raport z ewaluacji problemowej: efekty

Nadzór pedagogiczny
System Ewaluacji Oświaty
RAPORT Z EWALUACJI PROBLEMOWEJ:
EFEKTY
Gimnazjum w Zespole Szkół
Frombork
Warmińsko - Mazurski Kurator Oświaty
Kuratorium Oświaty w Olsztynie
Przebieg ewaluacji
Prezentowany raport jest rezultatem ewaluacji zewnętrznej przeprowadzonej w szkole (lub placówce) przez
wizytatorów do spraw ewaluacji. Raport z ewaluacji problemowej dotyczy jednego z przedstawionych poniżej
obszarów.
Ewaluacja polega na zbieraniu i analizowaniu informacji:
- o efektach działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły
lub placówki (na podstawie danych informujących o wynikach pracy szkoły (lub placówki) odzwierciedlonych
w umiejętnościach, zachowaniach, postawach, działaniach uczniów i w osiąganych przez nich rezultatach
na różnego rodzaju testach, egzaminach),
- o procesach zachodzących w szkole lub placówce (na podstawie danych, które informują o procesach
i działaniach zachodzących i podejmowanych w szkole (lub placówce), a decydujących o sposobie
funkcjonowania, charakterze szkoły (lub placówki) i przede wszystkim prowadzących do pożądanych efektów),
- o funkcjonowaniu szkoły lub placówki w środowisku lokalnym, w szczególności w zakresie współpracy
z rodzicami uczniów (na podstawie danych informujących o sposobie współpracy ze środowiskiem
i funkcjonowaniu w środowisku oraz wykorzystaniu tych zasobów w procesie nauczania i uczenia się),
- o zarządzaniu szkołą lub placówką (na podstawie danych informujących o sposobach zarządzania decydujących
o jakości działań podejmowanych w szkole lub placówce).
Ewaluacja ma na celu zebranie informacji i ustalenie poziomu spełniania przez szkołę lub placówkę wymagań
zawartych w załączniku do Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009 r. w sprawie
nadzoru pedagogicznego.
Szkoła lub placówka może spełniać te wymagania na pięciu poziomach:
Poziom E - oznaczający niski stopień wypełniania wymagania przez szkołę lub placówkę.
Poziom D - oznaczający podstawowy stopień wypełniania wymagania przez szkołę lub placówkę.
Poziom C - oznaczający średni stopień wypełniania wymagania przez szkołę lub placówkę.
Poziom B - oznaczający wysoki stopień wypełniania wymagania przez szkołę lub placówkę.
Poziom A - oznaczający bardzo wysoki stopień wypełniania wymagania przez szkołę lub placówkę.
W trakcie ewaluacji w placówce zbierano informacje pochodzące z wielu źródeł, od: dyrektora, uczących w szkole
nauczycieli, innych pracowników, uczniów, rodziców (tych, których dzieci brały udział w badaniu), partnerów
szkoły (lub placówki) przy wykorzystaniu różnych metod badawczych (w tym obserwację szkoły i zajęć
lekcyjnych). Dzięki temu ewaluacja zewnętrzna daje wyniki o dużej wiarygodności. Jest profesjonalnie
zaplanowana i wykonywana, a niezwiązani z badaną szkołą (lub placówką) wykonawcy zapewniają obiektywność.
Badanie zostało zrealizowane w dniach 24-05-2010 - 02-06-2010 przez zespół wizytatorów ds. ewaluacji, w skład
którego weszli: Joanna Poźnikiewicz, Dariusz Targoński. Badaniem objęto 70 uczniów (ankieta i wywiad
grupowy), 19 rodziców (ankieta i wywiad grupowy) i 15 nauczycieli (ankieta i wywiad grupowy). Przeprowadzono
wywiad indywidualny z dyrektorem placówki, grupowy z przedstawicielami samorządu lokalnego i partnerów
szkoły, grupowy z pracownikami niepedagogicznymi, a także obserwacje lekcji, placówki i analizę dokumentacji.
Na podstawie zebranych danych został sporządzony raport, który obejmuje podstawowe obszary działania szkoły
lub placówki: efekty działalności dydaktycznej i wychowawczej.
Str. 2/13
Informacja o szkole
Nazwa placówki
Patron
Typ placówki
Miejscowość
Ulica
Numer
Kod pocztowy
Urząd pocztowy
Telefon
Fax
Www
Regon
Publiczność
Kategoria uczniów
Charakter
Uczniowie, wychow., słuchacze
Oddziały
Nauczyciele pełnozatrudnieni
Nauczyciele niepełnozat. (stos.pracy)
Nauczyciele niepełnozat._(w etatach)
Średnia liczba uczących się w oddziale
Gimnazjum w Zespole Szkół
Parlament Europejski
Gimnazjum
Frombork
KATEDRALNA
9
14-530
FROMBORK
0552437381
0552437381
17077333900000
Publiczna
Dzieci lub młodzież
Brak specyfiki
144
7
15
3
1
20.57
Liczba uczniów przypadających na
9.6
jednego pełnozatrudnionego nauczyciela
Województwo
Powiat
Gmina
Typ gminy
Liczba mieszkańców
Wysokość wydatków na oświatę
Stopa bezrobocia
WARMIŃSKO-MAZURSKIE (28)
Powiat braniewski (02)
Frombork (03)
Str. 3/13
Wyniki ewaluacji
Obszar: Efekty
Wymaganie: Analizuje się wyniki sprawdzianu, egzaminu gimnazjalnego, egzaminu
maturalnego i egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe
Komentarz:
Na podstawie zebranych podczas badania informacji ustalono, że w szkole przeprowadzana jest analiza wyników
egzaminu gimnazjalnego, która służy poprawie jakości pracy szkoły, modyfikacji procesów edukacyjnych oraz
poprawie osiąganych przez uczniów wyników.
