Under the Data Protection Act 1998, you have a right to

English
Język polski - Polish
Your health, your rights
Safety: the right to safe and
effective care
Twoje zdrowie, Twoje prawa
Bezpieczeństwo: prawo do
bezpiecznej oraz skutecznej opieki
Who is this factsheet for and what is it
about?
Dla kogo przeznaczona jest niniejsza broszura informacyjna
i czego dotyczy?
 This factsheet is for anyone who uses the NHS in
any part of Scotland.
 The 2012 Charter of Patient Rights and
Responsibilities gives a summary of what you
can expect when you use the NHS in Scotland,
together with your rights and responsibilities.
The Safety section of the Charter tells you about
your right to safe and effective NHS care. This
factsheet explains what this means for you.
What can I expect from the NHS?
 The NHS will provide the best care and treatment
it can, within the resources available.
 The NHS will provide care and treatment in a
safe and clean setting. Hospitals and other
places where you receive care and treatment
 Niniejsza broszura informacyjna przeznaczona jest dla
wszystkich osób korzystających z usług Narodowej Służby
Zdrowia w każdej części Szkocji.
 Karta Praw i Obowiązków Pacjenta z 2012 r. w skrócie opisuje,
czego można oczekiwać od NSZ podczas korzystania z jej usług
w Szkocji, oraz określa Twoje prawa i obowiązki. Część Karty
odnosząca się do bezpieczeństwa określa Twoje prawo do
bezpiecznej oraz skutecznej opieki NSZ. Niniejsza broszura
wyjaśnia, co to dla Ciebie oznacza.
Czego mogę oczekiwać od NSZ?
 NSZ zobowiązuje się zapewniać najlepszą opiekę i leczenie,
jakie jest w stanie zaoferować, korzystając z dostępnych jej
zasobów.
 NSZ opiekę oraz leczenie zobowiązuje się zapewniać w
bezpiecznym oraz higienicznym środowisku. Szpitale oraz inne
1
should meet standards of hygiene agreed by the
NHS and monitored by the Healthcare
Environment Inspectorate. See page 8 for
further information.
 The NHS will provide health services that take
account of your needs and, as far as possible,
your preferences.
 The NHS will make sure everyone working in the
NHS has the right training and skills for their job.
Your personal health information
 Your health records can be held in different parts
of the NHS (for example at your GP practice and
at a hospital), and they can be handwritten, held
on computer, or both.
 Sometimes staff will share relevant information
about you with other staff involved in your care.
This makes caring for you safer, easier and
faster. For example, information is shared when
your GP refers you to the hospital or when you
are moved from one hospital to another. See
page 10 for information on the Your health, your
rights factsheet relating to Confidentiality.
 The NHS will keep accurate and up-to-date
records of the care and treatment you receive.
miejsca, gdzie będziesz leczony lub będziesz znajdował się pod
opieką NSZ, powinny spełniać uzgodnione przez NSZ i
monitorowane przez Inspektorat Środowiska Opieki Zdrowotnej
(Healthcare Environment Inspectorate) normy higieniczne.
Więcej informacji znajdziesz na stronie 8.
 NSZ zobowiązuje się usługi opieki zdrowotnej świadczyć
uwzględniając Twoje potrzeby oraz, w miarę możliwości, Twoje
preferencje.
 NSZ zobowiązuje się zagwarantować, że każdy pracownik NSZ
posiada odpowiednie szkolenie oraz umiejętności do
wykonywania swojego zawodu.
Osobiste informacje o Twoim zdrowiu
 Twoje akta medyczne przechowywane mogą być w różnych
częściach NSZ (na przykład w Twojej rodzinnej przychodni
zdrowia oraz w szpitalu). Akta mogą przybierać formę
dokumentów na papierze oraz/lub dokumentów
przechowywanych w systemie komputerowym.
 Personel odpowiednimi informacjami o Tobie może dzielić się z
innymi pracownikami służby zdrowia, którzy się Tobą opiekują.
Ułatwia to opiekowanie się Tobą, zapewnia opiece
bezpieczeństwo i sprawia, że jest ona efektywniejsza. Dla
przykładu, informacje przekazywane są, jeżeli Twój lekarz
rodzinny skieruje Cię do szpitala lub zostajesz przeniesiony z
jednego szpitala do drugiego. Więcej informacji na ten temat
znajdziesz w broszurze Twoje zdrowie, Twoje prawa odnoszącej
się do kwestii poufności na stronie 10.
 NSZ zobowiązuje się dopilnowywać, aby przechowywane akta
dotyczące Twojego leczenia oraz zapewnianej Ci opieki
zawierały prawidłowe i aktualne informacje.
2
Your medicines
Twoje leki
 You can expect that any medicines your doctor
 Masz prawo oczekiwać, że wszelkie przepisane Tobie przez
or other qualified health professional prescribes
Twojego lekarza lub innego wykwalifikowanego pracownika
are appropriate for you.
służby zdrowia leki będą dla Ciebie odpowiednie.
 Any health professional that prescribes or gives
 Pracownik służby zdrowia, który przepisuje lub wydaje Ci leki,
you a medicine must make sure you know how to
musi mieć pewność, że wiesz, jak je bezpiecznie przyjmować.
use it safely.
What can I do to help the NHS?
Jak mogę pomóc NSZ?
Ask about anything you don’t understand
 If there’s anything you don’t understand about
your health or treatment let staff know and they
will explain it.
 Ask staff to explain any words that you don’t
know.
Jeżeli czegoś nie rozumiesz, pytaj
 Jeżeli nie rozumiesz czegoś, co ma związek z Twoim zdrowiem
lub leczeniem, zapytaj o to personel, który wytłumaczy
niezrozumiałą Ci kwestię.
 Jeżeli nie rozumiesz jakichkolwiek słów, personel poproś o ich
wyjaśnienie.
Follow advice and treatment
Stosuj się do porad oraz kuracji
 Try to follow any advice or treatment staff have
 Staraj się stosować do porad oraz uzgodnionej z personelem
agreed with you.
kuracji.
 If you are worried about doing this, discuss it with
 Jeżeli masz jakiekolwiek obawy związane z powyższym, omów
the person giving you the advice or treatment.
je z osobą, która udzieliła Ci porad lub prowadzi Twoją kurację.
You can also contact your GP surgery, or speak
Możesz skontaktować się również ze swoją przychodnią
to someone at your local pharmacy.
rodzinną lub miejscowym farmaceutą.
Take care with medicines
 Follow the instructions that you’re given about
taking any medicine the NHS give you.
 If you have questions about your medicine, ask
the doctor in charge of your care.
 Finish any course of agreed treatment. If you
decide to change or stop your treatment, discuss
Z lekami obchodź się uważnie
 Stosuj się do poleceń, które otrzymałeś w związku z
przyjmowaniem przepisanego Ci przez NSZ leku.
 Jeżeli masz jakiekolwiek pytania w związku z przyjmowanym
przez Ciebie lekiem, kieruj je do lekarza odpowiedzialnego za
Twoją opiekę.
 Ukończ całą uzgodnioną kurację. Jeżeli chcesz ją zmienić lub
3






