docBild neu suchen Estrich!!! fermacell w budownictwie drewnianym
download 
Reklamacja Transkrypt
Bild neu suchen Estrich!!! fermacell w budownictwie drewnianym
fermacell w budownictwie drewnianym Planowanie i obróbka stan: czerwiec 2015 Bild neu suchen Estrich!!! 2 Spis treści fermacell w budownictwie drewnianym – trwale, ekonomicznie, wydajnie 4 Typy płyt 6 1.Planowanie 1.1 Wskazówki dotyczące 1.4 Ochrona akustyczna 34 planowania 12 Charakterystyczne wielkości 1.7 Trwałość /Stabilność 52 Klasy użytkowania 12 izolacyjności akustycznej 34 Zasoby drewna 52 Siatki modularne / obciążenia 35 53 Wymagania i dokumentacja Ochrona środowiska 13 Możliwości konstrukcyjne Deklaracja środowiskowa EPD Połączenia / spoiny dylatacyjne 13 / wykończenia szczegółowe / Wymagania dot. obiektu 53 Powierzchnie 15 detali Wykaz / lista kontrolna 53 Uwagi dotyczące wykonania 16 Instalacje i elementy wbudowane 43 Lista kontrolna – kontrola Ściany oddzielające budynki na miejscu budowy konsolowe 37 44 17 1.5 Izolacja termiczna 1.2 Statyka i stateczność 18 Domy szeregowe, jednorodzinne i wielorodzinne - przykłady 58 Wymagania energooszczędności Sklejka – Rozwiązania 64 wg En EV Legary – Rozwiązania 66 konstrukcji budowli – Euro kod 5 18 Mostki cieplne 45 Usztywnienie płytami ściennymi 19 Kryteria komfortu 46 Obliczanie wymiarów Letnia izolacja termiczna 46 wstrząsów sejsmicznych 20 Konstrukcja otwarta dyfuzyjnie Dokumentacja dla płyt ściennych / paroprzepuszczalna 47 zgodnie z kodem EC 5 Paroszczelność / Paroizolacja 47 Pomoc przy projektowaniu, Szczelność na przenikanie 24 45 powietrza 47 Wiatroizolacja 48 48 Adsorpcja pary wodnej Wymagania zgodnie z ustawą Prawo budowlane Objaśnienia Materiały budowlane, (DIN 68800) elementy budowlane Norma DIN 68800 – STAN 02/2012 50 Dokumentowanie ochrony Konstruktywna ochrona drewna – DIN 68800 część 2 Przykłady konstrukcyjne GK 0 – Załącznik A Przeciwpożarowej fermacell – praktyczne przykłady wykonania 25 26 29 33 54 45 Stan prawny, Normalizacja 1.3 Ochrona przeciwpożarowa konstrukcyjne – przykłady i przeciwwilgociowa wymiarowaniu fermacell23 21 1.8Rozwiązania 1.6 Wytrzymałość / Trwałość 50 51 51 3 2.Obróbka 2.1 Warunki obróbki i warunki 2.5 Technika spoinowania 86 Mocowanie obciążeń na placu budowy 70 Spoina klejona 86 na okładzinach stropu Transport i składowanie 70 Spoina szpachlowana 88 Montaż sanitarnych stelaży Wytyczne dotyczące obróbki 71 Krawędź frezowana 89 nośnych Transport prefabrykowanych Wykonanie spoin poprzecznych 90 elementów ściennych do miejsca Spoiny dylatacyjne budowy 90 71 112 113 2.10Poszycie zewnętrzne z płyt gipsowo-włóknowych 2.6 Montaż prefabrykowanych fermacell114 2.2 Przycięcia i poszycie 72 płyt ściennych 91 Ochrona przed oddziaływaniem Obróbka płyt 72 Przebieg montażu 91 czynników atmosferycznych Poszycie 73 Ściany prefabrykowane 92 Ochrona przed czynnikami Miejsca styku elementów 92 atmosferycznymi zgodnie Masa wypełniająca 93 z DIN 68800 95 2.11Poszycie zewnętrzne 2.3 Konstrukcja nośna 75 114 115 Ściany nośne, usztywniające o drewnianej konstrukcji nośnej 75 2.7 Szczegóły połączeń Stropy podwieszane i poszycie Połączenie elementów stropów 76 budowlanych i wykonanie spoin 95 Zachowanie pod względem Ściany nienośne 76 Możliwości wykonania spoin fizyki budowlanej Ściany lekkie działowe 76 Szczegóły połączeń fermacell Konstrukcje Rozstawy osi słupków Vapor98 Ochrona przed oddziaływaniem konstrukcji wsporczej ścian / czynników atmosferycznych stropów / sufitów podwieszonych / dachów z fermacell Powerpanel HD 116 96 2.8 Wykończenie powierzchni 77 118 118 120 Obróbka 122 w obszarach wewnętrznych 100 Obróbka – systemy tynkowe 125 Warunki na placu budowy 100 Osprzęt – systemy tynkowe 126 2.4 Montaż / mocowanie 78 Jakość powierzchni 100 Szczegóły połączeń 128 Elementy mocujące 78 Wykończenie powierzchni 103 Deklaracja Zgodności 134 Ściany nośne / naprężające 78 Uszczelnianie 106 Lista kontrolna – kontrola Ściany nienośne 81 na miejscu budowy Mocowanie płyty do płyty 82 2.9 Mocowanie obciążeń 111 Drewniane stropy belkowe i dachy Płyty gipsowo-włóknowe na płytach drewnopochodnych 85 konsolowe 83 Lekkie pojedyncze obciążenia użytkowe 111 Lekkie i średnie obciążenia 112 135 4 fermacell w budownictwie drewnianym – trwale, ekonomicznie, wydajnie Od ponad 40 lat renomowane zakłady budownictwa drewnianego wykorzystują z sukcesem płyty gipsowo-włóknowe fermacell do rozwiązań konstrukcyjnych w sposób profesjonalny, ekonomiczny, niskonakładowy. Fermacell oferuje kompletny program dla budownictwa drewnianego, od piwnicy aż po dach. 1 2 3 Budynek wielorodzinny dla wspólnoty mieszkaniowej w Berlinie-Pankow. Konstrukcja drewniana, wielokondygnacyjna Architekt: KADEN KLINGBEIL, Berlin 4 5 Ściana zewnętrzna / połączenie z dachem Ściana działowa / połączenie ze stropem 1 Przykładowe zastosowanie fermacell: Ściana: fermacell Vapor / fermacell płyta gipsowo-włóknowa (wewnątrz) fermacell płyta gipsowo-włóknowa w drugiej klasie użytkowania (zewnątrz) Attyka: fermacell Powerpanel H2O jako nośnik tynku Rozszerzone stosowanie fermacell*: Fasada: fermacell Powerpanel H2O w elewacjach wentylowanych fermacell Powerpanel HD jako płyta elewacyjna 2 Przykładowe zastosowanie fermacell: Ściana: fermacell Vapor / fermacell płyta gipsowo-włóknowa dla ochrony przeciwpożarowej K260 Strop: fermacell element jastrychowy na fermacell macie tekturowej „plaster miodu” + podsypka fermacell płyta gipsowo-włóknowa jako sufit podwieszony Rozszerzone stosowanie fermacell*: Pomieszczenia wilgotne, mokre / kuchnie przemysłowe Laboratoria: fermacell Powerpanel H2O jako płyta do pomieszczeń wilgotnych Ściana zewnętrzna / połączenie ze stropem Połączenie z cokołem 3 4 Przykładowe zastosowanie fermacell: Ściana: fermacell Vapor / fermacell płyta gipsowo-włóknowa fermacell płyta gipsowo-włóknowa w drugiej klasie użytkowania (zewnątrz) Strop: fermacell element jastrychowy na fermacell macie tekturowej „plaster miodu” + podsypka / kruszywo fermacell płyta gipsowo-włóknowa jako sufit podwieszony 4. Przykładowe zastosowanie fermacell: Ściana: fermacell Vapor / fermacell płyta gipsowo-włóknowa fermacell płyta gipsowo-włóknowa w drugiej klasie użytkowania (zewnątrz) fermacell masa wypełniająca stosowana pod progami – podwalinami Podłoga: fermacell element jastrychowy + fermacell podsypka wyrównująca fermacell płyta gipsowo-włóknowa jako sufit podwieszony Rozszerzone stosowanie fermacell*: Pomieszczenia wilgotne, mokre / kuchnie przemysłowe Laboratoria: fermacell Powerpanel H2O jako płyta do pomieszczeń wilgotnych Rozszerzone stosowanie fermacell*: Fasada: fermacell Powerpanel H2O jako płyta przy elewacjach wentylowanych fermacell Powerpanel HD jako płyta elewacyjna * tutaj niepokazane 6 Typy płyt n Uniwersalny surowiec płyt stanowi rozwiązanie dla ochrony przeciwpożarowej, ochrony akustycznej, statyki i wilgotnych pomieszczeń użytku domowego n fermacell płyty gipsowo-włóknowe oferują stabilność i bezpieczeństwo w najwyższej jakości suchej technologii budowania i w budownictwie drewnianym n fermacell płyty gipsowo-włóknowe wymiernie przyczyniają się do zdrowego klimatu pomieszczenia fermacell płyta gipsowo-włóknowa Homogenna struktura, włókna z papieru przetworzonego w procesie wtórnym, wiązane gipsem, fabrycznie impregnowana środkiem hydrofobowym – płyta do suchej zabudowy Environmental Product Declaration (EPD) / Deklaracja Środowiskowa Produktu n Właściwości statyczne, przeciwpożarowe i ochrony akustycznej takie same jak w sprawdzającej się płycie gipsowo-włóknowej fermacell n Regresja związków szkodliwych nie jest możliwa; szkodliwe substancje zostają trwale związane i zredukowane n Funkcjonuje także pod paroprzepuszczalną wierzchnią warstwą fermacell greenline płyta gipsowo-włóknowa Homogenna struktura, włókna z papieru przetworzonego w procesie wtórnego przetwarzania, wiązane gipsem, fabrycznie impregnowana środkiem hydrofobowym – płyta do suchej zabudowy z właściwościami oczyszczania powietrza w pomieszczeniu dzięki kompleksowi aminobiopolimerów fermacell Vapor Homogenna struktura, włókna z papieru przetworzonego w procesie wtórnym, wiązane gipsem, fabrycznie naniesione kaszerowane wartstwą paroszczelną – redukuje jej przenikanie. Environmental Product Declaration (EPD) / Deklaracja Środowiskowa Produktu n Łączy właściwości statyczne sprawdzonej płyty gipsowo-włóknowej fermacell z właściwościami budowlano-fizykalnymi paroszczelności n Jedna płyta do wszystkiego w miejsce wielowarstwowego poszycia, redukcja czasu i kosztów n Do stosowania zarówno jako bezpośrednie poszycie, jak i w kombinacji z materiałami instalacyjnymi Environmental Product Declaration (EPD) / Deklaracja Środowiskowa Produktu 7 Dane techniczne – płyta gipsowo-włóknowa fermacell, gipsowo-włóknowa fermacell greenline i fermacell Vapor Format Grubości płyt 10 mm 12,5 mm 15 mm Dopuszczenia / oznakowania 18 mm Masa jednostkowa m² 11,5 kg 15 kg 18 kg 21 kg Płyty gipsowo-włóknowe fermacell ETA-03/0050 Ogólne Dopuszczenie Nadzoru Budowlanego Z-9.1-434 Oznaczenie zgodnie z PN EN 15283-2 GF-I-W2-C1 Klasa materiału budowlanego zgodnie niepalne, A2 z PN EN 13501-1 1 500 × 1 000 Adsorpcja pary wodnej w oparciu WS II 2 000 × 625 o PN 18947:2013-08 2 000 × 1 250 (1200) Charakterystyczne parametry sztywności dla płyt gipsowo-włóknowych fermacell w N/mm2 do obliczeń według DIN EN 1995-1-1 + krajowy Załącznik /NA 2 500 × 1 250 (1200) 2 540 × 1 250 (1200) Oddziaływanie prostopadle do płaszczyzny płyty 2 600 × 625 2 750 × 1 250 (1200) 3 000 × 1 250 (1200) Nietypowe wymiary Na zamówienie Moduł elastyczności Zginanie Em, mean 3 800 Moduł sprężystości odkształcenia postaciowego Gmean 1 600 Oddziaływanie na płaszczyznę płyty fermacell płyty gipsowo-włóknowe z krawędzią frezowaną (krawędź TB) 2 000 × 1 250 2 540 × 1 250 fermacell greenline Moduł elastyczności Zginanie Em, mean 3 800 Moduł elastyczności Rozciąganie Et, mean 3 800 Moduł elastyczności Ściskanie Ec, mean 3 800 Moduł sprężystości Gmean 1 600 1 500 × 1 000 Ochrona przeciwpożarowa – wielokondygnacyjne budownictwo drewniane i nadbudowy kondygnacji – klasa budynków 4 3 000 × 1 250 Klasa skuteczności ochrony przeciwpożarowej zgodnie z PN EN 13501-2 (wielopiętrowe budowle drewniane) kapsułowanie Nietypowe wymiary Na zamówienie K 210 fermacell Vapor K 230 3 000 × 1 250 K 245 3 000 × 1 250 K 260 Nietypowe wymiary Na zamówienie 1) 10 mm 18 mm lub 2 × 10 mm 1) 2 × 15 mm 2 × 18 mm lub 3 × 12,5 mm K 245 zastosowanie w ramach konceptu ochrony pp Gęstość P K 1 150 ± 50 kg/m³ Współczynnik oporu dyfuzyjnego pary wodnej µ 13 ¹) Charakterystyczne parametry wytrzymałości dla płyt gipsowo-włóknowych fermacell w N/mm2 dla obliczeń wymiarów według PN EN 1995-1-1 Współczynnik przewodzenia ciepła λ 0,32 W/mK Obciążenie prostopadle do płaszczyzny płyty Specyficzna pojemność cieplna c 1 100 J/kgK Twardość w skali Brinella 30 N/mm² Pęcznienie / nasiąkliwość po 24 godzinach < 2 % Współczynnik wydłużania termicznego 0,001 %/K Wydłużanie / kurczenie przy zmianie relatywnej 0,25 mm/m Parametry techniczne wilgotności powietrza o 30 % (20 °C) Wilgotność względna przy 65 % relatywnej 1,3 % wilgotności powietrza i temperaturze powietrza 20 °C Współczynnik pH 1) Europejska Aprobata Techniczna 7–8 Odchyłka ważna dla fermacell Vapor: wartość S d = 3,1/4,5 m – w zależności od montażu Tolerancje przy stałej wilgotności dla płyt o standardowych wymiarach Długość, szerokość +0 do –2 mm Różnica przekątnych ≤ 2 mm Grubość: 10/12,5/15/18 ± 0,2 mm Grubości płyt w mm 10 12,5 15 18 Zginanie fm, k 4,6 4,3 4,0 3,6 Ścinanie f v, k 1,9 1,8 1,7 1,6 Zginanie fm, k 4,3 4,2 4,1 4,0 Rozciąganie f t, k 2,5 2,4 2,4 2,3 Obciążenie płaszczyzny płyty Ściskanie wzdłuż włókien fc, k 8,5 8,5 8,5 8,5 Ściskanie w poprzek włókien fc, 90, k 7,3 7,3 7,3 7,3 Ścinanie f v, k 3,7 3,6 3,5 3,4 Szczegółowe informacje i pozostałe dane można pobrać z europejskiej aprobaty technicznej ETA-03/0050. 8 n Odpowiada najwyższej europejskiej klasie materiału budowlanego A1 (PN EN13501-1) n Jako znana płyta gipsowo-włóknowa fermacell prezentuje nowy wymiar ochrony przeciwpożarowej dla konstrukcji szkieletowych oferując bardziej wydajne i cienkie elementy fermacell Firepanel A1 budowlane Homogenna struktura wzmocniona włóknami z papieru n Obróbka jest tak szybka i łatwa, jak w przypadku przetworzonego w procesie wtórnym, wiązanych gipsem, oryginalnej płyty gipsowo-włóknowej fermacell z dodatkiem niepalnych składników włóknistych, fabrycznie impregnowana środkiem hydrofobowym – płyta do suchej zabudowy Dane techniczne – płyta fermacell Firepanel A1 Parametry Dopuszczenia / oznakowania Gęstość charakterystyczna P K 1 200 ± 50 kg/m³ Oznaczenie zgodnie z PN EN 15283-2 GF-I-W2-C1 Wytrzymałość na zginanie > 5,8 N/m² Klasa materiału budowlanego zg. Niepalne, A1 Współczynnik oporu dyfuzyjnego pary wodnej µ 16 z PN EN 13501-1 Współczynnik przewodzenia ciepła λ 0,38 W/mK Rozciąganie/kurczenie przy zmianie względnej 0,25 mm/m wilgotności o 30 % (20°C) Wilgotność stała przy względnej wilgotności 1,3 % powietrza 65 % i temperaturze powietrza 20 °C Współczynnik pH 7–8 Tolerancje wymiarowe w ustalonej wilgotności dla standardowych formatów płyt Długość, szerokość +0 do -2 mm Różnica długości przekątnych ≤ 2 mm Grubość ± 0,2 mm IMO FTPC część 1 Niepalne Klasyfikacje elementów budowlanych Krajowa/europejska 9 Wymiary elementów wynoszą 1500 × 500 mm (powierzchnia krycia 0,75 m²). n Montaż elementów w suchej technologii zabudowy – bez czasu oczekiwania na wykonanie dalszych prac wykończeniowych, ponieważ odpada czas schnięcia / bez dodatkowej wilgoci w budownictwie drewnianym (system suchej zabudowy) n Podwyższona ochrona akustyczna – dla różnych wymagań Elementy jastrychowe fermacell Elementy jastrychowe gipsowo-włóknowe fermacell składają n Pewniejsze podłoże dla prawie wszystkich posadzek, się z dwóch sklejonych ze sobą płyt gipsowo-włóknowych fermacell każda o grubości 10 mm lub 12,5 mm. n Także jako element jastrychowy Powerpanel TE w podłogach Obydwie płyty przesunięte są względem siebie, co powoduje z wpustami równymi z podłożem, poziomymi – element powstanie zakładki o szerokości 50 mm. odpływowy do kabin natryskowych z zestawem spływowym z fabrycznie wykonanym nachyleniem – fermacell Powerpanel TE 2.0 Elementy jastrychowe fermacell są oferowane w różnych każdorazowo odpowiednie rozwiązanie także dla płytek wielkoformatowych wersjach wykonania, w zależności od obszaru zastosowania – bez lub z kaszerowaniem. fermacell masa wypełniająca (Osprzęt budownictwo drewniane) Parametry fermacell masa wypełniająca Klasa wytrzymałości zaprawy M 10 (DIN EN 998-2) przeznaczona jest do wypełnienia Wytrzymałość na ściskanie ≥ 10 N/mm² pustej przestrzeni pomiędzy płytą Uziarnienie 0–2 mm fundamentową (podłożem betonowym) Klasa materiału budowlanego A1, niepalne a podwaliną, konstrukcją ściany Zużycie wody na 1 worek ok. 3 litry w budownictwie drewnianym Konsystencja gęstoplastyczna Czas stosowania ok. 30 minut w zależności od war- i w modułowym budownictwie drewnianym. Masa wypełniająca nie kurczy się i po stwardnieniu przenosi na pełnej płaszczyźnie obciążenie ściany na podłoże. unków atmosferycznych Temperatura otoczenia > 5 ºC w czasie obróbki i procesu wiązania n Wypełnienie pustych przestrzeni masą wypełniającą Dane techniczne – masa wypełniająca fermacell Wydajność – bez kurczenia się warstwy masy wypełniającej 1 worek = ok. 16 l świeżej masy wypełniającej dla całopowierzchniowego przeniesienia obciążeń Przechowywanie (na sucho) 6 miesięcy od daty produkcji n Wyrównanie tolerancji budowli masywnej Dane dla dystrybutorów: n Lekki funkcjonalny montaż przy jednocześnie wysokiej Numer artykułu 79045 EAN 4007548005180 Taryfa celna – numer 38245090 Ciężar / 1 worek 25 kg Ilość / paleta 56 worków Ciężar / paleta ok. 1 425 kg wytrzymałości na ściskanie Dalsze informacje On line www.fermacell.pl: n Teksty przetargowe n Szczegółowe informacje fermacell w budownictwie drewnianym W broszurze: n fermacell systemy podłogowe – planowanie i obróbka 10 n Idealna płyta do stosowania w obszarze zewnętrznym n W jednej płycie: statyka, nośnik tynku i ochrona przeciwpożarowa n Konstrukcje ścian zewnętrznych w budownictwie fermacell Powerpanel HD szkieletowym modułowym, ściany pożarowe między Płyta wiązana cementem, zbrojona włóknem szklanym, budynkami – REI90 F90 do zrealizowania już posiadająca strukturę warstwową - tzw. „płyta Sandwich”, przy jednowarstwowym poszyciu konstrukcji z lekkim dodatkiem mineralnym w formie granulatu z lekkiego kruszywa ceramicznego (w warstwie środkowej) Environmental Product Declaration (EPD) / Deklaracja oraz pianką szklaną pochodzącą z recyklingu Środowiskowa Produktu (w obu warstwach podpowierzchniowych). Kategorie A Nutzungskategorie: Ganz der Witterung ausgesetzt EN 12467 Dane techniczne – fermacell Powerpanel HD Parametry Gęstość charakterystyczna P K 950 +/- 100 kg/m³ Masa jednostkowa ok. 15 kg/m² Wilgotność stała w temperaturze pomieszczenia ok. 7 % Współczynnik oporu dyfuzyjnego pary wodnej µ* 40 Współczynnik przewodzenia ciepła λ R (zgodnie z PN 12664) 0,30 W/mK Rodzaj obciążenia Charakterystyczne parametry wytrzymałości w N/mm2 grubość 15 mm Obciążenie prostopadle do płaszczyzny płyty Zginanie fm, k 2,1 Ściskanie fc, 90, k 10,0 Ścinanie fr, k 1,3 Obciążenie płaszczyzny płyty * Powerpanel HD włącznie ze sprawdzoną techniką spoinowania HD i systemową wyprawą tynkową HD Tolerancje wymiarowe w ustalonej wilgotności dla standardowych formatów płyt Zginanie fm, k 2,1 Rozciąganie f t, k 0,7 Ściskanie fc, k 9,7 Ścinanie f v, k 3,0 Grubość płyty 15 mm Długość, szerokość, grubość ± 1 mm Charakterystyczne parametry sztywności w N/mm² Różnica długości przekątnych ≤ 2 mm Obciążenie prostopadle do płaszczyzny płyty Dopuszczenia Europejska aprobata techniczna ETA-13/0609 Ogólne dopuszczenie nadzoru budowlanego Z-31.1-176 / Niemcy Klasa materiału budowlanego zgodnie z PN EN 13501-1 niepalne, A1 IMO FTPC część 1 niepalne Klasyfikacja elementów budowlanych europejska Formaty w mm Grubość 15 mm Masa jednostkowa m² 15,0 kg fermacell Powerpanel HD 1 250 × 1 000 (1200) 1 250 × 2 600 (1200) 1 250 × 3 000 (1200) Moduł elastyczności Em, mean Zginanie 4 200 Moduł elastyczności Ec, mean Ściskanie 3 900 Moduł sprężystości Ścinanie 2 400 Gr, mean Obciążenie płaszczyzny płyty Moduł elastyczności Em, mean Zginanie 4 100 Moduł elastyczności Et, mean Rozciąganie 4 200 Moduł elastyczności Ec, mean Ściskanie 6 700 Moduł sprężystości Ścinanie 2 500 Gmean Szczegółowe informacje i pozostałe dane można pobrać z europejskiej aprobaty technicznej ETA-13/0690 lub Z-31.1-176. 11 n Odporna na działania wody w sposób trwały, nadaje się także dla pomieszczeń obciążonych środkami chemicznymi n Eliminuje potrzebę uszczelniania całopowierzchniowego fermacell Powerpanel H2O hydroizolacją w prywatnym zakresie nieregulowanym przez nadzór budowlany Płyta wiązana cementem, z lekkiego betonu, o strukturze n Już jedna warstwa płyt stanowi podłoże dla płytek warstwowej, tzw. „płyta Sandwich”, z obydwóch stron w obu warstwach podpowierzchniowych pokryta warstwą wzmacnia- n Obszar zewnętrzny jako płyta elewacyjna, jącą w formie siatki zbrojonej włóknem szklanym, odpornej na i wierzchnich warstw z kamienia naturalnego sufity podwieszane i podbicia dachowe działania środków alkalicznych. Environmental Product Declaration (EPD) / Deklaracja Środowiskowa Produktu Kategorie A Nutzungskategorie: Ganz der Witterung ausgesetzt EN 12467 Dane techniczne – fermacell Powerpanel H2O Parametry Dopuszczenia Gęstość P K ok. 1 000 kg/m³ Ogólne dopuszczenie nadzoru budowlanego Z-31.4-181 / Niemcy Masa jednostkowa ok. 13 kg/m² Europejska aprobata techniczna ETA-07/0087 Wilgotność stała w temperaturze pomieszczenia ok. 5 % Klasa materiału budowlanego zgodnie z DIN EN 13501-1 niepalne, A1 IMO FTPC część 1 niepalne Klasyfikacja elementów budowlanych europejska Współczynnik oporu dyfuzyjnego pary wodnej µ* 56 Opór cieplny R10, tr (wg DIN 12664) 0,07 m²K/W Specyficzna pojemność cieplna Cp 1 000 J/kgK Wytrzymałość na zginanie 8,0 N/m² Zginanie – E -Moduł ok. 4 200 N/mm² Zasadowość/alkaliczność ok. 10 Względna zmiana długości (wg EN 318) 0,15 mm/m* 0,10 mm/m** * pomiędzy 30 % i 65 % względnej wilgotności powietrza ** pomiędzy 65 % i 85 % względnej wilgotności powietrza Tolerancje wymiarowe w ustalonej wilgotności dla standardowych formatów płyt Grubość płyty 12,5 mm Długość, szerokość ± 1 mm Różnica długości przekątnych ≤ 2 mm Tolerancja grubości ± 0,5 mm Dalsze informacje i dane można zaczerpnąć z europejskiej aprobaty technicznej ETA-07/0087 Formaty w mm Grubość 12,5 mm Masa jednostkowa m² 12,5 kg fermacell Powerpanel H2O 1 000 × 1 250 (1200) 2 000 × 1 250 (1200) 2 600 × 1 250 (1200) 3 010 × 1 250 (1200) Dalsze informacje On line www.fermacell.pl: n Teksty przetargowe n Szczegółowe informacje fermacell w budownictwie drewnianym n fermacell systemy podłogowe – planowanie i obróbka W broszurach: n fermacell Powerpanel H2O Płyta do mokrych pomieszczeń – planowanie i obróbka n fermacell Powerpanel H2O w obszarze zewnętrznym – planowanie i obróbka 12 1.Planowanie 1.1 Wskazówki dotyczące planowania Wskazówki zawarte w niniejszym n Klasy użytkowania rozdziale rozumiane są jako zalecenia n Rozmiar rastrów / obciążenia konsolowe dla projektantów (architektów, inżynierów, n Połączenia / spoiny dylatacyjne wykonawców budowli drewnianych). n Powierzchnie n Wskazówki wykonawcze n Lista kontrolna – kontrola miejsca budowy Klasy użytkowania W normie Euro kod 5 – PN EN 1995-1-1 rozdział 2.3.1.3 są sprecyzowane klasy użytkowania 1-3. Odpowiednio wcześnie należy wyjaśnić, które przedsięwzięcia Klasa użytkowania 2 budowlane można odnieść do danej klasy Klasa użytkowania 1 użytkowania i jakie są tego konsekwencje w kwestii wyboru materiałów. W przypadkach wątpliwych należy przestrzegać danych od producentów tych materiałów, które planujemy zastosować. Zakres zewnętrzny Kombinacja różnych materiałów W budownictwie drewnianym stosuje się różne materiały w kombinacji (np. gips-włókno na różnych płytach drewnopochodnych). Projektant musi być świadomy, iż różne materiały nie wykazują takiego samego wydłużenia i kurczenia liniowego, w wyniku czego Klasa użytkowania 3 mogą istnieć pewne ograniczenia. Tak właśnie jest w przypadku np. bezpośredniego poszycia płyt drewnopochodnych płytami gipsowo-włóknowymi fermacell. Ten temat jest opisany szczegółowo w punkcie 2.4 „Mocowanie” – od 78 strony. Definicja klas użytkowania zgodnie z PN EN 1995-1-1 Zakres wewnętrzny 13 Transport płyt gipsowo-włóknowych fermacell przy użyciu podnośnika podciśnieniowego. Rys. Przykład: obciążenie konsolowe. Stelaż nośny z obciążeniem użytkowym – zawieszone na ścianie WC ze spłuczką Siatki modularne / rastry / -włóknowych zawiera rozdział 2.3 sanitarne. Przyjmowanie obciążeń obciążenia konsolowe „Konstrukcja nośna” – od 75 strony. wspornikowych przez elementy mocują- Oczywiście jest możliwe zastosowanie ce na konstrukcjach z płytami gipsowo- płyt o wymiarach niestandardowych. -włóknowymi fermacell Rozstaw osi / ramy Projektant musi wziąć pod uwagę, czy jest omówione w rozdziale 2.9 Zasadniczo projektant sam wybiera opłaca się poniesienie zwiększonych „Mocowanie obciążeń” – od 111 strony. raster. Na decyzję mają wpływ następują- kosztów, które wystąpią w danym przyce czynniki: padku. Przy zamówieniach płyt przycię- n Formaty materiałów poszyciowych tych, o wymiarach niestandardowych, Połączenia / spoiny n Rozmieszczenie okien i drzwi jest określona minimalna ilość, o czym n Podział na pomieszczenia należy pamiętać. dylatacyjne n Struktura fasady n Formaty materiałów izolacyjnych Duże formaty płyt gipsowo-włóknowych Połączenia fermacell także znajdują zastosowanie, Połączenia wychwytują występujące W budownictwie szkieletowym raster np. wymiary 2540 × 6200 lub mniejsze. ruchy wydłużania i kruczenia się określa z reguły rozstaw osi słupków Do transportu płyt wielkoformatowych elementów budowli. konstrukcji (raster duży). jest używany podnośnik podciśnieniowy. Obowiązują następujące zasady: W budownictwie modułowym drewnianym Obciążenia konsolowe ogólnie przyjętymi są rastry / ramy 1200 W którym miejscu i w jakiej formie winno n Kolejne prace wykończeniowe, i 1250 mm względnie pół-rastry lub roz- nastąpić odprowadzenie obciążenia np. tynkowanie, malowanie, muszą staw osiowy konstrukcji wsporczej 600 – musi sprawdzić sam projektant. być wykonane w odpowiedni sposób, i 625 mm. Można wtedy stosować płyty Należy rozróżnić pomiędzy „spoczynko- np. oddzielenie w narożach o wymiarach dostępnych w handlu, wym/statycznym” obciążeniem, wewnętrznych. bez ich przycinania. W zależności np. wiszące na ścianie szafki, regały n W miejscach zmiany materiału od grubości płyt i statyki, możliwe oraz obciążenia wspornikowe dynamicz- w podłożu (np. przy połączeniu są rozstawy osi słupków konstrukcji ne, np. umywalki, kaloryfery, poręcze. z masywnym elementem budowli) wsporczej do 900 mm. Inaczej przedsta- W zależności od ciężaru, użytkowania wykonuje się widoczną spoinę n Wszystkie naroża wewnętrzne zostają rozdzielone. wia się wymiar ram i elementów konstruk- i oddziaływań, zaleca się zastosowanie dylatacyjną. cji nośnej w obszarze stropów i dachów: usztywnienia w obszarze podłoża. n Do prac szpachlowania połączeń tutaj wymiary ram są węższe (balonowa- W szczególności w zakresie sanitarnym należy położyć nadającą się do tego nie / obwisanie płyt). Więcej informacji na znajdują zastosowanie nadające się celu taśmę rozdzielającą, aby ten temat w odniesieniu do płyt gipsowo- do tego celu systemy takie jak stelaże uniknąć przylegania bocznego. 14 Należy uwzględnić przy tym ewentual- dylatacyjnych zawiera Biuletyn nr 3 konstrukcję drewnianą (np. jeśli ściana nie osiadanie występujące w budownic- wydany przez niemiecki Związek Fede- modułowa drewniana przecina spoinę twie drewnianym. Wyczerpujące dane ralny ds. Przemysłu Gipsowego i Płyt dylatacyjną w betonowym podłożu). i szczegóły na temat połączeń patrz Budowlanych Gipsowych - Bundesver- rozdział 2.7 „Szczegóły połączeń” band der Gips- und Gipsbauplattenindu- Maksymalne długości pól – od 95 strony. strie pt. „Konstrukcje z płytami gipso- W zależności od zastosowanego mate- wo-włóknowymi riału i kombinacji materiałowej, Łączenia Spoiny i połączenia”- „Gipsplattenkon- powierzchnie muszą być ograniczone, Rozmieszczenie elementów mocujących struktionen Fugen und Anschlüsse”. aby nie powstało zbyt duże naprężenie. powinno być wcześnie zaplanowane. n Zaleca się wcześniejsze zaplanowa- Dla płyt fermacell zostały dlatego Ponieważ takie wykonania generują nie powyższego. Optymalne rozwiązanie zdefiniowane dopuszczalne maksymalne dodatkowy nakład dla wykonania goto- później nie jest możliwe. długości pola. wej powierzchni (np. zastosowanie n Zaleca się także zaznaczenie wyko- pasków – tzw. sztukówek), zaleca się nania spoin dylatacyjnych już w czasie Dodatkowo mogą być konieczne dalsze ich rozmieszczenie, o ile to możliwe, przetargu. spoiny dylatacyjne wymagane w wyniku geometrii budynku, np. zwężenia: w miejscach niewidocznych, za połączeniami typu T ścian szkieletowych Następujące kryteria mają wpływ na powierzchnia musi być oddzielona poprzecznych. rozmieszczenie i wykonanie spoin przede wszystkim w obszarze stropów dylatacyjnych: w narożach wewnętrznych lub w wąskich strefach brzegowych Spoiny dylatacyjne należy zaplanować! Istniejące już spoiny dylatacyjne (np. wąski obszar brzegu obok dużych Wszystkie materiały stosowane w podłożu okien dachowych). w budownictwie podlegają ruchom W budownictwie drewnianym często cieplno-wilgotnościowym i wykazują występuje kombinacja z budownictwem Wykonanie spoin dylatacyjnych różne wydłużanie i kurczenie linowe. masywnym. I tak na przykład, drewnia- Sposób wykonania spoin dylatacyjnych W celu wychwycenia tych ruchów ne elementy ścian stosuje się przeważ- zależy od dwóch czynników: i rozparcelowania istniejących po- nie na stropie betonowym i cokole 1. Czysto estetyczne wymagania wierzchni wykonuje się spoiny ciągłe, betonowym. Często w takich konstruk- Takie spoiny można wykończyć zarówno pionowe (spoiny dylatacyjne). Tematu cjach betonowych istnieją już spoiny jako otwarte – (spoiny pocienione / spoin dylatacyjnych nie można pozosta- dylatacyjne. Ich posuw musi być przeję- spoiny ukryte), albo z odpowiednimi wić wykonawcom. Szczegółowe infor- ty w tym samym miejscu w możliwie profilami. Jedyny warunek przy tym: macje dotyczące planowania spoin takich samych wielkościach ruchu przez aby powierzchnie nie były połączone. Wymagania czysto estetyczne Przykład stropu ze ścianą Wymagania ochrony przeciwpożarowej i ochrony akustycznej 15 2. Wymagania ochrony przeciwpożaro- Powierzchnie wej i akustycznej Przy powyższych wymaganiach połączenie dylatacyjne oznacza osłabienie Jakość powierzchni całej konstrukcji. Dlatego takie spoiny dylatacyjne należy wykończyć z odpo- Spoiny płyt ny przeciwpożarowej a nie dla estetyki, dopuszczalne jest łączenie na styk płyt gipsowo-włóknowych fermacell (np. w pomieszczeniu technicznym lub w kotłowni). Jeśli jest zamówienie na bezspoinową powierzchnię, wówczas spoiny płyt gipsowo-włóknowych fermacell należy połączyć. Możliwe są dwa warianty: n Spoina klejona n Spoina szpachlowana / krawędź frezowana n Spoina szpachlowana / krawędź prostopadłościenna Przy poszyciu wielowarstwowym wystarczy, gdy spoiny są połączone na wierzchniej stronie. Przydział prac Zalecamy, aby wykonujący montaż płyt był także odpowiedzialny za wykonanie spoin; należy to zaznaczyć w dokumentacji. Ułatwia to przekazywanie kolejnych prac do wykonania. Więcej na temat wykończenia spoin patrz rozdział 2.1 „Warunki obróbki i warunki na miejscu budowy” – od 70 strony, oraz rozdz. 2.5 „Technika spoinowania” – od 86 strony. Dane na temat wykończenia spoin płyt Powerpanel HD (fasady) zawarte są w rozdziale 2.10 „Poszycie zewnętrzne z płyt gipsowo-włóknowych fermacell” – od str. 114. 2.8 „Wykańczanie powierzchni w obsza- tekstów przetar- rach wewnętrznych” od str. 100. gowych dla wiednimi podkładkami i zakładkami. Jeśli stawiane są wymagania dla ochro- Szczegółowe informacje patrz rozdział W informacjach konstrukcji ścian Wskazówki dodatkowe: lub stropów Przy progach jakości powierzchni 3 i 4 pojawiają się ważnym elementem jest oddziaływanie często takie określenia, jak np. „gotowe światła. Jeśli np. jest przewidziane do malowania” lub podobne, które niebezpośrednie oświetlenie, takie jednak nie przedstawiają definicji wy- warunki oświetleniowe muszą być maganej jakości powierzchni. Ponieważ stworzone już w czasie wykonywania ww. określenia nie odzwierciedlają prac nad powierzchnią. Przy późniejszej w pełni oczekiwań inwestora co do zmianie konceptu światła można jakości powierzchni, ustalono cztery uzyskać inny efekt wyglądu. Nie jest progi jakości dla powierzchni. dopuszczalne dostawianie dodatkowego reflektora przy odbiorze prac Progi jakości są opisane i zdefiniowane szpachlowania. w biuletynie – Informacja Techniczna 2.1 Związku Federalnego ds. Przemysłu Gipsowego i Budowlanych Płyt Gipsowych (Bundesverband der Gips- und Gipsbauplattenindustrie) pt. „Verspachteln von Gipsfaserplatten – Oberflächengüten” – „Szpachlowanie płyt gipsowo-włóknowych – jakość powierzchni”. Zaleca się, aby projektant omówił z inwestorem kwestię oczekiwanej powierzchni i ewentualnie można przedstawić optycznie wzór - przykład powierzchni. n Q 1: przedział jakościowy 1 n Q 2: przedział jakościowy 2 (wymagania standardowe) n Q 3: przedział jakościowy 3 (szpachlowanie specjalne, odnosi się do powierzchni, których jakość przekracza normalne wymagania. Jakość powierzchni powinna być przedmiotem oddzielnych uzgodnień kontraktowych) n Q 4: przedział jakościowy 4 (najwyższej wymagania dla jakości; ten próg jakości powierzchni powinien być przedmiotem oddzielnych uzgodnień kontraktowych) Możliwości wykończenia powierzchni płyt gipsowo-włóknowych fermacell Możliwości są następujące: n Tynk cienkowarstwowy o różnym uziarnieniu n Tynk nakładany wałkiem Rollputz n Powłoki malarskie nTapety n Płytki ścienne /glazura nForniry Użycie materiału do widocznego wykończenia powierzchni zależy od zamówionego progu jakości i materiału. Dalsze informacje zawiera rozdział 2.8 „Wykańczanie powierzchni w obszarach wewnętrznych” od str. 100. 16 Przygotowanie elementów konstrukcji drewnianych z płytami gipsowowłóknowymi fermacell Pełne doradztwo specjalistów ds. budownictwa drewnianego firmy Fermacell GmbH Uwagi dotyczące wykonania Produkcja drewnianych elementów Wiele zakładów produkcyjnych budowlanych drewnianych elementów budowla- ■■ Stopień prefabrykacji: nych deponuje elementy na po- ■■ Czy jest zaplanowane i udokumentowane czasowe kotwienie? ■■ Czy zagwarantowano tymczasową Specjalnie w budownictwie szkieleto- wierzchni ładunkowej ciężarówek ochronę przed czynnikami atmosfe- wym istnieją różne stopnie prefabry- dostawczych. W tych okolicznościach rycznymi w czasie transportu do kacji. Czy elementy mają być wyprodu- elementy potrzebują więcej miejsca miejsca budowy i na miejscu budowy kowane jako kompletne w fabryce i na dla zmagazynowania tymczasowego (w szczególności w przypadku dużych miejscu budowy tylko zamontowane? niż sam warsztat produkcyjny. przedsięwzięć budowlanych)? ■■ Czy na etapie montażu, materiał Czy zakład produkcyjny ma wykonać tylko zestawienie słupków nośnych Transport potrzebny do zabudowy wnętrza z usztywniającym poszyciem, a reszta ■■ Czy potrzebny materiał będzie powinien być zdeponowany na pię- będzie wykonana na placu budowy? ■■ Wyposażenie Zakładu: Jak wygląda istniejący park maszy- wstępnie konfekcjonowany i dostar- trze? Czy wiadomo, jakie jest miejsce czony na plac budowy przez składowania materiału? Czy materiał dystrybutora? jest na miejscu we właściwym czasie? nowy? Czy kompleksowy kontrakt ■■ Jakie są możliwości rozładunku? Montaż na miejscu: jest opłacalny? Czy potencjał pra- ■■ Czy ramy czasowe dostaw muszą być ■■ Czy materiał, który jest składowany cowniczy jest wystarczający? ■■ Rozmiar elementów: Tutaj pojawia się pytanie, jakie czynniki są decydujące. Rozmiar linii produkcyj- dotrzymane lub zarezerwowane? ■■ Jak odbywa się transport materiału na odpowiednie piętro? ■■ W przypadku dużych rozmiarów na miejscu budowy, jest właściwie składowany? Czy potrzebna jest ochrona przed czynnikami atmosferycznymi? ■■ Czy warunki na budowie odpowiadają nej / stołu produkcyjnego w zakładzie? elementów, które przekraczają Długość pojazdu transportowego? rozmiar standardowy, należy ewen- wymaganiom stawianym przez Nośność dźwigu na placu budowy? tualnie uzyskać pozwolenie odpo- producenta systemu (wilgotność wiednich urzędów. powietrza i temperatura powietrza)? ■■ Składowanie materiału:W zależności od wymiaru przedsięwzięcia budowlanego, duże ilości materiału (słupki, izolacje, poszycie, itp.) muszą być ■■ Elementy budowlane: tutaj pojawia (np. trawersy) w przypadku dźwigu (stan i szerokość ulicy, czas dojazdu). do podnoszenia elementów i trans- zmagazynowane na miejscu Nasuwa ■■ Kolejność dostawy elementów się pytanie, czy te materiały mogą ■■ Ochrona prefabrykowanych elemen- być składowane od samego początku tów budowlanych przed oddziaływa- w zakładzie, czy też jest możliwa niem czynników atmosferycznych dostawa „na określony czas”. podczas transportu szenia w planowaniu elementów Montaż – równowaga statyka – obciążenie ■■ Czy zdefiniowano kolejność i następ- w czasie montażu? tymczasowe składowanie: portu elementów? ■■ Czy inne prace wykonawcze mają wpływ na realizację przedsięwzięcia budowlanego (np. mokry jastrych)? ■■ Czy monterzy są zaznajomieni z obróbką odpowiednich materiałów, czy ■■ Czy są zdefiniowane punkty zawie- ■■ Przechowywanie elementów / ■■ Czy przewidziano środki pomocnicze się pytanie, jakie są drogi dojazdowe stwo montażu elementów? ■■ Czy odpowiada wielkość dźwigu do potrzebują specjalnego szkolenia? ■■ Czy wszystkie szczegóły są zaplanowane i uzgodnione? ■■ Czy narzędzia do obróbki materiałów elementów, czy też musi być zamó- budowlanych są do dyspozycji na wiony dźwig mobilny? miejscu budowy? 17 Lista kontrolna - kontrola na miejscu budowy fermacell płyty gipsowo-włóknowe (zastosowanie wewnątrz) Obiekt: Architekt: Przedsiębiorca 1: Przedsiębiorca 2: Punkty do skontrolowania (nie zakontraktowane, o ile widoczne): ■■ Czy właściwy obszar zastosowania? ■■ Warunki na placu budowy (temperatura, wilgotność powietrza) ■■ Odstępy w osi i wymiarowanie konstrukcji wsporczej ■■ Maksymalne długości pól, spoiny dylatacyjne ■■ Połączenia z innymi elementami budowli (czy zastosowano taśmy połączone) (bez krzyżowania, rozmieszczenie (bez łączenia poprzecznego) i zewnętrznych (naroża wewnętrzne ■■ Wykonanie spoin (spoina klejona, ■■ Rozmieszczenie spoin płyt n Tylko płyty wielkoformatowe rozdzielające?) oddzielone, naroża zewnętrzne frezowana TB), właściwe materiały n Tylko budowa elementu ■■ Wykonanie naroży wewnętrznych ■■ Mocowanie (rodzaj, rozstawy) spoina szpachlowana, krawędź Dodatkowo dla płyt fermacell Vapor: ■■ Czy są wiadome kolejne prace wykonawcze: np. przygotowanie podłoża – gruntowanie, uszczelnienie, tynkowanie przy otworach) Stwierdzenia w czasie oględzin: W stopniu widocznym brak wad Brak wad (patrz uwagi) Uwagi / usunięcie wad: Data: Odpowiedzialność / Osoba odpowiedzialna: Podpis: 18 1.2 Statyka i stateczność konstrukcji budowli n Stan prawny norm – euro kod 5 n Dowód dla płyty ściennej według EC 5 n Usztywnienie płytami ściennymi n Pomoc przy wymiarowaniu fermacell n Wymiarowanie ruchów sejsmicznych / trzęsienia ziemi Stan prawny norm – euro kod 5 W czasie europejskiej harmonizacji Wytrzymałość elementów budowlanych zostało opisane statyczne obliczanie stosowanych w budownictwie drewnia- wymiarów budowli drewnianej w normie nym jest odzwierciedlona dodatkowo PN EN 1995-1-1 część 1-1: „Postanowie- w normach PN DIN – np. drewno nia ogólne. Reguły ogólne i reguły klejone warstwowo według PN EN dotyczące budynków /euro kod 5 14080. Wytrzymałość płyt gipsowo- – projektowanie konstrukcji drewnia- -włóknowych lub Powerpanel HD nie nych” – „Postanowinia ogólne. Reguły jest regulowana przez żadną normę EN, ogólne i reguły dotyczące budynków” dlatego dla tych materiałów budowla- (Eurocode 5). nych potrzebne jest techniczne dopusz- Uzupełniająco ważne są krajowe czenie ETA-03/0050 i inne. rozporządzenia: tzw. NDPs ew. NCls, dodatkowo ustalone w krajowym W Niemczech, oprócz euro kodu dokumencie wykonawczym normy obowiązuje uzupełniająco DIN 1052-10 PN EN 1995-1-1/NA „Krajowy część 10: „Produkcja i wykonanie”. Załącznik”. Część 10 będzie prawdopodobnie tak długo istnieć, aż zostanie włączona NDPs (ang.: national determined para- całkowicie do euro kodu. meter) - krajowo określone parametry) to parametry, które są zdefiniowane Oprócz części 1-1, euro kod 5 zawiera samodzielnie przez różne kraje. dalsze części, o których nie ma mowy NCls (ang.: non-ontradictiory comple- w treści niniejszego opracowania, mentary information) (informacje uzu- mianowicie: pełniające nie oparte na definicjach słownikowych) to dodatkowe regulacje n Część 1-2: „Postanowienia ogólne. i objaśnienia, nie będące w sprzeczności Projektowanie konstrukcji z uwagi z euro kodem 5. Ważna część uregulo- na warunki pożarowe” wań dot. wymiarowania została przejęta n Część 2: „Mosty” z DIN 1052:2008-12 i włączona do NCls, np. dowody dla płyt ściennych. Dalsze informacje W broszurach: n fermacell płyty gipsowo -włóknowe Europejska Aprobata Techniczna ETA-03/0050 n fermacell Powerpanel HD Europejska Aprobata Techniczna ETA-13/0609 n fermacell Powerpanel HD – Niemieckie ogólne świadectwo nadzoru budowlanego nr Z 31.1-176 19 Usztywnienie ścian Dowód stateczności szczególnie ■■ Usztywniające panele ścienne (ilość ■■ Jeśli piętra budynku rozmieszczone usztywnienia budynku jest częścią co najmniej trzy), których linie głów- są jedno nad drugim, panele ścienne statycznych obliczeń, z której nie można ne nie przecinają się w jednym powinny stać jedne nad drugim zrezygnować. Według obowiązującego punkcie, i które nie są rozmieszczone z piętra na piętro. Nawet lekkie równolegle względem siebie. odchyłki od tego kryterium prowadzą prawa dowód stateczności jest konieczny dla każdego budynku. W praktyce, małe budynki mieszkalne, takie jak domy jednorodzinne są usztywniane w zasadzie jedynie na ■■ Wystarczające zakotwienie w słupkach do znacznego zwiększenia dodatko- krańcowych względnie przy otworach wych nakładów przy statycznym – usztywnienie na działanie sił bocznych wymiarowaniu. ■■ Wystarczające fundamentowanie, działanie poziomych obciążeń sił w celu odprowadzenia sił obciążeń Usztywnienie budynków mieszkalnych zewnętrznych, np. wiatr i siły wstrząsów poszczególnych elementów budowla- Panele ścienne są z reguły ekonomicz- ziemi. W przypadku większych, wielo- nych aż do gruntu. nymi elementami budowlanymi, które piętrowych budowli drewnianych wykazują bardzo dobre właściwości i konstrukcji nośnych hal uwzględnia O ile rezygnuje się z usztywniającego budowlano fizykalne, takie jak niewiel- się, dodatkowo do usztywnienia od stropu, należy zastosować funkcjonalne kie odkształcenia i wysoka plastycz- zewnętrznych obciążeń, także usztyw- usztywnienie co najmniej czterech ność. Ponadto, spełniają dalsze wyma- nienia na działanie sił wewnętrznych ścian; nie więcej niż dwie ściany mogą gania stawiane w budownictwie (wynikające z krzywych ustawień przecinać się w linii głównej (przypadek mieszkaniowym, takie jak: ochrona i zniekształceń). 4 ścian). materiałów izolacyjnych przed wpływem czynników atmosferycznych, akustyka Zasady ogólne Dalsze zasady planowania usztywnienia w mieszkaniach i inne wymagania Do solidnego usztywnienia budynku budynku: budowlano fizykalne. Alternatywne zasadniczo zalicza się: ■■ W zależności od typu budynku systemy usztywniania stosuje się ■■ Usztywniające panele stropowe należy przewidzieć moduły ścian rzadko w budownictwie mieszkanio- – rzadko są traktowane już na wczesnym etapie planowania, wym, gdyż są nieekonomiczne. w budownictwie drewnianym jako możliwie w fazie projektu. W usztyw- sztywne (wyjątek: zespolony strop niającej ścianie nie jest możliwe W budownictwie domów i mieszkań założenie dużych otworów, należałoby zrezygnować z alternatyw- takich jak drzwi i duże okna. nego sposobu usztywniana przy pomocy drewniano-betonowy). ■■ W przypadku większych budynków warto zaplanować raster. Ułatwia był przeprowadzany zbyt często to m.in. planowanie paneli ściennych w przeszłości z wieloma błędami, w stykach kondygnacji i zorientowa- z drugiej strony są to systemy bardzo nie w całym procesie tworzenia „miękkie” i nieodporne na wysokie dokumentacji. temperatury. Ważne kryterium jakości, ■■ Moduły ścian powinny być rozplanowane możliwie równomiernie w podstawowym zarysie budynku. W przeciwnym razie, na terenach zagrożonych ruchami sejsmicznymi powstaje zbyt duży różnica między oddziaływującym punktem ciężkości masy konstrukcji a punktem ciężkowści usztywnienia, co prowadzi do momentów rotacji oznaczających jeszcze większe obciążenie modułów Montaż kotwy naprężającej (mocowanie kołkami jeszcze nie nastąpiło) wiatrownicy. Montaż tych systemów ścian. np. szczelność / wiatroizolacja, jest trudna do uzyskania. 