Nowiny z Naszej Gminy
Transkrypt
Nowiny z Naszej Gminy
Nowiny z Naszej Gminy-Miłoradz Rok 2009, Nr 4 Święta Wielkanocne to święta radości, to święta zadumy nad naszym Ŝyciem i losem. Z tej okazji składamy wszystkim mieszkańcom Gminy Miłoradz duŜo zdrowia i szczęścia, a przede wszystkim by przyniosły one kaŜdemu odrodzenie i dobry plon w polu, a z pracy zadowolenia i spokoju w domostwie. Wszystkim pannom i kawalerom po staropolsku bardzo mokrego dyngusa Ŝyczą: Przewodniczący Wójt Gminy Miłoradz Tadeusz Biliński Rady Gminy Miłoradz Katarzyna Kostrzewa-Rzoska Data wydania: kwiecień 2009 W tym numerze: Pogorzała Wieś ma nowego sołtysa 2 Walentynki w Miłoradzu 2 DOROTY 2009 2 Turniej Tenisa Stołowego 3 Turniej Piłki Siatkowej 3 Impreza Mikołajkowa w Starej Kościelnicy 3 „Cyfrowo połączeni” 3 O Wielkanocy 4 Przepisy Pani Wandzi 5 Mątowy Małe Nadwiślańska Kraina 6 Miłoradz - moje miejsce na ziemi 6 Obowiązki w zakresie wywozu śmieci 7 Jubileusz 50-lecia pożycia małżeńskiego 8 Godziny otwarcia placówek 8 Nowiny z Naszej Gminy-Miłoradz Str. 2 Pogorzała Wieś ma nowego sołtysa Mieszkańcy Pogorzałej Wsi podczas zebrania wiejskiego zdecydowali, Ŝe funkcję nowego sołtysa powinien objąć Pan Jacek Wojciechowski. WIEK: 32 LATA MIEJSCE URODZENIA: GDYNIA STAN CYWILNY: śONATY RODZINA: śONA DOROTA, Jacek Wojciechowski DZIECI: MACIEJ, MICHAŁ SOŁTYS HOBBY:WĘDKARSTWO, MODELARSTWO. POGORZAŁEJ WSI Pan Jacek Wojciechowski pochodzi z Gdańska Oliwy, w sołectwie Pogorzała Wieś mieszka od 7 lat. Podczas swojej działalności zamierza: załoŜyć kółko modelarskie, zagospodarować teren w centrum wsi: boisko, plac zabaw, miejsce do biwakowania. Ponadto wspierać działania w zakresie budowy kanalizacji sanitarnej we wsi oraz remontu drogi, słuŜyć pomocą w organizacji imprez. Opracował: Emil Jędrzejewski Walentynki w Miłoradzu Walentynkowy wieczór w Miłoradzu naleŜał do udanych, gdyŜ Gminny Ośrodek Kultury i Sportu wraz z Ochotniczą StraŜą PoŜarną w Miłoradzu zorganizowali zabawę walentynkową, połączoną z zakończeniem ferii dla dzieci i młodzieŜy szkolnej. Uczestnicy zabawy mieli okazję bawić się do późnych godzin w przemiłej atmosferze. Organizatorzy zadbali o szereg atrakcji dla przybyłych gości. Wśród nich znalazło się ognisko i zabawa taneczna, na którą wstęp był bezpłatny. Opracował: Emil Jędrzejewski DOROTY 2009 24 stycznia 2009r. po raz kolejny wręczono wyróŜnienia Rady Gminy Miłoradz "DOROTA". Uroczystość rozpoczęła się o godz. 12.00 mszą św. w kościele p.w. św. Michała Archanioła w Miłoradzu. Główne uroczystości odbyły się w Gminnym Ośrodku Kultury i Sportu w Miłoradzu. WyróŜnienie Rady Gminy Miłoradz jest zaszczytnym, honorowym wyróŜnieniem przyznawanym osobom fizycznym i prawnym, które całokształtem działalności zawodowej, społecznej, realizują swoje zadania na rzecz Gminy Renata i Józef Miłoradz, niosły pomoc i wsparcie spoRybiccy łeczności lokalnej. za W tym roku Rada Gminy Miło- "dar dzielenia się radz postanowiła przyznać cztery wyróŜchlebem" nienia. Laureatami zostali: Mieszkańcy sołectwa Stara Kościelnica za działania na rzecz ratowania zabytków i estetyzacji wsi Nagrodzeni zostali: Krystyna Pajura za wspieranie i inicjowanie działań na rzecz Gminy Miłoradz Anna i Marek Strzała z Kończewic ks. Marek Duda proboszcz Starej Kościelnicy Państwo Krystyna i Marian Bajur z Pogorzałej Wsi Państwo Renata i Sławomir Okoń z Miłoradza Państwo Alicja i Kazimierz Kopczyńscy z Mątów Wielkich Renata Wiącek za aktywność na rzecz środowiska lokalnego oraz za umiejętność włączania w tą działalność rodziny. Koła Gospodyń Wiejskich z terenu Gminy Miłoradz przygotowały pokaz potraw świątecznych. Gdy wszystkie nagrody zostały wręczone na scenie GOKiS w Miłoradzu zaprezentowali się artyści muzyki operowej. Wśród przybyłych gości znaleźli się m.in. Poseł na Sejm RP Jan Kulas oraz Przewodniczący Rady Powiatu Malborskiego P. Tadeusz Kaczorek. Podczas tych uroczystości srebrnym medalem "za zasługi dla obronności kraju" odznaczono P. Irenę i Andrzeja Król z Kończewic. Wyróżnieni DOROTĄ 2009 Poza tymi wyróŜnieniami wręczono nagrody za najpiękniejsze dekora- Opracował: Emil Jędrzejewski cje świąteczne. Rok 2009, Nr 4 Str. 3 Turniej Tenisa Stołowego Dnia 13 lutego 2009r. w Gminnym Ośrodku Kultury i Sportu w Miłoradzu odbył się cykliczny Turniej Tenisa Stołowego o Puchar Wójta Gminy Miłoradz. Zawodnicy rywalizowali w trzech kategoriach: Szkoła Podstawowa, Gimnazjum