this with your doctor or pharmacist first.
Tell staff if you are allergic to any medicines or if
you have had side effects after taking a particular
medicine.
Don’t take medicine that is out of date or
prescribed for someone else.
Give any out-of-date or unused medicine to your
pharmacist to get rid of safely.
Always try to order repeat prescriptions in plenty
of time.
Store medicines safely and out of the reach of
children.
If you go into hospital, let staff know about any
medicines you are already taking. The best way
to do this is to take all your medicines with you
and give them to a member of staff. If you can’t
do this, try to bring with you a list of all the
medicines you are taking and give it to a member
of staff.
Help stop the spread of infection
 Clean hands help stop the spread of infection.
Always wash and dry your hands before visiting
a hospital ward, particularly after going to the
toilet. Use the hand gel provided at the ward
door or at the bedside.
 You should not visit a patient in hospital or a
resident in a care home if you are feeling unwell,
or if you or someone you live with is suffering
from vomiting or diarrhoea. You should wait 48






przerwać, omów to wcześniej ze swoim lekarzem lub
farmaceutą.
Jeżeli masz alergię na jakiekolwiek leki lub doświadczyłeś
jakichkolwiek efektów ubocznych po przyjęciu danego leku,
zawiadom o tym personel.
Nie przyjmuj leków przeterminowanych lub leków przepisanych
innej osobie.
Wszelkie przeterminowane lub niezużyte leki oddaj farmaceucie,
który będzie mógł bezpiecznie się ich pozbyć.
Leki na recepty odnawialne zawsze próbuj zamawiać z dużym
wyprzedzeniem.
Leki przechowuj w bezpiecznym miejscu i poza zasięgiem
dzieci.
Podczas wizyty w szpitalu, poinformuj personel o wszelkich
przyjmowanych lekach. Najlepszym rozwiązaniem jest wszystkie
leki zabrać ze sobą i przekazać je członkowi personelu. W
innym przypadku zabierz ze sobą listę wszystkich
przyjmowanych leków i również przekaż ją członkowi personelu.
Pomóż zapobiegać rozprzestrzenianiu się infekcji
 Aby zapobiec rozprzestrzenianiu się infekcji, myj ręce. Przed
wejściem na salę chorych, a zwłaszcza po skorzystaniu z
toalety, nie zapomnij umyć i wytrzeć rąk. Użyj żelu do rąk, który
znajdziesz przy drzwiach na salę lub obok łóżka.
 Powinieneś unikać odwiedzania pacjenta w szpitalu lub
podopiecznego domu opieki, jeżeli nie czujesz się dobrze, albo
Ty lub inna osoba z Tobą mieszkająca ma wymioty lub
biegunkę. Przed odwiedzinami powinieneś przeczekać dwie
doby po ustaniu wymiotów lub biegunki. Jeżeli nie czujesz się
4
hours after the vomiting or diarrhoea has stopped
before visiting. If you are unwell you may be
able to phone the ward or care home and speak
to the person instead.
 If you visit someone in hospital, don’t sit on their
bed. Also, keep the number of visitors as low as
possible at any time. Never touch dressings,
drips or other equipment around the bed.
 Ask ward staff for advice before you bring food,
drink or flowers for someone you are visiting in
hospital.
dobrze, możesz zadzwonić na oddział szpitala lub do domu
opieki i z osobą, którą chciałeś odwiedzić, porozmawiać przez
telefon.
 Jeżeli odwiedzasz kogoś w szpitalu, nie siadaj na łóżku
chorego. Podczas odwiedzin ogranicz liczbę odwiedzających do
minimum. Nie dotykaj bandaży, kroplówek lub innych
przyrządów znajdujących się wokół łóżka.
 Przed zdecydowaniem się na zabranie ze sobą na wizytę do
szpitala jedzenia, napojów lub kwiatów dla pacjenta, zasięgnij
informacji u personelu oddziału.
Tell staff about any concerns
