przyrostu liczby
mieszkańców w nowym budownictwie mieszkaniowym.
Do wykonania prognoz zużycia energii elektrycznej przyjęto wskaźniki wzrostu zużycia określone dla
całego kraju w „Polityce energetycznej Polski do 2025 roku”. Zapotrzebowanie na energię elektryczną
wzrastać będzie w okresie prognozy w średniorocznym tempie zbliżonym do 3 %. Większy wzrost
zużycia będzie dotyczył sektora usługowo-handlowego oraz mniejszego przemysłu. W opracowaniu
przyjęto średnioroczny wzrost zużycia energii elektrycznej na poziomie 3,75%. W przypadku
gospodarstw domowych przyjęto średnioroczne przyrosty na poziomie 1,5%. Przy czym dla
wszystkich odbiorców przyrosty będą relatywnie niższe w pierwszym, natomiast w drugim okresie 10letnim wyższe.
83
Wobec braku informacji co do zapotrzebowania na energię elektryczną dużych odbiorców
przemysłowych, w opracowaniu nie analizowano zużycia energii elektrycznej w tym sektorze.
Charakter potencjalnych nowych podmiotów gospodarczych na wydzielonym przez gminie terenie
pod zabudowę przemysłową (patrz 5.1) jest nieznany.
W poniższej tabeli zamieszczono obecne i prognozowane wielkości zużycia energii elektrycznej.
Tab. 39 Zużycie energii elektrycznej w Gminie Miastko do 2025 roku
Zużycie [MWh/rok]
Obszar
miejski
Obszar
wiejski
Kategoria odbiorców
RAZEM
2005
2015
2025
Gospodarstwa domowe
taryfa G
4 595
5 500
6 400
taryfa C
2 202
2 800
4 200
6 797
8 300
10 600
Suma
Gospodarstwa domowe
taryfa G
8 311
5 950
7 100
taryfa C
3 079
3 450
4 750
11 390
9 400
11 850
18 187
17 700
22 450
Suma
Z przeprowadzonych symulacji i analiz wynika, że w przyszłości nastąpi wzrost zużycia energii
elektrycznej w Gminie Miastko z ok. 18,2 GWh w roku bazowym do około 22,4 GWh (wzrost
o niecałe ok. 25%). Największy wzrost zużycia energii elektrycznej będzie widoczny w sektorze
handlowo-usługowym oraz w drobnych podmiotach wytwórczych. Przewiduje się, iż rozpoczęta
gazyfikacja miasta w przyszłości spowoduje znaczy spadek zużycia energii elektrycznej w segmencie
cieplnych, głównie w przygotowaniu ciepłej wody użytkowej.
Konieczność wykonania nowych inwestycji związanych z rozwojem sieci elektroenergetycznych SN
i nn będzie wynikała w celu zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię
elektryczną odbiorców zlokalizowanych na terenie Gminy Miastko. Realizacja zaplanowanej
rozbudowy sieci będzie uzależniona od rzeczywistego wzrostu liczby odbiorców. Stąd istotnym będą
kwestie prowadzenia przez Gminę jednolitej polityki rozwoju, umożliwiającej Przedsiębiorstwom
Energetycznym koncentrację środków przeznaczanych na rozwój sieci w wydzielonych obszarach
Gminy. Ustawa Prawo Energetyczne, nakłada na przedsiębiorstwa energetyczne obowiązek realizacji,
finansowania i rozbudowy sieci oraz przyłączanie odbiorców, przy czym opłaty przyłączeniowe
stanowić będą ¼ rzeczywistych nakładów przedsiębiorstwa na inwestycje. Warunkiem jest, by dane
zadanie inwestycyjne było przewidziane w założeniach do planu zaopatrzenia w media energetyczne.
Z punktu widzenia Zakładu Energetycznego grupa odbiorców o charakterze domków letniskowych,
z racji stosunkowo małej gęstości zabudowy i niskim zużyciu, będzie stanowić znaczącą pozycję
w bilansie kosztów modernizacji i rozwoju sieci elektroenergetycznej. Racjonalnym wydaje się
skierowanie możliwie dużego strumienia środków wydawanych przez użytkowników domków
letniskowych na potrzeby energetyczne, do jednego dostawcy energii. Powyższe działania ułatwią
danemu dostawcy budowę sprawnej infrastruktury przesyłowo-rozdzielczej energii. Wydaje się że
w interesie Gminy Miastko leży stymulowanie procesu pokrywania możliwie szerokiego zakresu
potrzeb energetycznych tej grupy odbiorców w oparciu o energię elektryczną. Energia elektryczna bez
względu na okoliczności musi zostać dostarczona do obszarów rekreacyjno-wypoczynkowych. Inne
paliwa, na przykład LPG, podlegają substytucji energią elektryczną. Stąd wniosek, że energia
elektryczna powinna być preferowana w obszarach o małej gęstości zabudowy.
W przyszłości na terenie gminy przewiduje się stopniowy przyrost nowych odbiorców - zabudowań
mieszkaniowych, placówek handlowo-usługowych. Są to obszary ujęte w miejscowych planach
zagospodarowania przestrzennego (patrz pkt. 5.1) Dla tych obszarów gminy zakład energetyczny
w perspektywie kilku lat powinien sporządzić szczegółowe plany rozwoju sieci rozdzielczej
i uwzględnić je w planach rozwoju przedsiębiorstwa – zgodnie z postanowieniami Ustawy Prawo
Energetyczne.
W przypadku odbiorców przemysłowych brak jest dokładnych informacji. Jedynie zakłady
przemysłowe DAJAR, DEJCOM oraz Domstal poinformowały o planach inwestycyjnych. Gmina
84
Miastko dysponuje terenami do rozwoju przemysłu, są tereny przy ul. Koszalińskiej i ul. Jeziornej ok.
5ha. Obecnie teren ten częściowo jest zagospodarowany poprzez zakłady znajdujące się w pobliżu tj.
DAJAR i KOGA. Ponadto przewiduje się wykonanie planów zagospodarowanie przestrzennego dla
dwóch obszarów pod zabudowę przemysłową (tereny w pobliżu Wołczy Wielkiej, Wołczy Małej; oba
po 30 ha). Przy braku informacji o charakterze przemysłu, trudno jest określić zapotrzebowanie na
energię elektryczną.
Współpraca pomiędzy Gminą i KE ENERGA S.A. Oddział w Słupsku w zakresie rozwoju sieci
elektroenergetycznej powinna polegać na planowym prowadzeniu przez Gminę polityki rozwoju
obszarów pod zabudowę. Przedsiębiorstwa Energetyczne kierują się kryteriami kosztów przy
planowaniu nowych podłączeń.
1. Równoczesny rozwój budownictwa w wielu obszarach może prowadzić do spowolnienia
procesu rozbudowy sieci przez ENERGA. Przedsiębiorstwa energetyczne, dysponując
ograniczonymi środkami inwestycyjnymi, preferują inwestycje skierowane do obszarów
o najwyższej gęstości zapotrzebowania na energię (największej liczbie odbiorców).
2. Wyraźne preferowanie przez władze samorządowe rozwoju budownictwa w ograniczonej
liczbie obszarów Gminy, może być podstawą do negocjowania z przedsiębiorstwem
energetycznym warunków i zakresu rozbudowy sieci oraz zasad przyłączania nowych
odbiorców. W przeciwnym przypadku, gdy Przedsiębiorstwo Energetyczne nie ma gwarancji
określonego poziomu zużycia (sprzedaży przez ZE) energii, decyduje się na poniesienie kosztów
przyłączenia nowego odbiorcy dopiero na określonym etapie zaawansowania budowy obiektu.
9.5
Przedsięwzięcia racjonalizujące użytkowanie
przemysłowych i u odbiorców indywidualnych
energii
elektrycznej
w instalacjach
Oceniając zużycie energii elektrycznej w sektorze komunalno-bytowym, można stwierdzić, że istnieją
znaczące potencjalne możliwości obniżenia zużycia energii. Doświadczenia krajów zachodnich,
w których uzyskano poprawę w zakresie racjonalizacji zużycia energii elektrycznej wykazują, że
największe oszczędności można uzyskać poprzez:
•
propagowanie i promowanie energooszczędnych podstaw społeczeństwa,
•
promocję urządzeń energooszczędnych,
•
wprowadzenie zaświadczeń o energooszczędności urządzeń,
•
modernizacji instalacji oświetleniowych.
Ponieważ wdrażanie działań energooszczędnych zależy od postaw indywidualnych odbiorców,
a niemożliwe jest, by do każdego z nich dotarł audytor energetyczny konieczne jest organizowanie
akcji promocyjnych, dzięki którym informacje o zużyciu energii elektrycznej przez typowe urządzenia
domowe trafiałyby do indywidualnych odbiorców. Odbiorca może na ich podstawie oszacować roczne
oszczędności energii, które będą następstwem wymiany lub rezygnacji z energochłonnych
odbiorników.
Oszczędności zużycia energii elektrycznej można uzyskać poprzez:
•
właściwe wykorzystanie światła dziennego;
•
wymianę tradycyjnych żarówek na energooszczędne świetlówki kompaktowe;
•
zastosowanie urządzeń do automatycznego włączania i wyłączania oświetlenia poprzez czujniki
zmierzchowe, detektory ruchu czy automaty schodowe);
•
zastosowanie urządzeń do regulacji natężenia oświetlenia w pomieszczeniach.
