Wymagania na poszczególne oceny

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA
CHEMIA GIMNAZJUM
1 Cele oceniania:
1.1 Sprawdzanie umiejętności posługiwania się wiedzą chemiczną w życiu codziennym w sytuacjach typowych i problemowych.
1.2 Sprawdzanie wiadomości i umiejętności praktycznych.
1.3 Kształtowanie postaw ucznia.
1.4 Kształtowanie umiejętności logicznego samodzielnego myślenia.
1.5 Wskazanie uczniowi, nauczycielowi i rodzicom stanu umiejętności uczniów i pomoc w wyborze formy wyrównania braków lub pokonaniu trudności.
2.Wiadomości i umiejętności ucznia ocenia się stosując:
2.1 sześciostopniową skalę cyfrową: 1, 2, 3, 4, 5, 6, gdzie ocena 1 jest oceną najniższą, 6 jest oceną najwyższą;
2.2 system plusów (+) i minusów (-), gdzie pięć plusów uzyskane za daną aktywność, np. zadanie domowe, są równoznaczne z oceną bardzo dobrą, pięć minusów oznaczają
ocenę niedostateczną (znaki wzajemnie się redukują);
2.3 uczeń ma prawo dwa razy w semestrze (klasa I, I okres klasa II) lub jeden raz w semestrze (II okres klasa II, III klasa) zgłosić nie przygotowanie do lekcji tzw. np., które
obejmuje nieprzygotowanie do lekcji jak również brak zadania na daną lekcję (niewykorzystane w danym półroczu np nie przechodzi na drugie półrocze). Nie dotyczy to
lekcji, na których przeprowadza się klasówkę wcześniej zapowiedzianą i trwającą dłużej niż 20 min.).
2.4 Punkty uzyskane z klasówek i sprawdzianów są przeliczane na oceny wg skali ustalanej przez nauczyciela
2.5 Uczeń ma prawo do tzw. ochronki na zasadach zawartych w Statucie Szkoły
2.6 Uczeń odpisujący (któremu udowodniono niesamodzielną pracę) na sprawdzianie, kartkówce, itd. lub zadanie domowe otrzymuje ocenę niedostateczną bez możliwości
poprawy
2.7 Przy ocenianiu nauczyciel uwzględnia posiadane przez uczniów opinie i uwagi poradni psychologiczno-pedagogicznej.
2.8 Nauczyciel prowadzi w szkole tzw. konsultacje, w których każdy uczeń ma prawo uczestniczyć. W czasie konsultacji uczeń może napisać poprawę klasówki, nauczyciel
pomaga zrozumieć trudniejszy materiał, nadrobić zaległości po chorobie, itp
3.Stosowane są następujące formy sprawdzania wiedzy i umiejętności uczniów:
3.1 wypowiedzi ustne są formą sprawdzenia bieżących wiadomości i umiejętności ucznia i służą utrwaleniu wiadomości i umiejętności poznawanych i ćwiczonych na
ostatnich 2-3 lekcjach
3.2 kartkówki 10-15 min obejmujące materiał z trzech ostatnich lekcji nie muszą być zapowiadane, wyniki z kartkówki przedstawiane są do tygodnia od napisania kartkówki.
3.3 sprawdziany pisemne całogodzinne w tym testy dydaktyczne przeprowadzane po zakończeniu każdego działu. Każdą ocenę (od 1 do 4) ze sprawdzianu można poprawić
w dowolnym czasie ustalonym przez nauczyciela do dwóch tygodni od sprawdzianu. Uczeń, który nie był obecny na sprawdzianie ma obowiązek napisać sprawdzian w
terminie ustalonym przez nauczyciela. Sprawdziany trwają 45 minut, są wpisywane do dziennika kolorem czerwonym. Wyniki sprawdzianów są przedstawiana i omawiane
do dwóch tygodni od pisania sprawdzianu
3.4 Sesja – na zasadach ogólnoszkolnych (4 w ciągu roku), jest wpisywana do dziennika jako ocena oraz wartość procentowa, kolorem zielonym
3.5 Prace domowe obowiązkowe, maja na celu utrwalić wiedzę zdobytą na lekcjach są sprawdzane na system + i (krótsze) oraz na oceny (dłuższe)
3.6 Systematyczna obserwacja zachowania uczniów, w tym aktywność na lekcjach, umiejętność samodzielnego rozwiązywania problemów, współpraca w zespole, udział w
dyskusjach prowadzących do wyciągania wniosków (system plusów i minusów).
