Pobierz - Portal Promocji Eksportu

WPHI Praga, lipiec 2012
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej
w Pradze
Biuletyn Informacyjny
Lipiec 2012
SPIS TREŚCI:
I.
PRZEMYSŁ ...............................................................................................................................
2
II.
BUDOWNICTWO.....................................................................................................................
2
III.
BEZROBOCIE............................................................................................................................
3
IV.
CENY TOWARÓW I USŁUG ..................................................................................................
4
V.
HANDEL ZAGRANICZNY.......................................................................................................
4
VI.
POLSKO-CZESKA WYMIANA HANDLOWA .....................................................................
6
VII.
REWIZJA PROGNOZY ROZWOJU GOSPODARCZEGO ..................................................
8
VIII.
DEKLARACJE VAT W FORMIE ELEKTRONICZNEJ ........................................................
9
IX.
WZROST LICZBY SPÓŁEK EUROPEJSKICH ....................................................................
10
X.
OBNIŻENIE STÓP PROCENTOWYCH ...............................................................................
10
XI.
KONSUMPCJA ARTYKUŁÓW SPOŻYWCZYCH W 2011 R. ..........................................
12
XII.
OFERTY NA ROZBUDOWĘ ELEKTROWNI JĄDROWEJ TEMELIN ............................
12
XIII.
SPADEK NAPŁYWU BIZ DO REPUBLIKI CZESKIEJ ......................................................
13
XIV.
CZESKIE STRONY INTERNETOWE O NIEBEZPIECZNEJ ŻYWNOŚCI .......................
14
XV.
ZMIANY W PRZEPISACH PRAWA UPADŁOŚCIOWEGO ..............................................
15
XVI.
ZMIANY PODATKOWE OD STYCZNIA 2013 R. .............................................................
15
XVII. ATRAKCYJNOŚĆ INWESTOWANIA W CZECHACH ........................................................
16
XVIII. POPRAWA DYSCYPLINY PŁATNICZEJ CZESKICH FIRM .............................................
17
1
WPHI Praga, lipiec 2012
I. Przemysł
W maju produkcja przemysłowa w Republice Czeskiej w stosunku międzyrocznym była
niższa o 2,4%, a w stosunku do miesiąca poprzedniego o 0,1%. Największy spadek
odnotowano w produkcji pozostałych wyrobów mineralnych (o 7,4%), w obróbce i
przetwórstwie drewna, wikliny, korku i słomy (o 12,4%) oraz w produkcji podstawowych
wyrobów hutniczych (o 7,3%). Największy wzrost odnotowano w produkcji samochodów
osobowych, przyczep i naczep (o 0,5%) oraz w produkcji artykułów spożywczych (o 2,8%) i
napojów (3,0%).
Przychody z działalności przemysłowej w cenach bieżących w stosunku międzyrocznym
były niższe o 1,5%, a przychody z eksportu bezpośredniego przedsiębiorstw przemysłowych
o 0,5%.
Wartość nowych zamówień w przemyśle międzyrocznie była wyższa o 4,2%, przy wzroście
zamówień zagranicznych o 9,3% i spadku zamówień krajowych o 5,3%.
Średnia liczba zatrudnionych w przemyśle czeskim w maju 2012 r. (bez pracowników
agencyjnych), w przedsiębiorstwach zatrudniających co najmniej 50 pracowników,
utrzymywała się na takim samym poziomie jak w kwietniu. Średnie wynagrodzenie
miesięczne w przedsiębiorstwach przemysłowych wzrosło nominalne o 6,0% i wyniosło
28.128 CZK (ok. 1.098 EUR).
Przemysł (wskaźniki międzyroczne – dane wstępne)
Dynamika w cenach stałych
(analogiczny okres roku poprzedniego = 100)
Wyszczególnienie
marzec
2012
kwiecień
2012
maj
2012
styczeń- maj
2012
Przemysł Republiki Czeskiej
(B+C+D)
100,1
102,2
97,6
101,6
B) Wydobycie
98,3
96,5
100,1
96,4
C) Przemysł przetwórczy
100,3
101,5
97,5
101,8
D) Produkcja i dystrybucja energii
elektrycznej, gazu i ciepła
99,5
112,3
97,1
102,7
II. Budownictwo
Produkcja budowlana na rynku czeskim w maju 2012 roku w stosunku międzyrocznym
obniżyła się o 3,5%. Wartość produkcji w budownictwie przemysłowym i mieszkaniowym
wzrosła o 2,1%, a w budownictwie związanym z infrastrukturą spadła o 14,6%. Wartość
produkcji budowlanej od początku roku do końca maja, w porównaniu z analogicznym
okresem 2008 roku, była niższa o 25,3%
Średnia liczba zatrudnionych w budownictwie w omawianym okresie (bez pracowników
agencyjnych), w przedsiębiorstwach zatrudniających co najmniej 50 pracowników,
2
WPHI Praga, lipiec 2012
międzyrocznie obniżyła się o 4,0%. Średnie wynagrodzenie w tej branży wzrosło nominalnie
o 1,9% i wyniosło 29.355 CZK (ok. 1.146 EUR).
Liczba wydanych zezwoleń budowlanych w stosunku międzyrocznym obniżyła się
15,3%, a orientacyjna wartość robót objętych tymi zezwoleniami o 22,9%.
o
Produkcja budowlana (wskaźniki międzyroczne - dane wstępne)
Dynamika w cenach stałych
(analogiczny okres roku poprzedniego = 100)
Wyszczególnienie
marzec
2012
Produkcja budowlana ogółem
w tym: budownictwo przemysłowe
i mieszkaniowe
budownictwo związane z
infrastrukturą
Rozpoczęte realizacje mieszkań
w tym: w budownictwie jednorodzinnym
w budownictwie wielorodzinnym
Zakończone realizacje mieszkań
w tym: w budownictwie jednorodzinnym
w budownictwie wielorodzinnym
kwiecień
2012
maj
2012
styczeńmaj 2012
93,9
97,3
96,5
93,8
99,3
99,4
102,1
97,8
80,1
92,2
85,4
83,9
93,8
85,2
155,3
80,2
87,7
51,9
82,2
84,3
61,8
71,7
86,4
35,2
73,9
75,2
61,3
141,6
99,2
203,4
88,7
83,3
99,9
103,6
96,5
115,3
III. Bezrobocie
Na koniec czerwca 2012 roku w Republice Czeskiej bez pracy było 474,6 tys. osób, tj. o 7,5
tys. mniej niż na koniec maja oraz o 4,2 tys. mniej niż na koniec czerwca 2011 roku. Stopa
rejestrowanego bezrobocia na koniec czerwca 2012 r. wyniosła 8,1%. Wśród mężczyzn
stopa bezrobocia wyniosła 6,9%, a wśród kobiet 9,6%.
Największe bezrobocie utrzymywało się w powiatach: Most (15,4%), Bruntal (15,2%), Decin
i Karvina (po 13,4%), Usti nad Labem (13,3%) oraz Chomutov (13,2%). Najniższe w
powiatach miasta Pragi (4,1%), Mlada Boleslav (4,5%), Pelhrimov (4,8%) oraz PilznoPołudnie (4,9%).
W ewidencji czeskich Urzędów Pracy na 30 czerwca 2012 roku, było 42.779 wolnych miejsc
pracy. Na jedno wolne miejsce przypadało średnio 11,1 bezrobotnych, z tego najwięcej w
powiatach: Trebic (41,7), Teplice (35,1), Bruntal (34,4), Decin (32,7) oraz Hodonin (32,5).
Zasiłek dla bezrobotnych w czerwcu 2012 r. wypłacono 89.106 osobom ubiegającym się o
zatrudnienie, tj. 18,8% ogółu zarejestrowanych bezrobotnych (w maju 2012 – 19,3%, w
czerwcu 2011 – 22,8%).