W Gminie Miastko przeprowadzono modernizację systemu oświetlenia ulicznego, obecnie
wykorzystuje się sodowe lampy wysokoprężne.
W przemyśle elektrotechnicznym daje się zauważyć wyraźny postęp w produkcji energooszczędnych
urządzeń cieplnych. Przepływowe podgrzewacze ciepłej wody użytkowej pozwalają na oszczędne
85
korzystanie z energii elektrycznej jako źródła ciepła. Ponadto dostępne są również dynamiczne piece
akumulacyjne pozwalające na energooszczędne ogrzewanie przy korzystaniu z taryfy dwustrefowej.
W zakresie elektroenergetyki przemysłowej podstawowe grupy odbiorników stanowią: napędy
elektryczne, urządzenia oświetleniowe i urządzenia elektrotermiczne. Największy udział
w całkowitym zużyciu energii elektrycznej mają silniki elektryczne i w krajach uprzemysłowionych
udział ten sięga do ok. 2/3. Znaczne oszczędności w zakresie zużycia energii elektrycznej w układach
napędowych można osiągnąć dzięki zastosowaniu:
•
wymiany silników na silniki o zwiększonej sprawności,
•
zastępowaniu silników nieobciążonych i przewymiarowanych silnikami o mniejszej mocy;
•
regulacji prędkości obrotowej silników poprzez przekształtniki energoelektroniczne.
86
10 STAN ZASILANIA GMINY MIASTKO W PALIWA GAZOWE
Obecnie teren Gminy Miastko jest w trakcie gazyfikacji, obejmuje tylko obszar miasta.23 Gazyfikacja
Miastka została podzielona na cztery etapy:24
-
etap I - północna cześć miasta Miastko,
-
etap II - północna zachodnia i północno wschodnia część miasta,
-
etap III - południowo wschodnia część miasta,
-
etap IV - południowo zachodnia część miasta.
Pierwsze trzy etapy zostały już wykonane, natomiast czwarty jest zaprojektowany. Aktualnie trwa
proces przyłączania odbiorców.
Dostawcą gazu ziemnego będzie przedsiębiorstwo energetyczne jest G.EN. GAZ ENERGIA S.A.
Podstawową działalnością firmy jest obrót oraz dystrybucja gazu zaazotowanego
i wysokometanowego na trenie województwa zachodniopomorskiego, wielkopolskiego, pomorskiego
i dolnośląskiego. Działalność gospodarcza prowadzona jest na podstawie koncesji udzielonych przez
Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE):
-
na obrót paliwami gazowymi – decyzja nr OPG/17/2794/U/1/2/99/BK z dnia 25 czerwca 1999r.,
z póź. zm.;
-
na dystrybucję paliw gazowych – decyzja nr PPG/18/2794/U/1/2/99/BK z dnia 25 czerwca 1999r.,
z póź. zm.
Dystrybucja gazu ziemnego do finalnych odbiorców odbywa się za pośrednictwem gazociągów
wysokiego i średniego ciśnienia. Za sprawność systemu gazowniczego oraz jego rozbudowę na terenie
Gminy odpowiada Obszar Karlino (zasięg działalności przedstawiono na Rys. 17).
W obecnych planach przedsiębiorstwa na lata 2007-2011 nie przewiduje się gazyfikacji pozostałych
miejscowości (załącznik nr 3).
Dla odbiorców obsługiwanych przez G.EN. ENERGIA SA Obszar Karlino obowiązuje taryfa dla
paliwa gazowych nr 5 zatwierdzona decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 25 lipca
2005 roku nr DTA-4212-116(10)/2005/2794/V/RT z późniejszą zmianą z 28 marca 2006 nr DTA4212-116(24)/2006/2794/V/RT (Biuletyn Branżowy Urzędu Regulacji Energetyki – Paliwa gazowe nr
14/2006).
Na podstawie decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 08 listopada 2006r. nr DTA-4212116(35)/ 2006/ 2794/V/AN od 25 listopada 2006 będzie obowiązywała nowa cena paliw gazowych.
Odbiorcy w mieście będą zasilani ze stacji LNG gazem wysokometanowym, a następnie gaz będzie
rozprowadzany do odbiorców końcowych rurociągami niskiego oraz średniego ciśnienia.
Umiejscowienie stacji LNG oraz schemat sieci gazowniczej pokazano w załączniku nr 6.
Zbiornik gazu LNG będzie napełniany poprzez cysterny samochodowe. W przyszłości wraz
zwiększającą się ilością odbiorców korzystających z sieci gazowej należy rozważyć przyłączenie się
do systemu gazowego zasilającego Gminę Biały Bór (patrz Rys. 17). Przedsięwzięcie będzie
wymagało wybudowanie gazociągu wysokiego ciśnienia Biały-Bóbr – Miastko.
Połączenie dwóch systemów podniesie bezpieczeństwo energetyczne dostaw, jednakże wiąże się
z wieloma problemami ze względu na różnice wartości opałowej,25 m. in. przystosowanie urządzeń do
spalania nowego gazu, wymiana licznika, itp. Dlatego przed podjęciem decyzji o połączeniu dwóch
systemów gazowych należy przeprowadzić analizę techniczno-ekonomiczną przedsięwzięcia, gdzie
oprócz technicznych uwarunkowań należałoby przeanalizować zmiany wysokości opłat za gaz
ponoszonych przez odbiorców w Gminie Miastko.
23
przyłączanie pierwszych odbiorców odbywa się w trakcie opracowywania dokumentu, dlatego w analizach nie
uwzględniano zaspokajania potrzeb cieplnych przy użyciu gazu ziemnego
24
na podstawie informacji uzyskanych z G.EN. GAZ ENERGIA S.A.
25
orientacyjnie: gaz wysokometanowy 35 MJ/m3, gaz zaazotowany 28 MJ/m3 (wykorzystywany obecnie
w systemie gazowniczym w Gminie Biały Bór)
87
Rys. 17 Schemat sieci gazowej Obszaru Karlino26
Obecnie stacja posiada duże rezerwy pozwalające na nowe podłączenia do sieci gazowniczej.
Aktualnie przyłączenie nowych odbiorców prowadzi się w miarę napływu wniosków.
W przyszłości przewiduje się większe wykorzystanie gazu ziemnego w szczególności wśród
odbiorców komunlano-bytowych. W opracowaniu w jednym z analizowanych scenariuszy przewiduje
się, że większość mieszkańców z obszaru miejskiego na cele przygotowania ciepłej wody
i przygotowania posiłków będzie korzystało z gazu ziemnego. Założenie to wynika z dążenia
mieszkańców do większego komfortu przy korzystaniu z tych segmentów cieplnych. W przypadku
wykorzystania gazu ziemnego na cele grzewcze będzie decydować zamożność gospodarstw
domowych. Koszt zakupu paliw węglowych jest niższy i mimo dużych zalet (w pełni automatyczne
źródło, ciągłość zasilania, itp) tylko nieliczni mieszkańcy zdecydują się na gaz ziemny. Jednakże
władze gminy prowadząc politykę likwidacji „niskiej emisji” na obszarach już zagospodarowanych
lub przewidzianych do zagospodarowania powinny preferować źródła wykorzystywane na cele
grzewcze m.in. w oparciu o gaz ziemny.
Z pozyskanych informacji z G.EN. wynika, że w najbliższym czasie nie przewiduje się gazyfikacji
części wiejskiej. Na potrzeby opracowania w jednym z analizowanych scenariuszy przewiduje się
gazyfikację pozostałej części gminy po 2015 roku. Duża lesistość gminy oraz charakter produkcyjny
największych podmiotów gospodarczych powoduje, że biomasa drzewna w różnej postaci jest szeroko
stosowanym paliwem w zaspokajaniu potrzeb cieplnych. Obszar wiejski nie charakteryzuje się dużą
gęstością cieplną, na terenie wiejskim przeważa zabudowa rozproszona. Wydaje się, że ewentualna
gazyfikacja obszaru wiejskiego oznaczałaby rezygnację z wykorzystania lokalnych zasobów paliw
odnawialnych do celów produkcji energii cieplnej. Gaz ziemny jest drogim paliwem, i przy
ewentualnej gazyfikacji tylko zamożniejsza część społeczeństwa w gminie zdecyduje się na
wytwarzanie ciepła za pomocą tego paliwa. Natomiast ze względu na duży komfort przy korzystaniu
oraz konkurencyjność cenową w porównaniu do energii elektrycznej czy gazu LPG przewiduję się, że
gaz ziemny będzie w znacznej części wykorzystywany na potrzeby przygotowania ciepłej wody
26
na podstawie www.gen.com.pl
88
i posiłków. Dlatego wydaje się, że przyszłości gazyfikacja może odgraniczyć się tylko do większych
miejscowości.
W celu oszacowania wielkości zapotrzebowania na gaz przyjęto następujące wskaźniki procentowej
gazyfikacji dla typów odbiorców i rodzaju zużycia. Ze względów, o których napisano powyżej,
przyjęto dla miasta i obszaru wiejskiego inne wskaźniki.
