czytaj więcej

Wymagania programowe z chemii na poszczególne oceny w klasie pierwszej
I.Substancje i ich przemiany
Ocena dopuszczająca [1]:
Uczeń:
1.zalicza chemię do nauk przyrodniczych
2.stosuje zasady bezpieczeństwa obowiązujące w pracowni chemicznej
3.nazywa wybrane elementy szkła i sprzętu laboratoryjnego oraz określa ich przeznaczenie
4.opisuje właściwości substancji, będących głównymi składnikami produktów, stosowanych na
co dzień
5. przeprowadza proste obliczenia z wykorzystaniem pojęć: masa, gęstość, objętość
6. odróżnia właściwości fizyczne od chemicznych
7.dzieli substancje chemiczne na proste i złożone, na pierwiastki i związki chemiczne
8. definiuje pojęcie mieszanina substancji
9. opisuje cechy mieszanin jednorodnych i niejednorodnych
10. podaje przykłady mieszanin
11.opisuje proste metody rozdzielania mieszanin na składniki
12. definiuje pojęcia zjawisko fizyczne i reakcja chemiczna
13. podaje przykłady zjawisk fizycznych i reakcji chemicznych zachodzących w otoczeniu
człowieka
14. definiuje pojęcia pierwiastek chemiczny i związek chemiczny
15. podaje przykłady związków chemicznych
16.klasyfikuje pierwiastki chemiczne na metale i niemetale
17.podaje przykłady pierwiastków chemicznych (metali i niemetali)
18. odróżnia metale i niemetale na podstawie ich właściwości
19.opisuje, na czym polega rdzewienie (korozja)
20.posługuje się symbolami chemicznymi pierwiastków (H,O, N, Cl, S, C, P, Si, Na, K, Ca,Mg,
Fe, Zn, Cu, Al, Pb, Sn, Ag, Hg)
21. opisuje skład i właściwości powietrza
22. określa, co to są stałe i zmienne składniki powietrza
23.opisuje właściwości fizyczne, chemiczne tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru, azotu
24. podaje, że woda jest związkiem chemicznym wodoru i tlenu
25. tłumaczy, na czym polega zmiana stanów skupienia na przykładzie wody
26. omawia obieg wody w przyrodzie
27.określa znaczenie powietrza, wody, tlenu
28. określa, jak zachowują się substancje higroskopijne
29. opisuje, na czym polega reakcja syntezy, analizy, wymiany
30. omawia, na czym polega utlenianie, spalanie
31. definiuje pojęcia substrat i produkt reakcji chemicznej
32. wskazuje substraty i produkty reakcji chemicznej
33. określa typy reakcji chemicznych
34. określa, co to są tlenki i jaki jest ich podział
35. wymienia niektóre efekty towarzyszące reakcjom chemicznym
36. wymienia podstawowe źródła, rodzaje i skutki zanieczyszczeń powietrza
Ocena dostateczna[1 + 2]
Uczeń:
1.wyjaśnia, dlaczego chemia jest nauką przydatną ludziom
2.omawia, czym się zajmuje chemia
1
3.omawia sposób podziału chemii na organiczną i nieorganiczną
4. wyjaśnia, czym się różni ciało fizyczne od substancji
5. opisuje właściwości substancji
6. wymienia i wyjaśnia podstawowe sposoby rozdzielania mieszanin
7. sporządza mieszaninę
8. planuje rozdzielanie mieszanin (wymaganych)
9. opisuje różnicę w przebiegu zjawiska fizycznego i reakcji chemicznej
10.projektuje doświadczenia ilustrujące zjawisko fizyczne i reakcję chemiczną
11. definiuje stopy
12. podaje przykłady zjawisk fizycznych i reakcji chemicznych zachodzących w otoczeniu
człowieka
13. formułuje obserwacje do doświadczenia
14. wyjaśnia potrzebę wprowadzenia symboliki chemicznej
15. rozpoznaje pierwiastki i związki chemiczne
16. wyjaśnia różnicę między pierwiastkiem a związkiem chemicznym
17. wymienia stałe i zmienne składniki powietrza
18. bada skład powietrza
19. oblicza przybliżoną objętość tlenu i azotu, np. w sali lekcyjnej
20. opisuje, jak można otrzymać tlen
21. opisuje właściwości fizyczne i chemiczne gazów szlachetnych
22. opisuje obieg tlenu, tlenku węgla(IV) i azotu w przyrodzie
23. wyjaśnia, na czym polega proces fotosyntezy
24. wymienia zastosowania tlenków wapnia, żelaza, glinu, azotu, gazów szlachetnych,tlenku
węgla(IV), tlenu, wodoru
25. podaje sposób otrzymywania tlenku węgla(IV) (na przykładzie reakcji węgla z tlenem)
26. definiuje pojęcie reakcja charakterystyczna
27. planuje doświadczenie umożliwiające wykrycie obecności tlenku węgla(IV)
w powietrzu wydychanym z płuc
28 wyjaśnia, co to jest efekt cieplarniany
29. opisuje rolę wody i pary wodnej w przyrodzie
30. wymienia właściwości wody
31. wyjaśnia pojęcie higroskopijność
32. zapisuje słownie przebieg reakcji chemicznej
33. wskazuje w zapisie słownym przebiegu reakcji chemicznej substraty i produkty, pierwiastki i
związki chemiczne
34. opisuje, na czym polega powstawanie dziury ozonowej, kwaśnych opadów
35. podaje sposób otrzymywania wodoru (w reakcji kwasu chlorowodorowego z metalem)
36. opisuje sposób identyfikowania gazów: wodoru, tlenu, tlenku węgla(IV)
37.wymienia źródła, rodzaje i skutki zanieczyszczeń powietrza
38. definiuje pojęcia reakcje egzo- i endoenergetyczne
Ocena dobra [1 + 2 + 3]
Uczeń:
1. podaje zastosowania wybranych elementów sprzętu lub szkła laboratoryjnego
2. identyfikuje substancje na podstawie podanych właściwości
3. podaje sposób rozdzielenia wskazanej mieszaniny
4. wskazuje różnice między właściwościami fizycznymi składników mieszaniny, które
umożliwiają jej rozdzielenie
5. projektuje doświadczenia ilustrujące reakcję chemiczną i formułuje wnioski
6. wskazuje w podanych przykładach reakcję chemiczną i zjawisko fizyczne
2
7. wskazuje wśród różnych substancji mieszaninę i związek chemiczny
8. wyjaśnia różnicę między mieszaniną a związkiem chemicznym
9. proponuje sposoby zabezpieczenia produktów zawierających żelazo przed rdzewieniem
10. odszukuje w układzie okresowym pierwiastków podane pierwiastki chemiczne
11. opisuje doświadczenie wykonywane na lekcji
12. określa, które składniki powietrza są stałe, a które zmienne
13. wykonuje obliczenia związane z zawartością procentową substancji występujących w
powietrzu
14. wykrywa obecność tlenku węgla(IV)
15. opisuje właściwości tlenku węgla(II)
16. wyjaśnia rolę procesu fotosyntezy w naszym życiu
17. podaje przykłady substancji szkodliwych dla środowiska
18. wyjaśnia, skąd się biorą kwaśne opady
19. określa zagrożenia wynikające z efektu cieplarnianego, dziury ozonowej, kwaśnych opadów
20. proponuje sposoby zapobiegania powiększania się dziury ozonowej i ograniczenia