3
WPHI Praga, lipiec 2012
IV. Ceny towarów i usług
Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w czerwcu 2012 r. w stosunku do miesiąca
poprzedniego wzrosły o 0,2%. Na ich ogólny wzrost miał wpływ głównie wzrost cen
artykułów spożywczych w tym warzyw (o 13,5%) i owoców cytrusowych (o 9,4%); średnio
od 1,2 do 2,0% wyższe były ceny mąki, mięsa wieprzowego, ryb oraz wyrobów mlecznych.
Wzrosły również ceny wyrobów tytoniowych (o 1,4%) oraz kompleksowych usług
wypoczynkowych (o 2,7%). Niższe były ceny paliw napędowych (o 2,2%), odzieży (o 1,1%),
obuwia (o 1,9%), a z wyrobów spożywczych - bananów (o 18,0%), jaj (o 2,1%) oraz olejów
jadalnych (o 1,6%).
Międzyrocznie inflacja w czerwcu 2012 r. wyniosła 3,5% i była o 0,3 pp. wyższa niż w
miesiącu poprzednim. W porównaniu z czerwcem 2011 roku, wyższe były ceny artykułów
spożywczych i napojów (o 8,4%), usług zdrowotnych (o 9,1%), opłat mieszkaniowych (o
4,9%), usług transportowych (o 2,4%), usług restauracyjnych i hotelowych (o 4,3%),
edukacji (o 2,2%) oraz napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych (o 2,7%). Niższe niż
przed rokiem były ceny odzieży i obuwia (o 2,2%), usług pocztowych i telekomunikacyjnych
(o 1,6%) oraz wyposażenia mieszkań (o 1,2%).
Ceny towarów i usług (wskaźniki, stopa inflacji)
Wyszczególnienie
Ogółem w tym:
Artykuły spożywcze i napoje bezalkoholowe
Napoje alkoholowe i tytoń
Odzież i obuwie
Czynsze, woda, energia, paliwa
Wyposażenie mieszkań, sprzęt AGD, naprawy
Służba zdrowia
Transport
Poczta i telekomunikacja
Kultura i rekreacja
Edukacja
Wyżywienie i zakwaterowanie
Pozostały towar i usługi
Analogiczny okres roku Średnia
poprzedniego = 100
roku
04/12
05/12
06/12 2005=100
103,5
103,2
103,5
121,3
106,6
105,3
108,4
126,5
102,1
101,3
102,7
144,1
97,3
97,5
97,8
84,1
105,6
105,7
104,9
142,6
99,1
98,8
98,8
95,3
109,0
108,9
109,1
162,8
103,9
103,2
102,4
106,3
98,7
98,5
98,4
94,9
99,9
100,0
100,1
98,4
102,1
102,2
102,2
117,9
104,2
104,0
104,3
125,1
101,9
102,2
101,7
115,1
Stopa
inflacji*
102,8
105,9
102,5
97,8
104,3
98,6
106,1
103,4
99,0
99,0
102,1
102,8
101,2
*relacja średnich wskaźników bazowych (grudzień 2005=100) za ostatnie 12 miesięcy oraz poprzednie 12 miesięcy
V. Handel zagraniczny
W okresie pierwszych pięciu miesięcy 2012 roku, obroty handlu zagranicznego Republiki
Czeskiej w stosunku międzyrocznym wzrosły o 3,4%. Eksport był wyższy o 5,7% i wyniósł
51,2 mld EUR, a import o 1,0% i wyniósł 45,5 mld EUR. Nadwyżka handlowa RCz
międzyrocznie wzrosła o 2,3 mld EUR i wyniosła 5,6 mld EUR.
4
WPHI Praga, lipiec 2012
Największy wpływ na wzrost dodatniego salda wymiany handlowej w okresie od stycznia do
maja br. miał wzrost nadwyżki w grupie maszyn i środków transportu (o 1.519 mln EUR), w
grupie wyrobów przemysłowych rynkowych (o 419 mln EUR) oraz w grupie różnych
wyrobów przemysłowych (o 339 mln EUR). Deficyt pogłębił się w grupie paliw mineralnych
i smarów (o 85,2 mln EUR) oraz w grupie chemikaliów i wyrobów pochodnych (o 29 mln
EUR). W grupie żywności i zwierząt żywych odnotowano spadek ujemnego salda o 119 mln
EUR, a w grupie tłuszczów roślinnych i zwierzęcych ubiegłoroczny deficyt (-25,2 mln EUR)
zamienił się w nadwyżkę w wysokości 47,6 mln EUR.
Obroty handlu zagranicznego Republiki Czeskiej
w okresie styczeń-maj 2011/2012 (w mln)
STYCZEŃ - MAJ 2011
Wyszczególnienie
Eksport
Import
Saldo
CZK
1 179 451 1 098 246
STYCZEŃ - MAJ 2012
Eksport
Import
81 205 1 282 665 1 141 054
DYNAMIKA W %
Saldo
eksportu
importu
141 611
108,8
103,9
EUR
48 418
45 086
3 333
51 176
45 524
5 653
105,7
101,0
USD
67 643
63 001
4 642
66 813
59 426
7 387
98,8
94,3
W okresie od stycznia do maja br. największy wzrost wartości czeskiego eksportu miał
miejsce w grupie maszyn i środków transportu (o 1 626 mln EUR, tj. o 6,1%) oraz w grupie
wyrobów przemysłowych rynkowych (o 326 mln EUR, tj. o 3,8%); następnie w grupie paliw
mineralnych i smarów (o 308 mln EUR, tj. o 17,6%), w grupie różnych wyrobów
przemysłowych (o 253 mln EUR, tj. o 5,0%) oraz w grupie żywności i zwierząt żywych (o
20,3 mln EUR, tj. o 13,6%). Spadek eksportu odnotowano w grupie surowców z wyjątkiem
paliw (o 14,3 mln EUR, tj. o 1,0%), w grupie chemikaliów i wyrobów pochodnych (o 24 mln
EUR, tj. o 0,8%) oraz w grupie wyrobów pozostałych (o 7,5 mln EUR tj. o 2,2%).
Największy wzrost wartości importu odnotowano w grupie paliw mineralnych i smarów (o
393 mln EUR, tj. o 8,2%) oraz w grupie maszyn i środków transportu (o 107 mln EUR, tj. o
0,6%); następnie w grupie żywności i zwierząt żywych (o 85 mln EUR, tj. o 4,1%), w grupie
wyrobów pozostałych (o 38 mln EUR, tj. o 56%) oraz w grupie napojów i tytoniu (o 22 mln
EUR, tj. o 8,7%). Największy międzyroczny spadek importu odnotowano w grupie
wyrobów przemysłowych rynkowych (o 93 mln EUR, tj. o 1,1%), w grupie różnych wyrobów
przemysłowych (o 86 mln EUR, tj. o 2,0%) oraz w grupie surowców z wyjątkiem paliw (o 25
mln EUR, tj. o 1,9%)1
Głównymi pozycjami czeskiego eksportu w okresie pierwszych pięciu miesięcy 2012 roku,
były samochody osobowe (10,3% eksportu ogółem), części i akcesoria samochodowe (6,5%)
oraz urządzenia do automatycznego przetwarzania danych (6,2%); następnie aparaty i
urządzenia telefoniczne (2,0%), druty i kable izolowane (1,6%), monitory, projektory i
odbiorniki telewizyjne (1,6%), energia elektryczna (1,5%), nowe opony samochodowe
(1,5%), urządzenia elektryczne do przełączania lub zabezpieczania obwodów elektrycznych
(1,2%) oraz meble do siedzenia (1,2%). Na ww. 10 grup towarowych przypadało 33,8%
czeskiego eksportu ogółem, a ich łączna wartość była międzyrocznie wyższa o 9,0%.
1
Strukturę towarową czeskiego handlu zagranicznego przedstawia załącznik nr 1
5
WPHI Praga, lipiec 2012
W imporcie największą grupę wyrobów stanowiły części i akcesoria samochodowe (5,4%),
gaz ziemny (4,3%) oraz urządzenia do automatycznego przetwarzania danych (4,2%);
następnie ropa naftowa (4,0%), części i akcesoria do maszyn i urządzeń biurowych (2,2%),
leki (2,1%), aparaty i urządzenia telefoniczne (1,8%), elektryczne układy scalone (1,7%),
samochody osobowe (1,6%) oraz druty i kable izolowane (1,5%). Na ww. 10 grup
towarowych przypadało 28,9% czeskiego importu ogółem, a ich łączna wartość była
międzyrocznie wyższa o 4,6%.
