Opis dziedzin

Załącznik nr 3 do Regulaminu Konkursu
o stypendia twórcze oraz stypendia z zakresu
upowszechniania kultury na 2017 r.
Opis dziedzin
Opis dziedzin, w których przyznawane są stypendia Ministra KiDN
w Konkursie o stypendia twórcze oraz stypendia z zakresu upowszechniania kultury
na 2017 r.
Wytyczne dla wszystkich dziedzin:
I. Realizowane w ramach stypendium projekty mają charakter twórczy, artystyczny co oznacza, że
przedmiotem stypendium nie mogą być działania organizacyjno-produkcyjne (np.: wydanie książki, nagranie
i wyprodukowanie płyty, produkcja i postprodukcja filmu, spektaklu, mastering itp.),
II. Projekt składany w konkursie, będący przedmiotem wniosku stypendialnego musi być przyporządkowany
do jednej dziedziny. W przypadku projektów, które dotyczą kilku dziedzin, wnioskodawca decydując
w której dziedzinie chce złożyć wniosek, rozstrzyga, który z elementów ma charakter wiodący w projekcie
i przesądza o celu i charakterze przedsięwzięcia.
III. Składane we wszystkich dziedzinach projekty powinny charakteryzować się:
a) potencjałem jakości artystycznej: oryginalnością koncepcji, świeżością spojrzenia, nowatorstwem;
b) unikatowością - zakres projektu niemożliwy do dofinansowania poprzez Programy Ministra;
c) wysokim stopniem komplikacji, czasochłonność, wymaga wyjazdów studyjnych, prac w terenie itp.;
d) brakiem znamion komercyjności;
e) potencjalnymi możliwościami prezentacji
 nawiązaniem współpracy z partnerami merytorycznymi i organizacyjnymi, w zakresie możliwości
realizacji projektu (preferowane instytucje o profilu niekomercyjnym),
 potencjalnym kręgiem odbiorców (ew. walory edukacyjne i społeczne).
f)
starannością przygotowania wniosku (portfolio, dokumentacja).
1. Animacja i edukacja kulturalna
Działania podejmowane w konkretnej grupie, wspomagające te formy uczestnictwa jej członków we własnej
kulturze, które uznają oni za ważne, a które są z jakichś powodów utrudnione. Projekty uwzględniające
kulturowy potencjał grupy, w której pracuje animator i służy jej wzmocnieniu lub wydobyciu poprzez:
inicjowanie nowych, pożądanych relacji między wszystkimi uczestnikami; nawiązywanie relacji z innymi
grupami i instytucjami; umożliwianie podejmowania nowych działań; umożliwianie suwerennego
podejmowania decyzji; oraz wypracowanie, jeśli jest taka potrzeba, modelu zmiany kulturowej. Projekty,
których celem jest przygotowanie do bardziej aktywnego, świadomego, często też krytycznego uczestnictwa
w kulturze, dostarczając narzędzi do: samodzielnego, krytycznego, pogłębionego rozumienia sensów
poszczególnych wytworów kulturowych; sprawczego działania w sieci społeczno-kulturowych relacji, np.:
Strona | 1


działalność na rzecz kultur zagrożonych marginalizacją - kultur mniejszości, niszowych, alternatywnych;
działania w obszarze dziedzictwa kulturowego, kultur tradycyjnych, lokalnych, kultury ludowej
polegające z jednej strony na ich zachowaniu, z drugiej na twórczej modyfikacji;

działania w obszarze kultury artystycznej - wspierania kompetentnego i krytycznego odbioru sztuki;
używanie nowych technologii i mediów jako narzędzi zmiany społecznej;

działania na rzecz organizacji czasu wolnego i aktywnego spędzania go;

działania w obszarze życia codziennego - wpieranie rozwiązywania konkretnych problemów poprzez
działania twórcze;

interaktywne działania edukacyjne skoncentrowane na ćwiczeniu umiejętności krytycznego
i innowatorskiego odczytywania dzieł kultury;

interaktywne
działania
edukacyjne
skoncentrowane
na
przygotowaniu
do
kreatywnych
i samodzielnych działań twórczych;

działania edukacyjne zakładające budowanie świadomości twórczej dla swych działań w szerokim
kontekście społeczno-kulturowym.
2. Film
Projekty artystyczne, dzieła oryginalne ze względu na podejmowaną tematykę lub unikalne ze względu na
walory twórcze, reprezentujące jeden z następujących rodzajów: film fabularny, dokumentalny, animowany
lub awangardowy - pojedyncze lub w seriach. Projekty badawcze dotyczące teorii, historii i krytyki filmu lub
teorii audiowizualności, w tym przekłady na język polski dzieł o szczególnym znaczeniu dla upowszechniania
kultury filmowej (dzieła filmoznawcze) np.:

opracowanie scenariusza (autorskiego lub adaptacji filmowej) lub/i storyboardu,

przygotowanie dzieła literackiego z zakresu filmoznawstwa, w tym zebranie dokumentacji,