Wypowiedzi dyrektora szkoły oraz nauczycieli wskazują, że
analiza sporządzana jest na poziomie wyników indywidualnych uczniów, na poziomie oddziałów klasowych oraz
całej szkoły. Prowadzona jest w zespołach nauczycieli przedmiotów matematyczno - przyrodniczych,
humanistycznych oraz języków obcych, w ramach której sporządzane są wykresy, zestawienia procentowe
zawierające wyniki klas, formułowane są wnioski, obliczany jest wskaźnik edukacyjnej wartości dodanej (EWD),
porównywane są wyniki uczniów uzyskane na koniec gimnazjum z wynikami, jakie były w szkole podstawowej
oraz z wynikami innych szkół w powiecie, województwie i kraju. W przeprowadzanych analizach stosuje się
metody jakościowe i ilościowe. Ilościowej analizie poddawane są indywidualne wyniki ucznia, klasy, szkoły, wynik
szkoły w skali staninowej, średni wynik szkoły w kolejnych latach oraz konkretne obszary umiejętności.
Jakościowo, jak wynika z wypowiedzi dyrektora i nauczycieli analizuje się stopień trudności poszczególnych
zadań, rzetelność testu oraz porównywany jest stopień wykonalności zadań w odniesieniu do poszczególnych
klas. Wyniki analiz przedstawiane są przez zespoły nauczycieli na posiedzeniach rady pedagogicznej oraz
na spotkaniach z rodzicami przez dyrektora szkoły, co potwierdza dokumentacja szkoły.
Wyniki ankiety dla nauczycieli oraz rozmowy z dyrektorem szkoły jednoznacznie świadczą o tym, że wnioski
z przeprowadzanych analiz są wdrażane. Na ich podstawie podejmuje się konkretne działania np. zmieniono
program nauczania z języka polskiego, który skorelowano z realizacją programu z historii, ujednolicono program
nauczania matematyki w zespole szkół,
zmodyfikowano plan pracy szkoły oraz plany pracy nauczycieli
wszystkich przedmiotów mając na uwadze rozwijanie umiejętności, które słabiej wypadają na egzaminach
zewnętrznych tj. czytanie ze zrozumieniem, logiczne myślenie, interpretacja faktów. Nauczyciele dbają
o poprawność ortograficzną, językową i interpunkcyjną na wszystkich przedmiotach, sprawdzają zeszyty uczniów
np. z historii, biologii, chemii, przygotowują zadania o różnym stopniu trudności, dostosowanym do możliwości
uczniów, wszyscy nauczyciele pracują nad poprawą jakości pisma oraz ustnych wypowiedzi. Z ich wypowiedzi
wynika, że ważnym wdrożonym wnioskiem z analizy jest zaplanowanie i przeprowadzenie szkoleniowych
posiedzeń rady pedagogicznej na temat "Jak pracować z dzieckiem o specjalnych potrzebach edukacyjnych",
"Pomiar dydaktyczny", czy też "Jak podnosić efekty kształcenia", a także zorganizowanie dla rodziców spotkań
z psychologiem - "Jak pracować z dzieckiem o specjalnych potrzebach edukacyjnych w domu?".
Wdrażane wnioski przyczyniają się do wzrostu efektów kształcenia. Potwierdzeniem tej tezy są wypowiedzi
dyrektora oraz nauczycieli wskazujące na funkcjonowanie w gimnazjum systemowych rozwiązań dotyczących
badania osiągnięć uczniów. W ich ramach przeprowadzane są testy próbne i diagnostyczne: testy "na wejście",
testy po każdym roku nauki oraz egzaminy próbne. Mając na uwadze poprawę efektów kształcenia nauczyciele
podczas wywiadu wskazali, że planują przebieg lekcji optymalnie wykorzystując jej czas, stosują zróżnicowane
metody nauczania oraz formy pracy na lekcji, które są dostosowywane do możliwości uczniów. Ich zdaniem
uczniowie są motywowani do większej aktywności i systematyczności w uczeniu się. Podkreślili motywującą rolę
stypendiów z Fromborskiego Funduszu Stypendialnego, fundowanych uczniom osiągającym bardzo dobre wyniki
w nauce (wniosek wraz z uzasadnieniem może złożyć wychowawca klasy), a także przyznawanie tytułu
Gimnazjalisty Roku. Z ich wypowiedzi wynika także, że systematycznie sprawdzany jest poziom opanowanej
wiedzy, dobierane treści zadań powiązane są z sytuacją życiową uczniów. Ponadto wykorzystywana jest ustna
forma sprawdzania wiedzy, a postępy uczniów i zespołu klasowego są monitorowane; analizowana jest
frekwencja uczniów, a w przypadkach koniecznych podejmowana jest współpraca z instytucjami wspierającymi
szkołę. Wyniki sprawdzianów i egzaminów próbnych klas II oraz wyniki egzaminu gimnazjalnego wskazują
znaczną poprawę poziomu wiadomości i umiejętności, poprawie ulega również średnia ocen szkoły, klas
Str. 4/13
i poszczególnych uczniów
Przedstawione powyżej argumenty uzasadniają bardzo wysoki poziom spełniania wymagania.
Poziom spełniania wymagania: A
Wymaganie: Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności
Komentarz:
Zgromadzone podczas badania informacje świadczą, że uczniowie szkoły nabywają wiadomości i umiejętności
zgodne z podstawą programową. Sąd ten można poprzeć wieloma dowodami. Analiza dokumentów dostarcza
wiedzy na temat wyników klasyfikacji śródsemestralnej, semestralnej i końcoworocznej oraz wyników egzaminów
zewnętrznych z ostatnich trzech lat:
- rok 2006/07:
- część humanistyczna - 2 stanin, EWD -3,30; część matematyczno - przyrodnicza - 5 stanin, EWD +1,78;
- rok 2007/08:
- część humanistyczna - 4 stanin, EWD - 0; część matematyczno - przyrodnicza - 5 stanin, EWD +2,76;
- rok 2008/09:
- część humanistyczna - 3 stanin, EWD -2,20; część matematyczno - przyrodnicza - 6 stanin, EWD +3,44.