W przypadku jakichkolwiek zastrzeżeń, zawiadom o nich personel
 If you think a member of staff has forgotten to
 Jeżeli myślisz, że członek personelu przed zbadaniem Ciebie
wash their hands before examining you, ask
zapomniał umyć rąk, przypomnij mu o tym.
them to do this.
 Jeżeli uważasz, że dany budynek NSZ nie jest tak czysty, jak
 If you think NHS premises are not as clean as
powinien, zawiadom o tym członka personelu. Jeżeli znajdujesz
they should be, let staff know. If you are in
się w szpitalu, o swoich zastrzeżeniach powiedz siostrze
hospital, you can speak to the ward sister or
oddziałowej lub przełożonej pielęgniarek.
charge nurse about this.
 Wszelkie zastrzeżenia możesz zgłaszać do Inspektoratu
 You can also report your concerns to the
Środowiska Opieki Zdrowotnej (Healthcare Environment
Healthcare Environment Inspectorate (HEI).
Inspectorate - HEI), który, aby zapewnić, że pacjentom
Every acute hospital in Scotland is inspected by
zapewnia się bezpieczną oraz skuteczną opiekę, inspekcjom
HEI to make sure that the care you receive is
poddaje każdy szpital zajmujący się stanami ostrymi.
safe and effective. The inspection team talks to
Inspektorzy w ramach inspekcji przeprowadzają rozmowy z
patients, relatives and visitors, and listen to what
pacjentami, krewnymi oraz odwiedzającymi i dowiadują się, co
is important to them. If the Inspection Team
jest dla nich ważne. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek
finds issues, it will make sure that the NHS Board
problemów inspektorzy dopilnowują, aby odpowiednia Rada
involved takes action to address these. See
NSZ podjęła czynności, aby je rozwiązać. Informacje o tym, jak
page 8 on how to contact HEI.
można się skontaktować z HEI, znajdują się na stronie 8.
5
Take part in screening and immunisation
programmes available to you
 You should attend for screening. NHS
screening programmes can help detect a
disease very early - for example breast or
bowel cancer. This gives the best chance of
the disease being cured.
 You should take part in immunisation
programmes. This is to help protect you
against serious diseases like measles,
tuberculosis and seasonal flu, and will help to
stop the spread of infection.
Be prepared when travelling abroad
 Make sure you have enough medicines for
your trip.
 If you're going to European Economic Area
(EEA) country or Switzerland on holiday or a
business trip, you should apply for a free
European Health Insurance Card (EHIC). Your
EHIC lets you get state health care at a
reduced cost or sometimes for free. It will
cover medical treatment you may need if
you're ill or have an accident, and also the
treatment of pre-existing medical conditions.
See page 9 for how to apply.
 In many countries patients have to pay for
their treatment. You should get travel
insurance with medical cover before your trip.
You should do this even if you have an EHIC,
as the card won’t cover you for costs such as
Bierz udział w oferowanych badaniach przesiewowych oraz
programach szczepień
 Powinieneś brać udział w badaniach przesiewowych, które
takie choroby jak rak piersi lub rak jelita pomagają wykryć na
bardzo wczesnym etapie ich rozwoju. Daje to najlepsze
szanse na wyleczenie choroby.
 Powinieneś brać udział w programach szczepień, które
pomagają w ochronie przed takimi poważnymi chorobami jak
odra, gruźlica i grypa sezonowa oraz w zahamowaniu
rozprzestrzeniania się infekcji.
Przygotuj się do podróży za granicę
 Upewnij się, że w podróż zabierasz ze sobą wystarczającą
ilość leków.