dzieła filmoznawcze, których publikacja przyczyni się do upowszechniania kultury filmowej,

monografie, prace popularno-naukowe, opracowania literackie, projekty stron internetowych
dotyczące osób, zjawisk, miejsc dotychczas nieopisanych lub mało znanych, związanych z filmem.
3. Literatura
Stworzenie oryginalnych dzieł autorów o wysokich kompetencjach kulturalnych i znaczącej samoświadomości
twórczej oraz znajomości tradycji, pozbawione schematyzmu, o znaczących walorach edukacyjnych
i społecznych, rozwijające dorobek humanistyki współczesnej z następujących dziedzin: z prozy, poezji,
dramatu, biografistyki, reportaży, publicystyki kulturalnej, przekładów z literatur obcych, dzieł z szeroko
pojętej humanistyki, np.:
•
prozy (opowiadania, nowele, powieści);
•
poezji (zwłaszcza tomy poezji o spójnej i przemyślanej konstrukcji);
•
dramatu (utwory dramatyczne o wartościach literackich, do samodzielnego czytania);
Strona | 2
•
biografistyki (biografie wybitnych twórców literatury);
•
reportaży o wybitnych walorach literackich;
•
reportaży i felietonów z zakresu publicystyki kulturalnej o znaczących walorach poznawczych;
•
przekładów z literatur obcych, zwłaszcza tych słabo znanych w Polsce, uzupełniające znajomość
wybitnej twórczości literackiej o znaczeniu międzynarodowym;
•
dzieł z szeroko pojętej humanistyki, łączące walory poznawcze z wartościami literackimi - o ile nie
posługują się specjalistycznym językiem zawężającym ewent. krąg odbiorców.
4. Muzyka
Projekty artystyczne, twórcze (głównie kompozytorskie) cechujące się nowatorstwem (np. formy, stylu lub
techniki), projekty odtwórcze (wykonawcze), które charakteryzują się unikatowością (przede wszystkim
w zakresie doboru repertuaru wykonawczego), badania teoretyczno – naukowe, które mają charakter
innowacyjny i wnoszą nowe rozwiązania w obszarze muzyki np.:

przygotowanie nowego repertuaru;

skomponowanie i aranżacja utworów instrumentalnych;

monografie, prace popularno-naukowe, opracowania literackie, krytyka muzyczna projekty stron
internetowych dotyczące osób, zjawisk, miejsc dotychczas nieopisanych lub mało znanych, związanych
z muzyką;

projekty uwzględniające aspekt edukacji muzycznej oraz edukacji poprzez muzykę.
5. Opieka nad zabytkami
Projekty popularyzujące wiedzę o zabytkach, ich ochronie i konserwacji. Opracowanie i inwentaryzacja
zabytków, opieka nad zabytkami, zespołami zabytkowymi i lokalnym środowiskiem kulturowym. Pobudzanie
społecznych inicjatyw dotyczących ochrony zabytków (w tym współpraca ze służbami konserwatorskimi,
współdziałanie z krajowymi i zagranicznymi stowarzyszeniami oraz organizacjami pozarządowymi na rzecz
ochrony dziedzictwa), np.:

Przeprowadzenie badań naukowych dotyczących danego zabytku;

Opracowanie materiałów i wyników badań (kwerendy, opracowanie katalogu zabytków).
6. Taniec
Projekty artystyczne, projekty twórcze (głównie choreograficzne) cechujące się nowatorstwem (np. formy,
stylu lub techniki), projekty odtwórcze (wykonawcze), które charakteryzują się unikatowością (np. w zakresie
doboru repertuaru wykonawczego, techniki lub interpretacji); badania teoretyczno – naukowe, które mają
charakter innowacyjny i dotyczą obszarów zaniedbanych i mało znanych, np.:

opracowanie choreografii;

przygotowanie scenariusza przedstawienia;
Strona | 3

monografie, prace popularno-naukowe, opracowania literackie, projekty stron internetowych
dotyczące osób, zjawisk, miejsc dotychczas nieopisanych lub mało znanych, związanych z tańcem.
7. Teatr
Działania związane z realizacją nowych widowisk teatralnych (dotyczy wszystkich rodzajów widowisk),
tworzenie opracowań opisujących zjawiska związane z teatrem w celu ich popularyzacji jak również działania
edukacyjne, np.:

napisanie scenariusza sztuki teatralnej;

przygotowanie spektakli autorskich, oryginalnych, nowatorskich, projekty dramaturgiczne spójne
z rzeczywistą perspektywą realizacji scenicznych;

monografie, prace popularno-naukowe, krytyka teatralna, opracowania literackie, projekty stron
internetowych dotyczące osób, zjawisk, miejsc dotychczas nieopisanych lub mało znanych, związanych
z teatrem;