1
4. 4. Ogólne wymagania programowe na poszczególne oceny
Stopień celujący otrzymuje uczeń, który:
 wyróżnia się wiedzą i umiejętnościami określonymi w programie nauczania przedmiotu obowiązującymi w danej klasie,
 samodzielnie i twórczo rozwija własne uzdolnienia,
 zdobytą wiedzę stosuje w rozwiązywaniu problemów teoretycznych i praktycznych,
 samodzielnie i twórczo dobiera stosowne rozwiązanie w nowych, nietypowych sytuacjach problemowych,
 chętnie podejmuje prace dodatkowe, służy pomocą innym, pomaga w pracach związanych z prawidłowym funkcjonowaniem pracowni,
 bierze udział w konkursach i olimpiadach przedmiotowych.
Stopień bardzo dobry otrzymuje uczeń, który:
 opanował wiedzę i umiejętności określone w programie nauczania przedmiotu obowiązującego w danej klasie,
 potrafi zastosować zdobytą wiedzę w praktyce,  samodzielnie rozwiązuje zadania problemowe i obliczeniowe o dużym stopniu trudności,
 wie, jak poprawić ewentualne błędy.
Stopień dobry otrzymuje uczeń, który:
 dobrze opanował wiadomości określone programem nauczania,
 samodzielnie rozwiązuje zadania problemowe i obliczeniowe o średnim stopniu trudności,
 zna podstawowe pojęcia i właściwą terminologię z przedmiotu,
 czasem popełnia błędy, ale potrafi je wskazać i poprawić.
Stopień dostateczny otrzymuje uczeń, który:
 opanował podstawowe treści programowe określone programem nauczania danej klasy,
 rozwiązuje proste zadania obliczeniowe i problemowe,
 posługuje się podstawowymi pojęciami podczas opisu zjawisk, procesów fizycznych,
 stara się poprawiać błędy wskazane przez nauczyciela.
Stopień dopuszczający otrzymuje uczeń, który:
 niewystarczająco opanował wiadomości określone programem nauczania w danej klasie,
 rozumie podstawowe pojęcia fizyczne, ale zdarzają się mu pomyłki podczas operowania nimi,
 korzystając z pomocy nauczyciela rozwiązuje bardzo proste zadania obliczeniowe i problemowe,
 stosuje posiadane wiadomości tylko z pomocą nauczyciela,
 ma trudności z zastosowaniem swojej wiedzy w praktyce.
Stopień niedostateczny otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował wiadomości i umiejętności określonych programem nauczania danej klasy,
 braki w wiadomościach i umiejętnościach uniemożliwiają kontynuację dalszej nauki z zakresu przedmiotu,
 nie potrafi wykonać zadań o podstawowym stopniu trudności, nawet z pomocą nauczyciela.