20 oczep poszycie słupek Plastyczne odkształcenie i rozszerzenie otworu po cyklicznie dynamicznym obciążeniu konstrukcji. fermacell płyty gipsowo-włóknowe (od lewej strony), konstrukcja nośna drewniana (w środku), element mocujący (na prawo) podwalina Elementy mocujące Wstrząsy sejsmiczne – obliczanie wielkości wstrząsów Dla zapewnienia stateczności względnie datności stosowania przedmiotu W budownictwie drewnianym w przy- użyteczności konstrukcji w przypadku Dopuszczenia w celu odprowadzenia padku wstrząsów ziemi, obciążenia wstrząsów sejsmicznych, budynki sił warstwowych z oddziaływań poziome mogą być złagodzone przez muszą być projektowane, wymiarowane sejsmicznych. tzw. współczynnik zachowania q. Różne i wybudowane w taki sposób, aby były systemy usztywniające są sklasyfikowa- one zdolne wytrzymać obciążenia wy- Plastyczność elementów ne zgodnie z DIN 4149 dla klas plastycz- wołane zjawiskami sejsmicznymi. Plastyczność struktury budynku o drew- ności; dla każdego z nich przyporządko- Powyższe reguluje norma DIN nianej wsporczej konstrukcji korzystnie wany jest współczynnik zachowania q. 4149:2005 „Budowle na niemieckich wpływa na zachowanie całej konstrukcji Budowle drewniane mogą być general- terenach zagrożonych trzęsieniem ziemi w obliczu obciążeń wstrząsami ziemi nie przyporządkowane do co najmniej – przyjmowanie obciążeń, obliczanie i obciążeń siłami wiatru. W konstruk- 1 klasy plastyczności. Zgodnie z Ogól- wymiarów, wykonanie typowych budowli cjach drewnianych powstają plastyczne nym Dopuszczeniem Nadzoru Budowla- wielokondygnacyjnych”. łańcuchy / węzły w połączeniach po- nego nr Z-9.1-434 jest możliwe, przy Norma DIN 4149:2005 obowiązuje we szczególnych elementów budowlanych. zachowaniu odpowiednich ramowych wszystkich krajach związkowych Nie- Odpowiednie wymiarowanie połączeń warunków, zakwalifikowanie do 2 klasy miec od 2007 r. W grudniu 2010 zostaje zapewnia deformację przez plastyczne plastyczności (q – 2,5). Aktualne bada- wprowadzona norma sejsmiczna DIN elementy. Plastyczność połączeń może nia dowodzą, że płyty gipsowo-włókno- EN 1998-1:2010-12, euro kod 8, która przekształcić energię przez odkształce- we fermacell, w ramach charaktery- zmienia normę DIN 4149:2005. nie plastyczne elementów łączących stycznych wartości wytrzymałościowej, w przypadku silnego wstrząsu ziemi. wykazują co najmniej takie same albo Na przypadek wstrząsów sejsmicznych, Ta redukcja energii, zwana także lepsze właściwości rozpraszania energii płyta gipsowo-włóknowa fermacell „dysypacją / rozpraszaniem energii” jak porównywalne płyty posiada Ogólne Dopuszczenie Nadzoru następuje przez element mocujący drewnopochodne. Budowlanego nr Z-9.1-434, które stano- wraz z poszyciem i drewnianą wi dowód użyteczności względnie przy- konstrukcję nośną. Dalsze informacje On line www.fermacell.pl: n Teksty przetargowe n Szczegóły o fermacell w budownictwie drewnianym W broszurach: n Budownictwo drewniane: fermacell płyty gipsowo-włóknowe bezpieczne w przypadku ruchów sejsmicznych / niem. n Świadectwo / dowód bezpieczeństwa budynków drewnianych w przypadku wstrząsów sejsmicznych / niem. 21 Dowód – płyta ścienna zgodnie z EC 5 Europejska Aprobata Techniczna Oprócz standardowych funkcji płyt Przedstawiony poniżej dowód pokazuje (ETA 03/0050) dla płyt gipsowo-włókno- gipsowo-włóknowych fermacell, na przykładzie statycznego wymiarowa- wych fermacell oferuje możliwość dodatkowo dopisuje się również nia panelu ściany zgodnie z euro kodem obliczania wymiarów budowlanych charakterystyczne wartości (rozdział 9.2.4.2 metoda A): elementów usztywniających zgodnie obliczeniowe: wytrzymałości z euro kodem PN EN 1995-1-1 oraz sztywności w zależności w powiązaniu z krajowymi Załącznikami. od obciążenia i grubości płyt. Obciążenie Wymiarowanie panelu ściany zgodnie z euro kodem 5 Ciężar własny: Fc,G,k= 2,0 kN Obciążenie użytkowe:Fc,Q,k= 5,0 kN Obciążenie wiatrem: Fv,k = 5,0 kN System statyczny FC FC Założenia dla prostego obliczenia zgodnie z EC 5: FC Płyta gisposowowłóknowa fermacell 15 mm F V,E,d a.) Poszycie: EC 9.2.4.2 (2) NA-NCI do 9.2.4.2 (NA. 20) n Maks. łączenie poziome, połączone sztywno na ścinanie n Min. Szerokość poszycia b = 1,25 ≥ h/4 = 0,64 m b.) Rozstaw elementów mocujących: hT = 2,55 m n Stałe przy wszystkich krawędziach płyty EC 9.2.4.2 (2) n s = 50 mm ≤ 150 mm ≤ 80d EC 10.8.2 (1) NA-NCI do 8.3.1.3 (NA. 12) c.) Odległości od krawędzi: n Krawędzie płyty z każdej strony sztywne na ścinanie → a4,c Drewno iglaste fermacell płyta gipsowo-włóknowa EC 9.2.4.2 (5) a4,c = 5d = 11 mm EC Tab. 8.2 a4,c = 4d = 8,8 mm ETA-03/0050 4.3 br bT = 1,25 m Elementy budowlane Słupki krańcowy: C24 b × h = 60 × 120 mm² br = 0,625 m odstęp żeber Podwalina / oczep: C24 b × h = 80 × 120 mm² Poszycie: 15 mm płyta gipsowo-włóknowa fermacell Elementy mocujące: specjalne gwoździe (klasa nośności 1) SNa 2,2 × 55 mm S – 50 mm bez wstępnego wiercenia d.) Otwory, np. puszki gniazd wtykowych: NA-NCI zu 9.2.4.2 (NA. 15) Oddziaływanie n Siła normalna słupka NR,I: FG,k = 2,0 kN FQ,k = 5,0 kN Fv,k = 5,0 ∙ 2,55/1,25 = 10,2 kN (wiatr) n Kombinacja dla maks NR,I: 1.) Fc,d= γG ∙ FG,k + 1,5 FQ,k,1 = 1,35 ∙ 2,0 + 1,5 ∙ 10,2 = 18,0 kN (wiatr) 2.) Fc,d= γG ∙ FG,k + 1,35 ∙ ∑ FQ,k = 1,35 ∙ 2,0 + 1,35 ∙ (5,0 + 10,2) = 23,2 kN (wiatr + p) Fc,Ed= 23,2 kN 22 n Siły H podwalina / oczep n Dowód na nacisk na podwalinę Fv,Ed = 5,0 ∙ 1,5 = 7,5 kN (wiatr) σc,90,d = n Siła zakotwienia: Z A = 1 l1 · [γQ1 · Fv,k · h - γG,inf · Fc,G,k · (br + 2br)] 1 Z A = 1,25 · [1,5 · 5,0 · 2,55 - 0,9 · 2,0 · (0,625 + 1,25)] Fc,Ed A ef 120 (60 + 2 · 30) = 1,61 N/mm2 Współczynnik nacisku poprzecznego: Przechodzący próg z drewna iglastego l1 = 625 - 60 = 565 mm ≥ 2 h = 160 mm → kc,90 = 1,25 fc,90,d = kmod · Z A = 12,6 kN = Ft,Ed 23,2 · 1 000 = EC 9.2.4.2 (14) = 1,0 · 1,2 · fc,90,k γM 1,2 · 2,5 1,3 = 2,31 N/mm² → mit kmod = (0,9+1,1)/2 Dowód: σc,90,d kc,90 · fc,90,d = NA-NCI do 9.2.4.2 (NA. 21) drewno pełne 1,61 = 0,55 < 1,0 1,25 · 2,31 hT n Dowód płyta ściany ZA A B a.) Wartości obliczeniowe Elementy mocujące SNa 2,2 × 55 fermacell panel gipsowo-włóknowa: fh,k = 7d-0,7 · t0,9 = 46,1 N/mm² bT M γ,k = 0,3 · fu,k · d2,6 n Dowód słupki krańcowe br = 625 mm < 50 · tBepl. = 750 mm ETA-03/0050 treq = 6d = 13,2 mm ≤ tBepl. = 15 mm (tab. NA 13) h/b = 120/60 = 2,0 ≤ 4 → brak zgięcia b.) „zgięcie” prostopadle do płaszczyzny płyty EC 6.1.4 und 6.3.2 A fc,0,d = kmod · = Rd,Na = 1,0 · 23,2 · 1 000 120 · 60 fc,0,k = 1,0 · γM = 3,22 N/mm2 21 1,3 = 16,1 N/mm² współczynnik zgięcia: λy = lef /iy = 2,55/(0,289 · 0,12) = 74 → kc,y = 0,51 Dowód: σc,0,d kc,y · fc,0,d = (8.14) = 0,3 · 600 · 2,22,6 = 1 398 Nmm Fv,Rk = 0,7 · 2 · M γ,k · fh,k · d = 373 N Fc,Ed ETA-03/0050 a.) „zgięcie” w płaszczyźnie płyty σc,0,d = EC 8.3.1.1/8.3.1.3 Gwoździe: Dowody – element budowlany 3,22 0,51 · 16,1 · 0,97 = 329 N → zmniejszenie o 3 %, ponieważ t < 7d ETA-03/0050 b.) Uproszczony dowód panelu ściany Porównaj DIN 1052:2008-12, 10.6 Odpowiada uregulowaniu z NA-NCI do 9.2.4.2 (NA. 16) k v1 · Rd/s EC 6.3.2 mit ϐ c = 0,2 = 0,39 < 1,0 Uwaga: Przy oddziaływaniu siły wiatru 373 1,1 f v,0,d = min k v1 · k v2 · f t,d* · t k v1 · k v2 · f v,d · 35 t²/br * Uwaga: dla poszyć o mniejszej wytrzymałości na rozciągnie należy dla dowodu poszycia zastosować wartość obliczeniową wytrzymałości na rozciąganie Współczynniki: do płaszczyzny płyty należy uwzględnić moment ugięcia względnie udowodnić oddzielnie. k v1 = 1,0 z każdej strony sztywno na ścinanie k v2 = 0,33 poszycie z jednej strony f t,d = 1,75 N/mm²; f t,k = 2,4 N/mm² ETA-03/0050 f v,d = 2,56 N/mm²; f v,k = 3,5 N/mm² ETA-03/0050 → obydwie z kmod = (0,8+1,1)/2 gips-włókno 23 f v,0,d = min 1,0 · 329/50 · ci = 6,4 kN 1,0 · 0,33 · 1,75 · 15 = 8,7 kN Wartość obliczeniowa przepływ ścinania: f v,Ed = 7,5/1,25 = 6,0 kN 1,0 · 0,33 · 2,56 · 35 · 15²/625 =10,6 kN Dowód płyta ściany: → dowód elementy mocujące miarodajny f v,Ed f v,0,d = 6,0 6,4 = 0,94 < 1,0 Odkształcenie poziome n Uwzględnienie czynnika ci: Dla wąskich paneli ścian bi < b0 ci = EC 9.2.4.2 bi b0 = 1,25 2,55 / 2 = 0,98 NA-NCI do 9.2.4.2 (NA. 18) Warunki: (9.22) nbr = 1,25 m > h/3 = 0,85 m nbp = 1,25 m > h/4 = 0,64 m → zmniejszenie NW element mocujący 2 % n płyta umieszczona na sztywnej konstrukcji wsporczej n nie uwzględniono zwiększenia elementów mocujących [porównaj EC 9.2.4.2 (5)) Pomoc przy projektowaniu, wymiarowaniu fermacell Tabele obliczeń wymiarów zawierają Przykład alternatywnego rozwiązania Rozwiązanie: ściana wewnętrzna wartości wzdłużnej obciążalności f v0d dla konstrukcji: z poszyciem z obydwóch stron, klasa płyt ściennych posiadających poszycie z płyt gipsowo-włóknowych fermacell. Przy prostych obliczeniach można użyteczności 1, grubość płyt 12,5 mm Ustalenie alternatywnego typu elementów złącznych przy znanej Elementy mocujące: obciążalności wzdłużnej f v,0,d: Zszywki-klamry d = 1,53 mm, pobrać rozwiązania bezpośrednio Rozstaw elementów mocujących 100 mm z tabeli obliczeniowych. Różnice mogą Wartość obciążalności wzdłużnej Wartość obciążalności wzdłużnej wystąpić dla elementów mocujących, ze statyki: f v0d = 8,46 N/mm z tabeli: f v0d = 9,28 N/mm (≥ 8,46 N/mm) grubości poszycia i jedno- lub Ściana wewnętrzna z poszyciem dwustronnego poszycia. Przy znanej po obu stronach: W powyższym przykładzie gwoździe obciążalności wzdłuż włókien wyłaniają Klasa użyteczności 1, zostały zastąpione przez zszywki się dla zakładów budownictwa Grubość płyt 12,5 mm -klamry jako elementy mocujące. drewnianego możliwości różnego Elementy mocujące: gwoździe d = 2,2 mm, Takie postępowanie można zastosować wykonania elementów ścian. Możliwości Rozstaw elementów mocujących 75 mm także dla płyt, grubości płyt i rozstawu elementów złącznych. te można ograniczyć do potrzeb indywidualnego przedsięwzięcia Poszukujemy: rozwiązania dla i możliwości zakładu (wybór materiału, zszywek-klamer o przekroju 1,53 mm urządzenia do połączeń drewna za dla elementu ściennego pomocą zszywek-klamer i gwoździ). Dalsze informacje On line www.fermacell.pl: n Teksty przetargowe n Szczegóły o fermacell w budownictwie drewnianym W broszurze: n Obliczanie wymiarów płyt ściennych zgodnie z euro kodem 5 dla płyt gipsowo-włóknowych fermacell – wymiarowanie 24 1.3 Ochrona przeciwpożarowa n Wymagania Ustawa budowlana n fermacell – praktyczne przykłady n Objaśnienia Materiały budowlane / n Przepusty / instalacje n Praktyczne wykonania elementy budowlane n Dokumentacja Ochrona przeciwpożarowa w budownictwie Poszczególne kraje związkowe w Niem- Budowlane przepisy przedstawiają Zapewnienie realizacji celów ochrony pp czech mają prawo do samostanowienia, standardową ochronę przeciwpożarową. opiera się na następujących kryteriach: do którego należy także prawo budow- W oparciu o nową wiedzę badawczą ■■ Ochrona przeciwpożarowa w budow- lane. Miarodajne są więc indywidualne rozszerzono ochronę pp w budownictwie przepisy krajów związkowych dotyczące drewnianym przez wprowadzenie nowej budowlane - przegrody pożarowe). budownictwa (LBO =Landesbauordnung 4 klasy budynków w ramach nowelizacji ■■ Techniczne warunki bezpieczeństwa – krajowa ustawa budowlana), która przepisów budowlanych zorientowana jest na ustawę „Muster- (patrz: „MBO” 2002 – „Wprowadzenie bauordnung” = MBO - Rozporządzenie nowej klasy budynków zgodnie z Rozpo- w sprawie wzorcowego budownictwa). rządzeniem w sprawie wzorcowego (możliwości dostępu do zgłoszeń budownictwa” 2002 strona 25). alarmowych, służby ratownicze). Nadrzędne cele ochrony przeciwpoża- nictwie (np. oddzielone elementy pożarowego (np. urządzenie sygnalizacji pożarowej, tryskacze). ■■ Obronna ochrona przeciwpożarowa ■■ Zorganizowana ochrona przeciwpo- rowej zawarte są np. w Par. 14 ww. Następny rozdział przedstawia istnieją- żarowa (np. oznakowania dróg ewa- Rozporządzenia w sprawie wzorcowego ce i nowe wymagania w oparciu o Roz- kuacyjnych lub sprzęt gaśniczy). budownictwa, 2002: porządzenie MBO 2002. Należy zauwa- „Budynki należy wznosić w taki sposób, żyć, że miarodajne są przepisy Spełnienie wszystkich wymogów dla aby: budowlane poszczególnych niemieckich zrealizowania ochrony przeciwpożaro- ■■ zapobiegały powstawaniu pożaru krajów związkowych, i że odbiegają one wej stwarza konieczność profesjonalne- częściowo w znaczny sposób od rozpo- go planowania i w szczególności staran- rządzenia MBO. Powyższe odnosi się nego i rzetelnego wykonania. Błędy w szczególności do budownictwa drew- w planowaniu ochrony ppoż. prowadzą nianego, dla którego określono bardziej często do daleko idących poprawek, kompleksowe i jednocześnie indywidu- które w budownictwie są bardzo czaso- alne wymagania dla nowoczesnych chłonne i kosztowne. Należy uzgodnić budowli. kolejność prac wykończeniowych. i rozprzestrzenianiu się ognia i dymu, ■■ było możliwe ratowanie ludzi i zwierząt, ■■ zapewniały skuteczne gaszenie pożaru.” Z ww. ogólnych celów ochrony wynikają w praktyce liczne wymagania, między Należy zapewnić, aby konstrukcje innymi dla zachowania pożarowego nie utraciły swojej funkcji technicznej zastosowanych materiałów budowla- ochrony przeciwpożarowej przez niefa- nych, aby ograniczyć udział konstrukcji chowe zmiany lub niefachowe użytkowa- w pożarze i zapobiec rozprzestrzenianiu nie (np. montaż lub instalacje). się ognia i dymu w szczególności w obszarach dróg ewakuacyjnych. 25 W czasie realizacji przedsięwzięcia Nowa klasa budynków 4 Kryterium właściwości użytkowych dla budowlanego należy przestrzegać Zastosowanie drewna jako materiału okładziny ognioochronnej stanowi klasa przede wszystkim technicznych danych budowlanego w charakterze nośnych skuteczności ochrony przeciwpożarowej producentów (np. ogólne świadectwo konstrukcji było możliwe w przeszłości K2 60 zgodnie z PN EN 13501-2. nadzoru budowlanego, instrukcje obrób- tylko w odniesieniu do niskich wysoko- Elementy budowlane hamujące ogień ki, montażu) względnie miarodajne ści budynków, do trzeciego piętra. w wysokim stopniu, zawierające części techniczne przepisy budowlane i normy W budynkach nowej klasy, klasy 4 są składowe z drewna, muszą spełniać (np. DIN 4102 część 4). Dotyczy to także obecnie dopuszczone szkielety drewnia- warunki klasyfikacji odporności połączeń elementów budowlanych lub ne, które wysoce hamują ogień (F ogniowej klasy F 60 + K20. instalacji. Przykłady konstrukcji 60-BA), o ile zostają zastosowane Patrz tabela strona 28. fermacell przedstawione są wyłącznie niepalne materiały izolacyjne, na stronie 30. a elementy budowlane posiadają Dodatkowe wymagania dla hermetyzacji z każdej strony „okładzinę o skutecznej – kapsułowania prowadzi do tego, że technicznej ochronie przeciwpożaro- cały element budowlany posiada z regu- wej”. Okładzina spełniająca wymogi ły odporność ogniową o zdolności 90 do ochrony przeciwpożarowej musi być 120 minut. Dla projektanta wyłania się materiałem budowlanym niepalnym możliwość, w szczególności jeśli chodzi i hermetyzować (kapsułować) palną o klasę budynku nr 4, sporządzenia Klasy budynków strukturę nośną. Specyficzne wymaga- ekonomicznych i wydajnych projektów W listopadzie 2002 r. uchwalono obecnie nia co do konstrukcji nie są określone budowlanych poprzez alternatywne obowiązującą ustawę MBO 2002 w ustawie MBO, lecz w „Wzorcowych zastosowanie całościowo-jednolitego – Musterbauordnung / Rozporządzenie wytycznych w sprawie wymagań tech- konceptu ochrony przeciwpożarowej. w sprawie wzorcowego budownictwa, nicznej ochrony przeciwpożarowej Warunkiem jest, wcześnie i wspólnie która jest podstawą do nowelizacji dla elementów budowlanych wysoce opracować rozwiązania z odpowiednimi przepisów budowlanych krajów związko- hamujących ogień w modułowym parametrami. wych. Jednym z istotnych elementów jest budownictwie drewnianym. Dla budownictwa drewnianego wprowadzenie nowej klasy budynków Ww. dyrektywa zawiera m.in. zostają przedstawione nowe i w związku z tym dopuszczenie kon- wymagania dla wykończenia możliwości, takie jak: strukcji drewnianych dla budynków ■■ Okładziny ochrony przeciwpożarowej ■■ Budynki komercyjne /handlowe Wymagania Ustawa budowlana wielokondygnacyjnych w ramach nowej klasy budynków nr 4. ■■ Budownictwo niemieszkalne oraz spoin ■■ Połączenia ■■ Budynki przemysłowe ■■ Montaż instalacji ■■ Budynki administracyjne ■■ Budynki specjalne, np. domy opieki GK 1 GK 2 a b klasa budynku 1 a - budynek wolnostojący; OKF – krawędź górna podłoga ≤ 7 m, ≤ 2 jednostki użytkowe ∑ jednostki użytkowe ∑ NE ≤ 400 m² klasa budynku 1 b – budynek wolnostojący używany jako gospodarstwo rolne i leśne GK 3 budynek pozostałe budynki o niewolnostojący; OKF wysokości /OKF/ – górnej – krawędź górna krawędzi podłogi ≤ 7 m podłoga ≤ 7 m; ≤ 2 jednostki użytkowe ∑ NE ≤ 400 m² Możliwość dla Straży Pożarnej – drabina przystawna Podział klas budynków zgodnie z MBO 2002 / Rozporządzenie w sprawie wzorcowego budownictwa, 2002 GK 4 GK 5 klasa budynku 4; OKF – krawędź górna podłoga ≤ 13 m; jednostki użytkowe każda 400 m² klasa budynku 5; pozostałe budynki z wyjątkiem specjalnych budowli z OKF –górną krawędzią podłogi ≤ 22 m Możliwość dla Straży Pożarnej – drabina pożarnicza 26 Budowlana ochrona przeciwpożarowa Nadzór budowlany Obronna ochrona przeciwpożarowa Rzeczoznawca ds. bezpieczeństwa pożarowego Inwestor Projektant Całościowa ochrona przeciwpożarowa Wykonawca Zorganizowana ochrona przeciwpożarowa Przetarg Instytut Badań Materiałowych Budownictwa fermacell zaczyna się przy projektowaniu i, dzięki fachowym i szczegółowym uzgodnieniom wszystkich uczestniczących w przedsięwzięciu, Techniczne warunki bezpieczeństwa pożarowego może uratować życie i dobra rzeczowe. Ganzheitliches Brandschutzkonzept fermacell w tym pomaga Objaśnienia Materiały budowlane / Elementy budowlane Materiały budowlane i elementy budowlane zgodnie z MBO 2002 W klasach materiałów budowlanych zgodnie z MBO 2002 rozróżnia się materiały budowlane z uwagi na ich zachowanie pożarowe – tak jak to było dotychczas zgodnie z DIN 4102-1: ■■ niepalne (A1, A2), ■■ trudno zapalne (B1) i ■■ normalnie zapalne (B2). Stosowanie materiałów budowlanych łatwo zapalnych (B3) jest zabronione, chyba że są one wbudowane i w tym stanie w połączeniu z innymi materiałami budowlanymi posiadają co najmniej klasę odporności ogniowej materiałów normalnie zapalnych. Zestawienie wymagań stawianych materiałom i elementom budowlanym zgodnie z MBO 2002 odnośnie budownictwa Klasy odporności ogniowej zgodnie z DIN 4102-2 Wymagania technicznobudowlane pp Klasy wg DIN 4102-2 Skrót według DIN 4102-2 Ognioochronne / powstrzymujące rozprzestrzenianie się pożaru Klasa odporności ogniowej F 30 F 30-B1) Powstrzymujące rozprzestrzenianie się ognia i z materiałów budowlanych niepalnych Klasa odporności ogniowej F 30 z niepalnych materiałów budowlanych F 30-A1) Aktywnie powstrzymujące rozprzestrzenianie się pożaru (powstrzymanie pożaru w stopniu wysokim) Klasa odporności ogniowej F 60 w istotnych częściach z niepalnych materiałów budowlanych F 60-AB2) Klasa odporności ogniowej F 60 i z niepalnych materiałów budowlanych F 60-A 2) Ognioodporne Klasa odporności ogniowej F 90 i w istotnych F 90-AB 3) 4) częściach z niepalnych materiałów budowlanych Odporne na ogień i z niepalnych Klasa odporności ogniowej F 90 i z niepalmateriałów budowlanych nych materiałów budowlanych F 90-AB 3) 4) ściany nienośne zewnętrzne, dopuszczone także W 30 ściany nienośne zewnętrzne, dopuszczone także W 60 3) ściany nienośne zewnętrzne, dopuszczone także W 90 4) zgodnie z określonymi przepisami nadzoru budowlanego w niektórych krajach związkowych żądane także F 120 1) 2) Do istotnych części należą wszystkie nośne lub usztywniające części, przy nienośnych elementach budowlanych także elementy budowlane, które wpływają na stateczność budowli (np. modułowe konstrukcje ramowe ścian nienośnych) drewnianego przedstawia poniższa Określenie BA nie jest ogólnie uznane w przepisach tabela. budowlanych niektórych krajów związkowych. (Źródło: DGFH HBH 3. Wyd., zał. C). Przy F30-BA: element budowlany musi posiadać poszycie z obu stron z materiału niepalnego, wykazującego skuteczną ochronę przeciwpożarową. 27 Objaśnienia do techniczno-budowlanej Zakłada się, że w przypadku pożaru Podział ścian pod względem ochrony przeciwpożarowej te elementy budowlane są z oby- nośności i oddzielania pomieszczeń w odniesieniu do elementów dwóch stron pod obciążeniem budowlanych (rodzaje ścian) ogniowym. Elementom budowlanym oddzielającym – konstrukcje ścian pomieszczenia stawiane są różne W normie DIN 4102-4, rozdział 4.1.1 wymagania ochrony przeciwpożarowej. jest mowa o różnych rodzajach ścian Dla zastosowania ścian pożarowych ze względu na pełnione funkcje: oddzielających pomieszczenia przenoszenie obciążenia i izolacja wymagany jest, oprócz funkcji zamknię- wydzielonej przestrzeni cia pomieszczenia i czasu przeciwsta- (zamknięcie pomieszczenia). wiania się działaniu ognia 90 minut, ■■ Ściany nienośne dodatkowo dowód odporności dokonują podziału dwóch przestrzeni na działania mechaniczne użytkowych – przykład: (F 90-A + M lub REI-M 90). ściany działowe w mieszkaniach, Otwory w ścianach pożarowych muszą ściany klatek schodowych i korytarzy być zamknięte / wydzielone w odpowied- bez funkcji przenoszenia obciążenia. ni sposób i posiadać klasę odporności ■■ Ściany nośne kach, za specjalnym pozwoleniem, z obowiązującymi normami można wykonać tzw. „zastępcze ściany (np. DIN EN 1995-1-1) pożarowe” w klasie odporności ogniowej Przykład: ściany usztywniające F 90-B + M, to znaczy składającą się względnie ściany przejmujące z drewna względnie z materiałów obciążenia siły wiatru. budowlanych klasy B. Klasa odporności pomieszczenia ogniowej otworów w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego musi wynosić T 90. ściany nośne w jednej przestrzeni W przypadku ścian między mieszkania- użytkowej. W przypadku pożaru te mi i szczególnych pomieszczeń, które elementy budowlane są z obydwóch muszą należeć do klasy odporności stron pod obciążeniem ogniowym. ogniowej F 90, zamknięcia mogą wykazywać czas oporu na działanie ognia F 30. czenia (wydzielające pomieszczenia) W pojęciu nadzoru ogólnobudowlanego Ściany wewnętrzne ściany działowe leżą w tym przedziale. Z reguły dokonują podziału pomiędzy Mamy do czynienia ze ścianami działo- dwoma przestrzeniami użytkowymi wymi nośnymi wewnętrznymi oddziela- – przykład: podział dwóch niezależ- jącymi pomieszczenia, jeśli: nych mieszkań, ściany klatek schodowych. ■■ Ściany nośne zamykające (wydziela- n nie ma żadnych otworów, lub ■■ istniejące otwory są zamknięte jące pomieszczenia) materiałami o tej samej klasie odpor- Ściany zewnętrzne ności ogniowej co ściana. Źródło: to ściany nośne o długości > 1000 mm. porównaj DGFH HBH Wyd. 3, s. 306. ■■ Ściany nośne niezamykające pomieszczenia Ściany zewnętrzne to ściany nośne o długości ≤ 1000 mm. 2 2 5 2 3 7 4 4 3 kierunek rozpiętości stropu 6 6 1 ściany zewnętrzne nośne, zamykające pomieszczenia 2 belki (słupy) 3 ściany wewnętrzne nośne, niezamykające pomieszczenia 4 słupy 5 ściany zewnętrzne, nośne, niezamykające pomieszczenia 6 ściany wewnętrzne, nienośne Ściany wewnętrzne ■■ Ściany nośne zamykające pomiesz- kierunek rozpiętości stropu ogniowej T 90. W wyjątkowych przypad- Obliczanie wymiarów zgodnie ■■ Ściany nośne niezamykające [mm] 1 ≤1000 Definicja rodzaju ściany >1000 >1000 7 ściany wewnętrzne nośne, zamykające pomieszczenia 28 Wysokości ścian Kwestia wysokości ścian i możliwości śnie budownictwa drewnianego nawią- ich zastosowania pod obciążeniem zuje się często w danej przydatności ogniowym jest uregulowana w doku- dodatkowo do normy DIN 18183. mentach potwierdzających przydatność (np. ogólne świadectwo nadzoru budowlanego). W takich dokumentach odno- Wymagania dla elementów budowli według MBO 2002 (Rozporządzenie w sprawie wzorcowego budownictwa 2002) Elementy budowli Wymagania GK 1 GK 2 GK 3 GK 4 GK 5 F 30-B F 30-B F 90-AB F 90-AB F 90-AB Ściany nośne, wsporniki/słupki Suterena Normalne piętra B2 F 30-B F 30-B F 60 + K 260 F 90-AB Poddasze (możliwe: hol, świetlica, poczekalnia) B2 F 30-B F 30-B F 60 + K 260 F 90-AB Najwyższe poddasze (bez holu, świetlicy, poczekalni) B2 B2 B2 B2 B2 Nienośne ściany zewnętrzne B2 B2 B2 A oder W 30 A oder W 30 Powierzchnie (od strony zewnętrznej) B2 B2 B2 B1 B1 Suterena F 30-B* F 30-B* F 90-AB F 90-AB F 90-AB Normalne piętra F 30-B* F 30-B* F 30-B F 60 + K 260 F 90-AB Poddasze (hol, świetlica, poczekalnia) F 30-B* F 30-B* F 30-B F 60 + K 260 F 90-AB Najwyższe poddasze (bez holu, świetlicy, poczekalni) F 30-B* F 30-B* F 30-B F 30-B F 30-B F 90-AB* F 90-AB F 90-AB F 90-AB Ściany zewnętrzne Ściany działowe Pomieszczenia o podwyższonych wymaganiach pp. i z ryzykiem wybuchu F 90-AB* Ściany pożarowe / ściany pożarowe między budynkami Zewnętrzna ściana pożarowa/ściana oddzielająca F 60 + K 260** F 60 + K 260** F 60 + K 260** F 60 + M + K 260 F 90-A + M Wewnętrzna ściana pożarowa – – F 60 + K 260 F 60 + K 260 F 90-A + M Wszystkie piętra – – F 30-B F 60 + K 260 F 90-A + M Powierzchnie od strony pomieszczeń ze schodami – – A A A Suterena F 30-B* – F 90-AB F 90-AB F 90-AB Normalne piętra i poddasze – – F 30-B F 30-B F 30-B A A A Ściany pomieszczeń z niezbędnymi schodami (klatki schodowe) Ściany niezbędnych korytarzy Powierzchnie od strony korytarza Ściany szachtów windowych Wszystkie pięta – – F 30-B F 60 + K 260 F 90-A Powierzchnie od strony szachtów – – A A A Suterena F 30-B F 30-B F 90-AB F 90-AB F 90-AB Normalne piętro B2 F 30-B F 30-B F 60 + K 260 F 90-AB Poddasze (możliwe: hol, świetlica, poczekalnia) B2 F 30-B F 30-B F 60 + K 260 F 90-AB Najwyższe poddasze (bez holu, świetlicy, poczekalni) B2 B2 B2 B2 B2 Pomieszczenia o podwyższonych wymaganiach pp. i z ryzykiem wybuchu F 90-AB** F 90-AB** F 90-AB F 90-AB F 90-AB Dachy hart. Bed.*** hart. Bed.*** hart. Bed.*** hart. Bed.*** Stropy hart. Bed.*** * wymaganie nie dotyczy celów mieszkaniowych ** w miejsce F 6-+ K260 jest możliwe także F 30-B/F 90-B *** wymagane co najmniej F 30-B przy okapach budynków budowanych jeden obok drugiego (budownictwo szeregowe) dla wykonania dachu jako ograniczającego elementu budowli od wewnątrz na zewnątrz włącznie z konstrukcją nośną 29 Dokumentowanie ochrony przeciwpożarowej Wyroby budowlane i świadectwa ogólnymi świadectwami nadzoru Zwolnienie jest także możliwe, jeśli przydatności /użyteczności budowlanego jako dowody przydatności. równorzędne rozwiązanie techniczne odpowiada przymusowemu przepisowi Wyroby budowlane rozróżnia się zasadniczo w zakresie normowanym Wyjątki i zwolnienia technicznemu (pozwolenie dla pojedyn- i nienormowanym prawem budowla- Rozporządzenia krajów związkowych czego przypadku). Na zwolnienie nie nym. Wyroby w regulowanym zakresie w Niemczech i uzupełniające przepisy przysługuje żadne roszczenie; urząd prawem budowlanym odpowiadają dla budowli specjalnych są przewidzia- może odrzucić wniosek o zwolnienie bez technicznym regułom, które są zawarte ne dla szerokiego spektrum różnych podania przyczyny. w liście regulacji budowlanych A rodzajów budynków i różnego użytkowa- część 1 (normy i rozporządzenia). nia. Jest jednak nie do uniknięcia: Sprawdzenie świadectw ochrony nie wszystkie budynki ze swoimi przeciwpożarowej Wyroby budowlane nienormowane częściami składowymi pasują w pełni Zgodnie z MBO 2002, udokumentowanie prawem budowlanym odbiegają od do systemu. Odnosi się to również ochrony przeciwpożarowej powinno być przepisów technicznych podanych w szczególnym stopniu do przedsię- sporządzane przez: w liście regulacji budowlanych A część wzięć budowlanych. ■■ Osobę upoważnioną do złożenia pisami budowlanymi względnie ogólnie Organy legislacyjne są świadome po- ■■ Rzeczoznawcę do spraw zabezpie- uznanymi zasadami techniki. Udoku- wyższego i przewidują możliwości mentowaniem dla ich przydatności odstępstwa od wymogów rozporządzeń może być: budowlanych, o ile ochronne cele można Dla budynków należących aż do klasy 4 ■■ ogólne dopuszczenie budowlane projektu budowlanego, lub 1 lub nie dysponują technicznymi prze- czeń przeciwpożarowych. uzyskać w inny sposób. Dzieje się tak, (z wyjątkiem budowli specjalnych, (oparte na dowodach, udzielone w zależności od stopnia nowelizacji budynków klasy 5 oraz garaży średnich przez DIBt – Niemiecki Instytut rozporządzeń krajów związkowych i dużych) dowód ochrony ppoż. może być Techniki Budowlanej, DIBt) w Niemczech, poprzez przyznanie sporządzony przez odpowiednio kwalifi- odstępstwa, wyjątków, zwolnień. kowaną osobę (osoba uprawniona ■■ W yjątki: uważane jako odstępstwa w zakresie dokumentacji projektowej, ■■ ogólne świadectwo nadzoru budowlanego (udokumentowane udzielenie przez uznaną jednostkę badawczą) ■■ pozwolenie dla pojedynczych przy- od przepisów budowlanych, wiedza potwierdzona certyfikatem lub które są regułą lub określoną projektant ds. ppoż.). padków (udokumentowane pozwole- zasadą, lub w przypadku dla których nie udzielone przez najwyższy urząd zwolnienia są wyraźnie dozwolone. Produkcja elementów konstrukcyjnych nadzoru budowlanego). Wnioski w sprawie pozwolenia zgodnie z M-HFH Holz-R podlega obo- na budowę wyjątków składane są wiązkowi certyfikacji zgodnie z par. 24 z reguły w sposób implicytny. MBO. Wykonanie ich kontrolowane jest Płyty gipsowo-włóknowe fermacell względnie płyty fermacell Powerpanel ■■ Zwolnienia są odstępstwami od HD należą do produktów zakresu przymusowych przepisów. nienormowanego prawem budowlanym, Są udzielane w wyjątkowych lecz dysponują europejskimi dopusz- przypadkach po sprawdzeniu czeniami technicznym (ETA), względnie wniosku i argumentacji. Dalsze informacje W broszurze: n Podręcznik Drewno Ochrona przeciwpożarowa – Niemieckie Towarzystwo ds. badania drewna Ernst & Sohn, Berlin Und Informationsdienst Holz zgodnie z par. 55 MBO. 30 fermacell praktyczne przykłady połowa budynku. Należy zwrócić uwagę, Drewniana konstrukcja nośna w klasie budynków 4 Przy wykonywaniu połączenia z dachem aby elementy budowlane, które usztyw- Poniżej przedstawione są przykładowe istotne jest, aby w przypadku uszkodze- niają i wspierają ścianę, należały do wykonania dla konstrukcji fermacell nia pożar nie rozprzestrzenił się na odpowiedniej klasy odporności ognio- w wielokondygnacyjnym budownictwie sąsiedni budynek poprzez złącze dachu. wej, co najmniej F 30-B, wymaganej dla tych elementów. drewnianym. Przykłady powołują się na ogólne świadectwo nadzoru W obszarze połączenia dachu nie wolno budowlanego P-SAC 02 III-319 stosować „łatwopalnych” materiałów Konstrukcję ściany systemowej i P-SAC 02 III-320. budowlanych, jak na przykład łaty należy wykonać odpowiednio dachowe lub oszalowanie mostkujące do instrukcji dla systemu fermacell. ściany pożarowe. Przy wykonywaniu Wyczerpujące informacje na temat połączenia dachu, dwie połówki budynku świadectw przydatności zawarte muszą być całkowicie autarkiczne są w aktualnych wydaniach. Przegląd i w żadnym razie nie mogą być ze sobą konstrukcji: www.fermacell.pl. K 260 T ≤ 270 °C Tm ≤ 250 °C łączone w sposób mocny i w połączeniu kształtowym. Należy zapewnić i zabezREI 60 T ≤ 180 K Tm ≤ 140 K Przykład: klasa budynku nr 4: wykonanie ściany w szkielecie drewnianym (REI 60/K 260) zgodnie z wymaganiami wzorcowego rozporządzenia (M-HFH HolzR) – element konstrukcyjny w stopniu wysokim powstrzymujący rozprzestrzenianie się pożaru pieczyć, aby w przypadku uszkodzenia jednej połowy budynku nie została dodatkowo obciążona sąsiadująca druga F 30-B Przykład: klasa budynku nr 4: szczegółowe rozwiązanie dla obiektu; połączenie ściany zewnętrznej (F 90-B/ K 230 wew. – K 260 zewn.) ze ścianą oddzielenia pożarowego fermacell F 90-B/ K 260) F 30-B REI 45 Przykład: klasa budynków 1-3: wykonanie przejść pomiędzy okapem i szczytem ścian pożarowych między budynkami A ewent. A według przepisów krajów Ściany pożarowe między budynkami A min. B2 w klasie budynków 1-3 Wykonanie połączeń dachów należy zakwalifikować w zabudowie szeregowej gółów (techniczne warunki pożarowe ≥ 1000 jako jedno z bardzo krytycznych szcze- ≥ 500 i akustyczne) i należy je starannie wykonać. Poniżej przedstawiamy wariant rozwiązania połączenia i systemu ściany. A min. B2 Przykład: klasa budynków 1-3: wykonanie niepalnych okładzin 31 Obszar połączenia: niecznej z punktu technicznej ochrony przeciwpożarowych dot. instalacji ■■ Ł aty dachowe kończą się na ścianie przeciwpożarowej w obszarze tych elektrycznych”. pożarowej. Stalowy kątownik z łaty puszek, powinna wynosić co najmniej 30 do łaty mocowany tylko z jednej mm (porównaj DIN 4102, CZ. 4,4.1.6). Dyrektywa odnosi się do: strony na jednej połówce domu. Dla nisz i szczelin (np. dla skrzynek ■■ s ystemów przewodów w niezbędnych ■■ Powyżej ściany oddzielenia pożaro- licznika, rur itp.) należy uzyskać od- klatkach schodowych, w pomieszcze- dzielne dowody. niach pomiędzy koniecznymi klatka- wego umieścić materiał izolacyjny klasy materiałów budowlanych A mi schodowymi i wyjściami na ze- aż pod dach: Przy redukcji przekroju ściany pozostała wnątrz, w niezbędnych korytarzach Włókna mineralne: d ≥ 50 mm część ściany musi wykazywać wymaga- za wyjątkiem otwartych przejść Gęstość: ≥ 30 kg/m3 ne standardy minimalnej grubości albo przed ścianami zewnętrznymi ■■ Ściany oddzielenia pożarowego ochronę przeciwpożarową należy za- między budynkami należy w górnym pewnić dodatkową okładziną, względnie obszarze całkowicie pokryć płytami izolacją. klasy materiałów budowlanych A, względnie A2 o grubości 12,5 mm. ■■ przeprowadzenie przewodów przez elementy budowlane oddzielające pomieszczenia (ściany i stropy) ■■ podtrzymania funkcji przez instalacje Także w przypadku elektrycznych kablowe w przypadku pożaru. puszek można zastosować okładzinę Technologia budowlana z przesunięciem w osłabionym obszarze (np. puszki Pod pojęciem przewodów ww. wzorco- stawia szczególne wymagania dla obudować płytami gipsowo-włóknowy- wa dyrektywa obejmuje: wykonania ścian oddzielenia pożarowego mi fermacell). W taki sposób można ■■ przewody elektryczne między budynkami w szeregowym wykonać ściany zamykające pomiesz- ■■ armatury / akcesoria, np. instalacje budownictwie. Zalecamy zasięgnięcie czenia również bez warstwy izolacji zasilające domowej użyteczności, informacji w odpowiednim urzędzie, z wełny mineralnej. W tym przypadku urządzenia pomiarowe, sterujące, ponieważ w tej sprawie są różne rozpo- należy uzyskać świadectwo kontrolne. zabezpieczenia, zasilacze, rozdziela- rządzenia w poszczególnych landach Jeśli w ścianach wydzielających po- cze i materiały izolacyjne dla w Niemczech. mieszczenia, którym są postawione przewodów wymagania techniczne ochrony prze- ■■ mocowania i powłoki przewodowe Źródło: porównaj © 2009 DGfH, Holz ciwpożarowej, przewidziane są otwory ■■ kable światłowodowe i kable Brandschutz Handbuch – Drewno do przeprowadzenia przewodów, otwory Ochrona Ppoż. Podręcznik, wydanie 3. te muszą być wykonane z taką samą klasą odporności ogniowej jak ściany. Przy przeprowadzeniu pojedynczych Przepusty / instalacje przewodów elektrycznych wszystkie wymagania normy zostają spełnione, jeśli średnica otworu odpowiada średni- Wbudowane elementy i instalacje cy kabla, tzn. jeśli przez otwór Elementy wbudowane / instalacje to: (średnicy ≤ 11 mm) można przeciągnąć ■■ puszki gniazd wtykowych, napięty kabel (np. o średnicy 10 mm). włączników i rozdzielaczy ■■ przejścia kablowe, przejścia rur Jeśli otwór jest większy i pozostaje luz, należy obłożyć go zaprawą gipsową. ■■ przeszklenia ■■ zamknięcia ochrony przeciwpożarowej, drzwi pożarowe Dalsze wymagania techniczne odnośnie instalacji przewodowych pod względem ochrony przeciwpożarowej można Puszki gniazd wtykowych, skrzynki zaczerpnąć z „Muster-Richtlinie über rozdzielaczy itd. można wbudować, brandschutztechnische Anforderungen jednak nie bezpośrednio naprzeciwko an Leitungsanlagen” –„Wzorcowa siebie; grubość warstwy izolacji ko- dyrektywa w sprawie wymogów elektryczne. 32 Montaż puszek instalacyjnych Wymagania dot. materiału izolacyjnego Warunki montażu Przedstawienie obudowy schematycznie Materiał izolacyjny włókno mineralne Zgodnie z PN EN 18 165 część 1 Materiał izolacyjny w obszarze wbudowań może być Klasa materiału budowlanego A sprasowany do minimalnej grubości materiału izolacji Punkt topnienia (≥ 1000ºC) zgodnie z PN 4102 część 17 ≥ 30 mm oraz PN EN 13 162 ≥ 30 mm Klasa reakcji na ogień A1 Materiał izolacyjny B2 / bez izolacji Wełna szklana Gniazda wtykowe, puszki przyłączeniowe, puszki rozdzielaczy itd. należy całkowicie obłożyć masą szpachlową Materiał izolacyjny: klasa materiału budowlanego B2 do spoin fermacell o grubości co najmniej 20 mm w pustej przestrzeni ściany. ≥ 20 mm Obudowanie puszek wtykowych płytami o grubości co najmniej identycznej jak poszycie ściany. Przegroda instalacyjna kablowa i przepusty rur dla stropów + ścian Wymaganie główne: F 90-B z odniesieniem do K60 / K30 przy obciążeniu stropu belkowego drewnianego K30 REI 90 REI 90 K30 Wykonanie przegrody AESTUVER w ramach projektu Przykład wykonania przepustu budowlanego dla technicznego bezpieczeństwa Przepust dla następujących instalacji: przeciwpożarowego przepustu kablowego poprzez ■■ kable względnie konstrukcja nośna kablowa strop drewniany belkowy REI 90 / F 90-B i K 30 ■■ rura palna, D – 50 – 160 mm Stanowisko rzeczoznawcy ■■ rura stalowa, D ≤ 168 mm GS 3.2/13-076-1 MFPA Leipzig GmbH ■■ rura miedziana, D ≤ 42 mm 33 Praktyczne wykonania Objaśnienia do wykonania elementów Techniki spoinowania Materiały izolacyjne konstrukcji z wymaganiami ochrony O ile nie podano inaczej w ramach Przy planowaniu i wykonaniu konstruk- przeciwpożarowej świadectwa kontrolnego pod względem cji, dla której stawiane są wymagania ochrony przeciwpożarowej, poszycia przeciwpożarowe, należy wybrać odpo- Okładziny i paroizolacja z płyt gipsowo-włóknowych fermacell wiedni materiał izolacyjny, zgodnie Dodatkowe okładziny ogólnie wydłużają można wykończyć według następują- z informacjami podanymi każdorazowo czas ognioodporności konstrukcji. cych technik spoinowania spełniając w świadectwach przydatności. Znacze- Świadectwo badawcze dokumentuje techniczne wymagania ochrony nie mają następujące punkty: możliwości zastosowania. W przypadku przeciwpożarowej: ■■ dotrzymanie wymaganej minimalnej stosowania materiałów budowlanych ■■ warstwy niewidoczne w poszyciu klasy B, należy przestrzegać ewentualnych dodatkowych wymogów nadzoru budowlanego (np. w koniecznych koryt- grubości (grubość znamionowa) wielowarstwowym jako łączenie na oraz minimalnej gęstości (masa styk (tj. szerokość spoiny ≤ 1 mm) znamionowa) – zgodnie z tabelami ■■ widoczną warstwę poszycia, według arzach). Paroizolacja lub warstwy życzenia względnie wymagania, hamujące wilgoć nie mają wpływu techniką spoin klejonych, szpachlo- na klasy odporności ogniowej. wanych lub jako szpachlowaną, wzmocnioną krawędź frezowaną TB. dla konstrukcji ścian ■■ dokładne wpasowanie warstw izolacji pomiędzy słupki, aby zabezpieczyć przed osunięciem ■■ szczelność spoin – spoiny łączeń płyt na styk muszą być szczelne Techniki mocowania ■■ przy izolacji składającej się z dwóch Przy wymaganiach przeciwpożarowych, Należy przy tym przestrzegać danych płyty gipsowo-włóknowe fermacell zawartych w świadectwach kontrolnych warstw, warstwy należy ułożyć można mocować następującymi w odniesieniu do ochrony przeciwpoża- z przesunięciem. elementami mocującymi: rowej dla konstrukcji. Płyty fermacell ■■ wkręty samogwintujące fermacell Powerpanel HD przy wymaganiach ■■ klamry-zszywki ochrony przeciwpożarowej zasadniczo ■■ gwoździe łączy się także tylko na styk (tj. szerokość spoiny ≤ 1 mm) i następ- Ostatnie elementy mocujące ze względu nie, w zależności od potrzeby, stosuje na ekonomiczność znajdują szerokie się taśmę zbrojącą oraz system tynko- zastosowanie szczególnie w budownic- wy. Dalsze informacje patrz rozdział 2.5 twie drewnianym. W przypadku wielo- „Technika spoinowania” od str. 86. warstwowego poszycia istnieje możliwość mocowania zewnętrznej, widocznej warstwy do warstwy niżej leżącej, neutralnie do konstrukcji wspo- Płyty łączone na styk rczej, przy pomocy klamer rozprężnych lub wkrętów. Aby uzyskać wymaganą ochronę przeciwpożarową konstrukcji, Spoina klejona względnie zapewnić inne aspekty, takie jak funkcja statyczna, należy przy wyborze i zastosowaniu elementów Spoina szpachlowana mocujących uwzględnić dane dot. ochrony przeciwpożarowej, które są zawarte każdorazowo Krawędź frezowana w świadectwach kontrolnych ewentualnie w dopuszczeniach. Bezpieczne pod względem technicznej ochrony przeciwpożarowej wykonanie spoin dla płyt gipsowo-włóknowych fermacell 34 1.4 Ochrona akustyczna Aspekt izolacyjności akustycznej w budownictwie drewnianym powinien być tematem dyskusji konstruktorów, wykonawców i inwestorów: n Możliwości konstrukcyjne i wykonania szczegółowe n Instalacje i wbudowania n Charakterystyczne wielkości n Wymagania i dokumenty n Ściany oddzielające budynki izolacyjności akustycznej Charakterystyczne wielkości izolacyjności akustycznej Izolację akustyczną konstrukcji określa L´n,w: oszacowany poziom dźwięków R´w,R: wynikający oszacowany wskaźnik się stosowną metodą obliczeniową uderzeniowych w dB przy izolacyjności akustycznej przy zgodnie z DIN EN ISO 140. Izolacyjność uwzględnieniu wszystkich bocz- uwzględnieniu oddzielających akustyczną ważoną Rw oblicza się na nych ścieżek dźwiękowych / i graniczących elementów podstawie zestawienia zmierzonych przenoszenie boczne budowlanych (obliczony) wartości R (16 wartości dla 16 pasm) i krzywej odniesienia. Norma PN EN Wielkości charakterystyczne mają Następujące wartości zakresów dopa- ISO 717 upraszcza określanie izolacyj- znaczenie, jeśli chodzi o udokumento- sowania służą do porównania jednolicz- ności akustycznej, zgodnie z którą wanie izolacyjności akustycznej ele- bowych danych uzyskanych w czasie zostają wyznaczone jednoliczbowe mentów konstrukcyjnych, względnie badania izolacyjności akustycznej wskaźniki izolacyjności akustycznej. o ocenę wartości pomiarowych. z subiektywnymi odczuciami człowieka. Dlatego w dalszym tekście będzie Nie znajdują one zastosowania mowa o jednoliczbowych wskaźnikach. R w,R: wartość obliczeniowa oszacowa- w normach w Niemczech (DIN 4109). nego wskaźnika izolacyjności Wielkości wymagań dla izolacyjności akustycznej bez przenoszenia akustycznej od dźwięków powietrznych dźwięku przez graniczące ele- zakresu dopasowania dla hała- i dźwięków uderzeniowych odpowiednio menty budowlane według DIN sów, które mogą powstawać do DIN 4109 11/89: 4109 – uzyskana z wartości bada- w budynku (izolacja akustyczna nej konstrukcji od dźwięków powietrznych) C wskaźnik adaptacyjny / wartość R´w: oszacowany wskaźnik ważony R w: izolacyjności akustycznej właści- R w,R = R w,P (wartość z badania konstruk- Ctr wartość zakresu dopasowania wej przybliżonej w dB z przeno- cji na stanowisku kontrolnym bez prze- dla hałasów pochodzących szeniem dźwięku przez graniczą- noszenia bocznego / oszacowany z ruchu ulicznego, które docho- ce elementy konstrukcji (stan wskaźnik izolacji dźwiękowej, dzą z zewnątrz (izolacja akustycz- zmontowany) względnie Rw według ISO 717-1)-2 dB na od dźwięków powietrznych) oszacowany wskaźnik ważony RL,w,R: wartość obliczeniowa oszacowa- CI wartość zakresu dopasowania izolacyjności akustycznej właści- nego wskaźnika tłumienia dźwię- dla stropów (izolacja akustyczna wej w dB bez przenoszenia dźwię- ków powietrznych bez przenosze- od dźwięków uderzeniowych / ku przez graniczące nia dźwięku przez dzielący odgłos kroków) elementy konstrukcji element budowlany 35 Wymagania i świadectwa /dowody właściwości izolacyjnych Wymagania Wymagana izolacja akustyczna od dźwięków powietrznych i uderzeniowych Norma nadzoru budowlanego w celu ochrony przed przenoszeniem dźwięków z innego zakresu mieszkalnego DIN 4109 11/89 reguluje w Niemczech lub zakresu roboczego definicję wymagań izolacji akustycznej dla inwestycji budowlanych. W normie Części budowli Wymagania podane są obowiązujące minimalne wymogi ochrony akustycznej dla każde- Wymagany Wymagany Wymagany Wymagany R´w dB go zakresu. Obok tych przepisów jest L´n, w dB jeszcze prawo cywilne, wg którego Budynki piętrowe z pomieszczeniami mieszkalnymi i pomieszczeniami roboczymi oczekiwany poziom izolacyjności aku- Stropy oddzielające mieszkania 54 stycznej został albo uzgodniony wcze- Ściany działowe między mieszkaniami 53 śniej w formie pisemnej, albo musi on Miejsca zakwaterowania krótkotrwałego odpowiadać co najmniej ogólnie przyję- Stropy tym zasadom techniki. Należy uwzględ- Ściany między pomieszczeniami sypialnymi, korytarzami 47 i pomieszczeniami sypialnymi nić odpowiednie wyroki bieżącego 54 orzecznictwa, np. z Federalnego Szkoły i budynki o podobnym przeznaczeniu Trybunału Sprawiedliwości. Stropy miedzy salami wykładowymi itp. 55 Ściany między salami wykładowymi itp. 47 Orzecznictwo Trybunału Federalnego: ■■ VII ZR 184/97 z dn. 14.05.1998 ■■ VII ZR 54/7 z dn. 04.06.2009 Dla indywidualnych uregulowań w zakresie poziomu ochrony przed hałasem do dyspozycji są: norma DIN 4109, suplement 2; propozycje dla podwyższonej ochrony akustycznej lub wytyczne 4100 izolacja akustyczna w mieszkaniach. Te wartości należy uzgodnić w kontrakcie budowlanym wg prawa prywatnego. Podwyższone wymagania zgodnie z DIN 4009, suplement 2 W oparciu o DIN 4109 11/89 tab. 3 53 R´w dB L´n,w dB ≥ 55 ≤ 46 ≥ 55 53 ≥ 55 ≤ 46 ≥ 55 53 k. A. k. A. k. A. k. A. 36 1 2 3 4 5 obliczone: Res. R´w,R = 54 dB wysokość 3 ściana montażowa fermacell R w,R = 64 dB pomieszczenia = 2,8 m 4 ściana montażowa fermacell RL,w,R = 58 dB długość 5 jastrych oddzielony RL,w,R = 70 dB pomieszczenia = 4,5 m 1 strop masywny RL,w,R = 60 dB 2 ściana wewnętrzna RL,w,R = 60 dB Uproszczona prezentacja dróg przenoszenia dźwięków w budownictwie drewnianym i szkieletowym. Postępowanie dokumentujące właściwości izolacyjne Pomiar izolacji akustycznej w budownictwie szkieletowym i drewnianym przeprowadza się zgodnie z DIN 4109 11/89, suplement 1, rozdział 5 – świadectwo wynikowej izolacyjności akustycznej. Ze względu na niewystępowanie sztywnego połączenia elementów budowlanych, uwzględnia się tylko element działowy konstrukcji oraz przylegające elementy konstrukcyjne. Tak więc przenoszenie dźwięku odbywa się w równym stopniu 5 drogami (patrz grafika powyżej). Projektowanie izolacyjności od dźwięków powietrznych musi być bardzo dokładne, a wykonanie musi być wierne ze szczegółami. W prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiekcie budowlanym powinny być uwzględnione wszystkie drogi przenoszenia dźwięku przez ew. nieszczelności w obrębie przegrody lub na jej obrzeżu. Wpływ ew. nieszczelności może być uwzględniony w postaci poprawki do bezpośredniej izolacyjności akustycznej przegrody. Zgodnie z DIN 4109 11/89, badanie właściwości izolacyjności akustycznej można przeprowadzić według dwóch metod, które przedstawiamy w dalszej części niniejszego gdzie: R w,R: wartość obliczeniowa oszacowanego wskaźnika izolacyjności akustycznej bez przenoszenia dźwięku przez przegrody boczne ograniczające pomieszczenie według DIN 4109 – wartość uzyskana z wartości badanej konstrukcji: R w,R = R w,P (względnie Rw według ISO 717-1)-2 dB R`L,w,R,i: wartość obliczeniowa oszacowanego wskaźnika tłumienia dźwięków powietrznych przez element budowlany ograniczający pomieszczenie „i” w budowie w db n: liczba elementów budowlanych ograniczających pomieszczenie (w tym przypadku n = 4) Obliczeniowe określenie oszacowanego wskaźnika tłumienia dźwięków powietrznych w strukturze budowlanej ograniczającego elementu budowlanego „i” w budowie następuje według następującego równania: opracowania: ■■ Uproszczona procedura kontroli Elementy konstrukcji biorące udział w transmisji dźwięku muszą wykazywać w swojej materiałowej izolacyjności akustycznej (bezpośrednia izolacyjność akustyczna elementu działowego i izolacyjność akustyczna przylegających elementów konstrukcji) minimum 5 db ponad wymaganie, następujące równania R w,R ≥ wymagane R'w + 5 dB RL,w,R ≥ wymagane Rw + 5 dB Przykład: wymaganie dla ściany działowej w mieszkaniu R'w = 53 dB Przedstawione graficznie powyższe konstrukcje z podanymi wskaźnikami tłumienia dźwięków, względnie izolacyjnością akustyczną, spełniają kryterium izolacyjności dźwiękowej 5 dB powyżej wymagania. Tak więc, w tym przypadku potwierdzenie izolacyjności akustycznej może być opisane według uproszczonej procedury jak powyżej. Uproszczona prezentacja ścieżek przenoszenia dźwięku w budownictwie drewnianym i szkieletowym gdzie: R`L,w,R,i: wartość obliczeniowa oszacowanego wskaźnika tłumienia dźwięków powietrznych przez element budowlany ograniczający pomieszczenie „i” w budowie w db S T: powierzchnia przegrody rozdzielającej pomieszczenie w m2 S 0: powierzchnia odniesienia w m2 (dla ścian S0 = 10 m2) li: wspólna długość krawędzi między dzielącym elementem budowlanym i ograniczającym elementem budowlanym w m l0: długość odniesienia w m dla: ■■ stropów, sufitów podwieszonych, podłóg 4,5 m ■■ ścian 2,8 m W przypadku pionowej transmisji dźwięków, izolacyjność akustyczna od dźwięków powietrznych w budynkach technologii szkieletowej i drewnianej potwierdzana jest odpowiednio do DIN 4109, BB1, ustęp 7 ff. Punktem wyjścia w tym przypadku są istniejące wartości obliczeniowe izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych konstrukcji drewnianej belkowej (np. Tab. 34, DIN 4109, BB1 lub badanie użyteczności / przydatności). 