Kodeks Cywilny

Tytuł XXV
UMOWA PRZEWOZU
DZIAŁ I
PRZEPISY OGÓLNE
Art. 774.
Przez umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się w zakresie działalności swego
przedsiębiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy.
Art. 775.
Przepisy tytułu niniejszego stosuje się do przewozu w zakresie poszczególnych rodzajów
transportu tylko o tyle, o ile przewóz ten nie jest uregulowany odrębnymi przepisami.
DZIAŁ II
PRZEWÓZ OSÓB
Art. 776.
Przewoźnik obowiązany jest do zapewnienia podróżnym odpowiadających rodzajowi
transportu warunków bezpieczeństwa i higieny oraz takich wygód, jakie ze względu na rodzaj
transportu uważa się za niezbędne.
Art. 777.
§ 1. Za bagaż, który podróżny przewozi ze sobą, przewoźnik ponosi odpowiedzialność tylko
wtedy, gdy szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika.
§ 2. Za bagaż powierzony przewoźnikowi przewoźnik ponosi odpowiedzialność według zasad
przewidzianych dla przewozu rzeczy.
Art. 778.
Roszczenia z umowy przewozu osób przedawniają się z upływem roku od dnia wykonania
przewozu, a gdy przewóz nie został wykonany - od dnia, kiedy miał być wykonany.
DZIAŁ III
PRZEWÓZ RZECZY
Art. 779.
Wysyłający powinien podać przewoźnikowi swój adres oraz adres odbiorcy, miejsce
przeznaczenia, oznaczenie przesyłki według rodzaju, ilości oraz sposobu opakowania, jak
również wartość rzeczy szczególnie cennych.
Art. 780.
§ 1. Na żądanie przewoźnika wysyłający powinien wystawić list przewozowy zawierający
dane wymienione w artykule poprzedzającym, a ponadto wszelkie inne istotne
postanowienia umowy. Wysyłający ponosi skutki niedokładnego lub nieprawdziwego
oświadczenia.
§ 2. Wysyłający może żądać od przewoźnika wydania mu odpisu listu przewozowego albo
innego poświadczenia przyjęcia przesyłki do przewozu.
Art. 781.
§ 1. Jeżeli stan zewnętrzny przesyłki lub jej opakowanie nie są odpowiednie dla danego
rodzaju przewozu, przewoźnik może żądać, aby wysyłający złożył pisemne oświadczenie co
do stanu przesyłki, a w wypadku rażących braków odmówić przewozu.
§ 2. Jeżeli przewoźnik przyjmie przesyłkę bez zastrzeżeń, domniemywa się, że znajdowała się
w należytym stanie.
Art. 782.
Wysyłający powinien dać przewoźnikowi wszelkie dokumenty potrzebne ze względu na
przepisy celne, podatkowe i administracyjne.
Art. 783.
Jeżeli rozpoczęcie lub dokonanie przewozu dozna czasowej przeszkody wskutek okoliczności
dotyczącej przewoźnika, wysyłający może od umowy odstąpić, powinien jednak dać
przewoźnikowi odpowiednie wynagrodzenie za dokonaną część przewozu w granicach tego,
co na kosztach przewozu oszczędził. Nie wyłącza to roszczenia o naprawienie szkody, jeżeli
przeszkoda była następstwem okoliczności, za które przewoźnik ponosi odpowiedzialność.
Art. 784.
Przewoźnik powinien zawiadomić niezwłocznie odbiorcę o nadejściu przesyłki do miejsca
przeznaczenia.
Art. 785.
Po nadejściu przesyłki do miejsca przeznaczenia odbiorca może w imieniu własnym wykonać
wszelkie prawa wynikające z umowy przewozu, w szczególności może żądać wydania
przesyłki i listu przewozowego, jeżeli jednocześnie wykona zobowiązania wynikające z tej
umowy.
Art. 786.
Przez przyjęcie przesyłki i listu przewozowego odbiorca zobowiązuje się do zapłaty
oznaczonych w liście przewozowym należności przewoźnika.
Art. 787.
§ 1. Jeżeli odbiorca odmawia przyjęcia przesyłki albo jeżeli z innych przyczyn nie można mu
jej doręczyć, przewoźnik powinien niezwłocznie zawiadomić o tym wysyłającego. Jeżeli
wysyłający nie nadeśle w odpowiednim czasie wskazówek, przewoźnik powinien oddać
przesyłkę na przechowanie lub inaczej ją zabezpieczyć, zawiadamiając o tym wysyłającego i
odbiorcę.
§ 2. Jeżeli przesyłka jest narażona na zepsucie albo jeżeli jej przechowanie wymaga kosztów,
na które nie ma pokrycia, przewoźnik może ją sprzedać przy odpowiednim zastosowaniu
przepisów o skutkach zwłoki kupującego z odebraniem rzeczy sprzedanej.
Art. 788.
§ 1. Odszkodowanie za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki w czasie od jej przyjęcia do
przewozu aż do wydania odbiorcy nie może przewyższać zwykłej wartości przesyłki, chyba że
szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika.
§ 2. Przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za ubytek nie przekraczający granic ustalonych
we właściwych przepisach, a w braku takich przepisów - granic zwyczajowo przyjętych
(ubytek naturalny).
§ 3. Za utratę, ubytek lub uszkodzenie pieniędzy, kosztowności, papierów wartościowych
albo rzeczy szczególnie cennych przewoźnik ponosi odpowiedzialność jedynie wtedy, gdy
właściwości przesyłki były podane przy zawarciu umowy, chyba że szkoda wynikła z winy
umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika.
Art. 789.
§ 1. Przewoźnik może oddać przesyłkę do przewozu innemu przewoźnikowi na całą
przestrzeń przewozu lub jej część, jednakże ponosi odpowiedzialność za czynności dalszych
przewoźników jak za swoje własne czynności.
§ 2. Każdy przewoźnik, który przyjmuje przesyłkę na podstawie tego samego listu
przewozowego, ponosi solidarną odpowiedzialność za cały przewóz według treści listu.
§ 3. Przewoźnik, który z tytułu swej solidarnej odpowiedzialności za cały przewóz zapłacił
odszkodowanie, ma zwrotne roszczenie do przewoźnika ponoszącego odpowiedzialność za
okoliczności, z których szkoda wynikła. Jeżeli okoliczności tych ustalić nie można,
odpowiedzialność ponoszą wszyscy przewoźnicy w stosunku do przypadającego im
przewoźnego. Wolny od odpowiedzialności jest przewoźnik, który udowodni, że szkoda nie
powstała na przestrzeni, przez którą przewoził.
Art. 790.
§ 1. Dla zabezpieczenia roszczeń wynikających z umowy przewozu, w szczególności:
przewoźnego, składowego, opłat celnych i innych wydatków, jak również dla zabezpieczenia
takich roszczeń przysługujących poprzednim spedytorom i przewoźnikom, przysługuje
przewoźnikowi ustawowe prawo zastawu na przesyłce, dopóki przesyłka znajduje się u niego
lub u osoby, która ją dzierży w jego imieniu, albo dopóki może nią rozporządzać za pomocą
dokumentów.
§ 2. (skreślony).
Art. 791.
§ 1. Wskutek zapłaty należności przewoźnika i przyjęcia przesyłki bez zastrzeżeń wygasają
wszelkie roszczenia przeciwko przewoźnikowi wynikające z umowy przewozu. Nie dotyczy to
jednak roszczeń z tytułu niewidocznych uszkodzeń przesyłki, jeżeli odbiorca w ciągu tygodnia
od chwili przyjęcia przesyłki zawiadomił o nich przewoźnika.
§ 2. Przepisu powyższego nie stosuje się, gdy szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego
niedbalstwa przewoźnika.
Art. 792.
Roszczenia z umowy przewozu rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia dostarczenia
przesyłki, a w razie całkowitej utraty przesyłki lub jej dostarczenia z opóźnieniem - od dnia,
kiedy przesyłka miała być dostarczona.
Art. 793.
Roszczenia przysługujące przewoźnikowi przeciwko innym przewoźnikom, którzy
uczestniczyli w przewozie przesyłki, przedawniają się z upływem sześciu miesięcy od dnia, w
którym przewoźnik naprawił szkodę, albo od dnia, w którym wytoczono przeciwko niemu
powództwo.
