newsletter n. 6 – lipiec 2014

WYTYCZANIE DROGI DLA SAMOWYSTARCZALNYCH
REGIONALNYCH DOSTAW ENERGII OPARTYCH
NA KONCEPCJACH ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU
I ODNAWIALNYCH ŹRÓDŁACH ENERGII
-----------------------------------WWW.MANERGYPROJECT.EU
NEWSLETTER N. 6 – LIPIEC 2014
2014
Drodzy Czytelnicy!
Biuletyn, który trzymasz w dłoni jest ostatnią edycją biuletynów projektu MANERGY. Projekt, który rozpoczął się
w maju 2011 roku, dobiegł końca. W ciągu ostatnich trzech lat partnerzy z Węgier, Słowenii, Niemiec, Polski,
Włoch i Austrii wsparło 34 podmioty w zakresie poprawy zarządzania energią poprzez narzędzie regionalnego
planowania energetycznego.
Partnerzy MANERGY mieli pomóc w harmonizacji działań w zakresie zarządzania energią zaangażowanym
podmiotom, ich lokalnym potrzebom konsumpcyjnym i potencjale odnawialnych źródeł energii w zrównoważony
sposób. W tym samym czasie podjęto pracę o charakterze oddolnym i podejściu odgórnym. Jeśli chodzi
o podejście odgórne, planowanie rozpoczęło się na wyższym poziomie terytorialnym, które w większości objęło
powiaty i regiony. Regionalne koncepcje energetyczne dały ramy dla planów miejscowych, wskazano strukturę
zawartości, pod warunkiem możliwości znalezienia synergii, które pochodzą z eksploatacji zasobów z poza granic
administracyjnych jednego osiedla. Koncepcje przedstawiają szczególne cechy regionów, takie jak geografia,
warunki prawne, średnia wielkość miasta, itp. Jeśli chodzi o podejście oddolne, kontynuowano prace
z udziałem lokalnych ekspertów i decydentów w procesie planowania. W końcu jako działania inwestycyjne,
zostały przygotowane lokalne koncepcje energetyczne i lokalne plany działań w zakresie energii, które opisują
potrzebne inwestycje dla osiedli.
W niniejszym biuletynie chcielibyśmy przedstawić wnioski z konferencji końcowej, wyniki austriackiej wyprawy
lokalnych ekspertów, a także przedstawić rezultaty sześciu partnerów, opisując jak mapy energii, podręczniki
i inne dokumenty projektu mogą zostać wykorzystywane w przyszłości do planowania energetycznego, a także
jak projekt przyczynia się do poprawy efektywności energetycznej zaangażowanych gmin.
Mamy nadzieję, że poprzez promowanie wyżej wymienionej metody planowania i przygotowania wytycznych
do
pracy,
partnerzy
MANERGY
mogą
pomagać
w
wytyczaniu
drogi
do
kształtowania
regionów
samowystarczalnych w energię w Europie Środkowej. Zapraszamy do lektury!
FINAŁOWA
FINA OWA KONFERENCJA – 4 LIPIEC 2014
Ostatnie wydarzenie MANERGY zostało zorganizowane w ramach „Gospodarki energetycznej gmin
lokalnych” 4 lipca w Pécs na Węgrzech. Podczas konferencji uczestnicy zapoznali się z metodami
planowania energetycznego w krajach partnerskich, które przedstawiły pomysły, jak zmienić strukturę
organizacyjną i kooperacji. Prelegenci przedstawili kompleksowe podejście projektu MANERGY,
które
zbadało
możliwości
zużycia
energii
i
odnawialnych
potencjałów
energetycznych
na zaangażowanych obszarach, aby dać im wskazówki, jakie powinny być pierwsze kroki w kierunku
zrównoważonej gospodarki energetycznej. Zdefiniowano znaczenie ich regionalnych koncepcji
energetycznych jako narzędzi, które zapewnią skuteczne wytyczne do planowania działań mających
na celu osiągnięcie niezależności energetycznej na różnych szczeblach terytorialnych.