37 Izolacja akustyczna od dźwięków ude- Dla budynków zawierających masywne Zewnętrzne elementy budowlane, takie rzeniowych (odgłosu kroków) w budyn- elementy drewniane (stropy i ściany), jak zewnętrzne ściany i dachy, muszą być kach technologii szkieletowej i drewnia- izolację akustyczną (od dźwięków po- udokumentowane oddzielnie, w zależno- nej jest potwierdzana odpowiednio do wietrznych i uderzeniowych) dzielących ści od obciążenia hałasem. Wymagania, DIN 4109, BB1, ustęp 8 ff. Dla stropów elementów budowlanych należy zapla- uzależnione od zakresu poziomu hałasu, o konstrukcji drewnianej belkowej nować oddzielnie, ponieważ jest możli- względnie miarodajne poziomy hałasów obowiązuje świadectwo według tabeli we sztywne łączenie poszczególnych pochodzących z zewnątrz, podane są 34 wyżej wymienionej normy, lub świa- elementów. w DIN 4109. Wymaganie dotyczy całego dectwo przydatności (patrz przegląd elementu budowlanego, a więc kon- konstrukcji poniżej). strukcji ściana / dach i okna. Możliwości konstrukcyjne / wykonanie szczegółów Poprawa izolacji od dźwięków powietrznych / uderzeniowych przy stosowaniu elementów jastrychowych fermacell Ln,w,R R w,R Strop surowy Typ Element jastrychowy Element jastrychowy fermacell z kruszyfermacell z kruszywem wypełniającym matę tekturową 60 mm wem wypełniającym matę tekturową 30 mm Konstrukcja Strop surowy 2 E 31 2 E 31 z 30 mm kruszywo 2 E 35 z 30 mm kruszywo 2 E 31 2 E 32 2 E 35 z 60 mm z 60 mm z 60 mm kruszywo kruszywo kruszywo 2 E 22 z 20 mm pilśni z 60 mm kruszywo 92 83 65 60 63 57 55 58 26 41 56 59 59 61 63 63 80 74 65 63 63 – 59 64 40 46 54 57 57 – 60 58 64 55 44 43 41 40 39 41 53 61 71 72 75 75 75 76 Widoczny strop drewniany belkowy 1 22 mm płyta drewno-pochodna L n,w,R [dB] 220 mm belka R w,R [dB] Zamknięty strop drewniany belkowy z łaceniem 2 22 mm płyta drewno-pochodna L n,w,R [dB] 220 mm belka R w,R [dB] 50 mm izolacja pustej przestrzeni 30 mm łacenie, e = 333 mm 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe Zamknięty strop drewniany belkowy z klipsami sprężynującymi 3 22 mm płyta drewno-pochodna L n,w,R [dB] 220 mm belka 50 mm izolacja pustej R w,R [dB] przestrzeni 30 mm klips sprężynując, e = 333 mm 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe Zamknięty strop drewniany belkowy ze stropem trzcinowym z nienośnym ślepym pułapem Przykład stanu modernizacji 4 24 mm deski 220 mm belka m` = 80 kg/m2 tynk na trzcinowaniu m` = 35 kg/m2 L n,w,R [dB] 64 54 46 – 44 43 43 45 R w,R [dB] 47 63 70 – 73 71 73 73 38 Wartości izolacji akustycznej przykładowej konstrukcji dachu w zależności od grubości poszycia: R w,R = 50 dB R w,R = 55 dB R w,R = 57 dB 2 1 3 poszycie: 3 × 10 mm płyty gipsowo-włóknowe fermacell poszycie: 2 × 10 mm płyty gipsowo-włóknowe fermacell poszycie: 1 × 10 mm płyty gipsowo-włóknowe fermacell Ramowe warunki pomiaru przedstawionych konstrukcji 1 – 3 Betonowa dachówka cementowa, ciężar powierzchniowy m` – 41 kg/m2 200 mm filc z wełny mineralnej 30 × 50 mm łaty Izolacja z włókien mineralnych o oporze cieplnym 0,35 przy przepływie 30 × 50 mm kontr łaty powietrza r = 9,5 kPa-s/m 3 0,5 mm folia wiatrowa 0,2 mm folia paroizolacyjna 200 × 80 mm krokwie z drewna pełnego, masa m` = 8 kg/m 24 × 48 mm łaty drewniane, rozstaw łat ok. 280 mm Wartości izolacji akustycznej przykładowej konstrukcji ściany z drewnianym szkieletem Konstrukcja Opis R w,R1) Ochrona przeciwpożarowa 1 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 60/100 mm słupki drewniane 100 mm włókna mineralne 1 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 42 dB (F 30-B) Z wełną skalną pk = 30 kg/m³ 2 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 60/100 mm słupki drewniane 100 mm włókna mineralne 2 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 49 dB F 60-B REI 60 1HT 11 1HT 33 1 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowe 54 dB 60/100 mm słupki drewniane 100 mm włókna mineralne 1 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 27 mm Protektor profil akustyczny Wymiar osiowy = 500 mm / 20 mm włókna mineralne 1 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa (F 30-B) Z wełną skalną pk = 30 kg/m³ REI 43 1HT 11-2/AP Podane wartości obowiązują tylko w związku z ogólnym świadectwem badawczym nadzoru budowlanego, względnie z raportem z badania izolacji akustycznej pod względem warunków technicznych i wykonania zgodnie z wytycznymi. 39 Konstrukcja Opis R w,R 1) Ochrona przeciwpożarowa 2 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 59 dB 60/100 mm słupki drewniane 100 mm włókna mineralne 2 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 27 mm Protektor profil akustyczny Wymiar osiowy = 500 mm / 20 mm włókna mineralne 1 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa F 60-B REI 60 2 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 60/100 mm słupki drewniane 100 mm włókna mineralne 10/5 mm włókna mineralne poza konstrukcją – podkładka 30/50 łaty drewniane 2 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 54 dB Na zamówienie 1 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 60/100 mm słupki drewniane 100 mm włókna mineralne 27 mm Protektor profil akustyczny Wymiar osiowy = 500 mm 1 × 10 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 55 dB Na zamówienie 1 × 10 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 1 × 12,5 fermacell płyta gipsowo-włóknowa 60/100 mm słupki drewniane 60 mm włókna mineralne 27 mm Protektor profil akustyczny Wymiar osiowy = 500 mm 20 mm włókna mineralne 2 × 10 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 58 dB Na zamówienie 2 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 60/100 mm słupki drewniane 100 mm włókna mineralne 30 mm przestrzeń powietrzna 60/100 mm słupki drewniane 100 mm włókna mineralne 2 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 68 dB F 60-B 1HT 21-1/AP 1HT 25-1 1HT 11-1/AP 1HT 25/AP (F 90-B) Z wełną skalną pk = 30 kg/m³ Również 2 × 15 mm fermacell gips-włókno z każdej strony 1HT 36 1) R w,R: wartość rachunkową oszacowanego współczynnika izolacyjności akustycznej bez przenoszenia dźwięku przez ograniczające elementy budowlane według DIN 4109 uzyskuje się z wartości zbadanej konstrukcji R w,R = R w,P (wartość z badania konstrukcji na stanowisku kontrolnym bez przenoszenia bocznego, względnie R w według ISO 717-1)-2 dB. Podane wartości obowiązują tylko w związku z ogólnym świadectwem badawczym, względnie z raportem z badania izolacji akustycznej pod względem warunków technicznych i wytycznych wykonania. Dla konstrukcji ściany z profilem akustycznym – jak powyżej – zalecamy umieszczenie profilu i poszycia na miejscu budowy dopiero po montażu ściany. 40 Istotne współczynniki izolacyjności strony w normie DIN 4109 11/89, suple- akustycznej dla ograniczających ment 1, z drugiej strony – cały szereg elementów budowlanych wartości dla elementów budowlanych Ważne dane przy dokumentowaniu ograniczających pomieszczenia znaj- izolacji akustycznej zawarte są z jednej dziemy w odpowiednich świadectwach przydatności. Połączenie ze ścianami Konstrukcja Połączenie Połączenie ze stropami Opis strony wewnętrznej elementu budowlanego ograniczającego pomieszczenie RL,w,R 12,5 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe 57 dB 1) Konstrukcja Połączenie Opis strony wewnętrznej elementu budowlanego ograniczającego pomieszczenie RL,w,R1) 2 × 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe na łatach 58 dB Poszycie ciągłe Z jednej strony 1 × 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe na łatach Z obydwu stron 12,5 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe z fugą oddzielającą 61 dB Włącznie z przegrodą pochł. 2 × 2,5 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe / poszycie ciągłe Z jednej strony 1 × 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe na łatach Z jednej strony 2 × 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe na łatach Włącznie z przegrodą pochł. Włącznie z przegrodą pochł. 64 dB Włącznie z przegrodą pochł. 1) 62 dB Z jednej strony 1 × 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe na łatach Z jednej strony 1 × 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe Łaty z profili akustycznych Włącznie z przegrodą pochł. 57 dB Z jednej strony 1 × 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe na łatach Z jednej strony 2 × 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe Łaty z profili akustycznych 2 × 12,5 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe z fugą oddzielającą 61 dB Z jednej strony 2 × 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe na łatach Z jednej strony 1 × 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe Łaty z profili akustycznych 61 dB 52 dB 66 dB 65 dB 2) Z jednej strony 1 × 10 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe Łaty z profili akustycznych RL,w,R: wartość obliczeniowa oszacowanego wskaźnika tłumienia dźwięków powietrznych bez przenoszenia dźwięku przez dzielący element budowlany Pomiar bez przegrody pochłaniającej 2) Podane wartości obowiązują tylko w związku z ogólnym świadectwem badawczym, względnie z raportem z badania izolacji akustycznej pod względem warunków technicznych i wytycznych wykonania. 41 Wartości izolacji akustycznej przykładowej konstrukcji ściany / drewno klejone Konstrukcja Opis R w,R 1) 1HTM 80 mm drewno klejone CLT 31 dB 80 mm drewno klejone CLT 27 mm profil akustyczny 20 mm włókna mineralne 18 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 47 dB 1HTM 22 18 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 80 mm drewno klejone CLT 27 mm profil akustyczny 20 mm włókna mineralne 18 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 53 dB 1HTM 42 18 + 15 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 80 mm drewno klejone CLT 27 mm profil akustyczny 20 mm włókna mineralne 18 + 15 mm fermacell płyta gipsowowłóknowa 60 dB 1HTM 12 80 mm drewno klejone CLT 10 mm odstęp 50 mm profil CW 40 mm włókna mineralne 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 54 dB 1HTM 23 80 mm drewno klejone CLT 10 mm odstęp 50 mm profil CW 40 mm włókna mineralne 12,5 + 10 mm fermacell płyta gipsowowłóknowa 59 dB 1HTM 45 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 50 mm profil CW 40 mm włókna mineralne 10 mm odstęp 80 mm drewno klejone CLT 10 mm odstęp 50 mm profil CW 40 mm włókna mineralne 12,5 + 10 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 69 dB 1HTM 11 1) R w,R: obliczeniową wartość oszacowanego współczynnika izolacyjności akustycznej bez przenoszenia dźwięku przez ograniczające elementy budowlane według DIN 4109 uzyskuje się z wartości zbadanej konstrukcji R w,R = R w,P (wartość z badania konstrukcji na stanowisku kontrolnym bez przenoszenia bocznego, względnie Rw według ISO 717-1)-2 dB 42 Konstrukcja Opis R w,R 1) 80 mm drewno klejone CLT 140 mm konstrukcja Alu BWM 120 mm włókno mineralne 12,5 mm fermacell Powerpanel H2O Lekka wyprawa tynkowa HD 46 dB 10 + 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 63 dB 50 mm profil CW 40 mm włókno mineralne 10 mm odstęp 80 mm drewno klejone CLT 140 mm konstrukcja Alu BWM 120 mm włókno mineralne 12,5 mm fermacell Powerpanel H2O Lekka wyprawa tynkowa HD 80 mm drewno klejone CLT 200 mm Steicowall lekka dwuteowa wełna drzewna 200 mm Steicoflex Steico Multi UDB 30/50 mm łaty 12,5 mm fermacell Powerpanel H2O Lekka wyprawa tynkowa HD 41 dB 10 + 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 50 mm profil CW 40 mm włókna mineralne 10 mm odstęp 80 mm drewno klejone CLT 200 mm Steicowall lekka dwuteowa wełna drzewna 200 mm Steicoflex Steico Multi UDB 30/50 mm łaty 12,5 mm fermacell Powerpanel H2O Lekka wyprawa tynkowa HD 63 dB 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 76 dB 80 mm drewno klejone CLT 2 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 40 mm włókna mineralne 20 mm warstwa powietrza 40 mm włókna mineralne 2 × 15 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 80 mm drewno klejone CLT 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa Połączenie ze ścianami Konstrukcja Opis strony wewnętrznej elementu budowlanego ograniczającego pomieszczenie 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 27 mm profil akustyczny 20 mm włókna mineralne 80 mm drewno klejone CLT RL, w,R 2) 63 dB Istotne współczynniki izolacyjności akustycznej dla ograniczających elementów budowlanych Ważne dane przy dokumentowaniu izolacji akustycznej elementów budowlanych ograniczających pomieszczenia są wartości zawarte z jednej strony w normie DIN 4109 11/89, suplement 1, z drugiej strony – w odpowiednich świadectwach przydatności. R w,R: obliczeniową wartość oszacowanego wskaźnika tłumienia dźwięków powietrznych bez przenoszenia dźwięku przez dzielące elementy budowlane według DIN 4109 uzyskuje się z wartości zbadanej konstrukcji R w,R = R w,P (wartość z badania konstrukcji na stanowisku kontrolnym bez przenoszenia bocznego, względnie Rw według PN EN ISO 717-1)-2 dB 2) RL,w,R: obliczeniowa wartość oszacowanego wskaźnika wzdłużnego tłumienia dźwięków powietrznych bez przenoszenia dźwięku przez dzielący element budowlany 1) Podane wartości obowiązują tylko w związku z ogólnym świadectwem badawczym, względnie z raportem z badania izolacji akustycznej pod względem warunków technicznych i wytycznych wykonania. 43 Instalacje i elementy wbudowane Uzyskanie dobrych parametrów izola- Przejścia instalacyjne, np. kanały wen- akustycznej, gwarantującego niedo- cyjności akustycznej zależy nie tylko od tylacyjne, należy zaplanować wcześnie puszczenie przenoszenia dźwięków czynników przedstawionych powyżej. i bardzo dokładnie; ewentualnie należy w pomieszczeniu. Duży wpływ na izolacyjność akustyczną zmienić plan ukształtowania. W równym mają także przejścia instalacyjne: stopniu należy uwzględnić wymagania O ile to możliwe, wszystkie firmy wbudowania, które powodują potencjal- pod względem akustyki jak i ochrony uczestniczące w danej inwestycji, ne nieszczelności. Puszki, gniazda przeciwpożarowej. projektanci i wykonawcy, powinni wtykowe, skrzynki rozdzielaczy itp. omówić sposób postępowania mogą wpływać na izolację dźwiękową Następny punkt, który należy uwzględ- działowych elementów budowlanych. nić, to instalacje sanitarne. Dokładne odpowiednio wcześniej. planowanie można wykonać przy zastoCzęsto planuje się rozmieszczenie sowaniu odpowiedniego systemu izolacji puszek naprzeciwko siebie po obu stronach ścianki, jak w odbiciu lustrza- Umieszczenie puszek Zmiany akustyki działowego elementu budowlanego Δ R w dB wbudowanie z jednej strony 0 rozmieszczenie po obu stronach, z przesunięciem - 1–2 rozmieszczenie puszek naprzeciwko siebie po obu stronach ścianki - 3–4 rozmieszczenie puszek naprzeciwko siebie po obu stronach ścianki, odgrodzone, szczelne 0 nym. Takie rozmieszczenie puszek jest problematyczne zarówno pod względem ochrony akustycznej, jak i pod względem ochrony przeciwpożarowej. Przy uwzględnianiu tylko aspektów dźwiękochłonności ściany możliwe jest umieszczenie puszek naprzeciwko, jednak takie miejsca należy odpowied- Gniazda wtykowe nio uszczelnić albo zastosować specjalne puszki akustyczne. Pod względem technicznej ochrony przeciwpożarowej, obowiązują wykonania podane w zalecenach, względnie w stosownych świadectwach badawczych. Szczegóły patrz rozdział 1.3, str. 24. Gniazda wtykowe Przykład rozwiązania za pomocą pasków z płyt i włókien mineralnych za puszką 44 Ściany oddzielające budynki Ochrona akustyczna ścian Możliwości wpływu (przykłady): Powyższe środki prowadzą między oddzielających budynki / ścian ■■ Powiększenie fugi oddzielającej innymi do stonowania własnych drgań, zamykających budynki w ścianach zamykających budynek Ściany oddzielające w zabudowie szere- ■■ Zwiększenie ilości warstw poszycia gowej i bliźniaczej, oddzielające budynki od strony pomieszczenia, ew. asyme- znajdują zazwyczaj zastosowanie tryczna konstrukcja systemu ściany w budownictwie drewnianym. i tym samym do poprawienia izolacyjności dźwiękowej w zakresie niskich częstotliwości. ■■ Zmniejszenie rozstawów z konstruk- Tutaj należy spełnić warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki pod względem bezpieczeństwa prze- cji wsporczej ■■ Zastosowanie elementów z drewna litego ciwpożarowego i akustyki. Ściany oddzielające budynki w budownictwie drewnianym wykonane są z reguły jako system ścian podwójnych. Taka kon- 12,5 płyta gipsowo-włóknowa fermacell strukcja oferuje bardzo dobre wartości ≥ 80 mm ściana z litego drewna CLT izolacji akustycznej w zakresie średnich 2 × 15 mm płyta gipsowo-włóknowa fermacell i wysokich częstotliwości. 100 mm przestrzeń powietrza (z 2 × 40 mm izolacją) W zakresie niższych częstotliwości 2 × 15 mm płyta gipsowo-włóknowa fermacell istnieją także możliwości skutecznego ≥ 80 mm drewno masywne CLT przeciwdziałania. 12,5 płyta gipsowo-włóknowa fermacell R w (C;C tr) in dB = 76 (-1; -6) Ściana oddzielająca budynki Możliwości wykonania ścian oddzielających budynki przy stosowaniu poszycia z Powerpanel HD w zależności od fugi oddzielającej i poszycia wewnętrznego F 90-B 2 × 12,5 12,5 160 120 147,5 120 15 15 15 R w,R = 73 dB 420 F 90-B 100 440 145 R w,R = 68 dB 15 2 × 12,5 12,5 F 90-B Wariant nr 1: przy zmniejszeniu odstępu pomiędzy konstrukcjami 145 mm do 35 mm: redukcja o ~ -04 dB (ochrona przeciwpożarowa na zamówienie) 160 120 147,5 120 Wariant 1 Wariant 2 Wariant nr 2: przy poszyciu jednowarstwowym od strony pomieszczenia: redukcja o ~ -7 dB 45 1.5 Ochrona termiczna i przeciwwilgociowa Ochrona termiczna Ochrona przeciwwilgociowa n Wymagania En EV – Rozporządzenie n Konstrukcja otwarta dyfuzyjnie (paroprzepuszczalna) o oszczędzaniu energii n Mostki cieplne n Paroszczelność / Paroizolacja n Kryterium komfortu n Szczelność na przenikanie powietrza n Letnia ochrona termiczna nWiatroizolacja n Adsorpcja pary wodnej Wymagania Rozporządzenia En EV Rozporządzenie o oszczędzaniu energii ■■ Ściany zewnętrzne 0,24 W/(m²k) En EV stanowi podstawę prawną dla ■■ Okna, drzwi okienne / balkonowe 1,3 W/(m²k) wymagań w zakresie izolacji termicznej ■■ Powierzchnie dachowe z uszczelnieniem 0,2 W/(m²k) ■■ Ściany fundamentowe lub przy nieogrze- budynków. Elementy budowlane ■■ Okna dachowe 1,4 W/(m²k) budynków mieszkalnych z temperaturą ■■ Przeszklenia 1,1 W/(m²k) ■■ Konstrukcje podłogowe 0,5 W/(m²k) w pomieszczeniach ≥ 19°C muszą ■■ Elewacje kurtynowe 1,5 W/(m²k) ■■ Stropy przy przepływie powietrza spełniać następujące maksymalne ■■ Świetliki 2,0 W/(m²k) wartości współczynnika przenikania ■■ Powierzchnie dachowe włącznie ciepła Umax: wanych pomieszczeniach 0,3 W/(m²k) z dołu 0,24 W/(m²k) z mansardami 0,24 W/(m²k) Mostki termiczne Zapotrzebowanie na energię pierwotną – ogrzewanie (kWh/m²a) Rozwój standardów energetycznych budynków w Niemczech 300 250 200 Mostki termiczne (cieplne) to energetycznie słabe punkty obudowy budynku, minimalne zalecenia Rozporządzenie o oszczędzaniu energii domy solarne których należy unikać. Dodatkowe straty ciepła przez konstrukcyjne i geometryczne mostki termiczne powiększają praktyka budowlana zapotrzebowanie na energię grzewczą budynku o 25 % i więcej. Dobre projekto- 150 wanie i wykonanie detali budynku pomaga zatrzymać „kradzież ciepła” i tym 100 50 domy niskoenergetyczne samym chronić środowisko i finanse. Mostki cieplne są przyczyną obniżenia projekty badawcze demo temperatury wewnętrznej powierzchni tzw. „domy 3-litrowe” domy „zero energetyczne” 0 domy „plus energetyczne” przegrody w miejscu ich występowania, co prowadzi do powiększonych strat ciepła, zawilgocenia wnętrz – w konsekwencji do utraty komfortu dla użytkow- -50 1980 1985 1990 1995 2000 Rozwój w latach 2005 2010 2015 nika. Tylko saprofityczne grzyby (pleśnie) czują się dobrze w takim środowisku. 46 Cyfrowy katalog mostków termicznych Kryteria komfortu Komfort a wilgotność powietrza Standardu energii domów niskoenerge- firmy Xella Obliczenie mostków cieplnych bez odpowiedniego programu nie jest możliwe. Wiąże się to z nakładem czasu Komfort a ochrona termiczna Komfort pomieszczenia mieszkalnego zależy między innymi od temperatury i kosztów. powierzchni zewnętrznych elementów budowlanych. Pokazuje to diagram Katalog mostków cieplnych Xella kore- poniżej. Wyższa temperatura po- sponduje z programem obliczeniowym wierzchni zewnętrznych elementów En EV- XP rozporządzenia w sprawie budowlanych dopuszcza także i niższą oszczędzania energii. temperaturę wewnątrz pomieszczeń, ■■ w katalogu mostków cieplnych Xella bez utraty komfortu. zawarte są typowe detale konstrukcyjne dla budownictwa drewnianego izolacyjnością zewnętrznych elementów ■■ Porównywalność / równoważność budowlanych przy niższej temperaturze wszystkich detali do Informacji powietrza wewnątrz pomieszczenia Technicznej 2 / Beiblatt 2 normy i mniejszym zużyciu energii. Oprócz DIN 4108 została potwierdzona. ■■ Dzięki dokładnej procedurze potwierdzającej odpadają ryczałtowe dopłaty tytułem mostków cieplnych. ■■ Katalog jest uzupełniany na bieżąco. (patrz: pobierz/software www.ytong-silka.de) domów plus energooszczędnych nie można spełnić samą dobrą izolacją zewnętrznych elementów budowlanych. Kontrolowane urządzenia wentylacyjne z odzyskiem ciepła stanowią część składową konceptu energii. Dla dobrego komfortu, przy zastosowaniu urządzenia wentylacyjnego z odzyskiem ciepła, należy zwrócić uwagę na odpowiednią wilgotność powietrza. Wyższą wilgot- Ten fakt przemawia dodatkowo za dobrą i modernizacji. tycznych, domów pasywnych, aż do ność powietrza można osiągnąć przy niższych temperaturach pomieszczeń. Dodatkowo, wybór hydrofilowych materiałów budowlanych, takich jak drewno, gips, wapno i glina, wspomaga ten efekt. bardzo dobrej izolacji zewnętrznych elementów budowlanych należy uwzględnić, obok optymalizacji ścian, Letnia ochrona termiczna dachów i fundamentów, także optymalizację powierzchni okien. Dla odbioru Dla letniej ochrony termicznej zaleca ciepła z systemu solarnego oraz także się zgodnie z DIN 4108: dla kwestii utraty ciepła, należy zbadać punkty, które mają poważny wpływ, Letnie różnice temperatur w ciągu dnia mianowicie: nasłonecznienie, orientacje / w budynkach drewnianych zależą kierunki, wielkość okien i zachowania w głównej mierze od wzajemnego izolacyjne. dostrajania środków ochrony przed słońcem, konceptu wentylacji oraz masy i izolacji okalających elementów budowlanych. Jako działanie w celu Temperatura powietrza w pomieszczeniu ϑi [°C] 28 ochrony przed słońcem można wymieNieprzyjemnie gorąco 26 i pozwalające zachować komfortową 24 temperaturę w pomieszczeniu. Dobrze 22 izolowane budynki są chronione tylko Przyjemnie / komfortowo przed silnym nagrzaniem, w sytuacji, gdy chcemy konsekwentnie uniknąć 20 bezpośredniego działania promieni 18 słonecznych. Powyższe odnosi się do Nadal przyjemnie / komfortowo 16 wszystkich technologii budowania. 14 Ciężkie elementy budowlane nagrzewa- Nieprzyjemnie chłodno 12 nić np. rolety regulujące ilość światła 10 12 14 16 ją się wolniej, natomiast wyraźnie 18 20 22 24 26 28 30 Temperatura powierzchni zamykającej pomieszczenie ϑu [°C] znacznie szybciej ochładzają się elementy technologii lekkiej budowy. 47 Efekt może być wspomagany nocną Paroszczelność centralne urządzenie doprowadzające i odprowadzające powietrze z pominięciem wymiennika ciepła. Masa materiałów budowlanych poszycia wewnętrznego oraz podłoga z jastrychu mogą w tym przypadku działać jak dodatkowy bufor. Komfort bez nadmiernie wysokich temperatur istnieje także w okresie letnim przy uwzględnieniu wymienionych aspektów. Konstrukcje z drewnianym szkieletem w budownictwie modułowym powinny być wykonane od zewnątrz możliwie jako otwarte pod względem paroszczelności, natomiast od wewnątrz tak szczelne, jak tylko to możliwe. Paroszczelność konstrukcji zależy w dużym stopniu od zabudowy poszycia i w związku z tym także od każdorazowo użytych materiałów. Konstrukcja otwarta W wątpliwych przypadkach odnośnie dyfuzyjnie / być ona potwierdzona dowodem odpor- funkcjonalności konstrukcji, powinna ności względem zmian punktu rosy paroprzepuszczalna fermacell płyta gipsowowłóknowa przez specjalistę ds. fizyki budowlanej. Grubość µ [mm] s d- Wartość [m] 12,5 0,16 13 fermacell Vapor 12,5–15 – 3 fermacell Powerpanel HD* 15(+7) 40 0,88 *fermacell Powerpanel HD włącznie ze sprawdzoną techniką spoinowania HD i sprawdzoną systemową wyprawą tynkową HD (7 mm) granicznej wartości. Praktycznie zostają osiągnięte wartości pomiędzy 0,2-0,6 wentylacją mechaniczną, np. poprzez Taki dowód nie jest wymagany przy spełnieniu warunków normy DIN 68800:2012-02, część 2, która zawiera przykładowe konstrukcje i podaje ramowe warunki. Paroszczelna powierzchnia konstrukcji powinna najbardziej możliwie być zgodna ze szczelnością powierzchni na przenikanie powietrza. Warstwa paroszczelna leży w konstrukcji najczęściej pod Zgodnie z DIN 4108-7 i En EV 2014 warstwą fermacell. Patrz także rozdział obowiązują następujące wartości 1.6 „Trwałość” (DIN 68800) str. 50. graniczne: (h-1) dla domów drewnianych pasywnych z wentylacją. Szczelne płaszczyzny należy planować z dokładnością taką jak płaszczyzny paroszczelne. Dotyczy to szczególnie wszystkich połączeń, przejść i przepustów (np. puszki gniazd wtykowych) oraz ich wykonanie. Szczegóły szczelnych połączeń dla konstrukcji z fermacell Vapor patrz str. 98-99. Dalsze informacje i porady są zawarte w wytycznych stowarzyszeń zawodowych „Wykonanie szczelnych konstrukcji i połączeń” pod adresem www.holzbau-online.de. Przed ostateczną weryfikacją szczelności powietrznej budynku należy sprawdzić wszystkie istotne połączenia, np. połączenia okien, przepusty rur, miejsca klejenia opóźniacza pary, itp. przy użyciu ręcznego sprzętu. W ten sposób można stwierdzić nawet najmniejsze strumienie powietrza i poprawić ewentualne defekty. Gdy sprawdzenie szczelności powietrznej testem Blower-Door wykonuje się przy już położonej folii hamującej parę, ale przed montażem poszycia, jest łatwiej wykonać ewentualne poprawki szczelno- n50 [h-1] Budynki z dobrą wentylacją naturalną (wentylacja okienna) 3 Budynki z technicznymi systemami wentylacji / także z urządzeniem odprowadzającym powietrze * 1,5 Pożądane z powodu aspektów energetycznych 1 (wg kryteriów instytutu Passivhausinstitut Darmstadt, Dr Wolfgang Feist) 0,6 *znaczny spadek poniżej podaną wartość jest szczególnie sensowny w przypadku wentylacji z odzyskiem ciepła (DIN 4108-7) Szczelność powietrzna ści powietrznej. Konsekwentnie do powyższego, w czasie montowania płyt należy uważać, Budynki należy wykonywać tak, aby aby szczelna powierzchnia nie została okalająca powierzchnia, która przenosi uszkodzona elementami mocującymi lub ciepło, włącznie z fugami, osiągnęła narzędziami. Mocowanie płyt poszycia trwałą szczelność na przenikanie powie- klamrami-zszywkami do konstrukcji trza, zgodnie ze stanem techniki nośnej należy wykonać starannie. Dla (par. 6 „Szczelność, minimalna wymiana płyt fermacell Vapor obowiązuje: spoiny powietrza Rozporządzenie En Ev 2014). zamknięte masą szpachlującą uważa się Weryfikację szczelności powietrznej jako szczelne na przenikanie powietrza. Budowlano-fizykalne podstawy budynku wykonuje się z reguły testem Zalecamy przyjąć jako zasadę sprawdza- do obróbki fermacell w obszarach Blower-Door za pomocą drzwi nawiew- nie szczelności powietrznej płaszczyzny wewnętrznym i zewnętrznym do tematów: nych. Współczynnik krotności wymian testem Blower-Door w nowych budyn- ■■ Paroszczelność powietrza (wartość n50) 1/h wynika kach lub przy renowacjach. Dobry wynik ■■ Szczelność powietrzna z różnicy ciśnienia równej 50 Pa. Dla weryfikacji szczelności powietrznej nie ■■ Wiatroszczelność budynków z wentylacją z odzyskiem świadczy jednak jeszcze o dobrze ciepła zaleca się wyraźny spadek od zamkniętej konstrukcji. 48 2 1 4 3 hamująco na dyfuzję pary wodnej Uszczelnienie powietrzne / hamulec pary Szczelne naniesienie podkładu – środka gruntującego w narożach wewnętrznych na fermacell Vapor Uszczelnienie przepustów rur wychodzących na zewnątrz paroprzepuszczalnie 1 fermacell płyta gipsowo-włóknowa 2 Taśma klejąca na środku gruntującym 3 fermacell Vapor, sd = 3,00 m 4 fermacell Powerpanel HD włącznie z techniką spoinowania HD i sprawdzoną systemową wyprawą tynkową sd = 0,88 m Wiatroizolacja Adsorpcja pary wodnej Wiatroizolację budynku należy zapewnić Wilgotne powietrze w kombinacji z pod- od zewnątrz. W konstrukcjach drewnia- wyższoną zawartością CO2 odbierane nych w obszarze ściany można wykonać jest jako zaduch. Natomiast, zreduko- wiatroizolację np. płytami fermacell wana zawartość tlenu w powietrzu Powerpanel HD i systemem uszczelnia- wpływa niebezpośrednio na samopo- nia do HD (taśma zbrojąca HD i klej czucie (problemy z koncentracją, pod- zbrojący). W wentylowanych konstruk- świadome zmęczenie itp.). Urządzenia cjach albo w konstrukcjach z zastosowa- wentylacyjne lub celowa „właściwa” niem dopuszczonego systemu izolacji wentylacja naturalna (otwieranie okien) termicznej zewnętrznej i systemu wy- dbają o wystarczającą wymianę powie- kończenia można także użyć płytę gipso- trza. Nie zawsze jest możliwe zastoso- wo-włóknową fermacell. Spoiny należy wtedy wykonać jako łączenia na styk. Wiatroizolację w obszarze cokołu można zapewnić przy użyciu masy wypełniającej fermacell. Komfortowy klimat pomieszczenia Z licznych ankiet użytkowników wynika jasno, że temat „Zdrowy klimat pomieszczenia” zajmuje dzisiaj czołowe miejsce. Odprowadzanie wilgoci i CO2 – nadmiaru z powietrza pomieszczenia przybiera na znaczeniu. Dalsze informacje W broszurze: n Wytyczne wykonania szczelnych konstrukcji i połączeń Stowarzyszenie Zawodowe Fachverband der Stuckateure für Ausbau Und Fassade Baden-Württemberg wanie techniki wentylacji zapewniającej niezależną od użytkowania i ciągłą wymianę powietrza w pomieszczeniach przy modernizacjach starych budynków, ale również i w nowych projektach. 49 Wilgotność powietrza /WS II/ adsorpcji pary wodnej dla płyty Cała wilgotność powietrza w pomiesz- w pomieszczeniach gipsowo-włóknowej fermacell. W porów- czeniu, która została związana w obsza- Człowiek emituje do powietrza parę naniu z innymi materiałami poszyciowymi rach blisko powierzchniowych, nie może wodną w ilości na godzinę pomiędzy ok. w budownictwie drewnianym, zarówno się więcej skraplać na zimnych most- 45 g (podczas snu), 90 g (prace domowe) drewnopochodnymi jak i gips-kartonem, kach cieplnych. Ryzyko powstania i 170 g (ćwiczenia wysiłkowe). Wysoka materiał fermacell gips-włókno odzna- szkody budowlanej lub tworzenia się wilgotność w mieszkaniu powstająca cza się znacznie lepszą adsorpcją pary grzybów pleśniowych zostało przy kąpieli / prysznicu lub gotowaniu wodnej. Materiały tynkowe z budownic- zredukowane. może osiągnąć szczytowe wartości aż twa masywnego posiadają również do 90 % (względnej wilgotności powie- wielokrotnie słabsze właściwości sorp- trza). Gospodarstwo domowe 4-osobo- cyjne (patrz grafika poniżej). Dobra zdolność adsorpcji wej rodziny oddaje do powietrza w mieszkaniu w ciągu doby przeciętnie Grafika pokazuje, że płyty gipsowo- od 10 do 15 litrów wody. -włóknowe fermacell można bezpo- pary wodnej materiałów budowlanych nie zastępuje potrzebnej wentylacji po- średnio porównać do tynków glinianych, Podwyższona wilgotność powietrza które znane są jako doskonale regulują- w pomieszczeniu przy niewystarczającej ce wilgotność, lecz są drogim materia- mieszczenia lub wymiany regularnej wentylacji może urosnąć do łem powierzchniowym. problemu i m.in. uszkadzać substancję Jak może działać gips-włókno powietrza; może jednak budowlaną. Konsekwencją tego może fermacell jako „parking dla wilgoci”, stanowić bufor dla szczy- być przewilgocenie i powstanie grzybów, przedstawia wyraźnie poniższe pleśni. Odprowadzanie wilgotnego porównawcze zestawienie materiałów. towych wartości wilgoci. powietrza na zewnątrz jest centralnym zadaniem wentylacji. Przykład: mała łazienka 3,5 × 2,5 m Wchłanianie wilgoci – 23 m2 – powierzchnie z różnymi materiałami wierzchnimi – w określonych czasach; źródło: Ziegert – 2003, Raport z badań QA-2014-307 bezpośrednio po prysznicu [klimat Klasa adsorpcji pary wodnej WS II pomieszczenia (23°C/80 %)]: Stosowane materiały budowlane, ■■ sufit jako stabilna powierzchnia w szczególności materiały wykończenio- ■■ ściany – 40 % płytki, szafki ścienne, we, wpływają decydująco na jakość powietrza w pomieszczeniach. Oddziaływanie materiałów budowlanych z gliny na 0,5 h fermacell płyta gipsowo-włóknowa o gr. 15 mm itd. 1,0 h 225 ml 320 ml 560 ml Tynk gliniany 15 mm 170 ml 300 ml 600 ml ■■ 23 m2 niezakłóconej powierzchni Tynk wapiennocementowy 15 mm sorpcyjnej klimat wewnętrzny pomieszczeń, regulu- – 90 ml jące wilgotność powietrza dla dobrego samopoczucia, jest ogólnie znane. 60 Także gips-włókno jako surowiec poszydany pod względem obciążenia wilgociowego w pomieszczeniach. W oparciu o normę DIN 18 947:2013-08, materiały budowlane można podzielić na trzy klasy adsorpcji pary wodnej. Przebadano przy tym pochłanianie wody przez materiał budowlany przez powierzchnię przy klimacie badawczym o podwyższonej wilgotności względnej powietrza (23°C/80 %). Wyniki były przekonujące. Niezależny instytut Fraunhofer Institut WKL w Braunschweig potwierdził II klasę 50 Adsorpcja pary wodnej [g/m²] cia fermacell został dokładnie przeba- 40 30 20 10 0 0 1 2 4 6 8 10 12 czas [h] 15 mm glina 25 mm glina 15 mm fermacell 3,0 h 15 mm tynk wapno-cement 15 mm gipsowy tynk maszynowy Grafika przedstawia adsorpcję pary wodnej materiałów powierzchniowych przy krótkotrwałym podwyższeniu względnej wilgotności powietrza z 50 % do 80 % 220 ml 50 1.6 Wytrzymałość / odporność (DIN 68800) n Norma DIN 68800 – STAN 02/2012 n Przykładowe konstrukcje n Konstruktywna ochrona drewna GK 0 – Załącznik A – DIN 68800 część 2 Jeśli ktoś chciałby znaleźć temat wy- Normalizacja DIN 68800 – stan 02/2012 trzymałości /trwałości w budownictwie drewnianym w europejskich normach, to nie jest on do znalezienia pod pojęciem budowlana, konstruktywna ochrona drewna. Norma DIN 68800 reguluje w Niemczech warunki i środki ochrony przed obniżeniem wartości lub przed zniszczeniem przez grzyby / insekty dla budowlanego drewna i materiałów drewnopochodnych. Część 2 „Ochrona drewna – zapobiegawcze środki w budownictwie wysokim” zachowuje swoje unikalne stanowisko nawet w czasach europejskiej harmonizacji. Norma DIN 68800 uzupełnia euro kod 5 (PN EN 1995-1-1) o ważne przedsięwzięcia i reguły, które zapewniają stateczność i użyteczność konstrukcji budynku podczas przewidzianego okresu użytkowania budowli (trwałość). Poszczególne części DIN 68800 zostały wyczerpać najpierw możliwości budow- zmienione i wydane w latach 2011/2012. lanej ochrony drewna, zanim zostanie Ostateczne wprowadzenie kontroli zastosowana ochrona chemiczna (por. nadzoru budowlanego będzie realizo- DIN 68800 część 1, rozdział 8). wane po upływie okresu przejściowego, którego czas trwania zależy od poszczególnych krajów związkowych. Norma Dopasowanie zmian części 1 i 2 w toku DIN 68800 tworzy merytoryczne pod- Część 1 stawy zagrożeń dla drewnianych ele- ■■ Wprowadzenie pojęcia klasy użytko- mentów budowlanych (klasy użytkowania – część 1); w dalszych częściach wania (wcześniej klasa zagrożenia) ■■ Podział klasy użytkowej 3 – „elemen- 2 + 3 opisane są zapobiegawcze środki ty budowlane narażone na czynniki budowlane względnie chemiczne. Część atmosferyczne z kontaktem z ziemią” 4 uzupełnia środki zwalczania organi- na klasy 3.1+3.2 zmów mogących uszkodzić drewno. Nowością jest przypisanie większego Część 2 znaczenia konstruktywnej ochronie ■■ Rozszerzenie, rozdział 5.2 „Wilgoć drewna w porównaniu z chemicznymi środkami ochrony. Normalizacja posuwa się dalej, mianowicie planiści budownictwa drewnianego są zobowiązani z stanie użytkowania” ■■ Rozróżnienie na podstawowe i szczególne środki ochrony budowlanej ■■ Rozszerzone zasady konstrukcyjne dla elementów budowlanych wewnętrznych i zewnętrznych w klasie użytkowej 0 ■■ Podział materiałów drewnianych Nowa norma DIN 68800 na klasy użytkowe (klasa użytkowa DIN 68800-1:2011-10 podstawy drewna 100G odpada) ■■ Rozszerzony normowany załącznik Postanowienia wykonawcze z przykładowymi konstrukcjami dla klasy użytkowej 0 DIN 68800-2:2012-02 Zapobiegawcze środki budowlane Struktura DIN 68800 część 1–4 DIN 68800-4:2012-03 Zapobiegawcze chemiczne środki ochrony DIN 68800-3:2012-04 Środki zwalczania 51 Wymagania wytrzymałości na wilgoć Obszary zastosowań dla płyt gipsowo-włóknowych fermacell: wymagana wytrzymałość poszycia na wilgoć w zależności od zakresu zastosowania w obszarach ścian i stropów w oparciu o DIN 68800-2 Tabela 3 Obszar zastosowania PNZakresy wytrzymałości na wilgoć zgodnie z PN EN13986 Poszycie od strony pomieszczenia i okładziny ścian, stropów i dachów w budynkach mieszkalnych Ogólnie Zakres suchy Poszycie/oszalowanie pod niezabudowanym poddaszem a) Stropy wentylowane b) Stropy niewentylowane - bez izolacji - z warstwą izolacji Zakres suchy Zakres mokry Zakres suchy Poszycie zewnętrzne ścian zewnętrznych Pusta przestrzeń między poszyciem zewnętrznym i okładziną kurtynową (ochrona przed czynnikami atmosferycznymi) podwieszona/wentylowana Zakres mokry Osłona kurtynowa z małoformatowych elementów poszycia jako ochrona przed czynnikami atmosferycznymi, pusta przestrzeń niewystarczająco wentylowana, pokrycie poszycia lub okładziny odprowadzające wodę Zakres mokry Na poszyciu bezpośrednio położona izolacja termiczna – system zespolony z trwałą ochroną przed Zakres suchy czynnikami atmosferycznymi zgodnie z dowodem przydatności nadzoru budowlanego Mur - osłona, pokrycie poszycia warstwą odprowadzającą wodę Zakres mokry Płyty gipsowo-włóknowe fermacell można stosować w klasach użytkowych 1+2 zgodnie z europejską aprobatą techniczną [ETA-03-0050]. Patrz rozdział 1.1 „Wskazówki dotyczące planowania (klasy użytkowania)”. Pozostałe informacje z normy DIN 68800 na temat osłony przed działaniem czynników atmosferycznych zawarte są w dalszej części tekstu, rozdział „Poszycie zewnętrzne (zasady konstrukcyjne)”. Patrz rozdział 2.10 „Poszycie zewnętrzne z płyt gipsowo-włóknowych fermacell”. Konstruktywna ochrona drewna – DIN 68800 część 2 Bezpieczeństwo pod względem zmian wać od wewnątrz 6-krotnie szczelniej punktu rosy (6 × sd zewn.). Dla tego szczególnego Wyciąg z DIN 68800 rozdz. 5.2.4 Woda przypadku jest jeszcze jeden warunek, kondensacyjna – podstawowe środki związany w wytycznymi dla fabrycznie budowlane. Tabela przedstawia specjal- wykonanych modułowych elementów ny przypadek. Dla wartości sd > 0,3 m na budowlanych. zewnątrz (do maks. 4,0 m) należy budoKlasy użytkowe (niem. GK) – nowe pojęcie – definicje – w oparciu o DIN 68800-1 Wymagania dla ekwiwalentów dyfuzji pary wodnej, grubości warstwy powietrza sd zewn. sd wewn. ≤ 0,1 m ≥ 1,0 m ≤ 0,3 m ≥ 2,0 m Dopuszczalne dodatkowe warstwy izolacji od strony pomieszczenia do 20 % całkowitego oporu przewodzenia ciepła. Przykładowe konstrukcje – klasa użytkowa 0 – Załącznik A GK 0 Drewniane elementy budowlane bez zagrożenia GK 1 Drewniane elementy budowlane pod dachem / względna wilgotność powietrza do 85 % Zagrożenie insektami GK 2 Drewniane elementy budowlane pod dachem / względna wilgotność powietrza do 85 % GK 3.1 Drewniane elementy budowlane nie pod dachem, bez stałego kontaktu z ziemią i/lub wodą Tylko umiarkowane obciążenie czynnikami atmosferycznymi Sporadyczna wilgotność (HF > 20 %) – możliwe wysychanie wsteczne zapewniają przyporządkowanie do klasy GK 3.2 Drewniane elementy budowlane nie pod dachem bez stałego kontaktu z ziemią i/lub wodą Czynniki atmosferyczne przez długi czas częsta wilgotność (HF > 20 %) warunków ramowych nie są konieczne GK 4 Drewniane elementy budowlane z trwałym kontaktem z ziemią i/lub wodą słodką GK 5 Drewniane elementy budowlane z kontaktem z wodą morską Przy planowaniu należy wykazać klasę użytkową w planach i dokumentacji projektowej. Normatywny Załącznik A normy DIN 68800 zawiera 23 przykłady konstrukcji, które użytkowej GK 0. Przy spełnieniu podanych zabezpieczenia drewna lub materiałów drewnopochodnych środkiem chemicznym. Pięć szczegółów konstrukcyjnych dla połączenia cokołu (najniższy poziom) w zakresie Zakres obowiązywania części 2 obejmuje nośne elementy wody rozpryskowej tworzą podstawę, budowlane nowego budownictwa i budynki istniejące. Zale- gnacji progów lub z zastosowania drewna ca się stosowania dla nienośnych elementów budowlanych. według której można zrezygnować z impreodpornego na wilgoć (w przeciwnym przypadku GK 2 względnie GK 3.1). 