powstawania kwaśnych opadów
21. zapisuje słownie przebieg różnych rodzajów reakcji chemicznych
22. podaje przykłady różnych typów reakcji chemicznych
23. wykazuje obecność pary wodnej w powietrzu
24. omawia sposoby otrzymywania wodoru
25. podaje przykłady reakcji egzo- i endoenergetycznych
Ocena bardzo dobra [1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
1.wyjaśnia, na czym polega destylacja
2. wyjaśnia, dlaczego gazy szlachetne są bardzo mało aktywne chemicznie
3. definiuje pojęcie patyna
4. opisuje pomiar gęstości
5. projektuje doświadczenie o podanym tytule (rysuje schemat, zapisuje obserwacje i wnioski)
6. wykonuje doświadczenia z działu Substancje i ich przemiany
7. przewiduje wyniki niektórych doświadczeń na podstawie posiadanej wiedzy
8. otrzymuje tlenek węgla(IV) w reakcji węglanu wapnia z kwasem chlorowodorowym
9. uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu z tlenkiem węgla(IV), że tlenek węgla(IV) jest
związkiem chemicznym węgla i tlenu
10. uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu z parą wodną, że woda jest związkiem chemicznym
tlenu i wodoru
11. planuje sposoby postępowania umożliwiające ochronę powietrza przed zanieczyszczeniami
12. identyfikuje substancje na podstawie schematów reakcji chemicznych
13. wykazuje zależność między rozwojem cywilizacji a występowaniem zagrożeń, np. podaje
przykłady dziedzin życia, których rozwój powoduj negatywne skutki dla środowiska przyrodniczego
II. Wewnętrzna budowa materii
Ocena dopuszczająca [1]
Uczeń:
1.definiuje pojęcie materia
2. opisuje ziarnistą budowę materii
3. opisuje, czym różni się atom od cząsteczki
4. definiuje pojęcia jednostka masy atomowej, masa atomowa, masa cząsteczkowa
5. oblicza masę cząsteczkową prostych związków chemicznych
3
6. opisuje i charakteryzuje skład atomu pierwiastka chemicznego (jądro: protony i neutrony,
elektrony)
7. definiuje pojęcie elektrony walencyjne
8. wyjaśnia, co to jest liczba atomowa, liczba masowa
9. ustala liczbę protonów, elektronów, neutronów w atomie danego pierwiastka chemicznego,
gdy znane są liczby atomowa i masowa
10. definiuje pojęcie izotop
11. dokonuje podziału izotopów
12. wymienia dziedziny życia, w których stosuje się izotopy
13. opisuje układ okresowy pierwiastków chemicznych
14. podaje prawo okresowości
15. podaje, kto jest twórcą układu okresowego pierwiastków chemicznych
16. odczytuje z układu okresowego podstawowe informacje o pierwiastkach chemicznych
17. wymienia typy wiązań chemicznych
18.podaje definicje wiązania kowalencyjnego (atomowego), wiązania kowalencyjnego
spolaryzowanego, wiązania jonowego
19. definiuje pojęcia jon, kation, anion
20. posługuje się symbolami pierwiastków chemicznych
21. odróżnia wzór sumaryczny od wzoru strukturalnego
22. zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne cząsteczek
23. definiuje pojęci wartościowość
24. podaje wartościowość pierwiastków chemicznych w stanie wolnym
25. odczytuje z układu okresowego maksymalną wartościowość pierwiastków chemicznych
grup 1., 2. i 13-17.
26. wyznacza wartościowość pierwiastków chemicznych na podstawie wzorów sumarycznych
27. zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny cząsteczki związku dwupierwiastkowego na
podstawie wartościowości pierwiastków chemicznych
28.określa na podstawie wzoru liczbę pierwiastków w związku chemicznym
29. interpretuje zapisy (odczytuje ilościowo i jakościowo proste zapisy), np. H2, 2 H, 2 H2 itp.
30. ustala na podstawie wzoru sumarycznego nazwę dla prostych dwupierwiastkowych
związków chemicznych
31. ustala na podstawie nazwy wzór sumaryczny dla prostych dwupierwiastkowych związków
chemicznych
32. rozróżnia podstawowe rodzaje reakcji chemicznych
33. podaje treść prawa zachowania masy
34. podaje treść prawa stałości składu związku chemicznego
35. przeprowadza proste obliczenia z wykorzystaniem prawa zachowania masy i prawa stałości
składu związku chemicznego
36.definiuje pojęcia równanie reakcji chemicznej, współczynnik stechiometryczny
37. dobiera współczynniki w prostych przykładach równań reakcji chemicznych
38. zapisuje proste przykłady równań reakcji chemicznych
39. odczytuje proste równania reakcji chemicznych
Ocena dostateczna [1 + 2]
Uczeń:
1. omawia poglądy na temat budowy materii
2. wyjaśnia zjawisko dyfuzji
3. podaje założenia teorii atomistyczno-cząsteczkowej budowy materii
4. oblicza masy cząsteczkowe
5. definiuje pojęcie pierwiastek chemiczny
4
6. wymienia rodzaje izotopów
7. wyjaśnia różnice w budowie atomów izotopów wodoru
8. wymienia dziedziny życia, w których stosuje się izotopy
9. korzysta z układu okresowego pierwiastkówchemicznych
10. wykorzystuje informacje odczytane z układu okresowego pierwiastków chemicznych
11. podaje maksymalną liczbę elektronów na poszczególnych powłokach (K, L, M)
12. zapisuje konfiguracje elektronowe
13. rysuje proste przykłady modeli atomów pierwiastków chemicznych
14. zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne wymaganych cząsteczek
15. odczytuje ze wzoru chemicznego, z jakich pierwiastków chemicznych i ilu atomów składa się
cząsteczka lub kilka cząsteczek
16. opisuje rolę elektronów walencyjnych w łączeniu się atomów
17. opisuje sposób powstawania jonów
18. określa rodzaj wiązania w prostych przykładach cząsteczek podaje przykłady substancji o
wiązaniu kowalencyjnym (atomowym) i substancji o wiązaniu jonowym
20. odczytuje wartościowość pierwiastków chemicznych z układu okresowego pierwiastków
21. zapisuje wzory związków chemicznych na podstawie podanej wartościowości lub nazwy
pierwiastków chemicznych
22. podaje nazwę związku chemicznego na podstawie wzoru
23. określa wartościowość pierwiastków w związku chemicznym
24. zapisuje wzory cząsteczek korzystając z modeli
25. rysuje model cząsteczki
26. wyjaśnia znaczenie współczynnika stechiometrycznego i indeksu stechiometrycznego
27. wyjaśnia pojęcie równania reakcji chemicznej
28. odczytuje równania reakcji chemicznych
29. zapisuje równania reakcji chemicznych dobiera współczynniki w równaniach reakcji
chemicznych
Ocena dobra [1 + 2 + 3]
Uczeń:
1. planuje doświadczenie potwierdzające ziarnistość budowy materii
2. wyjaśnia różnice między pierwiastkiem a związkiem chemicznym na podstawie założeń teorii
atomistyczno-cząsteczkowej budowy materii
3. oblicza masy cząsteczkowe związków chemicznych
4. wymienia zastosowania izotopów
5. korzysta swobodnie z informacji zawartych w układzie okresowym pierwiastków chemicznych
6. oblicza maksymalną liczbę elektronów na powłokach
7. zapisuje konfiguracje elektronowe
8. rysuje modele atomów
9. określa typ wiązania chemicznego w podanym związku chemicznym
10. wyjaśnia, dlaczego gazy szlachetne są bardzo mało aktywne chemicznie na podstawie
budowy ich atomów
11. wyjaśnia różnice między różnymi typami wiązań chemicznych
12. opisuje powstawanie wiązań atomowych (kowalencyjnych) dla wymaganych przykładów
13. zapisuje elektronowo mechanizm powstawania jonów (wymagane przykłady)
14. opisuje mechanizm powstawania wiązania jonowego
15. wykorzystuje pojęcie wartościowości
16. określa możliwe wartościowości pierwiastka chemicznego na podstawie jego położenia w
układzie okresowym pierwiastków
17. nazywa związki chemiczne na podstawie wzorów i zapisuje wzory na podstawie ich nazw
5
18.zapisuje i odczytuje równania reakcji chemicznych (o większym stopniu trudności)
19. przedstawia modelowy schemat równania reakcji chemicznej
20. rozwiązuje zadania na podstawie prawa zachowania masy i prawa stałości składu związku
chemicznego
21. dokonuje prostych obliczeń stechiometrycznych
Ocena bardzo dobra [1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
1. definiuje pojęcie masa atomowa jako średnia masa atomowa danego pierwiastka chemicznego z
uwzględnieniem jego składu izotopowego
2. oblicza zawartość procentową izotopów w pierwiastku chemicznym
3. wyjaśnia związek między podobieństwami właściwości pierwiastków chemicznych zapisanych
w tej samej grupie układu okresowego a budową ich atomów i liczbą elektronów walencyjnych
4. uzasadnia i udowadnia doświadczalnie, że msubstr = mprod
5. rozwiązuje trudniejsze zadania wykorzystujące poznane prawa (zachowania masy, stałości składu
związku chemicznego)
6. wskazuje podstawowe różnice między wiązaniami kowalencyjnym a jonowym oraz
kowalencyjnym niespolaryzowanym a kowalencyjnym spolaryzowanym
7. opisuje zależność właściwości związku chemicznego od występującego w nim wiązania
chemicznego
8. porównuje właściwości związków kowalencyjnych i jonowych (stan skupienia, temperatury
topnienia i wrzenia)
9. określa, co wpływa na aktywność chemiczną pierwiastka
10. zapisuje i odczytuje równania reakcji chemicznych o dużym stopniu trudności
11.wykonuje obliczenia stechiometryczne
Wymagania programowe z chemii na poszczególne oceny w klasie drugiej
I. Woda i roztwory wodne
Ocena dopuszczająca [1]
Uczeń:
1. charakteryzuje rodzaje wód występujących w przyrodzie
2. podaje, na czym polega obieg wody w przyrodzie
3.wymienia stany skupienia wody
4.nazywa przemiany stanów skupienia wody
5.opisuje właściwości wody
6.zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny cząsteczki wody
7. definiuje pojęcie dipol
8. identyfikuje cząsteczkę wody jako dipol
9. wyjaśnia podział substancji na dobrze i słabo rozpuszczalne oraz praktycznie nierozpuszczalne w
wodzie
10. podaje przykłady substancji, które rozpuszczają się i nierozpuszczają się w wodzie
11. wyjaśnia pojęcia rozpuszczalnik i substancja rozpuszczana
12. definiuje pojęcie rozpuszczalność
13. wymienia czynniki, które wpływają na rozpuszczalność
14. określa, co to jest wykres rozpuszczalności
15. odczytuje z wykresu rozpuszczalności rozpuszczalność danej substancji w podanej
temperaturze
16.wymienia czynniki wpływające na szybkość rozpuszczania się substancji stałej w wodzie
6
17. definiuje pojęcia roztwór właściwy, koloid i zawiesina
18.definiuje pojęcia roztwór nasycony i roztwór nienasycony oraz roztwór stężony i roztwór
rozcieńczony
19. definiuje pojęcie krystalizacja
20. podaje sposoby otrzymywania roztworu nienasyconego z nasyconego i odwrotnie
21. definiuje stężenie procentowe roztworu
22. podaje wzór opisujący stężenie procentowe
23. prowadzi obliczenia z wykorzystaniem pojęć: stężenie procentowe, masa substancji, masa
rozpuszczalnika, masa roztworu (proste),
Ocena dostateczna [1 + 2]
Uczeń:
1. opisuje budowę cząsteczki wody
2.wyjaśnia, co to jest cząsteczka polarna
3.wymienia właściwości wody zmieniające się pod wpływem zanieczyszczeń
4. proponuje sposoby racjonalnego gospodarowania wodą
5. tłumaczy, na czym polega proces mieszania, rozpuszczania
6. określa, dla jakich substancji woda jest dobrym rozpuszczalnikiem
7. charakteryzuje substancje ze względu na ich rozpuszczalność w wodzie
8. planuje doświadczenia wykazujące wpływ różnych czynników na szybkość rozpuszczania
substancji stałych w wodzie
9. porównuje rozpuszczalność różnych substancji w tej samej temperaturze
10.oblicza ilość substancji, którą można rozpuścić w określonej ilości wody w podanej
temperaturze
11. podaje przykłady substancji, które rozpuszczają się w wodzie, tworząc roztwory właściwe
12. podaje przykłady substancji, które nie rozpuszczają się w wodzie i tworzą koloidy lub
zawiesiny
13.wskazuje różnice między roztworem właściwym a zawiesiną
14. opisuje różnice między roztworem rozcieńczonym, stężonym, nasyconym i nienasyconym
15. przeprowadza krystalizację
16. przekształca wzór na stężenie procentowe roztworu tak, aby obliczyć masę substancji
rozpuszczonej lub masę roztworu
17. oblicza masę substancji rozpuszczonej lub masę roztworu, znając stężenie procentowe roztworu
18. wyjaśnia, jak sporządzić roztwór o określonym stężeniu procentowym (np. 100g 20-procentowego
roztworu soli kuchennej)
Ocena dobra [1 + 2 + 3]
Uczeń:
1. wyjaśnia, na czym polega tworzenie wiązania kowalencyjnego spolaryzowanego w cząsteczce
wody
2. wyjaśnia budowę polarną cząsteczki wody
3. określa właściwości wody wynikające z jej budowy polarnej
4. wyjaśnia, dlaczego woda dla jednych substancji jest rozpuszczalnikiem, a dla innych nie
5. przedstawia za pomocą modeli proces rozpuszczania w wodzie substancji o budowie polarnej, np.