oraz młodzieŜ i dorośli. Zwycięzców nagrodzono pucharami i dyplomami. KATEGORIA: MŁODZIEś I DOROŚLI I miejsce - Krzysztof Figlewski II miejsce - Sebastian Strzelec Opracował: Emil Jędrzejewski Turniej Piłki Siatkowej WYNIKI RYWALIZACJI: KATEGORIA: SZKOŁA PODSTAWOWA I miejsce - Daniel Knabe II miejsce - Mateusz Pogorzelski KATEGORIA: GIMNAZJUM I miejsce - BłaŜej Manteufel II miejsce - Radosław Szaniawski Impreza Mikołajkowa w Starej Kościelnicy W niedzielę - 15 lutego 2009r. Starą Kościelnicę odwiedził św. Mikołaj wraz ze swoimi pomocnikami. Spotkanie choinkowe odbyło się w świetlicy wiejskiej. Ku uciesze najmłodszych mieszkańców sołectwa św. Mikołaj przybył z workiem pełnym prezentów. Organizatorzy imprezy zagwarantowali najmłodszym gościom wiele atrakcji, wśród których znalazły się m.in. konkursy i zabawa taneczna. Dzieci otrzymały od św. Mikołaja paczki, za co odwdzięczyły mu się recytując wiersze. W imprezie poza dziećmi uczestni- czyli takŜe ich rodzice, którzy równieŜ dobrze bawili się patrząc na uśmiechnięte buzie swoich pociech. Organizatorzy zabawy składają serdeczne podziękowania sponsorom, którymi byli: FIRMA "MAL TRANS" - P. Barbara i Leszek Krauze, RADNA STAREJ KOŚCIELNICY, FIRMA "WINDPLAST" - P. Ireneusz Wiktorczyk, KWIACIARNIA MALBORSKA P. Iwona i Stanisław Kondratowicz, STACJA PALIW LOTOS 359 - P. Rudolf Marek. Podziękowania kierują równieŜ do Rady Sołeckiej, która wystąpiła o nieodpłatne udostępnienie sali na organizację Zabawy Sylwestrowej, a jej uczestnicy opłatę za wstęp przeznaczyli na dofinansowanie paczek dla dzieci. Opracował: Emil Jędrzejewski Dnia 28 marca br. odbył się Turniej Piłki Siatkowej o Puchar Wójta Gminy Miłoradz, który w historii zawodów nie był na tak wysokim poziomie. Z całą pewnością jest to zasługa Ligii Malborskiej, do której naleŜy „SKRA” Miłoradz. Wyniki rywalizacji: I miejsce Miłoradz, II miejsce - Pogorzała Wieś, III miejsce - Mątowy, IV miejsce - Kończewice. Przyznano równieŜ wyróŜnienia indywidualne: najlepszym blokującym turnieju został Rafał Mitlewski, rozgrywającym Mateusz Dudziak, serwującym Paweł Wiśniewski, a najlepszym atakującym Stanisław Cybulak. Najlepszym zawodnikiem turnieju uznano Piotra Stopę. Radny Kaszuba zamierzał zorganizować w ostatni weekend kwietnia zawody, tym razem o Puchar Przewodniczącego Rady Gminy Miłoradz i zaprosił zespoły z innych gmin. Niestety został zmuszony do ich odwołania. Według władz szkolnych miłoradzka amatorska druŜyna siatkarska nie naleŜy do Ŝadnego stowarzyszenia i w związku z tym musi płacić za kaŜdorazowe korzystanie z sali gimnastycznej. Opracował: Zbigniew Kaszuba „Cyfrowo połączeni …” Gmina Miłoradz informuje, Ŝe przyjmowane są zgłoszenia uczestników projektu „Cyfrowo połączeni – e-Inclusion na terenie Miasta Malborka i Gminy Miłoradz”. Uczestnikom przekazany zostanie zestaw komputerowy z oprogramowaniem wraz z podłączeniem do Internetu. W ramach projektu przewidywane są szkolenia: Podstawy obsługi komputera i Internetu, Obsługa komputera i Internetu dla średnio zaawansowanych, ECDL - Europejskie Komputerowe Prawo Jazdy. Zestawy komputerowe oraz podłączenie internetowe zostanie zapewnione w ramach projektu. Uczestnicy projektu nie ponoszą więc Ŝadnych kosztów przez cały okres trwania projektu. Czas trwania projektu: 3 lata. Wymogi formalne: A) Kryterium dochodowe upowaŜniające do wsparcia w ramach systemu pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych. B) Dzieci i młodzieŜ ucząca się z rodzin w trudnej sytuacji materialnej i społecznej uprawniającej do uzyskania stypendiów socjalnych. C) Osoby niepełnosprawne ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności lub z orzeczeniem równowaŜnym. Zainteresowane osoby, które spełniają wymogi formalne powinny złoŜyć wypełnio- ny formularz zgłoszeniowy, który dostępny jest w Urzędzie Gminy Miłoradz oraz na stronie internetowej Gmin y Miłoradz www.miloradz.malbork.pl Do formularza zgłoszeniowego naleŜy dołączyć zaświadczenie (a) o uzyskanym dochodzie (netto) gospodarstwa domowego za miesiąc marzec oraz orzeczenie o niepełnosprawności (jeŜeli dotyczy). Formularze zgłoszeniowe wraz ze stosownymi zaświadczeniami naleŜy złoŜyć w terminie do dnia 26 kwietnia 2009r. w pokoju nr 13 Urzędu Gminy Miłoradz. Osoba upowaŜniona do kontaktów: Emil Jędrzejewski. Opracował: Emil Jędrzejewski Nowiny z Naszej Gminy-Miłoradz Str. 4 O Wielkanocy Wielki Tydzień