5. Wymagania szczegółowe na poszczególne oceny dla klasy I gimnazjum
I. Substancje i ich przemiany
Ocena dopuszczająca
[1]
Ocena dostateczna
[1 + 2]
Ocena dobra
[1 + 2 + 3]
Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]
2
Uczeń:
– zalicza chemię do nauk przyrodniczych
– stosuje zasady bezpieczeństwa
obowiązujące w pracowni chemicznej
– nazywa wybrane elementy szkła i sprzętu
laboratoryjnego oraz określa ich
przeznaczenie
– opisuje właściwości substancji, będących
głównymi składnikami produktów,
stosowanych na co dzień
– przeprowadza proste obliczenia
z wykorzystaniem pojęć: masa, gęstość,
objętość
– odróżnia właściwości fizyczne od
chemicznych
– dzieli substancje chemiczne na proste
i złożone, na pierwiastki i związki chemiczne
– definiuje pojęcie mieszanina substancji
– opisuje cechy mieszanin jednorodnych
i niejednorodnych
– podaje przykłady mieszanin
– opisuje proste metody rozdzielania
mieszanin na składniki
– definiuje pojęcia zjawisko fizyczne i reakcja
chemiczna
– podaje przykłady zjawisk fizycznych
i reakcji chemicznych zachodzących
w otoczeniu człowieka
– definiuje pojęcia pierwiastek chemiczny
Uczeń:
– wyjaśnia, dlaczego chemia jest nauką
przydatną ludziom
– omawia, czym się zajmuje chemia
– omawia sposób podziału chemii na
organiczną i nieorganiczną
– wyjaśnia, czym się różni ciało fizyczne
od substancji
– opisuje właściwości substancji
– wymienia i wyjaśnia podstawowe sposoby
rozdzielania mieszanin
– sporządza mieszaninę
– planuje rozdzielanie mieszanin
(wymaganych)
– opisuje różnicę w przebiegu zjawiska
fizycznego i reakcji chemicznej
– projektuje doświadczenia ilustrujące
zjawisko fizyczne i reakcję chemiczną
– definiuje stopy
– podaje przykłady zjawisk fizycznych
i reakcji chemicznych zachodzących
w otoczeniu człowieka
– formułuje obserwacje do doświadczenia
– wyjaśnia potrzebę wprowadzenia symboliki
chemicznej
– rozpoznaje pierwiastki i związki chemiczne
– wyjaśnia różnicę między pierwiastkiem
a związkiem chemicznym
– wymienia stałe i zmienne składniki
powietrza
Uczeń:
– podaje zastosowania wybranych elementów
sprzętu lub szkła laboratoryjnego
– identyfikuje substancje na podstawie
podanych właściwości
– podaje sposób rozdzielenia wskazanej
mieszaniny
– wskazuje różnice między właściwościami
fizycznymi składników mieszaniny, które
umożliwiają jej rozdzielenie
– projektuje doświadczenia ilustrujące
reakcję chemiczną i formułuje wnioski
– wskazuje w podanych przykładach
reakcję chemiczną i zjawisko fizyczne
– wskazuje wśród różnych substancji
mieszaninę i związek chemiczny
– wyjaśnia różnicę między mieszaniną
a związkiem chemicznym
– proponuje sposoby zabezpieczenia
produktów zawierających żelazo przed
rdzewieniem
– odszukuje w układzie okresowym
pierwiastków podane pierwiastki chemiczne
– opisuje doświadczenie wykonywane na
lekcji
– określa, które składniki powietrza są stałe,
a które zmienne
– wykonuje obliczenia związane
z zawartością procentową substancji
Uczeń:
– wyjaśnia, na czym polega destylacja
– wyjaśnia, dlaczego gazy szlachetne są
bardzo mało aktywne chemicznie
– definiuje pojęcie patyna
– opisuje pomiar gęstości
– projektuje doświadczenie o podanym tytule
(rysuje schemat, zapisuje obserwacje
i wnioski)
– wykonuje doświadczenia z działu
Substancje i ich przemiany
– przewiduje wyniki niektórych doświadczeń
na podstawie posiadanej wiedzy
– otrzymuje tlenek węgla(IV) w reakcji
węglanu wapnia z kwasem
chlorowodorowym
– uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu
z tlenkiem węgla(IV), że tlenek węgla(IV) jest
związkiem chemicznym węgla i tlenu
– uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu
z parą wodną, że woda jest związkiem
chemicznym tlenu i wodoru
– planuje sposoby postępowania
umożliwiające ochronę powietrza przed
zanieczyszczeniami
– identyfikuje substancje na podstawie
schematów reakcji chemicznych
– wykazuje zależność między rozwojem
cywilizacji a występowaniem zagrożeń,
3
i związek chemiczny
– podaje przykłady związków chemicznych
– klasyfikuje pierwiastki chemiczne na
metale i niemetale
– podaje przykłady pierwiastków
chemicznych (metali i niemetali)
– odróżnia metale i niemetale na podstawie
ich właściwości
– opisuje, na czym polega rdzewienie
(korozja)
– posługuje się symbolami chemicznymi
pierwiastków (H, O, N, Cl, S, C, P, Si, Na,
K, Ca, Mg, Fe, Zn, Cu, Al, Pb, Sn, Ag, Hg)
– opisuje skład i właściwości powietrza
– określa, co to są stałe i zmienne składniki
powietrza
– opisuje właściwości fizyczne, chemiczne
tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru, azotu
– podaje, że woda jest związkiem
chemicznym wodoru i tlenu
– tłumaczy, na czym polega zmiana stanów
skupienia na przykładzie wody
– omawia obieg wody w przyrodzie
– określa znaczenie powietrza, wody, tlenu
– określa, jak zachowują się substancje
higroskopijne
– opisuje, na czym polega reakcja syntezy,
analizy, wymiany
– omawia, na czym polega utlenianie, spalanie
– definiuje pojęcia substrat i produkt reakcji
chemicznej
– wskazuje substraty i produkty reakcji
chemicznej
– określa typy reakcji chemicznych
– określa, co to są tlenki i jaki jest ich podział
– wymienia niektóre efekty towarzyszące
reakcjom chemicznym
– wymienia podstawowe źródła, rodzaje
i skutki zanieczyszczeń powietrza
– bada skład powietrza
– oblicza przybliżoną objętość tlenu i azotu,
np. w sali lekcyjnej
– opisuje, jak można otrzymać tlen
– opisuje właściwości fizyczne i chemiczne
gazów szlachetnych
– opisuje obieg tlenu, tlenku węgla(IV)
i azotu w przyrodzie
– wyjaśnia, na czym polega proces fotosyntezy
– wymienia zastosowania tlenków wapnia,
żelaza, glinu, azotu, gazów szlachetnych,
tlenku węgla(IV), tlenu, wodoru
– podaje sposób otrzymywania tlenku
węgla(IV) (na przykładzie reakcji węgla
z tlenem)
– definiuje pojęcie reakcja charakterystyczna
– planuje doświadczenie umożliwiające
wykrycie obecności tlenku węgla(IV)
w powietrzu wydychanym z płuc
– wyjaśnia, co to jest efekt cieplarniany
– opisuje rolę wody i pary wodnej
w przyrodzie
– wymienia właściwości wody
– wyjaśnia pojęcie higroskopijność
– zapisuje słownie przebieg reakcji chemicznej
– wskazuje w zapisie słownym przebiegu
reakcji chemicznej substraty i produkty,
pierwiastki i związki chemiczne
– opisuje, na czym polega powstawanie
dziury ozonowej, kwaśnych opadów
– podaje sposób otrzymywania wodoru
(w reakcji kwasu chlorowodorowego z
metalem)
 opisuje sposób identyfikowania gazów:
wodoru, tlenu, tlenku węgla(IV)
 wymienia źródła, rodzaje i skutki
zanieczyszczeń powietrza
– definiuje pojęcia reakcje egzoi endoenergetyczne
występujących w powietrzu
– wykrywa obecność tlenku węgla(IV)
– opisuje właściwości tlenku węgla(II)
– wyjaśnia rolę procesu fotosyntezy w naszym
życiu
– podaje przykłady substancji szkodliwych
dla środowiska
– wyjaśnia, skąd się biorą kwaśne opady
– określa zagrożenia wynikające z efektu
cieplarnianego, dziury ozonowej, kwaśnych
opadów
– proponuje sposoby zapobiegania
powiększania się dziury ozonowej
i ograniczenia powstawania kwaśnych