52 1.7 Trwałość – zrównoważony rozwój Trwałość – zrównoważony rozwój obejmu- n Zasoby drewna je nie tylko oddziaływanie na środowisko, n Ochrona środowiska ochronę zasobów i energetyczną jakość n Deklaracja środowiskowa EPD materiałów budowlanych, lecz także (Environmental Product Declaration jakość zamieszkania, zdrowia, jakość – Deklaracja środowiskowa produktu) techniczną, lokalizację-usytuowanie, n Wymagania dla obiektu – lista kontrolna jakość ekonomiczną (np. utrzymanie wartości) i wiele innych tematów. Zasoby drewna fermacell w budownictwie drewnia- Zmiany klimatyczne stanowią jedno w wielu sprawdzonych konstrukcjach nym – symbioza w zrównoważonym z największych wyzwań 21. wieku. Każdy fermacell pod względem wymagań rozwoju ekologicznym i gospodarczym metr sześcienny nowego drzewa pobie- ochrony przeciwpożarowej. Drewno – materiał budowlany – oszczę- ra z atmosfery jedną tonę CO2. Drzewa dzać zasoby. Zachować wartości. Jesz- wiążą dwutlenek węgla i tym samym fermacell płyty gipsowo-włóknowe cze bardziej wspierać mając na uwadze odciągają z atmosfery. Wiązanie CO2 – idea produktu w aspekcie biologii cel zrównoważonego i ekonomicznie w lesie nie jest wielkością, którą można budowlanej efektywnego budownictwa w przyszłości zaniedbać. W 1971 r. dojrzała idea produktu – płyty – inicjatorzy różnych kierunków zawodo- do zabudowy szczególnie stabilnej, wych gospodarki budowlanej i nierucho- Każdy trwały drewniany produkt wysoko wartościowej i trwałego użytku. mości powołali do życia latem 2007 r. oszczędza klimat, jest spichlerzem CO2. Nacisk postawiono na: Deutsche Gesellschaft für nachhaltges Czy to więźby dachowe, czy fasada ■■ Zastosowanie materiału z recyklingu Bauen [Niemieckie Towarzystwo Bu- drewniana lub kompletny dom drewnia- ■■ Ochrona i oszczędzanie naturalnych downictwa Zrównoważonego] – skrót ny: kto decyduje się na drewno, odciąża DGNB. Towarzystwo skupia się na atmosferę. Efektywne materiały izola- ciągłym rozwoju jednolitego systemu cyjne z drewna obniżają zużycie energii, biologii budowlanej w zakresach: certyfikacji dla budownictwa zrównowa- koszty, emisje i podnoszą jakość życia surowce, produkcja i wykończenie żonego – trwałych budowli w kraju i za i ochronę klimatu. Drewno jako drew- granicą. Certyfikat DGNB oznacza dla niane materiały izolacyjne przyczyniają A więc, fermacell rozpoznało trend budynku, że jest ekologiczny (chroniący się swoją skutecznością także do obni- biologii budowlanej już 40 lat temu zasoby naturalne), efektywny ekono- żenia CO2, która dalece wykracza poza i realizowało go z sukcesem. micznie i przyjazny dla użytkownika. wiązanie CO2. Drewno wreszcie wprowadza do wnętrza ciepło, przytulny Celem jest wspieranie ochrony zasobów klimat, także przyjazny dla środowiska naturalnych i środowiska, ekonomiczna oraz CO2 – neutralne. Drewno jest budowa i zarządzanie budynkami przy naturalnym produktem z „wbudowaną” szczególnym uwzględnieniu zdrowia przyszłością. Stosowanie materiałów i komfortu użytkowników budynku. izolacyjnych z drewna jest możliwe zasobów ■■ Dotrzymanie ścisłych kryteriów 53 Ochrona środowiska Certyfikat DGNB wyróżnia 6 aspektów: ■■ Jakość ekologiczna Odnawialny surowiec jakim jest drewno należy do najstarszych i jednocześnie najtrwalszych materiałów budowlanych ludzkości. Poprzez zastosowanie przetwarzalnych włókien papieru, fermacell wnosi wymierny wkład w trwałość konstrukcji drewnianych. Zgodnie z tą zasadą, w niemieckich lasach nie ścina się więcej drzew, sadzone są natomiast nowe. ■■ Jakość ekonomiczna ■■ Jakość społeczno-kulturowa ■■ Jakość technologiczna ■■ LCIA = Life Cycle Impact Assessment – ocena cyklu życia (o ile przeprowadzona) ■■ Dalsze wskaźniki (np. rodzaj i ilość produkowanego odpadu) ■■ Jakość procesu Bilans merytoryczny (LCI) zawiera dane na ■■ Jakość lokalizacji temat nakładów materialnych, np. energii, Oprócz DGNB jest wiele systemów wody i innych surowców, oraz produktów certyfikacji. Najbardziej znane to LEED ubocznych, a więc emisji do powietrza, w USA, BREEAM w Wielkiej Brytanii gleby i wody. Ocena cyklu życia LCIA bazuje i MINERGIE w Szwajcarii, oraz etykiety na wynikach bilansu merytorycznego – Label, jak GREEN BUILDING lub i dotyczy interpretacji wyników w celu Green star. całościowej oceny ze wskazaniem konkretnego oddziaływania na środowisko. Przykład: Dla budownictwa szeregowego w technologii drewnianej potrzeba dla powierzchni mieszkalnej 140 m2 dokładnie Deklaracja środowiskowa EPD 32,5 m3 drewna i materiałów drewnopochodnych. W Niemczech, na 1 sekundę rośnie ok. 3,79 m3 drewna. A więc, w ok. 8,6 sekund rośnie jeden dom szeregowy. Etykieta trwałości / certyfikaty W tych certyfikowanych budowlach zostały zastosowane produkty fermacell (np. Centrum Szkoleniowe Tor zur Welt, Hamburg). Niemieckie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego DGNB wyznacza kryteria w jednolitej ocenie trwałości budynków. Przy ocenie budynków uwzględnia się nie tylko aspekty ekologiczne, ekonomiczne lub społeczno-kulturowe. Ocena obejmuje także aspekty techniczno-budowlane, takie jak ochrona akustyczna, przeciwpożarowa, trwałość użytkowania lub łatwość konserwacji. Wymagania dla obiektu – lista kontrolna Deklaracja EPD (Environmental Product Declaration) jest deklaracją środowisko- Kryteria ekologiczne: wą produktu typu III. ■■ Bilans ekologiczny, neutralność CO2 Stanowi ona zbiór kwantyfikowanych ■■ Nieskazitelność pod względem danych charakteryzujących energochłonność i emisje w fazach istnienia biologii budowlanej ■■ Optymalne wykorzystanie materiałów wyrobu lub usługi, w celu porównania produktów lub usług o tej samej funkcji. Kryteria budowlano-fizykalne: EPD opiera się na niezależnych spraw- ■■ Ochrona przeciwpożarowa dzonych informacjach z bilansów ekolo- ■■ Ochrona termiczna / przeciwwilgociowa gicznych, bilansów merytorycznych ■■ Ochrona akustyczna, przed hałasem, modułów informacji, które są zgodne z szeregiem norm ISO 14040 i zawierają immisjami ■■ Statyka ew. dalsze dane. Instytut Institut Bauen und Umwelt (IBU)[Instytut ds. budowy Kryteria techniczne: i środowiska] jest jedynym publicznie ■■ Grubość elementu budowlanego, ciężar uznanym operatorem programu ■■ Nośność w Niemczech dla przyznawania dekla- ■■ Elastyczność i zdolność adaptacyjna racji środowiskowej EPD w sektorze budowlanym. Kryteria ekonomiczne i zakładowe: W EPD muszą być zawarte: ■■ Prefabrykacja i stopień prefabrykacji ■■ LCI = Life Cycle Inventory Analysis ■■ Jakość wykonania – inwentaryzacja cyklu życia / bilans merytoryczny Dalsze informacje W dokumentach: n fermacell Gpłyta gipsowo-włóknowa – deklaracja środowiskowa produktu EPD n fermacell Powerpanel HD i H2O – deklaracja środowiskowa produktu EPD ■■ Czas budowy i specyficzne budowlane czasy schnięcia / czas czekania 54 1.8 Rozwiązania konstrukcyjne / przykłady n Rozwiązania – dom szeregowy n Rozwiązania – sklejka n Rozwiązania – legary / dom jednorodzinny n Rozwiązania – dom wielorodzinny Dom szeregowy / dom jednorodzinny – rozwiązania Ściany oddzielenia w zabudowie szeregowej i bliźniaczej Ściana zamykająca dwupowłokowa: od wewnątrz: 1 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 1 × 12,5 mm fermacell Vapor izolacja: wełna skalna 30 kg/m³ min. d = 160 mm od zewnątrz: 1 × 15 mm fermacell Powerpanel HD Dalsze informacje: On line www.fermacell.pl: n Teksty przetargowe n Szczegółowe informacje fermacell w budownictwie drewnianym W broszurze dostępnej online: n fermacell konstrukcje ścian, stropów i podłóg 55 Wymagania do spełnienia Ochrona akustyczna na miejscu budowy ■■ oddzielenie budynków różnych użyt- ■■ powierzchnia szczelna na przenikanie powietrza, np. paski folii lub kowników: wymagania dźwięki taśmy uszczelniające naniesione Ochrona przeciwpożarowa powietrzne (sytuacja dom szeregowy / obwodowo w miejscach łączeń. Ściana od strony pomieszczenia F 30-B bliźniaczy), np. R`w > 67 dB (por. tabela poniżej) (F 90-B) Ściana od strony zewnętrznej F 90-B ■■ oddzielenie budynków lub elementów budynków ■■ bez instalacji, np. gniazda wtykowe Podsumowanie w ścianach oddzielających budynki Ekonomiczna i potwierdzona świadec- (patrz także rozdz. 1.4 „Ochrona twem kontrolnym konstrukcja ściany akustyczna”). oddzielającej budynki, spełniająca ■■ izolacja niepalna z temperaturą szczególne wymagania ochrony prze- topnienia ≥ 1000°C, odnawialne Ochrona przeciwwilgociowa ciwpożarowej i akustycznej. materiały izolacyjne min. klasa ■■ do zastosowania fermacell Powerpa- Konstrukcja ściany dwuwarstwowa materiału budowlanego B2, dopusz- nel HD w klasie użytkowej 2 czenie zgodnie ze świadectwem badawczym (abP) ■■ ł ączenie boczne – warstwy skutecznej ochrony przeciwpożarowej wyko- – rozdzielenie słupków – jest konieczne, aby sprostać wymaganiom ochrony Ochrona termiczna / akustycznej. Płaszczyznę instalacyjną przeciwwilgociowa w razie potrzeby można uzupełnić ■■ od strony wewnętrznej fermacell od strony wewnętrznej. nać w sposób ciągły (por. rozdz. 1.3 Vapor – warstwa hamująca dyfuzję Ochrona przeciwpożarowa) pary wodnej ■■ bez instalacji w obrębie warstw ochrony przeciwpożarowej. Wymagania dla elementów budowlanych w zakresie izolacji dźwięków powietrznych dwuwarstwowej konstrukcji ściany z różnymi odstępami Konstrukcja Konstrukcja Opis R w,R Opis R w,R 12,5 mm fermacell Vapor 120 mm włókna mineralne, 30 kg/m³ 15 mm fermacell Powerpanel HD 35 mm warstwa powietrza 15 mm fermacell Powerpanel HD 120 mm włókna mineralne, 30 kg/m³ 12,5 mm fermacell Vapor 64 dB 70 dB 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 12,5 mm fermacell Vapor 120 mm włókna mineralne, 30 kg/m³ 15 mm fermacell Powerpanel HD 35 mm warstwa powietrza 15 mm fermacell Powerpanel HD 120 mm włókno mineralne, 30 kg/m³ 12,5 mm fermacell Vapor 12,5 mm fermacell gipsowo-włóknowe 12,5 mm fermacell Vapor 120 mm włókna mineralne, 30 kg/m³ 15 mm fermacell Powerpanel HD 95 mm warstwa powietrza 15 mm fermacell Powerpanel HD 120 mm włókna mineralne, 30 kg/m³ 12,5 mm fermacell Vapor 66 dB 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 12,5 mm fermacell Vapor 120 mm włókna mineralne, 30 kg/m³ 15 mm fermacell Powerpanel HD 100 mm warstwa powietrza 15 mm fermacell Powerpanel HD 120 mm włókna mineralne, 30 kg/m³ 12,5 mm fermacell Vapor 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 73 dB 12,5 mm fermacell Vapor 120 mm włókna mineralne, 30 kg/m³ 15 mm fermacell Powerpanel HD 145 mm warstwa powietrza 15 mm fermacell Powerpanel HD 120 mm włókna mineralne, 30 kg/m³ 12,5 mm fermacell Vapor 68 dB 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 12,5 mm fermacell Vapor 140 mm włókna mineralne, 30 kg/m³ 15 mm fermacell Powerpanel HD z systemem tynkowym FC HD 46 dB Graniczące usztywniające elementy budowlane należy wykonać z taką klasą odporności ogniowej, jaka jest ustalona wymaganiami dla elementu budowlanego. Dotyczy to w szczególności wszystkich statycznie nośnych i usztywniających elementów konstrukcji nośnej. 56 Dom jednorodzinny – ściana zewnętrzna / połączenie ze stropem NU 1 NU 1 a) b) NU 1 30 30 taśma dylatacyjna z MW 30 30 taśma dylatacyjna z MW NU 1 NU = jednostka użytkowa Ściana zewnętrzna:: od wewnątrz: 1 × 12,5 mm fermacell Vapor od zewnątrz: do wyboru a) płyta izolacyjna pilśniowa miękka jako nośnik tynku b) 1 × 12,5 mm płyta gipsowo-włóknowa fermacell z wiatroizolacją pod wentylowaną fasadą Strop: od dołu: 1 × 12,5 mm płyta gipsowo-włóknowa fermacell na łatach od góry: fermacell mata tekturowa „plaster miodu” do jastrychu + kruszywo wypełniające „plaster miodu” 30 mm z elementem jastrychowym fermacell 30 mm (2E31) 57 Wymagania do spełnienia Wytrzymałość na wilgoć przez elementy budowlane ■■ Ad wariant b) do zastosowania ■■ Ad wariant a) płyta izolacyjna musi być dopasowana do konstrukcji fermacell płyta gipsowo-włóknowa ściany – uwzględnienie danych Ochrona przeciwpożarowa w klasie użytkowania 2 (por. ETA z DIN 68800 (patrz także rozdz. 1.6 ■■ Z reguły nie ma żadnych technicz- 03/0050), dodatkowo przewidzieć folię „Wytrzymałość / Odporność). nych wymagań przeciwpożarowych, wiatroizolacyjną o niskim wskaźniku chyba że są oddzielnie ustalone sd jako warstwę wypierającą. ustawą budowlaną kraju ■■ Ad wariant b) wentylowana fasada – od strony zewnętrznej fermacell płyta gipsowo-włóknowa z folią związkowego. Ochrona akustyczna ■■ Zalecane oddzielenie akustyczne w obrębie jednej jednostki użytkowej – w zasadzie, w domu jednorodzin- Ochrona termiczna / wiatroizolacyjną o niskim wskaźniku przeciwwilgociowa s d (patrz także rozdz. 1.5 „Ochrona ■■ Od strony wewnętrznej warstwa termiczna i przeciwwilgociowa”). hamująca dyfuzję pary wodnej fermacell Vapor. ■■ Zaplanować i wykonać na połącze- Podsumowanie Obydwa systemy ściany zewnętrznej, nym nie ma wymagań dla elementów niach szczegółów płaszczyznę które dobrze się sprawdziły, stosuje się budowlanych. szczelną na przenikanie powietrza, od wielu lat w wielu projektach. Jeśli obwodowo, np. pasma folii lub taśma stawiane są szczególne wymagania dla uszczelniająca. budynku w zakresie izolacji powietrznej, ■■ Izolacja obszaru krawędzi stropu dla podwyższonego współczynnika tłumienia wzdłużnych dźwięków ■■ Zaplanować i starannie wykonać szczelne przejścia przez płaszczyznę przenoszonych. należy przewidzieć dodatkowo płaszczyznę instalacyjną od strony wewnętrznej. szczelną na przenikanie powietrza. O ile nie ma technicznych wymagań w zakresie dźwiękochłonności, w interesie mieszkańców należy jednak dotrzymać minimalną wartość ochrony akustycznej. Wymagania m.in. dla 2 E 31 Konstrukcja 2 × 10 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa + 10 mm płyta pilśniowa Schemat systemu powietrznej należy uzgodnić z inwestorem na etapie planowania i zapisać w formie porozumienia użytkowania. 30 30 Konstrukcja pod elementem jastrychowym: ochrony akustycznej i szczelności 30 mm „plaster miodu” z kruszywem wypełniającym R w,R [dB] L n,w,R [dB] 51 * 67 * 53 64 Profil akustyczny /TPS-System * Dla polepszenia ochrony akustycznej: fermacell element jastrychowy 2E32: R w,R = 51 dB, L n,w,R = 62 dB n 2 × 10 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa + 10 mm wełna mineralna n fermacell mata „tekturowy pla ster miodu” z 30 mm kruszywo wypełniające, 28 mm łaty drewniane, 200 mm belki drewniane, zakres stosowania 1 58 Dom wielorodzinny – rozwiązania Ściana zewnętrzna / połączenie ze stropem (przykładowo) NU 1 45 taśma dylatacyjna z MW / włókna mineralne 60 przyłożenie siły zgodnie ze statyką profil akustyczny / system TPS ochrona przeciwpożarowa, okładzina, przelotowo konstrukcja wsporcza + niepalny materiał izolacyjny NU 2 NU = klasa użytkowania Ściana zewnętrzna: od wewnątrz: 1 × 12,5 mm fermacell Vapor z płaszczyzną instalacyjną (zaizolowaną) 1 × 18 mm lub 15 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa od zewnątrz: 1 × 18 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa z wiatroizolacją izolacja: wełna skalna 30 kg/m³ min. d = 120 mm Strop: od dołu: 2 × 10 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa na systemie TPS – profilu akustycznym fermacell tekturowy „plaster miodu” + kruszywo wypełniające 60 mm od góry: z fermacell elementem jastrychowym 45 mm (2E35) izolacja: wełna skalna 30 kg/m³ min. d = 60 mm Ważne uwagi: ■■ Zalecana jest opinia rzeczoznawcy ■■ Wzorcowa dyrektywa w sprawie jednostkę kontrolną (por. rozdz. 6 w zakresie ochrony przeciwpożaro- technicznych wymogów ochrony wej dla ekonomicznej konstrukcji przeciwpożarowej w budownictwie danego projektu. Pokazane drewnianym M-MFHHolzR:2004 statyki i ochrony akustycznej odchylenia od kapsułowania K 2 60 - prefabrykacja kapsułowanych potwierdzone przez specjalistę dla klasy użytkowej 4 powodują elementów budowlanych (por. kompensację, np. alarmowe rozdz. 1 „Zakres obowiązywania”) urządzenia pożarowe, tryskacze, - kontrola realizacji wzorcowej druga droga ewakuacji. dyrektywy przez certyfikującą „Wykonanie budowli”). ■■ Spełnienie wymagań w zakresie ds. planowania konstrukcji nośnej / fizyka budowli. 59 Wymagania do spełnienia Wytrzymałość na wilgoć przez elementy budowlane ■■ fermacell płyta gipsowo-włóknowa ■■ Od strony zewnętrznej fermacell płyta gipsowo-włóknowa z folią w klasie użytkowania 2 (por. ETA wiatroizolacyjną o niskim wskaźniku Ochrona przeciwpożarowa 03/0050) – możliwa kombinacja sd (patrz także rozdz. 1.5 „Ochrona Rozwiązanie specyficzne dla obiektu z kurtynową fasadą fermacell termiczna i przeciwwilgociowa”). – konieczna opinia techniczna Powerpanel H2O (klasa materiału ze względu na odchyłkę od K 260 budowlanego A1). Podsumowanie Ściana zewnętrzna F 60-B/K 2 30/REI 60 Dla powierzchni elewacji budynków od Jednowarstwowa konstrukcja ściany F 60-B/K 2 30/REI 60 klasy 4 przypisane jest z reguły zasto- oferuje rozwiązanie, które pozwala sowanie niepalnych materiałów budow- spełnić wysokie wymagania fizyki lanych – klasy A. budowli. Cała konstrukcja jest smukła Strop ■■ Zredukowane wymaganie kapsułowania w zakresie ochrony przeciwpo- i umożliwia zyskanie przestrzeni od żarowej dla elementów budowlanych Ochrona termiczna / strony wewnętrznej pomieszczenia, strop / ściana zewnętrzna, zgodnie przeciwwilgociowa w porównaniu z konstrukcją masywną. ze specyfiką projektu. ■■ Od strony wewnętrznej warstwa Potrzebna izolowana płaszczyzna ■■ Izolacja niepalna o temperaturze topnienia ≥ 1000°C. ■■ Techniczne przeciwpożarowe oddzielenie jednostek użytkowych. hamująca dyfuzję pary wodnej instalacyjna stwarza podstawę, aby fermacell Vapor. dotrzymać zwiększające się wymagania szczelności powietrznej niezależnie od ■■ Zaplanować i wykonać obwodowo na połączeniach szczegółowych płasz- instalacji (ochrona przed wilgocią / czyznę szczelną na przenikanie ochrona termiczna). Konstrukcję stropu – stopniowane połączenie warstw powietrza, np. pasma folii lub taśma można częściowo wstępnie prefabryko- ochrony przeciwpożarowej (zgodnie uszczelniająca. wać i wykonać w suchej technologii, bez z wzorcową dyrektywą w sprawie technicznych wymogów ochrony przeciwpożarowej w budownictwie drewnianym M-MFHHolzR:2004, rozdz. 3.4). wnątrz bez przejść przez płaszczy- Szybki montaż i optymalne warunki na znę szczelną powietrznie. miejscu budowy, bez dodatkowego ■■ Wentylowana fasada kurtynowa – usu- wać materiałem izolacyjnych (SP ≥ 1000°C) (wskazanie: wkładu wilgoci, umożliwiają wysoką jakość i sprawną realizację budowli. nąć wentylacyjnie ewentualną wilgoć. ■■ Wykonać płaszczyznę instalacyjną z niepalną konstrukcją nośną i izolo- dodatkowej wilgoci budowlanej. ■■ Płaszczyzna instalacyjna – od we- Strop surowy 2 E 31 Konstrukcja – 2 × 10 mm fermacell płyta gipsowowłóknowa+ 10 mm płyta pilśniowa Schemat systemu – Konstrukcja pod elementem jastrychowym – 30 ■■ Rozwiązanie połączenia bocznego Ochrona akustyczna ■■ Oddzielenie dwóch jednostek użytko- 60 abp P-SAC 02/III – 320, rozdz. 2.3). 60 mm fermacell tekturowa mata „plaster miodu” z kruszywem wypełniającym wych, klasy użytkowania 1-2: R w,R [dB] L n,w,R [dB] R w,R [dB] L n,w,R [dB] Wymaganie dla elementu budowla- 53 64 75 41 nego np. L`n,w < 46 dB (podwyższone wymagania, dźwięki uderzeniowe – odgłos kroków – Mieszkać – Miesz- (podwyższone wymagania, dźwięki. powietrzne, Mieszkać – Mieszkać). ■■ Wypełnienie całej pustki w zakresie 2 E 31 2 E 35 2 × 10 mm fermacell mm fermacell płyta gipsowowłóknowa + 10 mm pilśnia 2 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa + 20 mm włókna mineralne Schemat systemu 30 budowlanego np. R`w > 55 db Konstrukcja 20 25 kać). Wymagania dla elementu krawędzi stropu dla podwyższonego Konstrukcja pod elementem jastrychowym – – współczynnika izolacyjności Zakres stosowania 1+2+3 1 ∆Lw [dB] ∆Lw [dB] 21 27 akustycznej. 60 Ściana oddzielenia / połączenie ze stropem (przykładowo) folia NU 1 NU 2 taśma dylatacyjna z MW 60 45 wprowadzenie siły zgodnie ze statyką profil akustyczny / system TPS ochrona przeciwpożarowa, okładzina, przelotowo NU 3 NU 4 ≥ 30 mm (ewentualnie kompletna izolacja] NU = jednostka użytkowa Ściana wewnętrzna 2-warstwowa: od wewnątrz: 1 × 15 mm / 1 × 18 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe 1 × 18 mm lub 15 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa Izolacja: wełna skalna 30 kg/m³ mind. d = 100 mm Strop: Poniżej /od dołu: 2 × 10 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa na profilu akustycznym systemu TPS Powyżej /od góry:fermacell tekturowy „plaster miodu” + kruszywo wypełniające 60 mm z fermacell elementem jastrychowym 45 mm (2E35) Izolacja: wełna skalna 30 kg/m³ min. d = 60 mm Ważne uwagi: ■■ Zalecana jest opinia rzeczoznawcy ■■ Wzorcowa dyrektywa w sprawie jednostkę kontrolną (por. rozdz. 6 w zakresie ochrony przeciwpożaro- technicznych wymogów ochrony „Wykonanie budowli”). wej dla ekonomicznej konstrukcji przeciwpożarowej w budownictwie ■■ Spełnienie wymagań w zakresie danego projektu. Pokazane odchyle- drewnianym M-MFHHolzR:2004 statyki i ochrony akustycznej nia od kapsułowania K 260 dla klasy - prefabrykacja kapsułowanych potwierdzone przez specjalistę użytkowej 4 powodują kompensację, elementów budowlanych (por. np. alarmowe urządzenia pożarowe, rozdz. 1 „Zakres obowiązywania”) tryskacze, druga droga ewakuacji. - kontrola realizacji wzorcowej dyrektywy przez certyfikującą ds. planowania konstrukcji nośnej / fizyka budowli. 61 Wymagania do spełnienia przez elementy budowlane ■■ Położenie folii od strony wewnętrznej w celu uniknięcia bezpośredniego przenoszenia dźwięków Ochrona przeciwpożarowa powietrznych. Rozwiązanie specyficzne dla obiektu – konieczna opinia techniczna Podsumowanie ze względu na odchyłkę od K 260 Konstrukcja ściany 2-warstwowej – oddzielenie słupków – jest konieczne, aby Ściana wewnętrzna spełnić wysokie wymagania fizyki (ściany oddzielające mieszkania) budowli w zakresie ochrony akustycz- F 90-B/K 260 nej. Płaszczyznę instalacyjną w razie StropF 60-B/K 2 30 potrzeby można uzupełnić. ■■ Zredukowane wymaganie kapsuło- Konstrukcję stropu można częściowo wania w zakresie ochrony przeciwpo- wstępnie prefabrykować i wykonać żarowej dla stropowych elementów w suchej technologii, bez dodatkowej budowlanych, zgodnie ze specyfiką wilgoci budowlanej. Szybki montaż projektu. i optymalne warunki na miejscu budo- ■■ Izolacja niepalna o temperaturze topnienia ≥ 1000°C. ■■ Techniczne przeciwpożarowe oddzie- wy, bez dodatkowego wkładu wilgoci, umożliwiają wysoką jakość i sprawną realizację budowli. lenie jednostek użytkowych. ■■ Rozwiązanie połączenia bocznego – warstwa skutecznej ochrony prze- skutecznej ochrony ppoż. 2 E 31 Konstrukcja – 2 × 10 mm fermacell płyta gipsowowłóknowa +10 mm pilśnia Schemat systemu – Konstrukcja pod elementem jastrychowym – 30 ■■ Bez instalacji w obrębie warstw strop surowy 60 ciwpożarowej ułożona przelotowo. Ochrona akustyczna ■■ Oddzielenie kilku jednostek użytkowych, klas użytkowych 1-4: 60 mm fermacell tekturowa mata „plaster miodu” z kruszywem wypełniającym Wymaganie dla elementu budowla- R w,R [dB] L n,w,R [dB] R w,R [dB] L n,w,R [dB] nego np. L`n,w < 46 dB (podwyższone 53 64 75 41 wymagania, dźwięki uderzeniowe – odgłos kroków – Mieszkać – Mieszkać) Wymagania dla elementu budowlaKonstrukcja Mieszkać – Mieszkać). ■■ Bez instalacji, np. gniazda wtykowe 2 E 35 2 × 10 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa + 10 mm pilśnia 2 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa + 20 mm włókna mineralne Schemat systemu 30 wymagania, dźwięki powietrzne, 2 E 31 w ścianach działowych w mieszkaniach (patrz także rozdz. 1.4 Ochrona akustyczna). ■■ Wypełnienie całej pustki w zakresie krawędzi stropu dla podwyższonego współczynnika izolacyjności akustycznej. 20 25 nego np. R`w > 55 dB (podwyższone Konstrukcja pod elementem jastrychowym – – Zakres stosowania: 1+2+3 1 ∆Lw [dB] ∆Lw [dB] 21 27 62 Ściana zewnętrzna / połączenie ściany pożarowej (przykładowo) Ściana pożarowa zastępcza REI 90-M – rozwiązanie specyficzne dla obiektu system zespolony izolacji termicznej lamele z wełny mineralnej, skalnej 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 60 × 160 mm podwalina i oczep 12,5 mm fermacell Vapor + 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa włókna mineralne włókna mineralne 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 0,5 mm płyta z blachy 27 mm profil akustyczny poprzecznie 20 mm włókna mineralne NU 1 NU 2 NU = jednostka użytkowa Ściana zewnętrzna: od wewnątrz: 1 × 12,5 mm fermacell Vapor 1 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 1 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa + system od zewnątrz: ocieplenia Ściana wewnętrzna jako ściana pożarowa po obydwu stronach: 3 × 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa z taflą blachy z jednej strony: z profilem akustycznym z pustą przestrzenią izolowaną wełną mineralną Ważne uwagi: ■■ Zalecana jest opinia rzeczoznawcy ■■ Wzorcowa dyrektywa w sprawie jednostkę kontrolną (por. rozdz. 6 w zakresie ochrony przeciwpożaro- technicznych wymogów ochrony „Wykonanie budowli”). wej dla ekonomicznej konstrukcji przeciwpożarowej w budownictwie ■■ Spełnienie wymagań w zakresie danego projektu. Pokazane odchyle- drewnianym M-MFHHolzR:2004 statyki i ochrony akustycznej - prefabrykacja kopsułowanych potwierdzone przez specjalistę nia od kapsułowania K 260 dla klasy użytkowej 4 powodują kompensację, elementów budowlanych (por. ds. planowania konstrukcji nośnej np. alarmowe urządzenia pożarowe, rozdz. 1 „Zakres obowiązywania”) / fizyka budowli. tryskacze, druga droga ewakuacji. - kontrola realizacji wzorcowej dyrektywy przez certyfikującą 63 Wymagania do spełnienia Ochrona przed czynnikami atmosfe- To rozwiązanie powstało dzięki współ- przez elementy budowlane rycznymi / Wytrzymałość na wilgoć pracy specjalistów, inżynierów ds. ■■ Do zastosowania fermacell płyta ochrony przeciwpożarowej i instytucji Ochrona przeciwpożarowa gipsowo-włóknowa w klasie użytko- badawczych. Jako indywidualne rozwią- Rozwiązanie specyficzne dla obiektu wania 2 (por. ETA 03/0050) – kombi- zanie dla obiektu przedstawia ono – konieczna opinia techniczna nacja z zespolonym systemem izolacji możliwość wykonania zastępczej ściany ze względu na odchyłkę K 260 termicznej. (REI 90-M) dla ściany pożarowej w bu- Ściana zewnętrzna F 90-B/ K 2 30 wewn.-K 260zewn. downictwie drewnianym i jednocześnie Zespolony system izolacji termicznej potrafi sprostać wysokim wymaganiom Ściana wewnętrzna jako (dla budownictwa drewnianego dopusz- F 90-B / K 260. ściana pożarowa F 90-B/K 260 czony system zgodnie z informacją producenta) przejmuje, oprócz ochrony Powyższego rozwiązanie nie można przed działaniem czynników atmosfe- stosować jako równie ważnego w innych nia zgodnie z opinią techniczną dot. rycznych, istotne funkcje ochrony prze- projektach. Jest ono przedstawione dla ochrony ppoż. w zakresie projektu dla ciwpożarowej. Jest konieczne dostoso- podstaw do opracowania rozwiązań ściany jako elementu budowlanego. wanie do wymogów ochrony w podobnych przypadkach ew. wymaga- przeciwpożarowej. niach. Obecnie został złożony wniosek ■■ Zredukowane wymaganie kapsułowa- ■■ Izolacja niepalna o temperaturze topnienia ≥ 1000°C. do uznanej jednostki certyfikującej ■■ Techniczne przeciwpożarowe oddzielenie jednostek użytkowych. Ochrona termiczna i jest właśnie na etapie opracowania. / przeciwwilgociowa ■■ Rozwiązanie połączenia bocznego ■■ Od strony wewnętrznej warstwa – warstwy skutecznej ochrony. hamująca dyfuzję pary wodnej taż okładzin odbywa się na miejscu fermacell Vapor. budowy i nie jest częścią składową przeciwpożarowej wyprowadzone aż na zewnątrz. ■■ Zaplanować i wykonać obwodowo na ■■ Zabezpieczone płytą z blachy 0,5 mm. połączeniach szczegółowych płaszczyznę szczelną na przenikanie Ochrona akustyczna powietrza, np. pasma folii lub taśma ■■ Oddzielenie dwóch jednostek użytkowych, klasy użytkowych – uszczelniająca. ■■ Płaska izolacja zewnętrzna dla Wymagania dla elementu budowla- konstrukcji ściany wolnej od most- nego np. R`w > 55 dB (podwyższone ków cieplnych. wymagania, dźwięki powietrzne, Mieszkać – Mieszkać). ■■ Zespolony system izolacji termicznej w połączeniu z fermacell umożliwia- ■■ Rozwiązanie połączenia bocznego ją konstrukcję smukłą. przy podwyższonym wskaźniku tłumienia dźwięków powietrznych. Połączenie Opis strony wewnętrznej graniczącego elementu budowlanego RL,w,R1) 2 × 12,5 mm fermacell płyty gipsowo-włóknowe z fugą oddzielającą 64 dB Podsumowanie Jednowarstwowa konstrukcja ścian oferuje rozwiązanie, które pozwala sprostać wysokim wymaganiom fizyki budowli. Cała konstrukcja jest smukła i umożliwia zyskanie przestrzeni od strony wewnętrznej pomieszczenia, R w,R: wartość obliczeniowa oszacowanego wskaźnika izolacyjności akustycznej bez przenoszenia dźwięku przez oddzielający element budowlany 1) Przykład rozwiązania porównywalny z rozdziałem 1.4 „Ochrona akustyczna” w porównaniu z konstrukcją masywną. Elementy budowlane i połączenia spełniają, ewentualnie przewyższają wysokie wymagania w zakresie wyżej opisanych dyscyplin w budownictwie wielokondygnacyjnym. Na zakończenie ważne zalecenie: mon- prefabrykacji. 64 Drewno klejone CLT - rozwiązania Dom jednorodzinny Ściana zewnętrzna / połączenie ze stropem NU 1 30 30 taśma do izolacji krawędzi powerpanel H2O jako nośnik tynku NU 1 płaszczyzna instalacyjna NU = jednostka użytkowa Ściana zewnętrzna: od wewnątrz: 12,5 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa (powierzchnia instalacyjna) od zewnątrz: 12,5 mm fermacell H2O jako nośnik tynku Strop: od góry: fermacell tekturowy plaster miodu + kruszywo wypełniające 30 mm z fermacell elementem jastrychowym 30 mm (2 E 31) 65 Wymagania do spełnienia przez elementy budowlane ■■ Przy rezygnacji z powierzchni insta- Przy czym korzyści pozostają lacyjnej: zaplanować i starannie takie samej jak w budownictwie wykonać szczelne przejścia i fre- szkieletowym, m.in. krótki czas Ochrona przeciwpożarowa zowania w elementach ściennych montażu gotowych elementów, ■■ Z reguły nie ma żadnych technicz- z drewna klejonego. bez dodatkowych procesów mokrych. nych wymagań przeciwpożarowych ■■ Wskaźniki s d materiałów izolacyj- (poza oddzielnie ustalonymi ustawą nych naniesionych na zewnątrz budowlaną kraju związkowego). należy dopasować do całej konstrukcji lub ewentualnie uzyskać dowód od Ochrona akustyczna specjalisty ds. fizyki budowlanej ■■ Zalecane oddzielenie akustyczne potwierdzający spełnienie wymagań w obrębie jednej jednostki użytkowej (patrz także rozdział 1.5 „Ochrona – w zasadzie, w domu jednorodzin- termiczna i przeciwwilgociowa” i 1.6 nym nie ma wymagań dla elementów „Wytrzymałość / trwałość”). budowlanych (bardzo zalecana izolacja akustyczna od dźwięków Podsumowanie uderzeniowych / odgłosu kroków Różni producenci systemów z drewna – dla komfortu mieszkania). masywnego oferują dla rynku domów ■■ Izolacja całej pustej przestrzeni jednorodzinnych kompletne projekty w obszarze krawędzi stropu dla i pakiety domów, które wymagają do- podwyższonego współczynnika kładnej obróbki ciesielskiej. tłumienia przenoszenia dźwięków. Masywna technologia budowy w drewOchrona przed czynnikami nie oferuje ładne powierzchnie drewnia- atmosferycznymi ne we wnętrzu. Otwory w elementach ■■ fermacell Powerpanel H2O jako płyta ściennych i stropowych z drewna klejo- elewacyjna z systemem tynkowym. nego można wykonać w konstrukcjach szkieletowych znacznie mniejszym Ochrona termiczna / nakładem dla statyka konstrukcji przeciwwilgociowa nośnych. Można je wyciąć w płaskich ■■ Od strony wewnętrznej płyta gipso- elementach – co umożliwia dwuosiowy wo-włóknowa fermacell przed transfer obciążenia krzyżowo sklejonych powierzchnią instalacyjną – bez warstw. Izolacja zewnętrzna jest funkcji hamowania dyfuzji pary z reguły naniesiona płasko, to znaczy wodnej. wolna od mostków cieplnych. ■■ Zaplanować i wykonać płaszczyznę szczelną na przenikanie powietrza Brak mostków termicznych znacznie upraszcza konstruowanie. elementami z drewna klejonego (zgodnie z danymi producenta pro- Ze względu na wysokie zużycie drewna, duktów Bsp-/CLT) lub z użyciem folii jak również wcześniejszy proces jego (sd = > 3 m), włącznie z klejeniem. przetwarzania u producenta, masywne ■■ Zaplanować i wykonać powierzchnię systemy drewniane są droższe w po- szczelną na przenikanie powietrza na równaniu z budownictwem połączeniach szczegółów, np. przy szkieletowym. użyciu pasemek folii lub taśmy uszczelniającej. 66 Słupki nośne – rozwiązania Energetycznie zoptymalizowane elementy fasady Samonośnie dla hybrydowej technologii budownictwa lub modernizacja fasady w standardzie energooszczędnym 1 2 3 5 1 18 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa 4 6 2 materiał izolacyjny, niepalny ≥ 1 000 °C / alternatywnie B2-izolacja potwierdzona ogólnym świadectwem badawczym abP 3 18 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa F 60-B K 230 / REI 60 4 fermacell Powerpanel H2O 5 fermacell taśma wzmacniająca HD 7 6 fermacell klej HD 7 system tynku Ściana zewnętrzna: od wewnątrz: 1 × 18 mm fermacell gipsowo-włóknowa od zewnątrz: 1 × 18 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa i wentylowana izolacja: elewacja tynkowa z fermacell Powerpanel H2O STEICO flex 50 kg/m³ min. d = 160 mm Ważne uwagi: ■■ Zalecana jest opinia rzeczoznawcy ■■ Wzorcowa dyrektywa w sprawie jednostkę kontrolną (por. rozdz. 6 w zakresie ochrony przeciwpożaro- technicznych wymogów ochrony „Wykonanie budowli”). wej dla ekonomicznej konstrukcji przeciwpożarowej w budownictwie ■■ Spełnienie wymagań w zakresie danego projektu. Pokazane odchyle- drewnianym M-MFHHolzR:2004 statyki i ochrony akustycznej - prefabrykacja hermetyzowanych potwierdzone przez specjalistę nia od hermetyzacji K2 60 dla klasy użytkowej 4 powodują kompensację, elementów budowlanych (por. ds. planowania konstrukcji nośnej np. alarmowe urządzenia pożarowe, rozdz. 1 „Zakres obowiązywania”) / fizyka budowlana. tryskacze, druga droga ewakuacji. - kontrola realizacji wzorcowej dyrektywy przez certyfikującą 67 Wymagania do spełnienia Ochrona termiczna / preferowane są materiały włóknowe przez elementy budowlane przeciwwilgociowa do wdmuchiwania. Wypełniają one ■■ P łaszczyznę szczelną na przenikanie przekroje izolacyjne optymalniej Ochrona przeciwpożarowa powietrza wykonać od strony we- niż maty, które trzeba dopasować Rozwiązanie specyficzne dla obiektu wnętrznej przy użyciu folii (wskaźnik w obszarach krawędzi belek nośnych T. – konieczna opinia techniczna sd > 3 m), włącznie z całym obkleja- ze względu na odchyłkę od K 260 niem, lub za pomocą płyty gipsowo- Materiały poszycia fermacell -włóknowej fermacell z paroizolacją. zapewniają w pierwszej kolejności Ściana zewnętrzna F 60-B/K 2 30 ■■ Zaplanować i wykonać obwodowo na ■■ Zredukowane wymaganie w zakresie potrzebną ochronę przeciwpożarową, połączeniach szczegółowych płasz- poza tym usztywniają elementy fasady ochrony przeciwpożarowej dla ele- czyznę szczelną na przenikanie jako samonośne elementy budowlane. mentów fasady zgodnie z opinią powietrza, np. pasma folii lub taśma Pierwotne usztywnienie budynku techniczną dla indywidualnego uszczelniająca. realizowane jest z reguły w technologii projektu. ■■ Izolacja niepalna o temperaturze topnienia ≥ 1000°C. ■■ Możliwe także odnawialne materiały ■■ Konstrukcja optymalizująca mostki należy zbadać tolerancje pomiędzy ze zredukowanym przekrojem budownictwem drewnianym w zakresie środnika. a masywnym i w projektowaniu izolacyjne – klasa materiału budow- lanego co najmniej B2, dopuszczone- Statyka go ogólnym świadectwem nadzoru ■■ Samonośny element fasady budowlanego producenta materiału ze statycznie wymiarowanymi połą- izolacji lub opinią techniczną dot. czeniami z masywnymi elementami ochrony pp dla indywidualnego budowlanymi. projektu. Podsumowanie Ochrona akustyczna Jednowarstwowe elementy fasady ■■ Izolacja akustyczna zewnętrznej mogą być wykonane jako samonośne, powłoki budynku – wymaganie dla prefabrykowane elementy budowlane. elementu budowlanego np. R`w > 35 Budownictwo drewniane oferuje opty- dB (wymagania, dźwięki powietrzne, malne korzyści w formie krótkiego hałas zewnętrzny). czasu montażu i dobrej, skutecznej ■■ W zależności od stopnia hałasu masywnej. Dla budowli hybrydowych cieplne poprzez zastosowanie legaru izolacji. w okolicy i użytkowania. Dla systemów o wysokim stopniu izolacyjności, producenci kształtowników, Wytrzymałość na wilgoć belek nośnych I oferują różne ich wy- n fermacell płyta gipsowo-włóknowa miary. Belki podwójne, dwuteowniki T w klasie użytkowania 2 (por. ETA z materiałów drewnopochodnych zacho- 03/0050) – tutaj kombinacja z kurtynową wują znacznie większą stabilność fasadą fermacell Powerpanel H2O jako wymiarów niż porównywalne nośniki nośnik tynku z systemem tynkowym. z drewna litego. Jako termoizolacja uwzględnić „elastyczne połączenia”. 68 Modernizacja istniejącej fasady w standardzie energooszczędnym mur (istniejący) NU 1 kołek ramowy izolacja podpiwniczenia Piwnica nośnik I połowa nośnika / przy listwie montażowej KVH kołek ramowy zgodnie z danymi producenta Przekrój poziomy NU = jednostka użytkowa Ściana zewnętrzna:: wewnątrz: stan istniejący na zewnątrz: 1 × 15 mm fermacell płyta gipsowo-włóknowa z wiatroizolacją dla wentylowanej fasady 69 Wymagania do spełnienia Jeśli zastosuje się płyty gipsowo-włók- przez elementy budowlane nowe fermacell jako dodatkowe usztywnienie budynku, należy dotrzy- Ochrona przeciwpożarowa mać następujących norm: ■■ W przypadku remontu istniejącego ■■ Konstruktywne zasady wykończenia stanu domu jednorodzinnego nie ma z reguły technicznych wymagań w zakresie ochrony ppoż. ■■ Modernizacja istniejących elewacji płaszczyzn ■■ Statyczne wymagania dla odpowiednio obliczonych elementów złącznych i połączeń budynków wielokondygnacyjnych: płaszczyznę wentylacyjną przerwać Podsumowanie przegrodami niepalnymi (zapobiega- Opisana konstrukcja jest prostą nie przedostaniu się ognia na dalsze i ekonomiczną drogą wyposażenia wielu etapy). istniejących domów jednorodzinnych w celu spełnienia coraz większych Ochrona akustyczna wymagań energetycznych. Zastosowa- ■■ Modernizacja jako dodatkowy środek nie płyty gipsowo-włóknowej fermacell – cele izolacji akustycznej powłoki od strony zewnętrznej stwarza bez mała budynku, izolowania od hałasów nieograniczone możliwości kształtowa- zewnętrznych, powinny być dotrzy- nia elewacji (fasada podwieszona, mane przez istniejący budynek. fasada drewniana, tynkowany zespolony system termoizolacji i in.). Wytrzymałość na wilgoć ■■ Do zastosowania fermacell płyta Jako materiał izolujący preferowane są gipsowo-włóknowa w klasie użytko- materiały wdmuchiwane. Wypełniają wania 2 (por. ETA 03/0050) – dodatko- one przestrzeń bardziej optymalnie niż wo przewidzieć wiatroizolację o ni- maty izolujące i także optymalnie przy- skiej wartości sd jako warstwę pasowują się do istniejących wypierającą wilgoć. powierzchni. Ochrona termiczna / przeciwwilgociowa ■■ Przejścia zamknąć płaszczyzną izolującą od przenikania powietrza, należy wykluczyć tworzenie się kondensatu w obszarach przejść. Statyka ■■ Poszczególne elementy fasady przymocować do istniejącej konstrukcji przy pomocy ramowych kołków . ■■ Istniejące elementy budowlane określić jako statycznie nośne i usztywniające, ewentualnie oddzielnie potwierdzić dokumentem. 70 2.Obróbka 2.1 Warunki obróbki i warunki na placu budowy n Transport i składowanie n Transport prefabrykowanych n Instrukcje obróbki elementów ściennych na plac budowy Płyty gipsowo-włóknowe fermacell deformacji płyt i uszkodzeń i fermacell Powerpanel są produktami krawędzi) sprawdzonymi, sprawnie funkcjonującymi i ekonomicznymi w zastosowaniu w budownictwie drewnianym. Reagują na zmiany temperatury i wilgotności ■■ Płyty o większych wymiarach przenosić za pomocą specjalnych podci- ■■ Płyty ochronić przed wilgocią, szczególnie przed deszczem śnieniowych podnośników płyt ■■ Zwrot palet uzgodnić z firmą ■■ Płyty zawilgocone, montować dopie- dystrybucyjną ro po ich całkowitym wysuszeniu Przy składowaniu powietrza, jak wiele innych materiałów ■■ Transport płyt w położeniu poziomym budowlanych, w swojej masie i formie. z użyciem wózka transportowego lub To ma wpływ na jakość i trwałość także innych wózków do transportu płyt i konstrukcji. Ponadto, błędy w czasie (wózek podnośny, podnoszący palety stropu! transportu i podczas składowania mogą od strony czołowej) Płyty gipsowo-włóknowe doprowadzić do wielu szkód. Dlatego uwzględnić nośność ■■ Pojedyncze płyty zasadniczo dotrzymanie poniżej zdefiniowanych przenosić w położeniu pionowym, fermacell – ciężar warunków dla obróbki i montażu jest o ile możliwe, zastosować podnośnik niezbędnie konieczne. do płyt ok. 1 200 kg/m³ Transport i składowanie Płyty gipsowo-włóknowe fermacell dostarczane są, w zależności od wymagań, na paletach lub na stopkach belkowych ciągłych. Płyty wielkoformatowe mogą być zabezpieczone folią. Należy przestrzegać następujących wskazówek: ■■ Nosić rękawice i należne wyposażenie ochronne ■■ Płyty składować płasko na równym podłożu (magazynowanie w położeniu pionowym może doprowadzić do Ciężar palet 10 12,5 15 18 Płyta jednoosobowa 1 000 × 1 500 mm 1 324 kg 1 390 kg 1 350 kg 1 272 kg Płyta dużego formatu 1 250 × 2 500 mm 2 210 kg 2 210 kg 2 210 kg 1 698 kg 71 Warunki obróbki Transport prefabrykowanych elementów ściennych Płyty gipsowo-włóknowe i elementy wynosić co najmniej ≥ 5°C. Patrz także budowlane z poszyciem z płyt rozdział 2.5 „Technika spoinowania”. na plac budowy fermacell Płyty gipsowo-włóknowe fermacell Obróbka powierzchni Należy przestrzegać następujących i elementy budowlane z poszyciem Dla prac szpachlowania obowiązują te instrukcji w czasie transportu z płyt fermacell można montować tylko same powyżej opisane warunki obróbki. na miejsce budowy: przy relatywnej wilgotności powietrza Mokre tynki / jastrychy powinny być ■■ Elementy transportować i składować ≤ 80 %; te materiały budowlane wykonane i wyschnięte przed rozpoczę- muszą się dostosować przed montażem ciem montażu systemu fermacell, do klimatu pomieszczenia. a w każdym razie przed szpachlowa- tzw. łatę transportową i w ten niem spoin szpachlowych. sposób zabezpieczyć w położeniu „stojącym” ■■ Pod wystającą płytę podłożyć Montaż fermacell techniką spoiny Gorący / lany asfalt należy wykonać ■■ Wykonać spoinowanie techniką klejonej także przed szpachlowaniem spoin, spoinowania HD na płytach Klejenie płyt ponieważ naprężenia powstałe wskutek fermacell Powerpanel HD przed gipsowo-włókno- wysokiej temperatury mogą powodować transportem na miejsce budowy wych fermacell ich pękanie. Ogrzewanie piecykiem Spoinowanie techniką HD należy przed- można wykony- gazowym o otwartym płomieniu może sięwziąć wtedy, gdy płyty są przewidzia- wać, dodatkowo doprowadzić do powstania szkód wsku- ne do stosowania jako bezpośredni do podanej wyżej tek skraplania się pary wodnej. nośnik tynku i/lub będą tymczasowo relatywnej wilgotności powietrza, Dotyczy to przede wszystkim zimnych narażone na oddziaływanie czynników w temperaturze pomieszczenia wyno- obszarów wewnętrznych z niewłaściwą atmosferycznych (zgodnie z Dopuszcze- szącej co najmniej ≥ + 5°C. Temperatura wentylacją. Należy unikać niem maksymalnie 6 miesięcy). Patrz kleju powinna przy tym wynosić > +10°C. szybkiego i skokowego podnoszenia także rozdział 2.5 „Technika spoinowania”. Po klejeniu, temperatura i wilgotność temperatury w pomieszczeniach. Transport elementów na miejsce pomieszczenia nie powinny się znacząco Patrz także rozdział 2.5 „Technika budowy może się odbyć, gdy spełnione zmienić przez co najmniej 12 godzin. spoinowania” i rozdz. 