chlorowodoru
6.podaje rozmiary cząstek substancji wprowadzonych do wody i znajdujących się w roztworze
właściwym, koloidzie, zawiesinie
7. wykazuje doświadczalnie wpływ różnych czynników na szybkość rozpuszczania substancji stałej
w wodzie
8. posługuje się sprawnie wykresem rozpuszczalności
7
9. dokonuje obliczeń z wykorzystaniem wykresu rozpuszczalności
10. oblicza masę wody, znając masę roztworu i jego stężenie procentowe
11. prowadzi obliczenia z wykorzystaniem pojęcia gęstości
12. podaje sposoby na zmniejszenie lub zwiększenie stężenia roztworu
13. oblicza stężenie procentowe roztworu powstałego przez zagęszczenie, rozcieńczenie roztworu
14. oblicza stężenie procentowe roztworu nasyconego w danej temperaturze (z wykorzystaniem
wykresu rozpuszczalności)
15.wymienia czynności prowadzące do sporządzenia określonej ilości roztworu o określonym
stężeniu procentowym
16. sporządza roztwór o określonym stężeniu procentowym wyjaśnia, co to jest woda destylowana i
czym się różni od wód występujących w przyrodzie
Ocena bardzo dobra [1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
1. wymienia laboratoryjne sposoby otrzymywania wody
2. proponuje doświadczenie udowadniające, że woda jest związkiem wodoru i tlenu
3. opisuje wpływ izotopów wodoru i tlenu na właściwości wody
4. określa wpływ ciśnienia atmosferycznego na wartość temperatury wrzenia wody
5. porównuje rozpuszczalność w wodzie związków kowalencyjnych i jonowych
6. wykazuje doświadczalnie, czy roztwór jest nasycony, czy nienasycony
7. rozwiązuje zadania rachunkowe na stężenie procentowe z wykorzystaniem gęstości
8. oblicza rozpuszczalność substancji w danej temperaturze, znając stężenie procentowe jej roztworu
nasyconego w tej temperaturze
II. Kwasy
Ocena dopuszczająca [1]
Uczeń:
1. wymienia zasady bhp dotyczące obchodzenia się z kwasami
2. definiuje pojęcia: elektrolit i nieelektrolit
3.wyjaśnia, co to jest wskaźnik i wymienia trzy przykłady wskaźników
4. opisuje zastosowania wskaźników
5. odróżnia kwasy od innych substancji chemicznych za pomocą wskaźników
6. definiuje pojęcie kwasy
7. opisuje budowę kwasów beztlenowych i tlenowych
8. odróżnia kwasy tlenowe od beztlenowych
9. wskazuje wodór i resztę kwasową we wzorze kwasu
10. wyznacza wartościowość reszty kwasowej
11. zapisuje wzory sumaryczne kwasów: HCl, H2S, H2SO4, H2SO3, HNO3, H2CO3, H3PO4
12. podaje nazwy poznanych kwasów
13. opisuje właściwości kwasów: chlorowodorowego, azotowego(V) i siarkowego(VI)
14.opisuje podstawowe zastosowania kwasów: chlorowodorowego, azotowego(V) i
siarkowego(VI)
15. wyjaśnia, na czym polega dysocjacja jonowa (elektrolityczna) kwasów
16. definiuje pojęcia jon, kation i anion
17. zapisuje równania reakcji dysocjacji jonowej kwasów (proste przykłady)
18. wyjaśnia pojęcie kwaśne opady
Ocena dostateczna [1 + 2]
Uczeń:
8
1.wymienia wspólne właściwości kwasów
2. wyjaśnia, z czego wynikają wspólne właściwości kwasów
3. zapisuje wzory strukturalne poznanych kwasów
4. wyjaśnia pojęcie tlenek kwasowy
5. wskazuje przykłady tlenków kwasowych
6. wymienia metody otrzymywania kwasów tlenowych i beztlenowych
7. zapisuje równania reakcji otrzymywania poznanych kwasów
8. opisuje właściwości poznanych kwasów
9. opisuje zastosowania poznanych kwasów
10. wyjaśnia pojęcie dysocjacja jonowa
11. zapisuje i odczytuje wybrane równania reakcji dysocjacji jonowej kwasów
12.definiuje pojęcie odczyn kwasowy
13. zapisuje obserwacje do przeprowadzanych doświadczeń
Ocena dobra [1 + 2 + 3]
Uczeń:
1. wyjaśnia, dlaczego podczas pracy ze stężonymi roztworami kwasów należy zachować szczególną
ostrożność
2. wymienia poznane tlenki kwasowe
3. zapisuje równania reakcji otrzymywania wskazanego kwasu
4. wykazuje doświadczalnie żrące właściwości kwasu siarkowego(VI)
5. podaje zasadę bezpiecznego rozcieńczania stężonego roztworu kwasu siarkowego(VI)
6. wyjaśnia, dlaczego kwas siarkowy(VI) pozostawiony w otwartym naczyniu zwiększa swą
objętość
7. planuje doświadczalne wykrycie białka w próbce żywności (w serze, mleku, jajku)
8. opisuje reakcję ksantoproteinową
9. zapisuje i odczytuje równania reakcji dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) kwasów
10. określa odczyn roztworu kwasowego na podstawie znajomości jonów obecnych w badanym
roztworze
11. analizuje proces powstawania kwaśnych opadów i skutki ich działania
12. rozwiązuje chemografy
13. opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)
Ocena bardzo dobra [1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
1. zapisuje wzór strukturalny dowolnego kwasu nieorganicznego o podanym wzorze sumarycznym
2. projektuje doświadczenia, w których wyniku można otrzymywać kwasy
3. identyfikuje kwasy, na podstawie podanych informacji
4. odczytuje równania reakcji chemicznych
5. potrafi rozwiązywać trudniejsze chemografy
6.proponuje sposoby ograniczenia powstawania kwaśnych opadów
III. Wodorotlenki
Ocena dopuszczająca [1]
Uczeń:
1. wymienia zasady bhp dotyczące obchodzenia się z zasadami
2. odróżnia zasady od innych substancji chemicznych za pomocą wskaźników
3. definiuje pojęcia wodorotlenek i zasada
4. opisuje budowę wodorotlenków
9
5.podaje wartościowość grupy wodorotlenowej
6. zapisuje wzory sumaryczne wodorotlenków: NaOH, KOH, Ca(OH)2, Al(OH)3
7. opisuje właściwości oraz zastosowania wodorotlenków: sodu, potasu i wapnia
8. wyjaśnia, na czym polega dysocjacja jonowa (elektrolityczna) zasad
9. zapisuje równania dysocjacji jonowej zasad (proste przykłady)
10. podaje nazwy jonów powstałych w wyniku
11.odróżnia zasady od kwasów za pomocą wskaźników
12. wymienia rodzaje odczynu roztworów
13. określa zakres pH i barwy wskaźników dla poszczególnych odczynów
Ocena dostateczna [1 + 2]
Uczeń:
1. wymienia wspólne właściwości zasad
2.wyjaśnia, z czego wynikają wspólne właściwości zasad
3.definiuje pojęcie tlenek zasadowy