6
Jeżeli planujesz wyjazd do kraju należącego do Europejskiego
Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii, na urlop lub w podróż
służbową, postaraj się o darmową Europejską Kartę
Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Uprawnia ona do częściowo
płatnego lub czasami bezpłatnego korzystania z państwowych
świadczeń zdrowotnych. Ubezpieczenie pokryje koszty leczenia,
którego możesz potrzebować w trakcie Twojej podróży, gdy
zachorujesz lub będziesz ofiarą wypadku, oraz koszty leczenia
choroby, na którą cierpiałeś przed wyjazdem. Informacje o tym, jak
uzyskać kartę znajdziesz na stronie 9.
W wielu krajach pacjenci obciążani są kosztami leczenia. Przed
wyjazdem wykup również sobie ubezpieczenie turystyczne
pokrywające koszty opieki zdrowotnej. Należy to zrobić nawet, gdy
posiadasz EKUZ, gdyż karta nie pokrywa, na przykład, kosztów za
usługi ratownicze w kurortach narciarskich lub za
przetransportowanie Ciebie samolotem z powrotem do Wielkiej
Brytanii.
rescue services in ski resorts, or being flown
back to the UK.
How can I find out more?
 You can find out more about anything in this
factsheet, or get The Charter of Patient Rights
and Responsibilities, the Your health, your
rights factsheets or other leaflets and factsheets
listed below from:
 GP surgeries, hospitals and other places
where you receive NHS services
 www.hris.org.uk (alternative formats are also
available here) or at www.nhsinform.co.uk
 the NHS inform Helpline on 0800 22 44 88
(lines are open every day from 8am to 10pm)
 the Patient Advice & Support Service
(PASS) at your local citizen’s advice bureau
(find your nearest bureau on the internet at
www.cas.org.uk or in your local phone book).
PASS is independent and provides free,
confidential information, advice and support to
anyone who uses the NHS in Scotland.
Information about health rights
 The Charter of Patient Rights and
Responsibilities gives a summary of what you
can expect when you use the NHS in Scotland,
together with your rights and responsibilities.
 The series of Your health, your rights
Jak uzyskać więcej informacji?