2.8 zostaną następujące warunki: Niska temperatura oraz wysoka wilgot- „Kształtowanie powierzchni ■■ Klej zbrojący fermacell HD powinien ność względna powietrza wydłużają dla zakresów wewnętrznych”. kompletnie wyschnąć – po wykonaniu spoinowania techniką HD na spo- czas wysychania kleju. Mróz w czasie transportu i składowania nie jest szko- fermacell Powerpanel HD inach płyt zaopatrzonych w taśmę dliwy dla kleju do spoin fermacell. Odmiennie do płyt gipsowo-włókno- zbrojącą – czas schnięcia kleju przy Patrz także rozdział 2.5 „Technika wych, składowanie Powerpanel HD na + 20°C i 50 % względnej wilgotności spoinowania”. zewnątrz jest możliwe dzięki odporności powietrza: ok. 24 godzin. na mróz i wodę. Ze względu na później- ■■ W przypadku elementów ze spoinami Montaż fermacell techniką spoiny szą obróbkę, płyty powinny być zabez- klejonymi, klej do spoin fermacell, szpachlowanej pieczone na miejscu budowy materia- względnie klej do spoin greenline Szpachlowanie łem wodoodpornym, co tworzy także muszą przed transportem całkowicie spoin należy zabezpieczenie przed zabrudzeniem wyschnąć (czas wiązania przy wykonać dopiero przez czynniki zewnętrzne. > +15°C i > 50 % względniej wilgotności powietrza ok. 18-36 godzin). przy relatywnej wilgotności powietrza 70 % (odpowiednio przy wynikającej pozostającej z płyt wilgoci ≤ 1,3 %) i po umocowaniu płyt jako elementy ścian i stropów. Temperatura w pomieszczeniu w czasie wiązania się masy szpachlowej musi 72 2.2 Przycięcia i poszycie n Obróbka płyt n Poszycie Obróbka płyt Zasadniczo, do płyt piłą zmniejsza się poprzez stoso- spoiny – rozdział 2.5 „Technika spoino- obróbki wszyst- wanie pił tarczowych z małą ilością wania”, (np. 5-8 mm przy grubości płyt kich płyt ferma- zębów oraz pracę z mniejszymi prędko- 10 mm oraz 6-9 mm dla płyt o grubości cell można uży- ściami obrotowymi. Przycięcia drobniej- 12,5 mm). Krawędź nierówna nie oddzia- wać narzędzi sze i o pożądanych kształtach wykonuje ływuje ujemnie na późniejszą obróbkę. ogólnie stosowa- się za pomocą elektrycznej wyrzynarki. Krawędź złamana jest niedopuszczona Do cięć można również wykorzystać dla spoin klejonych. Do wyznaczonej piłę rozpłatnicę. Przy obróbce produk- krawędzi należy przyłożyć szynę stalo- nych w obróbce drewna. Piłowanie tów płytowych fermacell zaleca się wą, profil pionowy, poziomicę lub podob- Do cięcia płyt ochronę dróg oddechowych przed ny przedmiot. Następnie, nożem – rysa- w prefabrykacji rozwijającym się pyłem - noszenie kiem fermacell do cięcia płyt (który jest przemysłowej maski ochronnej z filtrem FFP1. narzędziem ze spieków ceramicznych zaleca się stosowanie pił forma- należącym do oprzyrządowania i przeZarysowanie / nacinanie i złamanie towych. Dzielenie znaczonym do nacinania miejsc łamania Zarysowanie płyt gipsowo-włóknowych fermacell), płyt na mniejsze formaty na placu i złamanie jest zarysować płytę wzdłuż szyny, w ten budowy lub cięcia w przypadku produk- możliwe tylko dla sposób nacinając ją. Zarysowaną płytę cji małoseryjnej można wykonać ręczną płyt gipsowo- ustawić na krawędź stołu warsztatowe- piłą tarczową na szynie prowadzącej, -włóknowych go lub sterty płyt, większą część płyty fermacell. Płyty mocno przycisnąć do podłoża i złamać preferencyjnie zagłębiarką. W przypadku piły tarczowej sprawdza się dobrze fermacell Powerpanel HD przycina się wystającą część wzdłuż krawędzi. urządzenie do odsysania pyłu. Skutecz- piłami. Zarysowanie i przycinanie płyt Zarysowanie lub nacinanie płyt po ich ność odsysania można zwiększyć przez gipsowo-włóknowych fermacell powin- odwrotnej stronie nie jest konieczne. podłożenie odpowiedniego materiału no się wykonywać na odpowiedniej Inaczej postępujemy w przypadku płyty pod miejsce cięcia (np. cięcie na stercie wysokości roboczej (np. na stercie płyt). fermacell Vapor, którą należy zaznaczyć płyt). Z zasady powinno się używać piły Linię cięcia należy zaznaczyć przy użyciu i naciąć także na odwrotnej stronie, tarczowej z zębami ze spieków cera- miarki i ołówka. W tym momencie ze względu na warstwę hamującą micznych. Pylenie podczas przycinania należy uwzględnić konieczną szerokość dyfuzję pary wodnej. piłowanie zarysowanie łamanie 73 Wiercenie, struganie, frezowanie odpowiada wysokości pomieszczenia szpachlować spoin dolnej warstwy i szlifowanie po odliczeniu szerokości górnej i dolnej (zasada ta odnosi się również do kon- Wygładzanie spoiny łączeniowej. Należy unikać spoin strukcji z wymaganiami krawędzi płyt poziomych. Należy unikać krzyżowania przeciwpożarowymi). gipsowo-włókno- się spoin. wych fermacell Przy zastosowaniu płyty fermacell strugiem ręcznym Poszycie jednowarstwowe Vapor jako pierwszą / spodnią warstwę jest konieczne Z każdej strony ściany montuje się poszycia od strony wewnętrznej ścian tylko wtedy, gdy złamane krawędzie po jednej warstwie płyt fermacell. zewnętrznych, można połączyć te płyty będą tworzyć naroża zewnętrzne lub Styki płyt są wykończone w zależności także na styk. Kolejną warstwę poszy- będą krawędziami widocznymi. W prze- od zastosowanych płyt. Przy wykańcza- cia należy mocować wyłącznie ciwnym razie stosuje się krawędzie niu spoin między płytami fermacell do konstrukcji nośnej drewnianej, piłowane. należy przestrzegać warunków różnych ponieważ jest ryzyko uszkodzenia technik spoinowania. paroszczelnej warstwy płyty fermacell Do obróbki płyt fermacell można Vapor elementami złącznymi. Płyty stosować zwyczajne narzędzia używane Płyty fermacell Powerpanel HD stosuje warstwy drugiej / górnej należy zawsze w obróbce drewna. To oznacza bezpro- się tylko w poszyciu jednowarstwowym montować z przesunięciem spoin blemowe wiercenie, szlifowanie, stru- od strony zewnętrznej ścian o ≥ 200 mm w stosunku do warstwy ganie, frezowanie i piłowanie tarnikiem. zewnętrznych. dolnej, neutralnie do nośnej konstrukcji. Przy mocowaniu do konstrukcji, spoinę Otwory dla instalacji są wycinane za Poszycie wielowarstwowe należy przesunąć o osiowy rozstaw pomocą wiertła otworowego - otwornicą. Przy poszyciu wielowarstwowym należy drewnianych słupów. Dla wykonania najpierw zamocować pierwszą, spodnią zewnętrznej warstwy poszycia z płyt warstwę płyt gipsowo-włóknowych obowiązują te same zasady techniki fermacell z jednej strony konstrukcji spoinowania i szpachlowania, jak przy ściany, łącząc płyty na styk. Nie należy poszyciu jednowarstwowym. Poszycie Odpowiednio do różnych wymagań stawianych ścianom działowym pod Możliwości wykończenia spoin względem izolacyjności akustycznej czy Spoina klejona Spoina Spoina łączenia szpachlowana na styk ochrony przeciwpożarowej, poszycie Płyta gipsowo-włóknowa fermacell X X X* konstrukcji nośnych ścian montuje się Płyta gipsowo-włóknowa fermacell z krawędzią frezowaną TB – X – fermacell Vapor X X X* fermacell Powerpanel HD – – z każdej strony ściany jako jedno- lub wielowarstwowe. Poszycie z płyt mocuje się do drewnianej konstrukcji nośnej za pomocą wkrętów samogwintujących X * możliwe tylko w pierwszej / dolnej warstwie płyt przy wielowarstwowym poszyciu Wykonanie patrz rozdział 2.5 „Technika spoinowania”. fermacell, klamrami-zszywkami lub gwoździami. Patrz także rozdz. 2.4. Płyty fermacell dla poszycia jednowarstwowego konstrukcji nośnej rozmiesz- ≥ 200 cza się symetrycznie po obu stronach konstrukcji (pionowe miejsca łączeń płyt leżą osiowo naprzeciwko względem siebie). ≥ 200 Pionowe styki pomiędzy słupkami niezależne od konstrukcji nośnej nie są dopuszczalne. Płyty fermacell montuje się zazwyczaj pionowo. Długość płyt Przesunięcie drugiej warstwy przy poszyciu wielowarstwowym 74 Schemat poszycia ściany gipsowo-włóknowych fermacell ze świetlikami, z otworami okiennymi (np. z powodu nadmiernych wysoko- rach otworów okiennych lub drzwio- i drzwiowymi ści pomieszczeń lub szczególnie wych należy zastosować wstawki Przy wykonaniu otworów okiennych dużych i ciężkich skrzydeł drzwi). uzupełniające, np. z pasków z płyt. i drzwiowych istnieją trzy możliwości ■■ Zwrócić uwagę i zapewnić wystar- wykonania. Aby uniknąć pęknięć naprę- czające wymiary i parametry kon- żeniowych powstających w miejscach strukcji nośnej. rach w stropach i dachach), należy ze szczególną starannością zaprojektować i wykonać układ połączeń na stykach wsporczej 1 Wycięcia w płycie ze spoiną klejoną lub szpachlowaną ■■ Płyty rozmieszczać z przesunięciem spoin o ≥ 200 mm ■■ Spoina płyt musi wypadać na słupku elementów. ■■ Przy dwuwarstwowym poszyciu spoiny drugiej / zewnętrznej warstwy 3 Spoina klejona pozioma między płytami wzdłuż konstrukcji połączeń płyt, znajdujących się przy otworach w ścianie (również przy otwo- ■■ Na słupkach krańcowych w obsza- ■■ Płyta na górze i na dole powinna być przedłużona w lewą i prawą stronę od otworu o co najmniej jedno pole konstrukcji. ■■ Możliwa tylko spoina klejona. konstrukcji wsporczej ■■ Oprócz spoiny klejonej można tu Opisany schemat poszycia obowiązuje płyt są przesunięte względem stosować również spoinę dla wszystkich płyt fermacell. Zgodnie pierwszej / spodniej warstwy płyt szpachlowaną. z tabelą „Możliwości wykończenia spoin” (str. 71) pojawia się zawsze spoina ≥ 200 mm. ■■ W ścianach z otworami drzwiowymi, które podlegają wysokim obciążeniom statycznym w obszarze 2 Spoiny klejone pionowe wzdłuż konstrukcji wsporczej ■■ Jeśli spoina znajduje się pionowo łączenia płyt na styk dla poszycia z płyt fermacell Powerpanel HD po stronie zewnętrznej ściany zewnętrznej. elementów drzwiowych, należy wzdłuż konstrukcji wsporczej przy Patrz także rozdział „Planowanie”, zastosować klejenie spoin płyt otworach, należy ją wykończyć nad 1.1 „Wskazówki dotyczące planowania”. i pod otworem, jako spoinę klejoną. Schematy poszycia w otworach ściennych 1 2 3 Przesunięcie spoin poza oś otworu drzwiowego Otwór drzwiowy z pionowymi spoinami poszycia, bez przesunięcia spoin Otwór drzwiowy z poziomym łączeniem poszycia Przesunięcie spoin poza oś otworu okiennego Otwór okienny z pionowymi spoinami poszycia, bez przesunięcia spoin Otwór okienny z poziomym łączeniem poszycia 75 2.3 Konstrukcja nośna n Nośne/usztywniające ściany n Stropy podwieszone i poszycie stropów n Rozstawy osiowe konstrukcji wsporczej o szkielecie drewnianym n Nienośne ściany Ściany / stropy / sufity podwieszone n Lekkie ściany działowe /dachy Konstrukcja nośna nie może Elementy mocujące muszą być tak Maksymalnie dopuszczalne naprężenia sprężynować. W razie konieczności obliczone, aby zapewnić odprowadzenie w pionowych słupkach zależą także od trzeba ją usztywnić. Konstrukcja nośna obciążenia z poszycia stropu lub skosu ewentualnych wymagań ochrony prze- musi zapewnić wystarczająco szeroką dachowego do nośnej konstrukcji. ciwpożarowej dla ściany (patrz odniesie- powierzchnię przylegania płyt Jeśli to konieczne, należy przeprowa- nie w broszurach fermacell). fermacell. Należy także wziąć pod dzić procedurę potwierdzającą. Pionowe miejsca styków płyt można uwagę krzywizny konstrukcji nośnej i tolerancje dla manualnego Dodatkowo: wykończyć jako spoiny klejone lub mocowania (odległości od krawędzi). Średnia wilgotność drewna powinna szpachlowane. Nośne / usztywniające Przy wyborze profili o danych być dostosowana do późniejszego ściany o szkielecie drewnianym usztyw- przekrojach, należy zastosować klimatu użytkowego, względnie nia się od nacisku wiatru, działającej na odpowiednie do ich wymiarów wilgotność stała drewna nie powinna budynek; otrzymują one dodatkowo wykończenie spoin (spoiny klejone przekroczyć 18 %. poziome odprowadzanie obciążenia. Poszycie z fermacell musi tworzyć lub szpachlowane). skuteczną nośność warstwową i dlate- Możliwe konstrukcje nośne Nośne / usztywniające ■■ Lite drewno (drzewa iglastego) ściany o szkielecie jedną spoinę poprzeczną. Spoina po- drewnianym spoina klejona; jest ona poparta słup- zgodnie z PN EN 14081-1, klasa wytrzymałości co najmniej C24 z DIN 4074-1 14080 ■■ Profile dwuteowe T z ogólnym świadectwem badawczym lub europejską aprobatą techniczną ■■ Nadające się materiały drewnopochodne przeczna wykonana jest fabrycznie jako kiem w sposób odporny na ścinanie. lub klasa sortowania S10 zgodnie ■■ Drewno klejone zgodnie z PN EN go może wykazywać najwyżej tylko Ściany nośne w szkielecie drewnianym, oprócz przenoszenia własnego ciężaru, muszą odprowadzić także pionowe obciążenia na dół. Potrzebne potwierdzenie dokumentujące statykę ścian przeprowadza się zgodnie Dalsze informacje patrz rozdział 2.4 „Mocowanie”. Konstruktor musi być poinformowany w odpowiednim czasie o wykonaniu połączeń poprzecznych. z PN EN 1995-1-1. Dalsze informacje On line www.fermacell.pl: n Teksty przetargowe n Szczegółowe informacje fermacell w budownictwie drewnianym W broszurze: n fermacell konstrukcje ścian, stropów i podłóg 76 Ściany nienośne ■■ Rozstaw punktów mocowania: Poziomo ≤ 700 mm, Ściany nienośne odprowadzają w dół wyłącznie własny ciężar i obciążenia konsolowe. Możliwości mocowania przedmiotów wiszących na ścianie są omówione w rozdziale 2.9 „Mocowanie Pionowo ≤ 1000 mm (patrz rycina należy przeprowadzić procedurę dokumentującą statykę ściany. Wykonanie na budowie W przypadku nierównych przylegających elementów budowli oraz przy zwiększonych wymogach dźwiękochłonności, odległość punktów mocowania należy zmniejszyć. Pionowe słupki drewniane zostają wpasowane każdorazowo pomiędzy górne i dolne poziome elementy drewniane (oczepy), prostowane dokładnie w pionie i ustawione w wymaganych odległościach osiowych, po czym mocowane odpowiednimi elementami mocującymi do poziomych elementów drewnianych. Przy podwójnej drewnianej konstrukcji wsporczej przy małym rozstawie pionowych słupków drewnianych należy zastosować taśmę izolacyjną jako element rozdzielający. Gdy np. ze względu na prowadzenie przewodów instalacyjnych konieczne jest zamontowanie profili drewnianej konstrukcji i poszycie stropów poniżej) ■■ Wpasowanie pionowych profili drew- Dla płyt gipsowo-włóknowych w zasto- nianych pomiędzy górne i dolne sowaniu w stropach i skosach dacho- poziome elementy drewniane wych wpływ na zginanie nie jest miarodajny tak długo, jak długo nie występują obciążeń”. Jeśli wprowadza się dodatkowe obciążenia do pionowych słupków, Stropy podwieszone Lekkie ściany działowe inne statyczne obciążenia. Zróżnicowane obliczenia powinny być wykonywane w odniesieniu do obiektu przez kon- Lekkie ściany działowe i ich połączenia z przylegającymi elementami budowli muszą być zapewnić odporność na obciążenia statyczne (przede wszystkim spoczynkowe) oraz dynamiczne, jakie mogą powstać w trakcie użytkowania obiektu. Informacje na temat mocowania konstrukcji wsporczej patrz także rozdz. „Ściany nienośne”. Słupki (pionowe elementy powierzchni ściany) mocowane są gwoździami lub metalowymi kątownikami do poziomych elementów drewnianych. Pionowa spoina klejona oferuje ekonomiczną alternatywę dla obszaru ścian przede wszystkim o większych powierzchniach. Wskazówki wykonawcze zawarte są w rozdziale 2.5. Dla poszycia nadają się płyty fermacell w formacie „jednoosobowym” i płyty formatu wysokości pomieszczenia. Lekkie ściany działowe są doliczone do obciążeń użytkowych jako równomiernie rozłożone obciążenia powierzchniowe (w oparciu o DIN 1055-3 „Przyjmowanie obciążeń”). struktora, który może również uwzględnić dodatkowe ograniczenia wynikające ze statyki i wytrzymałości materiałów. Stropy podwieszone Dla stropów /sufitów podwieszonych stosuje się dostępne w handlu elementy do podwieszania, takie jak wieszaki noniuszowe, bednarka z otworami, taśmy stalowe, wieszaki ślizgowe, druty lub pręty gwintowane. Do zamocowania tych konstrukcji do stropów masywnych należy stosować atestowane kołki odpowiednie do tego przypadku zastosowania i obciążenia. Przekrój wieszaków (podwieszenia) należy tak wyliczyć, aby zapewnione było statyczne bezpieczeństwo podwieszonego sufitu. Dalsze szczegóły dotyczące wykonania patrz informacje producenta. wsporczej w większych odległościach od Obciążenie powierzchniowe na metr długości ścian Wkład ściany działowej w obciążeniu ścian siebie, należy zapewnić ustrojowi wy- ≤ 300 kg 0,8 kN/m² starczającą stabilność poprzez zastoso- ≥ 300 kg ≤ 500 kg 1,2 kN/m² wanie drewnianych profili o odpowied- max. 700 mm nim środniku lub przedsięwziąć inne dodatkowe środki usztywniające. max. 1000 mm Sposób postępowania: ■■ Położenie osi konstrukcji ściany wymierzyć zgodnie z rzutem poziomym ■■ Oczepy mocować na wyznaczonych osiach w miejscu poziomych połączeń elementów budowlanych ■■ Pionowe łączenie elementów budowlanych przy zastosowaniu wpasowanych profili drewnianych Odległości mocowań 77 Rozstawy osiowe konstrukcji wsporczej ścian/stropów/stropów podwieszonych/dachów Rozstawy osiowe konstrukcji wsporczej przy zastosowaniu płyt gipsowo-włóknowych fermacell Obszar zastosowania / rodzaj konstrukcji Zabudowa Klasa użyteczności, względna wilgotność powietrza Maksymalne rozstawy osi konstrukcji wsporczej w mm przy różnych grubościach płyt gipsowo-włóknowych fermacell 10 mm 12,5 mm 15 mm 18 mm Płaszczyzny pionowe (ściany, ściany działowe, obudowy ścian, osłony) – 500 625 750 900 Okładziny stropów i dachów, sufity podwieszone Pomieszczenia z przeznaczeniem do użytku domowego1) 420 500 550 625 Zabudowa i/lub użytkowanie przy czasowej wysokiej wilgotności powietrza2) 335 420 500 550 Warunki ramowe: n Podane rozpiętości obowiązują niezależnie od kierunku mocowania n Okładziny nie mogą być dodatkowo obciążone (np. materiałem izolującym) n Należy uwzględnić pojedyncze obciążenia do 0,06 kN (w oparciu o DIN 18181:2008-10) na każdą odległość mocowania płyty i każdy metr n Przy wymaganiach przeciwpożarowych należy przestrzegać każdorazowo świadectwa badawczego. Np. pomieszczenia wilgotne przeznaczone do użytku domowego w obszarach mieszkalnych lub pomieszczenia o czasowo podobnym obciążeniu wysoką wilgotnością powietrza. 2) Np. w przypadku wprowadzenia mokrych jastrychów lub tynku względnie przy przekroczeniu ww. zabudowy, jednak nie w pomieszczeniach o stałej wysokiej wilgotności powietrza (np. mokre pomieszczenia, itd.). 1) Dopuszczalne rozstawy podpór przy całkowitym obciążeniu Konstrukcja nośna w mm Dopuszczalny rozstaw w mm przy obciążeniu całkowitym1) Łaty drewniane (szerokość × wysokość) mm × mm do 15 kg/m² do 30 kg/m² do 50 kg/m² Rysunek Łaty główne mocowane bezpośrednio 48 × 24 750 650 600 c 50 × 30 850 750 600 Łaty główne, Podwieszone Łaty nośne 60 × 40 1 000 850 700 30 × 50 2) 1 000 850 700 40 × 60 1 200 1 000 850 48 × 24 700 600 500 50 × 30 850 750 600 60 × 40 1 100 1 000 900 d e Przy ustalaniu całościowego obciążenia należy ewentualnie uwzględnić dodatkowe istniejące ciężary, np. oświetlenie sufitu lub elementy wbudowane. Tylko dla łat nośnych o szerokości 50 mm i wysokości 30 mm 1) 2) d c e Łaty główne mocowane bezpośrednio ■■ Ł ata nośna przebiega prostopadle do belki, krokwi łaty głównej ■■ Rozstaw osiowy łat nośnych zgodnie z tabelą powyżej Łaty główne, podwieszone 78 2.4 Montaż / mocowanie n Elementy mocujące n Płyty gipsowo-włóknowe na płytach n Ściany nośne/usztywniające drewnopochodnych n Ściany, nienośne n Krawędź frezowana n Mocowanie płyty do płyty n Ściany nośne/usztywniające n Stropy belkowe drewniane i dachy z Powerpanel HD Wszystkie elementy mocujące muszą kacji elementów ściennych (przemysł poziome obciążenia. Wymagane potwier- być odpowiednio zabezpieczone przed gotowych domów) stosuje się automaty dzenie ich konstrukcyjnego działania korozją. Płyty gipsowo-włóknowe – pomosty klamrowe, które zapewniają następuje zgodnie z PN EN 1995-1-1. fermacell mocuje się do drewna klam- dokładne odległości od krawędzi i mię- Przy nośnych elementach budowlanych, rami-zszywkami, gwoździami lub wkrę- dzy elementami mocującymi. elementy mocujące przejmują nie tylko tami samogwintującymi fermacell. Wszystkie elementy mocujące powinny utrzymanie okładzin fermacell na konWkręty strukcji nośnej, lecz również służą do być zagłębione w płytę gipsowo-włók- Umocowanie poszycia statycznie nośne- odprowadzania obciążeń z płyty do nową fermacell ok. 1-2 mm i zaszpa- go do drewnianej konstrukcji za pomocą konstrukcji nośnej lub z konstrukcji do chlowane masą szpachlową do spoin wkrętów samogwintujących jest nieeko- płyty. Z tego względu stawiane wymaga- lub masą finalną fermacell. nomiczne i z tego powodu nie jest prze- nia dla elementów mocujących są szcze- widziane w dopuszczeniu. W przypadku gólnie wysokie. Obowiązujące wymagania nienośnych elementów budowlanych dla łączników sztyftów ze stali reguluje o konstrukcji nośnej metalowej lub PN EN 1995-1-1, względnie PN EN 14592. Elementy mocujące drewnianej, płyty gipsowo-włóknowe fermacell można mocować za pomocą Maksymalny odstęp między rzędami Klamry-zszywki i gwoździe specjalnych wkrętów samogwintujących elementów mocujących w pionie, wzdłuż Ekonomiczne mocowanie płyt gipsowo- fermacell, bezpośrednio, bez konieczno- słupków, wynosi przy słupkach krańco- -włóknowych fermacell odbywa się przy ści wstępnego nawiercania. Inne rodzaje wych [R] eR = 150 mm, przy słupkach użyciu klamer-zszywek lub gwoździ. To wkrętów nie nadają się i prowadzą do środkowych [M] eM = 300 mm (rys. 4 i 5, odnosi się zarówno do ścian, nienośnych, problemów w czasie obróbki. Do przy- str. 79). jak i do ścian w szkielecie drewnianym, twierdzania płyt wkrętami sprawdzają nośnych, usztywniających. Ponadto, ten się w praktyce elektryczne wkrętarki Odległość elementów mocujących gwoź- sposób mocowania można zastosować (moc 350 W, prędkość obrotowa do 2000 dzi / klamer-zszywek od obciążonej / także przy montażu płyt do stropów obr./min.) lub zwykłe wiertarki z nasadką nieobciążonej krawędzi płyty powinna i skosów dachowych. Do przytwierdzania do wkręcania dostępne w handlu. wynosić ≥ 7 d/ ≥ 4 d, gdzie „d” oznacza grubość elementu mocującego (rys. 6 i 7, płyt klamrami-zszywkami i gwoździami sprawdzają się takie urządzenia, jak pistolety pneumatyczne – takery do Ściany nośne / zszywek i gwoździ. Ciśnienie robocze usztywniające należy tak ustawić, aby elementy mocu- str. 79). Należy przestrzegać danych zawartych w Europejskiej Aprobacie Technicznej ETA-03/0050. Zgodnie z PN EN 1995-1-1, jako rozstawy krawędzi słupków drewnianych należy wybrać: jące zagłębiały się w płytę 1-2 mm. Dla ekonomicznego efektu pracy należy Ściany nośne o drewnianej konstrukcji dla klamer-zszywek 10 d, a dla gwoździ dopasować urządzenie do zszywek wsporczej przenoszą, oprócz swojego 5 d przy gęstości drewna ≤ 420 kg/m3 i kompresor. W przemysłowej prefabry- własnego ciężaru, również pionowe / (rys. 6 do 9, str. 79). 79 s = 30 mm d = 2,0–3,0 mm d = 2,0–3,0 mm s = 27 mm Rys 1: Gwoździe d > 1,5 mm s = 32 mm Rys. 2 Gwoździe specjalne Rys. 3 Klamry-zszywki ≥ 5dn ≥ 10dn ≥ 4dn ≥ 4dn Rys. 6: Rozstaw –słupek środkowy /gwoździe Połówka panela Elementy mocujące ≥ 5dn Rys. 8: Rozstawy – słupki krańcowe / gwoździe ■■ Gwoździe specjalne Następujące elementy mocujące ocyn- Z profilowanymi trzonami, klasa kowane lub równoważne z ochroną nośności co najmniej II, średnica przed korozją, z nierdzewnej stali mogą nominalna trzpienia dn = 2,0 być stosowane: do 3,0 mm, minimalna głębokość ■■ Gwoździe kotwienia s = 27 mm (patrz rys. 2) Średnica nominalna dn = 2,0 do ≥ 4dn ≥ 4dn Pojedynczy panel Rys 4+5: Maksymalne odstępy elementów mocujących z zastosowaniem płyt gipsowo-włóknowych fermacell Rys. 7: Rozstawy – słupek środkowy / klamry-zszywki ■■ Klamry-zszywki 3,0 mm, średnica łebka ≥ 1,8 dn, Zgodnie z ogólnym świadectwem minimalna głębokość kotwienia badawczym, średnica drutu s = 30 mm (patrz rys. 1) dn > 1,5 mm, minimalna ≥ 10dn Rys. 9: Rozstawy – słupki krańcowe / klamry-zszywki Dla prefabrykowanych paneli ściennych należy dobrze wybrać elementy mocujące. Zaleca się zastosowanie łączników o większych głębokościach kotwienia, aby uniknąć głębokość kotwienia s – 32 mm ewentualnych uszkodzeń (patrz rys. 3) w czasie transportu. Dalsze informacje W europejskim dopuszczeniu: n ETA-03/0050 W broszurze: n fermacell płyty gipsowo-włóknowe – Obliczanie wymiarów płyt ściennych zgodnie z PN EN 1995-1-1:2010 [Euro kod 5] 80 Połączenie poziome Łączniki sztyftowe w nośnych / usztywniających ścianach z płytami Jeśli fermacell jest zastosowana jako gipsowo-włóknowymi fermacell płyta usztywniająca, dopuszczalne jest Grubości płyt /konstrukcja najwyżej jedno połączenie poszycia przebiegające poziomo (zgodnie z PN EN 1995-1-1/AN; NCI do 9.2.4.2 procedura A). Dodatkowo, połączenie poziome należy połączyć drewnianym łącznikiem w sposób odporny na ścinanie i zmniejszyć wartość wymiarowania 10 mm na drewnie (statycznie) Klamry wg DIN 1052 oraz PN EN 14592 Gwoździe wg DIN EN 14592 oraz PN EN 14592 Gwoździe specjalne wg PN EN 14592 Dł. mm d mm Dł. mm d mm Dł. mm d mm ≥ 42 ≥ 1,5 ≥ 40 2,0–3,0 ≥ 37 2,0–3,0 12,5 mm na drewnie (statycznie) ≥ 44,5 ≥ 1,5 ≥ 42,5 2,0–3,0 ≥ 39,5 2,0–3,0 15 mm na drewnie (statycznie) ≥ 47 ≥ 1,5 ≥ 45 2,0–3,0 ≥ 42 2,0–3,0 18 mm na drewnie (statycznie) ≥ 50 ≥ 1,5 ≥ 48 2,0–3,0 ≥ 45 2,0–3,0 nośności o 1/6. Odległości elementów mocujących wzdłuż poziomej spoiny odpowiadają rozstawowi elementów mocujących obwodowej krawędzi płyty. Spoina pozioma musi być wykonana 30° fabrycznie jako spoina klejona. O spoinach poziomych należy odpowiednio wcześnie poinformować statyka. Klamry-zszywki pod kątem 30° Klamry powinny być mocowane pod kątem a = 30° między grzbietem klamry a kierunku włókien drewna (patrz rys. na prawo). Jeśli taki kąt nie Kąt kotwienia klamer zostanie dotrzymany dla statycznie nośnych łączników, nośność klamer musi być zredukowana o 30 %, zgodnie z PN EN 1995-1-1. Krawędź frezowana Dla krawędzi frezowanej należy przestrzegać innych odstępów elementów złącznych w odniesieniu do statycznie nośnych i usztywniających zastosowań według ETA 03-0050. Przy zastosowaniu płyty gipsowo-włók- 10d nowej z krawędzią frezowaną, odstęp gwoździ od krawędzi obciążonej winien wynosić ≥ 10d, a odstęp od krawędzi słupka winien wynosić co najmniej ≥ 7d, gdzie „d” jest grubością łącznika (por. rys. na prawo). Patrz także rozdział 2.5 „Technika spoin”. Odległości dla gwoździ od krawędzi frezowanej 7d 81 Ściany, nienośne Nienośnie wewnętrzne ściany działowe, Ściany działowe otrzymują stateczność lub wielowarstwowe i przy odpowiednim zgodnie z DIN 41403, to elementy bu- przez połączenia z graniczącymi ele- wykończeniu mogą przejmować funkcje dowli we wnętrzu ustroju budowlanego, mentami budowli. Ściany działowe ochrony przeciwpożarowej, termicznej, które służą tylko do dzielenia pomiesz- mogą być wbudowane na stałe lub przeciwwilgociowej oraz akustycznej. czeń, a nie do usztywnienia budynku. można je przestawiać. Mogą być jedno- Rozstaw i zużycie elementów mocujących dla konstrukcji ścian nienośnych z płytami gipsowo-włóknowymi fermacell w przeliczeniu na m² ściany Grubość płyt / konstrukcja Klamry-zszywki (ocynkowane i żywicowane) d ≥ 1,5 mm, szerokość grzbietu ≥ 10 mm Wkręty samogwintujące fermacell d = 3,9 mm Długość mm Rozstaw mm Zużycie szt./m2 Długość mm Rozstaw mm Zużycie szt./m2 10 mm ≥ 30 200 32 30 250 26 12,5 mm ≥ 35 200 24 30 250 20 15 mm ≥ 44 200 24 40 250 20 18 mm ≥ 50 200 24 40 250 20 Drewno, poszycie jednowarstwowe Drewno, poszycie dwuwarstwowe (2. warstwa przymocowana do konstrukcji wsporczej 1. Lage: 10 mm ≥ 30 400 12 30 400 16 2. Lage: 10 mm ≥ 35 200 24 40 250 26 1. Lage: 12,5 mm ≥ 44 400 12 30 400 12 2. Lage: 12,5 mm ≥ 50 200 24 40 250 20 1. Lage: 15 mm ≥ 44 400 12 40 400 12 2. Lage: 12,5 mm oder 15 mm ≥ 60 200 24 40 250 20 Drewno, poszycie 3-warstwowe /1 do 3. warstwy mocowane do konstrukcji wsporczej 1. warstwa: 12,5 mm – – – 30 400 12 2. warstwa: 10 mm lub 12,5 mm – – – 40 400 12 3. warstwa: 10 mm lub 12,5 mm – – – 55 250 20 Uwagi: n Przy konstrukcjach ścian o poszyciu 4-warstwowym z płyt gipsowo-włóknowych 10 mm fermacell, ostatnia warstwa płyt może być mocowana wkrętami samogwintującymi fermacell 3,9 × 55 mm bezpośrednio do konstrukcji wsporczej. n Przy konstrukcjach ścian z wymaganiami przeciwpożarowymi mogą być podane każdorazowo w świadectwach badawczych odchylenia od tej tabeli w rozstawach łączników. 82 Mocowanie płyty na płytę W przypadku konstrukcji ściany lub Dla mocowania fermacell na fermacell można uwzględniać tylko stropu z poszyciem dwu- lub kilkuwar- fermacell można stosować określone wartości ściany z poszyciem stwowym istnieje możliwość mocowa- klamry-zszywki rozprężne. Długość jednowarstwowym. nia zewnętrznej warstwy płyt do spod- klamer powinna być krótsza 2-3 mm od niej warstwy, niezależnie od konstrukcji, sumy grubości obu płyt. W obliczeniach przy użyciu klamer-zszywek lub wkrę- statycznych w przypadku mocowania tów. Jest to ekonomiczna technika płyt fermacell bezpośrednio na płytę mocowania. Przesunięcie spoin musi wynosić ≥ 200 mm. Rozstaw rzędów Mocowanie płyta do płyty elementów mocujących musi wynosić w obszarze ściany ≤ 400 mm, a w obszarze stropu ≤ 300 mm. 2 . w ar s tw a s 1. w ar Wybór sposobu mocowania każdorazowo płyt warstwy zewnętrznej nie wpły- tw a min . 200 m 1) m wa na parametry ochrony przeciwpożarowej i statyczne właściwości 1. warstwa konstrukcji podane w naszych świadec- 2. warstwa twach badawczych i opiniach technicznych. W przypadku fabrycznie prefabrykowanych elementach konstrukcyjnych, 1) w obszarze sufitu ≤ 300 mm dla których stosuje się: dla poszycia 2 × 15 mm fermacell – klamry 25 mm / przy poszyciu 2 × 18 mm fermacell klamry 32 mm, należy przedsięwziąć Przy trzywarstwowym poszyciu, tylko zewnętrzna dodatkowe wzmocnienie (np. pasma kleju warstwa płyt poszycia jest mocowana płyta do płyty. pomiędzy płytami w rozstawie 400 mm). Rozstaw i zużycie elementów mocujących dla konstrukcji ścian i stropów z płytami gipsowo-włóknowymi fermacell przy mocowaniu płyta na płytę – mocowanie pierwszej warstwy płyt jak dla przypadku ściana/dach lub strop (por. S.78/80) drewno poszycie 1-warstwowe Grubość płyt / konstrukcja Klamry rozprężne (ocynkowane i żywicowane) d ≥ 1,5 mm, szerokość grzbietu ≥ 10 mm Wkręty samogwintujące fermacell d = 3,9 mm, rozstaw rzędów ≤ 400 mm W przeliczeniu na m2 ściany Długość mm Rozstaw mm Zużycie szt./m2 Długość mm Rozstaw mm Zużycie szt./m2 10 mm na 10 oraz 12,5 mm 18–19 150 43 30 250 26 12,5 mm na 12,5 oraz 15 mm 21–22 150 43 30 250 26 15 mm na 15 mm 25–28 150 43 30 250 26 18 mm na 18 mm 31–34 150 43 30 250 26 Grubość płyty / konstrukcja /Stropy Klamry rozprężne (ocynkowane i żywicowane) d ≥ 1,5 mm, rozstaw rzędów ≥ 300 mm Wkręty samogwintujące fermacell d = 3,9 mm, rozstaw rzędów ≤ 300 mm W przeliczeniu na m2 stropu Długość mm Rozstaw mm Zużycie szt./m2 Długość mm Rozstaw mm Zużycie szt./m2 10 mm na 10 ew. 12,5 mm 18–19 120 35 30 150 30 12,5 mm na 12,5 ew. 15 mm 21–22 120 35 30 150 30 15 mm na 15 mm 25–28 120 35 30 150 30 83 Stropy drewniane belkowe i dachy Drewniane stropy belkowe i dachy izolacyjności akustycznej tylko poprzez W ten sposób można zasłonić instalacje, z widocznymi belkami względnie dodatkową odpowiednią warstwę stro- a warunki ochrony przeciwpożarowej krokwiami pową, np. zastosowanie podsypki. zostają także spełnione. belką stropową od dolnej strony znajdu- Stosując płytę gipsowo-włóknową Montaż płyt polega na mocowaniu ją zastosowanie głównie w zakresie fermacell można uzyskać gładką okła- głównych łat lub profili do belek od pomieszczeń mieszkalnych i pomiesz- dzinę stropową pomiędzy widocznymi spodu odpowiednimi wkrętami przy czeń do pracy dla własnego użytku, belkami drewnianymi przy renowacjach, uwzględnieniu całkowitego ciężaru ponieważ izolacja powietrzna i wytłu- przebudowach czy nowych budowach. okładzin. Drewniane stropy belkowe z widoczną mienie odgłosu kroków zazwyczaj nie odpowiadają wymaganiom stawianym dla stropów oddzielających mieszkania. Powyższe powinno być wzięte pod uwagę także przy oczekiwaniach inwestora co do izolacyjności akustycznej dla domu jednorodzinnego do własnego użytku. Ze względu na mały ciężar surowych stropów drewnianych, belkowych można dokonać odczuwalne polepszenia dla osiągnięcia poprawy Mocowanie do drewnianej konstrukcji nośnej Rozstawy i zużycie elementów mocujących w konstrukcjach stropowych z płytami gipsowo-włóknowymi fermacell na m2 powierzchni stropu Grubość płyt / konstrukcja Klamry-zszywki (ocynkowane i żywicowane) d ≥ 1,5 mm Wkręty samogwintujące d = 3,9 mm Długość mm Rozstaw mm Zużycie szt./m2 Długość mm Rozstaw mm Zużycie szt./m2 10 mm ≥ 30 150 30 30 200 22 12,5 mm ≥ 35 150 25 30 200 19 15 mm ≥ 44 150 20 40 200 16 Drewno, 1 (jedna) warstwa Drewno, 2 (dwie) warstwy / 2. (druga) warstwa mocowana do konstrukcji 1. Warstwa: 10 mm ≥ 30 300 16 30 300 16 2. Warstwa: 10 mm ≥ 44 150 30 40 200 22 1. Warstwa: 12,5 mm ≥ 35 300 14 30 300 14 2. Warstwa: 12,5 mm ≥ 50 150 25 40 200 19 1. Warstwa: 15 mm ≥ 44 300 12 40 300 12 2. Warstwa: 12,5 mm lub 15 mm ≥ 60 150 22 40 200 16 Drewno, 3 (trzy) warstwy/3. (trzecia) warstwa mocowana do konstrukcji 1. Warstwa: 15 mm – – – 40 300 12 2. Warstwa: 12,5 mm – – – 40 300 12 3. Warstwa: 12,5 mm – – – 55 200 16 Uwagi: n W przypadku 4-warstwowego poszycia z płyt gipsow-włóknowych fermacell na konstrukcji stropu, ostatnia warstw płyt może być mocowana wkrętami samogwintującymi fermacell 3,9 × 55 mm bezpośrednio do konstrukcji nośnej. n W przypadku konstrukcji stropu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej można uwzględnić odchyłki dla rozstawów elementów mocujących podane w niniejszej tabeli i oprzeć się na stosownym świadectwie badawczym. 84 łączniki sztyftowe w stropach i dachach z płytami gipsowo-włóknowymi fermacell Grubość płyty, konstrukcje Klamry wg DIN 1052 oraz PN EN 14592 Gwoździe specjalne wg DIN EN 14592 Długość mm d mm Długość mm d mm 10 mm na drewnie (statycznie) ≥ 42 ≥ 1,5 ≥ 37 2,0–3,0 12,5 mm na drewnie (statycznie) ≥ 44,5 ≥ 1,5 ≥ 39,5 2,0–3,0 15 mm na drewnie (statycznie) ≥ 47 ≥ 1,5 ≥ 42 2,0–3,0 18 mm na drewnie (statycznie) ≥ 50 ≥ 1,5 ≥ 45 2,0–3,0 Drewniany strop belkowy / Drewniane stropy belkowe i dachy mocowana płyta była mocno dociśnięta usztywniający Płyty gipsowo-włóknowe fermacell do konstrukcji nośnej. Usztywniające elementy budowlane, należy mocować tak, aby nie powstały np. drewniane stropy belkowe, służą do naprężenia. W przytwierdzaniu płyt przekazywaniu dalej pionowych i pozio- musi być zachowana odpowiednia mych obciążeń do gruntu budowli. Poza kolejność mocowania na osiach kon- tym podpierają one z pomocą stabilizują- strukcji – rozpoczynamy albo od środka cych elementów budowlanych pozostałe płyty, posuwając się w kierunku do części budowlane, które nie służą do krawędzi, albo mocujemy konsekwent- usztywniania. Dla ustalenia ilości i rozsta- nie od jednej krawędzi do drugiej. wów elementów mocujących należy W żadnym wypadku nie mocować naj- przeprowadzić statyczne udokumentowa- pierw wszystkich naroży, a potem nie zgodnie z PN EN 1995-1-1. środka płyty. Zwracać uwagę, aby F4 F3 F2 F1 FH,wiatr 2 1 FH,wiatr 1 1 panel ścienny 2 usztywniająca płyta stropowa Przeniesienie obciążenia (wiatr) z płaszczyzny płyty stropowej do bocznych płaszczyzny ścian 85 Płyty gipsowo-włóknowe na płytach drewnianych W przypadku mocowania płyt gipsowo- Wariant zabudowy 2 Możliwości specjalnego wykonania -włóknowych fermacell bezpośrednio Spoiny klejone Materiały drewniane o niskim kurcze- na płyty drewniane może dojść do po- Jeśli jest konieczne mocowanie płyty niu się i pęcznieniu wstania napięcia lub pęknięć w spoinach gipsowo-włóknowych fermacell bezpo- Płyty gipsowo-włóknowe fermacell z powodu zróżnicowanego wydłużenia średnio na płytę drewnopochodną, można mocować bezpośrednio na płyty i kurczenia liniowego pod wpływem można stosować tylko technikę spoiny drewniane o niskiej wartości kurczliwo- wahań wilgotnościowo-temperaturo- klejonej. Aby płyta drewnopochodna ści i pęcznienia, o ile zostaną zachowa- wych. Opisane niżej warianty montażu nie skleiła się z płytą gipsowo-włókno- ne następujące warunki: polecane są w przypadku, gdy na płyty wą fermacell, należy w miejscu spoiny ■■ obróbka, transport, montaż, faza drewniane nie oddziałuje obciążenie klejonej stosować warstwę oddzielają- budowy i użyteczności budynku wilgociowe: ca, np. w formie grubego papieru, odpowiednio do klimatu klasa użyt- samoprzylepnej taśmy oddzielającej lub kowania 1 zgodnie z PN EN 1995-1-1 Wariant zabudowy przestrzeni 1 folii PE. Przesunięcie spoin materiałów (zakres wilgotności powietrza Konstrukcja nośna płytowych wynosi Z możliwością płaszczyzny instalacyj- ≥ 200 mm. Mocowanie płyty gipsowo- od 30 % do 65 %) ■■ płyty dostosowały się do względnej nej: mocowanie płyty gipsowo-włókno- -włóknowej fermacell na płytę drewno- wilgotności powietrza klimatu wej fermacell na dodatkową konstruk- pochodną wykonuje się za pomocą w czasie obróbki. cję nośną, (wytworzoną np. z łat klamer /zszywek (średnica drutu poprzecznych), z rozstawem konstrukcji 1,2 -1,6 mm, szerokość grzbietu nośnej patrz rozdział 2.3 „Konstrukcja ca. 10 mm, długość ramion musi być Maksymalny współczynnik kurczenia nośna”. o 2/3 mm krótsza od łącznej grubości i pęcznienia płyt na bazie drewna nie obu płyt). Rozstaw rzędów dla klamer może przekroczyć 0,02 % przy zmianie Rozstawy między elementami mocują- / zszywek nie może przekroczyć wilgotności drewna o 1 % poniżej zakre- cymi, rzędy pionowe: 400 mm. Należy uwzględnić wymogi su nasycenia włókien. Tak więc mogą ■■ przy ścianach 200 mm dla klamer- fizyki budowlanej (spójrz rys. poniżej). być wykorzystane płyty np. budowlane zszywek i 250 mm dla wkrętów płyty fornirowane, płyty klejone, war- ■■ przy stropach i skosach dachowych stwowe lub płyty OSB/4. 150 mm dla klamer-zszywek i 200 mm dla wkrętów Płyty gipsowo-włóknowe fermacell montuje się z przesunięciem spoin ≥ 200 mm w stosunku do spoin płyt ≤ 400 drewnopochodnych. Można stoso wać spoiny klejone, szpachlowane lub płyty gipsowo-włóknowe fermacell z krawędzią frezowaną TB. Umocowanie wykonuje sie za pomocą ww. klamer / zszywek bezpośrednio do płyt drewno- ≥ 200 pochodnych lub przy przesunięciu 150 o jedno pole modułu bezpośrednio do 1 płyta drewnopochodna 2 2 1 3 2 papier pakowy / samoklejąca taśma oddzielająca / folia PE 3 fermacell płyta gipsowo-włóknowa Wariant zabudowy 2 konstrukcji nośnej. 86 2.5 Technika spoinowania n spoina klejona n wykończenie spoin poprzecznych n spoina szpachlowana n spoiny dylatacyjne n krawędź frezowana TB Dla połączeniu płyt gipsowo-włókno- Krawędzie płyt przyciętych podczas Nanoszenie kleju do spoin fermacell wych fermacell w płaszczyźnie po- montażu na miejscu budowy muszą być Klej do spoin fermacell lub klej do spoin wierzchni mamy do dyspozycji trzy przycięte prostopadle i muszą być greenline nanosi się w formie płaskiego różne techniki spoinowania. Z jednej absolutnie proste. Przy kilkuwarstwo- pasma na środek krawędzi płyty. strony spoina klejona, z drugiej strony wym poszyciu należy dotrzymać prze- Temperatura gotowego do użycia kleju dwie techniki spoiny szpachlowanej: sunięcia spoin górnej warstwy płyt nie powinna wynosić mniej niż +10°C. spoinowanie płyt o prostopadłych względem spoin dolnej warstwy płyt Temperatura pomieszczenia nie powin- krawędziach i płyt gipsowo-włóknowych o ≥ 200 mm. Technika spoiny klejonej na spadać poniżej +5°C. o krawędziach frezowanych. jest stosowania każdorazowo tylko w zewnętrznej warstwie płyt, dolne Uwaga: w czasie procesu wiązania, klej Dla budownictwa szkieletowego poleca- warstwy płyt łączone są na styk także do spoin fermacell pieni się, natomiast my ekonomiczną technikę klejenia spoin. w konstrukcjach z wymaganiami klej do spoin fermacell greenline nie. przeciwpożarowymi. Przy poszyciu dwu- lub wielowarstwowym, z każdej strony ściany niezależnie od wymogów z punktu widzenia fizyki budowli, spodnie warstwy poszycia mocowane są generalnie na styk Spoina klejona Aby wykonać niezawodną spoinę klejoną, płyty gipsowo-włóknowe fermacell należy kleić wyłącznie specjalnym klejem do spoin fermacell lub klejem do spoin greenline. Nanoszenie kleju do spoin fermacell z praktycznej osłonki foliowej 580 ml tubki na krawędź pionową Przy wykonaniu spoin klejonych koniecznie należy zadbać, aby krawędzie płyt były wolne od kurzu, aby wstęga kleju Maksymalna szerokość spoiny klejonej nie może była naniesiona pośrodku krawędzi pyty, przekroczyć 1 mm. Aby uniknąć zakłóceń nie na szkielet. Dla spoiny klejonej w paśmie kleju przy powyższym mocowaniu preferuje się krawędzie przycięte fabrycznie. Jest ważne, aby klej całkowicie wypełnił spoinę po dociśnięciu płyt (nadmiar kleju widoczny po dociśnięciu). i wiązaniu kleju, nie należy dociskać płyt do całkowitego wyciśnięcia kleju ze spoiny na „zero”. 87 Zużycie kleju do spoin fermacell podłożu zostanie usunięte, druga płyta Operacje robocze przy stwardnieniu w przeliczeniu na 1 m² pod własnym ciężarem przylgnie do kleju pierwszej płyty, wskutek czego spoina Zależnie od temperatury pomieszczenia ulegnie ściśnięciu i jest szczelna. oraz wilgotności powietrza, klej Wymiary płyt 1 kartusz 310 ml 1 osłonka foliowa 580 ml 1 500 × 1 000 mm 11 m² 20 m² 2 500 × 1 250 mm 22 m² 40 m² twardnieje po około 18 – 36 godzinach. Następne płyty mocować konsekwent- W czasie krytycznym uwarunkowanym założenie: wysokość ściany 2500 mm do płyt 10 lub 12,5 mm nie od góry do dołu. Można wykorzystać wiązaniem kleju (od 4 do 12 godzin) także podnośnik do płyt. Podczas mon- nie wolno w żaden sposób poruszyć Na każdy metr bieżący spoiny płyt tażu przy użyciu podnośnika do płyt przygotowanymi elementami. zużywa się ok. 20 ml kleju do spoin należy również zapewnić wystarczający Po stwardnieniu kleju, jego nadmiar fermacell, względnie kleju so spoin siłę nacisku płyt gipsowo-włóknowych usuwa się całkowicie szpachelką greenline (przy płytach o grubości fermacell na naniesiony klej do spoin. lub zdzierakiem do kleju fermacell. 10 i 12,5 mm). W takim przypadku mocowanie wkręta- Miejsca połączeń oraz wpuszczone mi rozpoczyna się od środka. w płyty elementy mocujące należy zaszpachlować masa szpachlową 1. Poszycie ścian płytami na placu 2. Montaż płyt przy prefabrykacji do spoin fermacell, masą finalną Po umocowaniu pierwszej płyty, drugą poziomej lub masą szpachlową do szpachlowania płytę należy podłożyć w taki sposób, aby Drugą płytę fermacell przyłożyć do już powierzchniowego. krawędzie płyt na górze znajdowały się umocowanej pierwszej płyty w taki obok siebie, a na dole żeby powstała sposób, aby krawędzie dotykały się między obydwoma płytami wąska, z jednej strony, a z drugiej strony aby klinowa szczelina o szerokości powstała szczelina 10-15 mm. Na przyle- 10-15 mm. Dlatego długość płyt musi gającej stronie należy płytę mocno być o ok. 10 mm krótsza niż wysokość docisnąć, aby powstała szczelna spoina. pomieszczenia. Płytę fermacell przy- Płytę mocować klamrą-zszywką lub mocować na wysokości ok. 60 mm gwoździem do słupka konstrukcji/ocze- poniżej górnej krawędzi przy pomocy pu. Nie kłaść płyty od góry jedna przy klamry-zszywki lub wkrętów samo- drugiej przy użyciu podnośnika, gdyż klej gwintujących fermacell do drewnianego do spoin fermacell względnie klej do słupka konstrukcji lub oczepu. Gdy spoin greenline zostanie przesunięty na jednostronne podparcie kołkiem przy dół na słupek i spoiny nie skleją się. Wysokość pomieszczenia 1 250 Miary mm Poszycie ścian płytami na placu budowy Usuwanie nadmiaru kleju przy użyciu zdzieraka fermacell Długość płyt = wysokość pomieszczenia - 10 mm 60 Długość płyt = wysokość pomieszczenia - 10 mm Wysokość pomieszczenia budowy 1 250 ca. 10 Podpieranie z jednej strony Podnośnik do płyt 88 Szerokość spoiny szpachlowanej zależy od grubości płyty Spoina szpachlowana Spoiny i elementy łączące Zaszpachlować Płyty gipsowo- dziale „Wykończenie spoin poprzecz- elektrycznych, które mogą wpływać na -włóknowe ferma- nych”. Przed szpachlowaniem należy czas wiązania mieszanki. Dodatkowe cell należy szpa- zadbać o to, aby spoiny były wolne od wskazówki na temat rozrabiania masy chlować wyłącznie kurzu i pyłu. Szpachlować można płyty szpachlowej podane są na opakowaniu. oryginalną, spe- suche, a więc wolne od podwyższonej cjalną masą wilgoci pochodzącej od konstrukcji Masę szpachlową należy wciskać w spo- szpachlową fer- budynku. Jeśli w pomieszczeniach iny aż do zupełnego wypełnienia, na macell, aby osią- przewidziane są prace związane z mo- płasko z powierzchnią płyty. Aby osią- gnąć niezawodne, mocne i wytrzymałe krymi jastrychami lub tynkami na gnąć łączenie z obydwu stron, masę połączenie przenoszące obciążenia. mokro, spoinować można dopiero po ich nanosimy najpierw na jedną krawędź Niezależnie od tego, czy płyty gipsowo- wyschnięciu. Patrz również rozdział 2.1 płyty, po czym rozprowadzamy do -włóknowe fermacell mocowane są do „Warunki obróbki i warunki na placu przeciwległej krawędzi. drewnianej konstrukcji nośnej wkrętami budowy”. Gdy przewidziana jest posadz- czy gwoździami czy klamrami / zszyw- ka bezspoinowa z lanego asfaltu, wszel- Przy spoinach między płytami niepod- kami, w obszarze łączenia płyt należy kie prace związane ze spoinowaniem partymi konstrukcją masa szpachlowa przewidzieć odpowiednie szerokości płyt można podejmować dopiero po jej musi przenikać aż na drugą stronę spoin między płytami. Szerokości spoin wyschnięciu. płyty. Spoiny bez podparcia występują zależą od grubości płyty. z reguły po krótszej stronie płyty. Masę szpachlową do spoin fermacell Szerokości spoin w miejscach styków rozrabia się w następujący sposób: Po wyschnięciu masy szpachlowej płyt produkt należy wsypać do czystej wody nałożonej w pierwszym cyklu roboczym, i odczekać około 2 – 5 minut, aż masa można wykonać szpachlowanie finalne. szpachlowa wchłonie wodę. Następnie Także o ile jest to konieczne, po uprzed- mieszać do uzyskania jednorodnej nim wyschnięciu masy szpachlowej, plastycznej masy. Do mieszania należy małe nierówności można szlifować stosować czyste naczynia i czyste kratką do szlifowania lub papierem narzędzia. Nie stosować mieszadeł ściernym. Grubości płyt mm Szerokość spoin mm 10 5–8 12,5 6–9 15 7–10 18 7–10 Spoiny zostają zamknięte masą szpachlową fermacell bez konieczności stosowania taśmy do wzmacniania Zużycie masy szpachlowej fermacell przy płytach o wysokości pomieszczenia Grubości płyt mm spoin (wyjątek stanowi późniejsze Zużycie kg W przeliczeniu na m2 powierzchni fermacell Na metr bieżący spoiny tynkowanie cienką warstwą tynku 10 0,1 0,2 strukturalnego, pod którym należy 12,5 0,2 0,2 wzmocnić spoinę naklejając taśmę 15 0,3 0,3 wzmacniającą fermacell). Łebki wkrę- 18 0,4 0,5 tów lub grzbiety klamer szpachluje się tym samym materiałem. Spoiny poprzeczne w obszarze ściany działowej należy wykończyć według opisu roz- Szpachlowanie spoin między płytami należy wykonać zawsze na miejscu budowy. 