W części humanistycznej szkoła przesuwa się ze szkoły wymagającej pomocy w kierunku szkoły
niewykorzystanych możliwości; w części matematyczno - przyrodniczej jest szkołą sukcesu z tendencją wzrostu.
Dowodem nabywania wiadomości i umiejętności są także wyniki testów wewnętrznych, sprawdzianów, prac
klasowych zawierających zagadnienia opisane w podstawie programowej. Nauczyciele w wywiadzie stwierdzili,
że ci uczniowie, którzy nie nabywają wiadomości i umiejętności nie uzyskują promocji do klasy programowo
wyższej lub nie kończą gimnazjum (rok 2007/08 - niepromowanych 13,07% tj. 20 uczniów, rok 2008/09 niepromowanych 14.4% tj. 21 uczniów). Partnerzy biorący udział w badaniu wskazali, że
ważnymi
umiejętnościami, które nabywają uczniowie podczas nauki w szkole są: nauka języków obcych podczas lekcji
i realizacji projektów międzynarodowych, dająca możliwość swobodnej komunikacji w Europie i świecie;
zagadnienia z elektroniki i informatyki, multimediów; kształtowanie wartości patriotycznych oraz obywatelskich.
Swoją opinię poparli przykładem obecności przedstawicieli szkoły na wszystkich uroczystościach miejskich,
rocznicach ważnych wydarzeń historycznych i patriotycznych np.: "Sadzenie Dębów Katyńskich", "70 Rocznica
Zbrodni Katyńskiej", Rocznica Odzyskania Niepodległości - 11 Listopada . Nauczyciele podkreślają, że uczniowie
są inicjatorami i organizatorami wymienionych uroczystości. W szkole analizuje się osiągnięcia uczniów.
Nauczyciele w ankiecie stwierdzili, że analizują osiągnięcia "wszystkich uczniów" (35,71%), "większości uczniów"
(42,86%), "w wybranych, uzasadnionych przypadkach" (21,43%). Wypowiedzi dyrektora udzielone podczas
wywiadu dostarczyły informacji na temat form analizy osiągnięć uczniów z egzaminów zewnętrznych, do której
należy analiza porównawcza wyników indywidualnych, zespołów klasowych w odniesieniu do wyników
wojewódzkich i ogólnopolskich. Innym przykładem podanym przez dyrektora jest diagnoza poziomu wiedzy
i umiejętności uczniów w klasie pierwszej tzw. test wejścia oraz monitorowanie osiągnięć pod koniec każdego
roku szkolnego. Kompetencje matematyczne wszystkich uczniów szkoły badane są w ramach projektu
edukacyjnego "Lepsza Szkoła". Raporty z poszczególnych sesji pozwalają na bieżące porównanie wyników
poszczególnych oddziałów i szkoły na tle wyników innych szkół w Polsce uczestniczących w tym projekcie.
Osiągnięcia uczniów ze wszystkich przedmiotów są analizowane w ujęciu indywidualnym oraz zespołów
klasowych 4 razy w roku szkolnym. Dodatkowym potwierdzeniem analizy osiągnięć edukacyjnych uczniów są
zapisy w dokumentacji szkoły - w protokołach zespołów nauczycieli przedmiotów humanistycznych
i matematyczno - przyrodniczych, a także w protokołach Rady Pedagogicznej.
W szkole diagnozuje się i analizuje osiągnięcia uczniów z uwzględnieniem ich możliwości rozwojowych.
Argumentem potwierdzającym takie działanie są wypowiedzi nauczycieli. Stwierdzili, że dostrzegając potencjał
uczniów zdolnych starają się go wykorzystać między innymi przygotowując ich do konkursów. Natomiast
uczniowie mniej zdolni mają możliwość uczestnictwa w zespołach wyrównawczych. Nauczyciele twierdzą, że
opracowują indywidualne programy nauczania dostosowane do możliwości rozwojowych uczniów, tak aby
pracować indywidualnie z uczniem poprzez dostosowywanie sprawdzianów, poleceń prac pisemnych, ustnych
wypowiedzi, prac domowych, stosując kryteria oceniania zgodne z opiniami i orzeczeniami Poradni
Str. 5/13
Psychologiczno - Pedagogicznej (PPP). W opinii dyrektora wszyscy nauczyciele zapoznawani są z opiniami
i orzeczeniami PPP badanych uczniów. Dokładnie analizują i uwzględniają zalecenia poradni zarówno w trakcie
lekcji jak i zajęć dodatkowych. Również metody i formy pracy są dostosowane do indywidualnych potrzeb
uczniów. Stosowana jest metoda projektu jako sposób korelacji treści międzyprzedmiotowych, wykorzystywany
jest eksperyment i pokaz. Stwarzane są sytuacje, w których uczniowie stają się autorami zajęć np. uczniowie klas
III prowadzą cykle lekcji z fizyki dla młodszych uczniów. Należy podkreślić, że systematycznie omawiane są
postępy i braki edukacyjne uczniów, brana jest pod uwagę samoocena ucznia, wydłuża się czas pracy uczniów
o specjalnych potrzebach edukacyjnych, dostosowywane są warunki pracy oraz uczniowie są wspierani są
przy wykonywaniu trudniejszych zadań. Stosowana jest praca w grupach, w parach, umożliwia się pisanie prac
na komputerze. Dyrektor, podobnie jak nauczyciele podkreślił wartość prowadzonych zajęć wyrównawczych
(często z inicjatywy nauczycieli), zajęć dla uczniów z dysleksją oraz zajęć korekcyjno - wychowawczych,
rewalidacyjnych.