opadów
– zapisuje słownie przebieg różnych rodzajów
reakcji chemicznych
– podaje przykłady różnych typów reakcji
chemicznych
– wykazuje obecność pary wodnej
w powietrzu
– omawia sposoby otrzymywania wodoru
– podaje przykłady reakcji egzoi endoenergetycznych
np. podaje przykłady dziedzin życia, których
rozwój powoduje negatywne skutki dla
środowiska przyrodniczego
Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej. Uczeń:
 opisuje zasadę rozdziału w metodach chromatograficznych
 określa, na czym polegają reakcje utleniania-redukcji
 definiuje pojęcia utleniacz i reduktor
 zaznacza w zapisie słownym przebiegu reakcji chemicznej procesy utleniania i redukcji oraz utleniacz, reduktor
 podaje przykłady reakcji utleniania-redukcji zachodzące w naszym otoczeniu, uzasadniając swój wybór
 opisuje sposób rozdzielania na składniki bardziej złożonych mieszanin z wykorzystaniem metod spoza podstawy programowej
 omawia dokładnie metodę skraplania powietrza i rozdzielenia go na składniki
4
 oblicza skład procentowy powietrza – przelicza procenty objętościowe na masowe w różnych warunkach
 wykonuje obliczenia rachunkowe – zadania dotyczące mieszanin
II. Wewnętrzna budowa materii
Ocena dopuszczająca
[1]
Ocena dostateczna
[1 + 2]
Ocena dobra
[1 + 2 + 3]
Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
– definiuje pojęcie materia
– opisuje ziarnistą budowę materii
– opisuje, czym różni się atom od cząsteczki
– definiuje pojęcia jednostka masy atomowej,
masa atomowa, masa cząsteczkowa
– oblicza masę cząsteczkową prostych
związków chemicznych
– opisuje i charakteryzuje skład atomu
pierwiastka chemicznego (jądro: protony
i neutrony, elektrony)
– definiuje pojęcie elektrony walencyjne
– wyjaśnia, co to jest liczba atomowa, liczba
masowa
– ustala liczbę protonów, elektronów,
neutronów w atomie danego pierwiastka
chemicznego, gdy znane są liczby atomowa
i masowa
– definiuje pojęcie izotop
– dokonuje podziału izotopów
– wymienia dziedziny życia, w których
stosuje się izotopy
– opisuje układ okresowy pierwiastków
chemicznych
– podaje prawo okresowości
– podaje, kto jest twórcą układu okresowego
pierwiastków chemicznych
– odczytuje z układu okresowego
podstawowe informacje o pierwiastkach
chemicznych
– wymienia typy wiązań chemicznych
– podaje definicje wiązania kowalencyjnego
(atomowego), wiązania kowalencyjnego
spolaryzowanego, wiązania jonowego
– definiuje pojęcia jon, kation, anion
– posługuje się symbolami pierwiastków
chemicznych
– odróżnia wzór sumaryczny od wzoru
strukturalnego
– zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne
cząsteczek
– definiuje pojęcie wartościowość
Uczeń:
– omawia poglądy na temat budowy materii
– wyjaśnia zjawisko dyfuzji
– podaje założenia teorii atomistyczno-cząsteczkowej budowy materii
– oblicza masy cząsteczkowe
– definiuje pojęcie pierwiastek chemiczny
– wymienia rodzaje izotopów
– wyjaśnia różnice w budowie atomów
izotopów wodoru
– wymienia dziedziny życia, w których
stosuje się izotopy
– korzysta z układu okresowego pierwiastków
chemicznych
– wykorzystuje informacje odczytane z układu
okresowego pierwiastków chemicznych
– podaje maksymalną liczbę elektronów na
poszczególnych powłokach (K, L, M)
– zapisuje konfiguracje elektronowe
– rysuje proste przykłady modeli atomów
pierwiastków chemicznych
– zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne
wymaganych cząsteczek
– odczytuje ze wzoru chemicznego, z jakich
pierwiastków chemicznych i ilu atomów składa