projekty uwzględniające aspekt edukacji teatralnej oraz edukacji poprzez teatr.
8. Twórczość ludowa
Projekty o charakterze edukacyjnym mające na celu naukę i przekaz unikalnej wiedzy i umiejętności –
w dziedzinie sztuki i rękodzieła ludowego oraz w zakresie tradycji muzycznych. Projekty dotyczące
reaktywowania i ożywiania dawnych, specyficznych dla danego regionu zjawisk i elementów kulturowych
(m.in. obrzędów, zwyczajów, rękodzieła, gwary, architektury). Projekty o charakterze artystycznym, w tym
inspirowane twórczością ludową: koncepcja i wykonanie (np. cyklu, zestawu tematycznego) oryginalnych
prac zarówno form nowatorskich, jak i ściśle nawiązujących do tradycji danego regionu.
Projekty o charakterze badawczo – dokumentacyjnym z zakresu niematerialnego dziedzictwa kulturowego:
przekazów ustnych, gwar i dialektów, sztuk widowiskowych, tradycji muzycznych, zwyczajów, obrzędów
i rytuałów, rękodzieła ludowego oraz współczesnych zjawisk z zakresu folkloru słowno-muzycznego
i tanecznego, sztuk wizualnych, zdobniczych i architektury regionalnej, obrzędowości i obyczajowości,
języka regionalnego i gwary.

Przygotowanie i przeprowadzenie warsztatów (mistrz i uczeń), szkoleń, opracowywania autorskich
programów i materiałów edukacyjnych.

Opracowanie nowatorskich form ochrony, działań animacyjnych, popularyzacji zapomnianych
zwyczajów, obrzędów itp.

Wykonanie (np. cyklu, zestawu tematycznego) oryginalnych prac i wytworów w zakresie rękodzieła
i sztuki wyobrażeniowej, ludowych instrumentów muzycznych, widowisk teatralnych i obrzędowych,
utworów muzycznych zarówno form nowatorskich, jak i ściśle nawiązujących do tradycji danego
regionu.
Strona | 4

Prowadzenie badań terenowych, dokumentacja fotograficzno-filmowa, opracowywanie materiałów.
9. Sztuki wizualne
Obejmuje artystyczne przedsięwzięcia z zakresu dziedzin sztuk plastycznych takich jak: malarstwo, rzeźba,
grafika, fotografia rysunek, sztuki użytkowe, projektowanie, ilustracja, komiks, instalacja, wzornictwo itd.
Ponadto w zakres tej dziedziny wchodzą projekty związane ze sztuką nowych mediów, sztuką performatywną,
sztuką w przestrzeni publicznej, a także prace badawcze poświęcone zjawiskom bądź osobom związanych
z ww. dziedzinami np.:

przygotowanie cyklu obrazów, rzeźb, fotografii;

wzornictwo przedmiotów użytkowych, nowe rozwiązania w projektowaniu itp.;

projekty z wykorzystaniem technik filmowych (video, animacja, itd.) fotograficznych, komputerowych,
itd.;

klasyczny performance, projekty wykorzystujące elementy tańca, teatru, muzyki, itd.;

instalacje (w tym dźwiękowe) i inne projekty mieszane, także z elementami badawczymi i innych
dziedzin;

monografie, prace popularno-naukowe, opracowania literackie, projekty stron internetowych
dotyczące osób, zjawisk, miejsc dotychczas nieopisanych lub mało znanych, związanych ze sztukami
plastycznymi.
10. Zarządzanie kulturą i wspieranie rozwoju kadr kultury
Ogół działań menedżerskich, podejmowanych w oparciu o zabezpieczone środki finansowe i przy
wykorzystaniu potencjału organizacyjnego, służących realizacji projektów kulturalnych i przyczyniających się do
osiągnięcia założonych celów. Projekty z zakresu zarządzania kulturą i wspierania rozwoju kadr kultury to także
działania podejmowane w mniejszej skali i dotyczące wybranych czynności np. związanych z impresariatem
artystycznym czy dedykowane lokalnej społeczności. Do tej dziedziny przynależą również projekty analitycznie
i badawcze, np. diagnozujące kompetencje zarządcze menedżerów kultury, czy też opisujące standardy
działania osób zajmujących się wspieraniem rozwoju kultury we wszystkich dziedzinach i na wielu poziomach.
Działania w tym zakresie mają także charakter syntezujący, zmierzający do wypracowania nowych rozwiązań,
których celem jest np.: sprawne definiowanie potrzeb odbiorców, wykorzystanie posiadanych zasobów,
np.:
• stworzenie podręcznika dobrych praktyk z zakresu zarządzania organizacją/projektem kulturalnym,
• prowadzenie impresariatu artystycznego,
• przygotowanie i przeprowadzenie działań podnoszących kompetencje pracowników instytucji kultury,
• realizacja indywidualnej ścieżki rozwoju zawodowego/poszerzenie kompetencji zawodowych.
Strona | 5