89 Krawędź frezowana Płyty gipsowo-włóknowe fermacell taśmy wzmacniającej, aż do całkowitego Do zaszpachlowania spoin i elementów ze spłaszczoną krawędzią frezowaną wypełnienia krawędzi frezowanej. mocujących należy stosować wyłącznie (tzw. krawędź TB). Krawędź frezowana Alternatywnie można użyć papierową masę szpachlową do spoin fermacell, to krawędź płyty, która posiada lekko taśmę wzmacniającą fermacell lub zgodnie z instrukcją podaną w niniej- spłaszczony skośny pas zakończony fazą. ogólnie dostępne w handlu taśmy szym opracowaniu. Przy poszyciu wzmacniające szklane lub papierowe wielowarstwowym, jako pierwszą Zakresy stosowania: o szerokości 50 – 60 mm. Taśmę wzmac- warstwę poszycia można zastosować ■■ w ścianach wewnętrznych niającą należy pokryć masą szpachlową płyty bez krawędzi frezowanej TB ■■ stropach w pierwszym cyklu roboczym. i zrezygnować ze spoinowania – połą- ■■ i jako okładzina przy skosach dachowych. czyć je na styk. Drugą warstwę płyt Po wyschnięciu masy szpachlowej mocować klamrami rozprężnymi do nałożonej w pierwszym cyklu roboczym, pierwszej warstwy płyt gipsowo-włók- Zalety: następuje drugi cykl roboczy, polegający nowych fermacell o grubości 12,5 mm ■■ szybki montaż płyt gipsowo-włókno- na nakładaniu masy szpachlowej neutralnie, niezależnie od konstrukcji. fermacell w obszarze spoin na równo Jeżeli w pierwszej warstwie poszycia z powierzchnią płyty,. Następnie nastę- zastosowano płyty gipsowo-włóknowe puje wygładzanie pomierzch w zależno- fermacell o grubości 10 mm, to obie wych fermacell bez spoin ■■ łatwe uzyskanie równych powierzchni ■■ 2/3 elementów mocujących zostaje ści od wymagań dla jakości powierzchni. warstwy należy mocować wkrętami do zamkniętych w jednym cyklu robo- Jako materiał wypełniający fugi stosuje konstrukcji nośnej. czym poprzez szpachlowanie spoin się masę szpachlową do spoin Jeżeli w pierwszej warstwie poszycia fermacell. Wykonanie spoin zostają zastosowane płyty z krawędzią Dwie płyty z krawędzią frezowaną TB Montaż frezowaną, spłaszczony zakres należy montuje się na styk. Mocowanie odbywa Montowanie płyt gipsowo-włóknowych wypełnić masą szpachlową do spoin się beznapięciowo za pomocą dotych- fermacell z krawędzią frezowaną fermacell ze względu na wymagania czas przyjętych elementów mocujących, odbywa się bez docinania, jednym ochrony akustycznej i przeciwpożarowej także w przyjętych rozstawach. ciągiem – płyta za płytą. dla konstrukcji. ■■ Przesunięcie płyt, jedna pod drugą, W czasie obróbki dla przycięć można Na krawędzie frezowane TB należy przykleić taśmę do spoin. Może to być stosować techniki „piłowanie”, „zaryso- musi wynosić ≥ 200 mm. ■■ Krzyżowanie spoin jest niedozwolone. wanie i złamanie” samoprzylepna taśma wzmacniająca TB fermacell. Taśmę zbrojeniową TB Właściwości płyt fermacell należy przykleić do krawędzi Grubość płyt: 10 mm względnie 12,5 mm frezowanej TB przed szpachlowaniem. Wymiary płyt: 2 000 × 1 250 × 12,5 mm 4 × krawędź frezowana TB Zużycie: 0,3 kg/m² Potem wykonać szpachlowanie wciska- 2 540 × 1 250 × 12,5 mm 2 × krawędź frezowana TB Zużycie: 0,2 kg/m² jąc masę szpachlową poprzez perforację 1 500 × 1 000 × 10 mm 4 × krawędź frezowana TB Zużycie: 0,35 kg/m² Płyty o innych wymiarach na zamówienie. Warianty spoin krawędzi frezowanej TB Wariant 1: dwie fabrycznie wykonane krawędzie frezowane TB z taśmą wzmacniającą TB i masą szpachlową do spoin fermacell Wariant 2: dwie fabryczne wykonane krawędzie frezowane TB z papierową lub szklaną taśmą wzmacniającą i masą szpachlową do spoin fermacell Wariant 3: jedna fabrycznie wykonana krawędź frezowana i jedna krawędź docinana na miejscu budowy i z masą szpachlową do spoin fermacell Szerokość spoin zależy od grubości płyt (patrz: spoina szpachlowana). 90 Wykonanie spoin Szczeliny dylatacyjne wych obydwóch materiałów płyt przy poziomych Spoiny dylatacyjne (ciągłe, pionowe Ponieważ spoiny poziome mogą osłabiać stabilność ścian i z reguły powodują zwiększenie kosztów, należy więc ich unikać lub znacznie ograniczyć. Jeśli jednak są one konieczne, należy postępować jak opisano poniżej. Ściany, nienośne W ścianach o jednowarstwowym poszyciu z każdej strony należy rozmieścić spoiny poprzeczne w górnym obszarze ściany i łączenia poziome płyt wykonać techniką spoiny klejonej, spoiny szpachlowanej, lub płyty z krawędzią frezowaną TB – łączyć na styk. Przy poszyciu dwu- lub wielowarstwowym z każdej strony ściany, dolne warstwy poszycia mogą być generalnie mocowane na styk, niezależnie od wymogów z punktu widzenia fizyki budowli. Dla wykończenia spoin zewnętrznej warstwy poszycia ściany, mamy do z powodu zróżnicowanych zmian linio- rozdzielenie konstrukcji) są potrzebne zasadniczo tam, gdzie w surowym budynku są szczeliny dylatacyjne. zmianach klimatu pomieszczenia. Rozmieszcza się je w odstępach ≤ 6 m i dotyczą: ■■ konstrukcji ściany z poszyciem fermacell mocowanym bezpośrednio Muszą one być przejmowane z takimi samymi możliwościami ruchów. na płyty drewnopochodne i ■■ asymetrycznej konstrukcji ściany, z jednej strony z płytami drewnopo- Dylatacja poszycia chodnymi (oprócz płyty pilśniowej Ze względu na różną wydłużalność miękkiej), z drugiej strony z płytami i kurczliwość drewnianej konstrukcji gipsowo-włóknowymi fermacell. nośnej i poszycia z płyt fermacell przy zmianie wilgotności względnej powietrza, należy przewidzieć rozdzielenia w poszyciu (otwarte połączenia płyt, nie szpachlowane, nie klejone). Rozdzielenie powinno być wykonane preferencyjnie w niewidocznych miejscach, np. za połączeniem ze ścianą poprzeczną. Maksymalne odstępy zawarte są w ta- Powyższe nie odnosi się do konstrukcji ścian zewnętrznych z płytami fermacell Powerpanel HD po jednej stronie i z płytami gipsowo-włóknowymi fermacell po drugiej stronie, ponieważ obydwa materiały posiadają podobne zachowanie wydłużalności i kurczliwości. beli poniżej. Przy zastosowaniu płyt gipsowo-włóknowych fermacell i płyt drewnopochodnych w obrębie jednej konstrukcji, należy przewidzieć właśnie takie oddzielenia w poszyciu fermacell Maksymalne rozstawy dylatacji przy poszyciu na drewnianej konstrukcji nośnej Technika spoinowania fermacell Konstrukcje ścian, okładziny ścian i osłony Konstrukcje stropów, sufitów podwieszonych, okładziny stropów i skosów dachowych wanej, oraz wykonanie z płyt o krawędzi Spoina szpachlowana 10 m 8m frezowanej TB. Generalnie należy Spoina klejona 15 m 10 m dyspozycji zarówno technikę spoiny klejonej jak i technikę spoiny szpachlo- zachować przesunięcie ≥ 200 mm między spoinami wierzchniej warstwy płyt i spodniej warstwy płyt. Ściany o drewnianej konstrukcji, nośne, usztywniające Patrz rozdział 2.4 „Mocowanie, Połączenia poziome” str. 80. 91 2.6 Montaż prefabrykowanych paneli ściennych n przebieg montażu n styki elementów n prefabrykowane ściany n masa wypełniająca Przebieg montażu Montaż z płytami gipsowo-włóknowy- 4108 część 7), spoiny między płytami na Sposób postępowania w przypadku mi fermacell drewnianych słupkach konstrukcji obustronnego poszycia płytami Wcześniej zmontowaną drewnianą należy wykonać jako spoiny klejone lub fermacell Powerpanel HD ramę, względnie poszczególne elementy szpachlowane. Jeśli została zastosowa- 1. Ułożyć płyty fermacell Powerpanel ramy, położyć na stole roboczym, wy- na metoda klejenia spoin, transport na HD na ramach drewnianych i przytwier- centrować i zmontować. Na tak przygo- miejsce budowy może się odbyć po dzić za pomocą odpowiednich elemen- towaną ramę położyć przycięte na miarę stwardnieniu kleju do spoin. Czas otwarty tów mocujących (patrz także rozdział płyty gipsowo-włóknowe fermacell wiązania od nałożenia kleju wynosi 2.11 „Zewnętrzne poszycie Powerpanel i przymocować odpowiednimi elementa- w zakresie 4-12 godzin. W tym czasie nie HD”). Płyty muszą całkowicie opierać mi mocującymi. wolno przenosić modułów ściennych. się na drewnianej konstrukcji Spoiny szpachlowane natomiast, należy wsporczej. Przy zastosowaniu płyt o dużych forma- wykonywać po montażu modułów bu- tach (maksymalnie 2540 × 6200 mm), dowlanych na miejscu budowy. zaleca się ich transport przy pomocy Odpowiednio do wymagań ochrony przed działaniem czynników atmosfe- specjalnego podnośnika próżniowego. Montaż z płytami fermacell rycznych oraz ochrony przeciwpożaro- Następnie, leżący na stole moduł płyty Powerpanel HD wej, płyty należy połączyć są na styk. z poszyciem z jednej strony można W zależności od stopnia prefabrykacji, obrócić na stole roboczym przy użyciu moduły ścienne są kompletnie zamknię- Gładka strona Powerpanel HD stanowi obrotowego stołu monterskiego; do tej te – z poszyciem zewnętrznym i we- stronę widoczną. Tutaj też nadrukowano czynności można wykorzystać również wnętrznym oraz odpowiednią izolacją – oznakowanie płyt. Nadruk ten ma pasy montażowe. albo posiadają tylko poszycie postać wąskiego paska biegnącego zewnętrzne w postaci płyt Powerpanel przez całą płytę w jej środku, tak że W zależności od wymagań z punktu HD. W tym przypadku wewnętrzną przy wymiarze rastra konstrukcji nośnej widzenia fizyki budowlanej, należy zabudowę wykonuje się na miejscu wynoszącym 625 mm lub 600 mm zamontować, oprócz instalacji i izolacji budowy. jednocześnie służy jako pomoc termicznej, także paroizolację. Należy w zorientowaniu się, gdzie należy zwracać uwagę, aby połączenia i przej- Zasadniczo w pierwszej kolejności, na ścia były szczelnie wykończone. stole roboczym układa się prefabrykowane ramy drewniane, lub poszczegól- Jeśli płyta fermacell ma pełnić funkcję ne elementy ramy, centruje i montuje, warstwy wiatroszczelnej lub szczelnej a następnie wykonuje się opisane poni- od przenikania powietrza (zgodnie z DIN żej czynności. usytuować elementy mocujące. 92 Stół obrotowy Transport dźwigiem na miejscu budowy Montaż na miejscu budowy 2. Obrócić moduł leżący na stole robo- Sposób postępowania w przypadku Ściany prefabrykowane czym przy użyciu dźwigu lub obrotowe- jednostronnego poszycia płytami go stołu monterskiego. Można też fermacell Powerpanel HD posłużyć się w tej czynności pasami 1. Ułożyć płyty Powerpanel HD na monterskimi. drewnianej rami i przytwierdzić za pomocą odpowiednich elementów 3. Po zamontowaniu elementów wnę- mocujących. trza ściany (izolacja termiczna, instala- Przy prefabrykacji płyt w zakładzie należy brać pod uwagę ich obciążenie związane z transportem i montażem. W projektach, przy wymiarowaniu należy zatem uwzględnić podnoszenie, obracanie oraz transport modułów cje względnie paroizolacja): wykonać 2. Odstawić moduły ścienne i wykonać poszycie strony wewnętrznej ściany. spoiny sprawdzoną techniką spoinowa- Można to zrobić przy użyciu płyt gipso- nia na płytach fermacell Powerpanel wo-włóknowych fermacell. Taka kolej- HD. W konstrukcjach ścian zewnętrz- ność poszywania ścian z jeden strony nych, w zależności od wymagań z punk- jest zalecana przede wszystkim w celu tu widzenia fizyki budowlanej, konieczne uchronienia stołu roboczego przed jest zamontować, oprócz instalacji zabrudzeniem przez klej wydostający i izolacji termicznej, także paroizolację. się ze spoin płyt łączonych metodą Paroizolacja powinna być usytuowana klejenia przy stosowaniu mniejszych wewnątrz przed izolacją cieplną. Należy płyt gipsowo-włóknowych fermacell. bezwzględnie zwracać uwagę, aby Ponadto, unika się w ten sposób uszko- połączenia i przejścia były szczelnie dzenia powierzchni płyt gipsowo-włók- wykonane. Jeśli poszycie wewnętrzne Styki elementów z płytami gipsowo- nowych, a tym samym w konsekwencji ma stanowić warstwę wiatroszczelną -włóknowymi fermacell późniejszego szpachlowania ewentual- lub szczelną od przenikania powietrza Zasadniczo elementy muszą być połą- nych uszkodzonych miejsc. (zgodnie z DIN 4108 część 7), wówczas czone ze sobą w sposób mocny i wytrzy- wszystkie spoiny płyt powinny wypadać mały, tak aby żadne dodatkowe siły nie 4. Odstawić moduły ścienne i wykonać albo na słupku konstrukcji wsporczej działały na poszycie. Połączenie tylko spoiny sprawdzoną techniką spoinowania albo należy wykonać dodatkowe odpo- poprzez poszycie fermacell nie wystar- na płytach fermacell Powerpanel HD. wiednie wsparcie. cza. Spoina fermacell nie może leżeć na ścian. Należy przewidzieć odpowiednie punkty zamocowania podnośników wykorzystywanych do podnoszenia płyt. Ponadto, elementy mocujące w prefabrykowanych ścianach powinny być zgodne z danymi zawartymi w rozdziale 2.4 „Mocowania” str. 78. Styki paneli – elementów spoinach elementów prefabrykowanych. Montaż płyt Powerpanel: Spoiny szpachlowane w miejscach W czasie montażu nie chodzić bezpośrednio po płytach wzmacniającą spoiny fermacell. fermacell Powerpanel HD ułożonych na konstrukcji ramowej. Obciążać tylko w miejscach wspartych na konstrukcji wsporczej. W przeciwnym razie, mogą powstać niewidoczne rysy, powodujące nieskuteczność późniejszego zabezpieczenia przed wpływem czynników atmosferycznych. styków elementów należy uzbroić taśmą Przy wielowarstwowym poszyciu, spoiny należy przesunąć o ≥ 200 mm względem spoin elementu. 93 Styki paneli – elementów w ścianach Spoina fermacell nie może leżeć na grubość warstwy powinna wynosić co Elementy ścian powinny być produko- spoinie elementów prefabrykowanych. najmniej 5 mm. wane możliwie w jednym kawałku, Oznacza to, że poszycie jednego ele- tak aby nie było pionowych połączeń mentu musi przechodzić aż do słupka Wymagania elementów w powierzchni ściany. krańcowego drugiego elementu. Zgodnie z VOB 19334 ( Vergabe- Und Jeśli miejsca styków nie można rozmie- Vertragsordnung für Bauleistungen - ścić w sposób ukryty, (np. za połącze- Styki stropów – połączenie VOB) (umowa o usługę budowlaną) , niem ze ścianą poprzeczną), należy kondygnacji prace budowlane i roboty ciesielskie przestrzegać ww. zasad. W drewnianych stropach belkowych w budownictwie drewnianym, progi, należy uwzględniać pęcznienie i kurcze- ściany i inne na podłożu masywnym Styki paneli – elementów nie drewna z uwagi na jego ilość (oczep, należy twardo podścielić na całej w stropach i dachach belki stropowe i próg), wykonując długości. W miejscach styków elementów stropów poziomą spoinę o szerokości 10 mm. i dachów dodatkowo zaleca się przerwa- Spoinę tę w trakcie montażu zamyka się Zadania nie poszycia fermacell, np. poprzez taśmą uszczelniającą. Najniższy poziom musi pełnić wiele wykonanie spoiny pocienionej, spoiny funkcji: ukrytej. Jednowarstwowe, ciągłe poszy- Ruchy drewna wskutek pęcznienia cie fermacell na łatach jest możliwe, i kurczenia można zmniejszyć poprzez o ile elementy są mocno połączone różne rozwiązania konstrukcyjne. ze sobą. Możliwe jest też zastosowanie w tym ■■ funkcja niwelowania obciążeń z elementów okiennych i drzwi sięgających do podłogi ■■ przejęcie pionowych obciążeń i od- celu określonych systemów stropów czy prowadzenie ich na ścianę piwnicy Przy poszyciu jednowarstwowym, materiałów drewnopochodnych do lub na fundament łaty należy nanieść na miejscu budowy stropów, które prawie wykluczają tego i połączyć poprzez wszystkie styki rodzaju ruchy. elementów – paneli. ■■ przeniesienie obciążeń spowodowanych siłą wiatru ■■ wyrównanie tolerancji ze stropu Ze spoiny dylatacyjnej w obszarze piwnicznego lub płyty fundamentowej Poziome styki elementów połączenia kondygnacji można zrezy- ■■ lekki, funkcjonalny montaż Poziome łączenie modułów jest nie do gnować tylko wtedy, gdy w poszyciu płyt ■■ połączenie ewentualnie wykończenie uniknięcia przy połączeniach schodów Powerpanel HD połączonych na styk z piętrem. W tym przypadku trzeba (szerokość spoiny ≤ 1 mm) trwale nie wziąć pod uwagę podwyższone wielko- występują zakleszczenia! płaszczyzny w sposób odporny na przenikanie powietrza ■■ dotrzymanie wymogów ochrony ści kurczenia ze względu na duży udział cieplnej (unikanie mostków drewna w tym zakresie. Dlatego zaleca termicznych) się wykonanie tej spoiny jako widocznej, np. jako spoiny wypełnionej masą Masa wypełniająca uszczelniającą (spoina akrylowa), lub ■■ ochrona przed dostępem dla insektów i małych zwierząt ■■ funkcja optyczna jako spoinę pocienioną. Do powyższej Masa wypełniająca do połączenia płyty reguły trzeba się stosować zwłaszcza fundamentowej i piwnicy w modułowym Zakres stosowania przy poziomym łączeniu modułów, np. budownictwie drewnianym. Betonowa płyta fundamentowa na poddaszu przy ścianie szczytowej. wykazuje tolerancje. W budownictwie fermacell masa wypełniająca to murowanym wyrównuje się je z reguły Styki paneli – elementów specjalna zaprawa cementowa do stosując różnej grubości spoiny z fermacell Powerpanel HD wypełnienia pustej przestrzeni pomiędzy murarskie. W budownictwie Zasadniczo elementy muszą być płytą fundamentową a drewnianą drewnianym i w modułowym połączone ze sobą w sposób mocny konstrukcją ściany (współczynnik budownictwie drewnianym nie jest to i wytrzymały, tak aby żadne dodatkowe pęcznienia ok. 5 %). Masa wypełniająca możliwe. Wyrównanie różnic poziomów siły nie działały na poszycie. Połączenie nie kurczy się i po stwardnieniu przenosi /wysokości/ pomiędzy fundamentem tylko poprzez poszycie fermacell na pełnej płaszczyźnie obciążenie ściany a progiem ściany następuje później. nie wystarcza. na podłoże. Maksymalna grubość Można postępować według dwóch warstwy wynosi 40 mm. Minimalna zwyczajowych metod obróbki. 94 Mieszanie masy wypełniającej fermacell Wykonanie z użyciem masy wypełniającej fermacell Pionowanie elementu ściany 1. Wypełnienie zaprawą murarską niezwykle wytrzymała, stabilna i obok Musi być ona wystarczająco odporna: progu ściany wysokiej wytrzymałości na ściskanie podkłady drewniane z drewna Pod dolnymi pasami kratownicy ścien- [> 10 N/mm2] posiada szczególną zdol- 3 (trzeciej) klasy odporności, jeszcze nej pozostaje spoina co najmniej 20 mm. ność spęczniania. Właśnie ta zdolność lepiej podkłady z metalu, tworzywa Jeśli spoiny są węższe, nie stosuje się spęczniania niweluje kurczliwość i za- sztucznego lub z płyty wiązanej czystego i całopowierzchniowego wy- pewnia całopowierzchniowe przeniesie- cementem, ponieważ podkłady pełnienia progu ściany. W takim przy- nie obciążenia drewnianej konstrukcji pozostają pod nośną drewnianą padku, w celu ustawienia modułu ściany ściany na podłoże. Należy unikać skoko- konstrukcją ściany. podkłada się płytę dystansową lub wego podnoszenia temperatury podkłady (kloce) pod element ściany. pomieszczenia. Później następuje wypełnienie pustej Metoda podpierania konstrukcji ma na przestrzeni pomiędzy elementem i płytą celu tylko wyprostowanie elementu 2. Podpieranie konstrukcji w czasie fundamentową przy użyciu spęczniają- ściany w czasie montażu w pozycji montażu za pomocą podkładów cej masy wypełniającej fermacell. horyzontalnej. Następnie, jeszcze przed Obok metody wypełniania zaprawą pokryciem dachem wypełniona zostaje murarską jest także możliwe podpiera- Do tego podłoże musi być mocne, nośne spoina. Powyższe wykonuje się przy nie elementu ściany za pomocą podkła- i zupełnie wolne od kurzu i brudu. użyciu zaprawy spęczniającej. dów w określonych odstępach. Statyk Podłoża silnie chłonące należy nawilżyć Gwarantuje to wykonanie mocnej musi udowodnić w swoich statycznych przed wypełnieniem pustej przestrzeni. spoiny poprzez wypełnienie. obliczeniach rozstaw podkładów [625 mm lub 1250 mm], jak również Dzięki swojemu składowi, spęczniająca konieczną powierzchnię nacisku masa wypełniająca fermacell jest podkładów. Elementy ściany są osiowane na klocach z drewna lub z tworzywa sztucznego, później następuje wypełnienie pustej przestrzeni przy pomocy spęczniającej masy wypełniającej fermacell. Pompa do wypełniania progów masą wypełniającą 95 2.7 Szczegóły połączeń n Połączenia elementów budowlanych n Możliwości wykończenia spoin n Szczegóły połączeń fermacell Vapor i wykonanie spoin Połączenia elementów budowlanych / wykonanie spoin We wszystkich budynkach występują i uszczelnienia od przenikania powie- jako poszycie jedno- lub połączenia różnych elementów budow- trza szczególnie przy zewnętrznych wielowarstwowe konstrukcji ścian elementach budowli. oraz jako okładziny. Dla łączenia lanych, np. ściana-ściana lub ściana-strop, itd. Jeśli wszystkie elementy ■■ Szczelne wykończenie połączeń przy z różnymi materiałami budowlanymi budowlane są wykonane z płyt gipsowo- użyciu odpowiednich materiałów oraz przy ruchach surowej konstrukcji -włóknowych fermacell, istnieje kilka (np. samoprzylepne uszczelnienia budowlanej należy zasadniczo możliwości wykonania spoin między lub taśma do izolacji krawędzi) przedsięwziąć rozdzielenie. płytami fermacell w zakresie połączeń w celu zapewnienia i spełnienia elementów budowlanych. wymagań ochrony przeciwpożarowej Ściany o drewnianej konstrukcji nośnej i akustycznej dla ścian (nośnych (np. drewno konstrukcyjne KVH o wil- i nienośnych). gotności ≤ 18 %) z poszyciem z płyt Generalnie obowiązują następujące reguły: ■■ Stosowanie niepalnych materiałów gipsowo-włóknowych fermacell podle- uszczelniających lub materiałów gają zmianom liniowym (rozciąganie przeciwpożarowej, akustycznej zgodnie z DIN 4102, część 4, rozdz. i kurczenie) pod wpływem zmieniające- i termicznej dla oddzielających 4.10.5 w konstrukcjach z wymagania- go się klimatu pomieszczenia. Właśnie elementów budowli (ściany, stropy). mi ochrony przeciwpożarowej. powyższe należy uwzględnić w szczegó- ■■ Uwzględnienie wymagań ochrony łach połączeń. także w połączeniach elementów. ■■ Zwracać uwagę na szczelne połączenie warstwy paroizolacyjnej Istnieją różne możliwości połączenia płyt gipsowo-włóknowych fermacell Połączenia elementów budowlanych ca ca. 150 mm Skos dachowy – strop ca .1 50 ca. 150 mm m ca. 150 mm .1 50 m m m Strop – ściana Skos dachowy – ścianka kolankowa 96 Możliwości wykonania spoin masa szpachlowa taśma wstępna podkładowa taśma rozdzielająca elastyczna masa uszczelniająca 5–9 mm ≥ 5 mm łączenie ciasno na styk Masa szpachlowa na taśmie rozdzielającej 1. Umieścić taśmę rozdzielającą (np. z folii PE, taśma klejąca lub papier olejowany) 2. Szerokość spoiny w zależności od grubości płyt (patrz rozdz. 2.5 „Technika spoinowania” str. 86) 3. Szpachlować masą szpachlową do spoin fermacell 4. Odciąć ostrym nożem wystającą taśmę rozdzielającą Elastyczny materiał uszczelniający 1. Szerokość spoiny zależnie od zastosowanego elastycznego materiału uszczelniającego (przy trwałym przyjmowaniu ruchów ≥ 20 %: szerokość spoiny ≥ 5 mm; ≥ 15 %: szerokość spoiny ≥ 7 mm) 2. Środek gruntujący na krawędzi płyty 3. Wypełnić spoinę całkowicie elastycznym materiałem uszczelniający – masą trwale elastyczną Łączenie na styk dwóch płyt 1. Ostrokątne i absolutnie proste krawędzie płyt łączone na styk. Tutaj nie występuje spoinowanie materiałem trwale elastycznym – jest niedopuszczone Szpachlowanie na taśmie Spoina z wypełnieniem trwale Łączenie na styk płyt o ostrych rozdzielającej elastycznym krawędziach Szpachlowanie na taśmie rozdzielającej Elastyczne spoinowanie akrylem lub PU Łączenie na styk płyt fermacell można stosować w następujących można stosować w następujących o ostrych krawędziach można stosować połączeniach: połączeniach w następujących połączeniach: ■■ Ściana – ściana (naroża wewnętrzne) ■■ Ściana – ściana (naroża wewnętrzne) ■■ Ściana – ściana (naroża wewnętrzne) ■■ Ściana – strop ■■ Ściana – strop ■■ Ściana – strop ■■ Skos dachowy – ściana ■■ Skos dachowy – ściana ■■ Skos dachowy – ściana ■■ Połączenie z innymi materiałami Ten rodzaj łącznia jest odpowiedni dla budowlanymi następujących późniejszych prac Ten rodzaj połączenia jest odpowiedni dla następującego kształtowania wykończenia powierzchni: Ten rodzaj połączenia jest odpowiedni ■■ Tapetowanie dla następującego kształtowania ■■ Tapetowanie ■■ Nakładanie płytek ściennych powierzchni: ■■ Nakładanie płytek ściennych ■■ Tynki strukturalne w cienkich ■■ Tapetowanie ■■ Tynki strukturalne w cienkich warstwach ■■ Malowanie / powłoki malarskie ■■ Nakładanie płytek ściennych powierzchni: warstwach ■■ Malowanie / powłoki malarskie Uwaga: Przy tej technice spoinowania powstaje w narożu wewnętrznym delikatny zarys masy szpachlowej na taśmie rozdzielającej. Spoinowanie należy wykonywać przestrzegając instrukcji producentów materiałów uszczelniających. Przy wykończeniu z taśmą podkładową należy zapewnić dwustronną przyczepność materiału uszczelniającego. 97 masa szpachlowa płyty łączone na styk z dociskiem elastyczna taśma rozdzielająca z częściowym doklejeniem taśma rozdzielająca papierowy narożnik 5–9 mm masa szpachlowa (alternatywnie klej do spoin ≤ 1 mm) 5–9 mm Łączenie na styk z elastyczną taśmą rozdzielającą 1. Umieścić taśmę rozdzielającą (np. samoprzylepna taśma malarska) 2. Krawędzie płyt – ostre i proste – złączyć na styk 3. Odciąć ostrym nożem wystającą taśmę rozdzielającą Masa szpachlowa na taśmie rozdzielającej i zbrojenie 1. Umieścić taśmę rozdzielającą (np. z folii PE, taśma klejąca lub papier olejowany) 2. Szerokość spoiny w zależności od grubości płyt (patrz rozdz. 2.5 „Technika spoinowania”) 3. Szpachlować masą szpachlową do spoin fermacell 4. Poczekać aż do stwardnienia masy szpachlowej 5. Odciąć ostrym nożem wystającą taśmę rozdzielającą 6. Zaszpachlować taśmę papierową w narożu Masa szpachlowa w narożach zewnętrznych 1. Szerokość spoiny w zależności od grubości płyt w przypadku spoiny szpachlowanej (alternatywna spoina klejona) 2. Szpachlować masą szpachlową do spoin fermacell 3. Poczekać aż do stwardnienia masy szpachlowej 4. Ewentualnie wszpachlować taśmę papierową w narożu Łączenie na styk z elastyczną taśmą Masa szpachlowa na taśmie Masa szpachlowa w narożach rozdzielającą rozdzielającej i zbrojenie narożnikiem zewnętrznych Łączenie na styk z elastyczną taśmą papierowym Szpachlowanie spoiny w narożach rozdzielającą można stosować w nastę- Masa szpachlowa na taśmie rozdziela- zewnętrznych można stosować w nastę- pujących połączeniach: jącej i zbrojenie można stosować pujących połączeniach: ■■ Ściana – ściana (naroża wewnętrzne) w następujących połączeniach: ■■ Ściana – ściana (naroża zewnętrzne) ■■ Ściana – strop ■■ Ściana – ściana (naroża wewnętrzne) ■■ Ściana – ościeże (okna / drzwi) ■■ Skos dachowy – ściana ■■ Ściana – strop ■■ Połączenie z innymi materiałami ■■ Skos dachowy – ściana Jeśli przewiduje się ruchy konstrukcji, ■■ Skos dachowy – ścianka kolankowa zalecane jest wzmocnienie taśmą ■■ Skos dachowy – strop papierową do naroży. dla następującego kształtowania Ten rodzaj połączenia jest odpowiedni Ten rodzaj połączenia jest odpowiedni powierzchni: dla następującego kształtowania dla następującego kształtowania ■■ Tapetowanie powierzchni: powierzchni: ■■ Nakładanie płytek ściennych ■■ Tapetowanie ■■ Tapetowanie ■■ Tynki strukturalne w cienkich ■■ Nakładanie płytek ściennych ■■ Nakładanie płytek ściennych ■■ Tynki strukturalne w cienkich ■■ Tynki strukturalne w cienkich budowlanymi Ten rodzaj połączenia jest odpowiedni warstwach warstwach ■■ Malowanie / powłoki malarskie Uwaga: Przy tej technice spoinowania powstaje w narożu wewnętrznym delikatny zarys masy szpachlowej na taśmie rozdzielającej. Zarys należy pokryć taśmą papierową do naroży. warstwach ■■ Malowanie / powłoki malarskie 98 Szczegóły połączeń fermacell Vapor Połączenie ze stropem W obszarze połączenia ze stropem należy uzyskać szczelne połączenie. Praktycznie można to wykonać przy pomocy odpowiednich folii uszczelniających (otwartych na dyfuzję pary wodnej lub zmienne hamulce pary). Możliwości wykonania powyższego są szerokie; jedną z nich przedstawiamy obok. Połączenie z cokołem Przejście z płyty podłoża lub stropu piwnicy do ściany zewnętrznej zostaje uszczelnione odpowiednio nadającą się do tego celu klejącą taśmą uszczelniającą. Uszczelnianie (obklejanie) następuje poniżej gotowej, prefabrykowanej podłogi. O ile przewidziana jest płaszczyzna instalacyjna, uszczelnianie następuje pod nią. Zgodnie z DIN 4108-7:2001-08 „Szczelność powietrzna budynków, wymagania, zalecenia przy projektowaniu i wykonaniu z przykładami”, płyty gipsowo-włóknowe są szczelne /nieprzepuszczalne dla powietrza. Jeśli płyty gipsowo-włóknowe mocowane są statycznie do słupków drewnianych, miejsca styku należy zakwalifikować także jako zapewniające paroszczelność, bez potrzebnej spoiny szpachlowanej lub klejonej. Dla przypadku spoin szpachlowanych, można zrezygnować z zastosowania taśmy pokrywającej spoiny. Dostosowanie i obróbka dodatkowych materiałów uszczelniających, takich jak folie wiatrowe i taśmy klejące, należy przeprowadzić zgodnie z instrukcją producentów. 99 Narożnik zewnętrzny Paroszczelność narożników zewnętrznych prefabrykowanych ścian w szkielecie drewnianym można uzyskać stosując np. nadające się sprasowane taśmy uszczelniające, przy czym należy uwzględniać odpowiedni stopień sprasowania. Jeśli przewidziana jest płaszczyzna instalacyjna, można zastosować jeszcze technikę obklejenia narożnika. Połączenie z oknem Elementy do wbudowania w ściany w technologii szkieletu drewnianego, takie jak okna lub drzwi, połączone zostają z płaszczyzną z paroizolacją w zasadzie za pomocą nadających się do tego celu taśm przylepnych uszczelniających. Jeśli przewidziana jest płaszczyzna instalacyjna, uszczelnienie wykonuje się także pod nią. Porada: Nie może dojść do uszkodzenia paroizolacji w płycie fermacell Vapor naniesionej jako kaszerowanie w postaci zespolonego papieru w czasie montażu instalacji lub przejść rur lub elementów budowlanych dla spełnienia technicznych warunków szczelności powietrznej. Do wiercenia polecamy wiertarki z regulacją momentu obrotowego i otwornice bez nacisku sprężynowego. 100 2.8 Wykończenie powierzchni dla zakresów wewnętrznych n Warunki na miejscu budowy n Wykończenie powierzchni n Jakość powierzchni nUszczelnianie Powierzchnia płyt gipsowo-włóknowych fermacell od górnej / widocznej strony jest szlifowana. Ponadto, płyty gipsowo- chlową lub – gipsową masą do szpachlowania powierzchniowego ■■ wszystkie szpachlowane miejsca były -włóknowe greenline posiadają jeszcze gładkie, w razie potrzeby należy oznakowanie w postaci napisu „greenli- wykonać szlifowanie. ne”, a płyty fermacell Firepanel A1 napis „fermacell Firepanel A1”. Płyty gipsowo-włóknowe fermacell są impregnowane fabrycznie środkiem Warunki na budowie hydrofobowym. Dodatkowe gruntowanie względnie pokrycie dodatkową powłoką są potrzebne tylko wtedy, gdy producent Należy przestrzegać, aby wilgotność płyt gipsowo-włóknowych fermacell wynosiła ≥ 1,3 %. Płyty uzyskują tę wilgotność w ciągu 48 godzin, jeżeli w tym czasie w pomieszczeniu wilgotność powietrza w utrzymuje się poniżej 70 %, a temperatura powietrza wynosi powyżej 15°C. Wszystkie wykonane jastrychy i tynki muszą być suche. Powierzchnia płyt musi być wolna od kurzu i pyłu. Przygotowania podłoża przed rozpoczęciem prac malarskich, tapeciarskich lub glazurniczych należy sprawdzić stan wykańczanej powierzchni. Powierzchnia płyt wraz ze spoinami musi być sucha, nieuszkodzona, bez plam, bez kurzu czy pyłu. Zwłaszcza należy przestrzegać, aby: ■■ resztki gipsu i zaprawy zostały usunięte ■■ rysy, miejsca styków itp. były zaszpa- Jakość powierzchni danego systemu wykończenia wymaga tego ze względu na podłoże gipsowe, np. w przypadku tynków cienkowarstwowych albo strukturalnych, powłok z farb lub kleju do płytek. Należy wtedy zastosować środki gruntujące mało uwodnione. Przy systemach wielowarstwowych należy przestrzegać każdorazowo czasu schnięcia przewidzianego przez producentów. Uzupełniająco do wskazówek podanych w niniejszym punkcie, trzeba liczyć się z faktem, iż można napotkać dalsze wymogi względnie normy, np. wymogi i zalecenia kontraktowe dla usług budowlanych (VOB) część 3 (umowa o usługę budowlaną) i zawarte w niniejszym Ogólne Techniczne Warunki Kontraktowe dla usług budowlanych (ATV)/OTWK/ jak również karty techniczne / instrukcje techniczne różnych Związków. W informacjach tekstów przetargowych dla konstrukcji ścian lub stropów pojawiają się często takie określenia, jak np. „gotowe do malowania” lub podobne, które jednak nie przedstawiają dokładnej definicji dla wymaganej jakości powierzchni. Ponieważ ww. określenia nie odzwierciedlają w pełni oczekiwań inwestora co do jakości powierzchni, Związek Federalny ds. Przemysłu Gipsowego i Budowlanych Płyt Gipsowych (Bundesverband der Gips- und Gipsbauplatten-Industrie) wydał Informację Techniczną 2.1 pt. „Szpachlowanie płyt gipsowo-włóknowych – jakość powierzchni”, w której podane są ustalenia dotyczące jakości powierzchni. Ustalono cztery progi jakości dla powierzchni, od Q1 do Q4; w ten sposób projektanci i wykonawcy otrzymali „narzędzie do ręki” w celu wypełnienia zobowiązań kontraktowych w sposób ujednolicony i jasny. Informację Techniczną można uzyskać za pośrednictwem Biura Obsługi Klienta (patrz okładka broszury) lub na stronie internetowej w broszurze Profi Tipp „Jakość powierzchni”. Należy zwrócić uwagę, że miejsca styków płyt gipsowo-włóknowych fermacell można wykończyć wg trzech chlowane fermacell masą szpachlo- różnych technik spoinowania: spoina wą do spoin, – finalną masą szpa- klejona, spoina szpachlowana, krawędź 101 frezowana. Ze względu na różnice w sposobie wykończenia spoin, powierzchnię należy obrabiać oddzielnie, Wartości graniczne dla odchyłek od gładkości – (Wyciąg z DIN 18202 Tabela 3) Kolum1 na 2 4 5 6 Wymiary graniczne w m dla odstępów punktów pomiarowych w m do każdorazowo zgodnie z wymaganiami co do progu jakości powierzchni. Podstawę Wers Charakterystyka przy realizacji systemów spoinowania 6 7 stanowią instrukcje montażu dla płyt gipsowo-włóknowych fermacell. 3 0,1 1 4 10 15 Wykończone powierzchnie ścian i dolne powierzchnie 3 stropów, np. ściany tynkowane, okładziny ścian, stropy podwieszone 5 10 20 25 Jak w linii 6, jednak o zwiększonych wymaganiach 3 8 15 20 2 Z reguły obowiązują dopuszczalne tolerancje dla gładkości powierzchni Odstęp punktu pomiarowego ściany i stropu według DIN 18202. W związku z progiem jakości 3 powinno nastąpić kontraktowe uzgodnienie już podwyższonych odchyłek od gładkości według tabeli 3, linijka 7. W przypadku wymaganego progu jakości 4, należy uzgodnić podwyższone odchyłki od Wymiar graniczny dla ustalenia odchyłki równości Przyporządkowanie wymiarów granicznych do odstępu punktu pomiarowego gładkości według tabeli 3, linia 7. Jeżeli szpachlowanie nie jest objęte Spoina szpachlowana i krawędź wą do spoin fermacell, finalną masą zakresem usług przeznaczonych do frezowana szpachlową fermacell lub gipsową wykonania, przyjmuje się jako uzgodnio- Konieczne prace: masą szpachlową fermacell ny próg jakości dla powierzchni 2 ■■ podstawowe zaszpachlowanie spoin do szpachlowania powierzchni. (szpachlowanie standardowe). masą szpachlową do spoin fermacell Jeżeli zleceniodawca / inwestor chce ■■ zaszpachlowanie widocznych ele- Przedział jakości 2: Q2 Szpachlowanie standardowe użyć oświetlenia bocznego i sztucznego mentów mocujących masą szpachlo- dla powierzchni konstrukcji z fermacell dla oceny jakości powierzchni, musi on wą do spoin fermacell, finalną masą w ramach normalnych wymagań dla zapewnić takie same warunki oświetle- szpachlową fermacell lub gipsową progu jakości 2 wykonuje się: niowe już w czasie wykonywania prac. masą szpachlową fermacell do ■■ okładziny ścienne strukturalne Tę kwestię należy dodatkowo uzgodnić szpachlowania powierzchni w umowie. O ile dla powierzchni nie stawia się żadnych wymogów, nie jest ■■ usunięcie nadmiaru masy szpachlowej. Rowki i zadziory są dozwolone. konieczne wykonanie podstawowego w wykończeniu średnim i grubym, np. tapety i tapety typu raufazy (ziarnistość RM lub RG) ■■ matowe, wypełniające powłoki nakła- szpachlowania spoin ani zaszpachlowa- Podstawowe szpachlowanie zamyka nia widocznych elementów mocujących umieszczenie wzgl. położenie taśmy przy wymaganiach statycznych i ochrony zbrojącej przy płytach fermacell z kra- przeciwpożarowej. Warunkiem powyż- wędzią frezowaną – TB (patrz także > 1,00 mm, o ile są one dopuszczone szego jest zachowanie szerokości spoin rozdz. 2.5). do podłoża z płyt gipsowo- włókno- płyt łączonych na styk maksymalnie dane za pomocą wałków (powlekanie dyspersyjne, tynki cienkowarstwowe) ■■ tynki wierzchnie o ziarnistości wych fermacell. ≤ 1 mm, (ww. uwaga nie dotyczy płyt Spoina klejona z krawędzią frezowaną). Konieczne prace: Próg jakościowy 2 nie wyklucza osadza- ■■ wypełnienie spoin klejem nia się spoin, miejsc widocznych przede ■■ usunięcie nadmiaru kleju do spoin wszystkim przy oświetleniu. Nie mogą Przedział jakościowy 1 : Q1 dla powierzchni o małych wymaganiach fermacell, po uprzednim związaniu pozostać żadne odciski w wyniku obrób- optycznych; jednak z powodów technicz- kleju. W zależności od stosowanych ki lub zadziory / grudki masy szpachlo- nych lub z punktu widzenia fizyki bu- narzędzi, rowki i zadziory są wej. Różnice w strukturze powierzchni dowlanej powierzchnie te potrzebują dopuszczalne. nie mogą być rozpoznawalne. Jeśli to szpachlowania (np. przy foliach uszczelniających, płytkach). ■■ zaszpachlowanie widocznych elementów mocujących masą szpachlo- konieczne, należy wypolerować szpachlowane zakresy. 102 Spoina szpachlowana i krawędź nia. Dlatego też jakość powierzchni wiedniego materiału do szpachlowa- frezowana powinna być przedmiotem oddzielnych nia i końcowe wygładzenie. Konieczne prace: uzgodnień kontraktowych, względnie ■■ podstawowe zaszpachlowanie spoin przetargowych. Próg jakościowy 3 Spoina klejona nadaje się dla następujących Konieczne prace: masą szpachlową do spoin fermacell ■■ zaszpachlowanie widocznych elementów mocujących masą szpachlową do spoin fermacell, finalną masą powierzchni: ■■ standardowe zaszpachlowanie Q2 ■■ okładziny ścian, delikatnie ■■ ewentualnie szersze szpachlowanie strukturalne szpachlową fermacell lub gipsową ■■ matowe, nie strukturalne powłoki masą szpachlową fermacell do ■■ tynki wierzchnie o ziarnistości < 1,00 szpachlowania powierzchni ■■ gładkie szpachlowanie (bez zadziorów) spoin i elementów mocujących. spoin ■■ całościowe naniesienie i ostre ściągnięcie finalnej masy szpachlowej mm, o ile są one dopuszczone do fermacell lub masy szpachlowej LS podłoża z płyt gipsowo- włóknowych nakładanej mechanicznie, względnie fermacell. gipsowej masy szpachlowej lub innego odpowiedniego materiału do Spoina klejona Nierówności widziane przy oświetleniu szpachlowania i końcowe Konieczne prace: bocznym, jak osadzanie się spoin, nie są wygładzenie. ■■ wypełnienie spoin klejem całkowicie wykluczone; nierówności są ■■ usunięcie nadmiaru kleju do spoin jednak mniejsze niż przy Q2. Różnice Przedział jakości 4: Q4 fermacell, po uprzednim związaniu w strukturze powierzchni nie mogą odnosi się do powierzchni najwyższej kleju. W zależności od stosowanych być rozpoznawalne. jakości; należy wykonać zasadniczo narzędzi, rowki i zadziory są dopuszczalne ■■ zaszpachlowanie widocznych ele- szpachlowanie całopowierzchniowe. O ile jest konieczne, należy wyszlifować Ten próg jakości powierzchni powinien szpachlowaną powierzchnię. być przedmiotem oddzielnych uzgodnień mentów mocujących masą szpachlo- kontraktowych. Próg jakości 4 uzgadnia wą do spoin fermacell, finalną masą Spoina szpachlowana i krawędź się w następujących przypadkach: szpachlową fermacell lub gipsową frezowana ■■ gładkie lub delikatnie strukturalne masą szpachlową fermacell do Konieczne prace: szpachlowania powierzchni ■■ standardowe zaszpachlowanie Q2 ■■ gładkie szpachlowanie spoin i widocznych elementów mocujących (bez progów i grudek). ■■ ewentualnie szersze szpachlowanie spoin ■■ całościowe naniesienie i ostre ścią- powłoki ścian, np. powierzchnie lakierowane na połysk ■■ cienkie tapety w tym winylowe ■■ wysokojakościowe techniki wygładzania. gnięcie finalnej masy szpachlowej Przedział jakości 3: Q3 fermacell lub natryskanej masy Nierówności w obszarach spoin nie odnosi się do powierzchni, których szpachlowej LS, względnie gipsowej mogą być widoczne. Nie można wyklu- jakość przekracza normalne wymaga- masy szpachlowej lub innego odpo- czyć niewielkich cieniowań, spowodo- Spoina szpachlowana Krawędź frezowana TB Spoina klejona 103 wanych małymi wielkopowierzchniowy- niowa (np. malowanie, tapetowanie, szpachlowe, w czasie obróbki należy mi nierównościami. tynkowanie) można wykonywać dopiero stosować się do zaleceń producentów. po związaniu się i wyschnięciu masy Spoina szpachlowana i krawędź szpachlowej. frezowana Jeżeli w pomieszczeniu przewidziane są prace prowadzone na mokro, np. położe- Konieczne prace: * Wyciąg z Informacji Technicznej 2.1, nie mokrego jastrychu czy mokre prace ■■ standardowe zaszpachlowanie Q2 wydanie grudzień 2010, wydane tynkowe, szpachlowanie można wykonać ■■ ewentualnie szersze szpachlowanie przez: Federalny Związek ds. dopiero po ich wyschnięciu. W przypadku Przemysłu Gipsowego i Budowlanych wykonania posadzki bezspoinowej Płyt Gipsowych. – gorący- / lany asfalt -, szpachlowanie spoin ■■ całościowe naniesienie i ostre ściągnięcie finalnej masy szpachlowej przeprowadza się dopiero po jej osty- fermacell lub masy szpachlowej LS gnięciu. Efektywne nakładanie masy nakładanej mechanicznie względnie gipsowej masy szpachlowej lub innego Kształtowanie powierzchni odpowiedniego materiału do szpachlo- szpachlowej na powierzchnie fermacell umożliwiają narzędzia, takie jak szerokie szpachle, pace lub kielnie. wania w warstwie o odpowiedniej 1. Szpachlowanie powierzchni grubości (min. 1 mm) i końcowe wygła- Dla uzyskania wysokiej jakości po- Obróbka finalnej masy szpachlowej dzenie (np. siatką do szlifowania). wierzchni poprzez szpachlowanie, fermacell i masy natryskowej LS fermacell oferuje trzy produkty: Gotową do użytku finalną masę szpa- Spoina klejona dwie gotowe o użytku masy szpachlowe chlową fermacell pobiera się bezpo- Konieczne prace: – fermacell do szpachlowania finalnego średnio z opakowania fabrycznego ■■ standardowe zaszpachlowanie Q2 i masa szpachlowa nakładana metodą i stosuje bez czasochłonnego rozrabia- ■■ ewentualnie szersze szpachlowanie natrysku LS, albo powierzchniową masę nia. Biała, dyspersyjna masa szpachlo- szpachlową fermacell do szpachlowania; wa zawiera wodę i bardzo drobny pył spoin powyższe masy do szpachlowania marmuru dolomickiego; finalną masę gnięcie finalnej masy szpachlowej pozwalają uzyskać jakość powierzchni szpachlową fermacell należy nakładać fermacell lub masy szpachlowej LS sięgających klasy do Q4. możliwie cienką warstwą. Grubość nakładanej mechanicznie , względnie Wszystkie masy szpachlowa warstwy dla jednego cyklu roboczego gipsowej masy szpachlowej lub innego można ściągnąć aż do zera. powinna wynosić mniej niż 0,5 mm. wania w warstwie o odpowiedniej Masy szpachlowe do szpachlowania Materiał nałożony cienką warstwą grubości (min. 1 mm) i końcowe wygła- powierzchniowego fermacell nadają się ≤ 0,5 mm przy pomocy szpachli o szero- dzenie (np. siatką do szlifowania). zarówno do szpachlowania powierzchni kości 250 mm można jeszcze raz zebrać ■■ całościowe naniesienie i ostre ścią- odpowiedniego materiału do szpachlo- ścian i stropów w obszarach wewnętrz- finalnie. Nie pozostaną wtedy nieobro- Wskazówki do wykonania nych, oraz także do finalnego szpachlo- bione miejsca na powierzchni finalnej i projektowania* wania obszarów spoin. masy szpachlowej fermacell. systemu szpachlowania, szczególnie Powyższe prace nie należy wykonywać Warstwy o grubości ≥ 0,5 mm należy jeśli chodzi o zastosowanie taśm do w temperaturze poniżej 5ºC. Podłoże nakładać w kilku cyklach roboczych. pokrycia spoin (taśmy zbrojące), należy musi być wolne od kurzu, suche (w cią- Warstwa poprzednia musi całkowicie wyschnąć przed nałożeniem następnej. Przy projektowaniu, odnośnie wyboru uwzględnić zarówno wykonanie (poszy- gu kilku dni średnia wilgotność powie- cie jedno- lub wielowarstwowe, grubość trza musi utrzymywać wartość ≤ 70 %), płyt), warunki na miejscu budowy, jak czyste, nośne i wolne od wszelkich Dla obróbki maszynowej zaleca się i wykonanie wierzchnich powierzchni rozpuszczalników. Ponieważ płyty stosowanie masy szpachlowej fermacell (np. płytki ceramiczne i płyty, tynki, gipsowo-włóknowe fermacell są impre- do nakładania metodą natryskową, której farby /powłoki malarskie. Warunkiem gnowane fabrycznie, gruntowanie konsystencja jest odpowiednią dla ma- dla osiągnięcia progów jakości Q2, Q3 dodatkowe płyt nie jest konieczne. szynowego nakładania. Ta masa może i Q4 jest dotrzymanie każdorazowego być także użyta przy ręcznym nakładaniu. czasu wiązania pomiędzy poszczególny- Ponadto, jeżeli zostają użyte nadające Racjonalna kombinacja urządzenia mi cyklami prac. Obróbka powierzch- się i dostępne w handlu zwykłe masy natryskowego i masy szpachlowej ferma- 104 Masa szpachlowa fermacell natryskowa Szpachlowanie powierzchniowe płyt gipsowo-włóknowych fermacell Finalna masa szpachlowa fermacell cell do nakładania metodą natrysku jest szeroką szpachlę fermacell. Gładzimy szpachlowanych i krawędzi frezowanych szczególnie ekonomiczna przy większych przy lekkim nacisku w kierunku spoin, TB fermacell zastosować wzmocnienia powierzchniach, np. w zakresie obiektu, względnie głównego światła. za pomocą taśmy wzmacniającej fugi przy renowacjach, nowych budowach, przebudowach i nadbudowach. Do pokry- fermacell (patrz także „tynk Finalną masę szpachlową fermacell, cienkowarstwowy”. wania powierzchni metodą natrysku względnie masę szpachlową fermacell nadają się maszyny i urządzenia natry- do nakładania metodą natryskową Obróbka końcowa: skowe stosowane w budownictwie, np. można pokrywać farbami dyspersyjny- Po wykonanych pracach, szeroką szpa- produkcji firmy Wagner: HC 940 (45) lub mi, akrylowymi, lateksem, silikatem chlę fermacell można z łatwością umyć HC 960 (55), firmy Graco: Mark V, Mark i silikonowymi farbami na bazie żywicy. wodą przy użyciu szczotki do czyszcze- VII, Mark X, itp. Nie toleruje się z żywicznymi farbami nia rąk. Po umyciu szpachli, krawędź epoksydowymi. wykonaną ze stali sprężynowej staran- Szpachlowanie całej powierzchni: rów- nie osuszyć, aby uniknąć tworzenia się nomierne naniesienie masy szpachlowej Obróbka powierzchniowej masy szpa- metodą natrysku, w cienkiej warstwie chlowej fermacell masy szpachlowej (≤ 0,5 mm), długimi Gipsową masę do szpachlowania po- Szlifowanie pasami od stropu aż do podłoża. Pokry- wierzchniowego fermacell, która jest Niewielkie nierówności można, o ile to cie powierzchni ok. 20-30 m2 przed w formie proszku uszlachetnionego konieczne, łatwo usunąć narzędziem do wygładzeniem. W celu uniknięcia sfałdo- żywicą syntetyczną, należy przygotować ręcznego szlifowania albo mechaniczną wań i minimalizacji odpadów, preferuje do użytku na miejscu budowy, według szlifierką z uchwytem. Tutaj znajduje się pokrycie powierzchni 2 × cienką instrukcji podanej na opakowaniu. zastosowanie siatka ścierna lub papier warstwą, niż 1 × nasyconą warstwą. Im nalotów rdzy. ścierny o ziarnistości P 100 do P 120, dłuższy jest czas pomiędzy natryskiem Masa twardnieje warstwowo do 4 mm ewentualnie drobniejsza ziarnistość a wygładzaniem, tym lepsza jest siła bez wsiąkania czy tworzenia rys; jest w zależności od wymagania dla po- krycia. Przed położeniem drugiej war- stosowana także do szpachlowania jako wierzchni. W czasie prac szlifierskich stwy masy szpachlowej, pierwsza war- technika dekoracyjnego kształtowania należy osłonić usta maską ochronną stwa masy musi być całkowicie sucha. powierzchni. Jeżeli powierzchniowa i założyć ochronne okulary. Przed masa szpachlowa nakładana jest w gru- dalszymi operacjami, odkurzyć szlifo- Wygładzanie wykonujemy możliwie od bościach warstw od 1 do 4 mm w jed- wane powierzchnie i ewentualnie dołu do góry. Jako narzędzie polecamy nym cyklu roboczym, należy dla spoin zagruntować. 