Tab. 40 Wskaźniki wykorzystania gazu ziemnego dla typów odbiorców
Ogrzewanie
ciepła woda
przygotowanie
posiłków
[%]
[%]
[%]
budownictwo mieszkaniowe*
20-25
75-85
90
sektor usługowo-handlowy oraz wytwórczy:
50
90
-
budownictwo mieszkaniowe
15
40
60
40
40
-
Wyszczególnienie
Miastko
Obszar
wiejski
sektor usługowo-handlowy oraz wytwórczy:
* wskaźnik procentowy w zależności od przyjętego scenariusza
Ponadto przyjęto założenie, że zlokalizowane na terenie gminy większe kotłownie na gaz LPG, olej
opałowy w przyszłości będą zmodernizowane o przystosowane do spalania gazu ziemnego. Również
założono, że w scenariuszu „GAZ” część kotłowni komunalnych zostanie również zmodernizowane
i przystosowane do spalania gazu ziemnego. Na podstawie obecnej produkcji ciepła w tych obiektach
oszacowano ich perspektywiczne zapotrzebowanie na gaz.
Poniżej przedstawiono dla przyjętych wskaźników wykorzystania gazu ziemnego wg scenariusza
„proekologicznego”.
Tab. 41 Szacunkowe użycie gazu ziemnego dla celów c.o., c.w.u. oraz przygotowania posiłków
w Gminie Miastko do 2025 roku wg scenariusza „Proekologicznego”
Wyszczególnienie
Eco
Ecwu
Etech
SUMA
3
tys. m3/rok
tys. m3/rok
tys. m /rok
1 702
338
1 544
3 583
0
0
0
0
Miasto
Obszar wiejski
GJ/a
tys. m3/rok.
Z szacunkowych obliczeń przewiduje się w roku 2025 wg scenariusza z dużym udziałem paliw
odnawialnych zużycie gazu ziemnego wynosi w granicach 3-4 mln Nm3 rocznie. Duża ilość gaz
związana z Etech wynika z potrzeb technologicznych zakładów przemysłowych, np.: lakiernie.
Poniżej przedstawiono w tabeli wyniki szacunkowych obliczeń zużycia gazu ziemnego dla każdego
segmentu cieplnego wg scenariusza „GAZ”.
Tab. 42 Szacunkowe użycie gazu ziemnego dla celów c.o., c.w.u. oraz przygotowania posiłków
w Gminie Miastko do 2025 roku wg scenariusza „GAZ”
Wyszczególnienie
Miasto
bez nowego terenu
Obszar przemysłowego
wiejski27
Z terenem przemysłowym
Eco
3
Ecwu
3
Etech
3
SUMA
tys. m /rok
tys. m /rok
tys. m /rok
tys. m3/rok.
2 091
395
1544
4 029
1 240
261
0
1 501
2 640
283
571
3 495
Z szacunkowych obliczeń dla scenariusza z dużym zapotrzebowaniem na gaz ziemny, przy podanych
wcześniej założeniach, wynika że w przyszłości przewiduje się zużycie gazu ponad 7 mln m3, w tym
27
szerzej opisano ten aspekt w rozdziale 5.1
89
teren miejski niewiele ponad 4 mln m3. Dla obszaru wiejskiego wyniki przedstawiono
z uwzględnieniem projektowanego obszaru przemysłowego.
W przypadku części miejskiej, gdzie obecnie trwa proces przyłączania odbiorców do sieci gazowej,
ilość przybywających nowych odbiorców będzie uzależniona od relacji cen gazu do innych nośników
ciepła. Obecnie cena gazu jest konkurencyjna do energii elektrycznej, gazu LPG czy oleju opałowego,
jednakże koszt przyłączenia jaki należy ponieść na początku na pewno niweluje te różnice.
W przypadku ewentualnej gazyfikacji rejonu wiejskiego, atrakcyjność inwestycyjna systemu
zaopatrzenia w gaz zależy w podstawowym stopniu od wielkości rocznego zużycia tego medium.
Zgonie z ustawą Prawo Energetyczne gazyfikacja prowadzona jest w przypadku, gdy istnieją
techniczne i ekonomiczne warunki dostarczenia paliwa gazowego. Dlatego dla przedsiębiorstwa
gazowniczego elementem kluczowym do rozpoczęcia gazyfikacji pozostałej części gminy jest
skłonienie do korzystania z gazu sieciowego jak największej ilości odbiorców, w tym źródeł
znajdujących się w gestii władz gminy. W przypadku słabo zaludnionych terenów wiejskich,
podstawowym uzasadnieniem wprowadzenia gazu sieciowego będzie prawdopodobnie zużycie dla
celów przemysłowo-usługowych, zapotrzebowanie odbiorców na cele komunalno-bytowe
w miejscowościach leżących w pobliżu Miastka oraz innych większych ośrodków na terenie Gminy,
np. miejscowości: Dretyń.
90
11 STAN
ZANIECZYSZCZENIA
ŚRODOWISKA
SYSTEMAMI ENERGETYCZNYMI
MIEJSKIMI
Preferowany i realizowany obecnie przez rozwinięte społeczeństwa stosunek do środowiska opiera się
na modelu zrównoważonego rozwoju, czyli zharmonizowaniu potrzeb i aspiracji społeczeństw
z możliwościami eksploatacji środowiska z jednoczesnym równoważeniem szans dostępu do
środowiska poszczególnych społeczności i obywateli zarówno obecnego, jak i przyszłych pokoleń.
Idea zrównoważonego rozwoju coraz bardziej wkomponowuje się w organizacyjno-gospodarczą
rzeczywistość Polski, wyrażając się racjonalizacją postaw i zachowań wobec środowiska.
11.1 Stężenia zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego : pyłami, NOX, SO2, CO.
W 2001 roku wprowadzono zasadnicze zmiany w przepisach prawnych dotyczących ochrony
środowiska. Podstawowym aktem prawnym, określającym zasady ochrony środowiska oraz warunki
korzystania z jego zasobów, jest ustawa z dn. 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr
62 poz. 627 z poźn. zm.). Ustawa określa zasady ochrony środowiska oraz warunki korzystania z jego
zasobów, z uwzględnieniem wymagań zrównoważonego rozwoju, m.in.: warunki ochrony zasobów
środowiska, warunki wprowadzania substancji lub energii do środowiska, obowiązki organów
administracji, odpowiedzialność i sankcje.
Dopuszczalne wartości zanieczyszczeń zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska
z dnia 20 grudnia 2005 r. (Dz. U. 2005.260.2181) w sprawie standardów emisyjnych z instalacji.
Rozporządzenie określa:
1. standardy emisyjne z instalacji w zakresie wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza
zróżnicowane w zależności od rodzaju działalności, technologii lub operacji technicznej oraz
terminu oddania instalacji do eksploatacji;
2. sytuacje uzasadniające przejściowe odstępstwa od standardów oraz granice odstępstw;
3. warunki uznawania standardów za dotrzymane;
4. wymagania w zakresie stosowania określonych rozwiązań technicznych zapewniających
ograniczenie emisji;
5. sposoby postępowania w razie zakłóceń w procesach technologicznych i operacjach technicznych
dotyczących eksploatacji instalacji lub urządzenia;
6. rodzaje zakłóceń, gdy wymagane jest wstrzymanie użytkowania instalacji lub urządzenia;
7. środki zaradcze, jakie powinien podjąć prowadzący instalację lub użytkownik urządzenia;
8. przypadki, w których prowadzący instalację lub użytkownik urządzenia powinien poinformować
o zakłóceniach wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, termin, w jakim informacja ta
powinna zostać złożona, oraz jej wymaganą formę.
Stan powietrza atmosferycznego obszaru Gminy Miastko opisuje tzw. tło, którego parametry określają
średni stan zanieczyszczeń w atmosferze. Parametry tła obliczane są na podstawie pomiarów imisji
zanieczyszczeń z badanego obszaru. Dla Gminy tło opracowywane jest przez Wojewódzki Inspektorat
Ochrony Środowiska Delegatura w Słupsku (załącznik nr 1). Poniżej, w tabeli zestawiono
średnioroczne wartości zanieczyszczeń (tło) dla gminy oraz dopuszczalne poziomy niektórych
substancji w powietrzu określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 6 czerwca 2002 r.
91
Tab. 43 Średnioroczne wartości zanieczyszczeń dla Gminy Miastko28
Stanowisko
Miastko
Miastko ul. Wybickiego
Miastko ul. Dworcowa
Miastko Plac Jana Pawła II
Dretyń – teren gminy
Wielkość dopuszczalna
Stężenie średnioroczne NO2
2005
2004
% normy
[µg/m3]
10,8
25,5
11,5
28,3
9,5
21,8
11,5
26,5
6,4
Stężenie roczne Da = 40 µg/m3
2004
[µg/m3]
10,2
11,3
8,7
10,6
-
2005
% normy
27,0
28,8
23,8
28,8
16,0
Jak wynika z danych zamieszczonych powyżej na obszarze Gminy Miastko wartości dopuszczalne
przez normy dla poszczególnych substancji nie są przekroczone, średnioroczne stężenie
zanieczyszczeń stanowią od 6% do 29% wartości dopuszczalnych. Brak przemysłu, małe natężenie
ruchu drogowego powodują, że stan atmosfery można uznać za korzystny.
11.2 Wielkości i struktura emisji zanieczyszczeń
Największym obciążeniem dla środowiska naturalnego na terenie gminy jest emisja spalin z paliw
węglowych powstającej z tzw. niskiej i wysokiej emisji. W Gminie rocznie spala się ok. 23 tys. ton
paliw węglowych.