Największą nadwyżkę handlową w omawianym okresie Republika Czeska uzyskała w
handlu z Niemcami (4 507 mln EUR), Słowacją (1 781 mln EUR), Wielką Brytanią (1 613
mln EUR), Francją (1 334 mln EUR) oraz Austrią (875 mln EUR), a największy deficyt w
handlu z Chinami (-4 190 mln EUR), Koreą Południową (-891 mln EUR), Rosją (-828 mln
EUR), Japonią (-632 mln EUR), Tajlandią (-420 mln EUR) oraz Azerbejdżanem (-420 mln
EUR).
VI. Polsko-czeska wymiana handlowa
Według danych Czeskiego Urzędu Statystycznego, polsko-czeskie obroty handlowe w
okresie pierwszych pięciu miesięcy 2012 roku w stosunku międzyrocznym wzrosły o
3,9% i wyniosły 6,2 mld EUR. Wartość czeskiego eksportu do Polski była wyższa o 2,0% i
wyniosła 3 089 mln EUR, a importu o 5,9% i wyniosła 3 161 mln EUR. Czeski deficyt w
handlu z Polską wyniósł zatem 71,9 mln EUR. W analogicznym okresie ubiegłego roku dane
statystyczne z tego samego źródła wskazywały na czeską nadwyżkę w wysokości 45,1 mln
EUR.2
W czeskim eksporcie do Polski, największy wzrost wartościowy odnotowano w grupie
wyrobów przemysłowych rynkowych (o 53,0 mln EUR, tj. o 6,7%); następnie w grupie
tłuszczów roślinnych i zwierzęcych (o 45,7 mln EUR, tj. o 435%), w grupie żywności i
zwierząt żywych (o 15,5 mln EUR, tj. o 8,6%) oraz w grupie maszyn i środków transportu (o
11,1 mln EUR, tj. o 1,0%). Spadek eksportu odnotowano w grupie chemikaliów i wyrobów
pochodnych (o 35,5 mln EUR, tj. o 8,8%), w grupie paliw mineralnych i smarów (o 24,5 mln
EUR, tj. o 14,4%) oraz w grupie różnych wyrobów przemysłowych (o 15,3 mln EUR, tj. o
6,6%). 3
W czeskim imporcie z Polski, największy wzrost wartościowy odnotowano w grupie
wyrobów przemysłowych rynkowych (o 106,0 mln EUR, tj. o 12,3%), w grupie żywności i
zwierząt żywych (o 23,2 mln EUR, tj. o 7,4%), w grupie maszyn i środków transportu (o
24,9 mln EUR, tj. o 3,2%) oraz w grupie chemikaliów i wyrobów pochodnych (o 15,1 mln
EUR, tj. o 5,0%). Spadek importu odnotowano jedynie w grupie paliw mineralnych i
smarów (o 23,1 mln EUR, tj. o 7,6%).
2
Wg danych MG RP, polsko-czeskie obroty handlowe w okresie od stycznia do maja 2012 roku wzrosły o
2,4% i wyniosły 5.941 mln EUR; w tym: polski eksport do RCz o 2,9% i wyniósł 3.625 mln EUR, a import o
1,7% i wyniósł 2.316 mln EUR. Wg tych danych, Polska uzyskała nadwyżkę handlową z Czechami w
wysokości 1.309 mln EUR. W stosunku międzyrocznym wartość nadwyżki wzrosła o 5,2%.
3
Strukturę towarową czesko-polskiej wymiany handlowej, wg danych Czeskiego Urzędu Statystycznego
przedstawia załącznik nr 2
6
WPHI Praga, lipiec 2012
Czesko - polska wymiana handlowa w okresie styczeń – maj 2011/2012
(w mln EUR)
3 500,0
3 000,0
3 089,4
3 030,1 2 985,0
3 161,3
2 500,0
2 000,0
1 500,0
1 000,0
500,0
45,1
0,0
-71,9
-500,0
I - V 2011
Czeski eksport do Polski
I - V 2012
Czeski import z Polski
Saldo wymiany
Źródło: Czeski Urząd Statystyczny
Największy deficyt w handlu z Polską w okresie pierwszych pięciu miesięcy 2012 r.
Republika Czeska odnotowała w grupie żywności i zwierząt żywych (-141,9 mln EUR) oraz
w grupie paliw mineralnych i smarów (-136,2 mln EUR); następnie w grupie wyrobów
przemysłowych rynkowych (-121,1 mln EUR) oraz w grupie różnych wyrobów
przemysłowych (-56,9 mln EUR). Nadwyżkę uzyskano w grupie maszyn i środków
transportu (+269,0 mln EUR), w grupie surowców z wyjątkiem paliw (+52,3 mln EUR), w
grupie chemikaliów i wyrobów pochodnych (+48,4 mln EUR) oraz w grupie tłuszczów
roślinnych i zwierzęcych (+46,7 mln EUR).
W czeskim eksporcie do Polski największy udział w omawianym okresie miały samochody
osobowe (7,9%) oraz części i akcesoria samochodowe (4,9%); następnie urządzenia do
automatycznego przetwarzania danych (2,9% ), sztaby i pręty z żelaza i stali (2,7%),
monitory, projektory i odbiorniki telewizyjne (2,4%), węgiel kamienny (2,3%), olej
rzepakowy (1,7%), druty i kable izolowane (1,7%), węglowodory cykliczne (1,6%) oraz
polimery styrenu w formach podstawowych (1,5%). Na ww. 10 grup towarowych przypadało
29,7% czeskiego eksportu do Polski ogółem, a ich łączna wartość była międzyrocznie wyższa
o 55%.
W imporcie z Polski dominowały części i akcesoria samochodowe (6,3%), drut miedziany
(4,4%) oraz silniki spalinowe tłokowe z zapłonem iskrowym (3,7%), następnie druty i kable
izolowane (3,5%), węgiel kamienny (2,9%), oleje ropy naftowej inne niż surowe (1,9%)
meble do siedzenia (1,9%), sztaby i pręty, walcowane na gorąco, z żeliwa lub stali
niestopowej (dwie grupy towarowe - łącznie 3,7%) oraz wyroby płaskie z żelaza i stali
(1,8%). Na ww. 10 grup towarowych przypadało 30,1% czeskiego importu z Polski ogółem, a
ich łączna wartość wzrosła międzyrocznie o 23,5%.
7
WPHI Praga, lipiec 2012
W okresie pierwszych pięciu miesięcy 2012 roku, Polska była trzecim partnerem
handlowym Republiki Czeskiej pod względem importu (udział 6,9%) po Niemczech
(25,4%) i Chinach (10,5%), a przed Rosją (6,0%), Słowacją (5,7%), Włochami (3,9%),
Niderlandami (3,3%) oraz Francją (3,2%); jak też trzecim pod względem eksportu (6,0%)
po Niemczech (31,4%) i Słowacji (8,6%), a przed Francją (5,4%), Wielką Brytanią (4,8%),
Austrią (4,5%) i Włochami (3,9%).
Jak wynika z danych Czeskiego Urzędu Statystycznego, zmiana wartości salda wymiany
handlowej z dodatniego na ujemne w handlu z Polską, spowodowana było spadkiem czeskiej
nadwyżki handlowej w grupie chemikaliów i wyrobów pochodnych (z 99 do 48 mln EUR)
oraz w grupie maszyn i środków transportu (z 283 do 270 mln EUR), jak również wzrostem
czeskiego deficytu w grupie wyrobów przemysłowych rynkowych (o 53 mln EUR), w grupie
różnych wyrobów przemysłowych (o 20,5 mln EUR) oraz w grupie żywności i zwierząt
żywych (o 7,7 mln EUR).