W szkole dostrzega się możliwości uzyskania lepszych wyników przez uczniów. Na podstawie rozmów z uczniami
i rodzicami można stwierdzić, że uczniowie są motywowani do rozwoju, zauważane są ich możliwości udziału
w konkursach przedmiotowych i artystycznych, olimpiadach oraz turniejach sportowych. Rodzice podkreślili fakt
wskazywania uczniom możliwości udziału w konkursach. Zdaniem uczniów nauczyciele pozwalają
na poprawianie ocen uzyskanych z prac klasowych i sprawdzianów zgodnie z zapisami przedmiotowych zasad
oceniania. Ponadto uważają, że nauczyciele więcej czasu poświęcają uczniom osiągającym słabsze wyniki
w nauce, zwracając mniejszą uwagę na uczniów dobrych. Zdaniem ankietowanych rodziców "nauczyciele
zdecydowanie wierzą w możliwości uczniów" (16,7%), "raczej wierzą w ich możliwości" (61.1%), pozostali
(22,2%) stwierdzili, że "raczej nie". Ankietowani nauczyciele scharakteryzowali swych uczniów następująco: "w
większości są zdyscyplinowani" (93%), "raczej mają chęć do nauki" (57%), "raczej uzyskują lepsze wyniki" (71%).
W szkole formułuje się i wdraża wnioski z analizy osiągnięć uczniów. Potwierdzeniem tego sądu są wypowiedzi
dyrektora szkoły, który stwierdził, że prowadzone analizy osiągnięć uczniów oraz wdrażane na ich podstawie
wnioski są między innymi przyczyną wzmożonej pracy wszystkich nauczycieli nad podnoszeniem efektów
kształcenia. Szczególnie z części humanistycznej, która podczas egzaminów zewnętrznych wypada słabiej. Jako
przykłady wdrożonych do pracy wniosków podał: doskonalenie umiejętności czytania ze zrozumieniem poprzez
samodzielną pracę ucznia z tekstem literackim, wyszukiwanie potrzebnych informacji, cytatów, pracę z tekstem
źródłowym, mapą i ikonografią, odczytywanie danych z wykresów i diagramów, opowiadanie przeczytanego
tekstu lub jego streszczenie, wyjaśnianie niezrozumiałych słów, poleceń, tematów - praca ze słownikiem,
doskonalenie techniki czytania z uczniami słabszymi. Kolejnymi przykładami są: wspólne, głośne interpretowanie
tekstu, redagowanie notatek, wyszukiwanie i określanie funkcji środków stylistycznych w tekście, łączenie
i wyszukiwanie w tekstach motywów literackich, zwiększenie ilości prac pisemnych - w szkole i w domu,
stosowanie pisemnej i opisowej oceny prac uczniów, zwiększenie ilości ćwiczeń językowych rozwijających
sprawność stylistyczną i gramatyczną wypowiedzi, zwiększenie ilości ćwiczeń ortograficznych, analizowanie
błędów, organizowanie szkolnych i klasowych konkursów ortograficznych np. klasowy mistrz ortografii, uczenie
różnych strategii rozwiązywania zadań, doskonalenie umiejętności posługiwania się informacją, organizowanie
zajęć lekcyjnych rozwijających uzdolnienia i wyrównujących braki, angażowanie rodziców do pomocy własnemu
dziecku. Wypowiedzi nauczycieli stanowią uzupełnienie podanych przykładów wdrażanych wniosków wskazanych
przez dyrektora. Zaakcentowali oni pracę nad opanowywaniem chronologii wydarzeń oraz ćwiczeniem myślenia
przyczynowo - skutkowego, gdyż nie jest to opanowane w stopniu wystarczającym. Zwrócili uwagę
na obowiązkowe sprawdzanie odrabianych prac domowych wszystkim uczniom. Sprawdzana jest ona codziennie,
jeżeli uczeń nie odrobił pracy domowej, ma obowiązek przedstawić ją na następnych zajęciach. Nauczyciele, aby
ułatwić sobie tę czynność i zaoszczędzić czas lekcji wykorzystują specjalną pieczątkę z napisem "brak pracy
domowej". W celu doskonalenia umiejętności matematycznych, podjęto i wdrożono między innymi wniosek, aby
uczniowie nie używali kalkulatorów na lekcjach - wszystkie działania wykonują sposobem pisemnym.
Dyrektor szkoły w wywiadzie stwierdził, że wdrażanie wniosków raczej przyczynia się do wzrostu efektów
kształcenia. Jako potwierdzające ten sąd przykłady wskazał: wyższe bieżące oceny, poprawę wyników
konkretnych uczniów i całych zespołów klasowych, wzrost liczby uczniów przystępujących do różnego rodzaju
konkursów przedmiotowych i tematycznych oraz zajmowanie w nich znaczących dla szkoły miejsc, wyższe wyniki
na testach diagnostycznych, wyższe wyniki klasyfikacji śródrocznej i końcoworocznej, wyższą średnią ocen
szkoły. Ponad połowa nauczycieli - 57,14% w ankiecie wskazała, że wdrażane wnioski z analizy osiągnięć
Str. 6/13
uczniów zdecydowanie przekładają się na wzrost efektów kształcenia. Raczej tak wskazało 42.86% nauczycieli.
Nikt z nauczycieli nie wybrał odpowiedzi raczej lub zdecydowanie nie.
Przedstawione wyżej argumenty potwierdzają wysoki stopień spełniania wymagania.
Poziom spełniania wymagania: B
Wymaganie: Uczniowie są aktywni
Komentarz:
Badanie dowiodło, że uczniowie są zaangażowani w zajęcia organizowane przez szkołę. Potwierdzeniem tego
sądu są np. wypowiedzi nauczycieli, którzy wskazali na zaangażowanie uczniów w turniej o puchar Dyrektora
Gimnazjum, który jest konkursem interdyscyplinarnym, motywującym do aktywności społecznej. Ich zdaniem
uczniowie są aktywni wtedy, gdy to, co robią przynosi im satysfakcję np. udział w projekcie Centrum Edukacji
Obywatelskiej (CEO) - "Młodzi głosują" - prawybory do parlamentu europejskiego oraz w tym roku również we
współpracy z CEO - prawybory prezydenckie, zaangażowanie uczniów było również widoczne
w przeprowadzanych wyborach Rzecznika Praw Ucznia.
Kolejnymi argumentami świadczącymi
o zaangażowaniu uczniów mogą być ich zdaniem: funkcjonowanie radiowęzła, udział w projektach - wymiana
z młodzieżą z Litwy i Rosji, czy też zaangażowanie uczniów w działania uniwersytetu trzeciego wieku, w ramach
którego prowadzili zajęcia informatyczne dla seniorów. Oprócz tego uczniowie angażują się w organizację
wycieczek szkolnych, turniejów sportowych oraz konkursów i rozgrywek, efektem których są liczne sukcesy
uczniów: II miejsce w Mistrzostwach Województwa Warmińsko - Mazurskiego Szkolnego Związku Sportowego
w biegach ulicznych, I i II miejsce w Mistrzostwach Powiatu Braniewskiego w Gimnazjadzie Lekkoatletycznej
w rzucie oszczepem oraz II miejsce w tych zawodach w sztafecie 4x100m chłopców.
Wyniki ankiet przeprowadzonych wśród uczniów pokazują, że dla 9,38% uczniów klas drugich zajęcia w ogóle nie
są wciągające, dla 62,5% tylko niektóre zajęcia są wciągające (ale rzadko) natomiast 28,2% uważa, że duża
część zajęć lub niemal wszystkie są wciągające . Odpowiedzi zapytanych o to samo uczniów klas trzecich
przedstawiają się następująco: dla 5,41% uczniów zajęcia w ogóle nie są wciągające, dla 37,8% tylko niektóre
zajęcia są wciągające (ale rzadko) natomiast 56,7% ankietowanych uważa, że duża część zajęć lub niemal
wszystkie są wciągające. Rodzice uczniów klas drugich poziom zaangażowania swego dziecka w zajęcia szkolne
określili następująco: "raczej niechętny" - 27,8%, natomiast "raczej chętny" i "zdecydowanie chętny" - 72,2%.
Wszyscy nauczyciele określili poziom zaangażowania uczniów jako "raczej chętny".
W trakcie badania, w gimnazjum obserwacji poddano cztery jednostki lekcyjne - matematykę, j. polski, j. angielski
oraz geografię, na których dominowała praca w kilkuosobowych grupach, aktywizująca wszystkich uczniów przez
całą lekcję. W jednym przypadku nauczyciel posłużył się metodą wykładu, gdzie trudno było zauważyć
zaangażowanie uczniów z powodu zastosowanej podawczej metody pracy połączonej z prezentacją
multimedialną.
Uczniowie są zaangażowani w zajęcia pozalekcyjne organizowane przez szkołę. Analizując wyniki
przeprowadzonych ankiet wśród uczniów klas drugich, stwierdzić można, że dla 2,7% uczniów zajęcia
pozalekcyjne "w ogóle nie są interesujące", dla 32,4% "tylko niektóre (ale rzadko) są interesujące i wciągające",
dla 37,8% "sporo, ale nie wszystkie zajęcia są wciągające" oraz dla 27% "niemal wszystkie lub wszystkie zajęcia
pozalekcyjne są interesujące". Natomiast wyniki ankiet przeprowadzonych wśród uczniów klas trzecich
wskazują, że dla 9,38% uczniów zajęcia pozalekcyjne "w ogóle nie są interesujące", dla 37,5% "tylko niektóre (ale
rzadko) są interesujące i wciągające", dla 37,5% "sporo, ale nie wszystkie zajęcia są wciągające" oraz dla 15,6%
"niemal wszystkie lub wszystkie zajęcia pozalekcyjne są interesujące".
Z analizy ankiet rodziców uczniów klas drugich wynika, że 22,2% uczniów "zdecydowanie niechętnie" uczestniczy
w zajęciach pozalekcyjnych, 27,8% "raczej niechętnie" natomiast "raczej chętnie i zdecydowanie chętnie"
uczestniczy w zajęciach 50% uczniów.
Uczniowie podejmują inicjatywy dotyczące ich własnego rozwoju. Potwierdziła ten sąd
zdecydowana większość nauczycieli (92,8%), którzy stwierdzili, że pomagali uczniom w realizacji zgłaszanych
przez nich inicjatyw, które dotyczyły:
- chęci wyjazdu do kina na film w jakości 3D, była to okazja do zapoznania uczniów
z nową techniką filmową,
Str. 7/13
- organizacji pomocy w odrabianiu zadań domowych sprawiających trudności
szczególnie słabszym uczniom oraz pomocy w wykonywaniu prac
plastycznych, technicznych np. na konkursy,
- organizacji na życzenie uczniów koła teatralnego, przygotowywanie spektakli,
- organizacji zajęć pozalekcyjnych, wycieczek, rajdów, zajęć sportowych - piłki nożnej,
koszykowej, lekkoatletyki ogólnorozwojowej a nawet zajęć w siłowni,
- organizacji lekcji prowadzonych przez uczniów klas III gimnazjum dla uczniów klas
I-III szkoły podstawowej,
- wspólnego z uczniami planowania tematyki zajęć wychowawczych,
- przygotowania do konkursów przedmiotowych, w których uzyskali tytuły finalistów i laureatów (2007/08 finalista
z biologii, 2008/09 laureat z biologii, finalista z j. niemieckiego, 2009/10 finalista z matematyki, wyróżnienie
w Międzynarodowym Konkursie "Kangur Matematyczny").