Projekt współfinansowany z Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego
WYTYCZANIE DROGI DLA SAMOWYSTARCZALNYCH
REGIONALNYCH DOSTAW ENERGII OPARTYCH
NA KONCEPCJACH ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU
I ODNAWIALNYCH ŹRÓDŁACH ENERGII
-----------------------------------WWW.MANERGYPROJECT.EU
Ma to kilka korzyści: pokazuje obecną sytuację jako wyjściową inwentaryzację, pokazuje potencjał
dla wykorzystania odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej w regionie, pomaga
w identyfikacji barier dla dalszego rozwoju, zwiększając szansę zaangażowania zainteresowanych
stron i ludności w cały proces, dają możliwość porównania różnych regionów.
Regionalne koncepcje mają pomóc bezpośrednio w budowie lokalnych koncepcji energetycznych,
które określają możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii, działań w zakresie efektywności
energetycznej oraz innych zadań związanych z zarządzaniem energią na poziomie osiedli. Prelegenci
podkreślili, że wyniki informacji danych dotyczących konsumpcji i produkcji energii są często
niedostępne, słabo zorganizowane i strukturyzowane lub przestarzałe.
Poprzez rozbicie regionalnych koncepcji na poziomie lokalnym, prelegenci zalecają
do stosowania następującej struktury: analizy sytuacji wyjściowej, oceny analizy i oczekiwanego
zużycia energii, określenie celów dotyczących energii, określających strategię energetyczną
w odniesieniu do obszaru działań/ środków, opracowanie działań/środków, wypracowanie Lokalnego
Planu Działania (LAP), podsumowanie.
W Lokalnym Planie Działania następujące informacje muszą być określone dla każdego rodzaju
działalności: instytucja/nośnik/struktura pracy do realizacji lokalnych planów działania, osobę
odpowiedzialną za koordynację, terminy i harmonogram, krótki opis projektów i ich skutki, plan
finansowy, możliwe źródła finansowania potencjalnej oszczędności, wskaźniki, które będą
monitorowały skuteczność działań wdrożeniowych, metody monitorowania.
Większość lokalnych gmin nie posiada zdolności
do realizacji tego procesu planowania, partnerzy
przygotowali również ustanowienie niezbędnych
struktur
wspierających,
czyli
agencji
energetycznych. Partnerstwo z definicją agencji
jako osobowości prawnej, która ma charakter
publiczny z interesem publicznym, oraz działa na
zasadach
non-profit.
Przejmie
zadania
zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, które
koncentrują się na zarządzaniu energią. Usługi
mogą być świadczone dla gmin, podmiotów
przemysłowych
i
lokalnych
mieszkańców.
Charakterystyka istniejących agencji została
wprowadzona
również
w
celu
lepszego
zrozumienia ich funkcji.
Pod koniec sekcji, prelegenci podkreślili jeszcze
raz, że wyzwaniem jest zebranie wiarygodnych
danych
energetycznych.
Bez
dostępu
do dokładnych, aktualnych i wiarygodnych przed i po modernizacji informacji energetycznych,
menedżerowie energii nie są w stanie ocenić swoich programów i czy spełniają wymogi
sprawozdawcze podmiotów udzielających pomocy.
Istnieje potrzeba rozwoju "inteligentnych" technik, aby uzyskać dane dotyczące energii i wykorzystania
ich w celu poprawy efektywności energetycznej procesów, takich jak dynamiczne zbieranie danych.
Takimi innowacyjnymi narzędziami były również, jak wspomniano „żywe laboratoria”.