Największą emisją zanieczyszczeń na terenie Gminy Miastko charakteryzuje się źródła eksploatowane
przez ZEC Miastko. Poniżej przedstawiono emisję zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza
w roku 2005.
Tab. 44 Emisja zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza za rok przez źródła eksploatowane przez
ZEC Miastko 29
Nazwa substancji
Pyły
SO2
NOx
CO
CO2
Kotłownia Rejonowa
ul. Kowalska
29,3
28,3
11,9
59,6
6 261
Kotłownia osiedlowa ul.
Koszalińska
14,7
7,2
0,8
33,9
1 510
5,8
7,4
1,1
34,6
1 540
1,4
0,9
0,09
4,4
193,9
51,2
43,8
13,89
132,5
9 504,9
Kotłownia osiedlowa oś.
Niepodległości
Kotłownia
ul. Wielkopolska
Łącznie
Mg/rok
Na podstawie z informacji z WIOŚ można przyjąć, że stan zanieczyszczenia powietrza jest bardzo
niski i nie przekracza dopuszczalnych norm. Oprócz ww. źródeł ciepła na terenie gminy wykorzystuje
się na potrzeby cieplne kilka większych lokalnych, przemysłowych kotłowni oraz indywidualne źródła
ciepła. Zakłady przemysłowe w większości spalają paliwa ekologiczne (biomasa drzewna, olej
opałowy, gaz LPG). Znacznym udziałem wykorzystania paliw węglowych charakteryzują się źródła
komunalne (głównie przez kotłownie zainstalowane w szkołach).
Źródła indywidualne w strukturze mocy stanowią ponad 80%. Emisja z indywidualnych źródeł na
paliwa stałe wyrażona w liczbach bezwzględnych jest niewielka. Jednak większość tych źródeł jest
nieprawidłowo eksploatowana, wyposażone są one w niskie kominy przyczyniając się do powstania
tzw. niskiej emisji. W związku z tym w niekorzystnych warunkach meteorologicznych spodziewać się
można występowania chwilowych wysokich stężeń zanieczyszczeń, niekorzystnie wpływających na
28
29
Na podstawie WIOŚ Delegatura w Słupsku (załącznik nr 1)
Na podstawie informacji pozyskanych z ZEC „Miastko”
92
zdrowie ludzi. Modernizacja kotłowni węglowych i palenisk domowych będzie uzależniona od
sytuacji ekonomicznej i świadomości ekologicznej mieszkańców gminy. Obecnie najtańszym paliwem
jest drewno i odpady drzewne oraz paliwa węglowe. Nośniki ciepła takie jak gaz ziemny, gaz LPG,
olej opałowy i energia elektryczna są znacznie droższe.
W celu określenia uciążliwości i wpływu produkcji energii cieplnej w mieście na stan powietrza
atmosferycznego dokonano obliczeń wielkości emisji substancji zanieczyszczających. W obliczeniach
za punkt wyjścia przyjęto określone wcześniej całkowite potrzeby cieplne (Qc.o., Qc.w.u., Qtech) oraz
przyjęte do wyznaczenia bilansu zużycia paliw wskaźniki sprawności dla źródeł ciepła oraz wskaźniki
ciepła spalania dla paliw. Wielkości emisji zanieczyszczeń poszczególnych substancji obliczono
metodą wskaźnikową, uwzględniając jednostkowe wskaźniki emisji dla różnych typów palenisk na
podstawie „Materiałów informacyjno-instruktażowych” opracowanych przez Ministerstwo
Środowiska. Przyjęto również założenie, że spalanie biomasy drzewnej lub słomy ma neutralny wpływ
na bilans CO2 i nie wpływa na zwiększenie emisji. Uzyskane wyniki w postaci wartości
bezwzględnych zamieszczono poniżej.
Tab. 45 Wielkość emisji zanieczyszczeń w Gminie Miastko
Wielkość [Mg/a]
Emisje
Rejon I
Rejon II
Rejon III
Łącznie
SO2
125.5
163.9
141.5
430.9
NOx
35.2
54.7
19.4
109.3
CO
920
465.2
848.8
2234
Pył
210
80
65
355
CO2
14 409
19 054
16 584
50 047
Strategia ograniczenia emisji zanieczyszczeń powstających przy produkcji ciepła i energii elektrycznej
a w szczególności redukcji emisji CO2 powinna być prowadzona w dwóch kierunkach.
Pierwszoplanowym zadaniem jest zmniejszenie zużycia energii poprzez racjonalizację użytkowania
oraz zmniejszenie strat na etapie produkcji, przesyłu i użytkowania. W drugiej kolejności należy dążyć
do zmiany rodzaju paliwa na odnawialne źródła energii, dla których emisja CO2 jest o wiele mniejsza
niż przy spalaniu węgla. Dlatego ze względów ekologicznych należy uznać za celowe działania
zmierzające do eliminacji starych indywidualnych źródeł na paliwa stałe poprzez zastąpienie ich
nowoczesnymi źródłami na paliwo stałe, źródłami opalanymi gazem ziemnym, biomasą.
11.3 Skutki środowiskowe realizacji wybranych scenariuszy
W kolejnych tabelach przedstawiono wyniki obliczeń emisji zanieczyszczeń w perspektywie do roku
2025 z uwzględnieniem prognoz całkowitego zapotrzebowania na energię cieplną oraz założonych
scenariuszy wykorzystania paliw dla Gminy Miastko.
Tab. 46 Wielkość emisji zanieczyszczeń w Gminie Miastko w zależności od scenariusza rozwoju paliw
2005
2015
2025
Nazwa
Ilość
[Mg/a]
SI
S II
SI
S II
SO2
430.9
294.4
297.3
308.4
264.6
NOx
109.3
60.7
61.3
67.2
58.5
CO
2234
1936.6
1950.1
2087.9
1781.3
Pył
355
297
298
342
266
CO2
50 047
40 113
40 601
42 456
44 035
Ilość
[Mg/a]
Ilość
[Mg/a]
93
SO2
Nox
CO
Pył
2500
Mg/rok
2000
1500
1000
500
0
2005
2015
2025
Rys. 18 Emisja zanieczyszczeń w gminie według scenariusza „proekologicznego” rozwoju paliw
SO2
Nox
CO
Pył
2500
Mg/rok
2000
1500
1000
500
0
2005
2015
2025
Rys. 19 Emisja zanieczyszczeń w gminie według scenariusza „gazowego” rozwoju paliw
W każdym scenariuszu przewiduje się zmniejszenie zużycia paliw węglowych, co wydatnie wpłynie
na obniżenie wielkości emisji zanieczyszczeń. Wyniki obliczeń przeprowadzone dla scenariuszy
zużycia paliw wskazują na generalną poprawę stanu powietrza atmosferycznego w gminie. Przy czym
uzyskane wyniki dla poszczególnych substancji zanieczyszczających wykazują zróżnicowanie.
Największą poprawę emisji zanieczyszczeń można uzyskać w przypadku rozwoju paliw wg
scenariusza „gazowego”. W scenariuszu z dużym udziałem paliw odnawialnych, w drugim okresie
2015-25 występuje niewielki wzrost, spowodowany nowymi inwestycjami przemysłowymi
w miejscowości Wołcza Mała i Wołcza Wielka. Wśród odbiorców przemysłowych paliwa węglowe
często są preferowane. Dlatego duże znaczenie ma wyraźnie wskazanie w projektowanych planach
zagospodarowania przestrzennego preferencji na paliwa ekologiczne.
Dla ochrony środowiska naturalnego bardzo istotną kwestią jest konwersja kotłowni węglowych na
paliwa ekologiczne, głównie źródeł bazujących na biomasie, układach solarnych lub źródłach na gaz
ziemny, olej opałowy, gaz LPG. Pozwoli to przede wszystkim wyeliminować małe indywidualne
źródła węglowe, które są odpowiedzialne za tzw. „niską emisję”.
Oba scenariusze przewidują dość szerokie wykorzystanie biomasy, w scenariuszu „gazowym”
dodatkowa redukcja emisji zanieczyszczeń następuje dzięki zastąpieniu cześć kotłowni lokalnych
i źródeł indywidualnych opalanych węglem źródłami na gaz ziemny. W przypadku realizacji
scenariusza paliwowego z dużym udziałem paliw odnawialnych redukcję emisji SO2 oraz NOx
oszacowano odpowiednio na 28 i 39%, natomiast realizacja scenariusza „gazowego” powinna dać
w efekcie redukcję rzędu odpowiednio 39 i 46%.
94
12 MOŻLIWOŚCI WSPÓŁPRACY GMINY MIASTKO Z SĄSIADUJĄCYMI GMINAMI W ZAKRESIE GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ
Gmina Miastko graniczy: od północy z gminami Kępice (powiat słupski) i Trzebielino (powiat
bytowski), od wschodu z gminami: Kołczygłowy, Tuchomie i Lipnica (wszystkie powiat bytowski),
od południa z gminą Koczałą (powiat człuchowski), a od zachodu z gminami z województwa
zachodniopomorskiego Polanów (powiat koszaliński) i Biały Bór (powiat szczecinecki).