zaczyna się Niedzielą Palmową, zwanej w tradycji polskiej kwietną lub wierzbną. W niektórych wsiach polskich juŜ siedem dni przed nią przestawano piec chleb. W Niedzielę Palmową do kościoła zanoszono do święcenia gałązki wierzbowe, które zastępowały oliwne lub palmowe. Gałązki były oznaką szacunku, świętości, zwycięstwa nad grzechem i śmiercią. Bazie, czy tzw. kotki wierzbowe - symbol budzącej się przyrody wkładano do uli a nawet jedzono, aby zapobiec chorobom. O tym obyczaju Zofia Kossak pisała: „Wychodząc po naboŜeństwie z kościoła, naleŜy połknąć parę poświęconych baziek. Miękkie, kosmate, z trudem przechodzą przez krtań, lecz zabieg wart jest trudu, chroni bowiem od chorób gardła na przeciąg roku”. Kroniki milczą o efektach medycznych... Nawet po ich spaleniu, popiół rozsypywano z wielkim szacunkiem dzięki czemu nieszczęścia i choroby miały omijać domostwo. Istniał równieŜ zwyczaj smagania gałązkami innych domowników przez tego, kto najwcześniej wstał. WaŜną tradycją było takŜe „topienie Judasza” w Wielką Środę. Jest to do dziś praktykowany zwyczaj na Podhalu. Chłopcy ze słomy i starych ubrań konstruują kukłę, którą noszą przez całą okolicę. Po drodze mieszkańcy uderzają kukłę kijami a na koniec wrzucają „zdrajcę” do wody. Następnego dnia wspominano Ostatnią Wieczerzę. Stąd teŜ brał się obrzęd obmywania nóg dwunastu kapłanom lub wybranym męŜczyznom przez biskupa, co jest nawiązaniem do gestu Jezusa, który obmył nogi apostołom. W Wielki Czwartek milkły w kościołach wszystkie dzwony, a zastępowano je kołatkami. Wieczornemu posiłkowi juŜ towarzyszył obyczaj postny, ale bez wspominania Męki Pańskiej. Szczupak był w tym dniu niezastąpionym daniem. Wierzono, Ŝe budowa kości jego głowy zawiera w sobie kształty wszystkich narzędzi uŜytych do ukrzyŜowania Chrystusa. Głowa szczupaka była więc ostroŜnie usuwana i rozdzielana na części. Interesujące, Ŝe ości przypominające „drabinę”, „krzyŜ” i „włócznię” są pojedyncze, natomiast „gwoździe” występują w parach. Legenda chrześcijańska głosiła, Ŝe szczupak był rybą złowioną w Wielki Czwartek i przygotowaną na Ostatnią Wieczerzę. Podczas wspólnego rodzinnego posiłku skupiano się na refleksji i powaŜ- nych dyskusjach. W Wielki Piątek przeŜywano Drogę KrzyŜową, by na jej końcu złoŜyć Jezusa do grobu. Słynny etnograf prof. Cezaria Baudouin de CourtenayJedrzejewiczowa opisała ten zwyczaj następująco: „W Wielki Piątek są zwiedzane Groby Pańskie. W Polsce za czasów królewskich i później do połowy XIX wieku obowiązkowe było noszenie ciemnych ubrań. DuŜe kościoły miały modelowane ogrody z owsa w donicach i rzeŜuchy z przodu Grobu. Pomiędzy nimi ustawione były skrzynie z piaskiem. Grób otoczony był przez drzewka cytrynowe i pomarańczowe i udekorowane kwiatami ze światełkami”. W Polsce Grób Pański odgrywał zawsze bardzo duŜą rolę. Od wieków do motywów religijnych dołączano narodowe. To równieŜ czas najściślejszego postu. Tego dnia odwiedzano takŜe groby bliskich. Ostatnie dwa dni postu upływały juŜ pod znakiem powaŜnych przygotowań do świąt. Robiono wtedy „pogrzeb” Ŝuru – potrawy spoŜywanej przez cały Wielki Post. Dawano teŜ upust niechęci do ryb, które przez cały tydzień albo nawet na czterdzieści dni „usuwały” mięso z jadłospisu. Niekiedy przedstawiciela ryb – śledzia – przybijano do drzewa. Wielka Sobota była juŜ dniem radosnego oczekiwania. Koniecznie naleŜało poświęcić tego dnia kosz z jedzeniem. Zawartość „święconki” róŜniła się w zaleŜności od regionu. Nie mogło w nim jednak zabraknąć baranka (symbolizował Chrystusa), mięsa i wędlin. Święcono teŜ chrzan, bo „gorycz męki Pańskiej i śmierci została zwycięŜona przez słodycz zmartwychwstania”, masło – oznakę dobrobytu, i jajka, czyli symbol narodzenia. „Święconkę” jadło się następnego dnia, tuŜ po Rezurekcji. Tego dnia święcono teŜ wodę. Dziewczęta obmywały sobie nią twarz, dzięki czemu miały znikać… wszelkie mankamenty urody. Z poświęconym koszykiem trzykrotnie obchodzono dom, by tak odpędzić złe moce. Dniem długo oczekiwanej radości była Wielka Niedziela. W Tatrach huk petard i walenie w dzwony miały obudzić rycerzy. Stąd w niektórych parafiach ten „hałas” podczas uroczystej procesji. Zrobiwszy hałas, górale udawali się na Rezurekcję. Potem zasiadano do świątecznego śniadania. Najpierw dzielono się jajkiem. Na stole nie mogło zabraknąć baby wielkanocnej i… dziada, czyli mazurka. Tego dnia młodzieŜ urządzała osobliwe