Projekt współfinansowany z Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego
WYTYCZANIE DROGI DLA SAMOWYSTARCZALNYCH
REGIONALNYCH DOSTAW ENERGII OPARTYCH
NA KONCEPCJACH ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU
I ODNAWIALNYCH ŹRÓDŁACH ENERGII
-----------------------------------WWW.MANERGYPROJECT.EU
Podczas konferencji pokazano kilka przykładów inwestycji energetycznych, zorganizowano wizytę
w nowej biogazowni w Pécs. Zakład korzysta z osadów ściekowych podmiotu do produkcji biogazu
i paszy dwóch turbin gazowych 500kW, które wytwarzają energię elektryczną dla firmy uzdatniania
wody w gminie. Zakład działa od końca 2014 roku. Wprowadzono prac badawczych w tym obszarze,
odwiedzono laboratoria budynku inżynierii Uniwersytetu w Pécs, gdzie studenci mają możliwość
zapoznania się z pracą kolektorów słonecznych, paneli fotowoltaicznych, kotłów na biomasę i pomp
ciepła. Laboratorium jest również wyposażone w pomieszczenie badawcze, gdzie przedstawione
są różne sposoby ogrzewania (podłogowe, ścienne, o wysokiej i niskiej temperaturze, itd.),
co jest ciągle analizowane.
WYPRAWA
WYPRAWA EKSPERTÓW W AUSTRII
W ramach 4. posiedzenia regionalnej grupy roboczej pakietów roboczych 4 i 5 UE Regionalny Zarząd
Wschodniej Styria zorganizował wykład i wycieczkę na temat “wysokiej jakości energooszczędnego
budownictwa i renowacji budynków publicznych".
Wyniki
projektu
zostały
przedstawione
zainteresowanym uczestnikom i rozdano
końcowe broszury projektu.
Szczególny nacisk położono na lokalne
koncepcje energetyczne i lokalne plany
działania,
przez
Hr.
które
zostały
ekspertów.
DI.
Arch.
przedstawione
Nasz
Erwin
ekspert,
Kaltenegger,
dał ciekawy wykład dotyczący wysokiej
jakości możliwości renowacji i budowalnej
optymalizacji energii.
Pokazano renowację domu pasywnego z dodatkową budową na dużą skalę budynku użyteczności
publicznej, jak również pasywnego przedszkola.
W
trakcie
spotkania,
i
treść
MANERGY
trwania
wyniki
projektu
były
intensywnie omawiane,
można
było
również
zadawać
pytania
dotyczące
kwestii
technicznych
treści
warsztatów. Tak więc
uczestnicy mogli pogłębić swoje doświadczenie i wiedzę.
Projekt współfinansowany z Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego
WYTYCZANIE DROGI DLA SAMOWYSTARCZALNYCH
REGIONALNYCH DOSTAW ENERGII OPARTYCH
NA KONCEPCJACH ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU
I ODNAWIALNYCH ŹRÓDŁACH ENERGII
-----------------------------------WWW.MANERGYPROJECT.EU
WNIOSKI PARTNERÓW
Jakie są ogólne wnioski na temat projektu?
Węgry: Z informacji zwrotnych od zainteresowanych gmin otrzymaliśmy potwierdzenia, że wsparcie
techniczne w procesie planowania inwestycji energetycznych jest bardzo potrzebne. Większość
decydentów nie posiada niezbędnych informacji dotyczących rzeczywistych środków zużycia energii,
nieszczelności, dostępnych technologii niezbędnych dla utrzymania wydajności systemów itp. Dlatego
pomoc MANERGY w procesie planowania była przydatna, która jest również dowodem na to, że dzięki
projektowi 18 podmiotów Południowego Regionu Zadunajskiego przystąpiło do Porozumienia
Burmistrzów.
Słowenia: Lokalne Koncepcje Energetyczne zostały opracowane dla wszystkich gmin w wybranym
regionie w Słowenii. Nowe podejście w projektowaniu Lokalnych Koncepcji Energetycznych to korzyści
płynące z projektu MANERGY. Przed budową Lokalnych Koncepcji Energetycznych wszyscy partnerzy
mieli stworzyć Regionalne Koncepcje Energetyczne jako punkt odniesienia. Przed projektem
MANERGY nie wykonywano w Słowenii Regionalnych Koncepcji Energetycznych.