4. podaje przykłady tlenków zasadowych
5. wymienia dwie główne metody otrzymywania wodorotlenków
6. zapisuje równania reakcji otrzymywania wodorotlenku sodu, potasu i wapnia
7. wyjaśnia pojęcia woda wapienna, wapno palone i wapno gaszone
8. określa rozpuszczalność wodorotlenków na podstawie tabeli rozpuszczalności
9. odczytuje proste równania dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) zasad
10. definiuje pojęcie odczyn zasadowy
11. omawia skalę pH
12. bada odczyn i pH roztworu
13.zapisuje obserwacje do przeprowadzonych doświadczeń
Ocena dobra [1 + 2 + 3]
Uczeń:
1. rozróżnia pojęcia wodorotlenek i zasada
2.wymienia przykłady wodorotlenków i zasad
3. wyjaśnia, dlaczego podczas pracy z zasadami należy zachować szczególną ostrożność
4. wymienia poznane tlenki zasadowe
5. zapisuje równania reakcji otrzymywania wybranego wodorotlenku
6. planuje doświadczenia, w których wyniku, można otrzymać wodorotlenek: sodu, potasu lub
wapnia
7. planuje sposób otrzymywania wodorotlenków trudno rozpuszczalnych
8. zapisuje i odczytuje równania dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) zasad
9. określa odczyn roztworu zasadowego na podstawie znajomości jonów obecnych w badanym
roztworze
10. rozwiązuje chemografy
11. opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)
12. wymienia przyczyny odczynu kwasowego, zasadowego, obojętnego roztworów
13. interpretuje wartość pH w ujęciu jakościowym (odczyn kwasowy, zasadowy, obojętny)
14. opisuje zastosowania wskaźników
15.planuje doświadczenie, które umożliwi zbadanie wartości pH produktów używanych w
życiu codziennym
Ocena bardzo dobra [1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
1.zapisuje wzór sumaryczny wodorotlenku dowolnego metalu
10
2. planuje doświadczenia, w których wyniku można otrzymać różne wodorotlenki, także
trudno rozpuszczalne
3. zapisuje równania reakcji otrzymywania różnych wodorotlenków
4.identyfikuje wodorotlenki na podstawie podanych informacji
5. odczytuje równania reakcji chemicznych
6. rozwiązuje chemografy o większym stopniu trudności
7.wyjaśnia pojęcie skala pH
IV. Sole
Ocena dopuszczająca [1]
Uczeń:
1. opisuje budowę soli
2. wskazuje metal i resztę kwasową we wzorze soli
3.zapisuje wzory sumaryczne soli (chlorków, siarczków)
4. tworzy nazwy soli na podstawie wzorów sumarycznych i zapisuje wzory sumaryczne soli na
podstawie ich nazw, np. wzory soli kwasów: chlorowodorowego, siarkowodorowego i metali, np.
sodu, potasu i wapnia
5. wskazuje wzory soli wśród zapisanych wzorów związków chemicznych
6. opisuje, w jaki sposób dysocjują sole
7. zapisuje równania reakcji dysocjacji jonowej soli (proste przykłady)
8. dzieli sole ze względu na ich rozpuszczalność w wodzie
9. określa rozpuszczalność soli w wodzie na podstawie tabeli rozpuszczalności wodorotlenków i
soli
10. podaje sposób otrzymywania soli trzema podstawowymi metodami (kwas + zasada, metal +
kwas, tlenek metalu + kwas)
11. zapisuje cząsteczkowo równania reakcji otrzymywania soli (najprostsze)
12. definiuje pojęcia reakcje zobojętniania i reakcje strąceniowe
13. odróżnia zapis cząsteczkowy od zapisu jonowego równania reakcji chemicznej
14. określa związek ładunku jonu z wartościowością metalu i reszty kwasowej
15.wymienia zastosowania najważniejszych soli, np. chlorku sodu
Ocena dostateczna [1 + 2]
Uczeń
1.wymienia cztery najważniejsze sposoby otrzymywania soli
2. podaje nazwy i wzory soli (typowe przykłady)
3. zapisuje równania reakcji otrzymywania soli (reakcja zobojętniania) w postaci
cząsteczkowej, jonowej oraz jonowej skróconej
4. odczytuje równania reakcji otrzymywania soli
5. wyjaśnia pojęcia reakcja zobojętniania i reakcja strąceniowa
6.zapisuje równania reakcji otrzymywania soli (reakcja strąceniowa) w postaci cząsteczkowej
7. korzysta z tabeli rozpuszczalności wodorotlenków i soli
8. zapisuje i odczytuje wybrane równania reakcji dysocjacji jonowej soli
9. dzieli metale ze względu na ich aktywność chemiczną (szereg aktywności metali)
10.wymienia sposoby zachowania się metali w reakcji z kwasami (np. miedź lub magnez w reakcji
z kwasem chlorowodorowym)
11. zapisuje obserwacje z przeprowadzanych na lekcji doświadczeń
11
Ocena dobra [1 + 2 + 3]
Uczeń:
1. podaje nazwy i wzory dowolnych soli
2.zapisuje i odczytuje równania dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) soli
3. stosuje metody otrzymywania soli
4. wyjaśnia przebieg reakcji zobojętniania
5. zapisuje równania reakcji otrzymywania soli w postaci cząsteczkowej i jonowej
6. określa, korzystając z szeregu aktywności metali, które metale reagują z kwasami według
schematu: metal + kwas
sól + wodór
7. wymienia przykłady soli występujących w przyrodzie
8. projektuje doświadczenia umożliwiające otrzymywanie soli w reakcjach strąceniowych
9. formułuje wniosek dotyczący wyniku reakcji strąceniowej na podstawie analizy tabeli
rozpuszczalności soli i wodorotlenków
10. podaje zastosowania soli
11. opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)
Ocena bardzo dobra [1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
1.wskazuje substancje, które mogą ze sobą reagować, tworząc sól
2.podaje metody otrzymywania soli
3. identyfikuje sole na podstawie podanych informacji
4. wyjaśnia, jakie zmiany zaszły w odczynie roztworów poddanych reakcji zobojętniania
5. przewiduje, czy zajdzie dana reakcja chemiczna
6. proponuje reakcję tworzenia soli trudno rozpuszczalnej
7. określa zastosowanie reakcji strąceniowej
8. zapisuje i odczytuje równania reakcji otrzymywania dowolnej soli w postaci cząsteczkowej i
jonowej
9. projektuje doświadczenia otrzymywania soli
10. przewiduje efekty zaprojektowanych doświadczeń
11. formułuje wniosek do zaprojektowanych doświadczeń
12
Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy
programowej; ich nabycie przez ucznia może być podstawą do wystawienia oceny celującej.