się cząsteczka lub kilka cząsteczek
– opisuje rolę elektronów walencyjnych
w łączeniu się atomów
– opisuje sposób powstawania jonów
– określa rodzaj wiązania w prostych
przykładach cząsteczek
podaje przykłady substancji o wiązaniu
kowalencyjnym (atomowym) i substancji
o wiązaniu jonowym
– odczytuje wartościowość pierwiastków
chemicznych z układu okresowego
pierwiastków
– zapisuje wzory związków chemicznych na
podstawie podanej wartościowości lub nazwy
pierwiastków chemicznych
– podaje nazwę związku chemicznego
na podstawie wzoru
Uczeń:
– planuje doświadczenie potwierdzające
ziarnistość budowy materii
– wyjaśnia różnice między pierwiastkiem
a związkiem chemicznym na podstawie
założeń teorii atomistyczno-cząsteczkowej
budowy materii
– oblicza masy cząsteczkowe związków
chemicznych
– wymienia zastosowania izotopów
– korzysta swobodnie z informacji zawartych
w układzie okresowym pierwiastków
chemicznych
– oblicza maksymalną liczbę elektronów
na powłokach
– zapisuje konfiguracje elektronowe
– rysuje modele atomów
– określa typ wiązania chemicznego
w podanym związku chemicznym
– wyjaśnia, dlaczego gazy szlachetne są
bardzo mało aktywne chemicznie na
podstawie budowy ich atomów
– wyjaśnia różnice między różnymi typami
wiązań chemicznych
– opisuje powstawanie wiązań atomowych
(kowalencyjnych) dla wymaganych
przykładów
– zapisuje elektronowo mechanizm
powstawania jonów (wymagane przykłady)
– opisuje mechanizm powstawania
wiązania jonowego
– wykorzystuje pojęcie wartościowości
– określa możliwe wartościowości pierwiastka
chemicznego na podstawie jego położenia
w układzie okresowym pierwiastków
– nazywa związki chemiczne na podstawie
wzorów i zapisuje wzory na podstawie ich
nazw
– zapisuje i odczytuje równania reakcji
chemicznych (o większym stopniu trudności)
– przedstawia modelowy schemat równania
reakcji chemicznej
Uczeń:
– definiuje pojęcie masa atomowa jako
średnia masa atomowa danego pierwiastka
chemicznego z uwzględnieniem jego składu
izotopowego
– oblicza zawartość procentową izotopów
w pierwiastku chemicznym
– wyjaśnia związek między podobieństwami
właściwości pierwiastków chemicznych
zapisanych w tej samej grupie układu
okresowego a budową ich atomów i liczbą
elektronów walencyjnych
– uzasadnia i udowadnia doświadczalnie,
że msubstr = mprod
– rozwiązuje trudniejsze zadania
wykorzystujące poznane prawa (zachowania
masy, stałości składu związku chemicznego)
– wskazuje podstawowe różnice między
wiązaniami kowalencyjnym a jonowym oraz
kowalencyjnym niespolaryzowanym
a kowalencyjnym spolaryzowanym
– opisuje zależność właściwości związku
chemicznego od występującego w nim
wiązania chemicznego
– porównuje właściwości związków
kowalencyjnych i jonowych (stan
skupienia, temperatury topnienia
i wrzenia)
– określa, co wpływa na aktywność
chemiczną pierwiastka
– zapisuje i odczytuje równania reakcji
chemicznych o dużym stopniu trudności
– wykonuje obliczenia stechiometryczne
5
– podaje wartościowość pierwiastków
chemicznych w stanie wolnym
– odczytuje z układu okresowego
maksymalną wartościowość pierwiastków
chemicznych grup 1., 2. i 13.17.
– wyznacza wartościowość pierwiastków
chemicznych na podstawie wzorów
sumarycznych
– zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny
cząsteczki związku dwupierwiastkowego
na podstawie wartościowości pierwiastków
chemicznych
– określa na podstawie wzoru liczbę
pierwiastków w związku chemicznym
– interpretuje zapisy (odczytuje ilościowo
i jakościowo proste zapisy), np. H2, 2 H, 2 H2
itp.