Z ważniejszych dla polskiego eksportu do Czech pozycji towarowych, relatywnie wysoką
dynamikę w omawianym okresie wykazywały części i akcesoria samochodowe (129%),
wyroby płaskie z żelaza i stali o gr. powyżej 600 mm (190%) oraz sztaby i pręty, walcowane
na gorąco, z żeliwa lub stali niestopowej (w dwóch grupach – 181 % i 141%). Międzyroczny
spadek dynamiki odnotowano natomiast w przypadku silników spalinowych z zapłonem
iskrowym (97%), węgla kamiennego (89%), energii elektrycznej (98%), koksu i półkoksu z
węgla (61%), silników spalinowych z zapłonem samoczynnym (73%), leków (91%) oraz
maszyn do automatycznego przetwarzania danych (90%).
Ponadprzeciętną dynamikę w polskim imporcie z Czech wykazywały sztaby i pręty
walcowane na gorąco, z żeliwa lub stali niestopowej (249%), olej rzepakowy (669%),
traktory (201%) oraz pszenica (167%). Spadek dynamiki importu odnotowano natomiast w
przypadku węgla kamiennego (64%), monitorów i projektorów telewizyjnych (78%),
węglowodorów cyklicznych (93%), nowych opon samochodowych (85%) oraz środków do
czyszczenia i prania (76%).
VII. Rewizja prognozy rozwoju gospodarczego
Ministerstwo Finansów RCz zmieniło prognozę rozwoju gospodarczego tego kraju. Obecnie
oczekuje, że w roku bieżącym PKB obniży się o 0,5%, natomiast w roku 2013 wzrośnie o
1%. Według wcześniejszych szacunków Ministerstwa, przeprowadzonych w kwietniu br.,
gospodarka czeska miała w 2012 r. wzrosnąć o 0,2%, a w roku następnym 1,3%.
Według najnowszej prognozy, RCz w 2014 roku powinna zanotować wzrost gospodarczy na
poziomie 1,9%, a w 2015 r. wzrost PKB powinien osiągnąć 2,7%.
Według czeskiego rządu, pogorszający się stan gospodarki i spadek dochodów budżetowych
może spowodować zwiększenie deficytu budżetowego państwa nawet o 10 mld CZK (1,64
mld PLN). Zaplanowany na 2012 rok deficyt budżetowy państwa wynosi 105 mld CZK (17,2
mld PLN). Rząd zapewnia, że nie dopuści do ewentualnego powiększenia się deficytu
budżetowego, stosując cięcia wydatków budżetowych. Już w lutym br. zamrożono wydatki
budżetowe w kwocie 23,6 mld CZK (3,87 mld PLN). Przewiduje się także ograniczenie
wydatków budżetowych przeznaczonych na finansowanie państwowego długu publicznego w
8
WPHI Praga, lipiec 2012
wysokości 12 mld CZK (1,98 mld PLN), a także ograniczenie wydatków o 1,5 mld CZK
(0,26 mld PLN) w rozdziale wydatki ogólne. Rząd przewiduje także oszczędności w związku
z zawieszeniem realizacji niektórych programów operacyjnych.
Wyniki prognozy Czeskiego Banku Narodowego przeprowadzonej w maju br. roku wskazują
na stagnację gospodarczą RCz w 2012 r., natomiast w 2013 roku przewidywany jest wzrost o
1,9%. Analitycy innych czeskich banków w bieżącym roku przewidują spadek tempa wzrostu
gospodarczego o 0,6%, a w 2013 roku wzrost na poziomie 1%. Międzynarodowy Fundusz
Walutowy w maju przewidywał wzrost gospodarki czeskiej w 2012 r. o 0,1%, a w 2013 r. o
2,1%. Natomiast według prognoz Komisji Europejskiej gospodarka tego kraju w bieżącym
roku zanotuje stagnację, a w 2013 r. wzrost o 1,5%.
Prognoza Ministerstwa Finansów RCz
(w nawiasach wartości prognozy z kwietnia br.)
Wyszczególnienie
2011
PKB
Średnia stopa inflacji
Konsumpcja gospodarstw domowych
Stopa bezrobocia
1,7%
1,9%
-0,6%
6,7%
2012
(prognoza)
- 0,5% (0,2%)
3,2% (3,3%)
- 2,2% (-0,4%)
7,0% (7,0%)
2013
(prognoza)
1,0% (1,3%)
2,2% (2,3%)
0,1% (0,2%)
7,2% (7,2%)
VIII. Deklaracje VAT w formie elektronicznej
Czeski rząd uchwalił nowelizację ustawy nr 235/2004 Dz. U. o podatku od towarów i usług
(VAT), zgodnie z którą płatnicy podatku VAT będą od 1 stycznia 2014 r. zobowiązani do
składania deklaracji podatkowych wyłącznie w formie elektronicznej. Przepis ten nie będzie
dotyczył osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, których roczny obrót nie
przekroczy 6 mln CZK.
Czeskie Ministerstwo Finansów uzasadnia ten krok głównie walką z unikaniem płacenia
podatków. Obecnie płatnicy VAT mają obowiązek skłania w formie elektronicznej raportów
zbiorczych opatrzonych podpisem elektronicznym bądź odesłanych z obowiązkowych w tym
kraju skrzynek elektronicznych (datove schranky). Raporty zbiorcze składają np.: firmy, które
dostarczają towary do innego państwa członkowskiego UE.
Nowelizacja wprowadza instytucję tzw. nierzetelnego płatnika. Taki status może uzyskać
płatnik VAT, który nie pełni swych zobowiązań wobec administracji podatkowej. Informacja
o otrzymaniu takiego statusu bądź jego utracie będzie publicznie dostępna. Jakikolwiek
podmiot, który będzie pozostawał w kontaktach handlowych z nierzetelnym płatnikiem
ryzykuje,
według informacji
czeskiego
Ministerstwa
Finansów,
poniesienie
współodpowiedzialności za niezapłacony VAT.
Dla nowych płatników VAT okresem rozliczeniowym, za który należy składać deklaracje
podatkowe, ma stać się zasadniczo miesiąc kalendarzowy. Jeżeli płatnik spełni warunki
określone w ustawie oraz po upływie danego okresu, będzie mógł przejść na rozliczenie
kwartalne.
9
WPHI Praga, lipiec 2012
Nowelizacja wprowadza do czeskiego porządku prawnego zalecenia dyrektyw unijnych, w
tym zmianę zasady wystawiania faktur poprzez zrównanie dokumentacji w formie papierowej
i elektronicznej. Czeskie Ministerstwo Finansów podkreśla, że wydatki na wyposażenie
techniczne z tym związane, np.: komputery, płatnicy VAT będą mogli zaliczyć do kosztów
działalności i odliczyć od podatku.
IX. Wzrost liczby spółek europejskich
Republika Czeska należy do czołówki krajów UE w zakładaniu tzw. spółek europejskich (SE
- societas europaea). Na koniec I kwartału br. w 25 państwach członkowskich UE zostało
założonych 1113 spółek europejskich, z tego prawie 70% w Czechach i w Niemczech.
Pierwsze spółki europejskie zaczęły powstawać w 2005 r. Najwięcej z nich działa w sektorze
usług - głównie finansowych i handlowych.
W 2011 r. w Republice Czeskiej powstało 306 spółek europejskich, łącznie jest ich tu już 715.
Oprócz Niemiec i Republiki Czeskiej ta forma spółki jest popularna również na Słowacji, w
Holandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Luksemburgu, Austrii i na Cyprze. Na tym ostatnim
zostało zarejestrowanych 90% z łącznej liczby spółek europejskich.
