D - Sąd Okręgowy w Siedlcach

Sygn. akt IV U 855/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 lutego 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący
SSO Katarzyna Antoniak
Protokolant
st. sekr. sądowy Dorota Malewicka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2016r. w S.
odwołania T. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.
z dnia 28 maja 2015 r. Nr (...)
w sprawie T. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawo T. S. do emerytury od 08 kwietnia 2015r.
Sygn. akt IV U 855/15
UZASADNIENIE
Decyzją z 28 maja 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działając na podstawie art. 184 ustawy z 17
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady
Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach
lub w szczególnym charakterze odmówił T. S. prawa do emerytury. W ocenie organu rentowego ubezpieczony
nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 25-letni okres ubezpieczenia. Organ rentowy podniósł, że
udowodniony okres ubezpieczenia wynosi 24 lata, 10 miesięcy i 12 dni, w tym 19 lat, 9 miesięcy i 22 dni pracy
w szczególnych warunkach. Do okresu ubezpieczenia organ rentowy nie zaliczył okresu pracy ubezpieczonego w
gospodarstwie rolnym rodziców od 8 kwietnia 1971r. do 6 lipca 1973r. wskazując, że fakt pobierania nauki w
miejscowości oddalonej od miejsca położenia gospodarstwa o około 35 km wyklucza przyjęcie, że wykonywane przez
ubezpieczonego czynności miały charakter stały i znacząco wpływały na funkcjonowanie gospodarstwa. Ponadto,
ojciec ubezpieczonego łączył pracę w gospodarstwie rolnym z pracą zawodową w pełnym wymiarze czasu pracy, co
zdaniem organu rentowego świadczy o niewielkiej ilości zadań przy codziennym obrządku zwierząt.
Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczony T. S. wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W
uzasadnieniu odwołania wskazał, że wbrew twierdzeniom organu rentowego do okresu wymaganego do emerytury
zaliczyć należy okres jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16. roku życia, zwłaszcza okresy
wakacji szkolnych od 30 czerwca 1971r. do 31 sierpnia 1971r. oraz od 30 czerwca 1972r. do 31 sierpnia 1972r. gdyż
właśnie w tym okresie odbywają się najbardziej intensywne prace polowe. Przyznał, że jego ojciec pracował zawodowo,
ale podyktowane to było koniecznością utrzymania rodziny. poza gospodarstwem rolnym rodziców, gdyż powyższe
było konieczne do utrzymania rodziny (odwołanie k.1-3 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie
zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.4-5 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
Ubezpieczony T. S. w dniu 8 kwietnia 2015r. ukończył 60. rok życia. W dniu 14 kwietnia 2015r. wystąpił do Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek z 14 kwietnia 2015r.
k.1-4 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1
stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 24 lata, 10 miesięcy i 12 dni, z czego okresy
składkowe stanowią 22 lata, 7 miesięcy i 15 dni, a okresy nieskładkowe 2 lata, 2 miesiące i 27 dni. Ponadto organ
rentowy ustalił, że do dnia 1 stycznia 1999r. ubezpieczony osiągnął staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze
19 lat, 9 miesięcy i 22 dni. Z uwagi na brak wymaganego ustawą okresu ubezpieczenia decyzją z 28 maja 2015r. organ
rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 28 maja 2015r. k.40 akt emerytalnych).
Ubezpieczony urodził się w dniu (...) w miejscowości O.. Rodzice ubezpieczonego E. i S. małż. S. od 1969r. byli
posiadaczami, a od 4 listopada 1971r. właścicielami, gospodarstwa rolnego położonego we wsi O. gmina M. o
powierzchni 6,87 ha. Własność tego gospodarstwa nabyli w trybie tzw. ustawy uwłaszczeniowej z 26 października
1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (zaświadczenie Starostwa Powiatowego w G. z 7 stycznia
2015r. k.11 akt emerytalnych). Ubezpieczony od urodzenia mieszkał z rodzicami na terenie powyższego gospodarstwa
(zaświadczenie o zameldowaniu wydane przez Urząd Gminy w M. z 28 lipca 2011r. k.15 akt emerytalnych). Po
ukończeniu szkoły podstawowej, ubezpieczony kontynuował naukę w (...) Szkole Zawodowej w R.. Szkołę tę ukończył
w dniu 20 czerwca 1973r. (świadectwo ukończenia (...) Szkoły Zawodowej w R. k.9 akt emerytalnych).
Poczynając od ukończenia 16. roku życia, co nastąpiło w dniu 8 kwietnia 1971 r., poprzez okres nauki w (...) Szkole
Zawodowej w R. ubezpieczony łączył naukę w szkole z pracą w gospodarstwie rolnym rodziców. Na posiadanych
gruntach uprawiane było zboże oraz kukurydza. W gospodarstwie rolnym był koń, hodowana była trzoda chlewna
w ilości około 8-10 sztuk jednocześnie, oprócz tego 2-3 krowy, owce, króliki oraz drób. Odległość od gospodarstwa
rolnego do szkoły ubezpieczonego wynosiła ok. 35 km. Trasę tę ubezpieczony pokonywał autobusem. Zajęcia w
szkole odbywały się w godzinach od 8 do 14. Ubezpieczony wychodził z domu o godzinie 6.30. Do domu wracał
około godziny 15. Ojciec ubezpieczonego pracował jako piekarz na trzy zmiany. Matka ubezpieczonego nie pracowała
zawodowo i zajmowała się domem, opiekując się młodszym rodzeństwem ubezpieczonego, które miało 10 lat i 4 lata.