Uczeń:
– wyjaśnia pojęcie hydroliza,
– wyjaśnia pojęcie hydrat, wymienia przykłady hydratów,
– wyjaśnia pojęcia: sól podwójna, sól potrójna, wodorosól i hydroksosól.
Wymagania programowe z chemii na poszczególne oceny w klasie trzeciej
I. Węgiel i jego związki z wodorem
Ocena dopuszczająca [1]
Uczeń:
1.podziału chemii na organiczną i nieorganiczną
2.określa, czym zajmuje się chemia organiczna
3.definiuje pojęcie węglowodory
4.wymienia naturalne źródła węglowodorów
5.stosuje zasady BHP w pracy z gazem ziemnym oraz produktami przeróbki ropy naftowej
6.opisuje budowę i występowanie metanu
7.podaje wzory sumaryczny i strukturalny metanu
8.opisuje właściwości fizyczne i chemiczne metanu
9.opisuje, na czym polegają spalanie całkowite i niecałkowite
10.zapisuje równania reakcji spalania całkowitego i niecałkowitego metanu
11.definiuje pojęcie szereg homologiczny
12.podaje wzory sumaryczne i strukturalne etenu i etynu
13.opisuje najważniejsze właściwości etenu i etynu
14.definiuje pojęcia: polimeryzacja, monomer i polimer
15.opisuje najważniejsze zastosowania etenu i etynu
16.definiuje pojęcia węglowodory nasycone i węglowodory nienasycone
17.klasyfikuje alkany do węglowodorów nasyconych, a alkeny i alkiny do nienasyconych
18.określa wpływ węglowodorów nasyconych i nienasyconych na wodę bromową (lub rozcieńczony
roztwór manganianu(VII) potasu)
19.podaje wzory ogólne szeregów homologicznych alkanów, alkenów i alkinów
20.przyporządkowuje dany węglowodór do odpowiedniego szeregu homologicznego
21.odróżnia wzór sumaryczny od wzorów strukturalnego i półstrukturalnego
22.zapisuje wzory sumaryczne i nazwy alkanu, alkenu i alkinu o podanej liczbie atomów węgla
(do pięciu atomów węgla w cząsteczce)
23.zapisuje wzory strukturalne i półstrukturalne (proste przykłady)
Ocena dostateczna [1+2]
Uczeń:
1.wyjaśnia pojęcie szereg homologiczny
2.podaje zasady tworzenia nazw alkenów i alkinów na podstawie nazw alkanów
3.zapisuje wzory sumaryczne, strukturalne i półstrukturalne oraz podaje nazwy alkanów,
alkenów i alkinów
4.buduje model cząsteczki metanu, etenu, etynu
5.wyjaśnia różnicę między spalaniem całkowitym a niecałkowitym
6.opisuje właściwości fizyczne oraz chemiczne (spalanie) metanu, etanu, etenu i etynu
7.zapisuje i odczytuje równania reakcji spalania metanu, etenu i etynu
8.podaje sposoby otrzymywania etenu i etynu
9.porównuje budowę etenu i etynu
13
10.wyjaśnia, na czym polegają reakcje przyłączania i polimeryzacji
11.wyjaśnia, jak doświadczalnie odróżnić węglowodory nasycone od nienasyconych
12.określa, od czego zależą właściwości węglowodorów
132wykonuje proste obliczenia dotyczące węglowodorów
Ocena dobra[1 + 2 + 3]
Uczeń:
1.tworzy wzór ogólny szeregu homologicznego alkanów (na podstawie wzorów trzech kolejnych
alkanów)
2.proponuje, jak doświadczalnie wykryć produkty spalania węglowodorów
3.zapisuje równania reakcji spalania całkowitego i niecałkowitego alkanów, alkenów, alkinów
4.zapisuje równania reakcji otrzymywania etenu i etynu
5.odczytuje podane równania reakcji chemicznej
6.zapisuje równania reakcji etenu i etynu z bromem, polimeryzacji etenu
7.opisuje rolę katalizatora w reakcji chemicznej
8.wyjaśnia zależność między długością łańcucha węglowego a właściwościami (np. stanem
skupienia, lotnością, palnością) alkanów
9.wyjaśnia, co jest przyczyną większej reaktywności chemicznej węglowodorów nienasyconych
w porównaniu z węglowodorami nasyconymi
10.opisuje właściwości i zastosowania polietylenu
11.projektuje doświadczenie chemiczne umożliwiające odróżnienie węglowodorów nasyconych
od nienasyconych
12.opisuje przeprowadzane doświadczenia chemiczne
Ocena bardzo dobry [1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
1.dokonuje analizy właściwości węglowodorów
2. wyjaśnia wpływ wiązania wielokrotnego w cząsteczce węglowodoru na jego reaktywność
chemiczną
3.zapisuje równania reakcji przyłączania (np. bromowodoru, wodoru, chloru) do węglowodorów
zawierających wiązanie wielokrotne
4.określa produkty polimeryzacji etynu
5.projektuje doświadczenia chemiczne
6.stosuje zdobytą wiedzę w złożonych zadaniach
Ocena celująca [1 + 2 + 3 + 4+5]
Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy
programowej; ich nabycie przez ucznia może być podstawą do wystawienia oceny celującej.