zawody, nazywane „walatkami” lub „na wybitki”. Ten, komu trafiło się jajo ze szczególnie twardą skorupką, wygrywał, a koszyk stłuczonych przez siebie jaj mógł podarować ukochanej lub ukochanemu. Do dziś Ŝywa jest, czasem nawet do przesady, tradycja lanego poniedziałku. Mało kto wie, Ŝe niektórzy traktowali ten zwyczaj jak symbol rozpędzania wiernych, którzy gromadzili się na placach po Zmartwychwstaniu Jezusa. Kiedy w synagodze czytana jest Tora dla modlących nie istnieje czas przeszły, czy przyszły poniewaŜ wydarzenia biblijne nie mogą być wspomnieniem - one dzieją się teraz – wszystko rozgrywa się w teraźniejszości. Tak stwierdza Marcin Buber, filozof niemiecki pochodzenia Ŝydowskiego. Podczas sprawowania chrześcijańskich Świąt Wielkanocnych równieŜ chodzi bardziej o „uobecnienie” – o czas teraźniejszy niŜ o „sprawowanie wspomnienia”. Zatem celebrowanie i przypominanie tylko i wyłącznie tradycji, choćby najpiękniejszej i bogatej bez odrobiny wiary w Zmartwychwstałego nie ma sensu. Ziarenka wiary, choćby najmniejszego, na czas najwaŜniejszego misterium - tajemnicy ludzkiego odkupienia, które sprawuje Kościół w dniach Triduum sobie i Państwu Ŝyczę. ks. Sławomir Małkowski Rok 2009, Nr 4 Str. 5 Przepisy Pani Wandzi O tradycji wielkanocnej JAJKA W kaŜdym domu starano się, aby jajka były pięknie ozdobione. Najczęściej gotowano je w cebuli, aby uzyskać kolor złotej herbaty lub barwiono je w wywarze z buraczków czerwonych. Bardziej wytrwali i zdolni plastycznie wykonywali róŜne wzory na jajkach wydrapując wzór lub nanosili na skorupkę wosk, a później je barwili uzyskując piękne wzory. Jajka te nazywano kraszankami lub pisankami, w zaleŜności od regionu. KOSZYCZEK WaŜnym elementem w przygotowaniu Wielkanocy było poświęcenie koszyczka z potrawami. Nazywano to wszystko „święconką”, która obowiązkowo musiała być na stole wielkanocnym. Królowały teŜ dania mięsne, a w szczególności pasztety, które wykonywano z królika lub innych gatunków mięs. Na tradycyjnym stole nie moŜe zabraknąć baby droŜdŜowej, mazurka i faszerowanych jajek na róŜne sposoby z masą szynkową, pieczarkową lub łososiową w zaleŜności od gustu. W wielu domach tradycyjnie przygotowuje się paschę serową z owocami kandyzowanymi. śurek jest tradycyjną potrawą ale nie wszyscy go lubią lub gotują. Moja synowa zaproponowała na śniadanie zamiast Ŝurku barszcz czerwony. Barszcz czerwony przygotowujemy tak jak na wigilię. Najlepiej dzień wcześniej, bo na drugi dzień jest smaczniejszy. Całą święconkę z koszyczka kroimy w kostkę: szynkę, kiełbaskę, chlebek, jajka i rozkładamy do miseczek na ile przygotowujemy śniadanie dla gości następnie zalewamy zawartość miseczki gorącym, czerwonym barszczem. Jest to bardzo smaczne danie rozgrzewające. Bardzo często sama teŜ przygotowuję taką potrawę na Wielkanoc. Oprócz potraw zawsze pamiętam, aby mieszkanie było ozdobione i przypominało, ze to święta wielkanocne. Zawsze staram się, aby przewaŜały kolory zielone i Ŝółte, oraz czerwony w stroikach. Wielkanocny pasztet marchewkę, seler, pietruszkę, opieczoną cebulkę, pieprz ziarnisty, ziele angielskie i listek laurowy. Pod koniec gotowania dodajemy wątro• 500 g surowego boczku bę i gotujemy jeszcze 20 minut. • 500 g biodrówki Wszystkie rodzaje mięs wkładamy • 500 g królika do miski i studzimy. W wywarze • 300 g wątroby namaczamy bułki. • 3 czerstwe bułki Mięso mielimy wraz z bułkami na• 8 jajek moczonymi przez maszynkę, łączy• gałka muszkatołowa my z Ŝółtkami dobrze wyrabiamy • sól, pieprz, liść laurowy, ziele andodając wywar, sól, pieprz i startą gielskie, marchew, seler, cebula, gałkę muszkatołową. Masa mięsna pietruszka, tarta bułka, tłuszcz do ma mieć konsystencję gęstej śmietablachy. ny. Z białek ubijamy pianę i delikatnie łączymy z mięsem. Masę wykłaSposób przygotowania: damy do wąskich blaszek wysmaroMięso myjemy i wkładamy do garnwanych tłuszczem i posypanych ka (oprócz wątroby), zalewamy wobułką tartą. Pieczemy ok. 1 godz. w dą i gotujemy 4 godz. na małym temp. 180ºC. ogniu aŜ będzie miękkie. Dodajemy, Składniki: Wanda Góral Pascha Składniki: • mieszanka owoców kandyzowanych (keksowa) • 2 l. tłustego mleka • 450 ml. śmietany • 6 Ŝółtek • 2 cukry waniliowe • kostka masła • szkl. cukru • kilka kropel aromatu Sposób przygotowania: Mleko wlewamy do duŜego garnka, dodajemy cukier waniliowy, Ŝółtka i śmietanę. Gotujemy na wolnym ogniu od czasu do czasu mieszając aŜ wytrąci