Uchwała NSA z dnia 6 czerwca 2016 r. (II FPS 2/16)

Uchwała NSA z dnia 6 czerwca 2016 r. (II FPS 2/16)
Opracował: Wojciech Safian
Odsetki za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte akcje powinny
zostać zaliczone do przychodów z
innych źródeł.
W praktyce powstał spór, czy odsetki z tytułu nieterminowej zapłaty
powinny być zaliczone do źródła
przychodów należności głównej, czy
też stanowią odrębne źródło przychodów i powinny być zaliczane jako inne
źródła przychodów, o których mowa
w z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia
26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. W dniu 6
czerwca 2016 r. NSA podjął uchwałę
(II FPS 2/16, zwana dalej „Uchwałą”),
w której stwierdził, że odsetki za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte
akcje powinny zostać zaliczone do
przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w
związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia
26 lipca 1991 r. Organy podatkowe,
posługując się wykładnią systemową
wewnętrzną argumentowały, że źródło należności głównej to zbycie akcji,
natomiast źródłem oprocentowania zwłoka w zapłacie ceny. Ponadto,
gdyby wszystkie odsetki miały zostać
zaliczone do tego samego źródła i
opodatkowane na tych samych zasa-
T.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm., zwana dalej
„ustawą z dnia 26 lipca 1991 r.”
dach co należność główna, wówczas
w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. nie
byłoby szczegółowych regulacji dotyczących odsetek od przychodów z
działalności gospodarczej oraz spóźnionej wypłaty wynagrodzeń pracowniczych. Wskazano także na problemy
praktyczne, tj. opodatkowanie przychodu z kapitałów pieniężnych gdy są
należne, podczas gdy wysokość odsetek nie jest wówczas jeszcze znana. W
ustnym uzasadnieniu Uchwały NSA
stwierdził, że odsetki za opóźnienie są
quasi-odszkodowaniem za zwłokę w
wykonaniu świadczenia głównego;
mają z nim związek, lecz tylko pośrednio z niego wynikają, a gdy już powstaną, oddzielają się od niego.
Wskazano także na orzecznictwo Sądu
Najwyższego, z którego wynika, że
odsetki są świadczeniem akcesoryjnym, ale uzyskują byt niezależny.
NSA podniósł również, iż przychodem
z kapitałów pieniężnych jest przychód
z odpłatnego zbycia akcji, tj. cena
ustalona w umowie pomniejszona o
koszty nabycia. W umowie strony nie
mają obowiązku umawiania się co do
wysokości ewentualnych odsetek - nie
wiadomo bowiem, czy opóźnienie w
ogóle wystąpi i jak długo będzie trwa-
ło. Wobec powyższego NSA stwierdził, że odsetki za nieterminowe
uiszczenie ceny za zbyte akcje powinny zostać zaliczone do przychodów z
innych źródeł, o których mowa w art.
10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca
1991 r.
Należy zauważyć, że chociaż
Uchwała dotyczyła sporu w zakresie
przyporządkowania odsetek z tytułu
nieterminowego uiszczenia ceny za
zbyte akcje pracownicze do źródła
przychodów z kapitałów pieniężnych,
to jednak znajdzie ona znacznie szersze zastosowanie, tj. wszędzie tam,
gdzie obok należności głównej - z
tytułu jej nieterminowej zapłaty - uiszczane są odsetki. Np. czynsz za wynajem mieszkania opodatkowany ryczałtem w wysokości 8,5%, ale już
odsetki z tytułu opóźnienia w zapłacie
czynszu będą opodatkowane według
stawki 18% lub 32%. Podobnie w
zakresie wypłat odszkodowań zwolnionych od podatku dochodowego od
osób fizycznych - kwota odszkodowania będzie zwolniona, jednakże ewentualne odsetki z tytułu nieterminowej
wypłaty odszkodowania będą opodatkowane 18 lub 32% stawką podatku
dochodowego.