Uczniowie swój wpływ na własny rozwój widzą poprzez udział w kołach zainteresowań, tych istniejących ale
również tych, które mogą być przez nich zaproponowane, a jest to ich zdaniem brane pod uwagę przez
nauczycieli i dyrekcję. Koła uznane przez uczniów za najciekawsze to: koło sportowe, koło turystyczne ze
względu na rajdy piesze, zawierające pracę z mapą i kompasem, zwracanie uwagi na zjawiska przyrodnicze oraz
koło europejskie, w ramach którego przygotowywano prezentacje dotyczące wybranych krajów unii europejskiej
w kolejnych edycjach Święta Szkoły. Zdaniem dyrektora oraz nauczycieli, uczniowie bardzo chętnie podejmują
akcje charytatywne, bardzo prężnie działa w szkole koło wolontariatu oraz drużyna harcerska. Uczniowie mają
wpływ na zmiany punktowego regulaminu oceniania zachowania, z ich inicjatywy zmianie uległo punktowanie za
ucieczki, wagary, brak stroju galowego oraz brak poszanowania dla symboli narodowych.
Zdaniem rodziców wpływ uczniów na sposób w jaki się rozwijają jest ograniczony i w dużej mierze zależy
od relacji jakie istnieją na płaszczyźnie uczeń - nauczyciel. Podejmowanie przez uczniów inicjatyw mających
wpływ na ich rozwój potwierdzili również partnerzy szkoły oraz przedstawiciele samorządu lokalnego.
Uczniowie podejmują również inicjatywy mające wpływ na rozwój szkoły. Dowodem potwierdzającym ten sąd jest
wpływ uczniów na budowanie oferty zajęć pozalekcyjnych, zgodnych z ich zainteresowaniami, czy też realizacja
projektów edukacyjnych, których są inicjatorami i pomysłodawcami. Kolejnym argumentem jest podejmowanie
przez uczniów samodzielnych inicjatyw i działań na rzecz szkoły i środowiska lokalnego - "Ratujmy Fromborskie
Kasztanowce", "Na ratunek dzieciom z Kongo", "Szkoła z Prawami Dziecka", akcje charytatywne "Góra Grosza",
wigilia dla osób starszych, Wielka Orkiestray Świątecznej Pomocy, czy zbiórki żywności. Następnym argumentem
może być działalność samorządu uczniowskiego, organizowanie wyborów do samorządu, czy powołanie
Rzecznika Praw Ucznia. Poza tym uczniowie uczestniczą w konkursach i zawodach np. konkurs wiedzy o Harrym
Potterze, konkurs wiedzy o książce "Zmierzch", konkursach literackich "Bezpieczny Frombork", "Pamiętnik
człowieka myślącego", pomagają w organizacji i prowadzeniu apeli porządkowych i okolicznościowych, wykonują
gazetki tematyczne i okolicznościowe, organizują szkolne dyskoteki, prowadzą szkolny radiowęzeł oraz
uczestniczą w dyskusji dotyczącej wprowadzania zmian do punktowego systemu oceniania zachowania.
Uczniowie potwierdzają te informacje, dodając, że dwa razy w roku przeprowadzane są ankiety na temat
proponowanych zmian w szkole. W wyniku ich analizy uczniowie mogą wybierać niektore zajęcia wychowania
fizycznego, np. aerobic, alternatywne zajęcia sportowe, mają wpływ na tematykę zajęć np. dotyczących
powtórzenia pewnej partii materiału, przygotowania do pracy klasowej czy sprawdzianu. Dodatkowo angażują się
w realizację projektów szkolnych oraz organizowanych przez Ministerstwo Edukacji, takich, jak: "Międzynarodowa
wymiana dzieci i młodzieży", w udział w projektach typu "Patriotyzm z pokolenia na pokolenie", "Katyń ocalić
od zapomnienia" oraz w organizację konkursu "Ziemie odzyskane utracone", czy też imprez o charakterze
miejskim: Wigilia Fromborska, kiermasze świąteczne, konkursy Palm Wielkanocnych, udział w cyklicznych
sportowych imprezach masowych:"Cała Polska Biega", "Kwietny Bieg", czy też "Bieg Pamięci - Pamiętamy
o Janie Pawle II". Uczniowie klas drugich zapytani o wpływ na to, co dzieje się w szkole, odpowiadali
w następujący sposób: 2,7% "zdecydowanie nie ma wpływu", 16,2% "raczej nie ma wpływu" natomiast 81%
"potwierdziło taki wpływ". Swój wpływ widzą głównie na organizację zajęć (57%), na zakres omawianego
materiału (43%), na stosunek nauczycieli do uczniów (40,5%) i 21% na wyposażenie szkoły. Uczniowie klas
trzecich zapytani o wpływ na to, co dzieje się w szkole w dniu badania, odpowiadali w następujący sposób: 34,4%
"zdecydowanie nie miało wpływu", 31,2% "raczej nie miało wpływu" natomiast 34,4% potwierdziło, że "miało taki
wpływ". Swój wpływ widząc głównie na organizację zajęć (53%), na zakres omawianego materiału (34%),
Str. 8/13
na stosunek nauczycieli do uczniów (44%) oraz na wyposażenie szkoły(25%). Szkoła realizuje działania
zainicjowane przez uczniów. Na podstawie rozmowy z dyrektorem wynika, że analizy ankiet przeprowadzanych
w szkole wśród uczniów sygnalizują problemy i sprawy ich nurtujące oraz ciekawe pomysły i rozwiązania, które
szkoła stara się uwzględniać w sposobie organizacji pracy szkoły, w różnych dziedzinach jej życia np. dodatkowe
zabezpieczenie miejsc, które są przez uczniów uznane za niebezpieczne, wydłużenie przerw na posiłki, dyżury
w szatni sprawowane przez uczniów, uwzględnianie zainteresowań uczniów przy tworzeniu oferty zajęć
pozalekcyjnych, uwzględnianie uczniowskich sugestii przy układaniu planu zajęć, organizowanie
zaproponowanych przez uczniów konkursów i zawodów, opieka nad radiowęzłem szkolnym, organizacja
dyskotek, możliwość korzystania z siłowni szkolnej. Ponadto nauczyciele zwrócili uwagę na zmiany regulaminu
oceniania zachowania, które zostały wprowadzone z inicjatywy uczniów, czy funkcjonowanie radiowęzła
mającego pozytywny wpływ na kulturę zachowań na przerwach. Uczniowie potwierdzają realizację działań
wynikających z ich inicjatywy, zwracając uwagę, że nie uzyskali zgody dyrekcji na organizację Dnia Tolerancji,
w którym dozwolony byłby makijaż, strój wedle uznania, chociaż bardzo im na tym zależało.