Liczba założonych spółek europejskich w RCz
Rok
2011 2010 2009 2008
spółka europejska 306 162 153 94
Zakładanie spółek europejskich (SE)
według regionów RCz:
Region
SE
216
Praga i Środkowe Czechy
3
Czeskie Budziejowice
4
Pilzno
3
Usti nad Labem + Liberec
8
Hradec Kralove + Pardubice
62
Brno
10
Ostrava + Olomouc
306
Razem
X. Obniżenie stóp procentowych
Rada Czeskiego Banku Narodowego (CNB) podjęła w czerwca br. decyzję o obniżeniu stóp
procentowych. Od maja 2010 r. podstawowa stopa procentowa dla dwutygodniowych
operacji typu repo utrzymywała się na poziomie 0,75%, obecnie wynosi 0,50% i jest
najniższa w historii Republiki Czeskiej.
Od stawek Banku Narodowego zależy wysokość oprocentowania lokat i pożyczek
bankowych. Dla firm oznacza to niższe oprocentowanie kredytów na inwestycje i działalność
bieżącą, dla gospodarstw domowych tańsze kredyty mieszkaniowe.
10
WPHI Praga, lipiec 2012
Poprzez obniżenie o 0,25% stóp procentowych Republika Czeska zalicza się obecnie do
krajów z najniższymi stawkami w regionie. Podstawowa stawka Europejskiego Banku
Centralnego, która obowiązuje we wszystkich krajach strefy euro, w tym na Słowacji, wynosi
1%. Stawki amerykańskiego FED mieszczą się w zakresie od 0 do 0,25 %. W Bank of
England stopa bazowa również wynosi 0,5 %. Natomiast w Polsce utrzymuje się na poziomie
4,75 %, a na Węgrzech aż 7%.
Zdaniem analityków przyczyną obniżenia stóp procentowych jest pogarszający się stan
gospodarki. Jednocześnie poziom inflacji jest korzystniejszy od prognoz CNB. Rekordowo
niskie stopy powinny utrzymać się co najmniej do końca roku, później oczekiwany jest
wzrost.
Obniżka stóp według UniCredit Bank ma w dużej mierze charakter symboliczny. "Niższe
stopy nie będą odczuwalnym impulsem dla gospodarki, ponieważ ich obecny poziom nie jest
wyraźnym ograniczeniem dla podmiotów gospodarczych. Kolejnego obniżenia nie
przewidujemy, do wzrostu prawdopodobnie dojdzie nie wcześniej, niż w drugiej połowie
2013 roku." Również Raiffeisenbank uważa, że wpływ niższych stóp procentowych na
gospodarkę będzie minimalny. "Niższe stopy procentowe przyczyniają się do osłabienia
czeskiej waluty, co jest pozytywne dla eksporterów, a w efekcie również i producentów."
Dla przykładu, oprocentowanie kredytów hipotecznych w roku bieżącym znajduje się na
historycznie najniższym poziomie. W maju według wskaźników Fincetrum Hypoindex,
średnie oprocentowanie kredytów hipotecznych spadło do 3,68%. Najniższe odnotowane
stawki wynosiły w grudniu 2011 r. 3,56%.
W reakcji na decyzję Rady, bank „Ceska sporitelna” poinformował, że z powodu korzystnych
cen na rynku międzybankowym w lipcu obniża oprocentowanie kredytów hipotecznych o
0,15 p.p. Obniżka będzie dotyczyła kredytów z gwarancją stałego oprocentowania na 1 i 5 lat.
Stałe oprocentowanie kredytów hipotecznych ma wynosić od 3,04%. "W przypadku innych
produktów kredytowych i depozytowych, będziemy rozważać obniżenie stóp procentowych" poinformował rzecznik prasowy banku. Należy oczekiwać, że obniżenie podstawowych stóp
procentowych do poziomu historycznego minimum, będzie odczuwalne na całym czeskim
rynku bankowym i prawdopodobnie wpłynie na spadek oprocentowania depozytów.
Natomiast spółka Home Credit nie zamierza wprowadzać zmian oprocentowania swoich
produktów. Według rzecznika spółki "Zmiana o ćwierć punktu procentowego nie jest na tyle
znacząca, aby mogła mieć wpływ na wysokość stóp procentowych. Na końcową cenę
produktu składa się wiele czynników, takich jak zarządzanie ryzykiem, sytuacja na rynku
międzybankowym i innych.
Według dyrektora Związku Banków Czeskich "Obniżenie stóp procentowych oznacza, że
nadal nie widać perspektyw ożywienia gospodarczego a presja inflacyjna nie stanowi
poważnego problemu. Jeżeli decyzja Rady pomoże gospodarce i wzrośnie popyt na kredyty,
banki udostępnią niezbędne środki na realizację wysokiej jakości projektów."
Alternatywny scenariusz rozwoju gospodarki opracowany przez CNB uwzględnia program
oszczędnościowy rządu. Według banku na rzecz wzrostu cen może działać tylko osłabienie
kursu korony. Natomiast tempo wzrostu inflacji mogą przyhamować wprowadzone środki
oszczędnościowe, rozwój za granicą, słabsza aktywność gospodarcza w kraju i kształtowanie
się cen na czeskim rynku.
11
WPHI Praga, lipiec 2012
XI. Konsumpcja artykułów spożywczych w 2011 r.
Konsumpcja artykułów spożywczych w RCz w 2011 r. w cenach stałych międzyrocznie
obniżyła się o 0,9%. Biorąc pod uwagę prawie pięcioprocentowy wzrost cen żywności, Czesi
zapłacili za artykuły spożywcze i napoje bezalkoholowe średnio 22.500 CZK na osobę, tj. o
około 50 CZK więcej niż w roku poprzednim. Dane te opublikował czeski Instytut
Gospodarki Rolnej i Informacji (UZEI).
Ceny artykułów spożywczych w RCz wzrosły międzyrocznie o 4,6%, a więc wyżej niż ceny
towarów i usług konsumpcyjnych. Przeciętna międzyroczna stopa inflacji w 2011 r. wynosiła
1,9%. Ceny żywności w RCz rosły szybciej niż przeciętna UE.
W pierwszym półroczu 2011 r. na wzrost cen żywności największy wpływ miało podrożenie
produktów rolnych, natomiast do wzrostu cen w ostatnim kwartale 2011 r. przyczynił się
najprawdopodobniej zapowiadany wzrost stawki podatku VAT, do którego doszło 1 stycznia
2012 r.
W ubiegłym roku w RCz spadła również konsumpcja mięsa i produktów mięsnych - na 78 kg
na osobę z 79,1 kg na osobę w 2010 r. Największy spadek odnotowano w przypadku
wołowiny i mięsa drobiowego, natomiast konsumpcja mięsa wieprzowego utrzymywała się
na niezmienionym poziomie.
Czesi ograniczali się w spożyciu świeżych produktów mlecznych - konsumpcja w tej
kategorii obniżyła się międzyrocznie o 1% na 90 kg na osobę. Nieznaczny spadek
odnotowano również w przypadku konsumpcji serów.
Nieznacznie spadło spożycie produktów zbożowych, a zwiększyło cukru i warzyw; przy
czym cena cukru wzrosła, a ceny warzyw spadały. Pomimo spadku cen warzyw, ich
konsumpcja była o jedną dziesiątą niższa niż w 2010 r. Spadek odnotowano również w
konsumpcji owoców egzotycznych oraz w konsumpcji ziemniaków.
Przeciętne czeskie gospodarstwo domowe wydało w 2011 r. na artykuły spożywcze, napoje
bezalkoholowe i tytoń średnio 22% swych wydatków. Ww. wydatki pochłaniają już
tradycyjnie największą część dochodów emerytów oraz osób bezrobotnych, w 2011 r.
stanowiły one ponad 26% łącznych wydatków konsumpcyjnych tych osób.
XII. Oferty na rozbudowę elektrowni jądrowej Temelin
W dniu 2 lipca br. koncern energetyczny CEZ otrzymał oferty dotyczące rozbudowy
elektrowni jądrowej Temelin od trzech zainteresowanych oferentów: amerykańskiego
koncernu Westinghouse, francuskiego AREVA oraz czesko-rosyjskiego konsorcjum Skoda
JS, Gidropress i Atomstrojexport. Zwycięzca przetargu ma zostać wybrany w przyszłym roku
- koszt realizacji szacuje się na 200 do 300 mld CZK.