się ser. Ser odcedzamy na sicie lub przez gazę. Odstawiamy do wystudzenia. Masło ucieramy z cukrem na gładką masę, mieszamy z serem, dodajemy aromat i owoce kandyzowane (część odkładamy na posypanie). Wszystko mieszamy. Ser wlewamy do formy i wstawiamy do lodówki, aby stęŜał. Przed podaniem dekorujemy owocami kandyzowanymi. W KOSZYKU Dobór potraw w święconce nigdy nie był przypadkowy. Przypominamy sobie, dlaczego właśnie te a nie inne produkty układamy na białej serwetce w wiklinowym koszyczku. WĘDLINA - miała zapewniać płodność i zdrowie. CHLEB - to pokarm podstawowy. Dla chrześcijan jest szczególnym symbolem, przedstawia bowiem Ciało Chrystusa. Chleb zawsze gwarantował pomyślność i dobrobyt. BARANEK - oznacza zwycięstwo Chrystusa, który jako ofiarny baranek oddał swoje Ŝycie za ludzi, a następnie zmartwychwstał i odniósł zwycięstwo nad grzechem, złem i śmiercią. CIASTO - dołączyło do święconki dość późno. Jest dowodem umiejętności gospodyni. SÓL - uznawano za symbol oczyszczenia, wierzono, Ŝe ma właściwości odstraszania zła. JAJKA - symbolizują odradzające się Ŝycie. Dzielenie się nim ma umacniać więzi rodzinne. KOSZYK - powinien być wykonany z wikliny lub słomy. Wyściełany serwetą, ozdobiony białymi koronkami, gałązkami bukszpanu lub borówki jest wyrazem wielkiej radości. Nowiny z Naszej Gminy-Miłoradz Str. 6 MĄTOWY MAŁE - NADWIŚLAŃSKA KRAINA Mątowy Małe – połoŜone są w Gminie Miłoradz w widłach Nogatu i Wisły, zajmują powierzchnię 1750,74 ha. i mieszka w nich 197 mieszkańców. Przypomnę historię mojej miejscowości. A więc wieś i folwark lokowana w 1321 roku o nazwie MONTOV leŜy nad Wisłą. We wczesnym średniowieczu Prusowie i słowiańscy mieszkańcy Pomorza Ŝyli obok siebie na terenach pogranicznych. Ślady osadnictwa w mojej wsi sięgają okresu wpływów rzymskich. Odkryte w 1924 roku stanowisko zawierało odłamki naczyń, kości zwierzęcej, ości ryb oraz popiół ogniska. W 1321 roku KrzyŜacy nadali dotychczasowej osadzie prawo chełmińskie i sprowadzili do niej niemieckich osadników. Opodal na terenie Mątw Małych załoŜyli wielki folwark. Wzmiankowana jest osada załoŜona w 1254 roku przez kontura Zantyru. O wielkości folwarku krzyŜackiego, jego bogactwie mówiły ogromne budynki mieszkalne i gospodarcze znane z polskiej lustracji przeprowadzonej w 1510 roku. Jest tam wzmianka o domu wielkim murowanym cegłą i drugim, gdzie czeladź mieszka, browarze, słodowni, spichlerzu wielkim, szopach, stodole o trzech klepiskach i drugiej murowanej o pięciu klepiskach. Prawdopodobnie do dziś zachowały się ruiny ścian jednej z nich. W 1590 roku wymieniona jest juŜ wieś Małe Montowy, zamieszkała przez 18 zagrodników, których było więcej, lecz wymarli przez powietrze zakroczne. W 1565 roku było ich 27, lecz 7 uciekło. KaŜdy posiadał chałupę i trzy morgi gruntu. Pracowali obok czeladzi folwarku. W czasie wojen szwedzkich folwark był niszczony przez Ŝołnierzy, budynki rozbierano. Długo utrzymywał się murowany dom, w którym jeszcze w 1631 roku wymieniany jest Ryntarz ( refektarz) stary krzyŜacki. To tyle historii z dawnych czasów. Na terenie naszej wsi znajduję się rezerwat przyrody który nazywa się „Las Mątowski”. Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat – zajmuje w gminie pow. 68 ha ( powierzchnia całkowita 16 647 ha), a ochroną objęty jest biotop rzeki nizinnej oraz zabytki etnograficzne dawnego osadnictwa Ŝuławskiego. Przez wieś przebiega Niebieski Szlak rowerowo-pieszy, który zaczyna się w Gorzędzieju, a swój koniec ma w Białej Górze. W latach 2003-2004 zagospodarowaliśmy działkę przy wale realizując projekt "Nasz sposób na biedę na wsi", dzięki któremu powstał plac zabaw i teren rekreacyjny. Mamy teŜ zajazd "Na Cyganach" znajdujący się w lasku przy wale Wiślanym, gdzie są drewniane domki rekreacyjne oraz pomnik Koła Łowieckiego "Dzik1" upamiętniający bogate tradycje myślistwa na terenie naszej wsi. W odległości około 2 km znajduje się subtelna wioska Mątowy Wielkie odgrodzona wałem ziemnym od pobliskiej Wisły, codziennie witająca gości, szukających śladów św. Doroty. Najcenniejszym zabytkiem tej wsi jest kościół św. Piotra i Pawła zbudowany w 1340 roku orientowany, dwunawowy zamknięty prosto prezbiterium ozdobiony szczytem z blendami. Od zachodu bryłę świątyni urozmaica przysadzista murowana czworoboczna wieŜa z ośmioboczną drewnianą. Byłabym szczęśliwa gdyby w mojej nadwiślańskiej osadzie rozwinęła się