105 Obróbka fermacell Rollputz Zawartość opakowania dokładnie wymieszać, także po przerwach w pracy. Po uprzednim przygotowaniu podłoża, tynk fermacell Rollputz nakładać odpowiednim wałkiem, bez rozcieńczania, ruchami krzyżowymi, następnie dowolnie tworzyć strukturę, np. wałkiem gąbczastym. Czas obróbki zależy od temperatury otoczenia, wartość wskazana ok. 10 – 20 minut. W celu uzyskania równomiernej struktury w narożach wewnętrznych zaleca się: najpierw pokryć tynkiem ścianę, odczekać aż wyschnie i zakryć już Tynk fermacell Rollputz (nanoszony wałkiem) można pokrywać farbami dyspersyjnymi, lateksowymi, akrylowymi i silikonowymi na bazie żywicy powielone naroże i następnie nałożyć tynk na inną ścianę. Powierzchnie należy chronić przed przeciągiem. 2. Tynki cienkowarstwowe 3. Rollputz Z powodu wpływu wielu różnych możli- Jeżeli planuje się pokrycie powierzchni fermacell Rollputz, nanoszony wałkiem wych czynników podczas obróbki i sto- fermacell tynkiem cienkowarstwowym dekoracyjny tynk na bazie dyspersji sowania, zaleca się wykonać najpierw (grubość warstwy od 1 do 4 mm), należy i marmuru, jest gotową do użytku próbną obróbkę i użycie. zastosować w przypadku spoin szpa- końcową powłoką strukturalną na chlowanych i krawędzi frezowanej TB, powierzchnie płyt gipsowo-włóknowych wzmocnienia spoin za pomocą taśmy fermacell. Może być zabarwiany na Do wykończenia zbrojącej fermacell. Taśmę wzmacnia- różne odcienie kolorystyczne dostępny- powierzchni płyt jącą kleić białym klejem stolarskim mi w handlu koncentratami i pigmenta- gipsowo-włókno- PVAC o klasie obciążalności D3, bez mi. Nie można przy tym przekroczyć wych fermacell późniejszego szpachlowania. Przy proporcji masy 5 %. nadają się wszyst- 4. Powłoki malarskie spoinach klejonych i krawędziach fre- kie dostępne zowanych TB z papierową taśmą spo- fermacell Rollputz może być stosowany w handlu farby, np. farby lateksowe, inową fermacell, można zrezygnować we wszystkich obszarach, które zwy- dyspersyjne, emalie. Zasadniczo zaleca z dodatkowego zbrojenia. czajnie pokrywa się farbami i tynkami się stosowanie systemów mało uwod- W obszarze połączeń naroży i ścian do wnętrz, jak również w obszarach nionych. Farby mineralne, np. farby należy zasadniczo oddzielić cienkowar- zewnętrznych z niebezpośrednim nara- wapienne i silikatowe można stosować stwowy tynk strukturalny poprzez żeniem na wpływ czynników tylko wtedy, gdy są dopuszczone przez przecięcie kielnią. atmosferycznych. producenta do stosowania na podłożach Odpowiednie, cienkie tynki z mineralny- Obróbka powłoki strukturalnej na bazie gipsowych. mi środkami wiążącymi oraz tynki na dyspersji i białego marmuru jako mate- W przypadku farb lateksowych należy bazie żywicy syntetycznej można stoso- riału wypełniającego i ziarnistego nie zwracać uwagę na odpowiednią zdol- wać na płytach gipsowo-włóknowych powinna odbywać się w temperaturze ność krycia. Do rodzaju farby należy zgodnie z wytycznymi producentów obiektu poniżej +5°C. Podłoże winno być dobrać odpowiedni wałek strukturalny tynków. Zaleca się wykonanie grunto- czyste, suche i nośne, a powierzchnia z wełny owczej lub z tworzywa sztucz- wania środkami gruntującymi, należą- winna wykazywać stopień jakości klasy nego. Dla uzyskania wysokiej jakości cymi do danej systemowej wyprawy 2. Płyty gipsowo-włóknowe powłoki malarskiej, należy wybrać tynkowej. fermacell nie trzeba gruntować. ewentualnie powierzchnię wyższej 106 jakości (patrz 2.8 „Jakości wyschnąć przed rozpoczęciem prac powierzchni”). glazurniczych (z reguły 24 godziny). Farbę należy nakładać zgodnie z zalece- Powierzchnie narażone na obciążenie niami producenta, bez rozcieńczania, wodą, np. zakresy prysznica czy wanny minimum w dwóch cyklach roboczych. kąpielowej należy dodatkowo uszczelnić Zaleca się wykonanie malowania prób- (patrz rozdział „Uszczelnianie”). nego. Należy przestrzegać zaleceń producenta farby. Do położenia płytek należy stosować kleje ubogie w wodę, kleje cementowe 5. Tapety z dodatkami z tworzyw sztucznych, Wszystkie rodzaje tapet, także tapety typu np. zaprawa klejowa do układania płytek raufaza (z wiórkami drewnianymi) można ceramicznych na cienkiej warstwie przyklejać klejem do tapet na bazie – fermacell Flexkleber. Nie należy metylocelulozy – bez konieczności spe- moczyć płytek przed układaniem. cjalnego gruntowania powierzchni środ- Klej do płytek musi wyschnąć przed kiem umożliwiającym późniejszą wymia- spoinowaniem (czas wiązania kleju nę tapety. Podczas prac renowacyjnych, z reguły wynosi 48 godzin). Do spoino- przy usuwaniu tapety, nie występują wania powinna być użyta zaprawa uszkodzenia powierzchni. W przypadku do spoin typu Flex (elastyczna). tapet szczelnych, jak np. winylowych, należy używać klejów mało uwodnionych. Poszycie ścian i obudowy składają się z jednej lub dwóch warstw płyt gipso- Niezależnie od rodzaju tapety, grunto- wo-włóknowych fermacell. Rozstawy wanie powierzchni fermacell wykonuje między osiami konstrukcji nośnej nie się tylko wtedy, gdy jest ono wymagane może przekroczyć 50 × grubość płyty. przez producenta kleju. To oznacza, iż: ■■ przy grubości płyty d = 10 mm 6. Płytki ścienne / glazura rozstawy osi konstrukcji nośnej Na płytach gipsowo-włóknowych fer- = 500 mm macell można bez problemu układać ■■ przy grubości płyty d = 12,5 mm wszelkiego rodzaju płytki ceramiczne rozstawy osi konstrukcji nośnej i płytki z tworzywa sztucznego na = 625 mm. cienkim podłożu kleju. Kleje cementowe dyspersyjne, uszlachetnione tworzywem sztucznym nadają się do stosowania zgodnie z danymi producenta. Gruntowanie płyt gipsowo-włóknowych fermacell przeprowadza się tylko w przypadku wymogu producenta kleju. Zagruntowana powierzchnia musi Uszczelnianie Zgodnie z przepisami budowlanymi krajów związkowych, konstrukcje i elementy budowlane należy tak rozmieścić, aby „nie powstały żadne zagrożenia lub niedopuszczalne obciążenia wodą czy wilgocią, lub inne spowodowane wpływami chemicznymi, fizykalnymi, czy biologicznymi”. Budowle narażone na obciążenia wilgociowe należy chronić przed przewilgoceniem. Konstrukcje suchej technologii budowlanej o szkieletach nośnych z drewna i metalu poszyte płytami drewnopochodnymi, w kombinacjach z systemami uszczelniającymi w łazienkach i pomieszczeniach mokrych, sprawdzają się od lat w obszarach wewnętrznych i obowiązują jako ogólnie uznane reguły techniki. W hotelach, szpitalach, szkołach, budynkach biurowych i w budownictwie mieszkaniowym, niezależnie od typu i rodzaju konstrukcji budowlanej, znajdują zastosowanie w łazienkach i pomieszczeniach mokrych. Konstrukcje w systemie suchej zabudowy w tych zakresach są jednak tylko częściowo ujęte przez normy i wytyczne. ■■ Istotne informacje dostarcza Informacja Techniczna 5 „Łazienki i pomieszczenia mokre w budownictwie drewnianym i w suchej technologii” Związku Federalnego ds. Przemysłu Gipsowego. Płyty cementowe fermacell Powerpanel H2O są odpowiednie do zastosowania w zakresie mokrym, obciążonym wodą w sposób ciągły. fermacell fermacell Bodensysteme Powerpanel H2O – Dalsze informacje die Nassraumplatte Planung und Verarbeitung Planung und Verarbeitung Stand Stand 20132013 On line www.fermacell.pl: n Teksty przetargowe n Szczegółowe informacje fermacell w budownictwie drewnianym W broszurze: n fermacell Powerpanel H2O – system płyt cementowych – planowanie i obróbka Bild neu suchen Estrich!!! 107 ■■ Dla zakresu regulowanego obowią- Techniczne Centralnego Niemieckie- czące uszczelnień w zakresie nie zuje Informacja Techniczna Central- go Związku Budowlanego zawierają regulowanym (klasa obciążenia nego Niemieckiego Związku Budow- nowe wskazówki wykonawcze doty- wilgocią A0). lanego (ZDB). Ponadto, Informacje Definicja klas wymagań przeciwwilgociowych ze względu na obciążalność wilgocią Klasy wymagań przeciwwilgociowych Rodzaj obciążenia Obszary zastosowania Klasy wymagań przeciwwilgociowych ze względu na obciążalność wilgocią w zakresie nie regulowanym (małe, ewentualnie niskie obciążenie) Zgodnie z „Łazienki i pomieszczenia mokre w budownictwie drewnianym i w suchej technologii” Związku Federalnego ds. Przemysłu Gipsowego, stan 02/2014 0 Powierzchnie ścian, podłogi i stropu, które jedynie czasowo i krótkotrwale narażone są na małe działanie wody rozpryskowej. n Pomieszczenia sanitarne: toalety dla gości (bez możliwości prysznicu i kąpieli) n Kuchnie z przeznaczeniem do użytku domowego n Ściany w obszarach obiektów sanitarnych, np. umywalki i WC zawieszone na ścianach n Stropy w łazienkach domowego użytku A0 Powierzchnie ścian, podłogi i stropów które jedynie czasowo i krótkotrwale narażone są na umiarkowane działanie wody rozpryskowej. Łazienki z przeznaczeniem do użytku domowego lub łazienki hotelowe w bezpośrednim zakresie działania wody rozpryskowej z natrysków i wanny do kąpieli z oddzieleniem prysznicu, bez lub z planowanym odpływem podłogowym, np. kompletna zabudowa obszaru prysznicowego. Klasy wymagań przeciwwilgociowych ze względu na obciążalność wilgocią w zakresie regulowanym (wysokie obciążenie) Według Centralnego Niemieckiego Związku Budowlanego: Informacja Techniczna „Uszczelnienia zespolone Wytyczne dotyczące wykonania uszczelnienia w miejscach połączeń z poszyciem i okładzinami z płytek ceramicznych i płyt dla obszaru wewnętrznego i zewnętrznego” – stan 08/2012 A Powierzchnie ścian, podłogi i stropów, które w stopniu wysokim obciążone są działaniem wody nie będącej pod ciśnieniem w zakresie wewnętrznym Ściany i podłogi w natryskach użyteczności publicznej C Patrz powyżej, jednak dodatkowo z chemicznym oddziaływaniem Ściany i podłogi w kuchniach i pralniach o charakterze przemysłowym Podłoża nadające się do uszczelnień zespolonych Klasy wymagań przeciwwilgociowych 0 A0 Małe Podłoże A Umiarkowane Ściana Strop Podłoże Ściana Strop5) Płyty gipsowo-włóknowe fermacell DMR DMR wA — — — Elementy jastrychowe fermacell DMR 3) — — — — — — 2) Strop Wysokie Podłoże Płyty gipsowe1) EN 520 Ściana 3) DMR 2) 3) DMR wA Pozostałe budowlane płyty gipsowe EN 12859 DMR Tynki gipsowe DMR wA — — Tynki cementowo-wapienne DMR wA DMR D fermacell Powerpanel H2O fermacell Powerpanel TE DMR DMR 3) 4) 5) MR 4) Jastrychy cementowe 2) DMR 4) Jastrychy anhydrytowe (siarczan wapnia) 1) — 3) — MR zastosowanie wg DIN 18181 (stan 10/2008) przestrzegać instrukcji producenta niedopuszczone w obszarze planowanych odpływach podłogowych (np. kompletna zabudowa obszaru prysznicowego) połączenia krawędzi, spoin dylatacyjnych i przejść instalacyjnych należy wykonać za pomocą taśm uszczelniających i płynnej folii uszczelniającej wg stanu techniki, zakres nie regulowany nadzorem budowlanym, uszczelnienie konieczne przy wysokościach pomieszczenia ≤ 3 m D M R wA obszar bez wymaganego uszczelnienia (uszczelnienie tylko wtedy, gdy projektant uzna za konieczne i na zlecenie) zastosowanie nie jest możliwe zastosowanie nie dopuszczone płynna folia fermacell dyspersja polimerowa kombinacja zaprawa tworzywo sztuczne-cement żywica zalecana powłoka malarska wypierająca wodę Uwaga: Powierzchnie ścian i stropów w zakresie nie obciążonym wodą rozpryskową z reguły nie muszą być uszczelniane. 108 Systemy uszczelniające w klasie 0 i A0 dla obszaru ściany Niemiecki Centralny Związek Budowla- i podłoża. ■■ Flexkleber fermacell, mineralnej zaprawy klejowej do układania płytek ny wymaga ogólnego świadectwa (abp) ceramicznych na cienkiej warstwie, w odniesieniu do uszczelnienia w zakre- W systemie uszczelniającym fermacell względnie inne dopuszczone kleje sie regulowanym jako dokumentu chodzi o uszczelnienie zespolone, typu flex zgodnie z abP. dopuszczającego do stosowania w opar- które nanosi się bezpośrednio na płyty ciu o przepisy budowlane. Sprawdzony fermacell, i które składa się: Wymieniona w Świadectwie cienka w świadectwie kontrolnym nr ■■ z gruntu fermacell zaprawa klejowa Fermacell typu Flex P-5079/1926 MPA BS system uszczel- ■■ płynnej folii fermacell (dyspersja jest sprawdzona zgodnie niający fermacell można stosować polimerowa) z DIN 12004 i zaopatrzona znakiem CE. w sposób nieograniczony w klasie ■■ taśmy uszczelniającej fermacell Ta norma obowiązuje także dla alterna- A w ramach klas przeciwwilgociowych ■■ narożników uszczelniających tywnych produktów klejowych przy obciążeniach wilgocią w obszarze ściany, a w zakresach nie regulowanych fermacell w obszarze nie regulowanym. ■■ kołnierzy uszczelniających fermacell Rozwiązania szczegółowe połączeń uszczelnienia fermacell grunt fermacell płynna folia (nanosić co najmniej 2×) fermacell grunt fermacell płynna folia (nanosić co najmniej 2×) fermacell grunt fermacell klej flex fermacell płynna folia (nanosić co najmniej 2×) płytki na cienkiej warstwie / glazura fermacell klej flex płytki na cienkiej warstwie / glazura fermacell taśma uszczelniająca fermacell taśma uszczelniająca wtórne uszczelnienie, np. silikon wtórne uszczelnienie, np. silikon wtórne uszczelnienie, np. silikon taśma uszczelniająca do wanny płytki na cienkiej warstwie / glazura fermacell klej flex Wykończenie połączenia naroże ściany w strefie oddziaływania wody Połączenie ściana-podłoże Połączenie brodzik-ściana z taśmą do izolacji akustycznej fermacell grunt fermacell grunt fermacell płynna folia (nanosić co najmniej 2×) fermacell klej flex płytki na cienkiej warstwie / glazura taśma uszczelniająca do wanny fermacell płynna folia (nanosić co najmniej 2×) fermacell klej flex płytki na cienkiej warstwie / glazura odpowiednia elastyczna masa uszczelniająca uszczelnienie wtórne, np. silikon kołnierz uszczelniający do ściany Połączenie brodzik-ściana z podwyższoną krawędzią brodzika Przeprowadzenie instalacji przez ścianę montażową 109 Uszczelnienie przejść ewentualnie z reguły wykonuje się je przy użyciu Dla natrysków należy poprowadzić poszczególnych elementów elastycznego materiału uszczelniające- uszczelnienie do wysokości ≥ 200 mm budowlanych go. Dalsze informacje są zawarte powyżej główki prysznica. Zgodnie ze szczegółami, generalnie w informacjach technicznych. Połączenia krawędziowe ściana-ściana należy przewidzieć np. dla obszaru i ściana-podłoże oraz spoiny dylatacyjne wanien kąpielowych i wanien z jedno- Obróbka systemu uszczelniającego i łączeniowe, np. przy przejściach, czesnym prysznicem dodatkową hydro- Montaż płyt gipsowo-włóknowych należy izolować za pomocą systemo- izolację: pierwsze uszczelnienie, tzw. fermacell przebiega analogicznie wych taśm uszczelniających, narożni- „pierwotne” i drugie uszczelnienie, tzw. według instrukcji podanych dla obsza- ków uszczelniających lub kołnierzy „wtórne”. Pierwotne uszczelnienie jest rów suchych. Przed naniesieniem uszczelniających. Ponadto, należy niewidoczne, pomiędzy krawędzią systemu uszczelniającego fermacell uszczelnić cały obszar cokołu ścian wanny i powierzchnią poszycia. należy zaszpachlować wszystkie spoiny w pomieszczeniu z kabiną prysznicową i elementy mocujące do uzyskania lub wanną, w celu zabezpieczenia przed jakości powierzchni co najmniej Q1. wszelką wilgocią, podciągająca od Drugie, „wtórne” uszczelnienie stanowi widoczne połączenie pomiędzy krawę- podłogi. Komponenty uszczelniające dzią wanny ew. kabiny prysznica a płyt- Poniższe rysunki przedstawiają po- należy mocować w sposób przedstawio- kami glazury (spoina konserwacji); wierzchnie wymagające uszczelnienia. ny na rysunkach poniżej. > 200 mm > 300 mm > 200 mm > 300 mm > 200 mm Łazienka domowego użytku z wanną kąpielową i oddzielną kabiną z prysznicem Łazienka domowego użytku z wanną kąpielową Brak lub małe obciążenie wodą rozpryskową, klasa obciążalności 0 Umiarkowane obciążenie wodą rozpryskową (zakres wody rozpryskowej, klasa obciążalności A0) 110 Obróbka systemu uszczelniającego całopowierzchniowe naniesienie gruntu fermacell, czas schnięcia: min. 2 godziny taśmę uszczelniającą fermacell docisnąć do mokrej powłoki z płynnej folii fermacell i bezpośrednio zamalować ponownie płynną folią fermacell; czas schnięcia min. 1 godzina dla uszczelnienia przejścia rur, wcisnąć kołnierz fermacell w jeszcze mokrą powłokę z płynnej folii fermacell i zamalować bezpośrednio ponownie płynną folią fermacell; czas schnięcia: min. 1 godzina płynną folię fermacell nanieść wałkiem 2 × na całą powierzchnię (gr. całkowita min. ≥ 05,mm), czas schnięcia: min. 2 godziny, powłoki ok. 2-3 godz. Czasy wiązania zależą od temperatury powietrza i elementu budowlanego, ruchów powietrza, wilgotności powietrza i chłonności podłoża. Podane czasy schnięcia odnoszą się do +20°C i względnej wilgotności powietrza 50 %. układanie glazury na cienkim podłożu z kleju fermacell typu flex Dalsze informacje On line www.gips.de: n Informacja Techniczna 5 „Łazienki i pomieszczenia mokre w budownictwie drewnianym i w suchej technologii” Związku Federalnego ds. Przemysłu Gipsowego – Bundesverband der Gipsindustrie eV. 111 2.9 Mocowanie obciążeń n Lekkie pojedyncze obciążenia n Mocowanie obciążeń na okładzinach użytkowe stropu n Lekkie i średnie obciążenia konsolowe n Montaż sanitarnych stelaży nośnych Lekkie pojedyncze obciążenia użytkowe Lekkie obciążenia wiszące na ścianie, średnio do poszycia fermacell, bez cych zawierają poniższe tabele. W poda- pojedyncze ciężary obciążające ścianę dodatkowej konstrukcji. Do tego celu nych dopuszczalnych obciążeniach w kierunku pionowym, np. obrazy lub nadają się np. gwoździe, haki do obrazów przyjęto za podstawę współczynnik dekoracje, mogą być mocowane za zawieszane za pomocą jednego lub kilku bezpieczeństwa równy 2 przy wilgotno- pomocą odpowiednich, dostępnych gwoździ, albo wkręty i kołki. Dopusz- ści względnej powietrza do 80 %. w handlu elementów mocujących bezpo- czalne obciążenia elementów mocują- Lekkie pojedyncze obciążenia wiszące na ścianie przy poszyciu z płyt gipsowo-włóknowych fermacell Haki do obrazów zawieszone gwoździami 1) 1) 2) Dopuszczalne obciążenie na hak w kN na poszyciu przy różnych grubościach płyt gipsowo-włóknowych fermacell 2) (100 kg = 1 kN) 10 mm 12,5 mm 15 mm 18 mm 10+12,5 mm 0,15 0,17 0,18 0,20 0,20 0,25 0,27 0,28 0,30 0,30 0,35 0,37 0,38 0,40 0,40 Siła, przy której następuje złamanie haka, jest zależna od wyrobu. Hak mocuje się w samej płycie poszycia, w sposób niezależny od konstrukcji nośnej. Współczynnik bezpieczeństwa równy 2 (obciążenie ciągłe przy wilgotności powietrza do 80 %). Lekkie i średnie obciążenia konsolowe przy poszyciu z płyt gipsowo-włóknowych fermacell Obciążenie wspornikowe przy użyciu kołków rozporowych lub wkrętów 1) Kołek rozporowy 2) Wkręt z ciągłym gwintem ø 5 mm Dopuszczalne obciążenia pojedyncze w kN na poszyciu przy różnych grubościach płyt gipsowo-włóknowych fermacell 3) (100 kg = 1 kN) 10 mm 12,5 mm 15 mm 18 mm 10+10 mm 12,5+10 mm 0,40 0,50 0,55 0,55 0,50 0,60 0,20 0,30 0,30 0,35 0,30 0,35 Zgodnie z DIN 4103, współczynnik bezpieczeństwa równy 2 Przestrzegać wskazówek dotyczących stosowania podanych w instrukcjach producentów kołków. 3) Rozstawy osiowe konstrukcji wsporczej ≤ 50 × grubość płyty. Podane wartości dopuszczalnych obciążeń można dodawać, gdy odstępy pomiędzy kołkami rozporowymi wynoszą ≥ 500 mm. 1) Przy mniejszych odległościach między kołkami przyjąć dla każdego kołka 50 % maksymalnego dopuszczalnego obciążenia. Suma pojedynczych obciążeń nie powinna przekroczyć: w przypadku ścian 1,5 kN/m, w przypadku wolnostojących obudów, oraz w przypadku nie połączonych ze sobą ścian o podwójnej konstrukcji (ścianek instalacyjnych) 0,4 kN/m. Przy ścianach o poszyciu jednowarstwowym, spoiny poprzeczne należy wykończyć jako spoiny klejone lub podparte, jeśli wartości obciążenia przekraczają 0,4 kN. Większe obciążenia należy udokumentować oddzielnie. Pojedyncze obciążenie wiszące2) każdorazowo pośrodku między pionową konstrukcją nośną v t 300 300 2) [mm] 112 Mocowanie obciążeń Lekkie i średnie obciążenia konsolowe do okładzin stropów Lekkie i średnie obciążenia wspornika, np. regały, wiszące szafki, tablice i inne, W podanych dopuszczalnych obciąże- można mocować bezpośrednio do niach przyjęto za podstawę współczyn- poszycia z płyt gipsowo-włóknowych nik bezpieczeństwa równy 2. Podane fermacell, bez dodatkowej konstrukcji wartości obciążeń można zsumować, wsporczej odprowadzającej obciążenia, jeśli rozstawy kołków / mocowań wyno- np. profile poprzeczne, przy użyciu tylko szą ≥ 500 mm. Istnieje możliwość wkrętów lub różnego rodzaju metalo- mocowania lekkich i średnich obciążeń wych i plastikowych kołków rozporo- konsolowych poprzez poszycie bezpo- wych (tzw. kołki do pustych przestrzeni) średnio do profili pionowych lub innych dostępnych w handlu, dostosowanych konstrukcji nośnych czy wzmocnień do systemu wkrętów. Odnośnie kołków zastosowanych dodatkowo w pustce chodzi o wyroby, które wkłada się ściany (patrz punkt w tym rozdziale przednią stroną do wywierconego „Montaż stelaży sanitarnych”). Do okładzin stropów i sufitów podwieszonych fermacell można bez problemu mocować obciążenia. Do tego celu sprawdziły się zwłaszcza kołki skrzydełkowe oraz kołki sprężynowe z metalu. Niewielkie obciążenia statyczne do 0,06 kN (w oparciu o DIN 18181:2008-10) można przymocować także bezpośrednio do poszycia za pomocą wkrętów (wkręty z ciągłym gwintem i średnicą ≥ 5 mm). Dla wymiarowania konstrukcji nośnej należy uwzględnić dodatkowe obciążenia. Przy wymaganiach ochrony otworu w poszyciu, i które rozpierają się przeciwpożarowej obowiązują szczegól- na tylnej stronie płyty. Należy stosować ne warunki dla obciążeń. się do wskazówek podanych przez producentów kołków odnośnie średnicy Dopuszczalne obciążenia poszczegól- otworów w poszyciu i wymiarów wkrę- nych elementów mocujących przy tów. Dopuszczalne obciążenia różnych osiowym obciążeniu rozciągającym są elementów mocujących dla różnych zawarte w poniższej tabeli. grubości płyt (patrz str. 111). Kołki do osiowych obciążeń rozciągających (kołki skrzydełkowe i sprężynowe) Obciążenia na okładzinach stropu na kołkach skrzydełkowymi lub sprężynowych 1) Kołek skrzydełkowy 3) Dopuszczalne obciążenie pojedyncze w kN1) na poszyciu przy różnych grubościach płyt gipsowowłóknowych fermacell 2) (100 kg = 1 kN) 10 mm 12,5 mm 15 mm 10+10 mm 12,5+12,5 mm 0,20 0,22 0,23 0,24 0,25 Kołek sprężynowy 3) Przyjęte według DIN 4103, współczynnik bezpieczeństwa 2 Rozstaw pomiędzy elementami konstrukcji nośnej ≤ 35 × grubość płyty 3) Należy stosować się do wskazówek producenta kołków rozporowych 1) 2) 113 Montaż nośnych stelaży sanitarnych Do mocowania ciężkich obciążeń wanej albo stalowych konstrukcji skła- konsolowych obciążanych dynamicznie, danych z części o płynnie dopasowanym jak np. urządzenia sanitarne rozstawie. Stelaże sanitarne mocowane (umywalki, wiszące muszle klozetowe, są pomiędzy pionowymi profilami spłuczki, bidety, pisuary), jest konieczne drewnianymi nośnej konstrukcji zgodnie wbudowanie w ściany i obudowy ferma- z instrukcją producenta. Mocne moco- cell właściwie wymierzonej konstrukcji wanie stelaża sanitarnego do stropu wsporczej, np. stelaży sanitarnych. powinno zasadniczo nastąpić poprzez Lekkie urządzenia sanitarne można stopki, bez jakiejkolwiek warstwy po- mocować do zamontowanych poziomo średniej. W zakresie stropów drewnia- szyn metalowych, rygli drewnianych lub nych belkowych, mocowanie stelaży paska płyt z materiałów drewnopochod- nośnych winno nastąpić na wystarczają- nych o grubości ≥ 40mm. Połączenia co nośnym podłożu. Należy przy tym tych elementów nośnych z pionowymi koniecznie uważać, aby stelaż został profilami drewnianymi muszą być wbudowany równo z przednią krawędzią mocne i tak wykonane, aby przenosiły profilu konstrukcji wsporczej. Stelaż do umywalki, pisuaru lub zlewu obciążenia. O ile przewidziane są wsporniki dla WC, Zasadniczo nośne elementy należy tak należy je uwzględnić już przy wyborze rozmieścić, aby ich powierzchnia przy- stelaży nośnych. legała do tylnej/wewnętrznej strony poszycia fermacell. Niezależnie od rodzaju i wykończenia usztywniającej konstrukcji nośnej lub Ciężkie urządzenia sanitarne powinny stelaży, otwory w poszyciu dla przejścia być przytwierdzone do wykonanych do rur i elementów mocujących należy tego celu konstrukcji z belką poprzecz- wyciąć z nadmiarem średnicy ok. 10 ną lub do stelaży nośnych. Oferowane mm. Krawędzie otworów i luzy należy są rozmaite systemy do zawieszania, zagruntować i wypełnić odpowiednim z reguły w postaci gotowych, spawanych materiałem uszczelniającym. konstrukcji ramowych ze stali ocynko- Stelaż do muszli klozetowej wiszącej wraz ze spłuczką na ścianie (wymiary w mm) Konstrukcja z belką poprzeczną do lekkich umywalek 114 2.10Poszycie zewnętrzne z płyt gipsowo-włóknowych fermacell n System zabezpieczenia przed n Ochrona przed czynnikami czynnikami atmosferycznymi atmosferycznymi zgodnie z DIN 68800 System zabezpieczenia na prace wykonywane w następnej przed czynnikami systemu izolacji termicznej). Przez atmosferycznymi kolejności, (np. klejenie zespolonego 1 krótki czas lekko zawilgocona płyta 2 fermacell może wyschnąć w miesiącach letnich. Zimą nie jest to możliwe Jeśli płyty gipsowo-włóknowe fermacell (średnia wilgotność względna powietrza zostają zastosowane jako zewnętrzne jest podwyższona przez dłuższe okresy poszycie zewnętrznych ścian, należy czasowe). Płyty, które przez dłuższy dodatkowo nanieść system zabezpiecze- czas narażone są na wilgoć, ulegają nia przed czynnikami atmosferycznymi. wydłużeniu i istnieje ryzyko odkształce- Odpowiednie systemy zabezpieczające nia. Może to negatywnie wpłynąć na przed działaniem atmosferycznym to funkcję ściany w czasie montażu zespo- fasady drewniane, osłony klinkierowe lonego systemu izolacji termicznej. lub zespolony system docieplający – zespolony system izolacji termicznej. Dokładne dane zawarte są w normie DIN Zakres stosowania zgodnie z PN EN 13986 sowania, dla którego są spełnione warunki klasy użytkowania GK 0. 4 6 Klasa użytkowa zgodnie z PN EN 1995-1-1 Dopuszczalna wilgotność materiałów drewnopochodnych uzul % 1 Płyta Vapor fermacell 12,5 mm Zakres suchy 1 15 2 Drewniany słupek Zakres wilgotny 2 18 3 Izolacja Zakres zewnętrzny 3 21 4 Płyta gipsowo-włóknowa fermacell 12,5 mm 68800-2. Materiały budowlane są rozmieszone odpowiednio do zakresu zasto- 3 5 Płyty gipsowo-włóknowe fermacell Technika spoinowania 5 Zespolony system izolacji termicznej można stosować zarówno w obszarach Jeśli fermacell służy jako zewnętrzne 6 System tynku suchych, jak i w obszarach mokrych, poszycie zewnętrznych ścian, należy zgodnie z PN EN 13986, ponieważ są nanieść w każdym razie odpowiedni Dla miejsc styków płyt na styk wypada- zakwalifikowane do klas użytkowych system ochrony przed oddziaływaniem jących na konstrukcję wsporczą oraz dla 1 i 2. Do czasu naniesienia odpowiednie- czynników atmosferycznych. Przy wy- wykończenia jako spoiny szpachlowane go systemu zabezpieczenia przed od- starczającym zabezpieczeniu przed lub klejone, obowiązuje: wszystkie trzy działywaniem czynników atmosferycz- wpływem czynników atmosferycznych, rodzaje spoin są wiatroszczelne, przy nych, poszycie fermacell należy osłonić. nie należy stawiać wysokich wymagań prawidłowym wykonaniu. Można to zrobić poprzez zawieszenie wykończenia spoin. Pionowe miejsca folii lub plandeki. Uszczelnienie miejsc styków płyt, wypadające na konstrukcję Elementy mocujące styków płyt i dodatkowa powłoka z farby wsporczą, można generalnie wykonać na Dla elementów mocujących obowiązują elewacyjnej na płytach fermacell może styk. Pionowe styki poza konstrukcją, wymagania ochrony antykorozyjnej dla stanowić przez krótki czas alternatywne pomiędzy słupkami, nie są dopuszczalne! styftowatych elementów złącznych (bez zabezpieczenie przed czynnikami at- W przypadku spoin poziomych, poprzecz- łebków) ze stali, zgodnie z EN 1995-1-1, mosferycznymi (zapobiec przedostawa- nych w poszyciu nośnych / usztywniają- przy uwzględnieniu klasy użytkowania niu się wody do konstrukcji). Należy cych ścian należy postępować wg opisu odpowiednio do zaszeregowania w zakre- uwzględnić wpływ, jaki może to mieć w rozdz. „Połączenia poprzeczne”. sach zastosowania zgodnie z DIN 68800-2. 115 Ochrona przed czynnikami atmosferycznymi zgodnie z DIN 68800 a) +b) Wentylowane od tyłu, względnie one wykazywać powierzchnie przekroju cymi zgodnie z DIN 1053-1:1996-11; na wentylowane okładziny ściany ze- co najmniej 100 cm2 na 1 m długości zewnętrznych okładzinach lub poszyciu wnętrznej na pionowych łatach lub na ściany. ściany, względnie na ścianie z masywne- poziomych łatach z kontr łatami; okła- go drewna dziny ścian zewnętrznych są w rozumie- c) Okładziny ściany zewnętrznej o ma- niu tej normy wystarczająco wentylowa- łych formatach, np. deski, gonty, łupki ne, jeśli są rozmieszczone w rozstawie na poziomych lub pionowych łatach co najmniej 20 mm od ściany zewnętrz- z podłożoną warstwą odprowadzającą nej względnie warstwy izolacyjnej. wodę, z pustą przestrzenią (d ≥ 20 mm) a) Przy wentylowanych od tyłu okładzi- ■■ warstwa umożliwiająca spływ wody o współczynniku S d > 0,3 m do 1,0 m; lub ■■ płyty z tworzywa piankowego twar- pomiędzy ścianą a okładziną, dego zgodnie z PN EN 13163, mini- nie wentylowane; malna grubość 30 mm; lub nach ściany zewnętrznej można zredu- ■■ mineralny włóknisty materiał izola- kować miejscowo odstęp do 5 mm d) Zespolony system izolacji termicznej / cyjny zgodnie z PN EN 13162, mini- i należy przewidzieć otwory na- i wy- system docieplający lub płyty jako malna grubość 40 mm, z zewnętrzną wiewne o powierzchni przekroju każdo- nośnik tynku, których użyteczność dla warstwą umożliwiającą spływ wody razowo co najmniej 50 cm na 1 m tego przypadku zastosowania jest długości ściany. udokumentowana dokumentem 2 o współczynniku S d ≤ 0,3 m; lub ■■ materiał izolacyjny, którego użytecz- dopuszczającym; ność dla tego przypadku zastosowa- b) Przy wentylowanych okładzinach e) Obmurowanie tzw. oblicówka – osło- nia jest udokumentowana dokumen- ściany zewnętrznej należy rozmieścić na z pustką powietrzną o grubości co tem dopuszczenia. otwory wentylacyjne na dole i muszą najmniej 40 mm i otworami odwadniają- d) ≥ 20 a) + b) okładzina zewnętrzna (np. szalunek z poziomych desek, tzw. szalówka) dopuszczony zespolony system ocieplenia – system izolacji termicznej pusta przestrzeń – wentylowana od tyłu, względnie wentylowana fermacell płyta gipsowo-włóknowa pionowe deski ew. warstwa odprowadzająca wodę fermacell płyta gipsowo-włóknowa Skuteczne zabezpieczenie przed wpływem czynników atmosferycznych „WDVS” – systemem zespolonym Skuteczne zabezpieczenie przed wpływem czynników atmosferycznych - a) wentylowane od spodu, względnie b) wentylowane c) e) ew. warstwa odprowadzająca wodę pionowe deski pustka powietrzna fermacell płyta gipsowo-włóknowa ≥ 40 obmurowanie ew. warstwa odprowadzająca wodę ≥ 40 mineralny materiał izolacyjny ≥ 100 okładziny ściany zewnętrznej o małych formatach fermacell płyta gipsowo-włóknowa Skuteczne zabezpieczenie przed wpływem czynników atmosferycznych - nie wentylowane Skuteczne zabezpieczenie przed wpływem czynników atmosferycznych – obmurowanie, tzw. oblicówka 116 2.11Poszycie zewnętrzne z płyt fermacell Powerpanel HD nWprowadzenie n Obróbka – systemy tynkowe n Zachowanie pod względem fizyki budowlanej n Osprzęt – systemy tynkowe nKonstrukcje n Szczegóły połączeń n Ochrona przed oddziaływaniem czyn- n Deklaracja Zgodności ników atmosferycznych n Lista kontrolna - kontrola na miejscu nObróbka budowy Panelowe ściany zewnętrzne o kon- Płyty fermacell Powerpanel HD dają Kolor płyt jest cementowo-szary. strukcji szkieletowej mają do spełnienia, także inną ważną korzyść: dzięki odpo- Krawędzie płyt wykazują wyraźnie oprócz różnych funkcji z punktu widze- wiedniej technice spoinowania można strukturę warstwową z ciemno brązo- nia fizyki budowli, dwa główne zadania, zapewnić konstrukcji, w fazie budowania wymi dodatkowymi wypełniaczami które muszą być ze sobą powiązane: obiektu, do 6 miesięcy ochronę przed lekkimi w warstwie środkowej. Po- ■■ Zapewnienie wystarczającej nośności. wpływami czynników atmosferycznych; wierzchnia płyt jest po jednej stronie ■■ Zapewnienie ochrony przed wpływem do czasu naniesienia wykończeniowej gładka jak „lustrzany” szalunek, pod- warstwy tynku, stanowiącej trwale czas gdy druga strona jest lekko pofał- skuteczne zabezpieczenie, nie trzeba dowana, albo oszlifowana dla zachowa- Nakładanie systemu zabezpieczenia stosować innych zabezpieczeń. Dzięki nia zagwarantowanej tolerancji przed czynnikami atmosferycznymi nie temu wykonawca budynku o konstrukcji grubości. jest często wykonywane przez samych drewnianej lub firma ciesielska są wykonawców budynków drewnianych w stanie przekazać następnym rze- czy firmy ciesielskie. Na styku tych mieślnikom obiekt tymczasowo zabez- rzemiosł nierzadko dochodzi do proble- pieczony przed wpływem czynników mów z przekazywaniem prac i opóźnień atmosferycznych. czynników atmosferycznych. w ich realizacji, co może szkodzić całej konstrukcji ściany. Bardzo korzystny z punktu widzenia Dalsze informacje ochrony przeciwpożarowej jest też fakt, Opracowane przez naszą firmę płyty że konstrukcje ścian zewnętrznych już fermacell Powerpanel HD stanowią z jednowarstwowym poszyciem z płyt produkt, który jednocześnie pokrywa fermacell Powerpanel HD osiągają klasę następujące zakresy zastosowań odporności ogniowej F90-B / REI 90. w przypadku konstrukcji ścian zewnętrznych w budownictwie szkieletowym panelowym: Właściwości płyt ■■ Współdziałanie statyczne, konstruk- Płyty fermacell Powerpanel HD to płyty cyjne jako poszycie nośne wiązane cementem, wzmocnione włók- i usztywniające. nem szklanym, warstwowe, tzw. płyty ■■ Trwale skuteczne zabezpieczenie Sandwich” z lekkimi dodatkami wypeł- przed czynnikami atmosferycznymi niającymi wewnątrz, nadające się do przy bezpośrednim nałożeniu syste- zastosowania jako bezpośredni nośnik mowej wyprawy tynkowej. tynku dla zakresu zewnętrznego. On line www.fermacell.pl: n fermacell Powerpanel HD Europejska Aprobata Techniczna ETA-13/0609 117 Ciężary płyt Format płyt Długość × szerokość × grubość w mm Nr artykułu Masa jednostkowa w kg/m2 Ciężar płyty w kg Ciężar palety w kg Długość × szerokość × grubość w mm 75023 ≈ 15,8 ≈ 20 ≈ 820 (40 szt. na palecie) Parametry techniczne fermacell 2 600 × 1 250 (1200) × 15 75030 ≈ 15,8 ≈ 51 ≈ 1 550 (30 szt. na palecie) Powerpanel HD 3 000 × 1 250 (1200) × 15 75031 ≈ 15,8 ≈ 60 ≈ 1 800 (30 szt. na palecie) patrz dane techniczne str. 10 Ze względu na niewielką gęstość lek- wykorzystane w nich i dopuszczone do Dopuszczenia / kontrola jakości kich dodatków, jakie stanowią granulaty stosowania w budownictwie włókna Ogólne Dopuszczenie nr Z-31.1-176 z lekkiego spieku ceramicznego oraz szklane mają średnicę ok. 15 µm, a więc reguluje przydatność płyt fermacell spieku szklanego pochodzącego z recy- znacznie większą od grubości włókien Powerpanel HD jako współnośne klingu, płyty fermacell Powerpanel HD mineralnych zaklasyfikowanych jako i usztywniające poszycie drewnianych posiadają stosunkowo niewielki ciężar. niebezpieczne o wartości 3 µm. elementów budowlanych lub jako okładziny ochrony przeciwpożarowej fermacell Powerpanel HD wykazują Granulat spieku szklanego wierzchnich mimo wszystko wysoką wytrzymałość warstw jest uzyskiwany całkowicie w Niemczech. na ściskanie i zginanie dzięki kombinacji z procesu recyclingu szkła. Płyty, jako Jeśli chodzi o ściany zewnętrzne, dodatku, granulatu spieków i zbrojeniu materiał budowlany mineralny, jest Powerpanel HD jest dopuszczone do włóknami szklanymi w obydwu wierzch- materiałem nadającym się do odzysku. zastosowania jako poszycie w połącze- nich warstwach płyt. W odpowiednich instalacjach recyclingu niu z trwale skuteczną ochroną przed materiałów budowlanych można prze- oddziaływaniem czynników Aby zapobiec kapilarnemu podciąganiu tworzyć je do postaci dodatków i ponow- atmosferycznych. wody zachowując jednocześnie ich nie wprowadzić do obiegu materiałowe- paroprzepuszczalność, w czasie pro- go. W przypadku braku tego rodzaju Europejska Aprobata Techniczna nr dukcji warstwy wierzchnie są impregno- urządzeń, dopuszczalne jest także ETA-13/0609 reguluje przydatność płyt wane. W procesie tym środek impre- złożenie zużytych płyt na składowiskach do stosowania we wszystkich wcześniej gnujący odkłada się cieniutką powłoką jako normalny gruz budowlany ( zgodnie opisanych zakresach zastosowania, na ściankach porów i zapewnia w ten z Europejskim Katalogiem Odpadów wlącznie z PN EN 1995-1-1 (EC 5). sposób płytom trwałą skuteczność EAK: 170101 – beton). Tak więc, stosowanie fermacell Power- wypierania wody. Płyty fermacell Powerpanel HD i tech- panel HD w drewnianym budownictwie Płyty fermacell Powerpanel HD zawie- nologia ich produkcji zostały przebadane panelowym jest możliwe. Obliczanie rają jedynie składniki mineralne, nie przez Intitut für Baubiologie Rosenheim wymiarów dla prefabrykowanych ścian zawierają żadnych substancji palnych. – Instytut Biologii Budowlanej w Rosen- modułowych, o charakterystycznych heim, Niemcy, pod względem zapewnie- wartościach wytrzymałościowych nia zdrowego klimatu mieszkania podanych w dopuszczeniach, należy Zdrowie, ekologia i ochrony środowiska. W oparciu uzy- dokonać i przeprowadzić zgodnie Obróbkę płyt fermacell Powerpanel HD skane wyniki badań przyznano płytom z DIN EN 1995-1-1 (Euro kod 5). – piłowanie, wiercenie, itd. – uważa się świadectwo „Geprüft und empfohlen vom za nieszkodliwe dla zdrowia, ponieważ IBR” [„Przebadane i zalecane przez IBR”] 118 Zachowanie się konstrukcji Konstrukcje pod względem fizyki Kontrola jakości / znak jakości Ü Właściwości jakościowe płyt fermacell budowlanej Powerpanel HD są kontrolowane na Ściany zewnętrzne, nośne / usztywniające Ściany nośne o konstrukcji wsporczej bieżąco podczas produkcji przez własny, Izolacja akustyczna drewnianej mogą, poza swoim ciężarem zakładowy nadzór nad produkcją, a po- Właściwości jakościowe ochrony aku- własnym, przenosić także obciążenia nadto podlegają także stałej kontroli stycznej płyt fermacell Powerpanel HD pionowe w dół. Wymagane potwierdze- jakości (nadzór zewnętrzny) w ramach potwierdzone zostały badaniami. Sto- nie ich konstrukcyjnego działania umów z urzędowymi instytutami ds. sowne raporty z badań są do dyspozycji. następuje zgodnie z PN EN 1995-1-1 badań materiałowych. (euro kod 5). Ochrona przeciwpożarowa Dlatego płyty fermacell Powerpanel Skład materiałowy płyt fermacell Ściany nośne / usztywniające służą do HD, zgodnie z wytycznymi dla wyrobów Powerpanel HD jest czysto mineralny. usztywniania budynku w kierunku budowlanych, dostarczane są ze zna- Płyty posiadają dokument klasyfikacji poziomym, usztywnienie przed wiatrem kiem zgodności „Ü”. Znak zgodności jako niepalny materiał budowlany klasy i otrzymują one dodatkowo poziome w wymogami jakości – „znak - Ü” znaj- A 1 zgodnie z PN EN 13501-1. odprowadzanie obciążenia. mentach przewozowych i ulotkach do Izolacja cieplna i zabezpieczenie przed Poszycie z fermacell musi tworzyć opakowania każdej jednostki zawilgoceniem skuteczną nośność warstwową i dlatego opakowania. Dla obliczeń izolacyjności termicznej nie może wykazywać żadnej poziomej i przeciwwilgociowej konstrukcji spoiny. Jeśli jednak konieczne są spoiny Deklaracja zgodności z płytami fermacell Powerpanel HD horyzontalne, należy je połączyć w spo- Spoiny wykonane sprawdzoną techniką potrzebne są ustalone wartości oblicze- sób odporny na ścinanie i obniżyć no- spoinowania oraz bezpośrednio nałożo- niowe, które podajemy w temacie „dane śność panelu ściany. Dokładne dane na systemowa wyprawa tynkowa tworzą techniczne” na stronie 10. z odniesieniem do euro kodu 5 znajduje duje się na płytach budowlanych, doku- system trwale skutecznego zabezpie- się w rozdziale 2.4 „Montaż /mocowa- czenia ścian zewnętrznych z poszyciem Izolacja powietrzna i wiatroizolacja z płyt fermacell Powerpanel HD przed Płyty fermacell Powerpanel HD są wpływem czynników atmosferycznych. paroszczelne i wiatroszczelne. Spoiny Dalsze dane na temat konstrukcji W większości przypadków oba te skład- między płytami są sklasyfikowane także nośnej patrz rozdział 2.3. niki systemu wykonywane są przez dwie jako paroszczelne i wiatroszczelne, o ile, różne specjalistyczne firmy. Zgodnie dla skutecznej ochrony przed oddziaływa- Okładziny dla ochrony z dopuszczeniem, inwestor musi uzy- niem czynników atmosferycznych, łącze- przeciwpożarowej skać w formie deklaracji zgodności nia płyt na elementach konstrukcji wyko- Przy zastosowaniu Powerpanel HD potwierdzenie fachowej obróbki płyt nane są na styk i wykończenie jest zgodne o grubości d = 15 mm po stronie ze- fermacell Powerpanel HD, montażu ze sprawdzoną techniką spoinowania PP wnętrznej ściany i płyty gipsowo-włók- płyt włącznie z techniką spoinowania HD. Połączenia elementów budowli oraz nowej fermacell o grubości d = 12,5 mm oraz systemowej wyprawy tynkowej, otwory montażowe (np. przejścia w ścia- od strony wewnętrznej ściany, oraz jako zabezpieczenia przed oddziaływa- nach) należy starannie uszczelnić. odpowiedniej izolacji i właściwie wymia- niem czynników atmosferycznych. nie” str. 78. rowanych słupków wsporczych, konOddziaływanie statyczne strukcja drewniana ściany zamykającej Na końcu niniejszego rozdziału znajduje Płyty fermacell Powerpanel HD można budynek w szkielecie drewnianym się gotowe sformułowanie oświadcze- stosować jako współnośne lub usztyw- spełnia wymagania ppoż. F 30-B / F nia, deklaracji zgodności, które projek- niające poszycie w ścianach budownic- 90-B lub REI 30 / REI 90. tant lub inwestor mogą wykorzystać twa szkieletowego. Działanie konstruk- przedkładając właściwej instytucji cyjne płyt Powerpanel HD wykorzystane Jeśli od strony wewnętrznej zastosowa- nadzoru budowlanego. jest przy stosowaniu Powerpanel HD ne są dwie warstwy płyt gipsowo-włók- jako jednostronne poszycie od strony nowych fermacell (d = 12,5 mm) oraz zewnętrznej ściany. 