Systemy ciepłownicze
Tereny sąsiadujące z obszarem Gminy Miastko nie są terenami silnie zurbanizowanymi. W chwili
obecnej nie występują skupione grupy odbiorców ciepła, a odległości między poszczególnymi
miejscowościami są znaczne. Gospodarka cieplna gmin ościennych opiera się głównie na
wykorzystaniu kotłowni lokalnych i indywidualnych źródeł ciepła.
Na terenie województwa pomorskiego coraz szerzej drewno wykorzystywane jest do ogrzewania
domów, zwłaszcza na wsi i z każdym rokiem rośnie liczba domowych instalacji grzewczych
przystosowanych do jego spalania. Także w sektorze komunalnym powstaje coraz więcej lokalnych
ciepłowni wykorzystujących zrębki pozyskiwane w gospodarce leśnej (o mocach poniżej 5 MW).
Przykłady zastosowania kotłów na biomasę drzewną to: gmina Słupsk (kilka kotłowni o mocach 100 –
250 kW), gmina Rzeczenica (kotłownie 40 i 700 kW), gmina Lipnica, Czarna Dąbrówka. Ponadto
w województwie pomorskim przedsięwzięto wiele wspólnych inicjatyw na rzecz wykorzystania
energetycznego paliw odnawialnych. Przykładem tego może być powiat kwidzyński gdzie rozważa się
rozwój plantacji energetycznych czy też podjecie wspólnych działań gmin Pelplin i Gniew w tym
samym kierunku. W Gminie Kępice jest obecnie realizowany „Program produkcji energii cieplnej
w oparciu o lokalne zasoby biomasy drzewnej”. Pozyskiwanie biomasy będzie odbywało się
z okolicznych zakładów przetwórstwa drzewnego oraz odpadów leśnych z pobliskich nadleśnictw.
Celem programu jest likwidacja źródeł węglowych i zastępowanie ich kotłami na paliwa ekologiczne.
Poniżej w tabeli oszacowano teoretyczne zasoby biomasy drzewnej na terenie gminy sąsiadujących.
Wyniki w tabeli należy traktować jako wartość przybliżoną, gdyż wiele terenów lasów
w wymienionych gminach podlega prawnej ochronie (np.: obszary chronionego krajobrazu), gdzie
możliwości pozyskania biomasy drzewnej są mniejsze.
Tab. 47 Zasoby biomasy drzewnej na terenie gminy sąsiadujących
Gmina
Kołczygłowy
Lipnica
Trzebielino
Tuchomie
Koczała
Kępice
Polanów
Biały Bóbr
Łącznie
Powierzchnia
lasów
[ha]
9 000
16 100
14 100
2 650
15 000
17 800
20 000
13 200
107 850
Zasoby biomasy
drzewnej
m3/tok
5 100
9 100
8 000
1 500
8 500
10 100
11 400
7 500
61 200
Energia
TJ
32 800
58 600
51 400
9 600
54 700
64 800
72 900
48 100
392 900
Z analizy wynika, że potencjał teoretyczny biomasy drzewny na terenie gmin sąsiadujących jest
bardzo duży. Na terenie gminy Miastko ilość wykorzystywanego drewna w różnej postaci na potrzeby
cieplne szacuje się na ok. 20-22 tys. ton. Można przypuszczać, że ilość biomasy drzewnej
pozyskiwanej z okolicznych nadleśnictw, tartaków jest bliska wartościom maksymalnym. Dlatego
w przypadku podjęcia decyzji o budowie kotłowni na biomasę drzewną należałoby się skonsultować
z okolicznymi nadleśnictwami, co pozwoliłoby zapewnić dostawy opału. Innym rozwiązaniem,
gwarantującym zapewnienie bezpieczeństwa dostaw opału, jest rozwiniecie plantacji pod uprawę
wierzby energetycznej. W województwie pomorskim przykładem takich inwestycji może być
plantacja wierzby energetycznej w gminie Gniewino, powstała z inicjatywy i przy pomocy samorządu
gminnego, oraz będąca w trakcie realizacji plantacja w gminie Kępice (początkowo na 10 ha,
95
w przyszłości na 100 ha). W obu tych przypadkach, biomasa z plantacji przetwarzana będzie na ciepło
służące do ogrzewania gminnych obiektów komunalnych.
W kolejnej tabeli przedstawiono potencjał wolnych zasobów słomy w okolicznych powiatach
możliwych do zagospodarowania na cele energetyczne.
Tab. 48 Bilans energii możliwej do uzyskania ze słomy
Wolne zasoby
Potencjał energetyczny
ton
GJ
człuchowski
99 400
1 200 000
bytowski
39 500
470 000
słupski
45 500
545 000
Razem
179 960
2 215 000
Powiat
Źródło: Ocena zasobów i potencjalnych możliwości pozyskania surowców dla energetyki odnawialnej
w województwie pomorskim; Biuro Planowania Przestrzennego w Słupsku, Słupsk 2004
Jak widać z powyższej tabeli potencjał energetyczny słomy w wybranych powiatach jest znaczny.
W województwie pomorskim wykorzystuje się kilka źródeł służących do ogrzewania obiektów
użyteczności publicznej. M.in. są to kotłownie w Lęborku (o mocy 400 kW), Przechlewie (2 x 2,5
MW) oraz w Wierzchowie Dworcu, Polnicy, Barkowie (gmina Człuchów).
Na terenie okolicznych gmin istnieją duże nie zagospodarowane zasoby słomy oraz znaczny potencjał
biomasy drzewnej (w szczególności Gminy Polanów, Kepice, Koczała, Lipnica). Dlatego celowym
wydaję nawiązanie kontaktów z władzami gmin ościennych, głównie w celu wymiany informacji co
do możliwości pozyskania i wykorzystania do produkcji energii cieplnej paliw odnawialnych.
Należałoby opracować program, który określiłby zakres prac potrzebnych do wykonania w tym celu.
Współpraca z okolicznymi gminami w zakresie pozyskiwania, przechowywania i użytkowania
biomasy na cele energetyczne może zaowocować niższymi kosztami inwestycji związanymi
z uruchomieniem instalacji na ‘bio-paliwa’, kosztami funkcjonowania infrastruktury dla
przechowywania paliwa i możliwością zbywania nadwyżek do dużych odbiorców biomasy na cele
energetyczne. Ponadto rozwój odnawialnych źródeł może przynieść wymierne korzyści poprawy
warunków środowiskowych w okolicznych gminach co pośrednio także wpłynie na poprawę
w Gminie Miastko. W przypadku wykorzystania biomasy drzewnej wydaje się, że gmina oprócz
monitorowania odpadów drzewnych we własnych podmiotach gospodarczych powinna przeszukiwać
rynek w gminach ościennych w celu pozyskiwania tego paliwa.
Racjonalne wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych może przynieść wymierne korzyści
ekologiczne, ekonomiczne oraz społeczne. Szerokie wykorzystanie ich przyczynia się do ograniczenia
emisji zanieczyszczeń, w szczególności dwutlenku węgla, stworzenia nowych miejsc pracy oraz do
promowania regionu jako czystego ekologicznie. Wdrażanie odnawialnych źródeł energii na swoim
terenie związane jest z poniesieniem na początku wysokich kosztów inwestycyjnych, często
przekraczających możliwości jednej gminy. Z tego powodu racjonalnym wydaje się planowanie
wdrażania nowych technologii na poziomie kilku gmin. Opracowanie i wdrażania programu dla kilku
gmin jest korzystniejsze, m.in. poprzez zwiększenie szans dofinansowania np.: z funduszy UE na tego
typu przedsięwzięcia. Często dofinansowanie za pomocą bezzwrotnych dotacji decyduje
o powodzeniu takich inwestycji. Więcej na temat możliwości dofinansowania przedstawia rozdział
6.2.
Systemy elektroenergetyczne
System elektryczny z reguły ma charakter regionalny i jest zarządzany oraz eksploatowany przez
poszczególne rejony energetyczne należące do KE ENERGA S.A. Oddział w Słupsku i w Koszalinie.
Poprzez Gminę Miastko przebiegają linie energetyczne zasilające w energię elektryczną miejscowości
wiejskie leżące w innych, graniczących gminach lub odwrotnie. Dlatego też wzrost zużycia energii
elektrycznej w tych gminach będzie miał wpływ na wielkość obciążenia stacji GPZ. Pożądana jest
wymiana informacji na temat realizacji nowych inwestycji sieciowych na terenie sąsiadujących gmin.
96
Systemy zaopatrzenia w paliwa gazowe
System gazowniczy powstający na terenie miasta obsługuje tylko potrzeby mieszkańców, nie jest
powiązany z żadnym innym systemem gazowniczym. Rozbudową systemu gazowniczego zajmuję się
przedsiębiorstwo G.EN. GAZ ENERGIA S.A. i wg informacji w obecnych planach rozwoju sieci
gazowych na lata 2007-2011 nie przewiduje się gazyfikacji miejscowości z terenu gminy Miastko
(załącznik nr 3).
Dlatego dla przedsiębiorstwa gazowniczego elementem kluczowym do rozpoczęcia gazyfikacji
pozostałej części gminy jest skłonienie do korzystania z gazu sieciowego jak największej ilości
odbiorców. W przypadku podjęcia decyzji o gazyfikacji części wiejskiej, należy rozpatrzyć
współpracę przede wszystkim z Gminą Biały Bór i przeanalizować możliwości połączenia dwóch
systemów gazowniczych zasilających Miastko i Biały Bóbr.