Ubezpieczony miał jeszcze starszą siostrę, która uczyła się w L. i tam mieszkała na stancji. W związku z taką sytuacją
rodzinną obowiązki związane z pracą w gospodarstwie rolnym w dużej mierze obciążały ubezpieczonego. Średnio
poświęcał on na pracę w gospodarstwie około 4 godziny dziennie. Do jego stałych obowiązków należało przyrządzanie
paszy dla zwierząt i ich karmienie. Popołudniami ubezpieczony przyganiał krowy z pastwiska, wywoził obornik oraz
pracował przy wieczornym obrządku. Wakacje 1971r. i 1972r. ubezpieczony spędzał w domu i poświęcał na pracę w
gospodarstwie rolnym. Pracował przy sianokosach i żniwach, a oprócz tego wykonywał stałe obowiązki związane z
obrządkiem zwierząt (zeznania ubezpieczonego k.10-10v akt sprawy).
Ubezpieczony nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (oświadczenie - wniosek o emeryturę k.2 akt
emerytalnych).
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie T. S. podlegało uwzględnieniu.
Zgodnie z art.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura
po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1
stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym
w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla
mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili
do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w
otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego
wyżej art. 32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art.27 ust.2 i 3 ustawy o FUS, a w myśl wymienionego art.27
ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie
z § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników
zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik,
który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa
prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co
najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych oraz osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn.
Rozstrzygnięcie sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu ubezpieczenia
w wymiarze co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Bezspornym było, iż ubezpieczony spełnia
pozostałe, wyrażone w przywołanych wyżej przepisach, warunki do nabycia emerytury w wieku obniżonym.
Ubezpieczony udowodnił bowiem na dzień 1 stycznia 1999r. ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, nie był
członkiem otwartego funduszu emerytalnego, a w dniu 8 kwietnia 2015r. ukończył 60. rok życia.
Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że wniosek ubezpieczonego o zaliczenie do okresu
wymaganego do emerytury okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od ukończenia 16. roku życia chociażby
tylko w części dotyczącej okresów wakacyjnych ,tj. od 30 czerwca 1971r. do 31 sierpnia 1971r. oraz od 30 czerwca 1972
r. do 31 sierpnia 1972r. jest w pełni uzasadniony. Jak pokazują ustalenia Sądu oparte o dowody z dokumentów oraz
zeznania ubezpieczonego, we wskazanym okresie ubezpieczony mieszkał na terenie gospodarstwa rolnego rodziców
w miejscowości O. i uczył się w R.. Wyżej wymienione okresy wakacyjne ubezpieczony spędzał w domu, gdzie stale
– codziennie przez wiele godzin (znacznie ponad 4 godziny dziennie) pracował w gospodarstwie rolnym. Nie ulega
wątpliwości, że okres wakacji to w rolnictwie okres nasilonych prac polowych – przy sianokosach i żniwach, a
później również wykopkach. Do tego dochodzą całoroczne zajęcia związane z obrządkiem zwierząt. Należy podkreślić,
że gospodarstwo rolne rodziców ubezpieczonego miało blisko 7 ha powierzchni, do tego dochodziła dość liczebna
hodowla zwierząt – 2-3 krowy, trzoda chlewna w ilości 8-10 sztuk jednocześnie i mniejsze zwierzęta – owce, króliki i
drób. Do tego dodać należy, że gospodarstwo rolne było niezmechanizowane, a prace polowe wykonywane były przy
użyciu konia.
Za niezasadne należy uznać argumenty podnoszone przez organ rentowy. Dla kwestii pracy ubezpieczonego w
gospodarstwie rolnym w okresie wakacji nie ma znaczenia odległość z miejsca zamieszkania ubezpieczonego do
szkoły w R.. Również fakt pracy zawodowej ojca ubezpieczonego nie podważa ustaleń o stałej pracy ubezpieczonego
w gospodarstwie rolnym. Przeciwnie nakazuje uznać, że w związku z tym ilość obowiązków obciążających
ubezpieczonego, jako najstarszego dziecka w domu, była większa.
Przyjmując zatem jedynie okresy wakacyjne w roku 1971 oraz 1972 jako czas pracy w gospodarstwie rolnym stwierdzić
należy, że ubezpieczony legitymuje się co najmniej 25-letnim okresem wymaganym do nabycia emerytury. Jak stanowi
bowiem art.10 ust.1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przy ustalaniu prawa
do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również przypadające przed dniem 1 stycznia 1983r.
okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, traktując je jak okresy składkowe.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 47714§2 kpc Sąd orzekł jak wyroku. Jako datę początkową przyznania
emerytury przyjęto dzień, w którym ubezpieczony ukończył 60.-ty rok życia.