– ustala na podstawie wzoru sumarycznego
nazwę dla prostych dwupierwiastkowych
związków chemicznych
– ustala na podstawie nazwy wzór
sumaryczny dla prostych
dwupierwiastkowych związków
chemicznych
– rozróżnia podstawowe rodzaje reakcji
chemicznych
– podaje treść prawa zachowania masy
– podaje treść prawa stałości składu
związku chemicznego
– przeprowadza proste obliczenia
z wykorzystaniem prawa zachowania masy
i prawa stałości składu związku
chemicznego
– definiuje pojęcia równanie reakcji
chemicznej, współczynnik stechiometryczny
– dobiera współczynniki w prostych
przykładach równań reakcji chemicznych
– zapisuje proste przykłady równań reakcji
chemicznych
– odczytuje proste równania reakcji
Chemicznych
– określa wartościowość pierwiastków
w związku chemicznym
– zapisuje wzory cząsteczek korzystając
z modeli
– rysuje model cząsteczki
– wyjaśnia znaczenie współczynnika
stechiometrycznego i indeksu
stechiometrycznego
– wyjaśnia pojęcie równania reakcji
chemicznej
– odczytuje równania reakcji chemicznych
– zapisuje równania reakcji chemicznych
 dobiera współczynniki w równaniach
reakcji chemicznych
– rozwiązuje zadania na podstawie prawa
zachowania masy i prawa stałości składu
związku chemicznego
– dokonuje prostych obliczeń
stechiometrycznych
Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej. Uczeń:
 opisuje historię odkrycia budowy atomu
 definiuje pojęcie promieniotwórczość
 określa, na czym polega promieniotwórczość naturalna i sztuczna
 definiuje pojęcie reakcja łańcuchowa
 wymienia ważniejsze zagrożenia związane z promieniotwórczością
6









wyjaśnia pojęcie okres półtrwania (okres połowicznego rozpadu)
rozwiązuje zadania związane z pojęciami okres półtrwania i średnia masa atomowa
charakteryzuje rodzaje promieniowania
wyjaśnia, na czym polegają przemiany α, 
opisuje historię przyporządkowania pierwiastków chemicznych
opisuje wiązania koordynacyjne i metaliczne
identyfikuje pierwiastki chemiczne na podstawie niepełnych informacji o ich położeniu w układzie okresowym pierwiastków chemicznych oraz ich właściwości
dokonuje obliczeń z wykorzystaniem wiedzy o jednostce masy atomowej i cząsteczkowej
dokonuje obliczeń na podstawie równania reakcji chemicznej
III. Woda i roztwory wodne
Ocena dopuszczająca
[1]
Ocena dostateczna
[1 + 2]
Ocena dobra
[1 + 2 + 3]
Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
– charakteryzuje rodzaje wód występujących
w przyrodzie
– podaje, na czym polega obieg wody
w przyrodzie
– wymienia stany skupienia wody
– nazywa przemiany stanów skupienia wody
– opisuje właściwości wody
– zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny
cząsteczki wody
– definiuje pojęcie dipol
– identyfikuje cząsteczkę wody jako dipol
– wyjaśnia podział substancji na dobrze i słabo
rozpuszczalne oraz praktycznie
nierozpuszczalne w wodzie
podaje przykłady substancji, które
rozpuszczają się i nie rozpuszczają się
w wodzie
– wyjaśnia pojęcia rozpuszczalnik i substancja
rozpuszczana
– definiuje pojęcie rozpuszczalność
– wymienia czynniki, które wpływają
na rozpuszczalność
– określa, co to jest wykres rozpuszczalności
– odczytuje z wykresu rozpuszczalności
rozpuszczalność danej substancji w podanej
temperaturze
– wymienia czynniki wpływające na szybkość
rozpuszczania się substancji stałej w wodzie
– definiuje pojęcia roztwór właściwy, koloid
i zawiesina
– definiuje pojęcia roztwór nasycony i roztwór
nienasycony oraz roztwór stężony i roztwór
rozcieńczony
Uczeń:
– opisuje budowę cząsteczki wody
– wyjaśnia, co to jest cząsteczka polarna
– wymienia właściwości wody zmieniające
się pod wpływem zanieczyszczeń
– proponuje sposoby racjonalnego
gospodarowania wodą
– tłumaczy, na czym polega proces
mieszania, rozpuszczania
– określa, dla jakich substancji woda jest
dobrym rozpuszczalnikiem
– charakteryzuje substancje ze względu na ich
rozpuszczalność w wodzie
– planuje doświadczenia wykazujące wpływ
różnych czynników na szybkość
rozpuszczania substancji stałych w wodzie
– porównuje rozpuszczalność różnych
substancji w tej samej temperaturze
– oblicza ilość substancji, którą można
rozpuścić w określonej ilości wody
w podanej temperaturze
– podaje przykłady substancji, które
rozpuszczają się w wodzie, tworząc
roztwory właściwe
– podaje przykłady substancji, które nie
rozpuszczają się w wodzie i tworzą koloidy
lub zawiesiny
– wskazuje różnice między roztworem
właściwym a zawiesiną
– opisuje różnice między roztworem
rozcieńczonym, stężonym, nasyconym
i nienasyconym
– przeprowadza krystalizację
– przekształca wzór na stężenie procentowe
roztworu tak, aby obliczyć masę substancji
Uczeń:
– wyjaśnia, na czym polega tworzenie
wiązania kowalencyjnego spolaryzowanego
w cząsteczce wody
– wyjaśnia budowę polarną cząsteczki wody
– określa właściwości wody wynikające z jej
budowy polarnej
– wyjaśnia, dlaczego woda dla jednych
substancji jest rozpuszczalnikiem, a dla
innych nie
– przedstawia za pomocą modeli proces
rozpuszczania w wodzie substancji o budowie
polarnej, np. chlorowodoru
– podaje rozmiary cząstek substancji
wprowadzonych do wody i znajdujących się
w roztworze właściwym, koloidzie,
zawiesinie
– wykazuje doświadczalnie wpływ różnych
czynników na szybkość rozpuszczania
substancji stałej w wodzie
– posługuje się sprawnie wykresem
rozpuszczalności
– dokonuje obliczeń z wykorzystaniem
wykresu rozpuszczalności
– oblicza masę wody, znając masę roztworu
i jego stężenie procentowe
– prowadzi obliczenia z wykorzystaniem
pojęcia gęstości
– podaje sposoby na zmniejszenie lub
zwiększenie stężenia roztworu
– oblicza stężenie procentowe roztworu
powstałego przez zagęszczenie, rozcieńczenie
roztworu
– oblicza stężenie procentowe roztworu
nasyconego w danej temperaturze
Uczeń:
– wymienia laboratoryjne sposoby
otrzymywania wody
– proponuje doświadczenie udowadniające,
że woda jest związkiem wodoru i tlenu
– opisuje wpływ izotopów wodoru i tlenu na
właściwości wody
– określa wpływ ciśnienia atmosferycznego
na wartość temperatury wrzenia wody
– porównuje rozpuszczalność w wodzie
związków kowalencyjnych i jonowych
– wykazuje doświadczalnie, czy roztwór jest
nasycony, czy nienasycony
– rozwiązuje zadania rachunkowe na stężenie
procentowe z wykorzystaniem gęstości
– oblicza rozpuszczalność substancji w danej
temperaturze, znając stężenie procentowe jej
roztworu nasyconego w tej temperaturze
7
– definiuje pojęcie krystalizacja
– podaje sposoby otrzymywania roztworu
nienasyconego z nasyconego i odwrotnie
– definiuje stężenie procentowe roztworu
– podaje wzór opisujący stężenie procentowe
– prowadzi obliczenia z wykorzystaniem
pojęć: stężenie procentowe, masa
substancji, masa rozpuszczalnika, masa
roztworu (proste)
rozpuszczonej lub masę roztworu
– oblicza masę substancji rozpuszczonej lub
masę roztworu, znając stężenie procentowe
roztworu
– wyjaśnia, jak sporządzić roztwór
o określonym stężeniu procentowym (np. 100 g
20-procentowego roztworu soli kuchennej)
(z wykorzystaniem wykresu
rozpuszczalności)
– wymienia czynności prowadzące
do sporządzenia określonej ilości roztworu
o określonym stężeniu procentowym
– sporządza roztwór o określonym stężeniu
procentowym
 wyjaśnia, co to jest woda destylowana
i czym się różni od wód występujących
w przyrodzie
Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej. Uczeń:
– określa źródła zanieczyszczeń wód naturalnych
analizuje źródła zanieczyszczeń wód naturalnych i ich wpływ na środowisko przyrodnicze
– wymienia niektóre zagrożenia wynikające z zanieczyszczeń wód
– omawia wpływ zanieczyszczeń wód na organizmy
– wymienia sposoby przeciwdziałania zanieczyszczaniu wód
– omawia sposoby usuwania zanieczyszczeń z wód
– wyjaśnia, na czym polega asocjacja cząsteczek wody
– rozwiązuje zadania rachunkowe na mieszanie roztworów
– rozwiązuje zadania rachunkowe na stężenie procentowe roztworu, w którym rozpuszczono mieszaninę substancji stałych
opracowała
mgr Justyna Blukacz
8