Więcej informacji o czymkolwiek z niniejszej broszury, Kartę Praw i
Obowiązków Pacjenta, broszury z serii Twoje zdrowie, Twoje
prawa, oraz inne wymienione niżej broszury i ulotki zdobędziesz:
 w gabinetach lekarzy rodzinnych, szpitalach oraz innych
instytucjach, gdzie zapewniana jest Tobie opieka medyczna w
ramach usług NSZ

na stronie www.hris.org.uk (informacje dostępne również w
innych formatach) lub na stronie www.nhsinform.co.uk

kontaktując się z Infolinią Centrum Informacyjnego NSZ (NHS
inform), dzwoniąc pod nr 0800 22 44 88 (linie czynne
codziennie między godziną 08:00 a 22:00)

kontaktując się ze Służbami ds. Porad oraz Pomocy dla
Pacjenta (Patient Advice & Support Service - PASS) w Twoim
lokalnym Biurze Porad Obywatelskich (Citizens Advice
Bureau). Najbliższe Twemu miejscu zamieszkania Biuro
znajdziesz w Internecie na stronie www.cas.org.uk lub w
regionalnej książce telefonicznej. Służby PASS to niezależna
instytucja oferująca każdej osobie korzystającej z usług
świadczonych przez NSZ w Szkocji bezpłatne informacje,
porady oraz wsparcie, zachowując przy tym poufność.
Informacje o prawach w zakresie zdrowia
 Karta Praw i Obowiązków Pacjenta w skrócie opisuje, czego
można oczekiwać od NSZ w Szkocji podczas korzystania z jej
usług, oraz określa Twoje prawa i obowiązki.
 Seria broszur Twoje zdrowie, Twoje prawa wyjaśnia, co prawa
oraz obowiązki zawarte w Karcie oznaczają dla Ciebie:
7
factsheets explain what the rights and
responsibilities included in the Charter mean for
you:
 Access: your rights when accessing NHS
services in Scotland
 Confidentiality: the right for your personal
health information to be kept secure and
confidential.
 Communication and participation: the right
to be informed, and involved in decisions,
about health care and services.
 Feedback and complaints: the right to have
a say about your care and have any concerns
and complaints dealt with.
 Respect: the right to be treated with dignity
and respect.
 Hospital waiting times: how quickly you
should receive hospital care.

Dostęp: Twoje prawa podczas korzystania z usług NSZ w
Szkocji.

Poufność: prawo do tego, aby osobiste informacje dotyczące
Twojego zdrowia znajdowały się w bezpiecznym miejscu i
objęte były poufnością.

Przekaz informacji oraz udział: prawo do bycia
informowanym oraz do angażowania się w proces
podejmowania decyzji w związku z usługami opieki
zdrowotnej.

Uwagi oraz skargi: prawo do wyrażania własnych poglądów
na temat zapewnianej Ci opieki oraz prawo do tego, aby
wyrażane zastrzeżenia i składane skargi były rozpatrywane.

Szacunek: prawo do bycia traktowanym godnie i z
szacunkiem.