Materiały Areva obejmują projekt, prace inżynieryjne, produkcję, zakup maszyn i urządzeń,
aż po podłączenie obu nowych bloków elektrowni. Oferuje reaktory typu EPR, które
budowane są we Francji, Finlandii i Chinach. Dyrektor koncernu Thomas Epron
12
WPHI Praga, lipiec 2012
poinformował, że podczas prac nad budową bloków energetycznych w Temelinie
przewidywane jest powstanie ponad 10.000 miejsc pracy. Wszyscy oferenci deklarują, że aż
70% prac będzie dostępnych dla firm lokalnych.
Czesko-rosyjskie konsorcjum, które oferuje reaktory VVER-1200 jest gotowe do realizacji
projektu we współpracy z 350 czeskimi firmami. Z informacji prasowej wynika, że
dokończenie Temelina przez to konsorcjum do 2035 r. zasili budżet państwa kwotą około 1,5
mld euro z tytułu podatków. Pozostałe dochody podatkowe, wynikające z projektu
lokalizacyjnego, konsorcjum szacuje na 842 mln euro.
Wybór dostawcy i podpisanie umowy planowane jest do końca 2013 r. Po uzyskaniu
zezwolenia Państwowego Urzędu Bezpieczeństwa Jądrowego, pozwolenia na budowę i
pozostałych dokumentów, rozpoczęcie budowy przewiduje się w 2016 lub 2017 r. Trzeci i
czwarty blok Temelina ma zostać ukończony do 2025 roku.
XIII. Spadek napływu BIZ do Republiki Czeskiej
Z opublikowanej przez Ministerstwo Przemysłu i Handlu analizy dotyczącej rozwoju czeskiej
gospodarki wynika, że w ubiegłym roku doszło do spadku napływu BIZ do Republiki
Czeskiej o 26%. Ogółem wartość BIZ w 2011 roku wyniosła 95,6 mld CZK.
Inwestorzy zagraniczni najprawdopodobniej znaleźli bardziej atrakcyjne możliwości
lokowania swego kapitału poza granicami Republiki Czeskiej. Kapitał wyprowadzano z
Republiki Czeskiej w celu zabezpieczenia finansowego swych spółek zagranicznych.
Według najnowszego raportu UNCTAD, całkowita wartość bezpośrednich inwestycji
zagranicznych wzrosła w ubiegłym roku w perspektywie ogólnoświatowej o 21% i osiągnęła
1,5 bln USD (30,5 bln CZK), przy czym wartość BIZ kierowanych do Republiki Czeskiej
spadła o 12% do poziomu 5,4 mld USD (110 mld koron CZK) z 6,14 USD w roku 2010.
Z danych UNCTAD wynika, że w ubiegłym roku wiele krajów rozwiniętych, a także
rozwijających się, odnotowało wzrost bezpośrednich inwestycji zagranicznych napływających
do ich gospodarek. W przypadku Polski wartość BIZ zwiększyła się międzyrocznie o 71%.
Organ ONZ oczekuje, że w bieżącym roku nastąpi niewielki ogólnoświatowy wzrost wartości
BIZ do poziomu 1,6 bln USD. Jednak w porównaniu z okresem przedkryzysowym wartość ta
jest nadal o około jedną piątą mniejsza.
Spadek wartości BIZ kierowanych do Republiki Czeskiej, zdaniem dyrektora generalnego
agencji CzechInvest, nie oznacza, że zainteresowanie inwestorów zagranicznych Republiką
Czeską maleje. Agencja CzechInvest w roku 2011 odnotowała dwukrotny wzrost wartości
inwestycji, w których pośredniczyła, do poziomu 33,7 mld CZK. Liczba projektów
inwestycyjnych przedsiębiorstw krajowych i zagranicznych obsługiwanych przez
CzechInvest zwiększyła się o 24 do rekordowych 233.
Według Ministerstwa Przemysłu i Handlu RCz, opublikowane dane świadczą o nastroju
panującym wśród inwestorów. Są oni bardzo ostrożni w podejmowaniu decyzji w kwestii
miejsca lokowania swego kapitału. Razem z agencją CzechInvest, Ministerstwo będzie starało
się prezentować Republikę Czeską jako kraj, w którym można będzie bezpiecznie lokować
13
WPHI Praga, lipiec 2012
kapitał, a także informować i zachęcić potencjalnych inwestorów do skorzystania z bodźców
jakie RCz oferuje. Chodzi między innymi o uchwaloną niedawno nowelizację ustawy, która
ma ułatwić pozyskiwanie inwestycji zagranicznych.
Dzięki wyżej wspomnianej nowelizacji, inwestorzy strategiczni będą mieli możliwość
korzystania z bezpośrednich dotacji państwowych. Wśród uprzywilejowanych w ten sposób
podmiotów znajdują się aktualnie przedsiębiorstwa zajmujące się badaniami, rozwojem albo
usługami strategicznymi. Nowelizacja wydłuża również okres korzystania z ulgi od podatku
dochodowego od osób prawnych z pięciu do dziesięć lat, przy czym, w przypadku ośrodków
technologicznych, musi zostać spełniony warunek wytworzenia przynajmniej 40 nowych
miejsc pracy.
Według Ministerstwa Przemysłu i Handlu RCz w ubiegłym roku odnotowano wzrost wartości
BIZ w formie reinwestowanych zysków (o 7%) oraz wyraźny spadek inwestycji do
kapitałów zakładowych spółek (o 128%) i pozostałego kapitału (o 20%).
W ubiegłym roku najważniejszym inwestorem były Niemcy. Całkowita wartość inwestycji
kierowanych od zachodniego sąsiada do Republiki Czeskiej wyniosła 44,8 mld CZK, co
stanowiło prawie połowę środków sprowadzanych z zagranicy. Na drugim miejscu pod
względem napływu inwestycji do Republiki Czeskiej uplasowała się Słowacja z inwestycjami
w wysokości 20,8 mld CZK. Austria zainwestowała 16,5 mld CZK.
XIV. Czeskie strony internetowe o niebezpiecznej żywności
Czeskie Ministerstwo Rolnictwa oraz Czeska Państwowa Inspekcja Rolna i Żywnościowa
uruchomiły stronę internetową informującą o niebezpiecznej bądź złej jakościowo żywności.
Państwo czeskie zamierza z pomocą tej strony zredukować przypadki sprzedaży na rynku
żywności złej jakości.
Według komunikatu prasowego czeskiego Ministerstwa Rolnictwa, celem uruchomienia tej
strony internetowej jest udostępnienie konsumentom krajowym i europejskim informacji o
produktach żywnościowych: złej jakości, fałszowanych oraz niebezpiecznych. Strona
internetowa ma ułatwić konsumentowi orientację w nieprzejrzystym czeskim rynku żywności.
Na ww. stronie konsumenci mogą wyszukać informacje według kryterium nazwy produktu,
rodzaju produktu, sprzedawcy, kraju pochodzenia lub dystrybutora. W chwili obecnej
znajduje się tam ok. 350 produktów.
Działania czeskiego Ministerstwa Rolnictwa są reakcją na rosnącą tendencję, zwłaszcza
dużych sieci handlowych, do oferowania produktów, które nie spełniają norm, np.: poprzez
przedłużanie daty przydatności do spożycia, sprzedaż produktów zepsutych albo oferowania
produktów zagranicznych pod fałszywym oznaczeniem produktu krajowego. W przyszłości
strona internetowa będzie dostępna również dla innych organów nadzoru, np.: Państwowej
Inspekcji Weterynaryjnej czy Inspekcji Sanitarnej.
Jednocześnie czeski Minister Rolnictwa Petr Bendl zamierza do końca br. złożyć projekt
nowelizacji przepisów podnoszący górną granicę kar za sprzedaż wadliwej żywności z 3 mln
CZK do 10 mln CZK. Zdaniem Ministra zmusi to sprzedawców do wzięcia większej
14
WPHI Praga, lipiec 2012
odpowiedzialności za sprzedawane produkty, ale też przyczyni się do osiągnięcia innego celu
Ministerstwa - doprowadzi to do sprzedawania większej ilości produktów regionalnych.