Obecnie odbiorcy gazu w Gminie Biały Bór są zasilani gazociągiem wysokiego ciśnienia DN 150 mm
relacji Wierzchowo - Biały Bór o długości 19,1 km. Paliwo dostarczane tym gazociągiem jest to gaz
zaazotowany o niższej wartości opalowej niż gaz wysokometanowy. Połączenie dwóch systemów
podniesie bezpieczeństwo energetyczne dostaw, jednakże wiąże się z wieloma problemami ze
względu na różnice wartości opałowej, m. in. przystosowanie urządzeń do spalania nowego gazu,
wymiana licznika, itp. Dlatego przed przystąpieniem decyzji o połączeniu dwóch systemów gazowych
należy przeprowadzić analizę techniczno-ekonomiczną przedsięwzięcia.
97
13 PODSUMOWANIE
Zgodnie z wymaganiami art.19 Prawa Energetycznego "Projekt Założeń do planu zaopatrzenia
w ciepło, energie elektryczną i paliwa gazowe dla obszaru miasta i gminy Miastko" zawiera:
1) ocenę stanu aktualnego i przewidywanych zmian zapotrzebowania na ciepło, energię
elektryczną i paliwa gazowe;
2) przedsięwzięcia racjonalizujące użytkowanie ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych;
3) możliwości wykorzystania istniejących nadwyżek i lokalnych zasobów paliw i energii,
z uwzględnieniem
skojarzonego
wytwarzania
ciepła
i
energii
elektrycznej
oraz zagospodarowania ciepła odpadowego z instalacji przemysłowych;
4) zakres współpracy z innymi gminami.
W świetle Prawa Energetycznego, Samorządy gminne w zakresie planowania zaopatrzenia w energię
powinny kierować się następującymi zasadami:
•
dążyć do zaspokajania potrzeb przy możliwie najniższych kosztach usług energetycznych, poprzez
zintegrowane planowanie zasobów energii, obejmujące stronę podażową (wytwarzanie
i dystrybucja) energii jak i popytową (użytkowanie);
•
minimalizować obciążenia środowiska naturalnego poprzez tworzenie warunków prawnych,
organizacyjnych i finansowych dla rozwoju ekologicznych źródeł ciepła i energii, w zakresie
równoważącym niedoszacowanie pełnych kosztów szkód oddziaływania konwencjonalnych
źródeł energii i ciepła na środowisko.
Na tej podstawie, uwzględniając treści "Polityki energetycznej Polski do roku 2025", „Strategii
rozwoju źródeł odnawialnych źródeł energii”, polityki energetycznej UE, sformułowano prognozy (do
roku 2025) zmian zapotrzebowania dla odbiorców w gminie na nośniki energetyczne.
1. System zaopatrzenia gminy w ciepło
W Gminie aktualne zapotrzebowanie na moc cieplną wynosi ok. 110 MW, w tym miasto ok. 61 MW
(ok. 55% całości). Natomiast roczne zużycie energii cieplnej kształtuje się na poziomie ok. 660TJ, w
tym obszar miejski 374TJ.
Na obszarze wiejskim Gminy Miastko zaopatrzenie w ciepło odbywa się przede wszystkim poprzez
małe źródła indywidualne: ogrzewanie piecowe bądź centralne typu etażowego. Większe kotłownie
występują sporadycznie. Są wykorzystywane na potrzeby cieplne odbiorców handlowo-usługowych
lub wytwórczych, szkół oraz bud. wielorodzinnego. Indywidualne źródła ciepła w większości spalają
paliwo stałe, tj. biomasę w różnej formie oraz paliwa węglowe.
Odbiorcy na obszarze miasta są zaopatrywani w ciepło poprzez kotłownie zarządzane przez ZEC
„Miastko” (blisko 20 % udział w rynku ciepła c.o.+c.w.u. w mieście), większe lokalne, przemysłowe,
komunalne kotłownie oraz indywidualne źródła ciepła zaspakajające potrzeby własne.
Stan techniczny infrastruktury ciepłowniczej w perspektywie krótkoterminowej można uznać za
zadawalający. Źródła ciepła spełniają obowiązujące normy emisyjne. Należy podkreślić zakres
dotychczas przeprowadzonych prac modernizacyjnych sieci ciepłowniczej, połączenie dwóch
dotychczas niezależnych sieci oraz budowę wymiennikowi pomiędzy sieciami wysoko i
niskoparametrową. W przypadku sieci ciepłowniczej administrowanej przez ZEC „Miastko” duży
udział (blisko 70 %) stanowią nowoczesne sieci preizolowane. W perspektywie średnio
i długoterminowej system centralnego wytwarzania ciepła (kotłownia) wymaga gruntownej
modernizacji i rozbudowy. Działania związane z planowaniem przyszłego kształtu centralnego
systemu wytwarzania i dystrybucji ciepła powinny zostać podjęte niezwłocznie.
Aktualnie w gminie mieszkańcy mają dostęp do wszystkich typów paliw za wyjątkiem gazu ziemnego
przewodowego, którego dostępność w chwili obecnej jest pomijalna w skali miasta30. Prowadzone są
działania związane z procesem przyłączania odbiorców miejskich, którzy wyrazili zainteresowanie, do
nowo położonej sieci gazowniczej.
30
Czterech odbiorców gazu przewodowego na terenie Miastka - zgodnie z załącznikiem 3
98
W zależności od dostępności nośnika energii oraz w zależności od kosztu paliw i możliwości
finansowych mieszkańców, do zaspokajania potrzeb ciepła wykorzystuje się głównie paliwa stałe:
biomasa drzewna i paliwa węglowe. Największym udziałem w zaspokajaniu potrzeb cieplnych
charakteryzują się kotłownie węglowe ok. 50% oraz kotłownie zasilane biomasą drzewną ok. 30%.
Analizując potrzeby odbiorców komunalno-bytowych nie należy spodziewać się w ciągu najbliższych
dwudziestu lat gwałtownych zmian w wymaganej mocy źródeł ciepła ani przewidywanym zużyciu
energii cieplnej. Z jednej strony zapotrzebowanie na moc cieplną będzie wzrastać w wyniku
powstawania nowej zabudowy, z drugiej strony wzrost ilości odbiorców będzie kompensowany
wzrostem efektywności wykorzystania energii cieplnej. W związku z powyższym można stwierdzić,
że w skali całego obszaru gminy nie istnieje zagrożenie niedostatku energii cieplnej i jest ono w stanie
zaspokoić swoje potrzeby cieplne w oparciu o istniejące zasoby, technologie i używane paliwa.
Wzrost zapotrzebowania na moc i energię cieplną wystąpi jedynie wśród odbiorców przemysłowych
i tylko w przypadku zagospodarowania terenów w pobliżu miejscowości Wołcza Mała i Wołcza
Wielka. Wielkość mocy zainstalowanej urządzeń grzewczych oraz produkcja ciepła jest
optymalizowana indywidualnie przez poszczególne zakłady przemysłowe. Orientacyjne
zapotrzebowanie cieplne potencjalnego obszaru rozwoju przemysłowo-handlowego oszacowano na
poziomie ok. 13,6 MW, co stanowiło by ponad 10% obecnego zapotrzebowania Miasta i Gminy.
Miejski system ciepłowniczy posiada stosunkowo duży potencjał rozwoju. Z punktu widzenia ilości
zużywanej energii najbardziej predystynowanym obszarem do przyłączenia do zcentralizowanego
systemu wytwarzania ciepła jest: Śródmieście (ul. Armii Krajowej, Bolesława Chrobrego, Kazimierza
Wielkiego), budynki charakteryzujące się większym zapotrzebowaniem cieplnym wzdłuż sieci
ciepłowniczej. Stosunkowo dużym zapotrzebowaniem na ciepło charakteryzuje się również Szpital
Powiatowy. Ewentualne przyłączanie potencjalnych odbiorców powinno zostać poprzedzone na etapie
planowania zakresu modernizacji centralnej kotłowni miejskiej techniczno-ekonomiczną analizą
wykonalności. Możliwość przyłączenie nowych odbiorców w sposób bardzo istotny może wpłynąć na
zakres modernizacji centralnego źródła ciepła.
Opierając się na przewidywanym rozwoju struktury źródeł cieplnych oraz na oszacowanym potencjale
własnych zasobów paliwowych w opracowaniu rozpatrywano zmiany rodzaju nośników ciepła.
W oszacowaniu przewidywanych zmian w zapotrzebowaniu na ciepło w perspektywie do roku 2025
były brane pod uwagę także działania termomodernizacyjne. W opracowaniu rozpatrywano dwa
kierunki zmian zapotrzebowania na nośniki energii:
-
SCENARIUSZ „PROEKOLOGICZNY”, założono maksymalne wykorzystanie paliw
odnawialnych tj. biomasy (przede wszystkim biomasy drzewnej w różnej postaci: zrębki
drzewne, brykiety, itp.; w celu zwiększenia możliwości wykorzystania biomasy zakłada się
stworzenie plantacji upraw energetycznych). Założono również wzrost wykorzystania energii
słonecznej oraz instalowanie pomp ciepła. Gazyfikacja będzie dotyczyła tylko obszaru
miejskiego.
