KLASA I - ETAP POWIATOWY Imię i nazwisko

KLASA I -
ETAP POWIATOWY
Imię i nazwisko............................................................................................. Suma punktów ............
(wpisać literami drukowanymi)
Gimnazjum nr ……..... w ....................................................................................................................
Drogi Uczestniku
XVII Konkursu Wiedzy o Wielkopolsce!
Witamy Cię w kolejnej edycji Konkursu Wiedzy o Wielkopolsce. Przed Tobą zadania etapu
powiatowego. Na jego rozwiązanie masz 45 minut. Przeczytaj dokładnie wszystkie polecenia, a
następnie udziel poprawnej odpowiedzi. Prosimy, abyś starał się nie skreślać, a odpowiedzi wpisywał
czytelnie długopisem lub piórem.
Powodzenia!
1.
Na podstawie wiedzy własnej i po uważnym przeczytaniu poniższego tekstu odpowiedz na
zamieszczone pod nim pytania:
„….. My (…), bracia rodzeni, z łaski Bożej książęta polski, z własnej woli postanowieniem, a także
używszy rady naszych baronów, a za zgoda czcigodnego w Chrystusie ojca księdza Boguchwała i całej
kapituły poznańskiego kościoła, uczciwemu mężowi Tomaszowi i jego potomstwu dajemy dla lokowania
na prawie teutońskim miasto, które powszechnie zwane jest Poznań, potwierdzając w nim ośmioletnią
wolność.(…) Rzekę zaś Wartę, która płynie obok pomienionego miasta, dajemy mieszczanom
wspomnianego miasta w wieczyste posiadanie na przestrzeni mili w jedną i drugą stronę ze wszystkimi
pożytkami, mianowicie łowieniem ryb i budowaniem młynów.”
A) W którym roku został wydany akt lokacyjny dla Poznania?
………………………………………………………………………………………………….
B) Wymień obu książąt, którzy wydali, cytowany powyżej, akt lokacyjny dla Poznania.
/1 p.
………………………………………………………………………………………………….
C) Z jakiej miejscowości pochodził wymieniony w akcie lokacyjnym zasadźca Tomasz?
/1 p.
…………………………………………………………………………………………….……
D) Na jaki okres czasu mieszkańcy Poznania zostali zwolnieni ze świadczenia powinności
na rzecz władcy?
/1 p.
…………………………………………………………………………………………………
E) Jakie korzyści, wymienione w powyższym dokumencie, mogli czerpać mieszkańcy Poznania
z faktu wieczystego posiadania rzeki Warty?
/1 p.
…………………………………………………………………………………………………
F) Jaką nazwą określano w dawnej Polsce założenie miasta i nadanie mu stosownych praw?
/1 p.
…………………………………………………………………………………………………
G) Jaką nazwą w średniowiecznym mieście określano pomocników kata?
/1 p.
………………………………………………………………………………………………..
/1 p.
2. Zakreśl poprawne odpowiedzi. Organizacja obronna powstała w miastach, skupiająca rzemieślników
dbających o sprawność w posługiwaniu się bronią nosiła nazwę:
a) bractwo strzeleckie
b) bractwo kurkowe
c) bractwo rzemiosł
/1 p.
3. Co w staropolskim języku oznaczał wyraz ostrów?
..................................................................................................................................
/1 p.
4. Jaką nazwą określił w swej kronice Gall Anonim gród obronny położony przy ujściu Noteci do
Warty, w sąsiedztwie dzisiejszej wsi Sanok?
a) „Strażnica i klucz królestwa”
b) „Drzwi do Berlina”
c) „Klejnot Królestwa”
/1 p.
5. Jak nazywała się wyspa powstała w rozlewiskach Warty i Cybiny, na której w IX wieku został
założony poznański gród?
..................................................................................................................................
/1 p.
6. O kim mowa? Do podanych charakterystyk dopisz odpowiednie imiona i nazwiska (lub imiona
i przydomki) przedstawianych postaci.
a) Był zasadźcą czyli reprezentantem założycieli i zarazem zwierzchnikiem miasta, pełnił funkcję
pierwszego wójta miasta Poznania.
.......................................................................................................................................
/1 p.
b) Był arcybiskupem gnieźnieńskim i dostojnikiem kościelnym, który koronował w katedrze gnieźnieńskiej
Przemysła II na króla Polski.
.......................................................................................................................................
/1 p.
c) Król Polski, przed którym mistrz zakonu krzyżackiego, Hans von Tieffen złożył w 1493 r. hołd
w zamku poznańskim, na Górze Przemysła.
........................................................................................................................................
/1 p.
d) Był biskupem poznańskim, znanym humanistą, absolwentem uniwersytetów w Rzymie i Bolonii.
W Poznaniu zasłynął m.in. jako twórca uczelni o nazwie Academia Lubransciana.
.........................................................................................................................................
/1 p.
7. Napisz jak w języku polskim brzmi łacińska dewiza zakonu cystersów: „ora et labora”?
……………………………………………………………………………………………………….
/1 p.
8. Podaj imię i nazwisko wybitnego Wielkopolanina, który w liście do Adama Mickiewicza napisał:
„Nie wiem czy Panu pisałem, że mam zwyczaj co dzień po obiedzie, z jakie 200 wierszy „Tadeusza”
czytać. Niedawno mi ktoś powiedział: czy wiesz, że z tego powodu dłużnikiem autora się stałeś?
Nie zaprzeczam długu i dwieście talarów Panu przesyłam.”
.................................................................................................................................
/1 p.
9. W jakim języku spisana została Kronika Wielkopolski?
……………………………………………………………………………………………….
/1 p.
10. Jak miała na imię Czarna Księżniczka z Szamotulskiej baszty?
...............................................................................................................................
/1 p.
11. Jak nazywano w Wielkopolsce potomków osadników śląskich, osiedlających się na terenach
wykarczowanych przez siebie lasów?
…………………………………………………………….…………………………………
/1 p.
12. Jaką nazwę nosiła powołana w Wielkopolsce instytucja zajmująca się udzielaniem finansowej
pomocy, uczącej się zdolnej, a niezamożnej młodzieży?
…………………..…………………………………………………………………………
/1 p.
13. Do podanej charakterystyki dopisz odpowiednie imię i nazwisko prezentowanej postaci:
a) W dniu 27 grudnia 1918 roku otrzymał stopień majora i nominację na głównodowodzącego
Powstaniem Wielkopolskim, po przekazaniu tego dowództwa pełnił funkcje kwatermistrza w
Dowództwie Okręgu Generalnego.
........................................................................................................................
/1 p.
14. Podaj imię i nazwisko generała, który oddziały powstańców wielkopolskich przeformował
w regularne wojsko.
…………………………………………………………..…………………………………
/1 p.
15. Jaką nazwą określano potomków osadników przybyłych w XVI- XVIII wieku do Wielkopolski
z Niderlandów?
................................................................................................................................
/1 p.
16. Jaki był główny cel działania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk?
................................................................................................................................
/1 p.
17. Podaj imię i nazwisko działacza pracy organicznej w Wielkopolsce uważanego za patrona kółek
rolniczych.
..................................................................................................................................
/1 p.
18. Zaznacz, które z podanych poniżej wydarzeń z dziejów Wielkopolski są przedstawione w porządku
chronologicznym?
A) utworzenie pierwszego biskupstwa w Poznaniu, wydanie dokumentu „DAGOME IUDEX”, założenie
opactwa benedyktynów w Lubiniu, zjazd w Kępnie Przemysła II i księcia gdańskiego Mściwoja,
utworzenie Akademii Lubrańskiego w Poznaniu
B) utworzenie pierwszego biskupstwa w Poznaniu, założenie opactwa benedyktynów w Lubiniu, zjazd
w Kępnie Przemysła II i księcia gdańskiego Mściwoja, wydanie dokumentu „DAGOME IUDEX ”,
utworzenie Akademii Lubrańskiego w Poznaniu
C) utworzenie pierwszego biskupstwa w Poznaniu, zjazd w Kępnie Przemysła II i księcia gdańskiego
Mściwoja, założenie opactwa benedyktynów w Lubiniu, wydanie dokumentu „DAGOME IUDEX”,
utworzenie Akademii Lubrańskiego w Poznaniu
D) założenie opactwa benedyktynów w Lubiniu, utworzenie pierwszego biskupstwa w Poznaniu, zjazd
w Kępnie Przemysła II i księcia gdańskiego Mściwoja, wydanie dokumentu „DAGOME IUDEX”,
utworzenie Akademii Lubrańskiego w Poznaniu.
/1 p.
19. Wymień dwa rodzaje sklepień charakterystycznych dla stylu gotyckiego.
……………………………………………………………….…………………………………
/1 p.
20. Podaj nazwy dwóch wielkopolskich rodów wokół których skupiła się opozycja, niechętna
Przemysłowi II.
......................................................................................................................................
/2 p.