Przedstawione powyżej argumenty potwierdzają wysoki stopień spełniania wymagania.
Poziom spełniania wymagania: B
Wymaganie: Respektowane są normy społeczne
Komentarz:
Badanie wykazało, że uczniowie czują się w szkole bezpiecznie oraz znają obowiązujące normy. W celu
eliminowania zagrożeń oraz wzmacniania pożądanych zachowań prowadzone są działania wychowawcze, które
są w razie potrzeby modyfikowane oraz analizowane. Dokonana analiza prowadzi do wniosku, że w szkole
respektowane są normy społeczne a uczniowie prezentują zachowania zgodne z wymaganiami. Poniżej
przedstawione są argumenty świadczące o wysokim poziomie spełnienia tego wymagania.
Rodzice podczas wywiadu podkreślili, że uczniowie czują się w szkole bezpiecznie, wskazując na działający
monitoring, na pełnione przez nauczycieli dyżury oraz na brak zagrożeń z zewnątrz, opinię taką potwierdzają
również partnerzy szkoły oraz przedstawiciele samorządu. Pracownicy niepedagogiczni potwierdzili ważną
funkcję monitoringu, dyżurów pracowników obsługi, pogadanek na lekcjach wychowawczych o bezpieczeństwie
oraz zwrócili uwagę na spotkania z policjantem "Bezpieczne ferie" i "Bezpieczne wakacje". Ich zdaniem szkoła
jest cały czas pod opieką. Zdecydowana większość ankietowanych uczniów klas drugich czuje się bezpiecznie
w szkole po zajęciach (84%), część z nich nie bywa w szkole po zajęciach (8%), w szkole w zasadzie nie
obawiają się nikogo, wskazując jednak na zagrożenie przez osoby z zewnątrz (19%), miejsca ich zdaniem mniej
bezpieczne to korytarz szkolny oraz toalety. Uczniowie klas trzecich czują się bezpiecznie w szkole w czasie
zajęć (97%), podczas przerw lekcyjnych w budynku szkolnym (91%), podczas przerw lekcyjnych na boisku czuło
się bezpiecznie (94%).
Na podstawie rozmów z uczniami oraz na podstawie analizy ankiet przeprowadzonych wśród uczniów klas
drugich i trzecich można stwierdzić, że zasady właściwego zachowania się w szkole są znane (nawet jeśli nie
zawsze są przestrzegane), zgadzają się z tym sądem partnerzy szkoły, potwierdzają go również obserwacje
szkoły podczas badania. Zdaniem wszystkich ankietowanych rodziców uczniowie są informowani jakich zasad
należy w szkole przestrzegać (100%).
W szkole prowadzona jest diagnoza zachowań uczniów i zagrożeń. Na podstawie rozmowy z dyrektorem można
stwierdzić, że sprawy wychowawcze są rozpatrywane na bieżąco przez wychowawców klas, dwa razy w roku
przeprowadzane są ankiety dotyczące bezpieczeństwa w szkole zarówno wśród uczniów, jak i wśród rodziców.
Obserwowane zachowania uczniów są zgłaszane i omawiane na lekcjach wychowawczych, a podczas
pogadanek i spotkań prowadzona jest profilaktyka negatywnych zachowań. Szkoła współpracuje z instytucjami
wspierającymi działania szkoły - policją, sądem, Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie, Miejsko Gminnym
Ośrodkiem Pomocy Społecznej, organizowane są warsztaty profilaktyczne np. z terapeutami uzależnień
z miejscowego szpitala. W szkole, we współpracy z Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
organizowane są Dni Profilaktyki Szkolnej, w ramach których umożliwia się uczniom udział w spektaklach
profilaktycznych . Wypowiedzi dyrektora i nauczycieli wskazują, że organizowane są cykliczne spotkania
Str. 9/13
z przedstawicielami Policji na temat odpowiedzialności prawnej nieletnich oraz bezpiecznego spędzania czasu
wolnego, prowadzona jest również pedagogizacja rodziców na temat profilaktyki zdrowotnej, a wszyscy uczniowie
przechodzą kurs pierwszej pomocy przedmedycznej. W celu wzmacnianie pożądanych zachowań uczniowie
nagradzani są za inicjatywy i ciekawe pomysły, promowane są zachowania wartościowe, organizowane są
wycieczki. Nagradzani są nagrodami rzeczowymi, pochwałami na apelach, umieszczeniem sylwetki
na gazetkach VIP-ów, zdobywają Tytuł Gimnazjalisty Roku, uzyskują stypendia z Fromborskiego Funduszu
Stypendialnego, reprezentują szkołę na zewnątrz oraz biorą udział w projektach międzynarodowych (wymiany
młodzieży). Wobec diagnozowanych zagrożeń w szkole podejmuje się czynności, które mają na celu zwiększenie
czujności uczniów, nauczycieli i rodziców na miejsca mniej bezpieczne, udzielanie regulaminowych kar
(upomnienie, obniżenie oceny z zachowania), podejmowanie działań wychowawczych, kontakt z policją, sądem,
występowanie o przydzielenie opieki kuratora nad rodziną lub uczniem, rozmowy wychowawcze i dyscyplinujące,
co potwierdzają również zapisy w dokumentacji szkoły.
