Metody ilościowe analizy przestrzennej

mgr ADAM GENDŹWIŁŁ
Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej
Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
Uniwersytet Warszawski
ul. Krakowskie Przedmieście 30, kl. D, I piętro
[email protected]
www.gendzwill.wordpress.com
poniedziałek, 13.15 – 14.45
semestr letni
rok akademicki 2012/2013
WGiSR UW
Metody ilościowe analizy przestrzennej
OPIS PRZEDMIOTU
Ćwiczenia mają na celu zapoznanie uczestników z praktycznymi problemami analizy danych ilościowych.
Na zajęciach w pracowni komputerowej będziemy używać arkusza kalkulacyjnego MS Excel i pakietu
statystycznego SPSS. Umiejętność sprawnej obsługi tych programów jest niezbędna dla warsztatu każdego
analityka. Podczas kursu zapoznamy się z podstawowymi źródłami danych wykorzystywanych w
badaniach rozwoju lokalnego i regionalnego – zarówno ze statystykami publicznymi jak też danymi
sondażowymi. W trakcie zajęć na konkretnych przykładach będziemy omawiać najważniejsze procedury
statystyczne, przedyskutujemy ich założenia, a także możliwe zastosowania. Rozpoczniemy od teorii
pomiaru i statystyki opisowej, następnie skupimy się na standaryzacji i tworzeniu wskaźników złożonych, a
potem przejdziemy do wnioskowania statystycznego. Przypomnimy sobie schematy wnioskowania i reguły
konstrukcji testów statystycznych oraz podstawowe metody służące testowaniu hipotez o związkach
pomiędzy zmiennymi.
Ćwiczenia są powiązane z wykładem, ale nie ma ścisłego związku między treścią wykładów a treścią zadań
wykonywanych równocześnie na ćwiczeniach. Wstępną umiejętność obsługi pakietu SPSS uczestnicy będą
mieli po odbyciu zajęć Programy komputerowe w gospodarce przestrzennej.
ZASADY ZALICZENIA I OCENIANIA
1. Podstawą oceny końcowej z ćwiczeń jest kolokwium zaliczeniowe, które będzie składało się z dwóch
części: testu wiedzy (pisemny, przede wszystkim pytania zamknięte, ok. 15 minut) oraz testu umiejętności
(zadania do wykonania przy komputerze, z wykorzystaniem pakietu SPSS, ok. 45 minut). Za kolokwium
można będzie uzyskać w sumie maksymalnie 65 punktów.
2. W trakcie kursu (głównie w pierwszej części semestru) uczestnicy będą mieli do wykonania cztery
zadania, punktowane wg klucza opisanego poniżej. Zadania powinny być wykonane w ciągu tygodnia, a
prace przekazane prowadzącemu na najbliższych zajęciach. Nieobecność na zajęciach nie usprawiedliwia
faktu nieoddania pracy. Za zadania można będzie uzyskać łącznie 35 punktów.
3. Termin oddania zadań jest nieprzekraczalny. Za zadania nie wykonane w terminie student otrzymuje 0
punktów. Nie ma możliwości poprawiania zadań.
4. Dopuszczalna jest 1 nieobecność w ciągu semestru, niezależnie od jej przyczyn. W przypadku kolejnych
nieobecności uczestnik zajęć może otrzymać dodatkowe zadanie do wykonania na zaliczenie nieobecności.
5. W sumie w ciągu semestru można uzyskać 100 punktów. Ocena końcowa z ćwiczeń zostanie wystawiona
według następującego klucza:
100 – 91 punktów – bardzo dobry
90 – 81 punktów – dobry+
80 – 71 punktów – dobry
70 – 61 punktów – dostateczny+
60 – 51 punktów – dostateczny
50 punktów i mniej – niedostateczny
ROZKŁAD MATERIAŁU
[1] [19/02] Zajęcia organizacyjne. Jak wykorzystywać Excela w analizie danych ilościowych? Budowanie i
porządkowanie baz danych.
ZADANIE: Poprawna edycja tabeli z danymi (5 punktów)
[2] [26/02] Źródła danych ilościowych przydatnych w badaniach rozwoju i polityki lokalnej.
ZADANIE: Algorytmy podziału środków na programy regionalne (10 punktów)
[3] [05/03] Pomiar. Poziomy pomiarowe. Opis statystyczny: miary tendencji centralnej, zmienności,
symetrii i kształtu rozkładu. Histogramy i wykresy częstości.