119 odpowiednia izolacja i konstrukcja Krótki opis nośna drewniana, taka ściana zewnętrz- Rys. systemu Grubość ściany na osiąga klasę odporności ogniowej 1 HA 32 Dla takich okładzin nie trzeba obowiązkowo przestrzegać opisanych w dalszej Poszycie z płyt gipsowowłóknowych z każdej strony Wełna mineralna 2) grubość/ gęstość Słupki drewniane Słupki poprzeczne [mm] [mm] [mm] [mm] [mm]/[kg/m 3] 200 60/160 60/160 Od wewnątrz 2 × 12,5 160/30 F 90-B lub REI 90, niezależnie od której strony następuje obciążenie ogniem. Konstrukcja wsporcza 1) Od zewnątrz 15 Powerpanel HD części tekstu specyfikacji elementów mocujących. Dla czystych wymagań ochrony przeciwpożarowej bez statycz- Konstrukcja 1 HA 32 fermacell ściana zewnętrzna – nośna, zamykająca pomieszczenie nego zastosowania obowiązują tylko konstrukcja wsporcza z drewna według DIN 4074, część 1, drewno klasy sortowania S 10. Przy wymaganiach ochrony akustycznej można zastosować wełnę mineralną o gęstości ≥ 15 kg/m 3 i oporność przepływu powietrza zgodnie z DIN EN 29053 ≥ 5 kPa-s/m. W przypadku konieczności dokumentowania ochrony akustycznej, prosimy o kontakt z naszą firmą. W przeciwnych przypadkach należy przestrzegać danych zawartych w świadectwie badawczym i w opiniach technicznych. W ścianach szkieletowych, dla których nie jest konieczna warstwa izolacji ze względu na techniczne warunki bezpieczeństwa pożarowego, można zastosować, dla poprawienia izolacyjności akustycznej i termicznej, materiały izolacyjne należące do klasy materiałów budowlanych co najmniej B 2. specyfikacje ochrony przeciwpożarowej świadectwa badawczego – abPs lub klasyfikacji ogniowej. Rozwiązania specjalne ochrony 1) 2) przeciwpożarowej W konstrukcjach dachu pod strzechę, krytego trzciną, obowiązkowe są warstwy pośrednie, skuteczne pod względem technicznych wymogów ochrony przeciwpożarowej, jeśli wymagane są klasy odporności ogniowej F 30-B, względnie F 90/B /F 30-B. Opracowano konstrukcje zabezpieczone ekspertyzami, które spełniają takie wymagania; są to konstrukcje z zastosowaniem m.in. płyt fermacell Powerpanel HD i H2O. Szczegółowe dane elementów budowlanych i konstrukcji muszą być przestrzegane. Ponadto, w przypadku tych konstrukcji należy przestrzegać również ochronę przed wilgocią, zgodnie z DIN 68 800, część 2. Spoiny płyt Powerpanel należy starannie zamknąć przed wilgocią przypadającą na płaszczyznę wentylowaną od strony tylnej. Dalsze informacje On line www.fermacell.pl: nKonstrukcje fermacell Konstrukcja 22 HD 12 Rozwiązanie specjalne F 30-B – fermacell Powerpanel HD – dach pod strzechą 120 Ochrona przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych Płyty fermacell Powerpanel HD nadają wykonuje się robót tynkarskich. pieczenie tymczasowe jest oczywiście się do stosowania na zewnątrz jako Gdy następują przerwy w realizacji skuteczne tylko w połączeniu z fachowo bezpośredni nośnik tynku. Dla takiego budowy budynków szeregowych, przed- wykonanym uszczelnieniem naroży, przypadku zapewnione jest trwale siębiorstwa budowlane często staja spoin połączeniowych i szczelin dylata- skuteczne zabezpieczenie przed przed problemem, jak w tym czasie cyjnych, jak również wszystkich otwo- wpływem czynników atmosferycznych, zabezpieczyć ściany działowe przed rów w elewacji. w rozumieniu DIN 68 800, cześć 2, wpływem czynników zewnętrznych. Gdy połączenie kondygnacji ma być gdy przy montażu płyt: ■■ spoiny zostaną wykonane sprawdzo- cyjnej o szerokości 10 mm, która zosta- ną techniką spoinowania PP HD czasową ochronę przed czynnikami nie później zasłonięta profilem między- oraz atmosferycznymi, która chroni drewnia- kondygnacyjnym fermacell, spoinę tę ■■ naniesiona zostanie systemowa wykonane z utworzeniem spoiny dylataW takich przypadkach zalecamy tym- ną konstrukcję maksymalnie przez trzeba zabezpieczyć za pomocą wci- wyprawa tynkowa. 6 miesięcy. Tymczasowa ochrona jest śniętej taśmy uszczelniającej, chronią- - system tynkowy HD – lekka zapewniona pod warunkiem wykonania cej przed wnikaniem wilgoci wyprawa tynkowa fermacell wszystkich czynności podanych w punk- (patrz zdjęcie str. 120). (system 1) cie „Technika spoinowania HD. Zabez- - mineralny system tynkowy (system 2) Wyjaśnienie do systemu 2: Zewnętrzny mineralny system tynkowy musi być dopuszczony do stosowania przy niepalnych systemach zespolonych izolacyjno-termicznych włącznie z mostkowaniem spoin dylatacyjnych w powierzchniach ścian zewnętrznych, zgodnie w europejską dyrektywą ETAG 004. Dla systemu 2 zaleca się zastosowanie paroprzepuszczalnego gruntowa- 2 3 1 4 nia na powierzchni fermacell Powerpanel HD. Spoina w miejscu połączenia kondygnacji z zabezpieczeniem przeciwwilgociowym za pomocą taśmy uszczelniającej Tymczasowe zabezpieczenie przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych Czasem z powodu różnych okoliczności 1 fermacell Powerpanel HD 15 mm dochodzi do opóźnień w wykonaniu 2 fermacell taśma wzmcniająca HD trwałego systemu zabezpieczającego na 3 fermacell klej HD zamontowanych płytach Powerpanel HD, względnie na panelach konstrukcji szkieletowych już wyposażonych w poszycie z płyt. Taka sytuacja może wystąpić np. w okresie zimowym, kiedy z uwagi na niskie temperatury nie 4 system tynkowy naniesiony bezpośrednio Budowa systemu elewacyjnego płyty fermacell Powerpanel HD, zapewniającego trwale skuteczne zabezpieczenie przed wpływem czynników atmosferycznych 121 Alternatywne systemy zabezpieczają- Obmurowanie należy kotwić do ściany ce przed czynnikami atmosferycznymi zgodnie z DIN 1053-1. Przy zastosowa- przylepną taśmą wzmacniającą PP Rozwiązaniem alternatywnym dla niu alternatywnych systemów zabezpie- fermacell HD (w przypadku łączenia systemu stosowanego na zewnątrz jako czenia przed oddziaływaniem czynników na styk spoin płyt w narożach we- podkład pod tynk jest wykonanie na atmosferycznych nie jest konieczne wnętrznych i zewnętrznych taśmę płytach fermacell Powerpanel HD wykonanie spoin sprawdzoną techniką wzmacniającą nakleja się w narożu). innych zabezpieczeń przed czynnikami spoinowania PP HD, aby zapewnić atmosferycznymi zgodnie z DIN 68 800 trwałą skuteczność tego nie pokrywa się na całej szerokości cz. 2 rozdz. 2.10: zabezpieczenia. klejem fermacell HD. ■■ nałożony od strony zewnętrznej ■■ Wszystkie spoiny zakleja się samo- ■■ Taśmę wzmacniającą HD niezwłocz- ■■ Wszystkie elementy mocujące, które system zespolony (WDVS), który Tym niemniej, do czasu naniesienia nie są zakrywane przez system posiada dopuszczenie dla tego odpowiedniego systemu zabezpieczenia wzmocnienia spoin, należy powlec zastosowania przed oddziaływaniem czynników przynajmniej jedną warstwą kleju ■■ obudowa atmosferycznych, powierzchnię elewacji należy chronić przed wilgocią (desz- ■■ Zachowanie się kleju zależy od tem- drewnianym poziomym lub czem), która mogłaby wnikać w kon- peratury i wilgotności względnej pionowym, tzw. szalówka strukcję drewnianą. Należy mieć także powietrza – po wyschnięciu - ściana osłonowa z deskowaniem - z innymi odpowiednimi materiałami zbrojącego fermacell HD. na uwadze wpływ, jaki może to mieć po ok. 24 godzinach (w temp. +20°C okładzinowymi zamiast drewniane na prace wykonywane w następnej i wilgotności względnej powietrza 50 go odeskowania kolejności, np. przyklejenie systemu %) można nanosić na niego systemo- ■■ obmurowanie – oblicówka grubości docieplającego. wą wyprawę tynkowa. min. 100 mm z pustką powietrzną (DIN 4108-3, Tab. 1, stopki 5 i 6) Technika spoinowania i zewnętrznym pokryciem płyt ■■ Pionowe spoiny płyt wykonuje się fermacell Powerpanel HD: na styk tak, aby opierały się - z twardych płyt styropianowych o konstrukcję wsporczą (szerokość o grubości min. 20 mm, zgodnie z DIN 18 164-1 spoin ≤ 1 mm). ■■ Poziome spoiny płyt w obrębie styku elementów nośnych, które się znaj- Jeśli w związku z porą mineralnych o grubości dują powyżej, względnie poniżej min. 40 mm, zgodnie z DIN 18165-1, prefabrykatów nośnych i nie mają roku, przez 6 miesięcy które są dodatkowo osłonięte charakteru spoin dylatacyjnych, należy liczyć się z od zewnątrz warstwą paro jak również w obszarze (paneli) przepuszczalną oraz prefabrykatów nienośnych obciążeniem w postaci odprowadzającą wodę, wykonuje się również na styk. - z wełny mineralnej z włókien o współczynniku Sd ≤ 0,2,m. dużej wilgotności na zewnątrz, wskazane jest dodatkowe pomalowanie powierzchni płyt oraz Jeśli przedsięwzięte środki, z uwagi na warunki ich otwartych krawędzi atmosferyczne lub przewidywana długotrwałą przerwę środkiem do wodoo- w pracach, nie zapewniają dostatecznego zabezpieczenia dpornej impregnacji Silo- przed wnikaniem wilgoci, wówczas należy zastosować xan 290L produkcji firmy wspomnianą „technikę spoinowania HD”. OTTOCHEMIE. 122 Obróbka Przebieg montażu Elementy mocujące Z reguły wstępna produkcja elementów Płyty fermacell Powerpanel HD mocuje ■■ ocynkowane lub w równoważny drewnianych modułowych odbywa się jako się do poszczególnych słupków kon- prefabrykacja w halach zakładów prefa- strukcji wsporczej za pomocą: brykacji. Prefabrykacja ma istotne zalety, ■■ klamer-zszywek oraz wykonane ze stali nierdzewnej, ■■ tabela zawiera przykładowe klamry-zszywki zalecanych typów, które takie jak niezależność od pogody, szybki o średnicy 1,5 ≤ dn ≤ 1,8 mm, szeroko- montaż modułów na miejscu budowy. ści grzbietu bR ≥ 11,0 mm i głębokości kotwienia minimum s = 12 × d Informacje na temat przebiegu montażu sposób zabezpieczone przed korozją ■■ gwoździ albo gwoździ specjalnych spełniają wymagania. Montaż Do przytwierdzania płyt klamrami- ścian o konstrukcji szkieletowej panelo- o średnicy nominalnej 2,0 ≤ dn ≤ 3,0 zszywkami stosuje się w budownictwie wej z poszyciem jednostronnym lub mm, średnica łebka d K ≥ 4,6 mm drewnianym zszywacze pneumatyczne dwustronnym z płyt HD, oraz inne dane i głębokości kotwienia co najmniej – takery. Klamry-zszywki należy na temat łączenia elementów i trans- s = 12 × d wstrzeliwać w płyty tak, aby ich grzbiety portu na miejsce budowy, są zawarte ■■ wkrętów do drewna zrównywały się z powierzchnią materiału. w rozdziale 2.6 „Montaż prefabrykowa- ■■ o średnicy 3,8 ≤ dn ≤ 4,0 mm, średnica Uzyskuje się to poprzez odpowiednie nych płyt ściennych” str. 91. łebka dK ≥ 7,6 mm i głębokości nastawienie ciśnienia sprężonego kotwienia co najmniej s = 5 × d powietrza, względnie ogranicznika Technika mocowania głębokości. Dociśnięcie wcześniej całej W dalszej części niniejszego opracowa- Specyfikacje i dalsze informacje na powierzchni płyty do konstrukcji nośnej nia zajmiemy się elementami mocujący- temat elementów mocujących można zapobiega jej ewentualnemu mi i odległościami elementów mocują- zaczerpnąć z krajowych danych, sprężynowaniu. cych przy mocowaniu płyt. Podane względnie z Europejskiej Aprobaty wartości odnoszą się do ścian nośnych / Technicznej (Z-31.1-176 / ETA-13/0609). Aby móc stosować drewniane konstrukcje nośne o ekonomicznych przekrojach, usztywniających o konstrukcji szkieletowej. W przypadku elementów nośnych Ponadto, zastosowane elementy mocu- w przemysłowej produkcji prefabryka- budowli, elementy mocujące przejmują jące winny być dopuszczone świadec- tów wykorzystuje się tzw. pomosty nie tylko mocowanie okładziny twem lub winny być regulowane normą – automaty klamrowe. Zapewniają one fermacell do konstrukcji nośnej, lecz PN EN 14592 spełniając następujące dokładne odstępy od krawędzi, jak jednocześnie przenoszą obciążenia wymagania ochrony antykorozyjnej: również jednakowe odległości pomiędzy z płyty na konstrukcję nośną albo elementami mocującymi. z konstrukcji nośnej na płytę. Klamry-zszywki do mocowania płyt fermacell Powerpanel HD do konstrukcji wsporczej. Przegląd zalecanych typów klamer-zszywek przez producentów Statyczne zastosowanie fermacell Powerpanel HD Maksymalny odstęp pomiędzy elemen- Producent klamer Typ klamry-zszywki Długość klamry-zszywki w mm Średnica drutu w mm Uwagi dot. ochrony antykorozyjnej tami mocującymi pionowo w kolumnach BeA 155/65 VZ HZ 180/63 VZ HZ 155/65 NR HZ 180/63 NR HZ 65 63 65 63 1,55 1,80 1,55 1,80 ocynkowane ocynkowane nierdzewne nierdzewne wsporczej wynosi [R] eR = 150 mm; POPPERS-SENCO Q 25 BAB LQ 25 BLB* N 25 BAB 63 63 63 1,83 1,83 1,53 ocynkowane nierdzewne ocynkowane Haubold KG 760 CNK KG 760 Crf HD 7960 CNK HD 7960 Crf 60 60 60 60 1,53 1,53 1,80 1,80 ocynkowane nierdzewne ocynkowane nierdzewne Paslode S-Z 16/64 C 64 1,60 ocynkowane Prebena Z 60 CSV HA Z 60 CRF HA Q 63 CSV HA Q 63 CRF HA 60 60 63 63 1,52 1,52 1,80 1,80 ocynkowane nierdzewne ocynkowane nierdzewne * posiada świadectwo badawcze na krańcowych słupkach konstrukcji na środkowych słupkach konstrukcji wsporczej odległość ta wynosi [M] eM = 300 mm (patrz obraz 3, str. 123). Podane maksymalne odstępy między elementami mocującymi należy przyjąć dla wszystkich nośnych / usztywniających poszyć drewnopochodnych w budownictwie drewnianym. W ramach zoptymalizowanego postępowania 123 Zdjęcie 1: Urządzenie – zszywacz do klamer-zszywek do ręcznego montażu – tzw. taker Wymiary w mm Zdjęcie 2: Pomost – automat klamrowy do maszynowego montażu Rysunek 3: Maksymalne odstępy elementów mocujących w module ściany nośnej z poszyciem z płyt fermacell Powerpanel HD Łączenie poszycia na styk Pionowe lub poziome krawędzie panelu Łączenie poszycia na styk 10dn ≥ 5dn s = 12 × dn s = 12 × dn Pionowe lub poziome krawędzie panelu 10dn s = 12 × dn 10dn 10dn s = 12 × dn ≥ 5dn ≥ 5dn ≥ 5dn (Wymiary w mm) Rysunek 4: Wymagane odstępy od krawędzi dla klamer-zszywek Rysunek 5: Wymagane odstępy od krawędzi dla gwoździ dokumentacyjnego odległości te można Odległość gwoździa (także gwoździa nowy w umieszczonej z przodu ścianie zredukować do 40 × d dla klamer-zszy- specjalnego) od krawędzi płyty, jak osłonowej, i gdy nie występują wymaga- wek, względnie 20 × d dla gwoździ również odległość od krawędzi drewnia- nia z punktu widzenia ochrony przeciw- i wkrętów. nego słupka konstrukcji, musi wynosić pożarowej, do mocowania płyt można a4,c = 5 × grubość elementu mocującego wykorzystać także inne elementy mocu- (patrz obraz 5). jące. Dla zastosowania elementów Dla kontroli ścian pod względem sta- mocujących od strony zewnętrznej tycznym, postępowanie dowodowe odbywa się zgodnie z PN EN 1995-1-1. Uwaga: mocowanie klamry pod kątem ściany, muszą one być – jak opisano Dokładniejsze dane na temat statycz- (np. 30°C pomiędzy grzbietem klamry w Ogólnym Dopuszczeniu – ocynkowane nych nośnych ścian z poszyciem z płyt a kierunkiem włókien drewna) nie jest lub w równoważny sposób zabezpieczo- fermacell znajdują się w rozdziale 2.4 już uwzględniane w DIN EN 1995-1-1 ne przed korozją, albo wykonane ze stali „Mocowanie”, od str. 78. Odchyłki odle- przy zredukowaniu odległości od nierdzewnej. Do mocowania płyt klam- głości klamer-zszywek i gwoździ od krawędzi. rami-zszywkami niezbędne są zszywacze – takery, gwoździarki pneumatyczne krawędzi Powerpanel HD wyjaśniamy w dalszej części opracowania. Zastosowanie płyt fermacell Powerpa- z ogranicznikiem głębokości. W prze- Odległość klamry-zszywki od krawędzi nel HD nie w charakterze elementów ciwnym razie może dochodzić do przebi- płyty, jak również odległość od krawędzi konstrukcyjnych jania zewnętrznej warstwy wierzchniej. drewnianego słupka konstrukcji, musi W przypadku, gdy płyty Powerpanel HD wynosić a4,c = 10 × grubość elementu nie mają znaczenia konstrukcyjnego, mocującego (patrz obraz 4). np. stosowane są jako materiał okładzi- 124 Nakładanie elementów systemu za- Klej fermacell HD bezpieczającego przed czynnikami Właściwości produktu atmosferycznymi Klej fermacell HD jest to specjalny klej W niniejszym rozdziale przedstawione jednokomponentowy, elastyczny, na są najważniejsze właściwości elemen- bazie dyspersji. Zachowuje swoją ela- tów zabezpieczenia przed wpływem styczność w szerokich zakresach tem- czynników atmosferycznych oraz peratury, od -20°C do +70°C wskazówki ich obróbki i prawidłowego montażu na płytach fermacell Power- Wskazówki wykonawcze panel HD, gdy płyty stosowane są na ■■ Taśmę wzmacniająca pokryć klejem zewnątrz jako bezpośredni nośnik tynku. Niniejsze dane odnoszą się tylko do elementów systemu fermacell dla techniki spoinowania HD i systemu tynkowego HD. na całej szerokości (patrz zdjęcie na prawo, pośrodku). ■■ Technika nakładania kleju: powleka- Przyklejanie taśmy zbrojącej fermacell HD nie pędzlem lub wałkiem. ■■ Elementy mocujące w płycie, których nie trzeba przykrywać taśmą zbroją- Dalsze dane na temat produktu, para- cą HD, należy również pokryć co metrów materiałowych i obróbki można najmniej jedną warstwą kleju HD znaleźć w kartach charakterystyki (całkowite pokrycie elementu mocu- produktów lub na stronie internetowej jącego (patrz obraz na prawo, www.fermacell.pl. poniżej). ■■ Nie nanosić przy silnym wietrze Taśma wzmacniająca fermacell HD i bezpośrednim działaniu promieni Właściwości produktu słońca. Taśma wzmacniająca fermacell HD ■■ Do czasu całkowitego wyschnięcia o szerokości 120 mm to jednostronnie chronić klej przed deszczem, ekstre- samoprzylepna, wysoce wytrzymała malną wilgotnością powietrza oraz tkanina poliestrowa ze wzmocnionym mrozem. paskiem pośrodku o szerokości 40 mm. Nanoszenie kleju fermacell HD wałkiem ■■ Temperatura pracy klejem: ≥ 5°C Powłoka samoprzylepna jest zaopa- dla powierzchni płyt i powietrza trzona w zdejmowaną folię ochronną. otoczenia w czasie nakładania i schnięcia. Wskazówki wykonawcze ■■ Schnięcie (przy +20°C i względnej ■■ Usunąć folię ochronną. wilgotności powietrza 50 %): po ok. ■■ Przycisnąć środkową część taśmy 24 godzinach można wykonywać zbrojącej kielnią do wygładzania dalsze prace. i nakleić taśmę na suche spoiny płyt połączonych ze sobą na styk (patrz zdjęcie powyżej na prawo). ■■ Zakładki taśma na taśmę przykryć z nadmiarem minimum 50 mm. Pokrywanie klejem elementów mocujących na płaszczyźnie płyty 125 Obróbka – systemy tynkowe Systemowa wyprawa tynkowa HD (System 1) ■■ Wykonanie spoin zgodnie z opisaną na str. 121 techniką spoinowania HD. ■■ Przyjmując wariant B (tynk strukturalny wierzchni) należy zastosować dodatkowo gruntowanie powierzchni płyt. ■■ Wszystkie naroża otworów okiennych i drzwiowych fasady należy zaopatrzyć, poza normalnym wzmocnieniem, w dodatkowe wzmocnienia ukośne; mogą to być paski siatki wzmacniającej Wzmocnienie ukośne naroży otworów okiennych i drzwiowych za pomocą pasów siatki wzmacniającej fermacell HD 30 × 60 cm, względnie pasków fermacell o rozmiarach ok. 300 × 600 mm (np. ścinki) albo paski siatki – „strzały”, które oprócz odporności na działanie czynników alkalicznych, posiadają także wystarczające właściwości przeciwpoślizgowe oraz wytrzymałość na rozerwanie. Zostają one osadzone w lekkiej wyprawie tynkowej fermacell HD nałożonej uprzednio na całej powierzchni (patrz górny rysunek na prawo). Nakładanie lekkiej wyprawy tynkowej fermacell HD warstwą o grubości 5-6 mm jako wstępny tynk Taśmę wzmacniającą fermacell HD docisnąć w zaprawę Wykonanie zakładek siatki wzmacniającej ok. 100 mm Nałożenie drugiej warstwy 2-3 mm lekkiej wyprawy tynkowej fermacell HD po uprzednim stwardnieniu warstwy zbrojącej (wariant A) ■■ Po wystarczającym wyschnięciu wcześniej wykonanego wzmocnienia, następuje nakładanie lekkiej wyprawy tynkowej fermacell HD na całej powierzchni płyt, pasmami o szerokości siatki zbrojącej; lekka wyprawa tynkowa zostaje nałożona za pomocą odpowiedniej kielni zębatej w ten sposób, aby grubość warstwy uzbrojonej lekkiej wyprawy tynkowej wyniosła 5-6 mm. ■■ Siatkę wzmacniającą fermacell do dalszych prac: lekką wyprawę docisnąć i zatrzeć kielnią w zaprawę, tynkową fermacell HD ostro zedrzeć aż będzie pokryta na całej powierzch- na szerokości 100 mm siatki. ni zaprawą i wciśnięta w zewnętrzną warstwę zbrojącą do 1/ 3 warstwy Wariant A wzmocnienia (wstępna / podstawowa lekka wyprawa tynkowa HD jako warstwa tynku). Każdą wstęgę siatki gotowe wykończenie do zacierania: zostawić z wystającą zakładką Po stwardnieniu warstwy wzmacniają- wynoszącą co najmniej ok. 100 mm cej (1 dzień), nanosimy lekką wyprawę (zdjęcie na prawo). tynkową warstwą o grubości 2-3 mm, ■■ Przed przerwami w pracy, należy przygotować wystające zakładki siatki jako gotowe wykończenie do zacierania (patrz zdjęcie na prawo). Zacieranie powierzchni tynku pacą obłożoną gąbką 126 Osprzęt – systemy tynkowe Wariant B (z gruntowaniem) w Niemczech, które są dopuszczone fermacell lekka wyprawa tynkowa HD Powłoka końcowa - tynk strukturalny: do stosowania w ramach europejskiej Właściwości produktu Jeden dzień po naniesieniu tynku pod- dyrektywy ETAG 004, można znaleźć Lekka wyprawa tynkowa fermacell do kładowego zostaje naniesiony i zatarty online: www.fermacell.pl mieszania maszynowego, hydrofobowa tynk zewnętrzny strukturalny o ziarni- (patrz także uwagi na str. 120). mineralna zgodnie z PN EN 998-1 z za- stości maksymalnie 3 mm, bezpośred- ■■ Przy obróbce powierzchni płyt Po- cieralną strukturą powierzchni (trwałość nio na wzmocniony tynk gruntowy. Tynki werpanel HD z uzbrojonymi fugami CS II; kategoria wytrzymałości na ści- grubowarstwowe nie nadają się. należy przestrzegać każdorazowo skanie po cyklach zamrażania i rozmra- instrukcji producentów systemu żania (1,5-5,0 N/mm2). Może być stoso- tynku. wana jako obrzutka tynkowa albo jako Jako zewnętrzne tynki należy stosować bezpośrednia powłoka elewacyjna, tynk jedynie tynki, których stosowanie z systemem fermacell jest udokumentowa- Zgodnie z dopuszczeniem, skuteczne zewnętrzny strukturalny; po stwardnie- ne. Jako wierzchnie tynki strukturalne zabezpieczenie elewacji przed oddziały- niu, jest odporna na mróz i czynniki nadają się wszystkie mineralne tynki waniem czynników atmosferycznych atmosferyczne oraz jest paro przepusz- szlachetne, o ile może być zagwaranto- przy pomocy osprzętu HD zostaje za- czalna (µ ≤ 10). wana wystarczająca przyczepność do pewnione, gdy wykonano wszystkie lekkiej zaprawy. podane prace elewacyjne obejmujące Wskazówki wykonawcze także zewnętrzne wykończenie jedną ■■ Rozrabianie lekkiej wyprawy tynkowej Alternatywny system tynkowy z wypraw tynkowych, dopuszczonych za pomocą wszystkich dostępnych (System 2) zgodnie z ETAG 004. agregatów tynkarskich, albo ręcznie przy użyciu mieszadła, po uprzednim ■■ Wykonanie spoin zgodnie z opisaną na str. 121 techniką spoinowania HD. ■■ Alternatywą do systemu tynkowego Jako zewnętrzne zabarwienie tynku zalecamy mineralne farby fasadowe; dodaniu do właściwej ilości wody (zgodnie z instrukcją na opakowaniu). ■■ Świeże powierzchnie tynku należy jest zastosowanie dodatkowego dla zewnętrznej kolorystyki tynku gruntowania powierzchni płyt. zalecamy farby fasadowe o odniesieniu chronić przed deszczem, przedwcze- wartości jasności > 40. Niższe wartości snym wyschnięciem pod wpływem ralnych systemów tynkowych, alter- stosować po uprzednim zapytaniu wiatru, oraz przed bezpośrednim natywnych do systemu tynku HD każdorazowo producenta. oddziaływaniem promieni ■■ Listę producentów / oferentów mine- słonecznych. Lekka wyprawa fermacell Powerpanel HD służy także do ewentualnych napraw nieznacznych uszkodzeń płyt fermacell HD powstałych w czasie obróbki lub montażu (np. małe odpryśnięcia na krawędziach płyt, względnie przy elementach mocujących), lub do zamknięcia małych wycięć montażowych w płycie (np. połączenia wkrętami ścian w narożach). ■■ Temperatura obróbki: ≥ +5°C dla powierzchni płyt oraz otaczającego powietrza podczas przygotowania, nakładania oraz schnięcia. ■■ Czas użycia wyprawy: w ciągu ok. 1,5 godz. od zarobienia (w zależności od ilości dodanej wody oraz warunków atmosferycznych; wyprawę zamieszać od czasu do czasu; nie dodawać więcej wody). 127 Siatka fermacell HD Osprzęt do systemu zabezpieczenia przed wpływem czynników atmosferycznych Właściwości produktu fermacell Powerpanel HD Siatka czy wzmacniająca fermacell HD jest tkaniną z włókna szklanego o właściwościach przeciwpoślizgowych Osprzęt Forma dostawy, opakowania, ciężary, składowanie Zużycie Taśma wzmacniająca HD nForma dostawy: rolki (12 cm szerokość, 50 m długość) Ciężar 1 rolki: 570 g nOpakowanie: karton po 4 rolki Ciężar 1 kartonu: 2,51 kg Ok. 2,0 mb na m2 79050 (zależnie od formatu płyty, otworów okiennych, drzwiowych, itd.) Klej HD nForma dostawy: wiaderko 2,5 l Ciężar 1 wiadra: 3,6 kg nDostawa na paletach: po 108 wiaderek nCiężar 1 palety: 410 kg n Składowanie / transport: odporny na mróz, składować w chłodnych i suchych miejscach Stabilność składowania: 12 miesięcy w opakowaniu nieotwartym Ok. 60 g//mb spoiny Ok. 50 mb /wiadro 79056 Siatka zbrojąca HD nForma dostawy: rolki (1 m szerokość, 50 m długość) Ciężar 1 rolki: 8 kg nOpakowanie: opakowanie zewnętrzne z 30 rolkami Powierzchnia ściany +10% (zakładki) 79065 Lekka wyprawa tynkowa HD nForma dostawy: worki Ciężar 1 worka: 20 kg nDostawa na paletach z 35 workami Ciężar palety: 720 kg nSkładowanie: na paletach, w suchych miejscach, w zamkniętych opakowaniach n Stabilność składowania: maks. 12 miesięcy, nieotwarte Ok. 6 m ²/worek 78020 dla grubości warstwy 5 mm Gotowa zawartość worka odpowiada 30 l świeżej zaprawy Profil cokołowy fermacell HD nDługość: 2,50 m nDostawa w wiązkach po 20 sztuk Według zapotrzebowania 79054 Profil międzykondy- nDługość: każdorazowo 2,50 m gnacyjny dylatacyj- nDostawa w wiązkach po 10 sztuk ny fermacell HD Według zapotrzebowania 79055 (górne i dolne części profilu są dostarczane razem) (rozmiar oczek 4 × 4 mm), odporna na działanie substancji alkalicznych. Wskazówki wykonawcze ■■ Ułożenie pionowe lub poziome ■■ Przy połączeniach z elementami budowli i przejść w tynku, siatkę zbrojącą należy naciąć, aby zapobiec jej niekontrolowanemu rozerwaniu. ■■ Przed przewidywanymi przerwami w pracach należy przygotować zakładki siatki do dalszych prac: lekką wyprawę tynkową fermacell HD należy poziomo ostro przeciągnąć na szerokości 10 cm. Profil cokołowy HD oraz profil międzykondygnacyjny dylatacyjny HD Właściwości produktu Obydwa profile są produkowane z nierdzewnej stali szlachetnej (nr W 1.4301). Montaż obu tych elementów osprzętu opisany jest odpowiednio w „szczegółach połączeń” dla cokołu, str. 128 Nr artykułu i „połączenia stropów” od str. 132. Taśma wzmacniająca fermacell HD Klej fermacell HD Lekka wyprawa tynkowa fermacell HD Profil międzykondygnacyjny dylatacyjny fermacell HD (górne i dolne części profilu) Profil cokołowy fermacell HD Siatka wzmacniająca fermacell HD 128 Szczegóły połączeń Wskazówki dotyczące projektowania ■■ naroża wewnętrzne i zewnętrzne W celu zapewnienia ochrony krawędzi i wykonania ■■ spoiny dylatacyjne i połączeniowe płyty przed zawilgoceniem, spodnia Warunkiem trwałej funkcjonalności ■■ otwory w elewacji, takie jak okna, część profilu nie jest dziurkowana. konstrukcji ścian zewnętrznych z poszy- drzwi i przejścia. ciem fermacell Powerpanel HD jest ich Profil cokołowy mocuje się do drewnia- odpowiedzialne zaprojektowanie Do tych prac należy, oprócz wykonania nej konstrukcji nośnej za pomocą nie- i wykonanie. zabezpieczenia przeciwdeszczowego rdzewnych wkrętów. oraz przed deszczem zacinającym, Obejmuje ono opisane już działania także trwale elastyczne, nie zakleszcza- Gdy sytuacja nie pozwala na zastosowa- mające na celu uzyskanie trwale sku- jące się połączenie poszycia fermacell, nie profilu cokołowego w takim połącze- tecznego zabezpieczenia elewacji przed np. połączenie z krokwiami. niu, można zastosować profile z kapino- czynnikami atmosferycznymi, ■■ sprawdzoną technikę spoinowania oraz sem, np. Protektor 9011 lub 2184, W dalszej części tekstu przedstawiamy względnie APU W90-0. szczegóły tych połączeń. Są to tylko ■■ sprawdzone wykończenie za pomocą propozycje możliwego wykonania. bezpośrednio nakładanej systemowej wyprawy tynkowej. Cokół Ponadto, muszą być właściwie zapro- Jako dolne zamknięcie płyty Powerpa- jektowane i fachowo wykonane pod nel HD w strefie cokołu stosuje się profil względem konstrukcyjnym wszystkie cokołowy fermacell HD ze stali połączenia w obrębie poszycia, jak szlachetnej. również wszystkie połączenia z pozostałymi elementami konstrukcji budowlanej, a zatem: ≥ 300 mm fermacell Powerpanel HD System tynkowy nałożony bezpośrednio ≥ 300 mm Połączenie fermacell Powerpanel HD w strefie cokołu Warstwa masy wypełniającej, pęczniającej Profil cokołowy fermacell HD 129 B Wewnątrz Profil ochraniający krawędzie A A B Zewnątrz Miejsce styku płyt włącznie z uszczelnieniem spoin w narożu: -taśmą wzmacniającą fermacell HD - klejem fermacell HD Miejsce styku płyt włącznie z uszczelnieniem spoin w narożu: -taśmą wzmacniajacą fermacell HD -klejem fermacell HD system tynku nałożony bezpośrednio system tynku nałożony bezpośrednio fermacell Powerpanel HD farmacell Powerpanel HD Wykończenie naroża zewnętrznego płytą fermacell Powerpanel HD Miejsce styku płyt włącznie z uszczelnieniem spoin w narożu: - taśmą wzmacniającą fermacell HD - klejem fermacell HD Wewnątrz Zewnątrz C system tynku nałożony bezpośrednio fermacell Powerpanel HD C Wykończenie naroża wewnętrznego w strefie ściany zewnętrznej za pomocą płyty fermacell Powerpanel HD Naroża ścian zewnętrznych Na krawędzi zewnętrznej można stoso- Szczelne miejsca styków fermacell – zewnętrzne wać typowe, dostępne w handlu syste- Powerpanel HD po stronie zewnętrznej Aby uniknąć dużych nadmiarów płyt mowe listwy narożnikowe, perforowane, należy najpierw wykończyć także przy jednym z elementów ściennych np. Protektor 3707, 2031, 9103 lub APU sprawdzoną techniką spoinowania dla w przypadku narożników ścian ze- W11, W13. zapewnienia trwałego i skutecznego wnętrznych znajdujących się na ze- zabezpieczenia przed wpływami czynni- wnątrz (problem w czasie transportu), ków atmosferycznych. Następnie należy w miejscu łączenia elementów należy Naroża ścian zewnętrznych umieścić profil dylatacyjny, np. Protek- zastosować pasek płyty Powerpanel – wewnętrzne tor 2330, w celu przejęcia ewentualnych HD. Spoina musi być jednak przesunię- W przypadku naroży ścian zewnętrznych ruchów z konstrukcji. ta tak, by styk płyt znajdował się na znajdujących się wewnątrz, problem słupku konstrukcji. Oba styki muszą być występujących nadmiarów płyt wystę- wykończone za pomocą sprawdzonej puje tylko w odniesieniu do poszycia techniki spoinowania. wewnętrznego. Tutaj należy również posłużyć się paskiem płyty. 130 Połączenie z dachem Przy wykonywaniu dachów wentylowa- Spoiny połączeń poziomych (np. przy Wiatroszczelne połączenie konstrukcji nych należy zastosować odpowiednie ścianie szczytowej obłożonej deskami) dachu w obszarze pomiędzy krokwiami tynkowe profile startowe, które jedno- można uszczelnić niewielkim nakładem, pustego wiązara dachowego uzyskuje cześnie posiadają odpowiednie możli- gdyż zabezpieczenie przeciwdeszczowe się za pomocą odpowiednio wykonanych wości wentylacyjne, np. Protektor 9224 stanowi tutaj już rozwiązanie desek poziomych – blend. Szczelność lub APU W 54. konstrukcyjne. już zapewniona przez obwiedniowe Połączenie z innymi materiałami Jako tynkowy profil startowy można poszycie zewnętrzne z płyt fermacell Pionowe połączenie z innymi materiała- użyć np. Protektor 2135 lub 3796. Można Powerpanel HD. mi budowlanymi należy wykonać szcze- również zastosować profile dylatacyjne gólnie starannie z uwagi na konieczność uszczelnione upchniętą taśmą Przy wystarczająco dużym występie zapewnienia odpowiedniego zabezpie- uszczelniającą. dachowym lub większym pochyleniu czenia przed wiatrem i zacinającym dachu, zabezpieczenie przed deszczem deszczem. wiatrowa konstrukcji ściennej jest zacinającym daje już sama konstrukcja. szczelny papier wiatrowy blenda upchnięta taśma uszczelniająca przecięcie kielnią system tynkowy nałożony bezpośrednio fermacell Powerpanel HD Połączenie dachu z fermacell Powerpanel HD Wewnątrz Zewnątrz fermacell Powerpanel HD system tynkowy nałożony bezpośrednio startowy profil tynkowy upchnięta taśma uszczelniająca szczelny papier wiatrowy inny materiał budowlany (np. drewno) Połączenie fermacell Powerpanel HD z innymi materiałami budowlanymi 131 Okna i drzwi fermacell Powerpanel HD W obszarze nadproża okiennego system tynku naniesiony bezpośrednio i drzwiowego stosuje się, zależnie od zapotrzebowania, profile z kapinosem, np. Protektor 9011 lub APU W40-0, albo Wewnątrz Zewnątrz izolacja odporna na ściskanie profil z kapinosem wzgl. profil zabezpieczający krawędź Miejsce styku płyt włącznie z uszczelnieniem spoin w narożu: -taśmą wzmacniającą fermacell HD -klejem fermacell HD typowe systemowe listwy narożnikowe, np. Protektor 3707, 2031, 9103 lub APW W11, W13. Szczelne miejsca styków fermacell Powerpanel HD należy wykończyć sprawdzoną techniką spoinowania dla zapewnienia trwałego i skutecznego zabezpieczenia przed wpływami czynni- Połączenie fermacell Powerpanel HD w obszarze nadproża okna i drzwi ków atmosferycznych. Połączenie tynku z ramą okienną czy drzwiową następuje za pomocą odpowiednich profili ograniczających, np. Protektor 3726, 3728 lub APU W21,W23, A12. Szczelne połączenie fermacell Powerpanel HD poniżej parapetu okna uzyskuje Wewnątrz Zewnątrz się poprzez umieszczenie w spoinie upchniętej taśmy uszczelniającej. Ochrona przed deszczem zacinającym jest już utworzona wystarczającym występem parapetu okiennego. Szczelne połączenie wtórne uszczelnienie klin z izolacji elastyczne podłożenie, zaprawa elastyczna system tynku nałożony bezpośrednio płyta fermacell Powerpanel HD lekkiej wyprawy tynkowej fermacell Powerpanel HD z parapetem uzyskuje się poprzez położenie elastycznej podkładki Połączenie fermacell Powerpanel HD w obszarze parapetu okna w postaci paska rozdzielającego. Przejście tynku do pionowych ościeży tworzą – podobnie jak w znajdujących się na zewnątrz narożach ścian zewnętrznych – typowe, dostępne w handlu systemowe profil zabezpieczający krawędź listwy narożnikowe. Mogą to być profile, które zostają pokryte tynkiem, lub profile system tynku nałożony bezpośrednio Miejsce styku płyt włącznie z uszczelnieniem spoin w narożu: -taśmą wzmacniająca fermacell HD - klejem fermacell HD z widoczną krawędzią. Szczelne połączenie fermacell Powerpanel HD poniżej tego profilu dla trwale skutecznego zabezpieczenia przed płyta fermacell Powerpanel HD izolacja odporna na ściskanie czynnikami atmosferycznymi należy wykończyć sprawdzoną techniką spoinowania. Połączenie tynku z ramą okienną czy drzwiową następuje za pomocą odpowiednich profili łączeniowych, np. Protektor 3726, 3728 lub APU W21, W23, A12. Połączenie fermacell Powerpanel HD w obszarze ościeży okna i drzwi 132 A A Klasycznie B Wewnątrz B płyta fermacell Powerpanel HD system tynku nałożony bezpośrednio Zewnątrz Miejsce styku płyt włącznie z uszczelnieniem spoin w narożu: -taśmą wzmacniącą fermacell HD -klejem fermacell HD fuga = 10 mm A system tynku nałożony bezpośrednio upchnięta taśma uszczelniająca Wewnątrz płyta fermacell Powerpanel HD Zewnątrz Połączenie fermacell Powerpanel HD w obszarze stropu Połączenie kondygnacji (klasycznie) Z uwagi na znaczne ilości drewna w strefie połączenia kondygnacji (oczep dolnego elementu ściany, belki stropowe, próg górnego elementu) należy liczyć się z ruchami od 6 do 8 mm. Wynika to z pęcznienia i kurczenia się drewna przy zmianach wilgotności, względnie obciążenia, np. obciążenie śniegiem. Przyjmowanie ruchów można zapewnić na dwa sposoby: Zdjęcie 1: Wyrównać górny i dolny element ściany względem siebie Zdjęcie 2: Zamontować pasek płyty ■■ wykonać „na zakładkę” styk elementów (aby zachodziły na siebie) go na styk z poszyciem dolnego ■■ Przymocować górną część profilu elementu ściany. międzykondygancyjnego do dolnej pośrednictwem fugi o szerokości ok. –Górną stronę paska płyt należy krawędzi płyty (możliwa jest regula- 10 mm i przy użyciu profilu ustalić tylko tak, by zapewnić cja wysokości za pomocą tylnego międzykondygancyjnego fermacell możliwość ruchu bez ramienia profilu!). HD zakleszczania. –Dokładnie wyrównać górny i dolny –Spoinę na dolnej stronie paska otworach do drewnianej konstrukcji element ściany względem siebie za płyt uszczelnić taśmą nośnej za pomocą wkrętów nierdzew- pomocą poziomnicy lub liniału wzmacniającą oraz klejem HD; (patrz zdjęcie 1). elementy mocujące / złączne pokryć –W strefie stropu zamontować pasek całkowicie klejem w środkowej międzykondygancyjnego w górną płyty fermacell Powerpanel HD, części paska płyt (patrz zdjęcie 3) część profilu przy górnym elemencie który ściśle przylega do poszycia str. 133. ściany. dolnego elementu ściany, a z gór –Dla zapewnienia tymczasowego nym elementem ściany łączy go zabezpieczenia przed czynnikami fuga o szerokości 10-15 mm atmosferycznymi, fuga tę należy (patrz zdjęcie 2). zamknąć, uprzednio upychając –Mocne połączenie tego paska w niej taśmę uszczelniającą Powerpanel HD uzyskuje się łącząc (patrz zdjęcie 4). ■■ wykończenie styku elementów za ■■ Profil przymocowuje się w jego nych (długość wkrętów ok. 50 mm). ■■ Wsunąć dolną część elementu profilu 133 Zdjęcie 3: Obszar paska płyt z wykonanymi spoinami techniką HD ■■ Dla całkowitego przejmowania ruchów konstrukcji, odstęp pomiędzy połączeniem tynku z obiema częścia- Zdjęcie 4: Zamknięcie spoiny upchaną taśmą uszczelniającą (szczegół) która wydobyła się z otworów profilu przy jego wciskaniu (patrz zdjęcie 5). ■■ Górna część profilu nie jest dziurko- mi profilu musi być taka sam jak wana, dlatego dla zapewnienia spoina pomiędzy paskiem płyt a po- lepszej przyczepności tynku, szyciem górnego elementu ściany całą powierzchnię profilu należy (przy powstaniu ruchu, obydwie malować klejem fermacell HD. części wsuwają się w siebie, jak profil aretujący). ■■ Mocowanie dolnej części profilu następuje poprzez wciśnięcie profilu w warstwę lekkiej wyprawy tynkowej fermacell HD i zatarcie tej części, Zdjęcie 5: Mocowanie profilu (szczegół) ■■ Po całkowitym wyschnięciu tej powłoki, profil międzykondygnacyjny fermacell HD pokryć tynkiem razem z całą fasadą zewnętrzną. Zdjęcie 6: Gotowy zmontowany pas płyt z profilem międzykondygnacyjny fermacell HD 134 Deklaracja Zgodności Miejsce budowy, względnie budynek Nazwa: .............................................................................................. Ulica: ................................................................................................. Kod / Miejscowość: .......................................................................... Nazwa i adres przedsiębiorstwa, które wykonało prace tynkarskie /położenie sprawdzonego systemu tynku na opisanej konstrukcji ściany Jako system tynkowy HD, składający się z lekkiej wyprawy tynkowej fermacell HD i siatki wzmacniającej fermacell HD, lub Jako zewnętrzny mineralny system tynkowy, który jest dopuszczony do stosowania przy niepalnych systemach zespolo- Nazwa i adres przedsiębiorstwa, które wykonało nośną / nych izolacyjno-termicznych włącznie z mostkowaniem spoin usztywniającą konstrukcję ściany fermacell w szkielecie dylatacyjnych w powierzchniach ścian zewnętrznych drewnianym, z nośnym i usztywniającym poszyciem z płyt fermacell HD włącznie ze sprawdzoną techniką spoinowania, składającą się z taśmy wzmacniającej fermacell HD i kleju Nałożony przez: Nazwa: ............................................................................................... fermacell HD: Ulica: .................................................................................................. Nazwa: .............................................................................................. Kod / Miejscowość: .......................................................................... Ulica: ................................................................................................. Kod / Miejscowość: .......................................................................... Termin wykonania ww. usługi budowlanej Data: ................................................................................................. Termin wykonania ww. usługi budowlanej Data: .................................................................................................. Deklaracja zgodności Niniejszym zaświadcza się, że sprawdzony system tynkowy Jako system tynkowy HD, składający się z lekkiej wyprawy Deklaracja zgodności tynkowej fermacell HD i siatki wzmacniającej fermacell HD, lub Niniejszym zaświadcza się, że nośna / usztywniająca kon- Jako mineralny system tynkowy, który jest dopuszczony strukcja ściany fermacell w szkielecie drewnianym, z nośnym do stosowania przy niepalnych systemach zespolonych i usztywniającym poszyciem z płyt fermacell HD włącznie izolacyjno-termicznych włącznie z mostkowaniem spoin ze sprawdzoną techniką spoinowania, składającą się z taśmy dylatacyjnych w powierzchniach ścian zewnętrznych, wzmacniającej fermacell HD i kleju fermacell HD, została został naniesiony na opisaną konstrukcję ściany w sposób facho- wykonana i zmontowania fachowo w szczegółowych jej wykoń- wy w szczegółowych wykończeniach i przy dotrzymaniu wszyst- czeniach i przy dotrzymaniu wszystkich postanowień Ogólnego kich postanowień Ogólnego Dopuszczenia nr Z-31.1-176, wydane- Dopuszczenia nr Z-31.1-176, wydanego przez Deutsches Insti- go przez Deutsches Institut für Bautechnik / Niemiecki Instytut tut für Bautechnik / Niemiecki Instytut Techniki Budowlanej Techniki Budowlanej w Berlinie, jak również zgodnie z instruk- w Berlinie, jak również zgodnie z instrukcjami obróbki dla cjami obróbki dla fermacell Powerpanel HD. fermacell Powerpanel HD. W odniesieniu do wyrobów budowlanych lub poszczególnych W odniesieniu do wyrobów budowlanych lub poszczególnych części, nie wyprodukowanych przez niżej podpisanego, za- części, nie wyprodukowanych przez niżej podpisanego, świadcza się jak powyżej na podstawie: zaświadcza się jak powyżej na podstawie: Istniejącego oznaczenia części odpowiednio do postanowień Istniejącego oznaczenia części odpowiednio do postano- Ogólnego Dopuszczenia Nadzoru Budowlanego wień Ogólnego Dopuszczenia Własnej kontroli Własnej kontroli Zgodnie z pisemnym potwierdzeniem producenta wyrobu Zgodnie z pisemnym potwierdzeniem producenta wyrobu budowlanego lub części, które niżej podpisany przyjął do budowlanego lub części, które niżej podpisany przyjął do swojej dokumentacji. To zaświadczenie należy doręczyć swojej dokumentacji. inwestorowi w celu dalszego przekazania do odpowiedniego urzędu nadzoru budowlanego. Miejscowość, data pieczątka, podpis Miejscowość, data pieczątka, podpis 135 Lista kontrolna - kontrola na miejscu budowy Powerpanel HD (zastosowanie na zewnątrz) Obiekt: Architekt: Przedsiębiorca 1: Przedsiębiorca 2: Punkty do skontrolowania (nie zamykające, jednak widoczne): ■■ Czy właściwe są rozstawy osiowe i wymiarowanie konstrukcji nośnej? ■■ Elementy mocujące (rodzaj / typ, ■■ Maksymalne długości pól 25 m, bez żadnych ekstremalnych zwężeń ■■ Wykończenie połączenia do parapetu bezpośredniego: ■■ Czy wszystkie styki podłożone? ■■ Czy połączenie kondygnacji właści- okna wie zmontowane? ■■ Wykończenie obszaru cokołu odległości, zakotwienie nie za ■■ Istniejący profil cokołu głębokie) ■■ Połączenia z innymi częściami ■■ Wykończenie miejsc styków (łączenia Dodatkowo w przypadku poszycia Dodatkowo w przypadku fasad budowli na styk, czy właściwie naniesione: ■■ Czy znana struktura tynku? taśma wzmacniająca HD i klej HD) (Warunki atmosferyczne) ■■ Naroża zewnętrzne na styk, moco- kurtynowych – elewacji wentylowanych od tyłu: ■■ Doprowadzanie i odprowadzanie wanie w tej samej konstrukcji nośnej powietrza przy wentylowaniu od tyły (także przy otworach) Stwierdzenia przy oględzinach: według oceny, niewidoczne żadne usterki Uwagi / usunięcie usterek: Data: małe usterki (patrz uwagi) Odpowiedzialność: Podpis: www.fermacell.pl Znajdziecie nas Państwo pod adresem: Najnowsze opracowanie można FERMACELL Systemy suchej zabudowy Fels-Werke Sp.z.o.o. Oddział w Polsce ul. Migdałowa 4 02-796 Warszawa Infolinia: Tel.: +22 645 13 38 (39) Fax: +22 645 15 59 E-mail: [email protected] www.fermacell.pl od poniedziałku do piątku w godz. 8.30 – 16.30 znaleźć na stronie internetowej www.fermacell.pl Zmiany techniczne zastrzeżone. Stan 06/2015 Obowiązuje zawsze aktualne wydanie. W przypadku zapotrzebowania na dalsze informacje, prosimy o kontakt z biurem obsługi fermacell! FERMACELL Materiały informacyjne: Telefon: +48 22 645 13 38 Telefax: +48 22 645 15 58 E-Mail: [email protected] www.fermacell.pl FERMACELL® jest zastrzeżonym znakiem towarowym Grupy XELLA FC-001-00027/b.s.