agroturystyka, rolnicy Ŝyli dostatnie mogąc modernizować swoje gospodarstwa, osoby bezrobotne znalazły miejsca pracy, podnosili kwalifikacje. Dzieci i młodzieŜ byli zintegrowanymi młodymi ludźmi, którzy umieją się bawić i byli pomocni w realizowaniu przedsięwzięć na rzecz wsi. Aby zostały naprawione drogi, były piękne estetyczne gospodarstwa z pięknymi kwitnącymi ogródkami. Powstała świetlica wiejska, która ma być miejscem spotkań mieszkańców podczas zebrań wiejskich, dni sołeckich, szkoleń, kursów podnoszących kwalifikacje rolników oraz osób bezrobotnych. Ponadto aby mieszkańcy byli szczęśliwymi ludźmi, którzy mogą realizować swoje marzenia, a turyści przybywali, aby podziwiać nasz nadwiślański krajobraz, nasze rezerwaty przyrody i odwiedzając nasze sołectwo mile je wspominali. Miłoradz moje miejsce na ziemi JuŜ naszą małą tradycją stało się zamieszczanie na łamach gazetki prac uczniów, które szczególnie polecają nauczyciele. W tym numerze publikujemy pracę Adrianny Wyrzykowskiej - uczennicy kl. V Szkoły Podstawowej w Miłoradzu. „Miłoradz - moje miejsce na ziemi” Gdybyśmy sobie wyobrazili procę, której jedno ramię stanowi Wisła, a drugie Nogat, to w miejscu przelatywania kamienia byłoby miejsce dla Miłoradza. Gmina składa się z dziewięciu wsi sołeckich, do których naleŜą: Bystrze, Kończewice, Gnojewo, Stara Wisła, Stara Kościelnica, Mątowy Małe, Mątowy Wielkie, Pogorzała Wieś i Miłoradz. Gmina Miłoradz jest gminą typowo rolniczą usytuowaną na Wielkich śuławach Malborskich. W zapiskach historycznych w XIII w. pojawiły się pierwsze wzmianki na temat wsi Malencz, Milenz po niemiecku, a obecnie Miłoradz. ZałoŜona została w dniu 8 sierpnia 1321 roku przez Wernera von Orselena - Wielkiego Mistrza Zakonu. W XIV wieku gmina Miłoradz była zapleczem rolniczym dla Zakonu KrzyŜackiego znajdującego się w Malborku, Sztumie i Kwidzynie. W Miłoradzu znajduje się XIV wieczny kościół p.w. św. Michała Archanioła . Teren, na którym znajduje się ta urokliwa gmina wznosi się od 1 do 11 m. nad poziomem morza. Przed stu laty znajdowały się tu wówczas 43 domostwa, w których Ŝyło 495 mieszkańców. Obecnie Miłoradz to serce gminy, w którym Ŝyło 495 mieszkańców. Obecnie Miłoradz to serce gminy, w którym Ŝyje ponad 1000 mieszkańców. W miejscowości tej znajduje się siedziba władz gminy, Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej, Gimnazjum Publiczne im. Janusza Korczaka wraz z nowoczesną salą gimnastyczną i boiskiem sportowym. Autor: Adrianna Wyrzykowska OGŁOSZENIE Urząd Gminy w Miłoradzu informuje, Ŝe na miesiąc wrzesień planowane jest przeprowadzenie w szkołach kolejnej edycji akcji Autor: Agnieszka Polak „Drzewko za makulaturę”. Rok 2009, Nr 4 Str. 7 OBOWIĄZKI WŁAŚCICIELI NIERUCHOMOŚCI I BUDYNKÓW W ZAKRESIE WYWOZU ŚMIECI I OPŁAT Z TYM ZWIĄZANYCH ORAZ ZASADY SELEKCJI ŚMIECI Obowiązek zawarcia umowy na wywóz śmieci wynika z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Ustawa z 13 września 1996r. Dz.U. z 2005r.nr 236 poz.2008 z późn. zm.) oraz Uchwały z nr XXI/155/04 Rady Gminy Miłoradz z dnia 28 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miłoradz, które zostały zawarte w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miłoradz. Właściciele nieruchomości są zobowiązani do udokumentowania wykonania obowiązku zbycia odpadów. Takim dowodem jest zawarcie umowy korzystania z usług przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie wydane przez właściwego Wójta Gminy na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Co więcej ustawa nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek okazania takiej umowy jak równieŜ dowodów płacenia za takie usługi. Gminy mają prawo sprawdzać wykonanie tego obowiązku. Właściciele nieruchomości mają obowiązek: 1. WyposaŜenia nieruchomości w odpowiednią ilość urządzeń w postaci śmietników, do gromadzenia odpadów komunalnych, usytuowanych w wyznaczonym na ten cel miejscu, zwanym dalej punktem gromadzenia odpadów (np. śmietnik). 2. Zapewnienia czystości i właściwego stanu sanitarnego wokół miejsca gromadzenia odpadów poprzez jego czyszczenie i dezynfekcję. 3. Zagwarantowania bezkolizyjnego dojazdu do wyznaczonego punktu gromadzenia odpadów, jak równieŜ przemieszczania pojemników na odpady z punktu gromadzenia do miejsca zatrzymania pojazdu słuŜącego do wywozu tych nieczystości. 