Przeciwko podniesieniu kar protestuje Czeski Związek Handlu i Turystyki, według którego
tak wysoka kara, w szczególności wobec mniejszych przedsiębiorców, zamiast zmusić
przedsiębiorcę do zmiany postępowania spowoduje jego likwidację. Zamiast tego Związek
proponuje uzależnienie wysokości kar od obrotów danego przedsiębiorstwa.
XV. Zmiany w przepisach prawa upadłościowego
W Republice Czeskiej zbyt wiele wniosków o ogłoszenie upadłości jest składanych z powodu
długów o niewielkiej wartości nominalnej. Skłoniło to parlament czeski do przyjęcia
nowelizacji przepisów prawa upadłościowego regulującej przypadki tzw. szykany poprzez
złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Są to przypadki, gdy na firmę, która nie ma
żadnych problemów finansowych jest podawany wniosek o ogłoszenie upadłości przez jej
wierzyciela w związku z długiem o bardzo niskiej (w stosunku do majątku tej firmy i jej
obrotów) wartości. Przykładem może być spółka Crocodille, która osiąga sukcesy w branży
sprzedaży kanapek i zapiekanych bagietek (zysk 59 mln CZK w 2010 r.), wobec której
wniosek o ogłoszenie upadłości złożyła firma transportowa z powodu rzekomej
wierzytelności o wartości 413.000 CZK.
Specjaliści podkreślają, że wnioski o ogłoszenie upadłości w Republice Czeskiej często są
wykorzystywane jako element przetargowy w razie sporów między firmami, które powinny
być rozstrzygnięte przez sądy lub w postępowaniu arbitrażowym. Konsekwencje dla firmy,
wobec której podano taki wniosek, są poważne - nie może ona np.: uczestniczyć w
przetargach publicznych.
Nowelizacja daje sądom możliwość odrzucenia wniosku o ogłoszenie upadłości, który jest w
sposób oczywisty nieuzasadniony - w ciągu 7 dni od jego złożenia, oraz możliwość nałożenia
kary pieniężnej do 50.000 CZK. Sąd może też zażądać od wnioskodawcy złożenia kaucji o
dużej wartości (nawet kilka milionów CZK), która będzie działać jako zabezpieczenie
ewentualnych strat, które dłużnik mógłby ponieść w trakcie trwania postępowania
upadłościowego, gdyby okazało się ono nieuzasadnione.
XVI. Zmiany podatkowe od stycznia 2013 r.
Czeski Sejm uchwalił podniesienie stawek podatku VAT o 1 pp. - do 15 i 21%. W Sejmie
uchwalono również wprowadzenie tzw. podatku solidarnego - 7% dla osób z wysokimi
dochodami oraz propozycje rządowe w zakresie ograniczenia deficytu budżetowego.
Podniesienie stawek VAT od przyszłego roku, zdaniem analityków, obniży siłę nabywczą
gospodarstw domowych o setki koron miesięcznie. Izba Gospodarcza RCz krytykuje kolejne
w ciągu ostatnich 2 lat podwyższenie stawki podatku VAT, które wpływa na wzrost cen nie
tylko żywności, ale i np.: mieszkań.
Czeskie Ministerstwo Finansów, broniąc rządowego projektu zmian wskazuje, że działania
oszczędnościowe czeskiego rządu w 68% dotyczą strony wydatkowej budżetu, a w 32%
15
WPHI Praga, lipiec 2012
dochodów budżetu państwa. Jednakże eksperci finansowi zauważają, że pomimo podniesienia
stawki podatku VAT do 14% od 1 stycznia 2012 r., dochody czeskiego budżetu państwa
z podatku VAT w pierwszym półroczu 2012 r. (92 mld CZK) były o 2,6% niższe niż w roku
ubiegłym. Czeskie Ministerstwo Finansów już teraz przyznaje, że na skutek niepomyślnego
rozwoju sytuacji gospodarczej nie będzie w stanie osiągnąć planowanego pierwotnie wzrostu
dochodu z podatku VAT o 15,5% w stosunku do roku ubiegłego.
Przegłosowany projekt nowelizacji reguluje również tzw. podatek solidarny, tj. 7% podatek
dla osób z dochodami przekraczającymi ok. 100.000 CZK miesięcznie. Jednocześnie
zniesione zostaną górne pułapy w przypadku składek na ubezpieczenie zdrowotne na lata
2013-2015.
W przypadku działalności gospodarczej na podstawie przepisów szczególnych, np.: lekarzy
czy adwokatów, kwoty odliczeń dotyczących wydatków ryczałtowych zostaną ograniczone
do wysokości 800.000 CZK.
Czeska Izba Handlowa zwraca uwagę na fakt, że w procesie legislacyjnym nie zostały
uwzględnione jej propozycje, dotyczące m.in. zwiększenia efektywności poboru podatków
bezpośrednich, przy czym wartość niezapłaconych podatków na skutek uchylania się od
opodatkowania szacuje się w RCz na 150-220 mld CZK.
Nowelizacja wprowadza również zmianę stawki podatku od sprzedaży nieruchomości z 3 do
4% oraz redukcję dopłaty do zakupu oleju napędowego dla rolników w postaci zwrotu części
podatku akcyzowego - w 2013 r. zwrot będzie wynosił 40% (obniżenie z 60%) a od 2014 r.
zostanie zupełnie zniesiony.
XVII. Atrakcyjność inwestowania w Czechach
Jak wynika z badania European Attractiveness Survey, przeprowadzonego przez spółkę Ernst
& Young, atrakcyjność inwestycyjna RCz nieznacznie spadła. Czechy wciąż należą jednak do
20 najbardziej atrakcyjnych krajów Europy pod względem inwestowania. W zeszłorocznym
rankingu RCz uplasowała się na 12 miejscu pod względem ilości nowo wytworzonych miejsc
pracy i na 16 miejscu z punktu widzenia ilości projektów inwestycyjnych. Największa liczba
inwestorów pochodziła z Wielkiej Brytanii, Niemiec i Francji.
W 2010 roku Republika Czeska w rankingu najbardziej atrakcyjnych krajów Europy zajęła 14
miejsce pod względem ilości projektów inwestycyjnych i 11 miejsce pod względem nowo
wytworzonych miejsc pracy. Natomiast w ubiegłym roku, pod względem ilości projektów
inwestycyjnych, Republika Czeska odnotowała spadek o 2 miejsca, a w przypadku ilości
nowo wytworzonych miejsc pracy Czechy uplasowały się na 12 miejscu.
Atrakcyjność inwestycyjna Republiki Czeskiej systematycznie spada, ale wg agencji Ernst &
Young, Czechy w porównaniu z innymi krajami Europy Środkowej i Wschodniej odnotowały
tylko nieznaczny jej spadek. Kraje Europy Środkowej i Wschodniej z wyjątkiem Polski
zanotowały w zeszłym roku wyraźny spadek napływu bezpośrednich inwestycji
zagranicznych. Czynnikiem zniechęcającym inwestorów do lokowania kapitału w wyżej
wymienionych krajach jest ich znaczna zależność od eksportu do Europy Zachodniej, a także
słabo rozwinięty sektor bankowy.
16
WPHI Praga, lipiec 2012
W perspektywie najbliższych 3 lat Republika Czeska zajęła stosunkowo dobre miejsce w
rankingu najbardziej atrakcyjnych krajów z punktu widzenia inwestorów. Na pierwszym
miejscu uplasowały się Niemcy, które otrzymały 35% głosów i są uważane za najbardziej
atrakcyjny kraj dla inwestycji zagranicznych. Drugie miejsce zajęła Polska (20% głosów),
następnie Wielka Brytania (8% głosów), Rosja(7% głosów), Francja(4% głosów), Republika
Czeska (3% głosów) i Rumunia (3% głosów).