Uczeń:
1.potrafi wykryć obecność węgla i wodoru w związkach organicznych
2.wyjaśnia pojęcie piroliza metanu
3.wyjaśnia pojęcie destylacja frakcjonowana ropy naftowej
4.wymienia produkty destylacji frakcjonowanej ropy naftowej
5.określa właściwości i zastosowania produktów destylacji frakcjonowanej ropy naftowej
6.omawia jakie skutki dla środowiska przyrodniczego, ma wydobywanie i wykorzystywanie ropy
naftowej
7.wyjaśnia pojęcia: izomeria, izomery
8.wyjaśnia pojęcie kraking
9.zapisuje równanie reakcji podstawienia (substytucji)
10.charakteryzuje tworzywa sztuczne
11.podaje właściwości i zastosowania wybranych tworzyw sztucznych
12.wymienia przykładowe oznaczenia opakowań wykonanych z polietylenu
14
II. Pochodne węglowodorów
Ocena dopuszczająca [1]
Uczeń:
1.alkohole, kwasy karboksylowe, estry, aminy, aminokwasy są pochodnymi węglowodorów
2.opisuje budowę pochodnych węglowodorów (grupa węglowodorowa + grupa funkcyjna)
3.wymienia pierwiastki chemiczne wchodzące w skład pochodnych węglowodorów
4.klasyfikuje daną substancję organiczną do odpowiedniej grupy związków chemicznych
5.określa, co to jest grupa funkcyjna
6.zaznacza grupy funkcyjne w alkoholach, kwasach karboksylowych, estrach, aminach i aminokwasach
i podaje ich nazwy
7.zapisuje wzory ogólne alkoholi, kwasów karboksylowych i estrów
8.zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne prostych alkoholi monohydroksylowych i kwasów
karboksylowych (do 2 atomów węgla w cząsteczce) oraz tworzy ich nazwy
9.zaznacza we wzorze kwasu karboksylowego resztę kwasową
10.określa, co to są nazwy zwyczajowe i systematyczne
11.wymienia reguły tworzenia nazw systematycznych związków organicznych
12.podaje nazwy zwyczajowe omawianych kwasów karboksylowych (mrówkowy, octowy)
13.opisuje najważniejsze właściwości metanolu, etanolu, glicerolu oraz kwasów etanowego
i metanowego
14.zapisuje równanie reakcji spalania metanolu
15.opisuje podstawowe zastosowania etanolu i kwasu etanowego
16.dokonuje podziału alkoholi na monohydroksylowe, polihydroksylowe oraz kwasów
karboksylowych na nasycone i nienasycone
17.określa, co to są alkohole polihydroksylowe
18.wymienia dwa najważniejsze kwasy tłuszczowe
19.opisuje właściwości długołańcuchowych kwasów karboksylowych (kwasów tłuszczowych:
stearynowego i oleinowego)
20.definiuje pojęcie mydła
21.wymienia związki chemiczne, będące substratami reakcji estryfikacji
22.definiuje pojęcie estry
23.wymienia przykłady występowania estrów w przyrodzie
24.opisuje zagrożenia związane z alkoholami (metanol, etanol)
25.zna toksyczne właściwości poznanych substancji
26.kreśla, co to są aminy i aminokwasy
Ocena dostateczna[1 + 2]
Uczeń:
1.zapisuje nazwy i wzory omawianych grup funkcyjnych
2.zapisuje wzory i wymienia nazwy alkoholi
3.zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny glicerolu
4.uzasadnia stwierdzenie, że alkohole i kwasy karboksylowe tworzą szeregi homologiczne
5.podaje odczyn roztworu alkoholu
6.opisuje fermentację alkoholową
7.zapisuje równania reakcji spalania etanolu
8.podaje przykłady kwasów organicznych występujących w przyrodzie i wymienia ich
zastosowania
9. tworzy nazwy prostych kwasów karboksylowych (do 5 atomów węgla w cząsteczce) oraz
zapisuje ich wzory sumaryczne i strukturalne
10.podaje właściwości kwasów metanowego (mrówkowego) i etanowego (octowego)
11. omawia dysocjację jonową kwasów karboksylowych
15
12.zapisuje równania reakcji spalania, reakcji dysocjacji jonowej, reakcji z: metalami, tlenkami
metali i zasadami kwasów metanowego i etanowego
13.podaje nazwy soli pochodzących od kwasów metanowego i etanowego
14.podaje nazwy wyższych kwasów karboksylowych
15.zapisuje wzory sumaryczne kwasów palmitynowego, stearynowego i oleinowego
16.opisuje, jak doświadczalnie udowodnić, że dany kwas karboksylowy jest kwasem nienasyconym
17.podaje przykłady estrów
18.tworzy nazwy estrów pochodzących od podanych nazw kwasów i alkoholi (proste przykłady)
19.wyjaśnia, na czym polega reakcja estryfikacji
20.określa sposób otrzymywania wskazanego estru, np. octanu etylu
21.wymienia właściwości fizyczne octanu etylu
22.opisuje budowę i właściwości amin na przykładzie metyloaminy
23.zapisuje wzór najprostszej aminy
24.opisuje negatywne skutki działania etanolu na organizm ludzki
25.zapisuje obserwacje do wykonywanych doświadczeń chemicznych
Ocena dobra [1 + 2 + 3]
Uczeń:
1.wyjaśnia, dlaczego alkohol etylowy wykazuje odczyn obojętny
2.wyjaśnia, w jaki sposób tworzy się nazwę systematyczną glicerolu
3. zapisuje równania reakcji spalania alkoholi
4. podaje nazwy zwyczajowe i systematyczne kwasów karboksylowych
5.wyjaśnia, dlaczego wyższe kwasy karboksylowe nazywa się kwasami tłuszczowymi
6. porównuje właściwości kwasów organicznych i nieorganicznych
7. porównuje właściwości kwasów karboksylowych
8. podaje metodę otrzymywania kwasu octowego
9. wyjaśnia proces fermentacji octowej
10. opisuje równania reakcji chemicznych dla kwasów karboksylowych
11.podaje nazwy soli kwasów organicznych
12. określa miejsce występowania wiązania podwójnego w cząsteczce kwasu oleinowego
13.projektuje doświadczenie chemiczne umożliwiające odróżnienie kwasów oleinowego od
palmitynowego lub stearynowego
14. zapisuje równania reakcji chemicznych prostych kwasów karboksylowych z alkoholami
monohydroksylowymi
15.zapisuje równania reakcji otrzymywania podanych estrów
16.tworzy wzory estrów na podstawie podanych nazw kwasów i alkoholi
17zapisuje wzory poznanej aminy i aminokwasu
18.opisuje budowę, właściwości fizyczne i chemiczne aminokwasów na przykładzie glicyny
19.opisuje przeprowadzone doświadczenia chemiczne
Ocena bardzo dobra [1 + 2 + 3+4]
Uczeń:
1.proponuje doświadczenie chemiczne do podanego tematu
2.formułuje wnioski z doświadczeń chemicznych
3.przeprowadza doświadczenia chemiczne
4.zapisuje wzory dowolnych alkoholi i kwasów karboksylowych
5.zapisuje równania reakcji chemicznych dla alkoholi, kwasów karboksylowych o wyższym stopniu
trudności (np. więcej niż 5 atomów węgla w cząsteczce) (dla alkoholi i kwasów karboksylowych)
6.wyjaśnia zależność między długością łańcucha węglowego a stanem skupienia i reaktywnością
chemiczną alkoholi oraz kwasów karboksylowych
7. zapisuje równania reakcji otrzymywania estru o podanej nazwie lub podanym wzorze
8.projektuje doświadczenie chemiczne umożliwiające otrzymanie estru o podanej nazwie
16
9.opisuje właściwości estrów w kontekście ich zastosowań
10przewiduje produkty reakcji chemicznej
11identyfikuje poznane substancje
13 omawia różnicę między reakcją estryfikacji a reakcją zobojętniania
14zapisuje równania reakcji chemicznych w postaci cząsteczkowej, jonowej oraz skróconej jonowej
15analizuje konsekwencje istnienia dwóch grup funkcyjnych w cząsteczce aminokwasu
16zapisuje równanie reakcji tworzenia dipeptydu
17wyjaśnia mechanizm powstawania wiązania peptydowego
18potrafi wykorzystać swoją wiedzę do rozwiązywania złożonych zadań
Ocena celująca [1 + 2 + 3 + 4+5]
Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy
programowej; ich nabycie przez ucznia może być podstawą do wystawienia oceny celującej.