-
SCENARIUSZ „GAZ” - przewidujący ekspansję gazu sieciowego i przyłączenie nowych
odbiorców oraz zwiększenie zużycia przez odbiorców dotychczas korzystających w celach
grzewczych z innych mediów. Proces gazyfikacji w mieście jest już rozpoczęty, w przypadku
terenów wiejskiego przyjęto rozpoczęcie gazyfikacji po 2015 roku. Wykorzystanie
odnawialnych źródeł energii będzie na poziomie zbliżonym do stanu obecnego (bardzo
wysokiego).
Analizując powyższe warianty rozwoju nośników ciepła z uwzględnieniem możliwości wykorzystanie
lokalnych paliw wynika, że wariant „proekologiczny” jest zdecydowanie korzystniejszy. Pozwala na
wykorzystanie w jak największym stopniu potencjału energetycznego, tj. duże zasoby biomasy. Do
zadań gminy m.in. należy planowanie i organizacja zaopatrzenia w ciepło. Dlatego w celu
zabezpieczenia obecnych i przyszłych potrzeb odbiorców, wzrastających wymogów środowiskowych
władze Gminy Miastko powinny dążyć do likwidacji „niskiej emisji” oraz większych źródeł nie
spełniających norm środowiskowych, przede wszystkim poprzez:
a. Odejście od paliw stałych na rzecz paliw ekologicznych - przede wszystkim rozpatrując
możliwość rozbudowy miejskiej sieci ciepłowniczej, jeśli jest to uzasadnione technicznie
i ekonomicznie
99
b. Konsekwentnym wdrażaniu zasady „likwidacji zanieczyszczeń u źródła”, poprzez zmiany
nośników energii, stosowanie czystych technologii oraz minimalizację zużycia energii
i surowców;
c. Stymulowanie rozwoju plantacji roślin energetycznych w celu zapewnienia bezpieczeństwa
dostaw biomasy i zwiększenia możliwości wykorzystania odnawialnych nośników energii.
W obu scenariuszach założono modernizacje kotłowni przy ul. Kowalskiej i przystosowanie jej do
spalania zrębek drzewnych. Stan techniczny zainstalowanych kotłów można uznać za zadawalający,
remonty są przeprowadzane na bieżąco. Ze względu na wiek kotłów a przede wszystkim ze względu
na moc zainstalowana urządzeń najbliższym czasie należy przeprowadzić gruntowną modernizację
źródeł ciepła.
Wybór wariantu modernizacji powinien zostać poprzedzony szczegółowym studium uciepłownienia
miasta będącym w rozumieniu Ustawy prawo energetyczne „planem zaopatrzenia w ciepło”. Ze
względu na istniejące potencjalne zasoby biomasy w szczególności należy rozważyć warianty
modernizacji polegające na zastosowaniu współspalania lub całkowitej wymiany źródeł w oparciu
o paliwa ekologiczne, np.: zrębki drzewne. Należy również przeanalizować możliwość skojarzonego
wytwarzania energii elektrycznej.
Studium wykonalności projektu powinno również zawierać analizę możliwości pozyskania
i składowania biopaliw, nakładów inwestycyjnych czy kosztów eksploatacyjnych. Istotnym
elementem przy podejmowaniu decyzji o zmianie paliwa jest zapewnienie sobie gwarancji dostaw.
O ile infrastruktura dostarczania paliwa stałego: węgla czy miału jest dobrze rozbudowana,
w przypadku biomasy należy rozważyć szereg logistycznych zagadnień, np.: określenie liczby
i lokalizacji producentów biomasy, stworzenie grafy transportu, itp.. Ponadto, tak duży odbiorca
biomasy w sposób istotny wpłynąłby na dostępność biomasy dla pozostałych odbiorców. Należy
podkreślić, że w chwili obecnej biomasa jest bardzo szeroko wykorzystywana w gospodarstwach
indywidualnych. W związku z powyższym należy przede wszystkim rozważać możliwość zakładania
plantacji roślin energetycznych dla pokrycia ewentualnego zapotrzebowania na biopaliwa kotłowni
przy ulicy Kowalskiej.
Gmina posiada duże możliwości rozwoju upraw roślin energetycznych. W opracowaniu, wg
przyjętych kryteriów m.in. wykorzystania odłogów, ugorów, można by teoretycznie podwoić
dostępność biomasy na terenie gminy. Jednakże należy pamiętać, że najczęściej są to ziemie słabszej
klasy V i VI. Dlatego należałoby wraz z opracowaniem koncepcji uciepłownienia przeanalizować
dokładnie możliwości wykorzystania tych gleb i na tej podstawie oszacować potencjał energetyczny.
Dodatkowo wg rozporządzenia określającego możliwości uzyskania dopłat do upraw należy w tym
opracowaniu wskazać potencjalnych odbiorców wykorzystujących uzyskane zbiory w celach
energetycznych. Dlatego zaleca się opracowanie programu, gdzie zostanie m.in.:
1. Oszacowany potencjalny areał możliwy do zagospodarowani pod uprawy roślin energetycznych
oraz potencjał energetyczny tych upraw
2. Poszukiwanie i wskazanie potencjalnych odbiorców na terenie gminy, oraz co ważne przypadku
nadwyżki potencjalnych zdolności wytwórczych nad potrzebami Gminy – również poza jej
granicami, na terenie powiatu lub dalej.
3. Opracowany zakresu prac i harmonogram wdrożenia programu wykorzystania upraw na cele
energetyczne
Kwestia oceny możliwości produkcji biopaliw na terenie gminy należy potraktować jako zadanie
sprzyjające aktywizacji zawodowej mieszkańców. Możliwość uzyskania dofinansowania do upraw
roślin energetycznych jest związana z posiadaniem zbytu na produkowaną biomasę. Zaangażowanie
Gminy w działania związane z poszukiwaniem odbiorców biomasy z plantacji energetycznych na
poziomie ponad-gminnym może mieć istotne znaczenia dla rozwoju Miastka.
Zmiany struktury zużycia paliw w Polsce w przyszłości nie będą odbiegać od trendów światowych.
Polityka państw Unii Europejskiej zawiera elementy wspierające rozwój wykorzystania lokalnych
źródeł energii, w tym przede wszystkim energii odnawialnej. W skali Gminy powinno to oznaczać
stymulowanie rozwoju konkurencyjności dostaw paliw i energii w szczególności paliw odnawialnych,
co w przyszłości powinno zaowocować mniejszymi kosztami ciepła, a także przyczynić się do
100
znacznej poprawy warunków środowiskowych. Tempo wykorzystania paliw odnawialnych, gazowych
będzie zależało od sytuacji gospodarczej regionu, możliwości finansowej społeczności lokalnej,
a także od wzajemnej relacji cen nośników energii cieplnej. Dlatego m.in. zaleca się:
•
Stworzenie systemu monitorowania aktualnego i prognozowanego zapotrzebowania rynku energii
cieplnej i odpowiednie stymulowanie rozwoju konkurencyjności;
•
Opracowanie planu uciepłownienia miasta (Planu zaopatrzenia Miasta Miastko w paliwa
i energię). Modernizacja centralnej kotłowni miejskiej powinna uwzględniać docelowe
zapotrzebowanie na moc cieplną odbiorców znajdujących się w potencjalnym zasięgu sieci
ciepłowniczej. Jeżeli docelowe zapotrzebowanie na moc cieplną i względy techniczne uzasadniają
możliwość skojarzonego wytwarzania ciepła i energii elektrycznej, należy również uwzględniać
taki wariant modernizacji.
•
Realizacje przyłączenia nowych odbiorców leżących w pobliżu sieci ciepłowniczej i zwiększanie
zasięgu sieci ciepłowniczej w przypadkach uzasadnionych ekonomicznie;
•
Propagowanie działań zmierzających do poszanowanie energii poprzez wyeliminowaniu
z procesów wytwarzanie energii urządzeń o sprawności niższej niż 80% oraz podejmowaniu
przedsięwzięć racjonalizujących użytkowanie ciepła, np.: działania termomodernizacyjne;
•
Modernizację źródeł ciepła administrowanych przez Gminę Miastko:
-
w przypadku istniejących nowych źródeł olejowych, sugeruje się, w celu minimalizacji
kosztów realizacji, wybór pomp ciepła pracujących latem na zaspokojenie potrzeb związanych
z przygotowaniem ciepłej wody, natomiast zimą pracujących w podstawie krzywej
zapotrzebowania na ciepło z mocą zdolną zaspokoić potrzeby cieplne przy średnich
temperaturach w sezonie grzewczym. Natomiast szczytowa część zimowego zapotrzebowania
na ciepło byłaby pokrywana ze źródeł istniejących;
-
w przypadku nieefektywnych kotłowni węglowych lub małych wyeksploatowanych źródeł
indywidualnych zaleca się pełną modernizację i przystosowanie ich do spalania paliw
odnawialnych (słoma, biomasa drzewna). W przypadku ograniczeń technicznych
wykorzystania paliw odnawialnych (bardzo małe źródła w terenie zurbanizowanym,
ograniczenia w składowaniu biomasy etc.) lub braku możliwości zapewnienia dostatecznych
ilości biomasy, należy rozpatrzyć możliwość wykorzystania najnowszych technologii spalania
węgla, gazu ziemnego (w przypadku gazyfikacji miasta) lub oleju opałowego (w przypadku
ekonomicznego uzasadnienia inwestycji);
•
W przyszłości w przypadku realizacji większych inwestycji mieszkaniowych, usługowohandlowych przemysłowych zaleca się przeanalizowanie opłacalności budowy lokalnych
systemów ciepłowniczych; w przypadku braku opłacalności preferowania ekologicznych
indywidualnych źródeł ciepła;
•
Kontrolę stanu zapasów paliw w przedsiębiorstwach energetycznych świadczących usługi
w zakresie wytwarzania ciepła;
•
W zakresie rozwoju energetyki odnawialnej:
-
Stworzenie i aktywne kreowanie programu wykorzystania nowoczesnych źródeł odnawialnych
do produkcji ciepła, z uwagi na to że:
Samorządy lokalne są zobowiązane do podejmowania odpowiednich inicjatyw
zapewniających jak najszersze wykorzystywanie lokalnych zasobów energii;
Polityka energetyczna państwa zakłada zwiększony udział w bilansie energetycznych
paliw odnawialnych;
Racjonalne wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych może przynieść wymierne
korzyści ekologiczne, ekonomiczne oraz społeczne;
-
Stworzenie i prowadzenie profesjonalnych punktów informacyjnych oraz prowadzenie szerokiej
promocji na temat wykorzystywania odnawialnych zasobów paliwowych;
101
-
Nawiązanie współpracy z gminami ościennymi w celu wymiany doświadczeń związanych
z wdrażaniem odnawialnych źródeł energii;
-
Stymulowanie zagospodarowania nieużytków rolnych, gleb zdegradowanych poprzez
stworzenia plantacji roślin energetycznych (np: wierzby energetycznej, malwy pensylwańskiej).