Rodzice zapytani w ankiecie o to, czy niewłaściwe zachowania są szybko wychwytywane w szkole odpowiedzieli
twierdząco w 67%, przeciwnego zdania było 33%, natomiast dostrzeganie i chwalenie pożądanych zachowań
potwierdziło 78% ankietowanych rodziców, przeciwnie uważało 22%, fakt otrzymywania informacji na temat
zagrożeń występujących w szkole potwierdziło 61% ankietowanych rodziców.
W szkole podejmuje się działania wychowawcze mające na celu zmniejszanie zagrożeń oraz wzmacnianie
pożądanych zachowań. Wypowiedzi dyrektora dostarczyły informacji o przeprowadzanej diagnozie poczucia
bezpieczeństwa, działaniu zespołów wychowawczych, organizacji indywidualnych spotkań z rodzicami oraz
o stosowanych karach statutowych - przeniesienia do klasy równoległej, upomnienia, nagany, zawieszenia.
Prowadzone są zajęcia wychowawcze wynikające z programu wychowawczego i programu profilaktyki oraz
zwiększono ilość dyżurów nauczycieli.
Na podstawie rozmów z rodzicami oraz pracownikami niepedagogicznymi można stwierdzić, że występujące
sytuacje, gdy uczniowie obawiają się siebie lub obawiają się reakcji rówieśników, są omawiane przez
wychowawców, przy zachowaniu anonimowości uczniów, których to dotyczy.
Działania mające na celu eliminowanie zagrożeń oraz wzmacnianie pożądanych zachowań są w razie potrzeby
modyfikowane. Z wypowiedzi nauczycieli wynika, że modyfikacje dotyczyły drobnych zmian w regulaminie
punktowego systemu oceniania oraz dotyczyły objęcia dodatkowymi dyżurami miejsc, gdzie uczniowie czują się
mniej bezpiecznie. Zorganizowano spotkania ze specjalistami, spektakle profilaktyczne, lekcje wychowawcze oraz
spotkania dla rodziców połączone z ich pedagogizacją Wprowadzono konsultacje dla rodziców - w każdą ostatnią
środę miesiąca.
Podczas modyfikacji działań wychowawczych uwzględnia się inicjatywy uczniów. Argumentem świadczącym
o tym, może być zdaniem nauczycieli zmiana regulaminu oceniania zachowania oraz wspólne z uczniami
planowanie zajęć wychowawczych oraz przedsięwzięć i imprez klasowych. Nauczyciele potwierdzili w ankietach
uwzględnianie inicjatyw lub opinii uczniów w podejmowanych działaniach wychowawczych (85,7%). Sami
uczniowie potwierdzają, że poza wymienionymi, nie zgłaszali innych pomysłów, potwierdzając jednak taką
możliwość.
Uczniowie prezentują zachowania zgodne z wymaganiami. Nauczyciele zwrócili uwagę na prowadzone w szkole
czynności związane z integracją zespołów klasowych, integracją środowiska uczniowskiego oraz
wypracowywaniem właściwych relacji uczniów z uczniami, uczniów z nauczycielami oraz z rodzicami,
na zasadach partnerskich. Podkreślili, że nie notuje się w szkole przemocy fizycznej, twierdząc, że powodem
takiego stanu mogą być dyżury, działający monitoring, dojrzałość uczniów, wypracowane normy właściwego
zachowania oraz skuteczny wpływ regulaminu oceniania zachowania.
Należy podkreślić, że rozmowy z dyrektorem, nauczycielami, uczniami oraz pracownikami niepedagogicznymi
potwierdzają, że uczniowie nagradzani są za wysokie wyniki w nauce i zachowaniu, za pracę społeczną, za udział
i osiągnięcia w konkursach przedmiotowych, zawodach sportowych, za bezinteresowną pomoc oraz za aktywną
działalność w kole wolontariatu. W trakcie przeprowadzanego badania nie zaobserwowano w szkole zachowań
uczniów odbiegających od przyjętych norm społecznych.
Przedstawiona analiza potwierdza bardzo wysoki stopień spełniania wymagania.
Poziom spełniania wymagania: A
Str. 10/13
Wnioski z ewaluacji:
Wnioski
1. W Gimnazjum w Zespole Szkół we Fromborku analizuje się wyniki egzaminu gimnazjalnego w taki sposób, aby
podejmowane przez nauczycieli działania efektywnie wpływały na jego wyższy wynik.
2. Trafne formułowanie i wdrażanie wniosków do pracy w ciągu każdego kolejnego roku szkolnego z analizy
osiągnięć uczniów gwarantuje wzrost ich efektów kształcenia, co wyraźnie wykazuje wskaźnik edukacyjnej
wartości dodanej w bloku przedmiotów matematyczno - przyrodniczych.
3. Wzmożona praca wszystkich nauczycieli nad podnoszeniem efektów kształcenia poprzez wdrażanie wniosków
z analiz wyników egzaminu gimnazjalnego z części przedmiotów humanistycznych nie przynosi oczekiwanej
poprawy.
4. Poprzez zaangażowanie i aktywność uczniów Gimnazjum we Fromborku zyskuje miano miejsca, które
postrzegane jest jako centrum życia kulturalnego miasta.
5. Respektowane przez uczniów normy społeczne są podstawą do kształtowania pozytywnych postaw
społecznych i obywatelskich.
Str. 11/13
Wymaganie
Poziom spełniania wymagania
Obszar: Efekty
Analizuje się wyniki sprawdzianu, egzaminu gimnazjalnego, egzaminu
maturalnego i egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe
Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności
Uczniowie są aktywni
Respektowane są normy społeczne
A
B
B
A
Str. 12/13
Raport sporządzili:
Joanna Poźnikiewicz
Dariusz Targoński
Kurator Oświaty:
Str. 13/13