Szpitalne terminy oczekiwania: czas, w ciągu którego
pacjentowi należy zapewnić opiekę szpitalną.
Więcej informacji o Twoich prawach w zakresie zdrowia
znajdziesz w następujących ulotkach:
For more about health rights see:
 Ulotka Zgoda – Twoja decyzja objaśnia, jak należy Cię
 Consent – it’s your decision explains how you
angażować w proces podejmowania decyzji dotyczących Twojej
should be involved in decisions about your health
opieki zdrowotnej oraz leczenia.
care and treatment.
 Ulotka Wgląd do akt medycznych zawiera informacje o Twoim
 How to see your health records explains your
prawie do wglądu do własnych akt medycznych oraz prawie do
right to see or have a copy of your health record.
otrzymania kopii dokumentów z tych akt.
 Health care for overseas visitors is a set of
 Opieka zdrowotna dla pacjentów z zagranicy to zbiór broszur
factsheets explaining what NHS services
opisujących usługi, jakie NSZ świadczy dla przebywających w
overseas visitors can expect to receive while
Szkocji pacjentów z zagranicy.
they are in Scotland.
Information for young people
Informacje dla młodzieży
8
 Ulotka Zgoda – Twoje prawa objaśnia, jak należy Cię angażować w
 Consent – your rights explains how you should
proces podejmowania decyzji dotyczących Twojej opieki zdrowotnej
be involved in decisions about your health care
oraz leczenia.
and treatment.
 Ulotka Wypowiedz się! Masz prawo być wysłuchany informuje, w
 Have your say! Your right to be heard tells you
jaki sposób można zgłaszać uwagi na temat NSZ lub składać na nią
how to give feedback or make a complaint about
skargi.
the NHS.
 Ulotka Poufność – Twoje prawa informuje, w jaki sposób NSZ
 Confidentiality – your rights tells you how the
zachowuje poufność przechowywanych informacji o Tobie.
health service keeps information about you
private.
Informacje dla opiekunów
Information for carers
 Ulotka Opieka i zgoda informuje o Twoim prawie do
 Caring and consent explains your right to be
angażowania się w proces podejmowania decyzji dotyczących
involved in decisions about the health care of the
opieki zdrowotnej zapewnianej osobie dorosłej, którą się
adult you care for.
opiekujesz.
Information about health services
 The leaflet it’s okay to ask gives useful tips and
questions you can ask during your health care
appointments.
 New medicines in Scotland – who decides
what the NHS can provide? describes the
process medicines go through before NHS
doctors in Scotland can routinely prescribe them.
 To apply for an EHIC card go to the Travel
health section of the NHS inform website
(www.nhsinform.co.uk) or call the automated
service on 0845 606 2030.
Informacje o opiece zdrowotnej
 Ulotka Nie wahaj się pytać zawiera pożyteczne wskazówki
oraz pytania, które można zadać w trakcie wizyty u lekarza.
 Ulotka Nowe leki w Szkocji – kto decyduje o tym, co może
oferować NSZ? opisuje proces, przez który muszą przejść leki,
zanim lekarze NSZ w Szkocji będą mogli je rutynowo
przepisywać.
 Kartę EKUZ zamówić można odwiedzając zakładkę Zdrowie
w podróży (Travel health) na stronie internetowej Centrum
Informacyjnego NSZ (www.nhsinform.co.uk) lub dzwoniąc na
zautomatyzowaną linię 0845 606 2030.
Informacje o normach
Information about standards
 The Healthcare Environment Inspectorate (HEI)
is part of Healthcare Improvement Scotland
 Inspektorat Środowiska Opieki Zdrowotnej (The Healthcare
Environment Inspectorate - HEI) jest częścią Urzędu ds.
Poprawy Opieki Zdrowotnej w Szkocji (Healthcare Improvement
9
(HIS). HIS has been set up to improve the
quality of care provided by the NHS. You can
see reports of any HEI inspections or reviews of
services that take place. HIS can give you
information about the standards that the NHS is
expected to meet.
 You can contact Healthcare Improvement
Scotland at:
Gyle Square, 1 South Gyle Crescent, Edinburgh
EH12 9EB
Phone 0131 275 6000
Email [email protected]
Website
www.healthcareimprovementscotland.org
Scotland - HIS). HIS utworzono w celu poprawy jakości
zapewnianych przez NSZ usług opieki. Masz prawo do wglądu
do raportów z przeprowadzonych przez HEI inspekcji lub
opracowanych opinii o usługach. HIS udzieli Ci informacji na
temat norm, które spełniać musi NSZ.
 Dane kontaktowe Urzędu ds. Poprawy Opieki Zdrowotnej w
Szkocji:
Healthcare Improvement Scotland
Gyle Square, 1 South Gyle Crescent, Edinburgh EH12 9EB
Telefon 0131 275 6000
Email [email protected]
Strona internetowa www.healthcareimprovementscotland.org
We have tried our best to make sure that the information in
this factsheet is correct. However, this factsheet is for
information only and is not part of The Charter of Patient
Rights and Responsibilities. It is for guidance only so you
should not rely on it as a complete statement of the law.
Produced by NHS inform.
Zrobiliśmy wszystko w zakresie naszych możliwości, aby zawarte w
niniejszej broszurze informacje były prawidłowe. Służy ona jednak tylko
celom informacyjnym i nie stanowi części Karty Praw i Obowiązków
Pacjenta. Ponieważ niniejsza broszura wydana została wyłącznie w celach
informacyjnych, nie należy opierać się na niej jako pełnym zbiorze
przepisów prawa.
Broszurę przygotowało Centrum Informacyjne NSZ.
Version 1 published in October 2012
Wersja nr 1 opublikowana w październiku 2012 r.
10