Niemcy: MANERGY przedstawił możliwość wymiany doświadczeń na temat regionalnych i lokalnych
działań w zakresie OZE i samowystarczalnych dostaw energii. Ponadnarodowe procedury i zalecenia
mogą być skompilowane i są przenoszone do innych regionów Centralnej Europy. Ale projekt ujawnił
również, jak brak danych utrudnia realizację planowania i odpowiednich działań energetycznych.
Konieczne są dalsze działania w celu usunięcia tych przeszkód.
Polska: Udział w projekcie MANERGY dał nam okazję do wymiany doświadczeń dobrych praktyk
w zakresie wykorzystania lub korzystania z odnawialnych źródeł energii w krajach partnerskich,
i nauczył dużo podczas wizyt studyjnych w krajach partnerskich, między innymi, w jaki sposób gminy
korzystają i inwestują w odnawialne źródła energii i jakie są z tego korzyści. Brak zagregowanych
danych w jednym miejscu, w zakresie energii odnawialnej, zużycia i wykorzystania przez społeczności
lokalne lub gospodarstwa domowe, nadal pokazuje jak wiele działań jest koniecznych do wykonania,
a udział w projekcie MANERGY utorował drogę dla tych zmian.
Włochy: MANERGY przedstawiło znaczenie systemu pomiaru energii dźwiękowej jako podstawy
do każdego rodzaju procesu poprawy efektywności energetycznej. Brak informacji na temat zużycia
energii na różnych poziomach (od gospodarstwa domowego, na poziomie lokalnym, regionalnym,
a nawet krajowym) jest często postrzegane jako bariery zapobiegające przyjęciu różnych dostępnych
strategii i narzędzi do poprawy efektywności energetycznej. MANERGY pomógł lokalnym
społecznościom z trudnym zadaniem pokonania tych barier, a dzięki projektowi 6 gmin w prowincji
Treviso, o łącznej populacji około 75.000, miało możliwość przystąpienia do Porozumienia
Burmistrzów.
Austria: MANERGY dał nam możliwość wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk w innych
regionach Europy Centralnej. Ponadnarodowe informacje zostały zebrane i przygotowane w taki
sposób, że wszystkie inne regiony Europy Środkowej mogły uzyskać przydatne informacje.
W momencie zbierania danych, zauważyliśmy, że w przyszłości niezbędne będą dalsze wysiłki,
aby rozwiązać ten problem.
Projekt współfinansowany z Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego
WYTYCZANIE DROGI DLA SAMOWYSTARCZALNYCH
REGIONALNYCH DOSTAW ENERGII OPARTYCH
NA KONCEPCJACH ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU
I ODNAWIALNYCH ŹRÓDŁACH ENERGII
-----------------------------------WWW.MANERGYPROJECT.EU
Jak zostaną udostępnione mapy i inne dokumenty?
Węgry: Mogą być wykorzystywane bezpłatnie dla planowanych inwestycji energetycznych. Wszystkie
mapy i wskazówki będą dostępne na stronie internetowej projektu, nawet po jego zakończeniu.
Słowenia: Mapy są dostępne dla planowania energetycznego w regionie, potencjały zostały
odwzorowane. Mogą one również być aktualizowane i stosowane dla innych regionów Słowenii.
Niemcy: Z MANERGY możliwe było ulepszenie istniejącego już "Portalu Energii Sachsen"
z danymi potencjału i gęstości odnawialnych źródeł energii. Potencjał mocy zainstalowanej instalacji
OZE wspiera ekspertów i informuje zainteresowanych obywateli. Już 28 gmin wprowadziło mapy
internetowe do własnych stron internetowych.
Polska: Wszystkie dokumenty opracowane w ramach projektu będą dostępne na stronie internetowej
firmy oraz w biurze. Mapa OZE będzie stale aktualizowana o nowe wykorzystanie przestrzeni OZE
w regionie.