4. Zbierania odpadów komunalnych powstających na terenie nieruchomości i umieszczania w pojemnikach na odpady, natomiast w odniesieniu do nieczystości ciekłych - w przypadku braku podłączenia nieruchomości do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej - w zbiornikach bezodpływowych odpowiadających wymaganiom określonym w przepisach budowlanych i sanitarnych. 5. Zawarcia umowy z przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne i nieczystości ciekłe, w której zostanie określona m.in. ilość odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych usuwanej z danej nieruchomości przy zastosowaniu norm gromadzenia odpadów. 6. Udokumentowania korzystania z usług wykonywanych przez przedsiębiorcę posia- dającego aktualne zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych i transportu odpadów komunalnych lub w zakresie opróŜniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych przez okazanie na Ŝądanie osoby upowaŜnionej przez Wójta Gminy umowy i dowodów płacenia za takie usługi. 7. W przypadku nieruchomości wyposaŜonych w lokalną oczyszczalnie ścieków komunalnych właściciele tych nieruchomości zobowiązani są okazać na Ŝądanie osoby upowaŜnionej przez Wójta Gminy pozwolenie wodno – prawne na odprowadzenie oczyszczonych ścieków do wód powierzchniowych lub do ziemi oraz rachunków za wywóz osadów z oczyszczalni. 8. Właściciele nieruchomości zabudowanych podłączonych do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej zobowiązani są do zawarcia umowy określającej warunki wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych. 9. Właściciele nieruchomości zabudowanej wyposaŜonej w szczelne zbiorniki bezodpływowe do gromadzenia nieczystości płynnych zobowiązani są na swój koszt do przyłączenia obiektów budowlanych do sieci istniejącej kanalizacji sanitarnej. Warunki techniczne wykonania i odbioru przyłącza wymagają uzgodnienia eksploatatorem sieci kanalizacji sanitarnej. Na odbiór i transport nieczystości stałych (odpadów bytowych) na terenie Gminy Miłoradz wydano zezwolenie dla następujących przedsiębiorstw: a) Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Malborku Spółka z o.o. 82-200 Malbork, ul. Gen. De. Gaulle'a 70, nr telefonu (055) 647-90-38, (055) 647-91-62, b) Sita Tczew Sp. z o.o. , 83-110 Tczew, ul. Targowa 4, nr telefonu (058) 531- 40-06, c) „Complex” Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Tomasz Grzmil, 82-230 Nowy Staw, ul. Wiejska 6, nr telefonu (055) 27150-17. Jak widać na mieszkańcach ciąŜą bardzo waŜne obowiązki, które mają zapobiec przypadkom wywozu śmieci na nielegalne wysypiska lub ich spalaniu. Udowodnienie faktu nie wytwarzania odpadów bądź pozbywania się ich w sposób zgodny z prawem ciąŜy na właścicielu nieruchomości. Osoba, która ma podstawy domagać się zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za wywóz śmieci powinna stawić się w Urzędzie Gminy na terenie, której znajduję się nieruchomość. Tam powinna złoŜyć oświadczenie, Ŝe nie uŜytkuje w sposób trwały swojej nieruchomości – nie jest tam zameldowana. JeŜeli jednak do urzędu wpłynie informacja świadcząca o tym, Ŝe odpady jednak powstają na nieruchomości wszczynane jest postępowanie wyjaśniające. W przypadku potwierdzenia się podejrzeń właściciel nieruchomości zostanie pociągnięty do odpowiedzialności karnej. Przypadki, w których nie ma potrzeby zawierania umowy na wywóz śmieci: • • JeŜeli nieruchom. nie jest uŜytkowana. JeŜeli nieruchomość odgrywa rolę domku letniskowego i właściciel przebywa w nim rzadko i wytworzone śmieci wyrzuca do pojemnika przy swoim domu w mieście (nieczystości stałe wywozi ze sobą). • Nikt nie uŜytkuje nieruchomości z powodu np. wyjazdu do pracy za granicę. Grzywny moŜe nałoŜyć Sąd na osobę, która nie zawarła umowy o wywóz odpadów, pomimo faktu powstania śmieci na jej nieruchomości. Nakładane grzywny przez Sądy za nie zawarcie umowy na wywóz śmieci wynoszą średnio 5.000,00 złotych. Pamiętajmy, Ŝe odpady powinny być zbierane w sposób selektywny. Podmiot prowadzący działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych jest zobowiązany do selektywnego odbierania odpadów oraz ograniczania ilości odpadów ulegających biodegradacji, kierowanych do składowania. Obowiązki właścicieli nieruchomości w tym zakresie są następujące : 1) Właściciele nieruchomości zobowiązani są do selektywnego gromadzenia takich odpadów jak : makulatura, szkło, tworzywa sztuczne, metale itp. 2) Właściciele nieruchomości zobowiązani są do uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodnika połoŜonego bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Obowiązek uprzątania błota, śniegu i lodu powinien być realizowany w zaleŜności od potrzeb tzn. (pory roku): a) Odgarnięcie śniegu i błota pośniegowego w miejsce nie powodujące zakłóceń w ruchu pieszych; b) Usuwanie śliskości poprzez posypanie chodnika piaskiem; c) Uprzątnięcia z chodnika piasku uŜytego do likwidacji śliskości po ustaniu przyczyn jego stosowania. Zabrania się uprzątania śniegu, lodu, błota i innych zanieczyszczeń z chodników na teren jezdni. Zanieczyszczenia uprzątane z chodników przez właścicieli nieruchomości przyległych do drogi publicznej będą usuwane przez administratora drogi. Opracował: Roman Dziekoński Jubileusz 50-lecia pożycia małżeńskiego 12 marca 2009r. w Gminnym Ośrodku Kultury i Sportu w Miłoradzu odbyło się wręczenie "Medali Prezydenta RP za Długoletnie PoŜycie MałŜeńskie" dla par, które obchodziły jubileusz 50-lecia poŜycia małŜeńskiego. Odznaczonych zostało sześć par, które wspólnie wysłuchały jeszcze raz Marsz Mendelsona. Uroczystość rozpoczęła się od występu dzieci z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Miłoradzu, które przygotowała Pani Małgorza- Urząd Gminy w Miłoradzu ta Wieczorek. Następnie Wójt Gminy Miłoradz - Tadeusz Biliński w towarzystwie Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego - Janiny Gryzło odznaczyli medalami i upominkami niŜej wymienione pary: Brygida i Władysław Dzwonkowscy Stanisława i Marian Kąkol Celina i Franciszek Słowik Wanda i Stanisław Kulas Janina i Leon Makowscy Józefa i Zygmunt Styś Jubilatom składamy serdeczne gratulacje oraz Ŝyczymy kolejnych lat w szczęśliwym małŜeństwie. Opracował: Emil Jędrzejewski Godziny otwarcia placówek GOKIS MIŁORADZ ORAZ ŚWIETLICE WIEJSKIE W POGORZAŁEJ WSI I STAREJ KOSCIELNICY WTOREK - SOBOTA 1500 - 2100 ŚWIETLICE WIEJSKIE W BYSTRZACH, KOŃCZEWICACH I MĄTOWACH WIELKICH WTOREK - SOBOTA 1600 - 2000 NZOZ „PRIMED” FILIA KOŃCZEWICE tel. (055) 271-13-86 PONIEDZIAŁEK: Ośr. Zdrowia 800 - 1100 Lekarz: Dr Tychod: 800 - 1100 Dr Ostrowska-Perskiewicz (PEDIATRA):1430 - 1730 WTOREK: Ośr. Zdrowia 1515 - 1630 Zabiegowy, pobieranie krwi: 700 - 900 Lekarz: Dr Tychod: 1500 - 1630 ŚRODA: Ośr. Zdrowia 1300 - 1500 Lekarz: Dr Tychod: 1300 - 1500 CZWARTEK: Ośr. Zdrowia 800 - 1100 Lekarz: Dr Tychod: 800 - 1100 PIĄTEK: Ośr. Zdrowia 1500 - 1700 Lekarz: Dr Tychod: 1500 - 1700 PUNKT APTECZNY W MIŁORADZU 30 PONIEDZIAŁEK: 10 - 15 ŚRODA: 830 - 1600 PIĄTEK: 830 - 1500 Szanowni Państwo! 00 Telefony: (055) 271 15 31, 272 04 94, 272 04 96 Fax. (055) 271 15 65 GODZINY OTWARCIA: CIEKAWOSTKA: Jubilaci mogliby urządzić wesele, na którym łącznie byłoby 133 osób: 12 jubilatów, 29 dzieci, 62 wnuków oraz 30 prawnuków. NZOZ „PRIMED” FILIA MIŁORADZ tel. (055) 271-14-22 PONIEDZIAŁEK: Ośr. Zdrowia 800 - 1800 Lekarz: Dr Tychod: 1215 - 1400 i 1600 - 1800 WTOREK: Ośr. Zdrowia 800 - 1600 Lekarz: Dr Tychod: 800 - 1200 ŚRODA: Ośr. Zdrowia 800 - 1800 Lekarz: Dr Tychod: 800 - 1200 Dr Zegarek (PEDIATRA): 1400 - 1700 CZWARTEK: Ośr. Zdrowia 800 - 1600 Lekarz: Dr Tychod: 1215 - 1500 PIĄTEK: Ośr. Zdrowia 800 - 1600 Lekarz: Dr Tychod: 800 - 1100 Konsultacje u dr Gutowskiego w pierwszy i ostatni czwartek miesiąca w godz. 1215 - 1500 STOMATOLOG PONIEDZIAŁEK: Dr Stawska: 1200 - 1630 WTOREK: Dr Dąbrowska: 830 - 1400 ŚRODA: Dr Chrzystowska-Duda: 830 - 1300 CZWARTEK: Dr Stawska: 830 - 1200 ul. śuławska 9 82-213 Miłoradz PONIEDZIAŁEK: 700 - 1500 WTOREK: 700 - 1500 ŚRODA: 800 - 1600 CZWARTEK: 700 - 1500 PIATEK: 700 - 1500 Nr konta: BGś O/Malbork 04 2030 0045 1110 0000 0038 1340 Uchwały Rady Gminy Miłoradz dostępne są w Urzędzie Gminy w Miłoradzu u Sekretarza Gminy lub w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Miłoradz Jak do nich dotrzeć? Na stronie www.miloradz.malbork.pl naleŜy nacisnąć na Biuletyn Informacji Publicznej. W menu podmiotowym naleŜy wybrać Radę, a następnie Uchwały. POCZTA W MIŁORADZU tel. (055) 271-15-55 PONIEDZIAŁEK - PIĄTEK 930 - 1430 Redakcja Oddajemy w Państwa ręce kolejny numer naszej wspólnej, Wiesława Puchalska Kontakt: gminnej gazetki. tel. (055) 271-14-68 JeŜeli macie Państwo jae-mail: [email protected] kieś propozycje co do ciekawych artykułów, które miałyby szanse Emil Jędrzejewski pojawić się w kolejnym numerze to Kontakt: prosimy o kontakt. tel. (055) 271-15-31 Redakcja e-mail: [email protected]