XVIII. Poprawa dyscypliny płatniczej czeskich firm
Licząc od jesieni ubiegłego roku, w Republice Czeskiej nastąpiło skrócenie średniego okresu
płatności faktur o 6 dni, na 44 dni. Przeciętny termin zapłaty faktury jest jednak wyraźnie
dłuższy niż w krajach Europy Wschodniej (32 dni) i Zachodniej (38 dni). Dane te
opublikowała firma ubezpieczająca wierzytelności Atradius.
Przeciętnie 32% czeskich faktur jest zapłaconych z opóźnieniem, najczęściej do 15 dni po
upływie terminu płatności. Na poprawę dyscypliny płatniczej czeskich firm ma wpłynąć
planowana nowelizacja czeskiego Kodeksu Handlowego, która przewiduje ustalenie
maksymalnego terminu płatności (60 dni) oraz określenie stawki odsetek za opóźnienie na
minimalnie 8 pp. ponad stawkę banku centralnego. Według przedsiębiorców określenie tej
stawki stanowi zasadniczą zmianą, która ograniczy zjawisko opóźnionych płatności.
Republika Czeska należy do krajów z płatnością faktur poniżej przeciętnej, bowiem zarówno
we Wschodniej jak i Zachodniej Europie tylko 29% faktur jest zapłaconych z opóźnieniem.
Pomimo tego zauważalna jest poprawa sytuacji w porównaniu z 2011 r., kiedy w RCz było
zapłaconych po terminie 33% wszystkich faktur.
Prawdopodobieństwo, że faktura zostanie zapłacona po terminie w RCz w równym stopniu
dotyczy faktur wystawionych krajowym i zagranicznym klientom. Głównym powodem
opóźnień są problemy z płynnością finansową przedsiębiorstw (81% przypadków).
Czeskie przedsiębiorstwa preferują odroczenie terminu płatności głównie ze względu na
zabieganie o nawiązanie długookresowej współpracy handlowej. Przeciętnie sprzedaż z
odroczonym terminem płatności ma miejsce w przypadku 31% zamówień. Najczęściej ma
ona miejsce wobec zagranicznych kontrahentów (37%), natomiast krajowe zamówienia z
odroczonym terminem płatności stanowią 24% wszystkich zamówień. Analitycy zauważają w
tym zakresie wyraźną tendencję spadkową - w 2010 r. faktury z odroczonym terminem
płatności stanowiły 84% wszystkich faktur.
Przeciętny okres płatności faktur
w niektórych państwach:
Państwo
Austria
Niemcy
Szwecja
Wielka Brytania
Holandia
Szwajcaria
liczba dni
21,3
22,0
24,6
25,1
25,4
29,8
Państwo
Francja
Czechy
Włochy
Hiszpania
Grecja
Turcja
liczba dni
35,7
44,4
52,8
67,8
74,6
84,7
17
WPHI Praga, lipiec 2012
Załącznik nr 1
STRUKTURA TOWAROWA CZESKIEJ WYMIANY HANDLOWEJ W OKRESIE STYCZEŃ – MAJ 2012 ROKU
(w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego)
(w mln EUR)
Grupa SITC
CZESKI EKSPORT
WYSZCZEGÓLNIENIE
Ogółem w tym:
I-V 2011
I-V 2012
Wartość
Udział
w%
Wartość
Udział
w%
48 418,3
100,0
51 176,5
100,0
1 498,3
3,1
1 701,8
282,4
0,6
CZESKI IMPORT
Dynamika
2012/2011
I-V 2011
I-V 2012
Dynamika
2012/2011
Saldo
I-V 2011
Saldo
I-V 2012
Wartość
Udział
w%
Wartość
Udział
w%
105,7
45 085,8
100,0
45 523,8
100,0
101,0
3 332,5
5 652,7
3,3
113,6
2 045,3
4,5
2 130,1
4,7
104,1
-547,0
-428,3
304,5
0,6
107,8
248,0
0,6
269,6
0,6
108,7
34,4
34,9
0
Żywność i zwierzęta żywe
1
Napoje i tytoń
2
Surowce z wyjątkiem paliw
1 464,6
3,0
1 450,3
2,8
99,0
1 340,7
3,0
1 315,2
2,9
98,1
123,9
135,1
3
Paliwa mineralne i smary
1 752,2
3,6
2 060,1
4,0
117,6
4 790,7
10,6
5 183,8
11,4
108,2
-3 038,5
-3 123,7
4
Tłuszcze roślinne i zwierzęce
66,8
0,1
132,8
0,3
198,8
92,0
0,2
85,2
0,2
92,6
-25,2
47,6
5
Chemikalia i wyroby pochodne
3 137,7
6,5
3 113,7
6,1
99,2
5 095,4
11,3
5 100,4
11,2
100,1
-1 957,7
-1 986,7
6
Wyroby przemysłowe rynkowe
8 630,4
17,8
8 956,5
17,5
103,8
8 370,9
18,6
8 278,3
18,2
98,9
259,5
678,2
7
Maszyny i środki transportu
26 460,7
54,7
28 086,4
54,9
106,1
18 707,0
41,5
18 813,7
41,3
100,6
7 753,7
9 272,7
8
Różne wyroby przemysłowe
5 063,7
10,5
5 316,4
10,4
105,0
4 327,3
9,6
4 240,8
9,3
98,0
736,4
1 075,6
9
Wyroby pozostałe
61,5
0,1
54,0
0,1
87,8
68,5
0,0
106,7
0,0
155,8
-7,0
-52,7
Źródło: Czeski Urząd Statystyczny
18
WPHI Praga, lipiec 2012
Załącznik nr 2
STRUKTURA TOWAROWA CZESKO-POLSKIEJ WYMIANY HANDLOWEJ W OKRESIE STYCZEŃ - MAJ 2012 ROKU
(w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego)
(w mln EUR)
Grupa SITC
CZESKI EKSPORT DO POLSKI
WYSZCZEGÓLNIENIE
Ogółem w tym:
0
Żywność i zwierzęta żywe
1
Napoje i tytoń
2
I-V 2011
I-V 2012
Wartość
Udział
w%
Wartość
Udział
w%
3 030,1
100,0
3 089,4
100,0
CZESKI IMPORT Z POLSKI
Dynamika
2012/2011
I-V 2011
I-V 2012
Dynamika
2012/2011
Saldo
I-V 2011
Saldo
I-V 2012
Wartość
Udział
w%
Wartość
Udział
w%
102,0
2 985,0
100,0
3 161,3
100,0
105,9
45,1
-71,9
179,8
5,9
195,3
6,3
108,6
314,0
10,5
337,2
10,7
107,4
-134,2
-141,9
16,6
0,5
17,2
0,6
103,6
36,9
1,2
40,9
1,3
110,8
-20,3
-23,7
Surowce z wyjątkiem paliw
153,3
5,1
160,7
5,2
104,8
100,1
3,4
108,4
3,4
108,3
53,2
52,3
3
Paliwa mineralne i smary
169,7
5,6
145,2
4,7
85,6
304,5
10,2
281,4
8,9
92,4
-134,8
-136,2
4
Tłuszcze roślinne i zwierzęce
10,5
0,3
56,2
1,8
535,2
6,7
0,2
9,5
0,3
141,8
3,8
46,7
5
Chemikalia i wyroby pochodne
403,7
13,3
368,2
11,9
91,2
304,7
10,2
319,8
10,1
105,0
99,0
48,4
6
Wyroby przemysłowe rynkowe
792,2
26,1
845,2
27,4
106,7
860,3
28,8
966,3
30,6
112,3
-68,1
-121,1
7
Maszyny i środki transportu
1 070,2
35,3
1 081,3
35,0
101,0
787,4
26,4
812,3
25,7
103,2
282,8
269,0
8
Różne wyroby przemysłowe
233,5
7,7
218,2
7,1
93,4
269,9
9,0
275,1
8,7
101,9
-36,4
-56,9
9
Wyroby pozostałe
0,6
0,0
1,9
0,1
316,7
0,5
0,0
10,4
0,0
2 080,0
0,1
-8,5
Źródło: Czeski Urząd Statystyczny
19