Włochy: Mapy i inne dokumenty potwierdzające, można pobrać ze strony internetowej projektu.
Interaktywne mapy będą co jakiś czas aktualizowane, są również dostępne bezpłatnie na stronie
internetowej Prowincji Treviso.
Austria: Mapa Energii http://energymap.erom.at/ to portal, na którym OZE, zainteresowane strony,
wysiłki są widoczne. Używanie mapy energii jest bezpłatny, każdy może korzystać z tego narzędzia
do pokazywania innym wysiłki wykonane w określonej dziedzinie OZE. Mapa Energii będzie dalej
rozwijana na potrzeby naszego regionu.
W jaki sposób projekt pomógł zainteresowanym stronom?
Węgry: Gminy naszego regionu zapoznaliśmy z metodami planowania, które zapewniają właściwe
zaspokojenie potrzeb energetycznych osiedli. Wiarygodne bazy danych do obliczeń zostały
odwzorowane i przefiltrowane, oraz wprowadzono sugestie dotyczące zautomatyzowanych procesów
odczytu liczników i kooperacji. Przedstawiono również możliwości finansowania UE, które są zupełnie
nieznane mniejszym osiedlom (Elena, IEE MLEI PDA, itp). Ponadto STRDA przygotował utworzenie
agencji energetycznej, która będzie w stanie zapewnić ciągłe wsparcie w zakresie zarządzania energią
i inwestycji, nawet po zakończeniu projektu.
Słowenia: Projekt udostępnił kilka baz danych, które są wolne od opłat. Opracowanie Regionalnych
Koncepcji Energetycznych prowadzi do rozwoju Lokalnych Koncepcji Energetycznych i Lokalnych
Działań Pilotażowych. Sama metodologia pomaga wszystkim zainteresowanym stronom w procesie
podejmowania decyzji.
Niemcy: MANERGY wygenerował kilka zrozumiałych wytycznych do wspierania lokalnych prac
ochrony klimatu, czyli wytyczne dla koncepcji energii i biznes planu dla regionalnych agencji
energetycznych. Wszystkie główne rezultaty są dostępne w językach partnerów i angielskim.
Projekt współfinansowany z Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego
WYTYCZANIE DROGI DLA SAMOWYSTARCZALNYCH
REGIONALNYCH DOSTAW ENERGII OPARTYCH
NA KONCEPCJACH ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU
I ODNAWIALNYCH ŹRÓDŁACH ENERGII
-----------------------------------WWW.MANERGYPROJECT.EU
Polska: Projekt przede wszystkim podniósł świadomość polityki związanej z odnawialnymi źródłami
energii w gminach. Informacje przekazywane do zainteresowanych stron wykazały, jak ważnym
tematem jest promowanie odnawialnych źródeł energii i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii
w inwestycjach w celu zmniejszenia kosztów gminy.
Włochy: projekt okazał się być doskonałym narzędziem do zwiększania świadomości wśród lokalnych
zainteresowanych stron w sektorze energetycznym. Projekt MANERGY umożliwił Prowincji Treviso
zaangażowanie 6 gmin przylegających do Porozumienia Burmistrzów, w przygotowaniu SEAP.
W pierwszej grupie 6 gmin dodano dziś kolejne 5, z udziałem całej populacji około 150.000
mieszkańców. Prowincja Treviso planuje teraz promowanie instytucji Helpdesk Energii, wspieranie
gmin i innych podmiotów publicznych i prywatnych, jako pierwszy krok w kierunku ewentualnego
powstania Agencji Energetycznej.
Austria: Kilka wskazówek, jak regionalne i lokalne koncepcje energetyczne czy biznes plany
dot. utworzenia agencji energetycznej (...), zostały opracowane i są dostępne w językach partnerów
i angielskim. Know-how (wiedza specjalistyczna), która powstała w wyniku realizacji tego projektu
jest dostępna dla wszystkich zainteresowanych storn.
Projekt współfinansowany z Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego