teorie formułowane na gruncie pragmatyki: • teoria implikatur

teorie formułowane na gruncie pragmatyki:
•
teoria implikatur konweracyjnych
→ zasada współpracy
i maksymy (zasady) konwersacyjne
teorie formułowane na gruncie pragmatyki:
•
teoria implikatur konweracyjnych
→ zasada współpracy
i maksymy (zasady) konwersacyjne
•
teoria czynności mowy
→ warunki powodzenia (fortunności)
czynności mowy
John L. Austin:
wypowiedzi konstatujące / wypowiedzi performatywne
John L. Austin:
wypowiedzi konstatujące / wypowiedzi performatywne
„Po ogrodzie sąsiada biega pies.”
„Ten pies jest labradorem.”
„Znaleziona broń jest wytworem kultury przeworskiej.”
„W tej chwili prowadzę wykład z logiki.”
→ wypowiedzi prawdziwe lub fałszywe
John L. Austin:
wypowiedzi konstatujące / wypowiedzi performatywne
„Przepraszam Cię za swoje wczorajsze zachowanie.”
„Radzę Ci, byś porozmawiał o tym z Piotrem.”
„Obiecuję, że przyjdę na jutrzejsze spotkanie.”
„Nadaję ci imię «Stefan Batory», płyń po morzach i
oceanach.”
„Ogłaszam was mężem i żoną.”
→ wypowiedzi udane lub nieudane
John L. Austin:
wypowiedzi konstatujące / wypowiedzi performatywne
„Przepraszam Cię za swoje wczorajsze zachowanie.”
„Radzę Ci, byś porozmawiał o tym z Piotrem.”
„Obiecuję, że przyjdę na jutrzejsze spotkanie.”
„Nadaję ci imię «Stefan Batory», płyń po morzach i
oceanach.”
„Ogłaszam was mężem i żoną.”
→ wypowiedzi udane lub nieudane
Warunki fortunności (powodzenia) wypowiedzi peformatywnych:
A1.
A2.
musi obowiązywać pewna konwencjonalna procedura,
która ma pewien konwencjonalny skutek i obejmuje
wypowiedzenie określonych słów, przez odpowiednie osoby
w stosownych okolicznościach;
wchodzące w grę osoby i okoliczności muszą być takie,
jak to określa procedura;
Warunki fortunności (powodzenia) wypowiedzi peformatywnych:
A1.
A2.
B.1
B2.
musi obowiązywać pewna konwencjonalna procedura,
która ma pewien konwencjonalny skutek i obejmuje
wypowiedzenie określonych słów, przez odpowiednie osoby
w stosownych okolicznościach;
wchodzące w grę osoby i okoliczności muszą być takie,
jak to określa procedura;
realizacja procedury musi być poprawna
i kompletna;
Warunki fortunności (powodzenia) wypowiedzi peformatywnych:
A1.
A2.
B.1
B2.
C.1.
C.2.
musi obowiązywać pewna konwencjonalna procedura,
która ma pewien konwencjonalny skutek i obejmuje
wypowiedzenie określonych słów, przez odpowiednie osoby
w stosownych okolicznościach;
wchodzące w grę osoby i okoliczności muszą być takie,
jak to określa procedura;
realizacja procedury musi być poprawna
i kompletna;
uczestnicy procedury muszą mieć przewidziane przez nią
stany mentalne (myśli, zamiary, pragnienia, odczucia itp.)
i zachowywać się w sposób, który jest konsekwentny
w świetle zrealizowanej procedury.
Usterki wypowiedzi performatywnych:
•
niewypały
tj. performatywy nieważne lub niewiążące
tj. nie ma ich skutku normatywnego
Usterki wypowiedzi performatywnych:
•
niewypały
tj. performatywy nieważne lub niewiążące
tj. nie ma ich skutku normatywnego
•
nadużycia
tj. performatywy nieszczere lub niekonsekwentne
uwaga: mimo to są to czynności wiążące!
Performatywy wyraźne:
„Radzę Ci, byś porozmawiał z Piotrem.”
Peformatywy pierwotne:
„Na Twoim miejscu porozmawiałbym z Piotrem.”
„Dobrze by było, gdybyś porozmawiał z Piotrem.”
„Porozmawiał lepiej z Piotrem.”
„Wydaje mi się, że mógłbyś porozmawiać z Piotrem.”
„Może byś porozmawiał z Piotrem?”
„Porozmawiaj z Piotrem!”
Performatywy wyraźne:
„Przepraszam Cię za swoje zachowanie.”
Peformatywy pierwotne:
„Przykro mi, że tak się zachowałem.”
„Żałuję, że tak się zachowałem.”
„Moje zachowanie było głupie.”
PROBLEM:
•
rozróżnienie na konstatywy i peformatywy
załamuje się;
„Po ogrodzie sąsiada biega pies.”
„Ten pies jest labradorem.”
„Znaleziona broń jest wytworem kultury przeworskiej.”
„W tej chwili prowadzę wykład z logiki.”
„Przepraszam Cię za to,
że mój pies zniszczył Twój dywan.”
„Za rogiem jest otwarta restauracja!”
„Ostrzegam Cię, że po ogrodzie sąsiada biega pies.”
PROBLEM:
•
rozróżnienie na konstatywy i peformatywy
załamuje się;
każda wypowiedź jest czynnością mowy i można ją
oceniać jako udaną lub nieudaną;
• większość wypowiedzi zidentyfikowanych jako
performatywne można oceniać ze względu
na relacje do faktów.
•