Tytuł XXVI
UMOWA SPEDYCJI
Art. 794.
§ 1. Przez umowę spedycji spedytor zobowiązuje się za wynagrodzeniem w zakresie
działalności swego przedsiębiorstwa do wysyłania lub odbioru przesyłki albo do dokonania
innych usług związanych z jej przewozem.
§ 2. Spedytor może występować w imieniu własnym albo w imieniu dającego zlecenie.
Art. 795.
Przepisy niniejszego tytułu stosuje się do spedycji tylko o tyle, o ile nie jest ona uregulowana
odrębnymi przepisami.
Art. 796.
Jeżeli przepisy tytułu niniejszego albo przepisy szczególne nie stanowią inaczej, do umowy
spedycji stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenia.
Art. 797.
Spedytor obowiązany jest do podejmowania czynności potrzebnych do uzyskania zwrotu
nienależnie pobranych sum z tytułu przewoźnego, cła i innych należności związanych z
przewozem przesyłki.
Art. 798.
Spedytor obowiązany jest do podjęcia czynności potrzebnych do zabezpieczenia praw
dającego zlecenie lub osoby przez niego wskazanej względem przewoźnika albo innego
spedytora.
Art. 799.
Spedytor jest odpowiedzialny za przewoźników i dalszych spedytorów, którymi posługuje się
przy wykonaniu zlecenia, chyba że nie ponosi winy w wyborze.
Art. 800.
Spedytor może sam dokonać przewozu. W tym wypadku spedytor ma jednocześnie prawa i
obowiązki przewoźnika.
Art. 801.
§ 1. Odszkodowanie za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki w czasie od jej przyjęcia aż
do wydania przewoźnikowi, dalszemu spedytorowi, dającemu zlecenie lub osobie przez niego
wskazanej, nie może przewyższać zwykłej wartości przesyłki, chyba że szkoda wynikła z winy
umyślnej lub rażącego niedbalstwa spedytora.
§ 2. Spedytor nie ponosi odpowiedzialności za ubytek nie przekraczający granic ustalonych
we właściwych przepisach, a w braku takich przepisów - granic zwyczajowo przyjętych.
§ 3. Za utratę, ubytek lub uszkodzenie pieniędzy, kosztowności, papierów wartościowych
albo rzeczy szczególnie cennych spedytor ponosi odpowiedzialność jedynie wtedy, gdy
właściwości przesyłki były podane przy zawarciu umowy, chyba że szkoda wynikła z winy
umyślnej lub rażącego niedbalstwa spedytora.
Art. 802.
§ 1. Dla zabezpieczenia roszczeń o przewoźne oraz roszczeń o prowizję, o zwrot wydatków i
innych należności wynikłych ze zleceń spedycyjnych, jak również dla zabezpieczenia takich
roszczeń przysługujących poprzednim spedytorom i przewoźnikom, przysługuje spedytorowi
ustawowe prawo zastawu na przesyłce, dopóki przesyłka znajduje się u niego lub u osoby,
która ją dzierży w jego imieniu, albo dopóki może nią rozporządzać za pomocą dokumentów.
§ 2. (skreślony).
Art. 803.
§ 1. Roszczenia z umowy spedycji przedawniają się z upływem roku.
§ 2. Termin przedawnienia zaczyna biec: w wypadku roszczeń z tytułu uszkodzenia lub ubytku
przesyłki - od dnia dostarczenia przesyłki; w wypadku całkowitej utraty przesyłki lub jej
dostarczenia z opóźnieniem - od dnia, w którym przesyłka miała być dostarczona; we
wszystkich innych wypadkach - od dnia wykonania zlecenia.
Art. 804.
Roszczenia przysługujące spedytorowi przeciwko przewoźnikom i dalszym spedytorom,
którymi się posługiwał przy przewozie przesyłki, przedawniają się z upływem sześciu miesięcy
od dnia, kiedy spedytor naprawił szkodę, albo od dnia, kiedy wytoczono przeciwko niemu
powództwo. Przepis ten stosuje się odpowiednio do wymienionych roszczeń między
osobami, którymi spedytor posługiwał się przy przewozie przesyłki.