Poszukiwanie możliwości zbytu biomasy na obszarze gminy i poza nim.
-
Preferowanie kolektorów słonecznych do produkcji ciepłej wody użytkowej i stworzenie
programu pokazującego możliwości i zakres zastosowania kolektorów słonecznych;
-
Stworzenie programu pokazującego
gospodarstwach rolnych;
-
Przy realizacji przedsięwzięć technicznych zmierzających do zastępowania tradycyjnych źródeł
ciepła na odnawialne (np. biopaliwa, pompy ciepła, kolektory słoneczne, itp), zaleca się
podjęcie działań zmierzających do uzyskania dotacji lub preferencyjnych kredytów np.:
z krajowych funduszy ekologicznych, funduszy UE, itp.
możliwości
wykorzystania
słomy
w
dużych
2. System zaopatrzenia gminy w gaz
Obecnie na terenie miejskim trwa proces przyłączania odbiorców do sieci gazowniczej. Za stan
techniczny stacji oraz sieci gazowych odpowiada G.EN. GAZ ENERGIA S.A. Obszar Karlino. Po
zakończeniu obecnie realizowanego IV-go etapu gazyfikacji miasta, praktycznie w całym
zurbanizowanym obszarze będzie dostępny gaz sieciowy. Na obszarze miasta nie występują
ograniczenia uzbrajania w sieć gazową. Praktycznie każdy odbiorca może zostać przyłączony do sieci
gazowniczej. Barierą jest jedynie koszt przyłączenia.
Zgonie z ustawą Prawo Energetyczne gazyfikacja prowadzona jest w przypadku, gdy istnieją
techniczne i ekonomiczne warunki dostarczenia paliwa gazowego. Dlatego dla przedsiębiorstwa
gazowniczego elementem kluczowym do rozpoczęcia gazyfikacji pozostałej części gminy jest
skłonienie do korzystania z gazu sieciowego jak największej ilości odbiorców, w tym źródeł
znajdujących się w gestii władz gminy. W przypadku słabo zaludnionych terenów wiejskich,
podstawowym uzasadnieniem wprowadzenia gazu sieciowego będzie prawdopodobnie zużycie dla
celów przemysłowo-usługowych, zapotrzebowanie odbiorców na cele komunalno-bytowe
w miejscowościach leżących w pobliżu Miastka oraz innych większych ośrodków na terenie Gminy,
np. miejscowości: Dretyń.
3. System zaopatrzenia gminy w energię elektryczną
Za stan techniczny sieci elektroenergetycznej odpowiada KE ENERGA S.A. Oddział w Słupsku Rejon
Dystrybucji Bytów. System elektroenergetyczny w Gminie Miastko pracuje bez większych zakłóceń
i nie przewiduje się problemów z jego dalszym funkcjonowaniem. Podobnie jak w przypadku potrzeb
cieplnych mieszkańców miasta, w rozpatrywanym okresie czasu nie wystąpi deficyt energii
elektrycznej na terenie miasta w stosunku do odbiorców indywidualnych. W stosunku do odbiorców
przemysłowych i handlowo-usługowych, zaspokajanie potrzeb energetycznych jest przedsięwzięciem
komercyjnym, nie dotyczącym bezpośrednio obszaru zainteresowań władz gminy. Wielkość
zapotrzebowania w tej grupie odbiorców będzie w znaczniej mierze uzależniona od charakteru
działalności nowych podmiotów.
Rozbudowa sieci, budowa stacji transformatorowych w gminie będzie prowadzona zgodnie z planem
rozwoju spółki. Przeprowadzanie nowych inwestycji w sieci rozdzielczej będzie wynikało
z konieczności zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną.
Realizacja zaplanowanej rozbudowy sieci będzie uzależniona od rzeczywistego wzrostu liczby
odbiorców, zmian jednostkowego zużycia energii elektrycznej i może nastąpić w oparciu o kryteria
finansowe związane bezpośrednio z wielkością sprzedaży energii. Dotyczy to w szczególności
obszarów wskazanych w pkt. 5.1 opracowania jako predestynowanych pod lokalizację nowej
zabudowy.
102
Dlatego w celu zapewnienia bezpieczeństwa i pewności zasilania w energię elektryczną wszystkich
odbiorców na terenie gminy zaleca się:
•
Każdorazowa modernizacja i renowacja linii elektroenergetycznej powinna być realizowana
z uwzględnieniem aktualnego i perspektywicznego planu zagospodarowania przestrzennego;
•
Prowadząc prace modernizacyjne należy uwzględniać możliwość zastępowania istniejących linii
napowietrznych liniami kablowymi, w szczególności na terenach zurbanizowanych oraz
przewidzianych do zagospodarowania w miejscowych planach;
•
Współpracę pomiędzy Gminą i KE ENERGA S.A. Oddział w Słupsku w zakresie rozwoju sieci
elektroenergetycznej, polegającej na planowym prowadzeniu przez Gminę Miastko polityki
rozwoju obszarów pod nową zabudowę;
•
Propagowanie przedsięwzięć racjonalizujących użytkowanie energii elektrycznej;
•
Wymianę informacji na temat realizacji nowych inwestycji sieciowych na terenie sąsiadujących
gmin;
•
Przy konstruowaniu Planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Miastko należy pamiętać
o wytyczaniu korytarzy technicznych dla mediów energetycznych. Wielkość korytarzy powinna
umożliwiać użycie ciężkiego sprzętu. Zabezpieczenie swobodnego dostępu do magistrali
przesyłowych mediów energetycznych pozwoli uniknąć dodatkowych kosztów ponoszonych
przez przedsiębiorstwa energetyczne na usuwanie kolizji, podniesie niezawodność zasilania,
skróci czas usuwania ewentualnych awarii i obniży koszty odtworzenia stanu istniejącego po
usuwaniu awarii.
Inwestycje związane z budową farmy wiatrowej będą wymagały zmian miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego. Procedura zmiany planu jest czasochłonna i może potrać 1-2 lata.
Ponadto Inwestor jest zobowiązany do zawarcia wstępnych umów dzierżawczych lub wykupić grunt
pod inwestycję. W przyszłości Władze Gminy przewidując rozwój wiatraków na swym terenie
powinny stworzyć plan rozwoju, w którym to zostałyby ujęte obszary pod elektrownie wiatrowe oraz
zasady działalności pod tego typu inwestycje. Plan taki oraz preferencje dla osób i firm inwestujących
może w znacznym stopniu przyczynić się do większego rozwoju generacji wiatrowej w gminie
i skrócić okres realizacji inwestycji. Ponadto wykorzystując dobre warunki wietrzności na obszarze
gminy w przyszłości należałby opracować program zastosowania małych, przydomowych elektrowni
wiatrowych o mocy rzędu 5-20 kW, które można by zastosować np.: w gospodarstwach rolnych.
103
14 ZAŁĄCZNIKI
Załącznik Nr 1
Pismo z Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska
Delegatura Słupsk, informujące o aktualnym stanie zanieczyszczenia na
obszarze gminy
Załącznik Nr 2
Pismo z Koncernu Energetycznego ENERGA S.A. Oddział w Słupsku,
informujące o możliwościach zasilania Gminy Miastko w energię elektryczną
Załącznik Nr 3
Pismo z G.EN w Poznaniu na temat stanu gazyfikacji miasta
Załącznik Nr 4
Pismo z G.EN w Poznaniu o możliwości gazyfikacji części wiejskiej w Gminie
Miastko
Załącznik Nr 5
Pismo z Pomorskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział w Gdańsku na
temat możliwości gazyfikacji gminy
Załącznik nr 6
Schemat sieć gazownicza w miejscowości Miastko
104

Załaczniki do uchwały

Transkrypt

Podobne dokumenty