[4] [12/03] Wskaźnik dysproporcjonalności i jego zastosowania
[5] [19/03] Standaryzacja zmiennych. Rankingi.
[6] [26/03] Metody porządkowania liniowego (odległości od wzorca).
ZADANIE: Budowa wskaźnika syntetycznego (10 punktów)
[7] [09/04] Próba a populacja. Rozkład normalny. Podstawy wnioskowania statystycznego. Interpretacja
przedziału ufności. Dobór próby. Wagi korekcyjne w badaniach sondażowych.
[8] [16/04] Testowanie związków między zmiennymi. Tabele krzyżowe i test χ2. Test t-Studenta.
ZADANIE: Interpretacja tabel krzyżowych (10 punktów)
[9] [23/04] Jednoczynnikowa analiza wariancji (ANOVA)
[10] [30/04] Korelacje
[11] [07/05] Regresja prosta i wielokrotna.
[12] [14/05] Badania kwestionariuszowe. Typy pytań sondażowych. Skalowanie postaw. Skale Likerta.
Trafność i rzetelność skal.
[13] [21/05] Analiza czynnikowa (składowych głównych).
[14] [28/05] Klasyfikacja obiektów. Wybrane metody analiz wielozmiennowych: hierarchiczna analiza
skupień, skalowanie wielowymiarowe
[15] [04/06] Kolokwium. Podsumowanie zajęć.
PODRĘCZNIKI, KTÓRE POLECAM:
Babbie E. (2006), Badania społeczne w praktyce. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN
Nachmias D., Frankfort-Nachmias Ch. (2001), Metody badawcze w naukach społecznych. Poznań: Wyd. Zysk i S-ka
Oppenheim A. N. (1992), Kwestionariusze, wywiady, pomiary postaw. Poznań: Wyd. Zysk i S-ka
Bedyńska S., Brzezicka A. (2008), Statystyczny drogowskaz. Praktyczny podręcznik analizy danych w naukach
społecznych na przykładach z psychologii. Warszawa: Wyd. SWPS
Malarska A. (2005), Statystyczna analiza danych wspomagana programem SPSS. Kraków: SPSS Polska
Wieczorkowska G., Wierzbiński J. (2005), Statystyka. Analiza badań społecznych. Warszawa: Wyd. Naukowe
Scholar
STRONY INTERNETOWE, KTÓRE POLECAM:
http://www.ats.ucla.edu/stat/
Najlepszy serwis statystyczny w Internecie (po angielsku). Wykłady, podręczniki, tutoriale, forum z
odpowiedziami ekspertów itd.
http://www.statsoft.pl/textbook/stathome.html
Najlepszy polski serwis poświęcony procedurom analizy danych ilościowych. Przykłady dotyczą programu
Statistica, ale bez problemu można odnieść wskazówki do SPSSa.
http://www.stat.gov.pl/bdl/
Bank Danych Lokalnych – dane statystyczne o jednostkach terytorialnych różnych szczebli.
http://epp.eurostat.ec.europa.eu
Strona główna Eurostatu – dane statystyczne o wszystkich krajach UE i ich regionach.
http://wybory2010.pkw.gov.pl
Wyniki wyborów samorządowych 2010 – strona Państwowej Komisji Wyborczej.
http://www.ads.org.pl/
Archiwum Danych Społecznych – największe polskie repozytorium danych sondażowych. Można stąd ściągnąć
kompletne zbiory danych sondażowych do własnych analiz (są tam m.in. comiesięczne sondaże CBOS, Diagnoza
Społeczna, Polski Generalny Sondaż Społeczny, Polskie Generalne Studium Wyborcze, badanie POLPAN i in.)
http://badanie.cbos.pl/
Wyszukiwarka raportów z badań CBOS. Po słowach kluczowych można znaleźć wyniki badań polskiego
społeczeństwa prawie na każdy temat.
http://ess.nsd.uib.no/downloadwizard/
Strona największego międzynarodowego sondażu, realizowanego cyklicznie co 2 lata European Social Survey.
Doskonałe źródło danych do porównań społeczeństw europejskich. Do ściągnięcia surowe zbiory danych i pełna
dokumentacja sondażu.