Uczeń:
1.wyjaśnia pojęcie tiole
2.opisuje właściwości i zastosowania wybranych alkoholi
3.określa właściwości i zastosowania wybranych kwasów karboksylowych
4.zapisuje równania reakcji chemicznych zachodzących w twardej wodzie po dodaniu mydła
sodowego
5.wyjaśnia pojęcie hydroksykwasy
6.wymienia zastosowania aminokwasów
7.zapisuje równania reakcji hydrolizy estru o podanej nazwie lub wzorze
8.wyjaśnia, co to jest hydroliza estru
III. Substancje o znaczeniu biologicznym
Ocena dopuszczająca [1]
Uczeń:
1.wymienia główne pierwiastki chemiczne wchodzące w skład organizmu człowieka
2.wymienia podstawowe składniki żywności oraz miejsce ich występowania
3.wymienia miejsca występowanie celulozy i skrobi w przyrodzie
4.określa, co to są makroelementy i mikroelementy
5. wymienia pierwiastki chemiczne, które wchodzą w skład tłuszczów, sacharydów i białek
6. klasyfikuje tłuszcze ze względu na pochodzenie, stan skupienia i charakter chemiczny
7.wymienia rodzaje białek
8.klasyfikuje sacharydy
9. definiuje białka, jako związki chemiczne powstające z aminokwasów
10.wymienia przykłady tłuszczów, sacharydów i białek
11.określa, co to są węglowodany
12.podaje wzory sumaryczne: glukozy, sacharozy, skrobi i celulozy
13.podaje najważniejsze właściwości omawianych związków chemicznych
14.definiuje pojęcia denaturacja, koagulacja
15.wymienia czynniki powodujące denaturację białek
16. podaje reakcję charakterystyczną białek i skrobi
17.opisuje znaczenie: wody, tłuszczów, białek, sacharydów, witamin i mikroelementów dla
organizmu człowieka
18.opisuje, co to są związki wielkocząsteczkowe i wymienia ich przykłady
19.wymienia funkcje podstawowych składników pokarmu
Ocena dostateczna [1 + 2]
Uczeń:
1.wyjaśnia rolę składników żywności w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu
17
2.definiuje pojęcie: tłuszcze
3.opisuje właściwości fizyczne tłuszczów
4.opisuje właściwości białek
5. opisuje właściwości fizyczne glukozy, sacharozy, skrobi i celulozy
6.wymienia czynniki powodujące koagulację białek
7.opisuje różnice w przebiegu denaturacji i koagulacji białek
8.określa wpływ oleju roślinnego na wodę bromową
9.omawia budowę glukozy
10.zapisuje za pomocą wzorów sumarycznych równanie reakcji sacharozy z wodą
11.określa przebieg reakcji hydrolizy skrobi
12.wykrywa obecność skrobi i białka w różnych produktach spożywczych
Ocena dobra [1 + 2 + 3]
Uczeń:
1.odaje wzór ogólny tłuszczów
2.omawia różnice w budowie tłuszczów stałych i ciekłych
3.wyjaśnia, dlaczego olej roślinny odbarwia wodę bromową
4.definiuje pojęcia: peptydy, zol, żel, koagulacja, peptyzacja
5.wyjaśnia, co to znaczy, że sacharoza jest disacharydem
6.porównuje budowę cząsteczek skrobi i celulozy
7.wymienia różnice we właściwościach fizycznych skrobi i celulozy
8.zapisuje poznane równania reakcji hydrolizy sacharydów
9.definiuje pojęcie wiązanie peptydowe
10.projektuje doświadczenie chemiczne umożliwiające odróżnienie tłuszczu nienasyconego od
nasyconego
11.planuje doświadczenia chemiczne umożliwiające badanie właściwości omawianych związków
chemicznych
12.opisuje przeprowadzane doświadczenia chemiczne
13.opisuje znaczenie i zastosowania skrobi, celulozy oraz innych poznanych związków chemicznych
Ocena bardzo dobra[1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
1.podaje wzór tristearynianu glicerolu
2.projektuje doświadczenia chemiczne umożliwiające wykrycie białka
3..określa, na czym polega wysalanie białka
4.definiuje pojęcie izomery
5.wyjaśnia, dlaczego skrobia i celuloza są polisacharydami
6.wyjaśnia, co to są dekstryny
7.omawia hydrolizę skrobi
8.umie zaplanować i przeprowadzić reakcje weryfikujące postawioną hipotezę
9.identyfikuje poznane substancje
Ocena celująca [1 + 2 + 3 + 4+5]
Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy
programowej; ich nabycie przez ucznia może być podstawą do wystawienia oceny celującej.
Uczeń:
1.zapisuje równania reakcji otrzymywania i zmydlania, np. tristearynianu glicerolu
2.potrafi zbadać skład pierwiastkowy białek i cukru
3. wyjaśnia pojęcie galaktoza
4.udowadnia doświadczalnie, że glukoza ma właściwości redukujące
5.przeprowadza próbę Trommera i próbę Tollensa
18
6. definiuje pojęcia: hipoglikemia, hiperglikemia
7.projektuje doświadczenie umożliwiające odróżnienie tłuszczu od substancji tłustej (próba
akroleinowa)
8.opisuje na czym polega próba akroleinowa
9.wyjaśnia pojęcie uzależnienia
10.wymienia rodzaje uzależnień
11.opisuje szkodliwy wpływ niektórych substancji uzależniających na organizm człowieka
12.opisuje substancje powodujące uzależnienia oraz skutki uzależnień
13.wyjaśnia skrót NNKT
14.opisuje proces utwardzania tłuszczów
15.opisuje hydrolizę tłuszczów
16.wyjaśnia, na czym polega efekt Tyndalla
19