formularz konsultacji - Kujawsko-Pomorska Federacja Organizacji
Transkrypt
formularz konsultacji - Kujawsko-Pomorska Federacja Organizacji
FORMULARZ KONSULTACJI Projektu Programu współpracy Gminy Miasta Toruń z podmiotami ekonomii społecznej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej w Toruniu Dane doradcy Imię i nazwisko Kujawsko-Pomorska Federacja Organizacji Pozarządowych Adres e-mail [email protected] Numer telefonu 56 652 23 56 Uwagi i opinie do projektu programu Część dokumentu Wstęp Wstęp/całość Str. 5 Uwaga/Proponowane zmiany Zmiana/usunięcie parafrazy Ujednolicenie słownictwa i 8 i całość definicji dokumentu Sprecyzowanie grupy docelowej programu Uzasadnienie Cytat z tekstu Henryka Wujca nie wydaje się dobrym uzasadnieniem dla programu, bowiem autor (H. Wujec) formułuje tu tezy wątpliwej jakości i bardzo dyskusyjne. Znaleźć można liczne i rzetelne opracowania, z których wynika, że w Polsce nigdy nie udało się stworzyć wolnego rynku, a jedynie jego namiastkę. Mamy za to system pełen restrykcji, koncesji, ograniczeń i korporacji. Nie wypada, aby program przygotowywany przez Gminę Miasto Toruń jako główny element uzasadnienia zawierał polemiczne tezy o silnym zabarwieniu ideologii socjalistycznej. Program dość swobodnie operuje pojęciami III sektor, sektor ekonomii społecznej, organizacje pozarządowe, przedsiębiorstwa społeczne – przez to czytelność rozwiązań jest niska, a wielokrotnie widać CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA! Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego pokrywanie się rozwiązań i odniesień z programem współpracy GMT z NGO. Autorzy programu wskazują na ryzyko takich powiązań i porównań, ale też nie potrafią jasno rozdzielić obu sfer (III sektor/sektor ekonomii społecznej). W konsekwencji nie jest jasne do kogo kierowany jest program i w jakim znaczącym zakresie (oprócz nowych propozycji współpracy) różni się od programów (wieloletniego i rocznych) kierowanych do podmiotów wymienionych w art. 3 pkt. 3 UoDPPiW. Podsumowanie wyników badań i główne problemy we współpracy GMT z PES 23 - W kontekście całości założeń programu, jego diagnozy problemów i celów nie wydaje się słuszne wskazywanie jako podstawowego problemu ograniczonych środków finansowych GMT przekazywanych na zadania publiczne. PES nie powinny bazować i koncentrować się na środkach GMT a dbać o maksymalną niezależność działań i wypraPonowna analiza założeń i cowywać rolę partnera dla wyników badania. gminy a nie kolejnego petenta. Konieczna rzetelność przy formułowaniu generalnych - Wskazanie biernej postawy wniosków i precyzja ich konPES w poszukiwaniu innych niż struowania. GMT źródeł finansowania potwierdza raczej problem wewnątrzsektorowy typowy dla III sektora [środki publiczne] a nie dla działających PES. Doprecyzowania wymaga sformułowanie kilku problemów: stereotypowe postrzeganie przedsiębiorczości społecznej - przez kogo? Pozostaje aktualny problem wiedzy i CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA! Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego rozpoznawalności PES, a nawet NGO jako takich. - Podobnie polityka lokalowa na czym polega jej niejasność? - Rażą także zwroty typu ‘brak otwartości na dialog z PES’, kto taki wykazuje? jakie badanie to potwierdza – czy założenia badawcze były właściwe? Część III 12-24 Weryfikacja założeń badania – szczególnie użytych w badaniu sformułowań (NG0/PES) i ich rozumienia przez odbiorców. Nie jest jasne dlaczego przytoczono tak liczne wyniki badań i diagnozy sytuacji społecznoekonomicznej w GMT. To prawdopodobnie znowu efekt domyślnego założenia, że jednym z modeli wspierania osób w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej są CIS/KIS i spółdzielnie socjalne. Ale przecież nie wszystkie NGO! Widać też, że pytania stawiane pracownikom administracji samorządowej GMT dotyczące oczekiwań względem PES nie pozwoliły na uzyskanie jasnych odpowiedzi. Prawdopodobnie pytania dotyczyły właśnie PES, a pojęcie to nie jest jasne. Gdyby pytanie zadać o organizacje pozarządowe, prawdopodobnie odpowiedzi byłyby bardziej precyzyjne. Zupełnie niezrozumiałe są problemy z podpunktu 3.4.5 – jak je zdiagnozowano? Jak przejawia się np. „protekcjonalny stosunek administracji do przedsiębiorców społecznych”? Skąd wiadomo, że ze strony GMT mamy do czynienia z „brakiem otwartości na dialog z podmiotami ekonomii społecznej”? Skąd wiadomo, CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA! Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego że „brak [jest] czytelnych procedur urzędowych dotyczących kontaktu z podmiotami ekonomii społecznej”? Jeśli np. przyjąć za procedury „Program współpracy GMT z NGO” to czy wskazany problem nie wynika wyłącznie z nieprecyzyjnego zadania pytania z użyciem określenia „PES” zamiast „NGO”? Przytoczone w diagnozie wyniki badań kierowanych do PES, w tym NGO oraz administracji wskazują wiele barier i problemów wewnętrznych w III sektorze [bariery mentalne, niechęć do podejmowania działalności odpłatnej/gospodarcze] powinny one - przyjmując wyniki badań za prawidłowe – stanowić cele i działania Programu. Część IV Część V 25-32 33 Brak wyodrębnienia z sektora pozarządowego PES, podstawy prawne wskazane w części w sposób wątpliwy. Przeformułowanie zapisów W części 4. Podstawy prawne, mamy ponownie do czynienia z odwołaniami do kwestii dotyczących III sektora. Np. w punkcie 4.2. w podpunkcie 3) wskazano, że „„Jednym z ważniejszych obszarów dla tego typu działań jest wsparcie trzeciego sektora realizującego zadania w zakresie rozwoju zasobów ludzkich”. Cel ten stanowi więc bezpośredni punkt odniesienia dla PES.” Mimo dobrych intencji autorów projektu programu jest to wyłącznie nadinterpretacja. Znowu wynika ona z nierozgraniczenia pojęć oraz z braku wskazania węższego zakresu oddziaływania programu. Wizja wskazana w części 5. powinna wskazywać kierunki, określać główne dążenie pro- CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA! Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego gramu. To tutaj należałoby wskazać, że wizją jest sprawnie funkcjonujący sektor ekonomii społecznej z samodzielnymi podmiotami, niezależnymi od wsparcia publicznego i systemów wsparcia instytucjonalnego. Część V – Cel główny Część V – cele szczegółowe/działania: Cel szczegółowy 1. Zwiększenie udziału PES w tworzeniu i realizacji polityk publicznych Część V – cele szczegółowe/działania Działanie 1.1 Powołanie przez Prezydenta Miasta Torunia Zespołu ds. monitoringu programu współpracy Gminy Miasta Toruń z podmiotami ekonomii społecznej 33 34 34 i załącznik nr 1 Zmiana sformułowania celu głównego Programu Nietrafne wskazanie działań służących realizacji celu Wprowadzenie transparentnych procedur wyłaniania zespołu Wydaje się, że celem głównym jest bardziej "rozwój współpracy w kierunku samodzielności i niezależności sektora ekonomii społecznej i jego podmiotów" niż "wzmocnienie współpracy". W opisie celu, jak i w zaprezentowanych działaniach, które mają służyć jego osiągnięciu nie wskazano żadnych działań, które służyłby "tworzeniu i realizacji polityk publicznych". Nie można za działania służące "tworzeniu i realizacji polityk publicznych" uznać powołania i pracy zespołu ds. monitorowania programu współpracy, tym bardziej Forum ES czy klauzul społecznych. Działania 1.2. i 1.3. służą upowszechnianiu działalności PES, a działanie 1.4. ułatwieniom w przejęciu przez PES roli usługodawców w realizacji polityk publicznych. Przedstawione rozwiązanie (w załącznikach) powołania zespołu jest słuszne, ale zdecydowanie nietrafiony jest sposób jego powołania. Do konsultacji społecznej trafił zestaw nazwisk osób, które utworzą ww. zespół. Czy oznacza to, że w ramach konsultacji należy przedłożyć alternatywne listy członków ww. ze- CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA! Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego społu? Nie jest to właściwa formuła. W programie należy wskazać z jakich środowisk rekrutować się powinni członkowie zespołu (np. sektor nauki, przedstawiciele samorządu etc.). Jednocześnie należy precyzyjnie określić sposób ich delegowania i wyboru. Program jest programem współpracy, a podstawą współpracy są m.in. suwerenność i jawność. Część V – cele szczegółowe/działania Działanie 1.2 Giełda Zamówień Społecznie Odpowiedzialnych 34 i załącznik nr 2 Analiza racjonalności rynkowej działania Część V – cele szczegółowe/działania Działanie 1.4 Stosowanie przy procedurze PZP klauzuli społecznej 34 i załącznik nr 4 Analiza działań służących realizacji celu Raport będący podstawą programu słusznie wskazuje niską, wręcz minimalną liczbę PES oferujących komercyjne/odpłatne usługi. Sugeruje to, że zainteresowanie wskazaną funkcjonalnością w najbliższych latach będzie minimalne. Jednocześnie istnieje portal regionalny realizujący ten cel, na którego adres internetowy powołuje się raport, dostępne są również informacje nt. zamówień publicznych. W odniesieniu do klauzul brak wskazania w ww. raporcie przyczyn nieuczestniczenia PES w przetargach, a jednocześnie liczby potencjalnych PES zainteresowanych uczestnictwem w przetargu z zastosowaniem klauzuli społecznej (w większości przypadków PES nie będą w stanie sprostać stawianym wymaganiom). Oprócz – słusznej – promocji stosowania klauzul warto w na potrzeby programu przeanalizować stosowanie innych ‘kryteriów społecznych’ np. w zamówieniach poniżej usta- CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA! Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego wowego progu. Część V – cele szczegółowe Cel szczegółowy 2: Rozwój infrastruktury wsparcia ekonomii społecznej Część V – cele szczegółowe Cel szczegółowy 3. Wzrost świadomości otoczenia PES w zakresie ekonomii społecznej 34 36 Zmiana doboru działań służących realizacji celu Zmiana doboru działań służących realizacji celu Wielką zaletą projektu jest uniknięcie próby uzależnienia PES od środków publicznych (choćby czasowego). Natomiast nie należy podejmować próby wsparcia systemu instytucjonalnego wspierającego PES ze środków Gminy. Tak jak wskazano w projekcie programu "instytucjonalną podstawą działań wspierających będzie Ośrodek Wspierania Ekonomii Społecznej (OWES) finansowany ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki", nie ma więc sensu angażować środków gminy na powołanie "inkubatora dla przedsiębiorczości społecznej". Wydaje się, że naturalną strukturą wsparcia instytucjonalnego dla PES winna być oferta komercyjna. interaktywna mapa ośrodków wsparcia ES (w tym 4 z Torunia) jest już dostępna na stronie www.ekonomiaspoleczna.pl Brakuje tu działań upowszechniających działalność PES. Właśnie w tej sferze (w ramach realizacji tego celu) należy upatrywać największego obszaru działań programu na rzecz ekonomii społecznej w GMT, bowiem działalność PES wymaga zakorzenienia w lokalnej społeczności głównie dzięki działaniom promocyjnym, upowszechnianiu rzetelnego wizerunku, upowszechniania produktów, przełamywania stereotypów w postrzeganiu etc. Zaproponowane w projekcie działania 3.1 i 3.2 mają sta- CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA! Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego nowczo zbyt wąskie oddziaływanie (zwłaszcza 3.2, które pozostawia problematykę PES na poziomie dalszych akademickich rozważań, które bez praktyki rynkowej działalność PES i tak będą stały w miejscu). W ramach działań upowszechniających i promocyjnych możliwe będzie promowanie różnych rozwiązań i działań PES, w tym działań NGO (ekonomizujących się). Uwagi o charakterze ogólnym Uwaga ogólna nr 1: Wydaje się, że operowanie pojęciem PES długo jeszcze będzie natrafiać na niezrozumienie, bowiem definicja PES jest nieprecyzyjna (uwaga ogólna, która nie dotyczy tylko projektu programu). Z powodu nieprecyzyjnie określonej grupy docelowej Program powiela, a w części celnie rozbudowuje wsparcie NGO, ale cele programu (pomijając różnice terminologiczne) mogą zostać osiągnięte poprzez dostosowane do wskazanych problemów programy współpracy z NGO, np. ekonomizacja sektora NGO (w tym zespół ds. ES, nagroda PMT, element Forum; polityka lokalowa, szkolenia, doradztwo, kształcenie młodzieży, bank sprzętu, narzędzie IT, inkubator). Duża część działań programu to także ciekawe propozycje dla podmiotu prowadzącego portal orbiTorun.pl (giełda, mapa, baza PES, baza sprzętu) do zrealizowania bez tworzenia specjalnie na ten dokumentów strategicznych. Tym samym, nie warto koncentrować się na tworzeniu odrębnego programu dla PES, który i tak powieli rozwiązania programów wobec organizacji pozarządowych, ale należy tworzyć program, który uwzględni tylko elementy ważne i specyficzne dla PES prowadzących działalność gospodarczą, w tym zwłaszcza dla NGO ekonomizujących się, CIS/KIS oraz spółdzielni socjalnych. Wówczas możliwe będzie wypracowanie rozwiązań tylko dla tej grupy, uwzględniających jej specyfikę i odpowiadających na jej potrzeby. Warto będzie na potrzeby przeformułowywania programu wykorzystać doświadczenia (m.in. rozwiązania definicyjne), które wynikną z procesu konsultacji Krajowego Programu Rozwoju Ekonomii Społecznej. Uwaga ogólna nr 2 Warto, aby w powstawaniu programu współpracy GMT z PES zastosować część rekomendacji XIII Forum Organizacji Pozarządowych. CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA! Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego W czerwcu 2012 roku odbyło się w Bydgoszczy XIII Forum NGO naszego województwa, którego uczestnicy - w ramach pracy zespołowej i dyskusyjnej - przygotowali rekomendacje dotyczące działalności organizacji, a także współpracy ngo z administracją publiczną. Pełen tekst rekomendacji znajduje się pod adresem: http://www.federacja-ngo.pl/rekomendacje-xiii-forum-ngo,120,l1.html A. Rekomendacje uczestników Forum wyrażone w powyżej wskazanym dokumencie, mogą pomóc w formułowaniu celów i założeń programu współpracy GMT z PES. Rekomendacje Forum odnoszą się do m.in. konieczności większego angażowania przedstawicieli NGO w konsultacje społeczne, stąd też może warto - zakładając, że część PES to NGO - rozszerzyć kwestie udziału przedstawicieli PES w zespole ds. monitorowania programu, jak też akcentować konieczność faktycznego współtworzenia polityk publicznych przez PES itp. B. Dalej, zgodnie z rekomendacjami Forum, organizacje winny się profesjonalizować, nie tracąc jednak swojego "społecznego pochodzenia" - oczekiwanym modelem jest tu "profesjonalne, ale spontaniczne NGO". Tym samym, warto może w ramach celów szczegółowych projektu programu współpracy akcentować konieczność profesjonalizacji PES, w tym dążenie do wykonywania jakościowo wysokich działań ekonomicznych, przy jednoczesnym koncentrowaniu się na społecznych celach działalności. C. I wreszcie, rekomendacje Forum dotyczą konieczności dbania o niezależność organizacji, która przejawia się m.in. w niezależności od źródła finansowania. Tym samym warto w projekcie programu akcentować kreowanie takich postaw wśród PES, które służą ograniczaniu roszczeniowości, unikania uzależnienia się od środków publicznych, a akcentują przedsiębiorczość, zaradność i umiejętność funkcjonowania na rynku. Proponujemy zastosowanie w projekcie programu współpracy GMT z PES odwołań do rekomendacji Forum na poziomie uzasadnienia i diagnozy, jak też na poziomie celów szczegółowych (ich opisów) i na poziomie proponowanych do realizacji działań. Formularz konsultacji prosimy przesłać w terminie do dnia 08.09.2012 r. na adres: [email protected] CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA! Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego